Jak nauczyć dziecko odpowiedzialności
Fotolia
Wychowanie

Jak nauczyć dziecko odpowiedzialności?

Wychowanie dziecka na odpowiedzialnego człowieka to wyzwanie, przed którym prędzej czy później stanie każdy rodzic. Choć nie ma na to jednej dobrej rady, jest kilka sposobów, które mogą ci w tym pomóc.

Jest mnóstwo rzeczy, których twoje dziecko powinno się nauczyć, zanim wejdzie w dorosłe życie. Jedną z nich jest właśnie odpowiedzialność, która wraz z samodyscypliną stanowi rodzaj wewnętrznej siły powodującej, że dobrowolnie robimy rzeczy, które wydają nam się słuszne, ale na które niekoniecznie mamy ochotę. Motorem, który napędza nas do działania, nie jest więc strach przed karą, ale satysfakcja, jaką dają nam dobrze wykonane obowiązki. Być może myślisz, że twoje dziecko ma jeszcze czas, by nauczyć się tak trudnych rzeczy, jednak im wcześniej zaczniesz, tym lepiej.

Kiedy zacząć?

Nie powinnaś oczekiwać odpowiedzialności od dziecka do drugiego roku życia. Twoja pociecha jest wtedy jeszcze zbyt mała, by mogła zrozumieć, co to jest obowiązek i dlaczego należy go wykonywać. Nie do końca jasny będzie też dla niej związek między niewykonaniem swojego zadania a konsekwencjami.
Od drugiego roku życia dziecko potrafi już stosować się do norm społecznych oraz oczekiwań otoczenia, np. na prośbę dorosłego sprzątnie swoje zabawki, da psu pić itp. Należy jednak pamiętać, że maluch nie zawsze jednakowo chętnie będzie wykonywał te czynności, a motorem jego działań będzie raczej chęć uzyskania nagrody niż wewnętrzna potrzeba. Do końca wieku przedszkolnego dziecko potrzebuje częstego przypominania o obowiązkach oraz pochwał i motywowania, nie mniej jednak będzie starało się je wykonywać. Dlatego właśnie drugi rok życia to najlepszy moment, by zacząć uczyć dziecko odpowiedzialności.

 Daj przykład

Małe dzieci uczą się norm społecznych przez modelowanie, tj. przez obserwację i naśladowanie zachowań innych, znaczących dla nich osób. Osobą, z którą twoje dziecko spędza najwięcej czasu i z którą łączy je silna więź emocjonalna jesteś właśnie ty, dlatego daj mu przykład pożądanych zachowań. Jeśli chcesz, by twój maluch nauczył się odpowiedzialności, sam bądź odpowiedzialnym rodzicem: nie spóźniaj się, dotrzymuj danego słowa, sprzątaj swoje rzeczy. Jeśli twoja pociecha widzi, że masz na biurku bałagan, nie możesz oczekiwać, że zrozumie, dlaczego ma posprzątać swoje zabawki. Jeśli obiecałaś, że po obiedzie pójdziecie na plac zabaw, a – mimo że nie ma ku temu powodów (np. nie zaczęło właśnie padać) – mówisz, że zostajecie w domu, nie możesz wymagać, by dziecko dotrzymywało danego ci słowa. Jesteś dla dziecka wzorem i – czy chcesz tego, czy nie – maluch nieświadomie uważa to, co robisz, za godne naśladowania.

Powierz dziecku obowiązki

Słowo obowiązki części rodziców źle się kojarzy. Czasem dorosłe osoby były w dzieciństwie obarczane wieloma obowiązkami, zbyt poważnymi jak na ich wiek, a kiedy nie potrafiły im sprostać, spotykała ich za to kara. Teraz chcą uchronić swoje dzieci przed ciągłym lękiem przed karą i poczuciem presji, dlatego nie stawiają im żadnych wymagań. Nie jest to jednak dobra metoda, ponieważ dziecko, kiedyś dorośnie, stanie się pracownikiem, założy swoją rodzinę, a wtedy będzie musiało być odpowiedzialne.
Spraw, by twojemu dziecku obowiązki i odpowiedzialność za nie nie kojarzyły się z karą. Ustalcie razem, co dziecko mogłoby robić samodzielnie. Może to być np. wlewanie psu wody do miski, ścieranie kurzu z niewysokich szafek, sprzątanie swoich zabawek, pomoc przy wkładaniu prania do pralki lub rozwieszania go. Nie chodzi o to, by te czynności były trudne ani nawet o to, by rodzic miał mniej pracy w domu, ale o to, by dziecko miało jakieś zadanie, o którym musi pamiętać i za które jest odpowiedzialne. Możecie je spisać lub przedstawić za pomocą rysunków i umieścić w widocznym miejscu w domu.

Zobacz także: Po co przedszkolakowi obowiązki?

Czy podczas upałów można mocno podkręcać klimatyzację, żeby dziecko się nie pociło?

dziewczynka, dziecko, obowiązki, zmywanie
Wychowanie
Trudna sztuka stawiania wymagań
Jakie obowiązki domowe powinno mieć dziecko? Czy wiesz, że nadmiar zajęć domowych rodzi frustrację u dziecka? Sprawdź, co brać pod uwagę wyznaczając dziecku obowiązki domowe.

Jakiej pomocy w obowiązkach domowych możesz oczekiwać od swojego dziecka? Zdaniem pedagogów, dziecko w wieku 10 - 13 lat jest już wystarczająco duże, by np. pościelić łóżko, odkurzyć pokój, zrobić drobne zakupy czy przeprać sobie bieliznę. Oczywiście, im pociecha jest starsza, tym więcej prac może wykonywać. Jednak obowiązków nie powinno być zbyt wiele . W przeciwnym razie uczniowi zabraknie czasu na lekcje, odpoczynek i rozrywkę, a to prosta droga do opuszczenia się w nauce i do przemęczenia. Nadmiar zajęć domowych rodzi frustrację u dziecka Chcesz scedować na dziecko jakąś dodatkową, stałą pracę? Najpierw przejrzyj listę jego dotychczasowych obowiązków . Jeśli zabierają mu one więcej niż 4 godziny tygodniowo, lepiej niczego już do tego spisu nie dokładaj. Dziecko bowiem nie zrozumie, dlaczego ma np. zmywać naczynia czy zajmować się młodszym rodzeństwem, kiedy koledzy beztrosko biegają po podwórku. Będzie czuło się sfrustrowane i rozżalone . Niektórzy rodzice w takiej sytuacji po prostu płacą dziecku za pomoc . Psycholodzy zauważają jednak, że tą metodą łatwo wychować człowieka myślącego kategoriami „ Pomagam, ale tylko za coś ”. Lepiej przygotować dla pociechy jakąś niespodziankę (np. ulubiony deser) za zrobienie czegoś dla domu. A pieniędzmi wynagradzać tylko ekstra wysiłek, np. mycie z tatą auta. Zobacz też: Obowiązki przedszkolaka - jak zachęcić kilkulatka do pomagania w domu? Pochwały motywują dzieci do pomocy w domu Dzięki uczestnictwu w domowych zajęciach dziecko bardzo wiele zyskuje. Rozwija samodzielność , odpowiedzialność, nabiera wiary w siebie. Jednak te korzyści będą jego udziałem tylko wtedy, gdy nie zabraknie mu pochwał za wysiłek włożony w pomaganie . Dlatego nigdy nie krytykuj pociechy za to, że coś zostało nie dość dokładnie umyte, zamiecione czy posprzątane. Zamiast besztać, po prostu cierpliwie...

dziecko, sprzątanie, zmywanie
Wychowanie
Po co przedszkolakowi obowiązki?
Kiedy mówisz kilkulatkowi, żeby posprzątał zabawki, a on prosi, żeby mu pomóc, zastanawiasz się czasem, czy on aby nie jest jeszcze za mały na obowiązki. Niepotrzebnie! Przedszkolak potrzebuje obowiązków, bo dzięki nim uczy się ważnych rzeczy. Co zyskuje?

Praktyczne umiejętności Nastolatki o dwóch lewych rękach nie biorą się znikąd. Prawda jest taka, że to my, rodzice, wychowujemy dzieci i to, jakimi ludźmi się staną, w dużej mierze zależy od nas. Jeśli nie chcesz, by twoje dziecko wyrosło na kogoś, kto nie potrafi zrobić sobie kolacji,  potyka się o stosy ubrań i oczekuje, że wszyscy będą wokół niego skakać, zadbaj o to już teraz. Naprawdę warto! Dobre nawyki Dziecko, które ma obowiązki,  nabiera dobrych nawyków . Gdy podrośnie, nie będzie musiało lawirować między stojącymi na podłodze brudnymi kubkami. Nie zastanawiając się nad tym, będzie po prostu odnosiło je do kuchni i wkładało do zmywarki. Nie będzie traktowało wielu obowiązków jak uciążliwych czynności, które trzeba wykonywać codziennie, tylko jak naturalne konsekwencje różnych zdarzeń (wypiłem kakao, więc kubek trzeba umyć, bo inaczej za chwilę nie będzie czystych naczyń i zapanuje nieporządek ). Czytaj też: Obowiązki przedszkolaka – jak zachęcić kilkulatka do pomagania w domu? Samodzielność Nauczycielki przedszkolne alarmują, że nie jest z tym najlepiej. Dzieci nie potrafią radzić sobie z ubieraniem , utrzymywaniem porządku wokół siebie, czasem nawet z jedzeniem. Wszystko dlatego, że są stale wyręczane.  Kilkulatek, który ma obowiązki, staje się bardziej zaradny  (a więc i pewny siebie ), potrafi zadbać o siebie i swoje otoczenie. Samodzielność dziecka przynosi korzyści także tobie – masz więcej czasu dla siebie, jesteś spokojniejsza, nie musisz ciągle dziecko upominać, strofować, wygłaszać mu kazań. Odpowiedzialność Dziecko, które ma obowiązki, uczy się tego, że od niego zależy coś ważnego: „Jeśli nie naleję wody do psiej miski, Scooby nie będzie miał co pić”.  Uczy się także tego, że i ono  powinno dawać coś od siebie, działać dla...

Dziecko z klockami
Fotolia
Wychowanie
Naucz dziecko sprzątania zabawek. To możliwe!
Jeżeli patrzysz na podłogę usłaną klockami i zupełnie nie wiesz, co zrobić, by dziecko je sprzątnęło, nie załamuj się. Każde dziecko można nauczyć sprzątania zabawek. Pierwsza tajemnica sukcesu to: im wcześniej zaczniesz, tym lepiej.

Chcesz uczyć dziecko porządku, zacznij od nauki sprzątania zabawek . I to jak najwcześniej. Maluch, który wie, że wszystkie rzeczy mają swoje miejsce i powinny na nie wrócić, chętniej je posprząta. Jak zorganizować pokój dziecka? Nawet w najmniejszym mieszkaniu można wygospodarować kącik, szufladę, półkę czy kilka pudeł, by dziecko wiedziało, gdzie znajdują się jego rzeczy. Miejsca te powinny być łatwo dostępne. Dobrze też, gdy pudła, szuflady różnią się kolorem lub kształtem albo są na nich obrazki, które pełnią rolę etykiet, np. domek na pudle z klockami , a miś na pojemniku na pluszaki. Zobacz też: Pokoik malucha - rady architekta Kiedy dziecko samo będzie porządkować zabawki? Nie licz jednak na to, że półtoraroczne dziecko samo uporządkuje swój pokój . On nawet nie rozumie jeszcze pojęcia: bałagan. Zacznij więc od wprowadzenia prostych zasad. Pilnuj, by dziecko bawiło się naraz tylko kilkoma zabawkami. Łatwiej mu będzie odłożyć na miejsce parę autek, niż sprzątnąć całe ich pudło rozsypane na podłodze. Dodatkowo zbyt duża ilość zabawek w zasięgu wzroku nie pozwoli dziecku skupić się na tym, czym się bawi. Dlatego przed rozpoczęciem kolejnej zabawy sprzątnijcie rzeczy z podłogi. Ale spytaj, czy dziecko nie chciałoby pokazać np. swojej budowli z klocków czy układanki tacie, gdy wróci z pracy. Przesuńcie ją wtedy na bok. Czy można się bawić w sprzątanie? Nauka sprzątania przestanie być łatwa, gdy dziecko pozna ulubione słowo dwulatków: „Nie”. Jeżeli na twoje prośby reaguje odmową, spróbuj zrobić ze sprzątania zabawę . Możecie np. urządzić wyścigi – kto pierwszy wrzuci zabawki do pojemnika. Potem koniecznie pochwal zwycięzcę. Zobacz też: W co się bawić z dzieckiem w 2. i 3. roku życia? Jak namówić dziecko na porządki? Małe dzieci same z siebie nie umieją sprzątać. Trzeba ich tego...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj