Wychowanie dziecka - metoda time-out
Fotolia
Wychowanie

Time-out: metoda wychowawcza, czy kara dla dziecka?

Metoda niektórym znana bardziej jako "karny jeżyk", jest często stosowana w naszych domach. O tym, czy jest skuteczna i jak sprawić, żeby nie była karą, a wychowywała, rozmawiamy z dr Magdaleną Śniegulską, psychologiem dziecięcym.

Jak każda metoda wychowawcza, "metoda time-out" ma zarówno swoich zwolenników, jak i przeciwników. Dla niektórych rodziców odizolowanie dziecka, poprzez zamknięcie go w pokoju i przemyślenie swojego zachowania jest często wygodną metodą i chętnie rodzice ją stosują. Ale czy naprawdę zostawienie dziecka z jego negatywnymi emocjami jest dla niego dobre i jako rodzice powinniśmy pozwolić, żeby nasze dziecko samo musiało sobie z nimi poradzić? Na nasze wątpliwości, a także wątpliwości wielu rodziców odpowiada dr Magdalena Śniegulska, psycholog dziecięcy z SWPS.

Na czym polega metoda time-out?

Jest to metoda wyciszenia. Kiedy małe dziecko jest złe, kontakt z rodzicem może dodatkowo eskalować złość, a wszelkie negocjacje w takim stanie skończą się niepowodzeniem. Warto sobie przypomnień, że również my dorośli, kiedy jesteśmy źli jesteśmy głusi na wszelkie racjonalne sposoby rozwiązywania trudności. Metoda time- out ma więc za zadanie oddzielić dziecko od pobudzającego bodźca – wysyłamy je w ciche spokojne miejsce, w którym nie ma niczego fajnego do zabawy, a tym samym do stymulacji. Wybierzmy cichy kąt w którym dziecko może się uspokoić. Powiedzmy mu, że jesteśmy w pobliżu i porozmawiamy, kiedy tylko będzie na to gotowe.

Czy time-out to dobra metoda wychowawcza, czy raczej kara dla dziecka?

Metoda time-out przede wszystkim nie może być karą. Oczywiście różne są wersje tej metody. To co dla mnie istotne, to uświadomienie sobie przez rodzica i traktowanie tej metody jako sposobu poradzenia sobie ze złością w sposób akceptowany społecznie. To nie jest kara dla dziecka, a my rodzice, nie porzucamy dziecka z jego emocjami. Niektóre dzieci potrzebują szybkiej zmiany otoczenia, to pomaga im się uspokoić. Niektóre tego nie potrzebują – wystarczy odesłanie dziecka na sofę, fotel, czy krzesło. To zależy jakie mamy dziecko. Chodzi o zmianę aktywności i przerwanie niepożądanego zachowania. W sytuacjach społecznych odsyłanie do kąta, na sofę, kiedy inni patrzą jest formą upokorzenia. W takiej sytuacji pójście do innego pokoju jest zdecydowanie lepsze! Czasem możemy zasugerować, co może być wyciszaniu pomocne – np. nasze dzieci w Akademickim Centrum Psychoterapii i Rozwoju SWPS mówią, że pomocne jest umycie buzi zimna wodą, chłodny ręcznik na czole lub słuchanie spokojnej muzyki, powolne liczenie i głębokie oddychanie.

Nie wolno przedłużać izolacji dziecka – jeśli tylko dziecko jest spokojne, musi dostać pochwałę i naszą uwagę. Dziecku wystarczy zdanie: "Świetnie poradziłeś sobie z tą złością! Teraz możemy porozmawiać". Jeśli chcemy, żeby dziecko oprócz uspokojenia się, przeprosiło, albo zastanowiło się, jak naprawić szkodę, musimy wiedzieć, że będzie ono potrzebowało na to więcej czasu.

Co daje dziecku metoda time-out?

Zadanie time – out to nie tylko wyciszenie. Dziecko ma nauczyć się rozpoznawać swoje emocje: złość, przerwać napad (time-out) i naprawić ewentualne szkody - przeprosić, zaproponować rozwiązanie. Ale taki proces nie przychodzi sam, dziecko musi się go nauczyć, a na początku jest to oczywiście zadanie rodziców. Jak to zrobić? Rodzice mogą zapytać: "Widzę, że jesteś zły, potrzebujesz chwili, żeby się uspokoić". Potem wystarczy dodać: "Czy nie potrzebujesz się uspokoić/ wyciszyć w samotności?".
Sukcesem jest kiedy dziecko w chwilach złości samo wie, co się z nim dzieje i wie, jak z tą trudną emocją sobie poradzić: "Idę sobie chwilę pomyśleć". A więc, pierwszym etapem musi być nazywanie przez dorosłego stanu w jakim dziecko się znajduje: "Widzę, że jesteś zły".

Jak prawidłowo zastosować metodę time-out?

Wprowadzenie tej metody musi poprzedzać rozmowa i wspólne ustalenia, najlepiej w sytuacji, w której obie strony są spokojne, dziecko jest pogodne i współpracujące. Możemy zacząć zdaniem: "Czasem jak się złościsz, to mam wrażenie, że jest ci trudno się uspokoić. Co ty na to żebyśmy spróbowali takiego sposobu poradzenia sobie z tą złością – jak zobaczę, że jest blisko, to Ci powiem, żebyś poszedł sobie pomyśleć do...."- tu omawiamy dokładnie procedurę: gdzie, co ma tam robić, jak długo ma tam być. Wyjaśniamy, po co stosujemy taką technikę i że to nie jest kara!. Ważny jest spokojny rzeczowy ton za każdym razem, kiedy stosujemy tę technikę – nie krzyczymy, nie poniżamy dziecka. Pomagamy mu w radzeniu sobie ze złością.

Gdy dziecko kopie, gryzie, rzuca zabawkami – jego złość jest bardzo spektakularna. Pomocne więc będzie odebranie mu uwagi – brak widowni osłabia napad. Dziecko musi też dostać komunikat: "Widzę, że jesteś zły". Pomocne są też komunikaty o tym czego oczekujemy od dziecka: "Mów ciszej", "Odłóż zabawki na półkę"  - komunikaty na "tak" a nie na "nie", a więc nie mówimy: "Nie krzycz, Nie rzucaj".
Jeśli dziecko wpada w furię w miejscu publicznym, co często się dzieje, rodzice czują się napiętnowani, a przygodni świadkowie, jeszcze dolewają oliwy do ognia. W takiej sytuacji, jeśli tylko dziecko jest bezpieczne, powinniśmy przede wszystkim odebrać mu uwagę, a więc odwrócić się plecami i odejść parę kroków. Siła napadu trafia w próżnię i słabnie. To jest też komunikat: "Wiem, że samo możesz sobie z tym poradzić!". Kiedy atak furii minie, przywracamy uwagę. Możemy przytulić i skomentować, że wiemy, jak niefajnie jest być takim zezłoszczonym.

Czy dzieciom należy wyznaczać granice?

Wychowanie, moim zdaniem nie polega na karaniu. Ważne jest jednak uczenie dziecka zasad i wyznaczanie granic. To daje poczucie bezpieczeństwa. Sprawia, że świat jest przewidywalny i przyjazny. Oczywiście nie chodzi mi tu o same nakazy i zakazy, ale o uwrażliwienie dziecka na potrzeby i uczucia innych, na reguły życia społecznego. Są poza tym sytuacje, kiedy bez granic zagrożone jest bezpieczeństwo i zdrowie a nawet życie dziecka. Ważne aby uczyć dziecka samokontroli – to daje siłę i wiarę we własne umiejętności.

Zobacz także: Jak radzić sobie ze złością dziecka

Histeria u dziecka – przyczyny, jak reagować?

Dziecko, skrzydła, samolot, marzenia
Fotolia
Aktualności
Uskrzydlasz, czy tłamsisz swoje dziecko? Zobacz na filmie jaką przyszłość mu zafundujesz
Czy twoje dziecko rozwinie w życiu skrzydła, czy będzie zakompleksionym i zestresowanym dorosłym w dużej mierze zależy od Ciebie. Zobacz dlaczego?

Fundacja " Rodzice Przyszłości" zrobiła naszym zdaniem naprawdę dobrą robotę produkując film w ramach kampanii społecznej pod hasłem:  "Kiedyś Twoje dziecko rozwinie skrzydła. Od Ciebie zależy, czy będzie latać". Film opowiada o tym, jakie emocje serwujemy dzieciom na co dzień i jaki to będzie miało wpływ na to, jak sobie dalej poradzi w życiu.    Film roznosi się po sieci - prawie pół miliona wyświetleń - i zbiera wiele pozytywnych komentarzy: " Na filmie zobaczyłam siebie". "Świetne". "Warto obejrzeć, by być lepszym rodzicem ".  Kto z nas czasem nie zirytuje się, gdy maluch ociąga się niemiłosiernie, gdy zakłada byty, czy je śniadanie a ty spieszysz się na spotkanie, albo do pracy. I nie chodzi o to, że jesteś złą mamaą , bo masz taką emocję w sobie. Ważne, co dalej z tym zrobisz, jak się zachowasz. Dlatego warto obejrzeć film i przypominać go sobie w sytuacji, kiedy masz ochotę wybuchnąć na dziecko... Obejrzyj film:   (function(d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = "//connect.facebook.net/pl_PL/sdk.js#xfbml=1&version=v2.3"; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);}(document, 'script', 'facebook-jssdk')); Kiedyś Twoje dziecko rozwinie skrzydła. Od Ciebie zależy czy b... Bardzo dobra kampania społeczna Fundacji "Rodzice przyszłości". Każdemu zdarza się stosować przemoc emocjonalną i to zupełnie nieświadomie. Dlatego to powinien zobaczyć każdy rodzic, wychowawca, nauczyciel. Warto obejrzeć i podać dalej! Posted by Łukasz Paweł Kołton on 12 sierpnia 2015   I jak wam się podobał film? Co myślicie o tej kampanii? Daje do myślenia? Polecamy: Time - out metoda wychowawcza, czy kara dla dziecka?  

Co zamiast klapsa?
AdobeStock
Wychowanie
Co zrobić, by mniej krzyczeć na dziecko? Oto 5 najlepszych sposobów
Wychowanie to niełatwa sztuka. Jak być trenerem, a nie treserem własnego dziecka? Jak nie tracić opanowania i osiągnąć cel bez klapsów i krzyku. Są na to sposoby!

Każdy rodzic marzy o tym, by jego dziecko było posłuszne, jednak nie możemy zapominać, że te małe istoty także mają swoje zdanie i pomysły na życie. Szukamy więc metod, które sprawią, że malec zacznie rozumieć zasady i co ważniejsze zacznie się do nich stosować. Niektóre metody wydają się nieskuteczne, inne wzbudzają nawet kontrowersje. Oj tak, uczenie dziecka zasad wspólnego życia i reguł nie jest łatwym zadaniem, tym bardziej, jeśli mały buntownik nie chce się dostosować, jak to osiągnąć? Jest kilka sposobów! Klaps to bicie Na początek należy jasno powiedzieć, że karanie dziecka klapsem , nie jest metodą wychowawczą. Żadne badania nie udowodniły dobroczynnego wpływu kar cielesnych i ich wychowawczej efektywności, niestety rodzice nadal je stosują. A to olbrzymi błąd! Twierdzisz, że bezstresowe wychowanie do niczego nie prowadzi? Tyle że stres, jaki funduje bijący rodzic, szkodzi dziecku i to akurat dowiedziono już niejednokrotnie. Dziecko karane w ten sposób jest bardziej nerwowe, samolubne, częściej się buntuje i się nie słucha . Co więcej, metody takie mogą prowadzić do zaburzeń psychicznych i niespołecznych zachowań. Dlaczego? Kara fizyczna nie wyjaśnia dziecku, co źle zrobiło i jak może poprawić swoje zachowanie. Za to uczy: ... że większy i silniejszy ma zawsze rację, … że utrata kontroli nad sobą to dobry sposób załatwiania spraw, … że przemoc to coś nie tylko akceptowalnego, ale i dobrego, … że wcale nie trzeba być grzecznym, ale po prostu sprytnym i nie dać się złapać następnym razem, ... że nie trzeba poprawić złego zachowania, ... że najbliższych trzeba się bać, ... że nawet kochanym rodzicom nie wolno ufać, ...że ludzie nie nie zasługują na szacunek, a to, co do nich przemawia to strach i ból.   Bicie dziecka jest wyrazem bezsilności, złości i frustracji rodzica, a nie edukacją. Bijąc, tracisz szansę na...

dziewczynka, warkocze, niegrzeczna
Wychowanie
Jeśli nie klaps, to co? 6 pytań o bicie dzieci
Karanie dziecka klapsami to przemoc, podkreślają pedagodzy. Bicie krzywdzi, a nie wychowuje. Poza tym jest prawnie zabronione. Warto więc poznać inne sposoby wychowawczego oddziaływania. Dodajmy - dużo skuteczniejsze niż bicie dzieci.

Klapsy to najgorsza metoda wychowawcza . A przy tym najczęściej stosowana. Okazuje się, że sięga po nią aż 60 proc. rodziców. Co sprawia, że w kryzysowych sytuacjach nie wahamy się uderzyć dziecka ? Sądzimy, że w ten sposób najlepiej nauczymy je dyscypliny. Nic bardziej mylnego! 1. Dlaczego klaps jest zły? Każde uderzenie dziecka jest naszą porażką, podkreślają pedagodzy. Rolą rodziców jest nauczyć dziecko odróżniać dobro od zła. Wykorzystywanie przewagi fizycznej , by temu zadaniu sprostać, jest sprzeczne z samą ideą wychowania! Bijąc dziecko, uczysz je, że załatwianie spraw przez przemoc jest dozwolone. Tak wyedukowany maluch może potem odwzorowywać twoje zachowania i w sytuacjach konfliktowych też bić słabszych, np. kolegów na podwórku. Albo wyrośnie na osobę uległą, podatną na narzucanie woli przez ludzi agresywnych . Klapsy są mało skuteczne. Dziecko pilnuje swojego zachowania wtedy, gdy jesteś w pobliżu, a gdy tylko znikasz mu z oczu – rozrabia. Po prostu nie rozumie, dlaczego coś jest niedozwolone. Chce jedynie uniknąć kary. Bicie łamie szacunek dziecka do samego siebie. Może ono potem gorzej sobie ze wszystkim radzić, bo poniżane klapsami, straci wiarę we własne możliwości. Wymierzając klapsy, osłabiasz swój autorytet w oczach dziecka . Nie uczysz go szacunku do siebie, tylko pokazujesz, że mamy trzeba się bać. A kara oparta na strachu to tresura, nie wychowywanie. Stosowanie klapsów często prowadzi do eskalacji przemocy. Najpierw, kiedy dziecko cię nie słucha, dajesz mu jednego klapsa, a potem – gdy dalej jest niegrzeczne – stajesz się bezradna i… wymierzasz kolejne. Zobacz też: Jak karać i nagradzać dziecko? - wywiad z psychologiem 2. Jak wyciszyć rodzicielski gniew? Choć często przekonujemy siebie, że klapsy jednak służą dziecku, psycholodzy nie mają wątpliwości – klaps służy...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj