Jak wspierać dziecko w trudnych momentach?
Fotolia
Wychowanie

Trudne emocje u dziecka: skąd się biorą i jak mu pomóc?

Silnie emocjonalne zachowania u dziecka nie są niczym niezwykłym. Ważne jest jednak, aby pomóc dziecku radzić sobie z trudnymi emocjami, nazywać je i wiedzieć, co je wywołuje. Jak mądrze wspierać dziecko w chwilach złości, smutku czy lęku?
Wystarczy, że pójdziesz na spacer na plac zabaw albo do centrum handlowego, a z całą pewnością spotkasz tam rodziców mierzących się z trudnymi emocjami swoich dzieci.
Kinder Niespodzianka_akcja Widzę, słyszę, czuję, wiem
Złość, rozpacz, agresywne zachowania – to wszystko jest częścią dzieciństwa i to od nas, dorosłych, zależy, czy mądrze przeprowadzimy nasze dzieci przez burzliwe wody emocji. Skąd biorą się te silne emocje i jak pomóc dziecku je okiełznać?

Rodzic w obliczu trudnych emocji dziecka

Rozejrzyj się wokół, przyjrzyj się rodzicom, którzy próbują przywrócić spokój dziecka. Co czują? Czy są zawstydzeni, rozgniewani czy spokojni? Co robią i co mówią do dziecka? Zobaczysz dorosłych, którzy krzyczą na dziecko w histerii i grożą klapsami, tych, którzy każą dziecku natychmiast się uspokoić, grożąc rozmaitymi konsekwencjami, a także takich, którzy w bezpiecznej odległości pozwalają dziecku przeżyć swoje silne emocje. Zobaczysz rodziców, którzy przytulają swoje płaczące dzieci oraz dorosłych, którzy są obok, oferując wsparcie i różne sposoby odzyskania równowagi.

Co czujesz i myślisz, obserwując te sceny? Czy oceniasz rodziców jako niekompetentnych, czy oceniasz dzieci jako niegrzeczne i rozwydrzone? A może współodczuwasz i czujesz coś w rodzaju ulgi i wspólnoty, widząc, że wszyscy rodzice doświadczają tej samej niszczycielskiej siły, którą wyzwalają intensywne przeżycia dziecka? Czy podziwiasz tych spokojnych rodziców, czy może jesteś zdania, że wskazana byłaby zdecydowana i ostra reakcja na wybuch histerii?

Otwórz się na dziecko

Silne emocje naszych dzieci są dla nas trudne, bo trudno nam je zrozumieć, uważamy je za przesadzone, stąd pokusa, by je bagatelizować, kazać dziecku natychmiast się uspokoić, przestać płakać, krzyczeć itd. To błąd. Zamiast tego, musimy dostroić się do stanu dziecka, otworzyć na jego przeżycia i zadać sobie kilka ważnych pytań: dlaczego tak się zachowuje, co wywołało taką reakcję, jakie emocje teraz odczuwa?

"Dużo ważniejsze od słów jest nastawienie do dziecka. Jeżeli nasza postawa nie będzie otwarta, wtedy cokolwiek byśmy powiedzieli, będzie przez nie traktowane jako nieszczere i sztuczne. Dzieje się tak, kiedy nasze słowa nie tchną prawdziwym uczuciem i nie trafiają prosto do serca dziecka".
Adele Faber i Elaine Mazlish, "Jak mówić, żeby dzieci słuchały, jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły" (wyd. Media Rodzina)

Jak pomóc dziecku radzić sobie z trudnymi emocjami?

Kiedy twoje dziecko przeżywa trudne chwile:

  • nie krzycz
  • nie każ mu się uspokoić
  • bądź obok
  • nie reaguj złością
  • nazwij jego uczucia
  • kiedy emocje opadną, porozmawiajcie o nich i o tym, co się wydarzyło
  • poszukajcie alternatywnych reakcji
  • podkreślaj, że zawsze może do ciebie przyjść i prosić o pomoc
  • pokazuj i nazywaj różne emocje, korzystaj z ilustracji i reaguj na bieżąco na zachowania ludzi w otoczeniu dziecka

Od dyscyplinującej postawy dużo skuteczniejsza i bardziej wartościowa dla rozwoju dziecka jest nasza uważna obecność i wsparcie, które dajemy dziecku w chwili wzburzenia. Poczucie bezpieczeństwa jest dla dziecka w takiej chwili najważniejsze, a nie możemy go ofiarować dziecku, jeśli sami jesteśmy zdenerwowani. Dlatego, jeśli trudne zachowania dziecka, wzbudzają twój gniew lub frustrację, zadbaj najpierw o swoje emocje – wycisz je i dopiero wtedy przejdź do pomocy dziecku.

Trudne emocje: metoda Adele Faber i Elaine Mazlish

Adele Faber i Elaine Mazlish, autorki niezwykle pomocnego poradnika dla rodziców, "Jak mówić, żeby dzieci słuchały, jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły", proponują szereg praktycznych rozwiązań, które pomagają rodzicom i dzieciom zmierzyć się z trudnymi emocjami i zachowaniami. Zdaniem autorek należy wsłuchać się w dziecięcy wylew uczuć i nazwać te emocje. To wymaga ćwiczeń i doświadczenia, zobaczysz jednak, że z czasem będzie coraz łatwiej. Jak to zrobić? Używać sformułowań typu: "Wygląda na to, że jesteś wściekły", "To musiało naprawdę boleć", "Jesteś smutny, bo...".
 

Jak mówić, żeby dzieci słuchały, jak słuchac, żeby dzieci mówiły
Babyonline.pl

 

Jeśli przyjmiemy, że nasze dziecko doświadcza trudnych emocji, ponieważ odczuwa napięcie, jest zestresowane, zmęczone lub głodne, łatwiej nam będzie pochylić się nad jego problemem i załagodzić źródło wzburzenia. Kiedy dziecko czuje się dobrze, zachowuje się dobrze – to proste, prawda?

Trudne emocje: metoda samoregulacji

Dr Stuart Shanker proponuje metodę Self-Reg – samoregulacji, dzięki której możemy odkryć ukryte stresory, z którymi mierzą się nasze dzieci i pomóc im je rozpoznawać, a w konsekwencji wracać do równowagi, która jest im potrzebna do rozwoju i umiejętności radzenia sobie z trudnymi emocjami i doświadczeniami. W myśl jego teorii dzieci doświadczają stresu w pięciu obszarach: biologicznym, emocjonalnym, poznawczym, społecznym i prospołecznym.

Zdaniem dr Shankera na stres u dziecka wskazują następujące zachowania:

  • problemy z zasypianiem lub częste pobudki;
  • poranne marudzenie;
  • kłopoty z koncentracją, niesłuchanie;
  • łatwe wpadanie w gniew, trudności z uspokojeniem się;
  • zmienne nastroje;
  • częste ataki złości, nadmierny smutek, lęk, niepokój.
Self-Reg - metoda samoregulacji
Babyonline.pl

 

Wszystkie te zachowania łączą się z trudnymi emocjami u dziecka i osób w ich otoczeniu, żeby pomóc dziecku sobie z nimi poradzić, powinniśmy pobawić się w detektywów i dojść do przyczyny stresu. Kiedy uda nam się zidentyfikować źródło problemu, w następnym kroku będziemy mogli zmniejszyć czynniki, które stresują nasze dzieci, uświadomić sobie, w jakich okolicznościach nasze dziecko doświadcza stresu i znaleźć wspólnie sposób, który pomoże mu uspokoić się, odpocząć i wrócić do równowagi.

Zobacz relację z warsztatów z Dorotą Zawadzką – się działo! [AKCJA WIDZĘ, SŁYSZĘ, CZUJĘ, WIEM]

złość, mina, emocje, smutek
fotolia.com
Wychowanie
5 sprawdzonych sposobów na dziecięcą złość
Dzieci czasem miewają złe dni. Są wtedy marudne, złoszczą się, krzyczą. Jak pomóc przedszkolakowi poradzić sobie z emocjami? Zobacz kilka prostych metod.
lęki nocne
Adobe Stock
Sen
Lęki nocne dziecka: przyczyny i sposoby na nocne ataki paniki i płacz
Lęki nocne u dziecka mogą być wywołane m.in. stresem, gorączką, ciężkostrawnym posiłkiem przed snem lub niektórymi lekami. Nie powinno się wtedy budzić dziecka: wystarczy, że zapewnisz mu bezpieczeństwo i np. delikatnie pogłaszczesz.

Lęki nocne (łac. pavor nocturnus, ang. night terror) to zaburzenie snu pojawiające się u około 3-5 proc. dzieci w wieku od 6 miesięcy do 12 lat (najczęściej od 2 do 6 lat) i u około 1 proc. osób dorosłych. Epizody lęku nocnego zaczynają się w pierwszych godzinach po zaśnięciu i mają dość dramatyczny przebieg. Ataki histerycznego płaczu dziecka pojawiają się w nocy i mogą trwać nawet pół godziny. Śpiące spokojnie dziecko nagle siada na łóżku i zaczyna rozpaczliwie krzyczeć. Jest spocone, nierzadko rzuca się lub trzęsie niczym osika. Ma szeroko otwarte oczy, poszerzone źrenice, a twarz wyraża skrajne przerażenie. Na ogół odpycha od siebie rodziców chcących mu pomóc. Nawiązanie kontaktu z dzieckiem okazuje się niemożliwe, jest ono bowiem nieświadome, nieprzebudzone. Po kilkuminutowym ataku ciało nagle się rozluźnia, a maluch spokojnie zasypia . Rano na ogół niczego nie pamięta. Spis treści : Lęki nocne u dzieci: przyczyny Lęk nocny czy koszmar senny? Lęki nocne: czy budzić dziecko, gdy płacze przez sen? Lęki nocne u dzieci: co robić? Sen płytki i głęboki Lęki nocne u dzieci: przyczyny Skąd się biorą leki nocne u dziecka? Przyczyny występowania tego zaburzenia snu nie są do końca poznane, jednak nie wyklucza się czynników genetycznych (80 proc. dzieci, których dotyczą lęki nocne, ma w swoich rodzinach osoby lunatykujące lub wykazujące inne zaburzenia snu). Ze względu na fakt, że częstość występowania lęków nocnych maleje wraz z wiekiem, uznaje się, że znaczenie ma tu wolniejsze dojrzewanie układu nerwowego, co może być rodzinne. Dodatkowo obserwacje wykazały, że pojawieniu się lęków nocnych sprzyja: wysoka gorączka , stres dnia codziennego, ciężkostrawny posiłek spożyty przed snem, zaburzenia oddychania podczas snu,...

wieczorne mdłości w ciąży
Adobe Stock
Przebieg ciąży
Wieczorne mdłości w ciąży: przyczyny, jak sobie radzić, kiedy są najsilniejsze?
Wieczorne mdłości w ciąży są bardzo powszechne. Wbrew ogólnemu przekonaniu, że ta dolegliwość dotyka kobiety jedynie rano, nudności w ciąży mogą występować o każdej porze dnia. Zdarzają się także nocne mdłości w ciąży. Podpowiadamy, jak sobie z nimi radzić oraz co jakie są ich przyczyny.

Wieczorne mdłości w ciąży są tak samo uciążliwe, jak te poranne oraz popołudniowe. Zdarza się, że ten objaw ciąży towarzyszy kobiecie przez cały dzień. Mdłości w ciąży są związane ze wzrostem hCG (gonadotropina kosmówkowa) i zazwyczaj ustępują po 12. tygodniu ciąży. Sprawdź, jakie są przyczyny wieczornych nudności oraz co na mdłości w ciąży działa najskuteczniej.  Spis treści: Wieczorne mdłości: przyczyny Wieczorne mdłości we wczesnej ciąży Wieczorne mdłości w ciąży: kiedy są najsilniejsze? Wieczorne mdłości w ciąży: jak sobie radzić? Wieczorne mdłości: przyczyny Nocne mdłości w ciąży mogą być spowodowane: nieodpowiednią dietą (potrawy powinny być lekkie, bez dodatku ostrych przypraw), zbyt obfitymi lub zbyt małymi posiłkami przed snem (zarówno pełny żołądek, jak i chodzenie spać będąc głodną może nasilać mdłości), stresem (podczas ciąży kobieta powinna dużo odpoczywać i unikać stresu). Wieczorne mdłości we wczesnej ciąży Mdłości w ciąży zazwyczaj pojawiają się we wczesnej ciąży, czyli w pierwszym trymestrze, najczęściej około 6. tygodnia ciąży . Ma to związek z wytwarzaniem większej ilości gonadotropiny kosmówkowej (hCG) w organizmie ciężarnej. Hormon ten wzrasta jednak tylko do 12. tygodnia ciąży. Gdy poziom hCG zacznie spadać, kobieta prawdopodobnie przestanie odczuwać tę nieprzyjemną dolegliwość. U niektórych kobiet może ona jednak ustąpić dopiero po 20. tygodniu ciąży. Dzieje się tak zazwyczaj w przypadku ciąż bliźniaczych. Mdłości w ciąży cały dzień? Tak, to możliwe! Nudności potrafią towarzyszyć przyszłej mamie rano, po południu, wieczorem, a nawet w nocy. Tak naprawdę jest to kwestią indywidualną, kiedy i jak bardzo kobieta cierpi na tę dolegliwość. Wieczorne mdłości w ciąży: kiedy są najsilniejsze?...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
Bon turystyczny przedłużenie
Aktualności
Bon turystyczny przedłużony: będzie obowiązywał również w sezonie zimowym 
Joanna Biegaj
Opieka na dziecko 2 dni
Prawo i finanse
2 dni opieki na dziecko: kiedy zgłaszać pracodawcy urlop opiekuńczy
Milena Oszczepalińska
życzenia na dzień chłopaka
Aktualności
Życzenia na Dzień Chłopaka: rymowanki, wierszyki, mądre cytaty
Joanna Biegaj
Ile trwa katar u dziecka
Zdrowie
Ile trwa katar u dziecka: katar wirusowy i bakteryjny. Ile trwa nieleczony katar?
Ewa Janczak-Cwil
Imiona aniołów: lista anielskich imion dla chłopców i dziewczynek
Aktualności
Imiona aniołów: lista anielskich imion dla dziewczynek i chłopców
Luiza Słuszniak
Pomysły na Dzień Chłopaka w szkole
Aktualności
Pomysły na Dzień Chłopaka w szkole: jak zorganizować obchody, jakie prezenty przygotować?
Joanna Biegaj
Ciasto na dzień chłopaka z kremem i owocami
Przepisy
Ciasto na Dzień Chłopaka: przepis. Spraw pyszną niespodziankę!
Adrianna Trusiuk
Dzień chłopaka i Dzień mężczyzny: czy to samo święto?
Święta i uroczystości
Dzień Chłopaka i Dzień Mężczyzny: czy to jest to samo święto?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Zabawy na Dzień Chłopaka: fajne i śmieszne aktywności dla dzieci
Gry i zabawy
Zabawy na Dzień Chłopaka: fajne i śmieszne gry i zabawy dla dzieci
Sylwia Arlak
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
upoważnienie do odbioru dziecka ze szkoły
Edukacja
Jak napisać upoważnienie do odbioru dziecka ze szkoły [WZÓR]
Joanna Biegaj
gęsty katar u dziecka
Zdrowie
Gęsty katar u dziecka – jak szybko się go pozbyć?
Ewa Janczak-Cwil
pielęgnacja niemowlaka
Aktualności
Najważniejsze zasady pielęgnacji niemowlaka (rady położnej)
Joanna Biegaj
upoważnienie do odbioru dziecka z przedszkola
Edukacja
Upoważnienie do odbioru dziecka z przedszkola: jak je napisać, kto może zostać upoważniony? 
Joanna Biegaj
skierowanie do lekarza
Zdrowie
Do jakiego specjalisty potrzebne jest skierowanie?
Magdalena Drab
Kaszka kukurydziana
Dieta
Kaszka kukurydziana dla niemowlaka – jak zrobić i od kiedy warto ją podać? [PRZEPIS]
Adrianna Trusiuk
Najlepsze książki dla 5-latka
Wychowanie
Książki dla 5-latków. Jakie wybrać, by zachwycić dziecko?
Luiza Słuszniak
wierszyk dla nauczyciela przedszkola
Przedszkolak
Wierszyk dla nauczyciela przedszkola: propozycje, które sprawdzą się też jako życzenia
Joanna Biegaj