Krztusiec (koklusz)
StockAdobe
Zdrowie

Krztusiec wraca! – poznaj jego objawy i leczenie

Krztusiec to choroba, którą często myli się z gruźlicą czy zwykłą grypą. Często lekarze rozpoznają jego objawy dopiero wtedy, kiedy pojawią się powikłania. Poznaj, jakie są pierwsze objawy krztuśca.

Chociaż krztusiec u dzieci jest bardziej rozpowszechniony i uważany za chorobę wieku dziecięcego, coraz częściej chorują na niego dorośli. Co gorsza, często nie zdają sobie sprawy z choroby. Lekceważą kaszel i ból gardła, nieświadomie rozsiewając wokół siebie groźne bakterie krztuśca. Zarazki łatwo zaatakują niemowlę, które nie przeszło jeszcze pełnego cyklu szczepień przeciw krztuścowi.

Objawy krztuśca u dzieci

  • W początkowej fazie krztusiec u dzieci objawia się po prostu kaszlem. Z dnia na dzień kaszel się nasila, jego napady przeszkadzają w spaniu i jedzeniu.
  • Zaczyna boleć gardło, pojawia się katar, czasem zapalenie spojówek.
  • Chory na krztusiec nie ma jednak ani gorączki, więc często próbuje leczyć kaszel tabletkami do ssania czy syropami bez recepty.

Po mniej więcej dwóch tygodniach krztusiec przechodzi w drugi, bardzo groźny etap.

  • Pojawiają się duszności, napady kaszlu mogą powtarzać nawet kilkadziesiąt razy w ciągu dnia.
  • U niemowląt częściej zamiast kaszlu występuje utrudniony oddech i atak kichania.
  • Napadowi często towarzyszy chwilowy bezdech, po którym często następują wymioty.

Uwaga na powikłania krztuśca

Bezdech grozi niedotlenieniem mózgu, a nawet jego uszkodzeniem i kłopotami układu nerwowego. Powikłania neurologiczne są często nieodwracalne. Tak samo nieodwracalnym powikłaniem krztuśca u dzieci może być rozstrzenia oskrzeli (czyli stałe rozszerzenie oskrzeli, objawiające się m.in. uporczywym kaszlem i dusznościami)

Zapytaj lekarza o badania w kierunku krztuśca

Dopóki objawami krztuśca są wyłącznie kaszel i ból gardła, lekarzowi trudno jest rozpoznać chorobę. Może to jednak zrobić poprzez zdjęcie rentgenowskie płuc i oskrzeli (występują w nich charakterystyczne zmiany) albo poprzez badanie krwi. Lekarz może też skierować dziecko na wymaz gardła albo badanie odkrztuszanej wydzieliny

Konieczne jest leczenie antybiotykami

Krztusiec u dzieci wywołują bakterie, dlatego konieczne będzie wprowadzenie antybiotyków. Ale uwaga: aby były skuteczne, trzeba je podać już w pierwszym okresie choroby! Jeśli lek zostanie wprowadzony po upływie 2-3 tygodni od wystąpienia kaszlu, może nie zadziałać.
Z tego powodu jeśli dziecko miało kontakt z chorym na krztusiec (nawet jeżeli było szczepione przeciwko tej chorobie), trzeba pójść z nim do lekarza.

Szczepienia przeciw krztuścowi

Najlepszym sposobem walki z krztuścem są szczepienia. Co prawda nie dają one całkowitej pewności, że dziecko nie zachoruje, ale dzięki nim, nawet jeżeli krztusiec wystąpi, to będzie przebiegał łagodniej. Szczepionka jest obowiązkowa i bezpłatna (Di-Te-Per). Chroni też przed powikłaniami krztuśca. Pełna ochrona organizmu pojawia się dopiero w drugim roku życia dziecka, kiedy dostanie ono już cztery dawki szczepionki (w 2., 3/4., 5/6. oraz w ok. 16. miesiącu życia).

Zobacz też: Kalendarz wszystkich szczepień obowiązkowych dziecka

Dorosły też powinien się zaszczepić

Ochrona, jaką maluszek nabywa w pierwszych dwóch latach, nie wystarczy mu na całe życie. Już sześciolatek potrzebuje dawki przypominającej. Po tym piątym już zastrzyku, szczepionka jest skuteczna przez ok. 10 lat. Dorośli są nieodporni wobec bakterii krztuśca i mogą nie tylko chorować (zwykle przechodzą chorobę lżej niż dzieci), lecz także zarażać innych.

UWAGA! Nawet zaszczepione dzieci, po zetknięciu się z osobą chorą na krztusiec, powinny zostać zbadane przez lekarza. Mogą też dostać profilaktycznie antybiotyk.

Szczepienia zalecane [Wirtualne Warsztaty]

Kaszlące dziecko
Fotolia
Zdrowie
Czy ten kaszel trzeba leczyć?
Jak poznać, że kaszel, który ma twoje dziecko, wymaga leczenia? Poznaj objawy, które powinny cię zaniepokoić, a także skuteczne sposoby na dziecięcy kaszel.

1. „Szczekający” kaszel Najczęściej  taki kaszel pojawia się w środku nocy. Jak sama nazwa wskazuje, przypomina szczekanie psa – jednak nie jazgotliwe ujadanie ratlerka, tylko basowe i chrapliwe poszczekiwania owczarka. Taki kaszel jest oznaką zapalenia krtani. Maluch podczas ataku kaszlu bardzo się męczy, często też nie może zaczerpnąć tchu (to tzw. duszność wdechowa). Jeżeli zauważysz duszności, stań z dzieckiem w otwartym oknie albo podaj mu zimne picie z lodówki – zimno zmniejszy obrzęk dróg oddechowych. Jeżeli duszności nie mijają, wezwij karetkę. 2. Kaszel suchy Pojawia się zwykle na początku wirusowych infekcji np. grypy. Lekarze nazywają go bezproduktywnym, bo nie towarzyszy mu odkrztuszanie wydzieliny. Zwykle jego przyczyną jest podrażnienie gardła. Jeśli ataki suchego kaszlu są częste i bardzo męczące (bo np. trwają przez pół nocy) lekarz może zdecydować o podaniu syropu przeciwkaszlowego, np. Sinecod. 3. Ostry i mokry Zwykle mokry kaszel idzie w parze z przeziębieniem albo grypą. Nie należy go hamować np. syropami przeciwkaszlowymi. Dzięki niemu dziecko pozbywa się wydzieliny, która zalegając w drogach oddechowych mogłaby stać się pożywką dla bakterii. Warto za to syropami mukolitycznymi (np. Mucosolvanem, Proposanem czy Flegaminą) rozrzedzać wydzielinę zalegającą w gardle i oskrzelach, aby ułatwić maluszkowi odkrztuszanie jej. Sprawdź, jak lekarze leczą mokry kaszel u swoich dzieci 4. Ostry przedłużający się Często z tego typu kaszlem mamy do czynienia po przeziębieniu albo zapaleniu oskrzeli. Może trwać nawet  dwa miesiące. Jeżeli z biegiem czasu słabnie, a ataki są coraz rzadsze, najpewniej nic złego się nie dzieje – jednak pediatra powinien raz na tydzień obejrzeć maluszka, aby wykluczyć np. pojawienie się nowej infekcji. 5. Napadowy Atak napadowego kaszlu zwykle poprzedzony jest...

krztusiec u dorosłych - objawy
Adobe Stock
Mama
Krztusiec (koklusz) objawy u dorosłych - nie zawsze towarzyszy mu duszący kaszel
Krztusiec nazywany też kokluszem u osób dorosłych ma inne objawy niż u dzieci. To powoduje, że bardzo trudno od razu go rozpoznać. Zobacz, jakich sygnałów nie można przeoczyć.

Coraz więcej osób dorosłych cierpi na tę chorobę zakaźną. I to mimo tego, że jako dzieci otrzymali przeciw niej szczepienia. Oprócz zaniku odporności przyczynia się do tego fakt, że koklusz u dorosłych często ma bardzo niejednoznaczne objawy i nawet lekarzom trudno go od razu rozpoznać. Krztusiec, czyli duszący kaszel Krztusiec, nazywany też kokluszem to choroba zakaźna układu oddechowego wywołana bakterią Bordetella pertussis . Jego nazwa wynika z tego, że powoduje bardzo dokuczliwy i duszący suchy kaszel, momentami dławiący oraz powodujący uczucie wymiotowania. Najczęściej dotyka niemowlęta oraz małe dzieci i to u nich ma najgroźniejszy przebieg. Do zarażenia dochodzi droga kropelkową, przez górne drogi oddechowe. Chorobę leczy się antybiotykami. Najskuteczniejszą metodą zapobiegania krztuścowi jest szczepienie się przeciw niej szczepionką DTP (wraz ze szczepionką przeciw błonicy i tężcowi). Według obowiązkowego programu szczepień każde dziecko powinno zostać zaszczepione czterema dawkami szczepionki DTP do ukończenia półtora roku życia. Zanik odporności poszczepiennej i niestosowaniem dawek przypominających szczepienia przeciw krztuścowi spowodował, że w ostatnich latach notuje się zwiększoną zachorowalność wśród młodzieży i dorosłych. Krztusiec u dorosłych - objawy Choroba ma dwie fazy - piersza przypomina lekkie przeziębienie, jest łagodny kaszel, katar i stan podgorączkowy. W drugiej fazie kaszel staje się dokuczliwy i męczący, nasilający się nocą. W czasie kaszlu twarz chorego staje się czerwona, sinieje, występuje wytrzeszcz gałek ocznych, łzawienie i ślinienie. Ataki kaszlu mogą spowodować pęknięcie naczyń krwionośnych, doprowadzić do wylewów i wybroczyn do spojówek oraz skóry i krwawień z nosa. U dzieci kaszel ma specyficzny dźwięk z charakterystycznym świszczącym wdechem przypominającym pianie koguta. U dorosłych...

Koklusz powraca
AdobeStock
Zdrowie
Liczne przypadki zarażenia krztuścem. Przyczyną brak szczepień?
W 2019 roku odnotowano 1626 przypadków krztuśca w Polsce. To dane z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny. Zakażeń było więcej niż w roku poprzednim.

Jak podaje Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego z roku na rok zwiększa się w Polsce liczba chorych na krztusiec. W 2018 roku odnotowano 1548 przypadków, a w 2019 ta liczba wzrosła do 1626. Krztusiec to jedna z chorób zakaźnych, na którą można się zaszczepić. Niestety, rosnąca liczba rodziców odmawiających szczepienia dzieci zgodnie z obowiązującym kalendarzem szczepień może przyczyniać się do tego, że zapomniane już choroby zaczną powracać, np. krztusiec. Do zarażenia się krztuścem dochodzi stosunkowo łatwo Krztusiec, kiedyś znany jako koklusz, jest chorobą roznoszoną drogą kropelkową . To sprawia, że w kontakcie z osobą chorą mamy małe szanse na ustrzeżenie się przed zarażeniem. Wystarczy, że ta osoba na nas kichnie i w ten sposób przeniesie na nas chorobotwórcze bakterie. Krztusiec na początku nie daje wyraźnych objawów. W pierwszych tygodniach choroby trudno odróżnić ją od innej infekcji dróg oddechowych . Chory ma suchy kaszel, katar, stan podgorączkowy i stan zapalny gardła. Długotrwały, uciążliwy kaszel może jednak sugerować, że to koklusz, zwłaszcza, jeśli pojawią się dodatkowo wymioty i bezdech. Krztusiec jest chorobą, której nie można lekceważyć z uwagi na powikłania, jakie mogą jej towarzyszyć. Należą do nich: drgawki, nietrzymanie moczu, zapalenie płuc (co szczególnie groźne w przypadku niemowląt i małych dzieci). Kto powinien zaszczepić się na krztusiec? Zgodnie z polskim prawem szczepienie przeciwko krztuścowi jest obowiązkowe i powinni otrzymywać je każde dziecko w ramach szczepionki DTP (przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi). Eksperci radzą jednak, by osoby dorosłe nawet jeśli były szczepione w dzieciństwie (szczepionka obowiązuje od lat 60.), ponowiły szczepienia, by odnowić barierę ochronną. Również rodzice, którzy notorycznie odmawiają szczepienia dzieci, powinni wiedzieć, że tym samym narażają je na...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj