dziecko, zęby, dentysta, stomatolog, zęby mleczne, dziewczynka
muro - Fotolia.com
Zdrowie

Próchnica zębów mlecznych, co to takiego?

W krajach zachodnich zredukowano problem próchnicy. Czy i polskie dzieci mogą wkrótce mieć zdrowsze zęby?

14% polskich trzylatków i aż 89,1% 5–6-latków ma ubytki w zębach! Jest więc wiele do nadrobienia. Tym bardziej, że ciągle panuje przekonanie, iż „o zęby mleczne nie trzeba dbać, bo i tak wypadną”. A przecież zachowanie zdrowego uzębienia mlecznego do czasu jego fizjologicznej wymiany ma ogromne znaczenie dla ogólnego zdrowia dziecka. Gwarantuje prawidłowy rozwój narządu żucia, zapobiega powstaniu zapalnych ognisk zębopochodnych, a także uszkodzeniu zawiązków zębów stałych.

Co to jest próchnica?

Według naukowców próchnica jest chorobą nabytą, zlokalizowaną, która powstaje tam, gdzie zalega osad nazębny. Osad to nic innego jak kolonie bakterii i ich produkty przemiany materii. Bakterie te używają cukrów prostych dostarczanych z pożywieniem do produkcji kwasów. Kwasy te z kolei doprowadzają do demineralizacji szkliwa. Z początku powodują one porowatości w samym szkliwie, które na zębie można zauważyć w postaci tzw. plamy próchnicowej. Na zębie powstają wówczas białe, matowe przebarwienia. To próchnica początkowa, która jest odwracalna. Niezbędna będzie wizyta u stomatologa, zdiagnozuje on bowiem etap choroby i podejmie odpowiednie leczenie. Pod powierzchnią szkliwa znajduje się następna warstwa, zwana zębiną. Jeżeli dotrze do niej proces próchnicowy, mamy do czynienia z próchnicą powierzchowną, czyli ubytkiem.
Pod powierzchnią zębiny znajduje się miazga zęba, która spełnia rolę odżywczą, czuciową i obronną – to tkanka bogato unaczyniona i unerwiona. Kiedy proces próchnicowy dotrze do miazgi, konieczne jest jej leczenie, czasem w zaawansowanym stadium – nawet leczenie kanałowe zęba.

Co powoduje dziury w zębach?

Próchnica, która pojawia się w zębach mlecznych dzieci do 3. roku życia, nazywana jest próchnicą wczesną. Cechuje się bardzo dynamicznym przebiegiem. Atakuje najpierw powierzchnie wargowe zębów siecznych oraz powierzchnie żujące, bardzo szybko obejmując wszystkie zęby. U jej podłoża leżą czynniki ogólne i miejscowe. Te pierwsze to patologiczny przebieg ciąży, wcześniactwo, choroby przebyte w pierwszych miesiącach życia dziecka.
Czynniki miejscowe natomiast to głównie brak odpowiedniej higieny oraz dieta bogata w cukry. Przyczyną próchnicy zdaniem lekarzy może też być przedłużone karmienie niemowląt butelką zawierającą pokarm słodzony. Jest to tzw. próchnica butelkowa.
Próchnicę niestety może również powodować przedłużone karmienie piersią, które, choć zbawienne dla zdrowia naszego dziecka, przy braku odpowiedniej higieny bywa powodem problemów z zębami. Mleko matki zawiera bowiem ok. 4% cukru. Istotną rolę w etiologii próchnicy odgrywają bakterie. Bardzo łatwo możemy przenieść je do jamy ustnej niemowlaka z naszych własnych ust. Pamiętajmy o tym i nigdy nie oblizujmy smoczka, aby tak „wyczyszczony” podać naszemu maluszkowi.

Jak walczyć z próchnicą?

Odpowiedź brzmi: higiena. Nie jesteśmy w stanie zupełnie zmienić nawyków żywieniowych – karmienie piersią jest najlepsze dla naszego dziecka, maluchy często i długo piją z butelki kaszki, soczki czy inne słodzone napoje, a przedszkolaki podjadają smakołyki, które przynoszą im babcie. Oczywiście świetnie, jeśli uda nam się ograniczyć słodycze, jeśli nauczymy pić naszego malucha z kubeczka zaraz po ukończeniu przez niego pierwszego roku życia.

Zobacz też: 6 ważnych faktów o słodyczach dla dzieci

Jednak ograniczenie cukru to jeszcze żaden sukces. Musimy zadbać o higienę zębów naszych dzieci. Naukowcy dowiedli, że usuwanie płytki bakteryjnej nie dopuszcza do rozwoju próchnicy lub powoduje zahamowanie procesu próchnicowego. Pastę fluoryzowaną o niskiej zawartości fluoru wprowadzamy pod koniec drugiego roku życia, gdy dziecko ma już wszystkie bądź prawie wszystkie zęby.

Profilaktyka próchnicy u dzieci

To rodzice muszą szczotkować zęby swoim dzieciom, czasem nawet nastolatkom – w zależności od umiejętności manualnych dziecka. Niezbędne w tym wszystkim są wizyty u stomatologa, który nie tylko sprawdzi skuteczność i metodę twoich zabiegów higienicznych, ale sam profesjonalnie oczyści zęby z zalegającej płytki, a w miejscach, gdzie okaże się to konieczne, przeprowadzi tzw. fluoryzację kontaktową.

Konsultacja: Joanna Łojewska, stomatolog dziecięcy

Jak zapobiegać próchnicy u dzieci?

dzieci, zęby
Panthermedia
Pielęgnacja
Zęby dziecka – aby były zdrowe
Nie piszemy o tym, że dziecko musi regularnie szczotkować zęby i chodzić do dentysty, bo to wszystko na pewno już wiesz. Postaramy się za to odpowiedzieć na pytania, które często zadają mamy kilkulatków.

Od kiedy dziecko może używać pasty do zębów dla dorosłych? Przyjmuje się, że dziecko może myć nią zęby od momentu wyrznięcia się pierwszego zęba stałego. Co to jest fluoryzacja? Dziecko myje zęby specjalnym preparatem podnoszącym odporność szkliwa na próchnicę. Po takim szczotkowaniu nie płucze buzi i w ten sposób przedłuża dobroczynne działanie substancji. Co zrobić, gdy mleczak się psuje? Trzeba iść do dentysty, który zaplombuje zęby mleczne . Można też zęba lapisować, ale to półśrodek (bo nie likwiduje próchnicy, tylko zatrzymuje dalszą jej inwazję). Lapisowanie polega na pokryciu miejsca zaatakowanego próchnicą specjalnym preparatem – lapisem. Ujemnym efektem jest ciemne przebarwienie w miejscu położenia lapisu. Co to jest lakowanie? Lakowanie polega na pokryciu bruzd w zębach specjalnym mleczkiem, które zawiera fluor. Następnie dentysta miejsca zalania utwardza światłem UV i sprawdza za pomocą kalki, czy w tym punkcie ząb nie jest za wysoki (w razie potrzeby wygładzi lak diamentową kulką). Mleczko wypełnia bruzdy, a więc jest stosowane tylko w tych ząbkach, które je posiadają (u trzonowców i zębów przedtrzonowych). Warto lakować zęby dziecka, bo właśnie w bruzdach zbiera się najwięcej bakterii, a trudniej takie bruzdy dokładnie wyczyścić szczoteczką. Co zrobić, gdy mleczak chwieje się, ale nie chce wypaść? Nie trzeba go na siłę usuwać, chyba że stały ząb próbuje się przebić obok zębów mlecznych. Wtedy trzeba pójść z dzieckiem do stomatologa. Jeśli będzie trzeba, usunie on mleczny ząb . A jeśli ząb stały krzywo rośnie? Dentysta może zalecić ćwiczenia, które ułatwią ząbkowi wpasowanie się w dobre miejsce. Zazwyczaj wystarczy codziennie 5 minut wypychania zęba językiem. Jak długo może wyrastać nowy ząb? Zwykle wkrótce po wypadnięciu mleczaka pojawia się ząb stały. Jeśli nie...

Zdrowie
Skąd się biorą zdrowe zęby?
Próchnica u dzieci pojawia się bardzo wcześnie. Ponad 50 proc. trzylatków ma w buzi przynajmniej jeden chory ząb! Sprawdź, jak dbać o higienę mlecznych zębów i zapobiegać próchnicy.

Jeśli mówimy o zdrowych zębach, nie mamy się czym chwalić. Polska jest krajem, do którego przyjeżdżają stomatolodzy, aby na własne oczy oglądać próchnicę . Tymczasem trzeba niewiele, aby ten bolesny (bo o tym, jak dokuczliwy jest chory ząb, nikogo nie trzeba przekonywać) i kosztowny (leczenie próchnicy zajmuje czwarte miejsce na liście chorób najdroższych w leczeniu) problem zniknął zupełnie. Zobacz film: Jak zapobiegać próchnicy u dzieci? Próchnica u dziecka? Wszystko w twoich rękach Polskie dzieci mają utrudniony dostęp do stomatologów, zwłaszcza te, które mieszkają w małych miasteczkach i na wsi. Według danych Ministerstwa Zdrowia brakuje pedodontów, czyli dentystów, którzy specjalizują się w leczeniu zębów dzieciom. Poza tym na wizytę u dentysty w ramach NFZ trzeba długo czekać. Nie mamy na to wpływu. Ale jest kilka spraw, które bezpośrednio zależą od nas, rodziców. I na tym polu na pewno nie powinniśmy zawieść. Wystarczy właściwie zajmować się zębami naszych maluchów. Jeśli masz jakieś grzeszki na swoim sumieniu, postaraj się szybko zrehabilitować. Zobacz, co pomoże zapewnić twojemu dziecku piękny uśmiech na całe życie. Przeczytaj: Wizyta z dzieckiem u dentysty - 5 pytań Przypominaj dziecku o myciu zębów Idealna sytuacja to taka, w której dziecko ma myte zęby po każdym posiłku. Warto to egzekwować i w domu, i w przedszkolu. Jeśli w przedszkolu, do którego chodzi maluch, dzieci nie myją zębów, poproś na zebraniu, żeby wprowadzić taki zwyczaj. Inni rodzice na pewno cię poprą. Nawet maluszki w najmłodszej grupie powinny myć zęby w przedszkolu. Co prawda przedszkolne wychowawczynie mogą obawiać się, że dwu-, trzylatki nie są jeszcze na to dość samodzielne . Z drugiej strony jednak, jeśli ma być konsekwentnie, warto próbować. Zawsze dokończ czyszczenie zębów dziecka Przedszkolaka należy zachęcać do jak największej...

niemowlę, ząbki
Pielęgnacja
Jak wygrać z próchnicą u dzieci
Wiele osób sądzi, że nie warto dbać o mleczaki, „bo przecież i tak wypadną”. To bzdura – nie tylko warto, ale trzeba! I to wyjątkowo troskliwie.

Na początek zagadka: dlaczego Polska jest tak atrakcyjna dla zagranicznych studentów stomatologii? Ze względu na Wawel? Naszą słynną gościnność? Plaże z wydmami? Nie. Przyszli dentyści przyjeżdżają do nas, by na własne oczy zobaczyć… próchnicę . I niestety mają na co popatrzeć, bo statystyczne polskie dziecko ma aż pięć zepsutych zębów (jego rówieśnik w innych krajach europejskich – tylko jeden). Problem zaczyna się już bardzo wcześnie: dziury w mleczakach ma: ponad połowa trzylatków ponad 80 proc. sześciolatków. Ba! Mają zepsute ząbki mają nawet niemowlęta! Przeczytaj koniecznie: Stop próchnicy butelkowej Nie ma sensu owijać w bawełnę: jest źle. Naprawdę! Ale jest także dobra wiadomość: wcale nie musi tak być. To, czy twoje dziecko będzie miało piękne, zdrowe zęby , zależy nie tylko od genów czy przebiegu ciąży, ale również od ciebie i twojej systematyczności. Podpowiadamy, co robić (a czego nie), by dziecko mogło w przyszłości cieszyć się pięknym uśmiechem. Nie zarażaj próchnicą: nie całuj dziecka w usta, nie oblizuj łyżeczki Bakterie powodujące próchnicę zasiedlają buzię dziecka stopniowo, m.in. przez kontakt ze śliną osoby, która już je ma. Całując dziecko w usta, można więc niechcący podarować mu niezbyt miły prezent, i to na całe życie. Chcesz dać swojemu słoneczku buziaka? Wybierz czółko lub policzek. Żeby nie ułatwiać bakteriom „transferu”, nie oblizuj także smoczka ani łyżeczki. I nigdy nie pij z tego samego kubeczka. Zapobiegaj próchnicy: jak najwcześniej zacznij przyzwyczajać dziecko do szorowania zębów Czyli zacznij to robić, ZANIM wyrośnie mu pierwszy mleczak. Delikatnie przemywaj dziąsła nawiniętymi na palec jałowymi gazikami zwilżonymi ciepłą przegotowaną wodą. Rób to dwa razy dziennie, zwłaszcza po wieczornym karmieniu. Gdy ząbki już się...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj