przestymulowanie dziecka
fot. Adobe Stock

Przestymulowanie dziecka: co to jest? Objawy przestymulowania noworodka, niemowlaka i dziecka w przedszkolu

Przestymulowanie dziecka to stan, w którym układ nerwowy malucha nie może poradzić sobie z nadmiarem bodźców. Przebodźcowanie może dotyczyć zarówno noworodka i niemowlaka, jak i starszego dziecka w przedszkolu. Objawy łatwo zauważyć: dziecko jest rozdrażnione i płaczliwe, niemowlę pręży się i zaciska piąstki, trudno mu zasnąć. Aby uniknąć przestymulowania dziecka, trzeba zapewnić mu spokój, ciszę i odpoczynek.
Magdalena Drab
przestymulowanie dziecka
fot. Adobe Stock
Przestymulowanie dziecka może się zdarzyć w każdym wieku. Zwykle rodzice uczą się rozpoznawać objawy przestymulowania, obserwując noworodka, a potem starsze niemowlę – jego reakcje na nadmiar bodźców powinny wzmóc czujność opiekunów. Przebodźcowanie to trudne doświadczenie dla maluszka, które zakłóca spokojny sen, regenerację i harmonijny rozwój.

Co to jest przestymulowanie dziecka?

Przestymulowanie (inaczej przebodźcowanie) dziecka to sytuacja, w której układ nerwowy malucha zostaje przeciążony przez nadmiar i intensywność bodźców sensorycznych. Do przestymulowania może dojść z powodu zbyt licznych bodźców słuchowych (hałas), wzrokowych, węchowych czy czuciowych (dotykowych). Pamiętaj, że mózg małego dziecka nie jest jeszcze zdolny do właściwej analizy i segregacji wszystkich informacji, jakie docierają do niego z otoczenia. Nie radzi sobie z nimi, a objawy przestymulowania to jego reakcja obronna.

​Objawy przestymulowania dziecka

Objawy przestymulowania trudno przeoczyć, bo dziecko staje się niespokojne, a kontakt z nim jest utrudniony. Zwróć baczniejszą uwagę na liczbę i natężenie bodźców, jakie docierają do malucha, jeśli niemowlę:
  • jest rozdrażnione, wyjątkowo płaczliwe,
  • pręży się i zaciska piąstki,
  • zastyga w bezruchu,
  • wygląda na zmęczone, ale ciężko mu zasnąć,
  • nadmiernie kicha lub ziewa, ma uporczywą czkawkę.

Objawy przestymulowania u starszego dziecka, np. w wieku przedszkolnym, to także:
  • wybuchy złości,
  • marudzenie i narzekanie,
  • zasłanianie oczu,
  • zatykanie uszu,
  • chowanie głowy pod kołdrą, kocem,
  • rezygnacja z zabawy, uciekanie do innego pokoju,
  • bicie, kopanie,
  • unikanie kontaktu wzrokowego,
  • częste wybudzanie się w nocy, czasem wybudzanie się z krzykiem.
Pamiętaj, że układ nerwowy każdego dziecka może działać inaczej i mieć inną tolerancję na liczbę i intensywność bodźców. Dlatego to tak ważne, by obserwować dziecko i w porę wychwycić jego nietypowe reakcje. Nigdy nie lekceważ objawów przestymulowania, a gdy maluch komunikuje, że nie ma ochoty np. na dalszą zabawę, nie zmuszaj go do niej.

Co powoduje przestymulowanie dziecka?

Przestymulowanie to efekt nadmiaru bodźców. Optymalne warunki do wypoczynku i rozwoju, zwłaszcza dla noworodka i niemowlaka, to spokojne otoczenie i ciche miejsce do spania pozbawione zbędnych zabawek i rozpraszaczy, np. piszczących gadżetów czy grających karuzeli. Zamiast włączać telewizor, warto pośpiewać dziecku piosenki, delikatnie kołysać, przytulać. Pokój dziecka nie powinien być przesadnie kolorowy i przeładowany zabawkami. Minimalizm w wystroju, liczbie rzeczy i dźwięków dookoła ułatwia wyciszanie się.

Sytuacje, w których najczęściej następuje przestymulowanie noworodka, niemowlaka i starszego dziecka to:
  • spotkania z dużą liczbą osób, np. uroczystości rodzinne, hałaśliwe imprezy,
  • wizyty w zatłoczonych sklepach, centrach handlowych,
  • nadmiar głośnych bądź świecących i migających zabawek,
  • kontakt z telefonem lub tabletem,
  • przebywanie w pobliżu włączonego telewizora,
  • nadmiar zajęć, zbyt intensywna zabawa,
  • brak cichego, spokojnego miejsca na sen i odpoczynek.
Uwaga! Skutki przestymulowania dziecka mogą być poważne. Nadmiernie obciążony układ nerwowy uczy się nieprawidłowych reakcji na stres. Czasem pojawia się też uzależnienie od bodźców, a to prosta droga do różnego rodzaju uzależnień w przyszłości.
Zobacz też:
Redakcja poleca: Kiedy dziecko zaczyna chodzić - film
Zobacz, jak dziecko stawia pierwsze kroki. Nasz ekspert tłumaczy, przez jakie etapy w nauce chodzenia dziecko powinno przejść.
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy