ząbkowanie niemowlaka
fot. Fotolia

Pytania o zdrowe ząbki

Używanie szczoteczki i pasty to podstawa. Ale równie ważne są dieta i sposób karmienia malucha. Marzysz, by miał mleczaki jak perełki, zadbaj o to jak najwcześniej!
ząbkowanie niemowlaka
fot. Fotolia
To, jakie maluch będzie miał zęby, rozstrzyga się... jeszcze przed jego urodzeniem. Zawiązki zębów mlecznych tworzą się bowiem, począwszy od siódmego tygodnia życia płodowego. Gdy dziecko jest już na świecie, dbanie o zdrowe ząbki i dobry zgryz powinno być codziennym nawykiem. Podpowiadamy, jak to robić.

Jak karmienie piersią wpływa na zgryz?
Gdy malec ssie pierś, wkłada w to wiele wysiłku, ćwiczy dolną szczękę (żuchwę), język, kształtuje podniebienie – aktywnych jest wówczas kilkadziesiąt mięśni! Z podawaniem piersi nie należy jednak przesadzać. Jeśli malec ssie jeszcze po drugim roku życia, żuchwa może zbytnio wysuwać się do przodu, a górne ząbki ustawiać nieprawidłowo.

Jaki smoczek jest najlepszy?
Taki, który kształtem przypomina sutek. Musi mieć kilka małych otworków, by mleko nie leciało zbyt szybko. Tak jak ssania piersi, ssania butelki nie trzeba niepotrzebnie przedłużać. Powyżej roku dziecko może już pić tylko z kubeczka. Odzwyczajanie od ssania sprzyja nauce żucia – niezbędnej dla ukształtowania się dobrego zgryzu.

Kiedy podawać jedzenie wymagające żucia?
Można zacząć od chrupek kukurydzianych lub ryżowych (od 8. miesiąca), herbatniczków dla niemowląt i kawałków pieczywa (od 10. miesiąca). Gotowane jarzyny: różyczki kalafiora, słupki kalarepki lub marchewki (od 9–10. miesiąca) powinny być na tyle miękkie, by malec nie mógł się nimi zakrztusić, ale jednak musiał je gryźć.

Dlaczego to takie ważne?
Niemowlęta, które jedzą pokarmy stałe, mają mniej problemów z prawidłowym ustawieniem szczęk, a więc ze zgryzem. Jeżeli górne ząbki nieprawidłowo stykają się z dolnymi lub w ogóle nie dochodzą do dolnych, dziecko ma kłopoty z gryzieniem. Niektóre części szczęki dolnej i górnej są wtedy zbyt obciążone, a inne nie pracują. Nieprawidłowo ustawione ząbki trudniej umyć, szybciej się psują.

Od czego zależy odporność zębów na próchnicę?
Od jakości szkliwa, które je osłania. To najtwardsza tkanka w organizmie. Aby szkliwo było odporne na działanie kwasów (które powstają w jamie ustnej), przede wszystkim potrzebny jest wapń. Powinien pochodzić z diety, bo wtedy jest najlepiej przyswajalny. Najwięcej jest go w mleku. W pierwszych miesiącach wystarcza pokarm mamy lub mleko modyfikowane. Pod koniec pierwszego roku – również przetwory mleczne: jogurt, kefir, mleko kwaśne, maślanka, sery.

Podobno mocne zęby się dziedziczy?
Prawda – to, czy szkliwo będzie mocne, czy słabe, zależy również od czynników genetycznych. Jednak właściwa dieta i zachowanie higieny odgrywa nie mniej ważną rolę.


Dlaczego nie zaleca się już fluoru?
Choć wzmacnia on szkliwo, działa antybakteryjnie oraz rozcieńcza obecne w ustach kwasy, nie należy go podawać dzieciom w tabletkach ani w kroplach. Lekarze uznali, że wystarczy taka jego ilość, jaka jest w wodzie i jedzeniu (rybach, soi, wątróbce). Nadmiar fluoru jest szkodliwy dla rozwijającego się organizmu.

Jakie znaczenie dla mocnych zębów mają witaminy?
Szczególną rolę odgrywa witamina D, która pomaga przyswajać wapń i fosfor, i tym samym poprawia mineralizację szkliwa. Niemowlęta karmione piersią dostają witaminę D3 w kroplach, bo w pokarmie jest jej za mało. Karmionym butelką wystarczy ilość dodawana do mleka modyfikowanego i kaszek. Zawierają ją też tłuste ryby morskie, tłuste mleko i sery, żółtko jaj. Witamina A zapobiega próchnicy, działa bakteriobójczo. Jest w rybach, jajkach, maśle, serach, a beta-karoten (przekształca się w witaminę A) – w zielonych i żółtych warzywach oraz owocach. Z kolei witamina C wzmacnia naczynia krwionośne w śluzówce i dziąsłach, chroni przed chorobami przyzębia w przyszłości, np. odsłanianiem się szyjek zębów. Jest w owocach, warzywach.

A gdzie szukać potrzebnego fosforu?
Jest w wielu produktach, m.in. w rybach. Między innymi dlatego do niemowlęcej zupki dwa razy w tygodniu zamiast mięsa zaleca się dodawanie ryby.

Na cenzurowanym
Oczywiście cukier. Obecne w buzi bakterie rozkładają go, tworząc agresywne kwasy, które atakują szkliwo i wypłukują z niego substancje mineralne. Jeśli proces ten nie zostanie zatrzymany, ząb się psuje. Pamiętaj więc:
1. Staraj się, by malec nie podjadał między posiłkami. Przerwy są konieczne, by zęby były poddawane przez dłuższy czas działaniu śliny, która wypłukuje resztki jedzenia oraz zatrzymuje atak kwasów.
2. Picie dawaj, by zaspokoić pragnienie.Jeśli dziecko nie rozstaje się z butelką (kubeczkiem) ze słodkim napojem, nawet najmocniejsze szkliwo nie uchroni ząbków przed próchnicą.
3. Wybieraj produkty niedosładzane, nie używaj cukru w niemowlęcej kuchni.
4. Nie ucz zasypiania z butelką. To niezdrowy nawyk. Po ostatnim posiłku umyj dziecku ząbki i nie dawaj nic do jedzenia ani picia oprócz czystej wody.


Konsultacja: dr n. med. Teresa Kibalenko-Nowak, pediatra, leczy dzieci od 50 lat, dyżuruje w naszym poradniku telefonicznym.


td_dopisek.gif

 
Redakcja poleca: Przyspieszenie porodu: jak naturalnie przyspieszyć poród?
Żeby naturalnie przyspieszyć poród, należy zrobić to w sposób bezpieczny zarówno dla ciężarnej, jak i dziecka. Wśród sprawdzonych metod na przyspieszenie porodu po terminie są m.in. spacer, masaż brodawek i piersi czy stosunek seksualny.
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy