Co łączy dziewczynki i ich zwierzęta? Dowiecie się w nowej kampanii LEGO She Built That Animals
Czy wiesz, że… 34% dziewczynek w Polsce woli zwierzyć się swojemu zwierzęciu niż nauczycielowi (5%)? To pokazują nowe badania przeprowadzone na zlecenie Grupy LEGO wśród dzieci. To mocny sygnał, jak ogromną rolę w emocjonalnym świecie dziewczynek odgrywają relacje ze zwierzętami.
Grupa LEGO rozpoczęła nowy, ekscytujący rozdział kampanii „She Built That”, aby uczcić silne więzi, jakie dziewczynki tworzą ze swoimi ulubionymi zwierzętami - zarówno prawdziwymi, jak i zabawkowymi - pomagając im odkrywać siłę więzi, pewności siebie i kreatywności poprzez przyjaźnie, które nawiązują ze swoimi zwierzęcymi najlepszymi przyjaciółmi. Kampania „She Built That” wystartowała w 2025 r., aby podważyć przestarzałe stereotypy społeczne, które mogą ograniczać potencjał dziewcząt, i aby zachęcić je do postrzegania siebie jako konstruktorki w każdym znaczeniu tego słowa. Globalne badanie przeprowadzone na grupie 13 250 dzieci w 13 krajach, zlecone przez Grupę LEGO, pokazuje, że zwierzęta mają duży wpływ na rozwój osobisty dziewcząt, a przyjaźń ze zwierzętami - zarówno domowymi, jak i zabawkami - znacznie zwiększa ich kreatywność i dobre samopoczucie emocjonalne. Badanie wykazało, że dziewczynki* tworzą silniejsze więzi ze zwierzętami domowymi i zabawkami przedstawiającymi zwierzęta niż chłopcy, co odgrywa większą rolę w ich życiu społecznym. W Polsce badanie zostało przeprowadzone na 1000 respondentach, wśród których znalazły się dzieci w wieku od 6 do 16 lat. Najważniejsze wnioski z badań w kraju obejmują: Bawienie się zabawkowymi zwierzątkami pomaga zwiększyć poczucie szczęścia dziewcząt (52%), wyobraźnię (17%), kreatywność (20%) i pewność siebie (22%). Zwierzęta odgrywają rolę w nauczaniu ważnych wartości i umiejętności – dwie na pięć dziewcząt (40%) twierdzi, że zwierzę domowe nauczyło je troskliwości, życzliwości i dbania o innych. Zabawki przedstawiające zwierzęta inspirują kreatywność – 35% dziewcząt twierdzi, że ich zabawka motywowała je do rysowania, pisania lub tworzenia nowych rzeczy. Dla 32% dziewcząt co najmniej jedno z ich ulubionych wspomnień wiąże się ze zwierzęciem domowym (24% w przypadku zabawek przedstawiających zwierzęta), a 22% przyznaje, że niektóre z ich najszczęśliwszych chwil to te spędzone na zabawie lub kreatywnej pracy z nimi (19% w przypadku zabawek przedstawiających zwierzęta). Jedna trzecia dziewcząt w Polsce (33%) opisuje swoją przyjaźń ze zwierzętami domowymi jako kojącą – 39% twierdzi, że jest ona wsparciem, a ponad jedna trzecia określa ją jako przygodę (35%). Dziewczęta są bardziej skłonne zwierzyć się swojemu zwierzęciu domowemu (34%) lub zwierzęciu-zabawce (19%) niż zaufanemu nauczycielowi (5%), jeśli chodzi o dzielenie się uczuciami, zmartwieniami i sekretami. Aby zainspirować dziewczynki do odkrywania siły więzi, pewności siebie i kreatywności poprzez przyjaźń ze zwierzętami, Grupa LEGO nawiązała współpracę z Bindi Irwin, miłośniczką zwierząt i działaczką na rzecz ochrony przyrody. Bindi, córka słynnego ekologa Steve'a Irwina i Terri Irwin, dorastała w otoczeniu zwierząt i rozwinęła swoją miłość do dzikiej przyrody dzięki codziennym przygodom z bratem Robertem. Bindi Irwin połączyła siły z Grupą LEGO, aby poprowadzić najnowszą edycję warsztatów kreatywności - praktycznych zajęć z budowania dla młodych twórców w wieku 6-12 lat, dostępnych online na stronie LEGO.com oraz w wybranych sklepach LEGO. Fani LEGO mogą dołączyć do bezpłatnych warsztatów online „Zbuduj swojego najlepszego przyjaciela: zabawne zwierzaki” z Bindi lub wziąć udział w warsztatach organizowanych w sklepach przez specjalistów LEGO Brick. Istnieją dwa sposoby, aby wziąć udział w warsztatach: Kreatywność w domu, warsztaty online– Prowadzone przez Bindi Irwin warsztaty online „Zbuduj swojego najlepszego przyjaciela: zabawne zwierzaki” będą dostępne na całym świecie od 14 lutego na stronie LEGO.com/CreativityWorkshops. Bindi poprowadzi młodych konstruktorów i ich rodziny przez trzy projekty LEGO związane ze zwierzętami: pojemnik na długopisy z tabliczką z imieniem, najlepszego przyjaciela zwierzaka oraz ramkę na zdjęcia inspirowaną zwierzętami. Warsztaty kreatywne (w sklepie)– Te praktyczne warsztaty, organizowane w wybranych LEGO Store na całym świecie, zachęcają młodych konstruktorów i konstruktorek w wieku od 6 do 12 lat do odkrywania swojej miłości do zwierząt poprzez budowanie modeli na wystawę zwierząt domowych. Pod okiem specjalistów LEGO uczestnicy mogą eksperymentować z opowiadaniem historii, wyobraźnią i kreatywnym rozwiązywaniem problemów. W Polsce warsztaty odbywają się w każdym LEGO Store w dniach 14 i 21 lutego. Bilety i szczegóły dotyczące rejestracji są dostępne na stronie LEGO.com/CreativityWorkshops. Obowiązują warunki i postanowienia. Bindi Irwin, dyrektor generalna Australia ZOO i mama Grace (4 lata) powiedziała: „Zwierzęta są częścią mojego życia, odkąd się urodziłam. Zawsze były moimi przyjaciółmi i najlepszymi nauczycielami, zamieniając zwyczajne dni w przygody. Każde dziecko zasługuje na przyjaciela, który budzi w nim pewność siebie, ciekawość i kreatywność. Świat przyrody jest pełen pomysłów, odkryć i przyjaźni, które tylko czekają na odkrycie. Bardzo podoba mi się to, że te doświadczenia dają młodym twórcom szansę na ożywienie tej magii za pomocą klocków LEGO. To niesamowite, jakie pomysły pojawiają się, gdy zaczynasz budować. Dzięki zwierzętom LEGO nie tylko zyskujesz przyjaciela - budujesz najlepszego kumpla”. Lena Dixen, wiceprezes ds. grupy produktów i podstawowej działalności w Grupie LEGO, powiedziała: „Każda dziewczynka zasługuje na towarzysza, który pobudza jej wyobraźnię, zachęca do autentyczności oraz docenia jej pewność siebie i kreatywność. Nasze badania podkreślają istotną rolę zabawy w pomaganiu dziewczynkom w wyrażaniu siebie, ujawniając, jak zwierzęta — zarówno domowe, jak i zabawki — są potężnym źródłem inspiracji. Dzięki takim inicjatywom, jak LEGO Pet Day Care i warsztaty kreatywności, mamy nadzieję zapewnić dziewczynkom możliwość dzielenia się pomysłami, współpracy i wyrażania swojej prawdziwej kreatywności, czy to poprzez zabawę wyobraźnią, czy budowanie z klocków”. LEGO Polska i kreatywne zwierzęta w ZOO Łódź LEGO Polska nawiązało współpracę z Orientarium ZOO Łódź, w ramach której już wkrótce powstanie kreatywna ścieżka edukacyjna inspirowana światem zwierząt. Instalacje zbudowane z klocków LEGO będą zachęcać najmłodszych do odkrywania przyrody poprzez zabawę, pobudzając wyobraźnię i naturalną ciekawość dzieci. W dniach 20–22 lutego w Łódzkim Orientarium odbędzie się specjalne wydarzenie inaugurujące projekt. Jego centralnym punktem będzie budowa imponującej trzymetrowej mozaiki słonia Aleksandra, którą odwiedzający będą mogli współtworzyć. Po ukończeniu mozaika stanie się stałą instalacją, będąc trwałym symbolem kreatywności i pracy zespołowej, którą będzie można podziwiać w czasie kąpieli stada słoni. Edukacyjno-kreatywna ścieżka, zostanie zaprojektowana tak, aby zachęcać rodziny do odkrywania świata zwierząt poprzez zabawę. W ramach ścieżki zaprezentowana zostanie wystawa zwierząt zbudowanych w całości z klocków LEGO®, umieszczonych w gablotach i wzbogaconych o angażujące ciekawostki edukacyjne. Łącząc zabawę z nauką, instalacja zaprosi zarówno dzieci, jak i dorosłych do odkrywania świata zwierząt w przystępny, inspirujący i interaktywny sposób. Rozszerzając doświadczenie poza Orientarium, w całej Polsce odbędzie się seria wydarzeń LEGO She Built That, których celem jest umacnianie więzi dzieci z prawdziwymi i wyimaginowanymi (lub zbudowanymi z klocków) zwierzętami. W specjalnie zaprojektowanych mobilnych strefach LEGO najmłodsi uczestnicy będą zachęcani do tworzenia własnych światów zwierząt, budowania modeli swoich pupili oraz uwieczniania wspólnych chwil na zdjęciach. Dodatkowe niespodzianki i interaktywne aktywności jeszcze bardziej wzbogacą to doświadczenie. Pełna lista bezpłatnych wydarzeń znajduje się poniżej: 6–7 lutego – Kraków, Bonarka City Center 13–14 lutego – Warszawa, Westfield Arkadia 13–14 lutego – Poznań, Posnania Inicjatywę wspiera rosnąca kolekcja zestawów LEGO inspirowanych zwierzętami i naturą, zaprojektowanych tak, aby pobudzać kreatywność i wyobraźnię dzieci. Obejmuje ona zestawy LEGO® Creator Piękny koń (31166), LEGO® Creator Zwierzęta morskie: Piękne delfiny (31385), LEGO® Creator Śliczne zwierzęta: Wesoły szczeniak (31382), LEGO® Creator Dzikie zwierzęta: Kolorowy koliber (31384), LEGO® Friends Przyczepa dla konia i źrebaka (42695), LEGO® Friends Piekarnia z przysmakami dla psów (42677), LEGO® Friends Kawiarnia Unicorn Dream (42684) oraz The Aristocats Urocza Marie (43286). Zestawy te dają możliwości tworzenia historii i odkrywania świata, zachęcając młodych konstruktorów do angażowania się w tematy przyjaźni i odkrywania. Więcej informacji o tych inspirujących zestawach można znaleźć na stronie LEGO.com/Animals.
Raport o... zabawie. IKEA tworzy kolekcję, która ma nas odstresować
„Zaproś dom do zabawy” to hasło nowej kolekcji IKEA GREJSIMOJS. Jak wynika bowiem z raportu IKEA Play 2024, dzieci stresują się dziś bardziej niż 5, 10 czy 15 lat temu, a celem zabawy coraz częściej jest oderwanie od presji i stresu niż odkrywanie świata i bycie kreatywnym. Poznajcie 33 produkty, z których każdy ma wywołać uśmiech na twarzy i zachęcić do wygłupów - nie tylko najmłodszych.
Zabawa jako antidotum na codzienny stres Wnioski z badań IKEA* pokazują, że znaczenie zabawy jest ogromne. 9 na 10 dzieci deklaruje, że w trakcie zabawy czuje się szczęśliwsze, a 95% opiekunów zauważa związek między szczęściem pociechy a ilością i częstotliwością takich momentów. Coraz częściej nie chodzi o aktywności z jasno określonym celem, lecz o czas spędzony razem – bez oceniania i bez presji. Jednocześnie dane wskazują na rozdźwięk między intencją a realnymi możliwościami. 51% rodziców przyznaje, że obecnie spędza więcej czasu na zabawie z dziećmi niż kilka lat wcześniej, jednak 54% wciąż chciałoby mieć na to więcej przestrzeni w ciągu dnia. Te liczby stały się impulsem dla IKEA do podkreślania zabawy jako istotnego elementu życia w domu. Odkryj radość na co dzień Zabawa jest nie tylko dla dzieci. Według raportu IKEA Play 2024, pomaga ona zmniejszyć stres, pobudzić kreatywność i poprawić samopoczucie – niezależnie od wieku. A w niepewnych czasach nasze domy stają się jeszcze ważniejsze jako bezpieczne, radosne miejsca. Dlatego powstała kolekcja GREJSIMOJS – by wprowadzić więcej zabawy do codziennych rutyn i uczynić ją centralną częścią życia w domu. W jej tworzeniu wzięło udział 12 projektantów i projektantek. Ich kreatywność pozwoliła zaprojektować produkty, które nie tylko wyglądają zabawnie, ale też zachęcają do interakcji, eksperymentowania i wspólnego spędzania czasu. Zamiast narzucać gotowe rozwiązania, powstały elementy, które można wykorzystywać na różne sposoby, w zależności od sytuacji i potrzeb. GREJSIMOJS zmienia przestrzeń domową w miejsce pełne możliwości, gdzie zabawa staje się naturalną częścią życia. „Kiedy spotkaliśmy się w szerokim gronie projektantek i projektantów na pierwszych warsztatach GREJSIMOJS, nie mieliśmy pojęcia, co z tego wyniknie. Mogliśmy się bawić bez ograniczeń. Zabawa jest zaraźliwa. Przekonaliśmy się o tym podczas prezentowania szkiców i prototypów w naszym biurze w Älmhult. Podchodziły do mnie różne osoby – jedne z dziećmi, inne bez – i mówiły, że bardzo chciałyby mieć takie rzeczy w swoich domach. Prawie każdy, kto przechodził obok, czuł potrzebę pogłaskania lampy-żyrafy po łebku i podrapania kocich pojemników po brzuszkach. Zabawa to dla mnie sposób patrzenia na świat, który rozbudza wyobraźnię i daje mi wiarę, że wszystko jest możliwe. Nigdy nie pozwolę, by moje wewnętrzne dziecko dorosło” – mówi Marta Krupińska, projektantka w IKEA. Życie rodzinne pełne zabawy KEA od lat konsekwentnie realizuje działania, które stawiają dzieci i ich dobrostan w centrum uwagi. Marka traktuje zabawę nie jako dodatek do codzienności, lecz jako kluczowy element rozwoju, budowania relacji i poczucia bezpieczeństwa – zarówno dla dzieci, jak i całej rodziny. To długofalowe podejście znajduje odzwierciedlenie w działaniach edukacyjnych, projektowych oraz społecznych. Jednym z ważnych elementów tej strategii jest współpraca z Fundacją Dajemy Dzieciom Siłę, która wspiera najmłodszych w budowaniu odporności psychicznej i zdrowych relacji. Wspólne inicjatywy łączą wiedzę ekspercką z doświadczeniem IKEA w tworzeniu funkcjonalnych, przyjaznych przestrzeni dla rodzin. „Zabawa z rodzicem może być dla dziecka doświadczeniem bezpiecznej relacji, w której jest widziane i akceptowane przez dorosłego jako ważna, odrębna osoba, z emocjami, przeżyciami, upodobaniami. To niezwykle ważny element budowania więzi między rodzicem a dzieckiem, więzi, która jest fundamentem odporności dziecka, jego rozwoju, pewności siebie, a także punktem wyjścia do ciekawości świata i poznawania go. Zabawa to także wspaniała przestrzeń do profilaktyki i wzmacniania bezpieczeństwa dziecka, nie tylko w domu, ale także w przedszkolu czy szkole. W zabawie można odtwarzać różne sytuacje społeczne, sprawdzać, jak można się zachować i reagować, gdy czujemy się niekomfortowo, nazywać emocje i regulować je. Ten kierunek myślenia o zabawie i bezpieczeństwu dzieci Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę będzie rozwijać w 2026 r. wraz z IKEA, ale więcej o tym powiemy już niebawem.” – komentuje Urszula Kubicka-Kraszyńska, koordynatorka programu Standardy Ochrony Dzieci w Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę. W odpowiedzi na coraz szybsze tempo życia i nadmiar bodźców, IKEA promuje tworzenie przestrzeni, które sprzyjają swobodnej, nieskrępowanej zabawie – bez presji efektu, planu czy oczekiwań. GREJSIMOJS to zaproszenie, by spojrzeć na codzienność w domu w inny sposób – jako na przestrzeń, w której radość, wspólne bycie i swoboda mają swoje miejsce. Produkty z kolekcji GREJSIMOJS są już dostępne w sklepach IKEA, a na IKEA.pl oraz w aplikacji IKEA będą od 09.02.2026 r. * Dane pochodzą z raportu IKEA Play 2024, opartego na badaniach dotyczących roli zabawy w życiu dzieci i rodzin. Nazwa marki IKEA to akronim – skrót utworzony kolejno z pierwszych liter imienia i nazwiska założyciela firmy oraz nazw farmy i parafii, skąd pochodzi (Ingvar Kamprad Elmtaryd Agunnaryd). Wizją IKEA jest tworzenie lepszego codziennego życia dla wielu ludzi. Oferujemy funkcjonalne i dobrze zaprojektowane artykuły wyposażenia domu, które łączą jakość i przystępną cenę. Działamy w zgodzie ze zrównoważonym rozwojem, realizując strategię People & Planet Positive.
Macantom pieczywa wstęp wzbroniony. „Obrzydliwe, czego uczą dzieci”
Miękka czy chrupiąca, jeszcze ciepła czy już wystudzona – dla części klientów wybór pieczywa zaczyna się od dokładnego „przemacania” kilku bułek. Problem w tym, że często robią to gołymi rękami. Temat wrócił ze zdwojoną siłą po tym, jak autor profilu „Pomysłodawcy” wziął sklepowych „macantów” na celownik i napisał list otwarty do największych sieci handlowych w Polsce.
Choć supermarkety przyzwyczaiły nas do samoobsługi, zasady higieny wciąż bywają traktowane bardzo wybiórczo. Pan Kamil zwrócił uwagę na zjawisko, które wielu klientów zna aż za dobrze – dotykanie bułek lub całych bochenków chleba w poszukiwaniu tego „najlepszego”, często bez użycia foliowych rękawiczek. Z własnych obserwacji autor „Pomysłodawców” wnioskuje, że rękawiczek nie używa nawet połowa klientów. „Widok osób, które gołymi rękami macają bułki czy całe bochenki chleba, by sprawdzić ich miękkość, jest codziennością – to niehigieniczne i zniechęcające dla innych klientów” – jak podkreślił w rozmowie z „Dziennikiem Łódzkim”. W liście otwartym skierowanym m.in. do Biedronki, Lidla, Dino, Netto, Auchana, Carrefoura i Kauflanda napisał wprost, że obecny system oparty na foliowych rękawiczkach nie zdaje egzaminu. Zwrócił też uwagę na ich wady – rękawiczki się sklejają, są niewygodne i generują tony plastiku, który po kilkunastu sekundach trafia do kosza. Jego propozycja? Wprowadzenie bezdotykowych podajników znanych z wielu zachodnich krajów. Jednych to brzydzi, inni wzruszają ramionami O sklepowych „macantach” jest na tyle głośno, że temat poruszyłam wśród znajomych mam. Ich podejście? Zaskakująco różne. – Mam dwulatka i powiem szczerze: mnie to w ogóle nie brzydzi. Każdy, kto ma takie dziecko, wie, że jego ręce co chwilę lądują w buzi, na podłodze, w piasku. Miałam styczność z gorszymi zarazkami niż te z bułki, którą ktoś wcześniej dotknął – mówi mama 2-letniego chłopca. Innego zdania są jednak mamy starszych dzieci. – Dla mnie to przede wszystkim dawanie fatalnego przykładu. Dzieci patrzą i uczą się, że zasady są po to, żeby je naginać. Higiena w sklepie to nie fanaberia, tylko element kultury. Obrzydliwe, że dorośli uczą dzieci czegoś takiego – podkreśla mama 7-latki. – Czasem daję mojej czteroletniej córce bułę jeszcze w sklepie, gdy jest marudna, ale zawsze używam rękawiczki. Nie wyobrażam sobie włożenia gołej dłoni do kosza z pieczywem. To kwestia szacunku do innych – dodaje mama 4-latki. Zły przykład, który zostaje na długo Dyskusja o „macaniu” pieczywa to coś więcej niż tylko spór o higienę. To także pytanie o to, jakie nawyki przekazujemy dzieciom mimochodem, w codziennych sytuacjach. Czy pokazujemy im, że wspólne zasady obowiązują wszystkich, czy raczej, że można je ignorować, jeśli nikt nie patrzy. Apel twórcy „Pomysłodawców” trafił w czuły punkt, bo dotyka doświadczenia niemal każdego klienta supermarketu. I choć rozwiązania systemowe – jak bezdotykowe podajniki – mogą pomóc, wiele wciąż zależy od nas samych. Bo nawet najnowocześniejszy system nie zadziała, jeśli kultura zakupów zostanie na poziomie: pomacam, wybiorę, reszta mnie nie obchodzi. Zobacz także: Nieprzyzwoite zachowanie matki w sklepie. Jeśli na to pozwalasz, wychowujesz złodzieja
Matka przedszkolaka uważa, że to poniżanie. „Moje dziecko nie jest jabłuszkiem ani malinką”
Na redakcyjną skrzynkę trafił mail od mamy dwójki dzieci, która z coraz większym niepokojem obserwuje sposób, w jaki przedszkola nazywają grupy najmłodszych. Z pozoru niewinne określenia w jej ocenie są formą infantylizowania. Czy to nie przesada?
„Zamiast grupy – etykietka jak z warzywniaka” Piszę do was jako mama syna w drugiej klasie podstawówki i córki w przedszkolu. I dopiero przy młodszym dziecku coś we mnie pękło. Zorientowałam się, że to, co w wielu placówkach uchodzi za „urocze”, dla mnie jest po prostu krzywdzące. W przedszkolu mojej córki dzieci nie są w grupach I, II czy III. Są owocami. Najmłodsze to „jabłuszka”, potem „malinki”, „brzoskwinki” i na końcu „jagódki”. Tak są podpisane sale, tak mówi się o nich w mailach do rodziców, tak zwracają się do nich nauczycielki. Moja czteroletnia córka nie mówi: „jestem w grupie czterolatków”, tylko: „jestem Malinką”. I za każdym razem, gdy to słyszę, mam dziwne uczucie, że ktoś sprowadza ją do czegoś małego, słodkiego, infantylnego. Ptaki, owoce i dziwna hierarchia Mój syn chodził do innego przedszkola. Tam grupy też miały „kreatywne” nazwy, ale były to ptaki. Najmłodsze dzieci to były Wróbelki, potem Jaskółki, starsze Orły, a zerówkowicze – Sowy. Już wtedy nie byłam fanką tego pomysłu, ale przynajmniej było w tym jakieś odniesienie do rozwoju: małe ptaki, większe, mądre sowy na końcu. Przy owocach nie widzę nawet tego. Co właściwie znaczy, że dziecko „awansuje” z jabłuszka na malinkę? Że staje się bardziej dojrzałe? Słodsze? Bardziej „do zjedzenia”? Brzmi absurdalnie, a jednak tak właśnie buduje się dzieciom obraz samych siebie. Moja córka już mówi, że „malinki są większe niż jabłuszka” i że „jagódki to już prawie szkoła”. Zamiast spokojnie przechodzić kolejne etapy rozwoju, zaczyna porównywać się przez pryzmat owocowych etykietek. „Moje dziecko to nie produkt” Dla wielu dorosłych to pewnie drobiazg. Ot, sympatyczne nazwy, które mają umilić dzieciom pobyt w przedszkolu. Dla mnie to jednak coś więcej. To język, którym opisujemy dzieci, a język ma znaczenie. Moje dziecko nie jest jabłuszkiem ani malinką. Nie jest też wróbelkiem czy sową. Jest człowiekiem – z emocjami, charakterem, potrzebą bycia traktowaną poważnie. Nawet jeśli ma cztery lata. I naprawdę nie rozumiem, dlaczego tak trudno nazwać rzeczy po imieniu: trzylatki, czterolatki, zerówka. Bez infantylizowania, bez lukru, bez sprowadzania dzieci do roli słodkich symboli. Bo dzieciństwo to nie jest bajkowa dekoracja. To początek budowania poczucia własnej wartości. A od „malinki” do „jestem ważna” droga bywa dłuższa, niż się dorosłym wydaje. Zobacz także: „Nie dam rady odpieluchować 3-latki”. Matka oburzona wymaganiami przedszkola
Szkoła kpi z rodziców i nauczycieli. „Wiadomość w Librusie przyszła o 7:30 w poniedziałek”
Jedna krótka wiadomość potrafi wywrócić poranek do góry nogami. Gdy szkoła komunikuje zmiany w ostatniej chwili, konsekwencje ponoszą nie tylko uczniowie, ale całe rodziny. Ten poniedziałek zaczął się od absurdu, który do dziś trudno mi zrozumieć.
Powiadomienie, które rozwaliło cały poranek O 7:30 rano zawibrował mi telefon. Szykowałam się do pracy, z kubkiem kawy w dłoni, zobaczyłam powiadomienie z Librusa. „Nowa wiadomość”. Otwieram i czytam, że zajęcia zaplanowane na 8:00, które kilka dni temu zostały oficjalnie odwołane, jednak się odbędą. Informacja wysłana trzydzieści minut przed rozpoczęciem lekcji. Przez chwilę myślałam, że to jakiś żart. Przecież plan dnia był już ustalony inaczej. Córka o 7:30 była w łazience – z rozczochranymi włosami, w piżamie, na etapie mycia zębów. Nagle mieliśmy się w pół godziny teleportować do szkoły. Czy ktoś w tej szkole myśli o rodzinach? To, co najbardziej mnie uderzyło, to nie sama zmiana decyzji, ale sposób jej przekazania. Jakby dyrekcja zakładała, że wszyscy siedzimy od świtu na baczność, tylko czekając na nowe komunikaty. A przecież rodzice planują poranki, pracę, dojazdy, opiekę nad młodszymi dziećmi. Nauczyciele też mają swoje życie i obowiązki. Jestem ciekawa, kiedy nauczyciel na zastępstwo się o tym dowiedział... Była długa przerwa świąteczna, tyle dni bez nauki i szkolnego chaosu. Ledwo dzieci wróciły do rytmu, a już na starcie taki bałagan. Jakby ktoś zapomniał, że po drugiej stronie dziennika elektronicznego są prawdziwi ludzie, nie pionki w planie lekcji. Nieobecność, której nikt nie cofnie Moja córka oczywiście dostała nieobecność. Nie zdążyłyśmy – fizycznie nie było to możliwe. I w systemie będzie to wyglądało tak, jakbyśmy to my zawiniłyśmy, jakbyśmy zlekceważyły obowiązek szkolny. A prawda jest zupełnie inna – zawiódł system i brak szacunku do czasu rodzin. Najgorsze jest poczucie bezsilności. Mogę napisać maila, mogę się oburzać, ale jutro znów mogę dostać podobne powiadomienie w ostatniej chwili. Chciałabym tylko odrobiny przewidywalności – takiej, która pozwala normalnie żyć, a nie reagować na szkolne komunikaty jak na alarm przeciwpożarowy. Zobacz także: 6 żelaznych zasad w fińskich szkołach. To dlatego dzieci w Finlandii świetnie się uczą
Wiele osób wykłada się na tym kontrowersyjnym zadaniu. 100 lat temu wynik byłby inny
Czy potrafisz rozwiązać to pozornie proste równanie: 48÷2(9+3)? Choć dziś wystarczy wpisać je w wyszukiwarkę, by w kilka sekund uzyskać poprawny wynik, ponad 100 lat temu zostałby on uznany za błąd.
Równanie 48÷2(9+3) z pozoru wydaje się proste, jednak jego rozwiązanie wywołuje ogromne emocje wśród internautów. Wszystko za sprawą dwóch potencjalnych odpowiedzi: 2 oraz 288. Różnice wynikają z tego, jak dana osoba interpretuje kolejność wykonywania działań matematycznych. Podczas gdy obecne zasady jasno wskazują prawidłowy wynik, w 1917 roku taka odpowiedź zostałaby uznana za błędną. Jaka jest poprawna kolejność działań matematycznych? Zgodnie z aktualnymi zasadami matematycznymi kolejność wykonywania działań przedstawia się następująco: najpierw działania w nawiasach, dalej potęgowanie, później mnożenie i dzielenie (od lewej do prawej), na końcu dodawanie i odejmowanie (również od lewej do prawej). Kiedy w równaniu pojawiają się mnożenie i dzielenie obok siebie, należy wykonywać je w kolejności występowania – czyli od lewej do prawej strony. Dlatego tak istotne jest, aby nie przypisywać nieuzasadnionego pierwszeństwa nawiasowi, który symbolizuje mnożenie. Jak obliczyć równanie 48÷2(9+3)? Rozwiązanie krok po kroku W omawianym równaniu 48÷2(9+3) zaczynamy od dodawania w nawiasie. Następnie wykonujemy dzielenie, bo to ono pojawia się pierwsze w zadaniu, na końcu mnożenie. Przejdźmy przez proces rozwiązania równania krok po kroku: 48÷2(9+3)=? 48÷2(12)=? 24x12=288 Prawidłowa odpowiedź to 288. Błędne rozwiązanie może pojawić się, jeśli potraktujemy nawias jako priorytetowy element działania. Taka interpretacja jest niezgodna z obecnie obowiązującymi zasadami matematyki, choć – jak wskazuje Presh Talwalkar – ponad 100 lat temu mogła być uznana za prawidłową. Co zmieniło się od 1917 roku w zasadach matematyki? Źródłem kontrowersji jest różna interpretacja pozostałego nawiasu w wyrażeniu. Dla niektórych oznacza on pierwszeństwo wykonania działania, co prowadzi do wyniku 2, inni traktują go jako mnożenie, które należy wykonać zgodnie z zasadami kolejności, dając wynik 288. O tym zagadnieniu mówi również matematyk Presh Talwalkar na swoim kanale YouTube MindYourDecisions, analizując, dlaczego ten zapis potrafi zmylić nawet osoby mające dobrą znajomość matematyki. View oEmbed on the source website W 1917 roku zasady matematyczne były inne niż obecnie. Wówczas nie istniał jednolity standard zapisu działań arytmetycznych, a użycie nawiasu bezpośrednio po liczbie często oznaczało, że należy wykonać mnożenie przed dzieleniem, niezależnie od kolejności występowania działań. Taka praktyka mogła prowadzić do wyniku 2 jako poprawnego. Zmiany w systemie edukacji oraz standaryzacja zasad matematycznych doprowadziły do ujednolicenia metod wykonywania działań. Obecnie matematyka bazuje na jednolitych regułach, według których mnożenie i dzielenie mają ten sam priorytet i są wykonywane od lewej do prawej strony. Zobacz także: Tajemnicze trójki rozkładają dorosłych na łopatki. Dziecko obliczy to równanie w 30 sekund
To jedno zdanie wraca w klasach tuż przed feriami. I potrafi naprawdę zaboleć
W styczniu w klasach zaczyna krążyć to samo pytanie. Dla jednych to zwykła rozmowa, dla innych – źródło wstydu, porównań i poczucia bycia gorszym.
Słyszysz je od dzieci, nauczycieli, rodziców. I nagle orientujesz się, że nie dla wszystkich ferie są beztroskim czasem. Zbliżają się ferie i w szkolnych klasach zaczyna się mała loteria. Kto jedzie w góry, kto na narty, kto do babci, kto za granicę. Z pozoru zwykłe rozmowy. A jednak od lat zauważam, że jedno pytanie – rzucane często mimochodem – staje się dla wielu dzieci prawdziwą próbą sił. I czasem boli bardziej, niż dorośli są w stanie zauważyć. Piszę o tym jako mama, dziennikarka i ktoś, kto z bliska słyszy dziecięce rozmowy. I widzi te spojrzenia w dół, lekki uśmiech, nerwowe „jeszcze nie wiem”, które tak naprawdę znaczą: „nie jedziemy nigdzie”. „A gdzie jedziesz na ferie?” To właśnie to zdanie. Niby nic. Niby zwykła ciekawość. A jednak dla dziecka, które nigdzie nie jedzie – bo rodziców nie stać, bo mają za dużo pracy, bo jest choroba, rozwód, kredyt, życie – to pytanie potrafi wbić się w serce. W klasie zaczyna się wtedy coś w rodzaju subtelnego rankingu: kto ma fajniejsze plany, kto ciekawsze wyjazdy, kto jedzie dalej, wyżej, drożej. I nie – nie chodzi o to, że nie wolno opowiadać o swoich feriach. Chodzi o świadomość. O to, że nie każde dziecko wróci po przerwie z nową historią o stoku czy hotelu z basenem. Że niektóre ferie będą wyglądały jak dwa tygodnie na osiedlowym placu zabaw, Netflixie i ciepłej herbacie. Dzieci czują więcej, niż nam się wydaje Słyszałam kiedyś, jak dziewczynka szeptem mówi do koleżanki: „powiedz, że nie wiem, dobra?”. Nie była w stanie przyznać, że zostaje w domu. Bała się śmiechu? Oceny? A może po prostu wstydu, który trudno nazwać. Z wiekiem niby to mija, ale nie do końca. Kompleksy, porównywanie się, to poczucie „mam mniej niż inni” – często biorą się właśnie z takich drobiazgów. Z pozoru niewinnych rozmów, które odsłaniają różnice w możliwościach naszych rodzin. I wtedy dociera do mnie, jak ważne jest, byśmy – dorośli – mieli w sobie trochę więcej czułości dla tych dzieci, które nie odpowiadają z entuzjazmem. Co możemy zrobić? Nie jestem zwolenniczką zakazów typu „nie rozmawiajmy o feriach”. To byłoby sztuczne. Ale możemy: nie zaczynać rozmów od porównań i wyciągania planów od wszystkich po kolei, zauważać te dzieci, które milczą, pokazywać, że dobre ferie to nie tylko wyjazd. Bo czasem największym luksusem jest po prostu święty spokój. Ciepłe kakao. Planszówki. Kino w domu. Spacer w śniegu (albo deszczu, bo wiadomo – polska zima). Ferie to nie konkurs I to jest chyba najważniejsze zdanie, jakie chcę tu zapisać: ferie to nie ranking. Nie są miernikiem rodzicielskiej „zaradności” ani dziecięcej „fajności”. Jeśli Twoje dziecko jedzie w góry – super. Niech się cieszy. Jeśli Twoje dziecko zostaje w domu – też super. Jego wartość nie spada tylko dlatego, że nie spakuje walizki. A tamto „niewinne” pytanie? Może warto powiedzieć je trochę ciszej. Trochę delikatniej. Z myślą o tych, którzy odpowiedzą krótkim: „nigdzie”, a potem odwrócą wzrok. Bo nawet jeśli dla nas to tylko zdanie – dla nich potrafi być całą historią.
Ten hit Netflixa oglądają wszyscy. Dla dzieci absolutnie się nie nadaje
Na pierwszy rzut oka wygląda jak sentymentalna podróż do lat 80., pełna przyjaźni i wakacyjnej beztroski. Wystarczy jednak kilka minut, żeby zrozumieć, że pod tą warstwą kryje się coś znacznie mroczniejszego.
„Stranger Things” to jeden z tych seriali, które stały się popkulturowym zjawiskiem. Oglądają go nastolatki, dorośli, a czasem – zupełnie niepotrzebnie – także dzieci. I właśnie w tym miejscu warto postawić wyraźną granicę. Choć bohaterami są młodzi ludzie, a estetyka może kojarzyć się z przygodową opowieścią dla całej rodziny, ten serial zdecydowanie nie jest przeznaczony dla najmłodszych widzów. Stranger Things to nie jest serial dla dzieci Rodzice często dają się zwieść pozorom. Grupa dzieciaków na rowerach, małe miasteczko, szkolne korytarze – to wszystko wygląda znajomo i bezpiecznie. Tymczasem „Stranger Things” od samego początku operuje napięciem, grozą i obrazami, które dla dzieci mogą być po prostu zbyt intensywne. Serial Netfliksa pełen jest scen, które budują strach w sposób bardzo sugestywny. Mamy tu potwory rodem z koszmarów, alternatywny wymiar przypominający horror, a także brutalne momenty, których ciężar emocjonalny trudno zlekceważyć. Dla dorosłego widza to element konwencji. Dla dziecka – realne źródło lęku, który może wracać nocą, długo po wyłączeniu telewizora. Dlaczego Stranger Things przyciąga też młodszych widzów? Popularność serialu działa jak magnes. Stwierdzenie, że „wszyscy go oglądają” nie jest przesadą, a dzieci również chcą być częścią tego zjawiska. Do tego dochodzi fakt, że główni bohaterowie są w podobnym wieku, co dodatkowo wzmacnia poczucie identyfikacji. W praktyce jednak „Stranger Things” opowiada historię, która wymaga emocjonalnej dojrzałości. Poruszane wątki są ciężkie: zaginięcia, śmierć, eksperymenty na dzieciach, przemoc psychiczna, a także ciągłe poczucie zagrożenia. To nie są elementy neutralne. Nawet jeśli nie pojawiają się w każdej scenie, tworzą klimat, który może być dla młodego widza przytłaczający. Warto pamiętać, że dzieci inaczej przetwarzają obrazy i dźwięki – nie mają jeszcze narzędzi, żeby oddzielić fikcję od emocji. View oEmbed on the source website Ten hit Netflixa wymaga dojrzałego odbiorcy Nie bez powodu serial ma określoną kategorię wiekową − 14+ dla pierwszych sezonów i 16+ dla najnowszego sezonu. „Stranger Things” to zatem produkcja skierowana do starszych nastolatków i dorosłych, którzy potrafią czytać konwencję, rozumieją mechanizmy horroru i są w stanie zdystansować się do tego, co oglądają. Dla nich to wciągająca opowieść o przyjaźni, dorastaniu i walce ze złem, ubrana w popkulturowe cytaty i świetną muzykę. Problem zaczyna się wtedy, gdy serial trafia na dziecięcy ekran bez żadnej kontroli. Często słyszę argument: „Przecież to tylko serial”. Tyle że obrazy zostają w głowie na długo, a strach przeżywany przez dziecko jest jak najbardziej realny. To nie kwestia nadwrażliwości, lecz etapu rozwoju. Nie chodzi o demonizowanie popkultury ani o straszenie rodziców. Chodzi o świadomość. „Stranger Things” to bardzo dobrze zrealizowany serial, ale absolutnie nie dla dzieci. Warto o tym pamiętać, zanim kolejny odcinek włączy się „w tle”, a niewinna ciekawość zamieni się w coś, z czym młody widz nie będzie potrafił sobie poradzić. Ten serial naprawdę robi wrażenie. Tylko trzeba wiedzieć, kiedy i komu go pokazać. Zobacz też: Toksyczni rodzice rujnują życie dziecka. Po tych 10 zdaniach trudno się podnieść
Rodzice nie chcą przyjmować księdza po kolędzie. „Rok temu nastraszył mi dziecko”
Do dziś pamiętam ten wieczór, chociaż minął już prawie rok. Wystarczyło kilka zdań wypowiedzianych przez dorosłego człowieka, żeby moje dziecko przez wiele tygodni bało się zasypiać.
Szanowna Redakcjo, w zeszłym roku, podczas kolędy, wydarzyło się coś, co sprawiło, że teraz już nie otworzymy drzwi księdzu. Piszę to bez złości, ale z ogromnym smutkiem, bo z mężem jesteśmy głęboko wierzący. Kolęda, która zostawiła strach w dziecku Kiedy ksiądz przyszedł do nas po kolędzie, atmosfera była normalna. Nasze dziecko usiadło obok, trochę nieśmiało, ale grzecznie. Padło pytanie o religię w szkole. Mój syn ma siedem lat, odpowiedział szczerze, że nie lubi tych lekcji, bo jest nudno. Nie był arogancki. Powiedział to cicho, jak dziecko, które jeszcze nie wie, że za szczerość można dostać karę. Wtedy usłyszał, że „takie dzieci idą do piekła”. Jedno zdanie wypowiedziane niby półżartem, niby „wychowawczo”. Dla dorosłego to może nic. Dla dziecka – koniec świata. Od tamtej pory zaczęły pojawiać się pytania o śmierć, o karę, o to, czy Bóg go nie lubi. Były nocne pobudki, płacz i strach przed snem. Tego nie da się cofnąć, mam do księdza ogromny żal. W tym roku nie przyjmiemy księdza po kolędzie Długo się zastanawiałam. Wychowałam się w domu, gdzie kolęda była oczywistością. Zawsze sprzątanie, ciasto, stres. Ale nigdy strach. Teraz mam własne dziecko i wiem jedno – moim obowiązkiem jest je chronić. Nawet wtedy, gdy ktoś uzna, że przesadzam. Jeżeli dorosły nie potrafi dobrać słów do kilkuletniego dziecka, to ja muszę zareagować. Nie chcę kolejnej rozmowy, kolejnych „żartów”, kolejnego tłumaczenia, że „ksiądz tak nie chciał”. Skutki już były. Nie zgadzam się na takie straszenie mojego syna. Wiara bez strachu i poczucia winy Uczę dziecko, że wiara nie polega na straszeniu, nie jest oparta na piekle i karze. Uważam, że pytania są normalne, a wątpliwości nie czynią z nikogo złego człowieka. Jeżeli religia ma mieć sens, to powinna dawać spokój, a nie lęk. Nie zamykam drzwi Kościołowi. Zamykam je tylko strachowi i niekompetentnym ludziom. Może kiedyś znowu je otworzę. Dziś wybieram bezpieczeństwo emocjonalne mojego dziecka. Chciałabym, żeby dorośli – wszyscy dorośli – pamiętali, że parę źle dobranych, głupich słów może zostać w dziecku na całe życie. Monika Ż. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Toksyczni rodzice rujnują życie dziecka. Po tych 10 zdaniach trudno się podnieść
Wstyd, że dorośli nie dają rady tego policzyć. Dziecku wystarczy 15 sekund
Zagadka 60÷6(9+1) wydaje się dziecinnie prosta, ale to właśnie dorośli masowo się na niej wykładają. W sieci trwa gorąca dyskusja – czy prawidłowa odpowiedź to 1 czy 100? A może 20?
Z pozoru banalna zagadka matematyczna 60÷6(9+1) wzbudza ogromne emocje wśród internautów. Choć wielu dorosłych uważa się za osoby biegłe w podstawowych działaniach matematycznych, to właśnie oni najczęściej padają ofiarą tej pułapki. Co ciekawe, dzieci – które dopiero uczą się matematyki – często rozwiązują ją bezbłędnie. Ta sytuacja stała się tematem gorącej dyskusji w sieci. Pod wpisem, który pojawił się na platformie X (dawniej Twitter), pojawiło się prawie 400 komentarzy. Internauci spierali się, jaka jest prawidłowa odpowiedź: 1 czy 100? Pojawiały się również inne wyniki, takie jak 91 czy 20, co tylko potwierdza, jak dużym wyzwaniem może być poprawne rozwiązanie tej łamigłówki... Jaka jest prawidłowa odpowiedź? Aby rozwiązać zagadkę 60÷6(9+1), należy przypomnieć sobie zasady kolejności wykonywania działań matematycznych. Są one następujące: działania w nawiasach, potęgowanie, mnożenie i dzielenie (od lewej do prawej), dodawanie i odejmowanie (od lewej do prawej). Stosując te reguły: Najpierw rozwiązujemy nawias: 9+1 = 10, Następnie wykonujemy dzielenie i mnożenie od lewej do prawej: 60÷6 = 10, Potem 10×10 = 100. Ostateczny wynik to 100. Wielu dorosłych popełnia błąd, ponieważ zakłada, że mnożenie powinno być wykonane przed dzieleniem, co skutkuje obliczeniem 60÷60 = 1. To fundamentalne nieporozumienie pokazuje, jak łatwo zapomnieć podstawowe zasady matematyki. Reakcje internautów – 400 komentarzy pełnych emocji Pod wpisem z zagadką na platformie X rozpętała się prawdziwa burza. Użytkownicy dzielili się swoimi odpowiedziami, argumentowali sposoby rozwiązania i próbowali przekonać innych do swoich racji. Pojawiły się dwa dominujące obozy: zwolennicy odpowiedzi 100 oraz ci, którzy uznali, że prawidłowy wynik to 1. View oEmbed on the source website Matematyka oczami dziecka i dorosłego Ciekawym aspektem zagadki jest różnica w sposobie jej rozwiązywania przez dzieci i dorosłych. Dzieci, które dopiero uczą się matematyki i nie są obciążone „skrótami myślowymi” dorosłych, często podchodzą do problemu metodycznie, zgodnie z poznanymi zasadami. Dorośli natomiast, posługując się intuicją i przyzwyczajeniami, mogą błędnie zinterpretować kolejność działań. Skutkuje to nie tylko błędnymi wynikami, ale też frustracją i wstydem. Ta prosta zagadka matematyczna obnaża luki w podstawowej wiedzy wielu dorosłych. Zobacz także: Rozruszaj szare komórki: czy odpowiedź A jest poprawna? To zagadka dla myślących
Rodzice chętnie podają to dzieciom w sylwestra. „Jak mogą być tak bezmyślni?”
Zbliża się sylwester i znów wracają do mnie obrazy sprzed roku. Widoki, które budzą we mnie ten sam niepokój i poczucie, że jako dorośli przekraczamy granicę, do której nie powinniśmy się nawet zbliżać.
Szanowna Redakcjo, piszę ten list jeszcze przed sylwestrem, bo wiem, co za chwilę znów się wydarzy. Nie dlatego, że się domyślam. Widziałam to wielokrotnie w poprzednich latach. U rodziny, u znajomych, na większych spotkaniach i małych domówkach. Ten sam schemat, te same uśmiechy, te same kieliszki w dziecięcych dłoniach. Dorośli szykują się do toastu, ktoś odlicza sekundy do północy, a obok stoją dzieci. Kilkulatki, przedszkolaki, czasem nawet zupełne maluchy. Każde z własnym kieliszkiem, bo przecież nie mogą być gorsze. W środku kolorowy napój bezalkoholowy, słodki, musujący, sprzedawany jako coś niewinnego. Patrzyłam na to już tyle razy, że przestałam się dziwić, a zaczęłam się bać. To nie jest niewinna tradycja Za pierwszym razem usłyszałam, że przesadzam. Że to tylko sok czy oranżada. Że bez procentów, więc o co chodzi. Z czasem zaczęłam zwracać uwagę na coś więcej. Na skład, na ilość cukru, na sztuczne dodatki, których na co dzień raczej byśmy dzieciom nie podali. A w sylwestra nagle wszystko przestaje mieć znaczenie. Najbardziej wstrząsnęło mną to, co zobaczyłam dwa lata temu. Rodzice nalewający taki napój rocznemu dziecku. Z uśmiechem, bez cienia wątpliwości. Kiedy zapytałam, czy to na pewno dobry pomysł, usłyszałam odpowiedź, która do dziś brzmi mi w głowie. Jak zabawa, to zabawa. Stałam obok i nie wiedziałam, co powiedzieć, bo to już nie była kwestia gustu, tylko granicy zdrowego rozsądku. Dzieci uczą się, że picie jest nieodłącznym elementem zabawy Z roku na rok coraz bardziej widzę, że problem nie kończy się na samym napoju. Chodzi o wzorzec, który przekazujemy. Dzieci patrzą na nas uważnie. Widzą, że każda ważna chwila zaczyna się od butelki i toastu. Dostają swoją wersję, bo chcemy, żeby poczuły się dorosłe, jak część wspólnoty. Tylko że w ten sposób uczymy je, że bez picia nie ma świętowania. Że radość, sukces, nowy rok zawsze muszą mieć smak musującego napoju w kieliszku. Nawet jeśli dziś to tylko wersja bezalkoholowa, sam rytuał zostaje w głowie na długo. Potem dziwimy się, że młodzi ludzie tak szybko sięgają po procenty i traktują je jako coś oczywistego. Przed kolejnym sylwestrem warto się zatrzymać i pomyśleć Wiem, że za kilka dni znów zobaczę te same sceny. Te same argumenty, że przecież nic się nie stanie. A przecież dzieci nie potrzebują szampana, żeby się dobrze bawić. Nie potrzebują kieliszków, toastów ani udawania dorosłości. Potrzebują naszej obecności, wspólnego śmiechu, zabaw, rozmów, poczucia bezpieczeństwa. Sylwester to tylko jedna noc, ale schematy, które wtedy pokazujemy, zostają z nimi na lata. Może warto w tym roku zrobić coś inaczej. Choćby po to, żeby za kilka lat nie zadawać sobie pytania, gdzie popełniliśmy błąd. Z poważaniem, Gabriela Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Te dzieci są najbystrzejsze. Ich rodzice przestrzegają 3 domowych zasad
Rozruszaj szare komórki: czy odpowiedź A jest poprawna? To zagadka dla myślących
Z pozoru banalna zagadka matematyczna opublikowana na Instagramie wywołała istną burzę – niemal 2000 komentarzy, kłótnie i emocjonalne reakcje internautów. A ty wiesz, która odpowiedź jest poprawna?
Na Instagramowym profilu użytkowniczki @matylene pojawiła się zagadka matematyczna, która niespodziewanie rozpaliła internautów do czerwoności. Treść zagadki wydawała się prosta – należy wskazać, która z podanych kwot jest najbliższa 100 zł. Zadanie brzmi następująco: spośród czterech kwot – 95,50 zł, 102,99 zł, 103,89 zł i 97,99 zł – należy wybrać tę, która jest najbliższa 100 zł. Choć pytanie wygląda jak typowa zagadka matematyczna, wielu internautów zaczęło doszukiwać się w nim podchwytliwości, co tylko spotęgowało emocje. Rachunki nie kłamią: która kwota naprawdę jest najbliżej 100 zł? Wielu użytkowników Instagrama niemal natychmiastowo wskazało odpowiedź A jako poprawną. W ich opinii – jeśli zagadkę potraktować jako wizualną lub podchwytliwą – odpowiedź A, czyli 95,50 zł, znajduje się najbliżej 100 zł. To wystarczyło, by rozpocząć istną internetową batalię. Analiza matematyczna pozwala jednak spojrzeć na sprawę z chłodnym dystansem. Wystarczy rozłożyć zadanie na czynniki pierwsze i wykonać proste odejmowanie, by sprawdzić, jak bardzo każda z kwot różni się od 100 zł: a) 100 zł - 95,50 zł = 4,50 zł b) 102,99 zł - 100 zł = 2,99 zł c) 103,89 zł - 100 zł = 3,89 zł d) 100 zł - 97,99 zł = 2,01 zł Na podstawie tych wyników najbliższą kwotą do 100 zł jest 97,99 zł, czyli odpowiedź D. To właśnie ta opcja powinna zostać uznana za poprawną – przynajmniej z matematycznego punktu widzenia. Kreatywność kontra matematyka – dwa podejścia do jednej zagadki Cała sytuacja pokazuje, jak różnie można podchodzić do tego typu zagadek – jedni wybierają podejście kreatywne i szukają drugiego dna, inni trzymają się faktów i matematyki. Ci pierwsi mogą traktować zagadkę jako wizualną łamigłówkę, gdzie liczy się pozycja odpowiedzi, a nie jej wartość liczbowa. Dla drugich liczą się wyłącznie liczby – a matematyka nie pozostawia złudzeń. Ta rozbieżność w podejściu okazała się paliwem dla burzliwej dyskusji. Komentarze pod postem przeplatały się od żartobliwych po wręcz agresywne. Niektórzy zarzucali autorkom brak powagi, inni bronili swoich typów z niemal naukowym zacięciem. W rezultacie powstała sytuacja, w której jedna zagadka matematyczna zainspirowała tysiące ludzi do dyskusji. A to wszystko pokazuje, że nawet najprostsze pytania mogą prowadzić do najbardziej złożonych rozmów, kiedy do głosu dochodzą emocje, różne sposoby myślenia i brak jednoznacznej interpretacji. Zobacz także: Z pozoru banał, ale za dużo nawiasów. Obliczysz to równanie bez kalkulatora?
1100 zł zamiast 800 plus: wypłaty już od stycznia. Trzeba spełnić kilka warunków
Od 1 stycznia 2026 roku zasiłek rodzinny Kindergeld wzrośnie do 259 euro miesięcznie, czyli około 1100 zł. Świadczenie to trafi nawet do Polaków mieszkających w kraju, jeśli spełnią konkretne warunki. Skala wsparcia i brak progów dochodowych mogą zaskakiwać.
Od 1 stycznia 2026 roku niemiecki zasiłek rodzinny Kindergeld wzrośnie z 255 euro do 259 euro miesięcznie. Przy aktualnym kursie oznacza to około 1100 zł miesięcznie na każde dziecko. Jest to wyraźna różnica w stosunku do polskiego świadczenia 800 plus i może mieć istotne znaczenie dla budżetów rodzin z dziećmi. Nowa wysokość świadczenia Kindergeld od stycznia 2026 r. Świadczenie Kindergeld przysługuje na dziecko do ukończenia 25. roku życia, pod warunkiem kontynuowania przez nie nauki. Dotyczy to zarówno uczniów, studentów, jak i osób odbywających praktyki zawodowe czy wolontariat. W przypadku dzieci do 18. roku życia wystarczy sprawowanie opieki nad dzieckiem i zamieszkiwanie z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Komu przysługuje 1100 zł świadczenia? Kindergeld przysługuje nie tylko obywatelom Niemiec. Zasiłek mogą otrzymywać także Polacy, o ile spełniają określone warunki. Uprawnieni do Kindergeld są: dzieci do 18. roku życia, dzieci w wieku 18–21 lat, jeśli nie pracują i są zarejestrowane jako osoby poszukujące pracy, dzieci w wieku 18–25 lat, które kontynuują naukę, odbywają szkolenie zawodowe, praktyki lub wolontariat. Ponadto świadczenie można pobierać niezależnie od wysokości dochodów osiąganych przez rodziców. Co istotne, Kindergeld może być przyznane także w przypadku pobierania w Polsce świadczenia 800 plus, jednak wówczas wypłacana będzie tylko różnica między Kindergeld a 800 zł – tzw. dodatek dyferencyjny. Świadczenie niezależne od dochodu i miejsca zamieszkania Największe zaskoczenie budzi fakt, że Kindergeld przysługuje także rodzicom, którzy mieszkają na stałe w Polsce, jeśli tylko pracują w Niemczech. Zameldowanie w Niemczech nie jest wymagane, o ile: osoba pracuje na terenie Niemiec przez co najmniej 183 dni w roku, ponad 90% jej dochodów pochodzi z Niemiec i jest tam opodatkowana. Taki rodzic może mieć miejsce stałego pobytu w Polsce i mimo to pobierać Kindergeld na swoje dzieci. W przypadku osób zameldowanych w Niemczech obowiązuje zasada nieograniczonego obowiązku podatkowego. Warunki, które trzeba spełnić, by otrzymać Kindergeld Aby otrzymać Kindergeld, należy spełnić kilka warunków formalnych: zatrudnienie na terenie Niemiec przez minimum 183 dni w ciągu roku, co najmniej 90% dochodów uzyskanych w Niemczech i tam opodatkowanych, kontynuowanie przez dziecko nauki do 25. roku życia (w przypadku dzieci powyżej 18 lat). Dodatkowo dzieci mogą równocześnie z nauką pracować w wymiarze do 20 godzin tygodniowo – niezależnie od osiąganych dochodów. Świadczenie przysługuje również, jeśli dziecko nie znalazło miejsca odbywania praktyki lub stażu – w takim przypadku powinno być zarejestrowane w agencji pracy. Kindergeld wypłacane jest jednemu z rodziców. Aby otrzymać świadczenie, należy złożyć pisemny wniosek w niemieckim urzędzie rodzinnym (Familienkasse). Do wniosku należy dołączyć m.in. kopię aktu urodzenia dziecka i zaświadczenie o zatrudnieniu od niemieckiego pracodawcy. Źródło: Infor Zobacz też: Oto sekret rodziców odpowiedzialnych dzieci. Robią tę 1 rzecz, gdy dziecko ma 2 lata
„Dałam dziecku Piccolo i zaczęło się”. Psycholog mówi wprost o napoju w kieliszkach
Dałam dziecku kieliszek Piccolo, bo „to tylko zabawa”. Kilka minut później zrozumiałam, że ten niewinny gest mówi o dorosłych więcej, niż chcielibyśmy przyznać.
Kiedy pierwszy raz to zrobiłam, nie poczułam żadnego niepokoju. Były święta, stół uginał się od potraw, ktoś włączył kolędy, dzieci biegały między krzesłami. Piccolo stało obok kompotu i soku pomarańczowego. Kolorowa butelka, bąbelki, plastikowy kieliszek. „Przecież to bez alkoholu” – pomyślałam. Dałam dziecku kilka łyków. Uśmiech, śmiech, duma, że „pije jak dorośli”. I wtedy zaczęło się coś, czego zupełnie nie przewidziałam. Nie awantura. Nie dramat. Coś znacznie bardziej niepokojącego. To nie był smak. To był komunikat Dziecko nie skrzywiło się. Nie zapytało, co to właściwie jest. Zapytało coś innego: „A mogę jeszcze?”, „A kiedy znowu będziemy tak świętować?”, „To jest na specjalne okazje, prawda?”. I nagle dotarło do mnie, że w tym jednym geście – w tym małym kieliszku z bąbelkami – przekazałam znacznie więcej niż smak słodkiego napoju. Przekazałam komunikat o tym, czym są święta, dorosłość, radość i… alkohol. Nawet jeśli „bez”. Jako dziennikarka lifestylowa z ponad dwudziestoletnim doświadczeniem widziałam już wiele trendów wychowawczych, które zaczynały się niewinnie. Piccolo jest jednym z nich. Ładnie opakowanym, społecznie akceptowanym i – co najważniejsze – kompletnie niekwestionowanym przy świątecznym stole. „To tylko zabawa” – czyli co naprawdę normalizujemy Rozmawiałam z psychologiem dziecięcym, który nie owija w bawełnę. Mówi wprost: problemem nie jest płyn w butelce. Problemem jest symbolika. Bezalkoholowy „szampan” dla dzieci uczy, że celebracja, radość, ważne momenty wymagają konkretnego rytuału. Butelki. Kieliszka. Toastu. Nawet jeśli na początku to tylko sok z bąbelkami. Dziecko nie rozumie kontekstu kulturowego. Rozumie emocje i powtarzalność. Widzi, że dorośli wznoszą toast, śmieją się, mówią „na zdrowie”. Chce być częścią tego świata. Piccolo staje się przepustką do dorosłości – wersją demo. I to właśnie ten mechanizm jest najbardziej problematyczny. Święta pod lupą dziecka Święta są dla dzieci intensywne. Bodźce, zapachy, hałas, emocje dorosłych. Kiedy dokładamy do tego element „szampański”, nawet bezalkoholowy, dokładamy jeszcze jeden sygnał: że radość trzeba czymś podkręcić. Psycholog zwraca uwagę na coś, o czym rzadko mówimy głośno – dzieci uczą się regulowania emocji przez obserwację. Jeśli widzą, że dorosłym do świętowania potrzebne są bąbelki w kieliszku, zapamiętują to. Nawet jeśli dziś to tylko Piccolo. To nie znaczy, że każde dziecko, które napiło się bezalkoholowego „szampana”, będzie miało problem. To znaczy, że dokładamy cegiełkę do bardzo konkretnej narracji kulturowej. Moje poczucie winy przyszło później Nie przyszło od razu. Przyszło, kiedy dziecko zaczęło bawić się w „imprezę”. Nalewać wodę do kubków. Wznosić toasty. Mówić „teraz pijemy”. Zrozumiałam wtedy, że to nie była jednorazowa zabawa. To był wzorzec. I poczułam złość – nie na siebie, tylko na to, jak łatwo coś takiego przeszło bez refleksji. Jak bardzo jest „normalne”. Jak trudno w ogóle zakwestionować Piccolo, bo przecież „wszyscy tak robią”. Czy naprawdę tego potrzebujemy? Psycholog zadał mi jedno pytanie, które zostało ze mną na długo: „Jak inaczej możemy uczyć dzieci świętowania?”. Bez kieliszków. Bez udawania dorosłości. Bez kopiowania rytuałów, które są dla dzieci kompletnie niezrozumiałe, ale emocjonalnie bardzo nośne. Może przez wspólne gotowanie. Może przez świeczki. Może przez moment ciszy, rozmowy, śmiechu. Bez bąbelków, które mają imitować coś, czego dzieci i tak jeszcze nie potrzebują. Dziś wiem jedno: nie chodzi o demonizowanie rodziców. Chodzi o świadomość. O to, że nawet „niewinne” decyzje niosą ze sobą długofalowe znaczenia. I że czasem warto powiedzieć sobie wprost: nie wszystko, co wygląda jak zabawa, jest nią w oczach dziecka.
Sąsiedzi kłócą się o sylwestra w bloku. „Idź z dzieckiem do kościoła, tam będzie cicho”
Sylwester w bloku potrafi rozpalić emocje bardziej niż fajerwerki. Jedni chcą świętować do rana, inni marzą tylko o ciszy i spokojnym śnie dziecka. Kiedy te dwa światy się zderzają, padają słowa, które długo nie dają o sobie zapomnieć.
„Przecież to tylko jedna noc w roku” Mieszkam w zwykłym bloku, takim jak tysiące innych. Są tu rodziny z małymi dziećmi, single, starsi ludzie i ci, którzy na sylwestra czekają cały rok. Kilka dni przed końcem grudnia na klatce schodowej pojawiła się kartka – ktoś zapowiadał imprezę do rana i z góry przepraszał za hałas. Ktoś inny dopisał długopisem, że w bloku mieszkają niemowlęta i wypadałoby mieć trochę empatii. Zaczęło się niewinnie, ale szybko przeniosło się na osiedlową grupę na Facebooku. „To tylko jedna noc w roku”, „dzieci można położyć później”, „my też mamy prawo do zabawy” – argumenty sypały się jeden po drugim. A potem padło zdanie, które przelało czarę goryczy: „Jak wam przeszkadza, to idźcie z dzieckiem do kościoła, tam będzie cicho”. Gdzie kończy się zabawa, a zaczyna brak empatii To zdanie utkwiło mi w głowie. Bo nie chodzi już o muzykę, petardy czy nawet prawo do świętowania. Chodzi o sposób myślenia – jeśli masz dziecko, to problem jest twój. Dostosuj się, zniknij, wyjdź z przestrzeni wspólnej. Jakby rodziny z dziećmi były w bloku tylko na chwilę, na jakichś specjalnych zasadach. Rozumiem potrzebę zabawy. Naprawdę. Ale równie dobrze rozumiem rodziców, którzy wiedzą, że rozregulowany sen dziecka to nie jest „jedna noc”, tylko kilka trudnych dni później. I że nie każdy ma możliwość wyjechania, wynajęcia domku czy „pójścia gdzie indziej”. Blok to wspólna przestrzeń – dla wszystkich Najbardziej smutne w tej historii jest to, że coraz rzadziej próbujemy się dogadać. Zamiast kompromisu pojawia się złośliwość. Zamiast rozmowy – docinki. A przecież blok to nie klub, ale też nie klasztor. To wspólna przestrzeń, w której każdy ma swoje potrzeby – i każdy powinien liczyć się z potrzebami innych. Może rozwiązaniem nie jest cisza absolutna ani impreza do białego rana na full, tylko zwykła rozmowa. Ściszenie muzyki po określonej godzinie. Rezygnacja z petard pod oknami. Albo po prostu odrobina zrozumienia, że nie każdy przeżywa sylwestra tak samo. Bo kiedy w sylwestrową noc ktoś mówi rodzicowi „idź z dzieckiem do kościoła”, problemem nie jest hałas. Problemem jest to, jak łatwo zapominamy, że po drugiej stronie są ludzie – tacy sami jak my, tylko z innymi obowiązkami i inną codziennością.
Wiadomość od nauczycielki pojawiła się w Librusie w wigilię. Matka: „Zatkało mnie”
W wigilijny poranek wiele osób odruchowo zerka jeszcze w telefon – z przyzwyczajenia, z niepokoju, z obawy, że „coś znowu przyszło ze szkoły”. Jedna z naszych czytelniczek napisała do redakcji o wiadomości, która przyszła właśnie wtedy i zupełnie wytrąciła ją z tego schematu.
Nie ukrywam – gdy w wigilię zobaczyłam powiadomienie z Librusa, serce zabiło mi szybciej. Automatycznie pomyślałam o ocenach, poprawkach, czymś „na już”. Przez głowę przeleciało mi nawet: „czy naprawdę w taki dzień trzeba?”. Kliknęłam jednak – z czystej ciekawości i odruchu. I wtedy mnie zatkało. Wiadomość była od wychowawczyni mojej córki. Krótka, spokojna, bez oficjalnego tonu. Pisała, że chce życzyć uczniom i ich rodzicom pięknych, spokojnych świąt – takich z prawdziwą obecnością, rozmową, bliskością. Dodała, że ma nadzieję, iż każdemu z nas uda się choć na chwilę odłożyć telefony i pobyć naprawdę razem. Czytałam to kilka razy. Bez pośpiechu. Bez irytacji. Bez tego szkolnego napięcia, które zwykle towarzyszy komunikatom z dziennika. To było napisane od serca Najbardziej poruszyło mnie to, że ta wiadomość nie była „obowiązkowa”. Nauczycielka nie musiała jej pisać. Nie musiała poświęcać na to swojego czasu w wigilię. A jednak to zrobiła – spokojnie, bez patosu, bez wielkich słów. Nie było tam moralizowania ani pouczania. Raczej delikatne zaproszenie do zatrzymania się. Przypomnienie, że szkoła to nie tylko sprawdziany, średnie i czerwone paski, ale też relacje – międzyludzkie, prawdziwe, zwyczajne. Pomyślałam wtedy, że moje dziecko ma szczęście. Bo trafiło na osobę, która widzi w uczniach coś więcej niż numer w dzienniku. I która pamięta, że po drugiej stronie są rodziny – zmęczone, zabiegane, często przeciążone. Mały gest, wielka różnica Ta jedna wiadomość zmieniła mi nastrój na cały dzień. Naprawdę. Zamiast irytacji pojawiła się wdzięczność. Zamiast szkolnego dystansu – poczucie, że ktoś po drugiej stronie też jest człowiekiem. Wieczorem opowiedziałam o niej przy stole. Córka uśmiechnęła się i powiedziała: „Ona jest fajna”. I chyba właśnie o to chodzi. O takie drobne gesty, które budują zaufanie i pokazują dzieciom, że dorośli potrafią być uważni, ciepli i normalni. W czasach, gdy tak wiele mówi się o kryzysie relacji w szkole – ta jedna, prosta wiadomość była jak oddech. Bez ocen. Bez presji. Bez oczekiwań. Po prostu – po ludzku. Komentarz redakcji Coraz częściej piszemy o przekraczaniu granic, presji i nadmiarze oczekiwań wobec nauczycieli. Dlatego tym bardziej warto pokazywać także dobre przykłady – takie, które przypominają, że szkoła może być miejscem empatii i zwykłej życzliwości. Czasem jedno zdanie, wysłane w odpowiednim momencie, znaczy więcej niż najlepszy regulamin. Zobacz także: Jasełka, które wymknęły się spod kontroli. Wszystko przez to, co trzymali w rękach rodzice
Nauczycielka dostała w wigilię SMS-a od matki ucznia. „Zdumiało mnie jej żądanie”
Na redakcyjną skrzynkę trafił e-mail od nauczycielki, która pracuje w jednej z warszawskich szkół podstawowych. Wiadomość dotyczy granic – a właściwie ich całkowitego braku. To historia o oczekiwaniach rodziców, presji na wyniki i o tym, że nawet w wigilię nauczyciel nie zawsze ma prawo do spokoju.
Jestem nauczycielką historii w klasach 4–8. Lubię swoją pracę, choć bywa wyczerpująca – emocjonalnie bardziej niż fizycznie. Wigilia to dla mnie jeden z nielicznych momentów w roku, kiedy naprawdę odcinam się od szkoły. Odkładam dziennik, wyciszam powiadomienia, skupiam się na bliskich. W tym roku było podobnie. Około godziny 16, gdy kończyliśmy przygotowania do wieczerzy, usłyszałam dźwięk SMS-a. Spojrzałam na telefon z ciekawości – i wtedy poczułam, jak coś we mnie opada. Wiadomość była od matki jednego z moich uczniów. Napisała, czy mogłabym „na chwilę” zajrzeć do dziennika i sprawdzić, czy jej syn ma jeszcze szansę poprawić ocenę ze sprawdzianu. Na ten moment wychodzi mu na semestr 4, a jej bardzo zależy, żeby było 5. Dodała, że syn celuje w czerwony pasek na koniec roku... To nie była prośba – to było żądanie Najbardziej zdumiało mnie nie to, że rodzic interesuje się ocenami dziecka. To akurat normalne. Zaskoczył mnie ton i moment. Wigilia. Wieczór. Prywatny numer telefonu. Oczekiwanie natychmiastowej reakcji. To nie było „przepraszam, że zawracam głowę”. To było założenie, że skoro jestem nauczycielką, to jestem dostępna zawsze – także w święta. Że mój czas prywatny nie ma znaczenia, bo przecież chodzi o ocenę. Przez chwilę naprawdę zastanawiałam się, czy odpisać. Z jednej strony – empatia. Rozumiem ambicje, presję, porównywanie dzieci. Z drugiej – zmęczenie. I poczucie, że coś tu bardzo się przesunęło. Nie odpisałam tego wieczoru. I do dziś uważam, że to była dobra decyzja. Granice w szkole przestały istnieć Coraz częściej mam wrażenie, że dla części rodziców nauczyciel przestał być człowiekiem. Jesteśmy funkcją – od ocen, od wyników, od realizowania cudzych oczekiwań. Bez prawa do wolnego, do odpoczynku, do bycia offline. SMS w wigilię nie jest wyjątkiem. Dostajemy wiadomości późnymi wieczorami, w weekendy, w dni wolne od pracy. O poprawki, o dodatkowe zadania, o „sprawdzenie, czy da się coś jeszcze zrobić”. Tylko że szkoła ma swoje zasady. Oceny mają swoje terminy. A nauczyciele – swoje życie. Komentarz redakcji Coraz więcej nauczycieli pisze do nas o podobnych sytuacjach. Oczekiwanie, że pedagog będzie dostępny 24 godziny na dobę, także w święta, jest nie tylko nierealne, ale zwyczajnie nie fair. Nauczyciele mają prawo do wolnego czasu – tak samo jak rodzice. I warto o tym pamiętać, zanim kolejny SMS trafi na ich prywatny telefon. Zobacz także: Dlaczego dzieci nie chcą podchodzić do Mikołaja? Psycholog tłumaczy bez lukru
Uczniów czeka laba, rodzice załamani. Matka: „W styczniu nikt o nas nie myśli”
Koleżanka wpadła do mnie na kawę i od progu powiedziała, że ma już dość szkolnych „lab”. W tym roku przerwa świąteczno-noworoczna jest wyjątkowo długa i choć dzieci się cieszą, dla niej oznacza to stres, nerwy i łamigłówkę, z której nikt jej nie pomoże wybrnąć. „W styczniu nikt o nas nie myśli” – powtarzała, kręcąc głową.
Rozmowa zaczęła się niewinnie, ale szybko przerodziła się w emocjonalny monolog. Koleżanka, mama samotnie wychowująca dziewięciolatka, usiadła na kanapie i westchnęła tak ciężko, że aż się przestraszyłam. – Wiesz, ile to dni? Osiemnaście! – powiedziała, jakby właśnie ogłosiła werdykt sądu. – A szkoła tylko wysyła komunikaty, że „przerwa świąteczna to czas rodzinny”. Super, tylko że ja w tych dniach pracuję. Zazdrości, nie złośliwie, ale tak po ludzku. Zazdrości tym, którzy mają dziadków za rogiem, cioć na zawołanie albo możliwość wzięcia urlopu. – Ty masz babcię. A ja mam kalendarz i długą listę problemów – ironizowała. Dzieci odpoczną, ale dorośli nie mają kiedy Opowiadała, że próbowała wszystkiego. Pytała sąsiadkę, umawiała się z mamą kolegi syna, nawet szukała półkolonii na ostatnią chwilę. – Albo już nie ma miejsc, albo kosztują tyle, że musiałabym sprzedać nerkę – rzuciła. I choć żartowała, widziałam, że jest jej zwyczajnie ciężko. W pracy nie może wziąć L4, bo „dziecko zdrowe”. Urlop dawno rozdrobniła między wakacje a nagłe sytuacje typu „dziecko ma gorączkę, muszę lecieć”. A teraz – patowa sytuacja. Syn ma prawie trzy tygodnie wolnego, a ona ani jednego luźniejszego dnia. – Mam wrażenie, że ktoś tam w ministerstwie zakłada, że rodzice to taka gumowa masa, którą da się rozciągać bez końca – wyrzuciła z siebie. – Dzieci mają odpocząć, jasne, ale dlaczego nikt nie pomyśli o tym, że dorośli nie mają kiedy? „Styczeń to będzie koszmar” Najbardziej boi się stycznia. – Syn wróci do szkoły wypoczęty, a ja będę wymęczona bardziej niż przed świętami – powiedziała. – Tylko że w styczniu nikt o nas nie myśli. Nie ma żadnych rozwiązań, żadnej alternatywy, żadnego wsparcia. Słuchałam jej i widziałam, że to temat, który dotyka wielu rodziców. Przerwy są cudowne dla dzieci, wiadomo – świąteczna atmosfera, spotkania, zabawa, luz. Tylko że szkoła to nie jedyna instytucja w tym kraju. Rodzice nie działają na innym kalendarzu. Oni pracują, próbują jakoś łączyć życie zawodowe z rodzinnym, żonglują obowiązkami jak cyrkowcy. A gdy takie długie przerwy pojawiają się jedna po drugiej, to po prostu pękają. Każdy rozumie, ale mało kto pamięta Na koniec koleżanka powiedziała coś, co długo siedziało mi w głowie. – Wiesz, ja nie chcę, żeby zabrzmiało, że dzieci są problemem. To system jest problemem. Bo zakłada, że rodzic jakoś sobie poradzi. Tylko że to „jakoś” jest coraz trudniejsze. Zrobiła łyk zimnej już kawy i spojrzała na mnie bezradnie. – Dzieci czeka laba. A mnie? Maraton organizacyjny… z przeszkodami. I poniekąd miała rację. W styczniu wiele osób pomyśli o powrocie do szkoły, świątecznych kilogramach czy postanowieniach noworocznych. Ale o takich rodzicach jak ona – raczej nikt. Zobacz także: „Przedszkola to ściema”. Rodzice czują się oszukani po tym, co dzieje się w grudniu
5 świątecznych życzeń, których nie wolno składać dzieciom. Zostawiają ciężar w sercu
Święta zwykle kojarzą nam się z ciepłem, bliskością i chwilami, które mają zostać w pamięci na długo. Czasem jednak niewinne słowa sprawiają, że w dziecięcych sercach zostaje smutek i poczucie winy. Uważajcie na życzenia, jakie składacie dzieciom przy świątecznym stole.
Świąteczne życzenia mają niezwykłą moc. W mojej rodzinie zawsze były chwilą pełną emocji, choć dopiero z perspektywy dorosłej widzę, jak silnie niektóre zdania potrafią osiadać w dziecięcej głowie. Dziecko nie analizuje intencji – ono po prostu przyjmuje słowa, które mu dajemy. I właśnie dlatego warto wiedzieć, których życzeń lepiej unikać, bo zamiast otuchy zostawiają niepotrzebny stres i ciężar. Życzenia, które brzmią jak presja, a nie wsparcie Poniżej zebrałam te zdania, które w wielu rodzinach są powtarzane co roku. Każde z nich brzmi niewinnie, ale może obudzić w dziecku poczucie, że musi zasłużyć na akceptację lub spełniać czyjeś oczekiwania. „Bądź zawsze grzeczna/grzeczny.” To jedno z najpopularniejszych życzeń, które wbrew pozorom niewiele wnosi. Dla dziecka „grzeczność” często znaczy uległość i tłumienie emocji. Taki komunikat uczy, że akceptacja zależy od perfekcyjnego zachowania, a nie od samego bycia sobą. „Żebyś wreszcie była najlepsza w szkole.” Na pierwszy rzut oka wygląda jak motywacja, ale dzieci odbierają je inaczej. Życzenie sugeruje, że dotychczasowe wysiłki są niewystarczające, a wartość dziecka zależy od ocen. To nie daje skrzydeł – to dokłada presji, którą młody człowiek może nosić długo. „Żebyś się dobrze uczyła, jak Zosia.” Tego typu porównania są szczególnie bolesne, bo wprowadzają niezdrową rywalizację. Dziecko słyszy nie tylko oczekiwanie dotyczące nauki, lecz także informację, że ktoś inny jest lepszy, a ono powinno dorównać wskazanemu wzorcowi. Porównywanie nigdy nie dodaje pewności siebie – raczej podkopuje ją u samych podstaw. „Żebyś już była duża i nie marudziła.” Słowa sugerujące, że dziecko ma przyspieszyć dorastanie, sprawiają, że zaczyna postrzegać swoje potrzeby jako niewygodne. Dzieciństwo i marudzenie idą w parze – to naturalny etap. Gdy oczekujemy „dorosłości”, odbieramy im przestrzeń do rozwoju we własnym tempie. „Zachowuj się tak, żeby nikt się ciebie nie wstydził.” To życzenie szczególnie uderza w poczucie własnej wartości. Dziecko zaczyna bać się błędów i spontaniczności, bo każda pomyłka może – w jego oczach – sprowadzić wstyd na bliskich. Zamiast ciepła zostaje w nim lęk przed oceną. Słowa, które odbierają dzieciom prawo do emocji Zauważyłam, że dorośli często powtarzają pewne formułki odruchowo. W świątecznym zabieganiu łatwo zapomnieć, że dziecięce serce działa inaczej niż nasze. Dzieci nie rozumieją kontekstu, ironii ani „dobrych intencji”. Chłoną każde słowo i układają je w swoją własną, bardzo poważną układankę. Gdy zamiast wsparcia dostają komunikaty o presji, grzeczności czy dorastaniu, zaczynają czuć, że nie mogą być po prostu sobą. Zamiast pouczeń – życzenia, które budują Od kilku lat zmieniłam podejście do życzeń. Zrezygnowałam z formułek, które dźwięczały mi w głowie przez całe dzieciństwo. Dziś mówię dzieciom np.: „Życzę ci, żebyś czuła się kochana każdego dnia”, „Żebyś miała wokół siebie ludzi, przy których możesz być sobą”. Wiem, że takie zdania nie zostawią ciężaru, tylko delikatne światło, które prowadzi. Świąteczne życzenia są jak pudełeczka, które wręczamy na całe życie. Możemy włożyć do środka presję, strach i niepewność. Albo czułość, wsparcie i bezwarunkową akceptację. To od nas zależy, co trafi w małe serca – i co zostanie tam na długo. Zobacz też: Te dzieci rozwijają się najlepiej i rosną bezpiecznie. Ich rodzice wprowadzili 5 domowych zasad
Rodzice marzą o dyżurach świetlicowych w święta. „Męczę się w domu z dziećmi, a nauczyciele mają labę”
Nie wiem, czy inne mamy też tak mają, ale mnie ta długa przerwa świąteczna co roku doprowadza do łez. Kocham swoje dzieci, lecz kiedy pracuję między świętami a Nowym Rokiem, kompletnie nie wiem, jak je ogarnąć.
Znów siedzę i próbuję poukładać plan na najbliższe dni. W pracy mam obowiązki, których nikt za mnie nie zrobi, a szkoła mojego syna zamknięta jest aż do stycznia. Niby rozumiem – nauczyciele też chcą odpocząć. Ale szczerze? Czuję się, jakby ktoś kompletnie zapomniał, że rodzice nie mają dwutygodniowych wakacji w środku zimy. Przerwa świąteczna jest za długa Kiedy widzę w kalendarzu te wszystkie dni wolne, czuję narastający stres. Co roku to samo – kombinowanie, proszenie sąsiadki, żeby zajrzała do dziecka, albo ciąganie go ze sobą do pracy, co nie zawsze jest możliwe. Mam wrażenie, że oczekuje się od nas jakiejś supermocy, która pozwoli nam być w dwóch miejscach naraz. Co zrobić z dzieckiem, kiedy trzeba pracować? Najgorsze jest to poczucie winy. Bo gdy siedzę w domu i próbuję pracować zdalnie, dziecko nudzi się, kręci, woła mnie co chwilę. I wtedy włącza się we mnie frustracja: dlaczego szkoły nie mogą chociaż na kilka dni otworzyć świetlicy? Nie chodzi mi o pełen plan lekcji, absolutnie. Tylko o dyżur, zwykłą opiekę – tak jak robią to przedszkola w wakacje. Jest tylu rodziców w podobnej sytuacji. Rozmawiam z innymi mamami i wszyscy wzdychają tak samo: „Fajnie, gdyby szkoła chociaż przez trzy dni w roku zrobiła dyżur”. To nie byłby luksus, tylko realna pomoc. Tymczasem ja codziennie zastanawiam się, jak pogodzić obowiązki zawodowe z byciem mamą, kiedy państwowe instytucje po prostu się zamykają. Świetlica szkolna powinna pełnić dyżur Nie narzekam na nauczycieli, ale chciałabym, żeby ktoś w końcu usłyszał, że rodzice też mają swoje ograniczenia. Te „wolne dni” nie są dla nas odpoczynkiem. Przeciwnie – to często najbardziej stresujący okres w roku. Wierzę, że świetlice mogłyby pomóc. Jeden dyżur, kilku opiekunów, dostępna sala – to wystarczyłoby, żeby rodzice mogli spokojnie pracować, a dzieci nie siedziały same w domu albo przed telewizorem od rana do nocy. Może ktoś uzna ten pomysł za kontrowersyjny, ale ja naprawdę nie widzę innego rozwiązania. Chcę być dobrą mamą i dobrą pracownicą, lecz system nie ułatwia nam życia. Wiem, że święta powinny być czasem radości, to dla wielu z nas są po prostu czasem nerwów. Proszę, niech ktoś w końcu pomyśli o rodzinach, które nie mają wsparcia dziadków albo możliwości wzięcia urlopu. My też potrzebujemy choć odrobiny ulgi. Alicja Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: 10 bajek, które powinny być zakazane. „Jeśli dziecko je ogląda, szkodzisz jego rozwojowi”
To genialny prezent last minute dla dziecka. Ucieszy nawet maluchy, które mają już wszystko
Dzieci najlepiej reagują na prezenty, które pobudzają ich ciekawość i dają poczucie sprawczości. Ten jeden pomysł wraca do mnie regularnie, zwłaszcza wtedy, gdy czasu jest mało, a presja rośnie.
Przez lata widziałam dziesiątki zabawek – od tych reklamowanych jako „must have sezonu”, po te najdroższe, którymi maluch bawił się przez pięć minut. I w końcu zrozumiałam, że najlepszy prezent last minute nie polega na tym, żeby imponował, błyszczał czy był największy pod choinką. Działa tylko coś, co angażuje dziecko na wielu poziomach: emocjonalnym, fizycznym i kreatywnym. Dlaczego ten prezent działa nawet na najbardziej wymagające dzieci? Dlatego za każdym razem, gdy słyszę od znajomych rodziców „Moje dziecko ma już wszystko”, uśmiecham się pod nosem. Bo akurat tego jednego prawie nigdy nie mają – własnego zestawu do stworzenia czegoś od początku do końca. Może to być zestaw do eksperymentów, pudełko kreatywne, zestaw sensoryczny albo mała pracownia do robienia mydła, biżuterii czy świec. Z pozoru drobiazg, w praktyce prezent, który potrafi zatrzymać dziecko przy stole na długie godziny. Lubię też to, że taki prezent rośnie z dzieckiem. Młodsze skupia się na samej zabawie, starsze – na procesie i efekcie. W obu przypadkach działa idealnie. Co więcej – wbrew pozorom nie musi być drogi. Wiele zestawów kreatywnych kosztuje mniej niż klasyczna zabawka, a daje o wiele więcej satysfakcji. Prezent last minute, który wygląda jak przemyślany wybór Kiedy pierwszy raz kupiłam taki zestaw „na szybko”, czułam lekkie zawstydzenie. Wydawało mi się, że to nie będzie wyglądało wystarczająco „efektownie”. Ale reakcja dziecka była zupełnie inna, niż się spodziewałam. Nie było okrzyków zachwytu nad tym, jak prezent wygląda. Było za to autentyczne zaciekawienie: „Co mogę z tym zrobić?”, „Czy mogę zacząć teraz?” i najważniejsze – długie minuty ciszy, które dla rodzica są bezcenne. Dziś wiem, że zestawy kreatywne i sensoryczne mają jedną ogromną przewagę: nie da się ich odłożyć na półkę na później. Wciągają natychmiast. Dziecko samo inicjuje zabawę, a my nie musimy patrzeć, jak świetnie zapowiadająca się zabawka kurzy się w rogu salonu. Co ważne – dzięki temu, że działają uniwersalnie, można je wręczyć jako prezent urodzinowy, świąteczny albo bez okazji. Sprawdzają się też w sytuacjach, gdy nie do końca znamy gust dziecka. Kreatywność nie ma płci ani kategorii wiekowych. Przykłady zestawów kreatywnych: mały pracownia malarska zestaw do projektowania ubrań pudełko sensoryczne z ryżem zestaw do tworzenia figurek z masy papierowej butelki sensoryczne zestaw do zdobienia kamyków Jak wybrać najlepszy zestaw, kiedy święta już za chwilę? Z doświadczenia wiem, że szybkie decyzje bywają najlepsze, jeśli wiemy, czego szukać. Dlatego przed zakupem warto zwrócić uwagę na trzy rzeczy: Stopień skomplikowania – maluch powinien poradzić sobie sam albo z minimalną pomocą. Materiał, z którego powstanie efekt końcowy – im bardziej trwały materiał, tym większa satysfakcja dziecka. Możliwość personalizacji – to właśnie ona daje poczucie wyjątkowości. Zawsze polecam też kierować się tym, co dziecko lubi robić na co dzień. Jeśli uwielbia mieszać, przelewać, odkrywać – świetnie sprawdzą się minilaboratoria lub zestawy sensoryczne. Jeżeli kocha tworzyć – wszelkie komplety plastyczne, zestawy do szycia, biżuterii czy tworzenia figurek będą strzałem w dziesiątkę. Najpiękniejsze w tym wszystkim jest to, że taki prezent nie tylko cieszy, ale także rozwija. Uczy koncentracji, planowania i daje ogromną satysfakcję z efektu, który powstaje przy użyciu własnych rąk A to coś, czego nie kupimy w żadnym sklepie z zabawkami, nawet tym największym. Jeśli więc stoicie przed decyzją w ostatniej chwili i łapie was lekkie przerażenie – oddychajcie spokojnie. Ten prezent zawsze działa, sprawia radość i daje coś ważniejszego niż kolejny plastikowy gadżet. Daje wspomnienia, doświadczenie i poczucie, że można stworzyć coś zupełnie własnego. A to wielka wartość nawet dla dziecka, które – jak mówią rodzice – „ma już wszystko”. Zobacz też: To 1 zdanie nigdy nie powinno paść przy świątecznym stole. Dzieci słuchają i zapamiętują
Rodzice bojkotują ten świąteczny zwyczaj rodem z PRL. „Nie zgadzam się na trucie”
Choć mamy rok 2025, w wielu domach i szkołach wciąż króluje zwyczaj, który pamięta czasy, gdy pomarańcza była luksusem, a czekolada – marzeniem. Mikołajki? To oczywiście tona słodyczy. Paczka od dziadków? Najlepiej reklamówka pełna batonów. Tyle że coraz więcej rodziców mówi wprost: dość.
Nie dlatego, że chcą zabrać dzieciom radość, ale dlatego, że nie chcą, by słodycze stały się świątecznym standardem. Bo może czas wreszcie przestać udawać, że cukier jest symbolem miłości? Paczki rodem z PRL, czyli „im bardziej słodko, tym lepiej” Słodycze jako prezent mają w Polsce długą tradycję. W latach, gdy półki świeciły pustkami, czekoladowy Mikołaj był dowodem troski i dobrobytu. Problem w tym, że dzisiaj słodycze nie są ani rzadkie, ani szczególnie wyjątkowe. Mimo to szkoły, przedszkola, organizacje, a nawet rodzina wciąż uparcie wręczają dzieciom kilogramy cukru, jakby świat zatrzymał się na obrazkach z kronik filmowych. Rodzice przyznają, że te paczki przestały mieć cokolwiek wspólnego z radością, a zaczęły przypominać taśmową produkcję. „Każde dziecko dostaje to samo”, „niech jest tanio i dużo” – to logika, którą wielu chce dziś kwestionować. Czy naprawdę w epoce rozmów o emocjach, relacjach i świadomym wychowaniu jedyną formą świątecznego upominku, na jaką potrafimy wpaść, pozostaje czekoladowy baton? Dorośli: „Nie chcę, by święta kojarzyły się z cukrową bombą” Coraz częściej rodzice przyznają, że słodycze nie są neutralnym prezentem. Nie chodzi jednak o zdrowie – nie o cukier, dietę czy kalorie. Chodzi o to, czego uczymy dzieci, kiedy co roku wręczamy im góry słodkości, jakby inaczej nie dało się okazać uczuć. Dla wielu z nich to sygnał: święta = jedzenie. Koniecznie słodkie. Koniecznie dużo. I jeszcze więcej. Czy taki przekaz naprawdę chcemy budować? Że na wyjątkowe okazje najlepszą odpowiedzią jest coś, co można kupić w każdym markecie za kilka złotych? Że radość równa się cukier? Rodzice mają dość. Chcą, by prezenty miały sens, by były wyrazem myślenia, a nie najłatwiejszej opcji z półki. Dziadkowie i szkoły w kontrze: „Przecież to tylko tradycja!” Największy rozdźwięk widać między pokoleniami. Dziadkowie często nie widzą problemu. Szkoły tłumaczą się budżetem. Organizatorzy mikołajek – że nie da się inaczej. Ale rodzice odpowiadają: można. Tylko trzeba chcieć. Mała książeczka, zestaw kredek, drobna gra, bilecik z życzeniami, ozdoba do powieszenia na choince. Cokolwiek, co nie jest kolejną tabliczką czekolady. Bo problem nie w tym, że słodycze są zakazane. Problem w tym, że stały się normą. Automatycznym wyborem. A automatyczne wybory nigdy nie niosą wartości. Nowe święta, nowe zwyczaje Rodzice chcą świąt, które naprawdę coś znaczą. Takich, w których prezent ma być symbolem relacji, a nie zapełnieniem torby. Takich, w których dorosły nie idzie na skróty, tylko zastanawia się, co sprawi dziecku radość – nie na pięć minut, ale na dłużej. To jest walka o sens. O kulturę obdarowywania. O to, by święta były świętami, a nie festiwalem taniej czekolady. Bo jeśli mamy budować nowe tradycje, to zróbmy to świadomie. Z sercem. A nie z reklamówką pełną batonów. Zobacz także: W tym roku robię „suche święta”. Ten nowy trend powinien zagościć w każdym domu
Nauczycielka: „Zapytałam uczniów o życzenia świąteczne. W domu przepłakałam cały wieczór”
Zawsze myślałam, że grudzień w szkole będzie moim ulubionym czasem. Światełka, kartki, małe wzruszenia – takie drobiazgi, które nadają sens całej tej pracy. Dlatego kiedy w zeszłym tygodniu zapytałam moją klasę, co chcieliby dostać na święta, spodziewałam się uśmiechów i dziecięcej ekscytacji. Nie spodziewałam się ciszy, opuszczonych głów i słów, które złamały mi serce.
„Nie chcę prezentu, chcę, żeby tata wrócił” Pierwszy zgłosił się Kuba – zwykle najgłośniejszy, energiczny, zawsze gotowy do przekomarzania się. Tym razem patrzył wyłącznie w blat ławki. Powiedział cichutko: „Nie chcę prezentu, chcę, żeby tata wrócił do domu”. Chłopiec mieszka z mamą i babcią. Ojciec wyjechał za granicę ponad rok temu. Obiecał, że wróci na święta. Potem głos zabrała Oliwia. Myślałam, że powie coś o nowej lalce, o której opowiadała na przerwach. Zamiast tego szepnęła: „Chciałabym, żeby mama miała czas się do mnie uśmiechnąć”. Jej mama pracuje w dwóch miejscach – często odbiera ją ktoś z dalszej rodziny. Dziewczynka ostatnio zasypia na lekcjach. A potem kolejne dzieci. Jedno chciało, żeby rodzice przestali się kłócić. Drugie – żeby starszy brat nie zabierał mu jedzenia, gdy znowu „jest głodny”. Trzecie – żeby w domu było ciepło, bo „piec znowu się zepsuł”. Słuchałam tego wszystkiego i czułam, jak zaciska mi się gardło. W głowie miałam tylko jedno: kiedy oni przestali być beztroskimi dziećmi? Zamiast marzeń – troski dorosłych Wróciłam do domu i nie potrafiłam zabrać się za nic. W kółko słyszałam te małe, poważne głosy. Pomyślałam o tym, ile mówimy dziś o „rozpieszczonych dzieciach”, o ich wygodach, o tym, że „niczego im nie brakuje”. A potem przychodzi taki dzień, w którym widzisz, że brakuje im najważniejszego – obecności, stabilności, spokoju, zwykłego poczucia, że ktoś jest obok. To nie był dzień narzekania na prezenty. To był dzień, w którym dzieci odsłoniły swoją samotność. Dodam jeszcze, że kiedy próbowałam rozładować atmosferę i zapytałam, kto jednak chciałby coś materialnego, zgłosił się tylko jeden chłopiec. Powiedział: „Ja bym chciał nowe buty, bo te mnie uwierają, ale mama mówi, że może po Nowym Roku”. Ten wieczór przepłakałam. Święta to tylko dekoracje, jeśli dzieci nie mają bliskości Jako nauczycielka nie rozwiążę rodzinnych problemów. Ale mogę słuchać. Mogę być dla nich. Mogę zauważać to, czego nikt w domu nie ma siły zobaczyć. I chciałabym, żeby każdy rodzic przeczytał to i pomyślał, że te grudniowe marzenia wcale nie są o prezentach. Że dzieci nie potrzebują kolejnych zestawów, gier czy drogich rzeczy. One naprawdę chcą być ważne. Chcą mieć obok kogoś, kto nie jest zbyt zmęczony, by ich wysłuchać. Tego życzą sobie na święta. I to są życzenia, które dziecko wypowiada tylko wtedy, gdy naprawdę przestaje wierzyć, że samo może to dostać. A ja… ja mogę tylko mieć nadzieję, by choć część z tych życzeń się spełniła. Choć w połowie. Choć na trochę. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Ta bajka z przesłaniem to grudniowy hit na Netflix. Bez niej nie ma prawdziwych świąt
Ten świąteczny zwyczaj przekracza granice dzieci. Już dawno powinien odejść do lamusa
„No daj cioci buzi, bo się obrazi!” – te słowa w wielu domach wracają co roku niczym kolęda, którą wszyscy znają, ale nikt już nie chce śpiewać. Święta są czasem bliskości, ale paradoksalnie właśnie wtedy najłatwiej naruszyć granice najmłodszych. Czy naprawdę musimy pielęgnować zwyczaj, który uczy dzieci, że ich własne ciało nie należy do nich?
W wielu rodzinach wciąż pokutuje przekonanie, że dziecko musi być „grzeczne”, a grzeczność wyraża się tym, że bez protestu daje buziaki i przytula krewnych. W imię tradycji oczekuje się od najmłodszych gestów czułości wobec osób, których często prawie nie znają – albo widzą raz w roku. „Bo tak wypada”. „Bo rodzina”. „Bo będzie przykro”. Ale czyje uczucia są tu naprawdę najważniejsze? Dorosłych, którzy chcą poczuć się kochani, czy dzieci, które powinny uczyć się, że ich „nie” znaczy właśnie „nie”? To nie jest błahe. To lekcja o granicach, które albo zbudujemy, albo pozwolimy, by ktoś przekraczał je za nie. Dziecko nie jest prezentem pod choinkę W święta często traktujemy nasze dzieci jak ozdobę. Mają się ładnie przywitać, ładnie prezentować i być miłe, niezależnie od ich nastroju. Tymczasem ciało młodego człowieka nie jest elementem świątecznego rytuału. Zmuszanie do pocałunków czy przytuleń wysyła im komunikat: „Twoje granice są mniej ważne niż cudze emocje”. To prosta droga do tego, by w przyszłości nie potrafiły odmówić, nawet gdy będą czuły dyskomfort albo zagrożenie. Czy naprawdę chcemy, żeby nasze dzieci – zwłaszcza w czasach, kiedy tyle mówimy o edukacji antyprzemocowej – wynosiły z domu lekcję uległości wobec presji? „Nie” to świąteczny prezent, który warto dać dziecku To właśnie podczas rodzinnych spotkań mamy wyjątkową okazję nauczyć dzieci czegoś fundamentalnego: ich ciało należy do nich. Mogą nie chcieć przytulać. Mogą nie chcieć dawania buziaków. Mogą nie chcieć być brane na kolana. I mają do tego pełne prawo. Naszą rolą jest je w tym wspierać. Nie przepraszać za nie przed rodziną. Nie zawstydzać. Nie tłumaczyć, że „takie nieśmiałe”, „ma humory” albo – najgorzej – „nie przesadzaj, przecież nic się nie stało”. Bo właśnie się stało. W momencie, kiedy ignorujemy ich sprzeciw, mówimy: „Twoje zdanie się nie liczy”. Jak przerwać ten zwyczaj, nie psując rodzinnych relacji? To nie musi być wojna. Wystarczy jasna komunikacja: „Uczymy dziecko, że ma prawo decydować o swoim ciele. Może przywitać się słowem, uśmiechem albo machnięciem – jak chce”. Większość dorosłych zrozumie. A jeśli nie? To nie jest problem dziecka, tylko dorosłego, który musi skonfrontować się z faktem, że uczucia malucha są ważniejsze niż jego oczekiwania. Możemy jednocześnie dbać o kulturę osobistą i szacunek, nie zmuszając nikogo do fizycznej bliskości. Dzieci naprawdę potrafią być uprzejme, nie rozdając buziaków na prawo i lewo. Czas zrobić porządki – nie tylko w szufladach Skoro co roku odświeżamy świąteczne dekoracje i porządkujemy domy, zróbmy porządki także w zwyczajach. Ten konkretny – zmuszanie dzieci do fizycznej czułości – powinien być pierwszym, o którym zapomnimy. Bo święta mają być czasem miłości, a miłość nie potrzebuje nacisku. Potrzebuje wyboru. Dajmy dzieciom prawo decydować o swoim ciele, bo to najcenniejszy prezent, jaki możemy im dać – nie tylko od święta. Zobacz także: W tym roku robię „suche święta”. Ten nowy trend powinien zagościć w każdym domu
W święta nie pozwolę przytulać mojego dziecka. „To nie zabawka dla cioć”
Wiele osób mnie ocenia, ale nikt nie zapytał, co czuje mój synek. On nie jest nagrodą do odebrania przy świątecznym stole. Jest moim dzieckiem i chcę go chronić, nawet jeśli komuś to przeszkadza.
Piszę ten list, bo zbliżają się święta i znowu słyszę, że „przesadzam”. Jestem mamą małego chłopca, który na co dzień ma wokół siebie tylko mnie i męża. Z rodziną widujemy się rzadko, często nawet nie odpowiadają na moje wiadomości, nie pytają, jak mały się rozwija. Powiedziałam „stop” świątecznym przytulasom Kiedy nadchodzą święta, nagle wszyscy chcą go tulić, całować i nosić na rękach, jakby był ich ulubioną maskotką, i jakby mogli tak „nadrabiać” całoroczną nieobecność. Widzę wtedy jego niepewność. Chowa twarz we mnie, napina ramiona, odwraca wzrok. To nie jest wstyd, to lęk przed obcymi, którzy mówią „Chodź do cioci”, choć ta ciocia przez cały rok nie znalazła chwili, żeby zapytać, jak się miewa. Serce mi pęka, gdy ktoś wyciąga po niego ręce, a on szuka ratunku u mnie. Moje dziecko to nie jest świąteczna atrakcja Najgorsze są te komentarze: „No daj się przytulić, nie bądź taki!”, „Ciocia się obrazi!”. Mam wrażenie, że dorośli zapominają, że małe dziecko ma prawo do swojego ciała i do swoich granic. To nie jest coś, co można naruszać, bo akurat jest wigilia. Nie chcę, żeby mój synek uczył się, że musi godzić się na dotyk, który jest mu niemiły. Nie chcę, żeby tłumił swoje emocje tylko po to, żeby ktoś dorosły poczuł się lepiej. Święta nie są powodem, żeby zmuszać dzieci do bliskości z ludźmi, których nie znają i nie czują się przy nich bezpiecznie. A ja – jako jego mama – mam obowiązek go chronić. Jeśli on mówi „nie” swoim ciałem, to ja jestem od tego, żeby to „nie” wybrzmiało głośno. Wiem, że niektórzy się obrażą, ale wybieram spokój mojego synka Przygotowuję się już do rozmów przy świątecznym stole. Pewnie znowu usłyszę, że jestem przewrażliwiona. Że kiedyś dzieci nie miały nic do gadania. Że robię z małego „dzikusa”. Tylko że nikt z tych osób nie widzi, co dzieje się z moim synkiem, gdy wracamy po takich wizytach. Jest rozdrażniony, płaczliwy, długo zasypia. Jego mały świat się rozsypuje, bo ktoś naruszył granice, które ja tak starannie buduję. Dlatego w tym roku stawiam jasne warunki: żadnego wyciągania rąk, żadnego „Chodź do mnie”, żadnego całowania w policzki. Chcą z nim porozmawiać? Proszę bardzo. Chcą się z nim pobawić? Jeśli on będzie miał ochotę – świetnie. Ale przytulanie i branie na ręce nie są obowiązkiem. Nie jestem wrogiem rodziny, jestem mamą. A mama czasem musi być tarczą. Nawet jeśli komuś się to nie spodoba. Mój synek jest człowiekiem, a nie świąteczną zabawką. I zasługuje na szacunek – zwłaszcza od tych, którzy przez cały rok o nim nie pamiętają. Ola Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Te dzieci są najbystrzejsze. Ich rodzice przestrzegają 3 domowych zasad