Niepojęte sceny w Sarbinowie. „9-latek zrobił z rodziców pośmiewisko. Matka ratowała się, jak mogła”
Najpierw usłyszałam krzyk. Po chwili zorientowałam się, że chłopiec mówi o swojej rodzinie rzeczy, których prawdopodobnie nie powinien słyszeć nikt poza jego rodzicami. Ludzie na promenadzie zaczęli zwalniać, a jego mama robiła wszystko, żeby go uciszyć.
Słońce powoli zachodziło, a my spacerowaliśmy z dziećmi po promenadzie w Sarbinowie, korzystając z ostatnich wakacyjnych wieczorów. W pewnym momencie usłyszałam głośny krzyk i zobaczyłam rodzinę stojącą kilka metrów dalej. Początkowo pomyślałam, że chłopiec pokłócił się z rodzicami o zabawkę albo lody, ale po chwili zorientowałam się, że przy przypadkowych spacerowiczach zaczyna opowiadać o swojej rodzinie rzeczy, których jego mama zdecydowanie nie chciała ujawniać. „Skoro nie macie pieniędzy, to po co tu przyjechaliśmy?” Chłopiec miał może osiem, dziewięć lat. Był mniej więcej w wieku mojej starszej córki, dlatego od razu zwróciłam na niego uwagę. Nie wiem dokładnie, od czego zaczęła się awantura. Mogę się tylko domyślać, że chłopiec chciał, żeby rodzice coś mu kupili, a oni odmówili. Wtedy zaczęło się przedstawienie. Stał na środku promenady i krzyczał przede wszystkim na mamę. Nie był to zwykły dziecięcy foch. – Skoro nie macie pieniędzy, to po co w ogóle tu przyjechaliśmy?! Po chwili dorzucił coś w rodzaju: – Przecież mówiłaś, że nie mamy pieniędzy! A potem zaczął wyciągać kolejne sprawy, które najwyraźniej znał z rozmów dorosłych. – A tata wczoraj mówił, że dziadkowie mają się dołożyć do nowego auta! – Przecież wiem, ile kosztował hotel! – Zawsze mówisz, że na wszystko jest za drogo! Mama próbowała go uspokoić, ale on tylko się nakręcał. Ludzie zaczęli zwalniać i udawać, że nie słuchają Na promenadzie było sporo osób. A przecież nad morzem głos niesie się wyjątkowo dobrze. Nie trzeba było stać obok, żeby słyszeć, co mówi chłopiec. Najpierw pojedyncze osoby odwracały głowy. Potem zaczęło zwalniać coraz więcej spacerowiczów. Niektórzy patrzyli wprost na rodzinę, inni udawali, że nagle bardzo interesuje ich morze albo telefon. Trudno było jednak nie słuchać, skoro chłopiec krzyczał na całą promenadę. Mama próbowała zachować spokój. Tłumaczyła mu, że porozmawiają o tym później i prosiła, żeby przestał krzyczeć. Chłopiec jednak najwyraźniej był już tak rozemocjonowany, że nie zamierzał odpuścić. W pewnym momencie kobieta próbowała nawet zasłonić mu usta dłonią. Chłopiec natychmiast się wyrwał. – Zostaw mnie! – krzyknął. Patrzyłam na tę kobietę i było mi jej zwyczajnie żal. Nie wiedziałam, co wydarzyło się wcześniej i nie chciałam oceniać całej rodziny na podstawie kilku minut. Widziałam jednak, że matka jest kompletnie bezradna i przede wszystkim bardzo zawstydzona. Czy dziecko może powiedzieć wszystko, bo „ma prawo do emocji”? Dzieci mają prawo się buntować, mieć pretensje do rodziców i uważać, że mama albo tata podjęli głupią decyzję. Ale czy prawo do wyrażania emocji oznacza również prawo do powiedzenia wszystkiego, co akurat przyjdzie dziecku do głowy? Mam wrażenie, że w ostatnich latach bardzo dużo nauczyliśmy się o emocjach dzieci. Wiemy, że nie powinno się ich zawstydzać za płacz, że nie należy krzyczeć „przestań się mazać” i że dziecko powinno mieć przestrzeń na złość. Tylko że czasami w tym wszystkim zapominamy o granicach. Można powiedzieć: „Jestem wściekły, bo nie kupiliście mi tej zabawki”. Można powiedzieć: „Uważam, że bez sensu wydajemy pieniądze na ten wyjazd”. Można nawet powiedzieć rodzicom, że jest się na nich bardzo złym. Jednak publiczne wyciąganie rodzinnych spraw po to, żeby zranić rodzica, to już coś zupełnie innego. Nie wiem, co wydarzyło się między tą rodziną wcześniej. Być może chłopiec rzeczywiście był sfrustrowany odmową zakupu czegoś, na czym bardzo mu zależało. Być może był zmęczony, głodny albo miał po prostu fatalny dzień. Nie wiem też, czy rodzice wcześniej wielokrotnie pozwalali mu na takie zachowania. Wiem tylko, że tego wieczoru chłopiec dostał od dorosłych bardzo dużo przestrzeni na wyrażenie złości, ale chyba zabrakło kogoś, kto spokojnie powiedziałby: „Możesz być wściekły. Możesz płakać. Możesz powiedzieć, że jesteś na nas zły. Ale nie będziesz nas obrażał ani wyciągał prywatnych spraw przy obcych ludziach”. To nie byłoby odebranie mu prawa do emocji. To byłaby nauka szacunku. Czytaj także: Po urlopie na kempingu wiem jedno, ci młodzi przepadną w dorosłości. Scena na pomoście nie zostawia żadnych złudzeń
Współczesne dzieci do niczego w życiu nie dojdą? Scena na osiedlowym parkingu nie zostawia złudzeń. „Pokolenie trutni”
Czasami jedna, z pozoru błaha sytuacja na osiedlowym podwórku wystarczy, by postawić bardzo trudne pytania o to, jak wychowujemy ludzi, którzy już za kilkanaście lat przejmą odpowiedzialność za nasz świat.
Jako rodzice robimy dziś absolutnie wszystko, by ułatwić naszym pociechom start w dorosłość, chroniąc je przed stresem, zmęczeniem i jakimkolwiek dyskomfortem. Chcemy dla nich beztroskiego dzieciństwa pełnego nagród, zapominając, że prawdziwe życie rzadko kiedy przypomina bezpieczny, domowy inkubator. Ostatnio podczas powrotu z popołudniowych zakupów byłam świadkiem sytuacji, która dosłownie odebrała mi mowę i na długo zostawiła z poczuciem ogromnego niesmaku. Na osiedlowym parkingu, tuż pod oknami bloków, rozegrała się scena, która nie pozostawia żadnych złudzeń co do kierunku, w jakim zmierza współczesne wychowanie. Postawa dwójki nastolatków i reakcja ich matki idealnie pokazały, jak w imię fałszywie pojętej miłości hodujemy roszczeniowe pokolenie, które uważa, że wszystko należy mu się bez najmniejszego wysiłku. Brak elementarnego szacunku dla pracy rzuca bardzo ponury cień na przyszłość tych młodych ludzi, a określenie „pokolenie trutni” to niestety jedyne, co przychodzi mi w tej sytuacji do głowy. Kłopotliwa sytuacja na osiedlowym parkingu. Jak prośba o pomoc obnażyła wielkie lenistwo młodzieży Całe to zdarzenie rozegrało się w upalne, piątkowe popołudnie, kiedy większość mieszkańców wracała z pracy, taszcząc ze sobą ciężkie zgrzewki wody i torby pełne zakupów na weekend. Pod klatkę podjechał duży, rodzinny samochód, z którego wysiadła skrajnie zmęczona kobieta oraz dwójka jej dzieci − dorastający chłopiec i dziewczyna, na oko w wieku trzynastu i piętnastu lat. Matka otworzyła bagażnik wypełniony po brzegi zakupami, po czym bardzo spokojnym, wręcz proszącym głosem poprosiła nastolatki, by pomogły jej zanieść chociaż lżejsze siatki i kartony na trzecie piętro, bo ją boli kręgosłup. To, co wydarzyło się po chwili, po prostu mnie osłabiło. Dwoje nastolatków skrzywiło się, a syn ostentacyjnie odwrócił się od bagażnika, burcząc pod nosem, że on nie jest od dźwigania ciężarów. Dziewczyna nawet nie odwróciła wzroku od ekranu swojego smartfona − prychnęła tylko, minęła objuczoną pakunkami kobietę i zatrzasnęła z impetem drzwi od klatki, zostawiając matkę samą z pełnym bagażnikiem. Roszczeniowość bez żadnych barier. Zwalnianie dzieci z obowiązków niszczy charakter Najbardziej przerażająca w tym wszystkim była jednak reakcja samej kobiety, która zamiast twardo postawić granice i zmusić rozwydrzone rodzeństwo do powrotu i pomocy, tylko westchnęła ciężko pod nosem i z rezygnacją w oczach zaczęła sama targać te wielkie siatki do mieszkania. Ta matka po prostu skapitulowała przed własnymi dziećmi dla świętego spokoju, uciekając przed nieuniknionym konfliktem i dając im ciche przyzwolenie na skrajny egoizm. To dlatego współczesna młodzież dorasta w głębokim przekonaniu, że im się wszystko należy za sam fakt, że istnieją − drogie telefony, markowe ubrania, kieszonkowe i pełne wyżywienie podstawione pod nos od rana do wieczora. Zrobiliśmy z dzieci święte krowy, które nie mają w domach absolutnie żadnego harmonogramu zadań, nie potrafią włożyć brudnego talerza do zmywarki ani zrobić prostych zakupów w dyskoncie obok. Kiedy dorosły próbuje wreszcie wyegzekwować elementarny szacunek, zderza się z murem obojętności albo agresją. To wychowanie bez wymagań sprawia, że młodzi ludzie tracą jakikolwiek kontakt z realną wartością ludzkiej pracy, wyrastając na dorosłych, którzy będą potrafili wyłącznie brać, nie dając nic w zamian. Twarde lądowanie w dorosłości. Dlaczego brak dyscypliny w dzieciństwie grozi życiową porażką? Patrząc na tę parkingową scenę, trudno nie dojść do smutnego wniosku, że te dzieci z takim podejściem do życia do niczego w przyszłości nie dojdą, a zderzenie z realiami dorosłego świata będzie dla nich gigantyczną katastrofą. Żaden szef w pierwszej pracy, żaden partner w związku ani żadne środowisko akademickie nie będzie bawiło się w znoszenie ich fochów i skakanie wokół ich wybujałego ego. Człowiek, który w wieku piętnastu lat nie potrafi pomóc własnej matce wnieść zakupów na piętro, nie będzie miał w sobie ani grosza empatii, lojalności i odpowiedzialności w dorosłym życiu. Jako rodzice musimy wreszcie przestać oszukiwać się, że ułatwiając dzieciom życie na każdym kroku i usuwając im z drogi wszelkie przeszkody, robimy im przysługę. Mądre rodzicielstwo polega na stawianiu twardych wymagań, uczeniu dyscypliny i pokazywaniu, że dom to wspólnota, w której każdy ma swoje obowiązki i musi włożyć wysiłek w to, by całość dobrze funkcjonowała. Czas przestać przepraszać za to, że prosimy dzieci o pomoc − dawanie im obowiązków, pozwolenie na to, by się zmęczyły i poczuły odpowiedzialność, to jedyna droga do wychowania samodzielnych, silnych i wartościowych ludzi, którzy poradzą sobie z każdym życiowym kryzysem. Zobacz też: „Dziecko to nie atrakcja na żądanie”. To nagranie kilkulatki z rodziny Clarke przyprawia o ciarki, dziewczynka aż zdarła sukienkę
Fotografka nazwała rodziców „idiotami”. Nie mogła uwierzyć, co przypadkiem uchwyciła na plaży w Gdańsku
Miała wrócić do domu z pięknymi kadrami o zachodzie słońca. Zamiast tego podczas obróbki zdjęć zobaczyła coś, co sprawiło, że postanowiła nagrać mocny apel do rodziców. Jej słowa wywołały gorącą dyskusję o bezpieczeństwie najmłodszych.
Czasem jedno nagranie potrafi zwrócić uwagę na problem, o którym mówi się zdecydowanie za rzadko. Fotografka z Trójmiasta opublikowała krótką rolkę po sesji zdjęciowej na plaży. Nie chodziło jednak o fotografie ani o zachód słońca, lecz o coś, co przypadkiem znalazło się w jej kadrach i skłoniło ją do bardzo mocnych słów. „Dlaczego uważam, że niektórzy rodzice to idioci?” Paulina Kumirska, fotografka z Trójmiasta, opublikowała na Instagramie rolkę, która – choć nie stała się viralem – porusza temat, o którym warto mówić znacznie głośniej. Nagranie zaczyna bardzo dosadnie. – Dlaczego uważam, że niektórzy rodzice to idioci? – mówi na początku. Chwilę później wyjaśnia, skąd wzięły się tak mocne emocje. – Obrabiam właśnie zdjęcia z wczorajszej sesji na plaży w Gdańsku o zachodzie słońca. I wiecie, co mam w połowie kadrów? Dwójkę, 4-, 5-letnich n*gich chłopców – opowiada. Fotografka zwraca się do rodziców i pyta, czy naprawdę nie zastanawiają się nad tym, kto może znajdować się wokół nich i oglądać takie sytuacje. To właśnie brak wyobraźni rodziców najbardziej ją zaniepokoił. „To wynika z małej świadomości zagrożenia” Paulina Kumirska zapewniła, że dzieci oczywiście zostaną usunięte z fotografii, które odda swoim klientom. Problem, o którym mówi, jest jednak znacznie poważniejszy. Jeden z internautów napisał: „Kiedyś na jednym forum kobieta zamieściła zdjęcie swojej córeczki w wanience. Napisałem, żeby zastanowiła się, co robi. O dziwo inne mamy rzuciły się na mnie, twierdząc, że się czepiam”. Pojawiły się również głosy, że o takich sytuacjach powinno mówić się zdecydowanie częściej: „Niektórzy nie mają wyobraźni. Trzeba to głośno nagłaśniać!”. „Dziwię się, ale to wynika z małej świadomości zagrożenia”. „Uważam, że to powinno być karalne w dzisiejszych czasach”. Jednocześnie pod rolką nie zabrakło osób, które całkowicie odrzuciły argumenty fotografki. Można było przeczytać między innymi: „Rodzice są normalni, a ty masz skrzywione spojrzenie na życie”. Nie. W świecie, w którym każdy może chwycić za telefon, zrobić dziecku zdjęcie i wykorzystać je w obrzydliwy sposób, normalne powinno być chronienie swoich dzieci i zmniejszanie zagrożenia, a nie posądzanie kogoś o „skrzywienie”. Czasem wystarczy chwila Rodzice często powtarzają dzieciom, by nie rozmawiały z obcymi, nie podawały swoich danych czy nie ufały nieznajomym w internecie. Coraz więcej mówi się również o publikowaniu wizerunku najmłodszych w mediach społecznościowych. Tymczasem łatwo zapomnieć, że podobna ostrożność przydaje się także podczas zwykłego spaceru czy rodzinnego wypadu na plażę. Nie dlatego, że wokół wszyscy mają złe intencje. Wręcz przeciwnie – zdecydowana większość ludzi ich nie ma. Problem polega na tym, że nigdy nie mamy pewności, kto akurat znajduje się obok nas i co zrobi z obrazem, który przypadkiem trafi przed jego obiektyw. Zobacz także: Przykre sceny na plaży w Łebie: ludzie odwracali wzrok. „Chłopiec prosił mamę, żeby przestała. Aż zanosił się płaczem” Dantejskie sceny za parawanem w Kołobrzegu. „Po wszystkim matka wytarła ręce i udawała, że nic się nie stało” Zgroza na plaży w Ustroniu Morskim: ludzie krzyczeli, ale ojciec nie reagował. „Wakacje nie zwalniają z odpowiedzialności”
„Na grzybach zapuściłam się z córką w sam środek leśnej gęstwiny. Gdy moja Lenka nagle krzyknęła, musiałam zasłonić jej oczy”
Myślałam, że wiem wszystko o mojej teściowej, dopóki nie znalazłam w lesie zniszczonego konika na biegunach mojej córki.
Nigdy nie przepadałam za wielkim sprzątaniem strychu u teściowej, ale to ona zawsze podejmowała decyzje o tym, co zostaje, a co odchodzi. Kiedy oświadczyła, że stare zabawki Lenki i część sprzętów domowych „oddała do potrzebujących”, uwierzyłam jej bez wahania. W końcu Halina, moja teściowa, przez całe życie powtarzała, że nie znosi bezsensownego gromadzenia rzeczy. Miała swoje zasady i swój porządek – rzeczy, które przestały być używane, powinny służyć innym. Tak przynajmniej mówiła. Tamtej niedzieli wybrałam się z Lenką na spacer do lasu za osiedlem. Było ciepłe, jesienne popołudnie, liście chrzęściły pod butami, a moja córka biegała między drzewami, szukając kasztanów. Czułam błogi spokój – taki, jaki czasem daje tylko cisza lasu i śmiech dziecka. Coś nie pasowało do tego krajobrazu Zauważyłam to najpierw z daleka – kolorowy kształt w błocie, zbyt jaskrawy na tło jesiennych barw. Podeszłam bliżej, myśląc, że to może zgubiona zabawka jakiegoś dziecka z pobliskiego osiedla. Ale gdy rozpoznałam wzór na materiale, poczułam, jak serce zaczyna mi walić szybciej. To był konik na biegunach Lenki. Ten sam, którego szukałyśmy miesiąc temu po całym domu, gdy babcia powiedziała, że „musiał się zawieruszyć podczas pakowania rzeczy do fundacji”. Zasłoniłam oczy córki, mówiąc, że w krzakach jest coś nieciekawego, że lepiej nie patrzeć. Lenka, zaintrygowana, próbowała zerknąć i chyba coś dostrzegła, ale odwróciłam ją delikatnie w drugą stronę i zaczęłam rozmawiać o wiewiórkach, które podobno chowają orzechy na zimę. Serce miałam ściśnięte, ale głos starałam się zachować spokojny. Gdy odprowadziłam Lenkę kawałek dalej i posadziłam na ławce z kredkami, wróciłam, żeby przyjrzeć się miejscu dokładniej. To nie był przypadek – w promieniu kilku metrów leżały też inne przedmioty. Stara suszarka do ubrań, złamany fotelik do kąpieli, jakieś pluszaki w opłakanym stanie i kilka pomalowanych na różowo klocków, które pamiętałam z dzieciństwa mojej córki. Szybko zrozumiałam, że coś tu się nie zgadza Stałam tam długo, próbując poukładać sobie fakty. Halina zawsze podkreślała swoją troskę o innych – wolontariat, zbiórki, pomoc sąsiadom. To wszystko było prawdziwe, znałam ją zbyt dobrze, by wątpić w jej dobre serce. Ale to, co widziałam przed sobą, nie miało nic wspólnego z pomaganiem komukolwiek. Wróciłam do domu roztrzęsiona, ale postanowiłam nie robić z tego afery, dopóki nie porozmawiam z mężem. Paweł, mój mąż, od razu zauważył, że coś jest nie tak. – Co się stało? – zapytał, widząc moją twarz. Opowiedziałam mu wszystko, starając się nie oceniać jego matki za wcześnie. Paweł zbladł, gdy usłyszał o koniku na biegunach. – To niemożliwe. Mama mówiła, że wszystkie starocie oddaje do fundacji przy kościele. Sam jej pomagałem pakować pudła. – Może faktycznie chciała, ale coś poszło inaczej? – próbowałam szukać wyjaśnienia, które nie zrujnowałoby jej wizerunku w moich oczach. Paweł pokręcił głową. – Może po prostu było jej wygodniej wyrzucić to do lasu, niż jechać do miasta. Ta myśl zabolała mnie bardziej, niż się spodziewałam. Nie chodziło tylko o zabawki. Chodziło o to, że ktoś, komu ufaliśmy, wybrał wygodę kosztem uczciwości – i kosztem miejsca, które miało służyć wszystkim, nie tylko jej potrzebom. „Pomyślałam, że nikomu nie zaszkodzę” Następnego dnia zebrałam się na odwagę i pojechałam do Haliny. Nie chciałam robić scen przy Lence, więc umówiłyśmy się na kawę, gdy córka była w przedszkolu. – Byłam wczoraj w lesie – zaczęłam, obserwując jej reakcję. – Znalazłam tam konika na biegunach Lenki. Halina spojrzała na mnie, a jej twarz na chwilę stężała. – Nie wiem, jak się stało – powiedziała, unikając mojego wzroku. – Halino, tam było więcej rzeczy. Suszarka, fotelik, klocki. To nie wygląda na przypadek. Zapadła cisza. Widziałam, jak teściowa zaciska ręce na filiżance. – Nie miałam czasu jechać do miasta – powiedziała w końcu, cichszym głosem. – A śmieciarka nie zabiera takich gabarytów bez zgłoszenia. Pomyślałam, że nikomu nie zaszkodzę, jeśli zostawię to w lesie. Że ktoś może to znaleźć i wykorzystać. – To był las, Halino, nie wysypisko. Ludzie chodzą tam z dziećmi. Ja chodzę tam z Lenką. Czułam, że mój głos drży, ale nie z gniewu – raczej z rozczarowania. Bo przecież mówiła nam, że oddała te rzeczy, że zrobiła coś dobrego. A zamiast tego zrobiła coś, co uderzało w naszą wspólnotę, w którą przecież wierzyła całe życie. Halina, widząc moje milczenie, spróbowała się usprawiedliwić. – Nie chciałam, żebyście się martwili. Wiem, że to było niewłaściwe. Po prostu... czasem trudno mi się przyznać, że czegoś nie zrobiłam tak, jak powinnam. To wyznanie, choć spóźnione, było pierwszym szczerym słowem, jakie od niej usłyszałam w tej sprawie. Nie usprawiedliwiało tego, co zrobiła, ale pokazywało, że rozumie swój błąd. – Musimy to posprzątać. Tak będzie w porządku. Teściowa spojrzała na mnie z czymś, co przypominało wstyd, ale też ulgę. – Pójdę tam w sobotę. Obiecuję. Posprzątaliśmy w lesie i w naszej rodzinie W sobotę pojechałyśmy tam razem – ja, Paweł i Halina. Zabraliśmy worki i rękawice. Lenka została u sąsiadki. Zbieranie rzeczy z lasu zajęło nam większą część dnia. Halina pracowała w milczeniu, czasem tylko wzdychając, gdy trafiała na kolejny przedmiot, który pamiętała z naszego domu. W pewnym momencie usiadła na pniu i powiedziała: – Nie sądziłam, że będzie mi tak przykro, widząc to wszystko. Myślałam, że po prostu pozbywam się rzeczy, a nie... że okłamuję was i zachowuję się jak jakiś wandal. Paweł przytulił matkę, a ja poczułam, że mimo całej sytuacji coś się między nami zmieniło. Nie w sposób dramatyczny, ale prawdziwy – Halina zrozumiała, że jej wygoda nie może być ważniejsza niż odpowiedzialność za wspólną przestrzeń i za uczciwość wobec rodziny. Konika na biegunach nie udało się uratować – był zbyt zniszczony przez deszcz i błoto. Kupiliśmy Lence nowego, tłumacząc, że stary „znalazł nowy dom u wiewiórek”, co ją zresztą rozbawiło. To, co zostało po tej historii Od tamtego dnia Halina zaczęła bardziej uważać na to, co robi z rzeczami, których chce się „pozbyć”. Kilka razy widziałam, jak sama jeździ do punktu zbiórki, mówiąc, że w końcu robi to, co obiecała od początku. Nie było wielkiej kłótni, nie było też udawania, że nic się nie stało. Po prostu z czasem zbudowałyśmy nowe zasady zaufania – takie, które opierały się na szczerości, a nie na wygodnych półprawdach. Magda, 40 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie przedstawiają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Nie chcę niańczyć matki na starość, więc oddałam ją do domu starców. Po tym, co zrobiła mi w dzieciństwie, zasłużyła sobie na taki los” „Córka kazała mi wracać z sanatorium. Zamiast szukać na starość amorów, mam zająć się wnukami, bo to mój obowiązek” „Pozywam dzieci o alimenty. Całe życie odkładałam sobie od ust, żeby niczego im nie brakowało, a na starość nawet na urodziny do mnie nie zadzwonią”
„No i co mi zrobicie” zamiast obowiązków i zasad. Profesor Jędrzejko ostrzega. „Hodujemy beznadziejne pokolenie”
Współczesna rzeczywistość domowa coraz częściej przypomina teatr, w którym to najmłodsi piszą scenariusz, a dorośli potulnie odgrywają narzucone im role. W pogoni za zapewnieniem dzieciom bezstresowego i sterylnego dzieciństwa rodzice ustępują pola i... przegrywają walkę o przestrzeganie podstawowych zasad i porządku dnia.
W sieci zawrzało po opublikowaniu fragmentu rozmowy z profesorem Mariuszem Jędrzejko na popularnym instagramowym profilu milosc.official. Wybitny pedagog i socjolog w niezwykle mocnych, bezkompromisowych słowach odniósł się do tego, jak wyglądają relacje w dzisiejszych domach i dlaczego bezstresowe podejście prowadzi nas prosto nad przepaść. Ekspert bezlitośnie punktuje modę na całkowite zwalnianie dzieci z jakichkolwiek obowiązków, ostrzegając, że brak wymagań na wczesnym etapie życia zniszczy ich przyszłość. Zamiast budować w młodych ludziach poczucie sprawczości, odpowiedzialności i dumy z własnego wysiłku, fundujemy im emocjonalne braki, które prędzej czy później zweryfikuje dorosły rynek pracy. Warto bardzo uważnie wsłuchać się w te ostrzeżenia, ponieważ profesor Jędrzejko stawia rodzicom niezwykle trafną, choć bolesną diagnozę, wskazując na jedno konkretne, lekceważące zdanie, które stało się nowym mottem współczesnej młodzieży. Koniec z domowym regulaminem. Krótkie hasło, które osłabia dorosłych Głównym problemem, na który zwraca uwagę profesor Mariusz Jędrzejko, jest całkowity zanik stałego harmonogramu dnia, domowych zasad oraz konsekwencji za ich łamanie. Współczesne nastolatki i starsze dzieci bardzo szybko zorientowały się, że rodzice boją się wchodzić z nimi w jakiekolwiek konflikty i dla świętego spokoju wolą odpuścić każdą dyskusję. W efekcie, kiedy dorosły próbuje wreszcie wyegzekwować prostą prośbę o wyniesienie śmieci czy posprzątanie pokoju, zderza się z murem w postaci bezczelnego, rzuconego z uśmiechem zdania: „No i co mi zrobicie?”. „Wtedy tworzy się chaos. Co to znaczy? Że w dziecku powstaje przekonanie, że za nic dostanie dużo. Proszę sobie wyobrazić, jakim to dziecko będzie pracownikiem. Przecież ono to samo powie szefowi − no i co pan mi zrobi?” − tłumaczy profesor Jędrzejko. To jedno hasło idealnie podsumowuje kryzys rodzicielskiego autorytetu w dzisiejszych czasach. Dzieci doskonale wiedzą, że rodzice nie mają pomysłu na realne konsekwencje, bo zrównanie dyscypliny z opresją odebrało im narzędzia do mądrego wychowania. Profesor ostrzega, że w ten sposób hodujemy beznadziejne pokolenie ludzi przekonanych o własnej bezkarności, którzy z tym samym nastawieniem pójdą potem do pierwszej pracy. Wyobraźmy sobie dorosłego człowieka, który na uwagę szefa o zawalonym terminie projektu odpowiada pod nosem tym samym lekceważącym hasłem − zderzenie z realiami rynku pracy będzie dla takich osób bolesnym, życiowym dramatem. Daj dziecku odkurzacz do ręki. Fizyczne zmęczenie buduje prawdziwą dumę Socjolog w bardzo prosty i obrazowy sposób wyjaśnia, na czym polega błąd polegający na wiecznym wyręczaniu i nadmiernym chronieniu młodzieży przed wysiłkiem fizycznym. Profesor Jędrzejko zadaje na nagraniu jedno kluczowe pytanie: dlaczego dorastająca córka, która na co dzień bez oporów korzysta z samochodu rodziców, nie dostaje do ręki odkurzacza i nie idzie posprzątać tego auta? Dlaczego nastolatka ma się nie zmęczyć, samodzielnie myjąc samochód na publicznej myjni w upalny dzień? „Niech się spoci przy myciu, nie od wody, tylko od tej ciężkiej pracy. Wtedy zrobi rzecz niezwykłą. Jak brat rzuci papierek na podłogę, to powie − nie brudź, bo ja posprzątałam” − zauważa ekspert. Praca fizyczna i włożony wysiłek mają gigantyczną wartość terapeutyczną i wychowawczą, o której jako społeczeństwo całkowicie zapomnieliśmy. Kiedy młody człowiek własnymi rękami doprowadzi coś do porządku, umyje szyby, wyszoruje felgi i poczuje autentyczne zmęczenie mięśni, zyskuje coś bezcennego − poczucie dumy ze swoich działań i szacunek dla cudzej pracy. Profesor podkreśla, że dzieci trzeba w mądry sposób wzmacniać poprzez stawianie im realnych wyzwań, a nie bez przerwy bezmyślnie nagradzać i chwalić za sam fakt, że istnieją. Satysfakcja z dobrze wykonanego obowiązku buduje silną, stabilną psychikę i uczy, że na wszystko w życiu trzeba sobie zapracować, a darmowe bonusy i wieczne ułatwianie startu tworzą wyłącznie ludzi roszczeniowych i bezradnych wobec codziennych problemów. Rodzice nie dostrzegają jutra. Największy grzech współczesnego wychowania Najważniejszy wniosek, jaki płynie z poruszającego wystąpienia eksperta na Instagramie, dotyczy perspektywy czasowej, jaką przyjmują współcześni dorośli. Profesor Jędrzejko zauważa z przykrością, że rodzice całkowicie nie dostrzegają jutra − patrzą wyłącznie na to, co jest tu i teraz, skupiając się na natychmiastowym komforcie dziecka i unikaniu domowych wojen za wszelką cenę. Odpuszczanie zasad w wieku dziesięciu czy piętnastu lat dla świętego spokoju to krótkowzroczność, która zemści się z podwójną siłą za rok, pięć lub za dekadę, gdy ten młody człowiek założy własną rodzinę. Wychowanie to proces długofalowy, w którym nie wolno odpuszczać fundamentalnych wartości, szacunku do starszych oraz odpowiedzialności za własne czyny. Naszym zadaniem jako dorosłych nie jest bycie fajnym kumplem do wiecznych układów i negocjacji, ale bycie silnym, stabilnym przewodnikiem, który potrafi postawić twardą granicę tam, gdzie kończą się żarty. Czas przestać czuć się winnym za to, że wymagamy od dzieci normalnego zaangażowania w życie domu, bo mądre obowiązki w dzieciństwie to jedyna droga do stworzenia samodzielnych, odpowiedzialnych i twardo stąpających po ziemi ludzi, którzy w dorosłym życiu nie przestraszą się pierwszego lepszego kryzysu zawodowego czy osobistego. Zobacz też: Psycholog wskazuje 8 zakazanych zwrotów do dziecka. Większość rodziców mówi je codziennie
Adoptowała kotka, dzieci go uwielbiają. „Partner wygania go na dwór, bo mu śmierdzi. Oddać go?”
Miał swój dom i rodzinę, która go pokochała. Teraz jego przyszłość stoi pod znakiem zapytania, bo jeden z domowników nie potrafi zaakceptować jego obecności. Wpis opublikowany na stronie Mamy Mamom poruszył tysiące osób, które zgodnie przypominają: adopcja zwierzaka to nie decyzja „na próbę”.
Na facebookowej stronie Mamy Mamom pojawił się wpis kobiety, która kilka miesięcy temu wraz z rodziną adoptowała około dwuletniego kota. Jak pisze, zwierzak okazał się spokojny i łagodny: „Jest bardzo przytulaśny, nic nie drapie i nie niszczy. Mam trzech synów – 3, 13 i 15 lat – którzy bardzo lubią tego kotka”. Problem pojawił się po pewnym czasie. Partner autorki wpisu, który początkowo sam zgadzał się na adopcję, zaczął coraz gorzej znosić obecność zwierzęcia w domu: „Partner ma nadwrażliwość sensoryczną i pomimo że na początku chciał adoptować kotka, teraz go nie znosi”. Jak tłumaczy kobieta, mężczyźnie przeszkadza niemal wszystko: „Narzeka, że gdy tylko wchodzi do domu, śmierdzi mu karmą i kuwetą. Za głośno miauczy”. Robi wszystko, żeby pogodzić wszystkich Autorka wpisu przekonuje, że stara się znaleźć rozwiązanie, które będzie dobre zarówno dla kota, jak i partnera. Zmieniła karmę na mniej intensywnie pachnącą, regularnie sprząta kuwetę, szuka nowych miejsc na miski. To jednak nie rozwiązało problemu. „Ostatnio partner zaczął wynosić miskę na taras i wygania kota na dwór”. Kobieta opisuje również nocne miauczenie pupila. „Zdarza się też, że kot o czwartej czy piątej nad ranem miauczy pod moimi drzwiami od sypialni. Gdy zamykam go na noc w innym pomieszczeniu, i tak słyszę, jak miauczy przez drzwi. Nie da się spać”. Nie chce jednak wpuszczać go do sypialni, bo kot wychodzi na zewnątrz i zdarza mu się przynosić kleszcze. „Jest też garaż, ale partner mówi, że to jedyne miejsce jego relaksu i wyciszenia i kot nie ma tam wstępu.” Na końcu wpisu kobieta zadaje pytanie, które poruszyło tysiące internautów. „Co radzicie zrobić? Nie chcę oddawać tego kotka”. „Partner był dorosły, kiedy zgadzał się na adopcję” Pod wpisem pojawiło się ponad 1500 komentarzy. Większość z nich nie pozostawiała wątpliwości, po czyjej stronie stoją internauci. Jedna z osób napisała: „Wymień partnera, a kota zostaw... A tak serio – partner był dorosły w momencie adopcji kota i rozumiał, że bierze odpowiedzialność za to stworzenie. Zwierzę to nie zabawka, żeby je wyrzucić, kiedy się znudzi”. W podobnym tonie wypowiadali się inni. „Nadwrażliwość sensoryczna na zwierzaka, a na dzieci już nie? Ktoś raczej chce się kota pozbyć...”. Pojawiły się również bardziej ironiczne komentarze. „Dlaczego dzieci nie oddaliście? Przecież głośniej i częściej płaczą, krzyczą i brudzą. Zrobiliście troje dzieci i wtedy nadwrażliwości sensorycznej nie było?”. Wielu komentujących zwracało uwagę, że ani kot, ani żaden inny zwierzak nie jest przedmiotem, który można odłożyć na bok, gdy zaczyna przeszkadzać. „Wystaw partnera na taras albo do garażu. A tak poważnie – dzieci też mu przeszkadzają? Płacz, krzyki trzylatka? Też wystawia dzieci za drzwi? Kociak powinien mieć dostęp do wszystkich pomieszczeń. Nie będzie płakał pod drzwiami, bo chce być blisko was. Pamiętajcie, że to żywe stworzenie, a nie pluszak. Wydaje dźwięki i ma swój zapach”. Inni zwracali uwagę na sam sposób opieki nad zwierzęciem: „Żadnego wychodzącego kotka. Jeśli już, to na szelkach i pod nadzorem. Kociak będzie bezpieczniejszy w domu”. Jeszcze ktoś inny zauważył: „Kotek adoptowany powinien być przede wszystkim zaopiekowany i niewychodzący. Miauczy, bo potrzebuje czułości. Pewnie długo był sam, a teraz jesteście jego rodziną”. Zwierzę to decyzja na lata Choć zdecydowana większość komentarzy zachęcała do pozostawienia zwierzaka w domu, pojawiły się również głosy, że jeśli sytuacja ma wyglądać w ten sposób, lepszym rozwiązaniem będzie znalezienie mu nowego, spokojnego domu, w którym będzie chciany i kochany. Historia opisana na stronie Mamy Mamom poruszyła internautów nie tylko dlatego, że dotyczy kota. Tak naprawdę jest opowieścią o odpowiedzialności za decyzje podejmowane wspólnie. Adopcja zwierzęcia zawsze oznacza zgodę na to, że w domu pojawią się sierść, zapachy, dźwięki i obowiązki. Nie każdy odnajduje się w takiej rzeczywistości, ale właśnie dlatego warto szczerze odpowiedzieć sobie na pytanie, czy naprawdę jesteśmy gotowi na nowego domownika. Bo kot nie rozumie, że ktoś zmienił zdanie. Wie tylko tyle, że znalazł rodzinę, której zaufał. Zobacz także: „Na wesele zaprosili mojego mopsa, a dzieci siostry musiały zostać z nianią. Popieram ten trend”
Naczelna sprawdza: rzeczy, które pomagają nam wrócić do rytmu po wakacjach
Koniec wakacji zawsze trochę mnie zaskakuje. Jeszcze chwilę temu można było później położyć się spać, zjeść śniadanie prawie w porze obiadu i nie zastanawiać się, jaki właściwie jest dzień tygodnia. A za moment znowu trzeba będzie rano wyjść z domu o konkretnej godzinie. I dotyczy to nie tylko dzieci. Ja też po wakacjach muszę na nowo nauczyć się wcześniejszych wieczorów, regularnych poranków i tego, że dzień ma jakiś plan.
Nie jestem zwolenniczką robienia 31 sierpnia rodzinnej rewolucji pod hasłem "od jutra wstajemy o 6.30". Wolę powoli przywracać rytuały, które w wakacje naturalnie trochę nam się rozjechały. Dlatego tym razem w "Naczelna sprawdza" testuję rzeczy, które mają pomóc **nam** - nie tylko dziecku - łagodniej wrócić do codziennego rytmu. Nie są to rzeczy niezbędne. Bez każdej z nich da się żyć. Pytanie brzmi raczej: czy rzeczywiście sprawiają, że ten powrót jest odrobinę łatwiejszy? Philips Hue Twilight. Tym razem coś dla mamy Zacznę od siebie, bo pod koniec wakacji całą uwagę zwykle skupiamy na dzieciach. Zastanawiamy się, jak przestawić je na wcześniejsze zasypianie, jak ułatwić poranne pobudki i sprawić, żeby 1 września nie był brutalnym zderzeniem z budzikiem. Tylko że mój wakacyjny rytm też nie przypomina tego z września. Wieczorem siedzę dłużej, jeszcze coś sprawdzam, odpowiadam na wiadomości, czytam, oglądam. Rano z kolei chciałabym obudzić się inaczej niż przy dźwięku alarmu, który od pierwszej sekundy każe mi działać. Dlatego lampkę Philips Hue Twilight postawiłam nie w pokoju dziecka, ale przy swoim łóżku. I dopiero kiedy zaczęłam poznawać jej funkcje, zrozumiałam, że określenie "lampka nocna" jest w jej przypadku trochę mylące. Twilight została zaprojektowana właśnie z myślą o sypialni i dwóch momentach dnia: zasypianiu oraz budzeniu. Ma dwa niezależne źródła światła, technologię ColorCast pozwalającą tworzyć gradientowe przejścia kolorów, bardzo szeroki zakres barwy światła - od 2000 do 6500 K - oraz możliwość naprawdę mocnego przyciemnienia. Najciekawsze są jednak dla mnie spersonalizowane automatyzacje zasypiania i budzenia. Wieczorem można ustawić światło tak, aby stopniowo stawało się cieplejsze i ciemniejsze, tworząc coś w rodzaju świetlnego zachodu słońca. Rano działa odwrotnie: światło powoli się rozjaśnia i zmienia barwę, naśladując wschód słońca. Nie chodzi więc o to, żeby lampka nagle zapaliła się o 6.30, tylko żeby pobudka była procesem, a nie alarmem. Philips Hue pozwala też dopasować czas trwania takiego "wschodu słońca" do własnych potrzeb. Twilight ma też dwa przyciski umieszczone bezpośrednio na lampce, a ustawieniami i automatyzacjami można sterować w aplikacji Hue. Lampka obsługuje Bluetooth i Zigbee, a po włączeniu jej do systemu Hue można połączyć ją również z innym oświetleniem w sypialni. I właśnie to chcę sprawdzić pod koniec wakacji, czy zamiast zmuszać się do wcześniejszego chodzenia spać i nastawiać kolejny alarm, mogę wykorzystać światło jako sygnał dla organizmu, że dzień się zaczyna albo właśnie się kończy. Co mnie zaskoczyło? Przede wszystkim to, jak szybko przestałam traktować ją jak lampkę, a zaczęłam jak element wieczornego rytuału. Spodziewałam się kolejnego smart gadżetu, przy którym będę siedzieć z telefonem i wybierać spośród dziesiątek ustawień. Tymczasem po skonfigurowaniu rutyny właściwie nie muszę o niej pamiętać - wieczorem światło samo zaczyna się zmieniać i jest dla mnie sygnałem, że pora kończyć dzień. Podoba mi się też sam pomysł budzenia światłem. Zwykły budzik działa zero-jedynkowo: śpisz, dzwoni, masz wstać. Tutaj światło zaczyna zmieniać się wcześniej i stopniowo wypełnia sypialnię. I nawet jeśli nie zrezygnuję całkowicie z alarmu w telefonie, podoba mi się, że nie musi on być pierwszym sygnałem rozpoczynającym mój dzień. Zaskoczyła mnie również skala możliwości przyciemnienia. Wieczorem nie potrzebuję kolejnej mocnej lampy w sypialni - potrzebuję światła, przy którym mogę jeszcze chwilę poczytać, a potem naprawdę poczuć, że dzień się kończy. I właśnie w tej roli Twilight ma dla mnie najwięcej sensu. Dla kogo to ma sens? Dla osób, które wieczorem długo funkcjonują w trybie "jeszcze tylko jedna rzecz" i potrzebują wyraźnego sygnału, że czas zwolnić. To również propozycja dla osób, które już korzystają z systemu Philips Hue albo lubią rozwiązania smart home. Twilight można bowiem włączyć w większą automatyzację oświetlenia w domu. Dla kogo raczej nie? Dla kogoś, kto potrzebuje po prostu lampki do czytania przy łóżku. Philips Hue Twilight kosztuje obecnie 1282,99 zł, więc kupowanie jej wyłącznie po to, żeby wieczorem włączyć i wyłączyć światło, moim zdaniem mija się z celem. Jej sens zaczyna się właśnie tam, gdzie korzystamy z automatyzacji, różnych barw i natężenia światła oraz funkcji związanych z wieczorną i poranną rutyną. I chyba właśnie dlatego znalazła się w tym zestawieniu. Powrót do rytmu po wakacjach nie dotyczy przecież tylko dzieci. Zanim zacznę pilnować, o której moje dziecko idzie spać, mogę najpierw przyjrzeć się własnym wieczorom. Sistema To Go Bento. Wracamy do rytmu posiłków Wakacje mają jedną cudowną cechę: jedzenie pojawia się wtedy, kiedy jesteśmy głodni. Wrzesień niestety wymaga większego planowania. Dlatego drugim produktem, który sprawdzamy, jest Sistema To Go Bento Lunch. Wybrałam pudełko z kilkoma przegródkami, bo znam swoje dziecko: zdecydowanie większą szansę na zjedzenie ma kilka małych rzeczy niż jedna wielka kanapka wrzucona do śniadaniówki. Pudełko ma 1,65 l pojemności, trzy komory i dodatkowy pojemniczek, który można wykorzystać np. na jogurt, owoce czy coś drobnego. Jest wykonane z tworzywa BPA free, można je myć w zmywarce, a sam pojemnik - bez pokrywki - nadaje się również do mikrofalówki. Ale parametry to jedno. Mnie interesuje coś znacznie bardziej przyziemnego: "Czy rzeczywiście będziemy z niego korzystać po pierwszym wrześniowym entuzjazmie?". Co mnie zaskoczyło? To, jak bardzo same przegródki ułatwiają komponowanie posiłku. Zamiast zastanawiać się rano nad "drugim śniadaniem", mogę po prostu wypełnić kolejne miejsca tym, co mamy: owocami, warzywami, małą kanapką czy jogurtem. I nagle przygotowanie pudełka nie wygląda jak kolejny punkt na liście rzeczy do zrobienia. Podoba mi się też to, że dziecko widzi kilka różnych rzeczy i samo może zdecydować, od czego zacznie. To drobiazg, ale przy jedzeniu drobiazgi potrafią mieć znaczenie. Dla kogo to ma sens? Dla dzieci, które lubią wybierać i jeść po trochu, a także dla rodziców, którzy chcą spakować w jednym pudełku kilka różnych produktów bez używania dodatkowych woreczków i pojemników. Dla kogo raczej nie? Dla dziecka, które potrzebuje naprawdę małej śniadaniówki. To dość duży lunchbox, więc przed zakupem sprawdziłabym, ile miejsca zajmie w plecaku. Waterdrop Explorer. Wracam do rzeczy najbardziej podstawowej: picia wody Kiedy zaczyna się wrzesień, bardzo łatwo wpaść w tryb dbania o wszystkich dookoła. Czy dziecko zjadło śniadanie, czy ma picie, czy wszystko spakowane, czy zdążymy wyjść. A potem orientuję się w połowie dnia, że sama wypiłam dwie kawy i pół szklanki wody. Dlatego do rzeczy, które mają pomóc nam wrócić do rytmu, dokładam coś tylko dla siebie - zestaw Waterdrop z kubkiem termicznym Explorer. Sam kubek jest naprawdę duży - ma 1,1 litra - i właśnie to zainteresowało mnie najbardziej. Zamiast kolejny raz obiecywać sobie, że "będę więcej piła", chcę sprawdzić prostszy sposób: rano napełnić jeden duży kubek i mieć go przy sobie przez sporą część dnia. Explorer jest wykonany z dwuściennej stali nierdzewnej, ma wbudowaną słomkę i szczelne zamknięcie. Producent deklaruje, że utrzymuje napój zimny do 12 godzin. Ważny dla mnie drobiazg: mimo sporej pojemności został zaprojektowany tak, żeby mieścił się w większości uchwytów samochodowych. W zestawie są również kostki Waterdrop do rozpuszczenia w wodzie - Microdrink w kilku owocowych smakach oraz Microenergy z kofeiną. Wszystkie są bez cukru. Te drugie, ze względu na zawartość kofeiny, nie są przeznaczone dla dzieci. Co mnie zaskoczyło? Rozmiar. 1,1 litra brzmi trochę jak wiaderko z uchwytem, a jednak pomysł, że zamiast pilnować kolejnych małych szklanek mam przed sobą jedną konkretną ilość wody, jest zaskakująco wygodny. I chyba właśnie to najbardziej podoba mi się w tym produkcie: nie potrzebuję kolejnej aplikacji przypominającej mi o piciu wody. Kubek stojący obok po prostu robi to za nią. Dla kogo to ma sens? Dla osób, które - tak jak ja - przypominają sobie o piciu dopiero wtedy, kiedy dzień jest już w połowie. Także dla tych, którzy dużo czasu spędzają w samochodzie albo przy biurku i wolą raz napełnić duży kubek, zamiast co chwilę chodzić po kolejną szklankę. Zestaw może być też ciekawy dla osób, którym zwykła woda szybko się nudzi i chętniej sięgają po nią, kiedy ma delikatny smak. Dla kogo raczej nie? Dla osób, które lubią małe i lekkie butelki. Explorer waży 585 g jeszcze przed napełnieniem, więc po wlaniu ponad litra wody zdecydowanie nie jest czymś, co chciałabym przez cały dzień nosić w torebce. Nie można go też myć w zmywarce. Dla mnie ma być raczej "kubkiem, który rano napełniam i zabieram ze sobą w dzień" - do pracy, samochodu czy stawiam obok siebie przy biurku. I jeśli dzięki temu pod koniec dnia okaże się, że naprawdę wypiłam więcej wody, uznam, że zrobił swoją robotę. "Piaskowy Wilk". Wracamy do naszego wieczornego czytania Jednym z rytuałów, które najłatwiej gubią nam się podczas wakacji, jest regularne czytanie przed snem. Bo jeszcze jesteśmy gdzieś na dworze, bo jest jasno, bo coś robimy, bo "przecież są wakacje". Pod koniec sierpnia chcę do niego wrócić. "Piaskowy Wilk" Åsy Lind nadaje się do tego wyjątkowo dobrze. Książka składa się z osobnych historii o Karusi i niezwykłym Piaskowym Wilku, z którym dziewczynka rozmawia o świecie, emocjach i sprawach, które z dziecięcej perspektywy bywają naprawdę wielkie. Każdy rozdział jest osobną opowieścią, więc można przeczytać jeden i zamknąć książkę bez negocjowania kolejnych trzydziestu stron. Co mnie zaskoczyło? To, że powrót do rytuału wcale nie musi oznaczać wprowadzania czegoś nowego. Czasem najlepiej działa rzecz dobrze znana. I że wspólne czytanie przed snem daje coś jeszcze: moment, w którym już niczego nie organizujemy. Nie szykujemy rzeczy na jutro, nie rozmawiamy o tym, co trzeba zrobić. Po prostu jesteśmy razem. Dla kogo to ma sens? Dla rodziców, którzy chcą wrócić do wspólnego czytania, ale wieczorem nie mają siły na długą fabułę. I dla dzieci, które lubią historie pozostawiające przestrzeń na pytania i rozmowę. Dla kogo raczej nie? Dla dzieci, które potrzebują bardzo dynamicznej akcji. "Piaskowy Wilk" jest bardziej opowieścią do smakowania, rozmawiania i myślenia niż książką, przy której co dwie strony wydarza się katastrofa. Pytaki. Bo chcę wrócić do rytmu, ale nie zgubić wakacyjnej bliskości To chyba najbardziej nieoczywista rzecz w tym zestawieniu. We wrześniu bardzo łatwo zamienić rodzinne życie w centrum logistyczne. Kto odbiera, co trzeba zabrać, o której wychodzimy, czy wszystko spakowane, co jest jutro. Dlatego chcę sprawdzić jeszcze jedną rzecz - czy da się wrócić do obowiązków, ale nie zgubić po drodze zwykłej rozmowy. Do tego wybrałam "Pytaki" - prostą rodzinną grę opartą na pytaniach. Jest przeznaczona już dla dzieci od 4. roku życia i nie wymaga od nich samodzielnego czytania ani poznawania skomplikowanych zasad. Tutaj nie chodzi przede wszystkim o wygraną. Chodzi o rozmowę. I właśnie tak chcę jej używać. Nie jako kolejnej "aktywności rozwojowej", którą trzeba wpisać do kalendarza. Raczej wyciągnąć przy kolacji albo wieczorem i zobaczyć, dokąd zaprowadzi nas jedno pytanie. Co mnie zaskoczyło? To, że czasem wystarczy zmienić pytanie, żeby dostać zupełnie inną odpowiedź. "Jak było?" czy "Co dziś robiłeś?" potrafi zakończyć rozmowę jednym "dobrze" albo "nic". Pytanie, którego dziecko się nie spodziewa, może uruchomić zupełnie inną historię. I właśnie to najbardziej podoba mi się w Pytakach: nie muszę wymyślać sposobu na "wartościową rozmowę z dzieckiem". Po prostu zaczynamy się bawić i sprawdzamy, co z tego wyniknie. Dla kogo to ma sens? Dla rodzin, które chcą mieć pretekst do rozmowy bez robienia z niej "poważnej rozmowy". I dla rodziców dzieci, od których na pytanie "Co dziś robiłeś?" najczęściej słyszą: "nic". Dla kogo raczej nie? Dla rodzin, które przede wszystkim szukają gry opartej na rywalizacji, punktach i wygranej. Tutaj najciekawsze rzeczy dzieją się w rozmowie. Nie chcę idealnego września Im jestem starsza i im dłużej jestem mamą, tym mniej wierzę w wielkie rodzinne rewolucje zaczynające się w poniedziałek, 1 stycznia albo 1 września. Nie zamierzam w ostatnią niedzielę wakacji przestawiać całego domu na tryb "rok szkolny". Wolę zacząć trochę wcześniej i odzyskiwać nasz rytm po kawałku. Trochę wcześniej zgasić światło. Przeczytać wieczorem jeden rozdział. Przygotować razem jedzenie na następny dzień. Znaleźć kwadrans na rozmowę, która nie dotyczy tego, co trzeba zrobić. Bo chyba właśnie tego najbardziej potrzebujemy po wakacjach. Nie perfekcyjnego planu dnia, tylko kilku stałych punktów, dzięki którym znowu wiemy, jak wygląda nasze "normalnie". A jeśli przy okazji choć raz we wrześniu wyjdziemy rano z domu bez słów "szybciej, bo się spóźnimy", uznam to za spektakularny sukces.
8-latka nie potrzebuje 1000 zł miesięcznie na ubrania? Wyrok sądu nie pozostawia złudzeń
Matka 8-letniej dziewczynki chciała podnieść świadczenie od ojca z 1000 do 2500 zł miesięcznie, wskazując koszty utrzymania na poziomie ok. 5000 zł. Sąd Rejonowy w Toruniu uznał część wydatków za zawyżone i podniósł alimenty tylko do 1300 zł.
Spór o alimenty w Toruniu wrócił do sądu po sześciu latach od rozwodu rodziców 8-letniej dziewczynki. Matka wystąpiła o podniesienie świadczenia z 1000 do 2500 zł miesięcznie, argumentując, że realne koszty utrzymania dziecka sięgają ok. 5000 zł. Sąd Rejonowy w Toruniu przeanalizował wydatki i sytuację obojga rodziców, po czym zwiększył alimenty, ale tylko do 1300 zł. Ojciec płacił regularnie, ale sąd policzył też to, co dawał „ponad przelew” W tej sprawie ważne było nie tylko to, ile wynosiły alimenty zasądzone po rozwodzie, ale też to, jak wyglądała codzienność dziecka po rozstaniu rodziców. Ojciec przez lata regularnie wywiązywał się z obowiązku i płacił 1000 zł miesięcznie. Jednocześnie spędzał z córką weekendy i, jak ustalił sąd, kupował jej także potrzebne rzeczy oraz sprzęty. W praktyce oznaczało to, że łożył na dziecko więcej, niż wynikało z samej kwoty z wyroku. Z perspektywy wielu rodziców to istotny szczegół: w sprawach alimentacyjnych sąd nie patrzy wyłącznie na pojedynczą liczbę, ale na realny obraz wsparcia. W Toruniu wzięto pod uwagę również to, że przez sześć lat zmieniły się warunki życia: dziewczynka podrosła, wzrosły ceny i koszty utrzymania, a ojciec awansował na stanowisko kierownicze. Jego zarobki wskazano na poziomie ok. 6800 zł netto. Wydatki pod lupą: ubrania, jedzenie i wyjazdy okazały się za duże jak na 8-latkę Matka domagała się podwyżki o 1500 zł, przedstawiając szczegółowe koszty utrzymania dziecka. Sąd uznał jednak, że część z nich była przeszacowana. W uzasadnieniu wskazano m.in. na: 1000 zł miesięcznie na odzież i obuwie – sąd ocenił ten poziom jako zawyżony, 1150 zł miesięcznie na wyżywienie – zwrócono uwagę, że dziecko je szkolne obiady w cenie 7 zł za sztukę, co wpływa na realne wydatki, 14 000 zł rocznie na wakacje letnie i ferie – uznano, że to kwota trudna do obrony jako usprawiedliwiona potrzeba w tej konkretnej sytuacji. To nie jest opowieść o tym, że dziecko „nie zasługuje” na dobre rzeczy. Raczej o tym, że w sądzie liczą się proporcje, wiarygodność wyliczeń i to, czy dana pozycja w budżecie rzeczywiście odpowiada typowym, uzasadnionym potrzebom dziecka. Domowe rachunki nie dzielą się automatycznie „na osoby” Osobny, bardzo praktyczny wątek dotyczył kosztów mieszkania lub domu. Sąd wyraźnie rozdzielił dwa podejścia: czym innym są ogólne koszty prowadzenia gospodarstwa domowego, a czym innym koszty, które faktycznie rosną dlatego, że mieszka w nim dziecko. Wprost wskazano, że do kosztów utrzymania małoletniej można zaliczać te wydatki, które zwiększają się w związku z jej obecnością, jak wyższe zużycie prądu czy wody. Nie zaakceptowano natomiast mechanicznego doliczania dziecku części „całej kwoty” kosztów domu poprzez zwykłe dzielenie rachunków na liczbę domowników. Ten element często pojawia się w rodzinnych rozmowach o pieniądzach i bywa intuicyjny, ale w realiach tej sprawy nie przekonał sądu. Ostatecznie alimenty podniesiono z 1000 do 1300 zł miesięcznie. Źródło: Dziennik Toruński Zobacz też: Syn zaczął mówić o „alfach” i „dyscyplinie”? Sygnały zainteresowania manosferą, które łatwo przeoczyć
Chcą wskazywać przyszłych bezrobotnych już w podstawówce. Będzie ostra selekcja uczniów? Rodzice w szoku
W Anglii pojawił się pomysł, by pod koniec szkoły podstawowej wskazywać dzieci szczególnie zagrożone przyszłym statusem bezrobotnych, na podstawie m.in. frekwencji i wyników. Zwolennicy mówią o szybszej pomocy i mentoringu, przeciwnicy ostrzegają przed stygmatyzacją i przerzucaniem odpowiedzialności na szkoły.
W Anglii wraca pomysł, by jeszcze pod koniec szkoły podstawowej wychwytywać dzieci, które mogą w przyszłości wypaść jednocześnie z edukacji i rynku pracy. Chodzi o wczesną identyfikację ryzyka statusu NEET na podstawie danych, które szkoły i tak w dużej mierze widzą na co dzień, takich jak frekwencja czy wyniki w nauce. Zwolennicy liczą na szybciej uruchamiane wsparcie, krytycy ostrzegają, że łatwo tu o etykietę, z którą dziecko i rodzina zostaną na lata. Wczesny sygnał alarmowy czy etykieta na całe dzieciństwo? Status NEET obejmuje młodych ludzi, którzy nie pracują, nie uczą się i nie uczestniczą w szkoleniach. To ważne rozróżnienie dla rodziców: nie mówimy wyłącznie o bezrobociu, ale także o sytuacji, w której młoda osoba nie podejmuje aktywności zawodowej i jednocześnie traci kontakt z edukacją. W Wielkiej Brytanii skala zjawiska jest duża: niemal milion osób w wieku 16–24 lata to NEET, czyli około co ósma młoda osoba. Dodatkowo 6 na 10 z nich nigdy wcześniej nie pracowało. Te liczby stoją w tle rządowego raportu „Young people and work”, przygotowanego pod kierunkiem Alana Milburna (byłego ministra zdrowia), który zapowiada rekomendację: szkoły podstawowe w Anglii miałyby rozpoznawać uczniów szczególnie zagrożonych takim scenariuszem. Kluczowe jest jedno: to nie jest jeszcze obowiązujące rozwiązanie. To propozycja, która dopiero ma trafić do końcowych rekomendacji. Co szkoła miałaby sprawdzać i co dalej z taką informacją? Wstępna koncepcja zakłada wskazywanie ryzyka pod koniec podstawówki, m.in. na podstawie frekwencji. Dalej pojawia się obietnica wsparcia: dodatkowe środki dla uczniów z mniej uprzywilejowanych środowisk mogłyby finansować korepetycje i mentoring, czyli realną pomoc zanim trudności się utrwalą. Raport i towarzysząca mu dyskusja wymieniają też inne sygnały ostrzegawcze, które mogą się na siebie nakładać: trwała absencja i narastające problemy z frekwencją, słabsze wyniki w nauce, ubóstwo, problemy ze zdrowiem psychicznym, specjalne potrzeby edukacyjne, doświadczenie pieczy zastępczej, zawieszenia i wykluczenie ze szkoły. W praktyce brzmi to jak lista spraw, które wielu rodziców zna z codzienności: dłuższe nieobecności, spadek motywacji, wycofanie, przeciążenie emocjonalne. Zwolennicy wczesnej identyfikacji ryzyka podkreślają, że system często reaguje za późno albo wcale, mimo że część danych już posiada. Dane, które robią wrażenie, i luka, która budzi niepokój Za pomysłem stoją konkretne wyniki badań. W analizie obejmującej ponad 8 tys. dzieci z Bradford 11 proc. uczniów, którzy w wieku 4–5 lat nie osiągnęli oczekiwanego poziomu gotowości szkolnej, znalazło się później w grupie NEET. Wśród dzieci uznanych za gotowe do rozpoczęcia nauki odsetek ten wynosił 4 proc. Jeszcze mocniej wybija się wątek frekwencji: trwała absencja szkolna wiązała się z 3,9 razy większym prawdopodobieństwem bycia poza edukacją, szkoleniem i zatrudnieniem w wieku 16–18 lat. To są argumenty, które wielu rodziców może odczytać jako zachętę: warto reagować szybko, gdy coś zaczyna się sypać. Jednocześnie krytycy zwracają uwagę na ryzyko błędów klasyfikacji. Część dzieci „wysokiego ryzyka” poradzi sobie dobrze, a część potrzebujących pomocy nie spełni kryteriów i pozostanie niezauważona. W debacie najmocniej wybrzmiewa obawa, że w dokumentacji ucznia pojawi się prognoza porażki zamiast opisu tego, jakiej pomocy dziecko potrzebuje tu i teraz. Taka etykieta może wpływać na oczekiwania dorosłych, relacje rodziny ze szkołą i na to, jak dziecko zacznie myśleć o sobie. Nauczyciele: wsparcie tak, ale nie kolejne zadanie bez pieniędzy Drugi spór dotyczy odpowiedzialności. Nauczyciele i część ekspertów ostrzegają przed mechanizmem, w którym szkoła dostaje kolejną rolę do odegrania, ale bez adekwatnego finansowania i bez zmian w systemie. Samo dopisanie rubryki w szkolnych papierach nie rozwiąże problemów, które często leżą poza klasą: ubóstwa, kryzysów rodzinnych, braków w dostępnej pomocy psychologicznej, słabych ścieżek zawodowych czy trudności na rynku pracy. W tym kontekście pojawia się też argument, że podstawówka najlepiej „zabezpiecza przyszłość” poprzez solidne fundamenty: czytanie, pisanie i liczenie. Jeśli do tego dojdzie biurokracja, szkoły mogą mieć mniej czasu na to, co najbardziej działa. Równocześnie nawet bardzo dobre wyniki edukacyjne nie tworzą miejsc pracy, jeśli zawodzi system przejścia z edukacji do zatrudnienia. To nie jest tylko problem Wielkiej Brytanii Wątek NEET wykracza poza Wielką Brytanię. Według Eurostatu w 2025 roku do grupy NEET należało 9,2 proc. mieszkańców Polski w wieku 15–29 lat, przy średniej UE na poziomie 11 proc. Te dane nie są w pełni porównywalne z brytyjskimi (inna grupa wieku), ale przypominają, że także u nas część młodych ludzi traci jednocześnie kontakt z nauką i rynkiem pracy. Wspólny mianownik w tej dyskusji jest dość przyziemny, ale dla rodzin kluczowy: szkoła może wcześnie zauważać absencję, trudności w nauce i kryzys psychiczny, ale za rozpoznaniem musi iść konkretna, finansowana pomoc. Bez tego ryzyko stygmatyzacji rośnie, a odpowiedzialność zbyt łatwo spada na nauczycieli i rodziców, którzy i tak próbują składać codzienność w całość. Źródło: The Guardian Zobacz też: Cena korepetycji wzrosła o 10 zł za godzinę. Oburzona matka wypisała dziecko. „Nie gryzie się ręki, która karmi”
Zakaz robienia zdjęć w żłobku, nawet jeśli rodzic o to poprosi. Nowe przepisy są bezwzględne
Sejm uchwalił nowelizację ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, która wprowadza całkowity zakaz publikacji wizerunku dziecka przez żłobek, klub dziecięcy i punkt opieki dziennej – niezależnie od tego, czy rodzic się na to zgodzi.
Do tej pory żłobek mógł publikować zdjęcia dziecka na Facebooku, stronie internetowej czy w folderze reklamowym, jeśli rodzic podpisał zgodę. Po wejściu w życie nowych przepisów ta zgoda nie będzie już wystarczająca. Zakaz obejmuje podmioty prowadzące żłobek, klub dziecięcy, punkt opieki dziennej oraz dziennych opiekunów – i jest bezwzględny, co oznacza, że placówka nie może go obejść, nawet mając pisemne oświadczenie rodzica. Zakaz publikowania wizerunku dziecka przez żłobek Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej tłumaczy nowe przepisy potrzebą lepszej ochrony prywatności dzieci i ograniczenia ryzyka niekontrolowanego rozpowszechniania ich wizerunku w internecie – zjawiska znanego jako sharenting. Dotąd o publikacji decydowały placówka i rodzic; po zmianie ta decyzja wynika już z samej ustawy. Nowe przepisy przewidują dwa przypadki, w których publikacja zdjęcia z udziałem dziecka nadal będzie legalna. Pierwszy – kiedy dziecko jest jedynie elementem większej całości, na przykład na zdjęciu z festynu osiedlowego czy pikniku, gdzie nie jest głównym tematem kadru. Drugi – kiedy materiał trafia wyłącznie do rodziców dzieci z tej samej placówki, w zamkniętym obiegu, na przykład w prywatnej grupie rodzicielskiej czy dzienniku elektronicznym żłobka. Zakaz dotyczy publikacji przez placówkę – nie ogranicza tego, co rodzic robi z własnymi zdjęciami dziecka na telefonie czy w prywatnych mediach społecznościowych. Nie zmienia też sposobu prowadzenia wewnętrznej dokumentacji żłobka, na przykład kart obserwacji rozwoju dziecka, które nie są publikowane, tylko przechowywane w placówce. Innymi słowy: to przepis o tym, co żłobek może pokazać światu, a nie o tym, co rodzic może zrobić z własnym telefonem. Od kiedy zakaz zacznie obowiązywać? Sejm przyjął ustawę 17 lipca 2026 roku, a po poprawkach Senatu ponownie potwierdził jej treść. Teraz dokument trafia do prezydenta Karola Nawrockiego, który ma 21 dni na podpis, weto albo skierowanie ustawy do Trybunału Konstytucyjnego. Jeśli ustawa zostanie podpisana bez przeszkód, zakaz publikacji wizerunku zacznie obowiązywać żłobki, kluby dziecięce i dziennych opiekunów od 1 września 2027 roku, a punkty opieki dziennej – od 1 stycznia 2028 roku. To ważna informacja dla rodziców, którzy dziś zastanawiają się, czy zmiana dotyczy najbliższego września: nie, chodzi o wrzesień za rok, nie o ten, który mamy przed sobą. Co ze zdjęciami, które placówka opublikowała wcześniej? Dostępne materiały o ustawie nie precyzują, czy zdjęcia opublikowane wcześniej na podstawie zgody rodzica trzeba będzie usunąć po wejściu przepisów w życie. To pytanie, na które jasną odpowiedź da raczej praktyka stosowania ustawy i ewentualne przepisy wykonawcze niż sam tekst nowelizacji – dlatego rodzice, którzy chcą to wiedzieć na pewno, powinni śledzić dalsze komunikaty po podpisaniu ustawy, a nie szukać odpowiedzi już teraz. Co rodzic może sprawdzić już dziś? Niezależnie od tempa prac nad ustawą, każdy rodzic ma już teraz prawo sprawdzić, jaką zgodę na wykorzystanie wizerunku dziecka podpisał w żłobku, i wycofać ją w każdej chwili, jeśli uzna to za potrzebne – to nie zmiana wynikająca z nowej ustawy, tylko ogólna zasada ochrony danych osobowych. Warto też zapytać placówkę, czy i jak planuje się przygotować do zmiany przepisów, zamiast czekać do września 2027 roku z pytaniami o to, co się zmieni w praktyce. Zobacz także: Ustalono maksymalną temperaturę w żłobkach. Gdy zrobi się za gorąco, każą zabrać dzieci Źródła: Rewolucja w żłobkach i klubikach dziecięcych – GazetaPrawna.pl (2026-08-13) Całkowity zakaz publikacji wizerunku dzieci przez podmioty prowadzące – Forsal.pl (2026-08-13) Wyższa jakość opieki nad najmłodszymi – Sejm zakończył prace nad ustawą – Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (2026-07-31)
Nie ustąpiła dziecku miejsca w samolocie. „Dziewczynka tak krzyczała, że stewardessa przyszła zapytać, co się stało”
Czy osoba, która zapłaciła za miejsce przy oknie, powinna oddać je płaczącemu dziecku? Zdaniem wielu internautów – nie. Film tiktokerki Antoniny Wołczańskiej pokazał, że coraz więcej osób uważa, iż empatia nie oznacza rezygnacji z czegoś, za co wcześniej się zapłaciło.
Antonina Wołczańska, tiktokerka, a prywatnie mama dwóch chłopców, opublikowała nagranie, które w ciągu zaledwie dwóch dni obejrzano blisko milion razy. Już na początku opowiedziała o sytuacji, która spotkała ją podczas lotu. – Nie ustąpiłam dziecku miejsca przy oknie w samolocie, mimo że krzyczało tak, że stewardessa przyszła zapytać, co się stało – mówi Antonina. Matka nie ustąpiła dziecku miejsca przy oknie Influencerka wyjaśnia, że doskonale rozumie, jak ważne dla dzieci jest siedzenie przy oknie. Dlatego wraz z mężem zawsze rezerwują miejsca w dwóch rzędach – tak, aby każde z ich dzieci mogło siedzieć przy oknie z jednym z rodziców. Podczas ostatniej podróży wszystko było zaplanowane. – Lecieliśmy na wakacje. Mój mąż usiadł przy oknie z jednym synem. Ja poszłam rząd dalej i już widzę, że na moim miejscu przy oknie siedzi dziewczynka. Od razu sobie pomyślałam, że będzie wesoło – opowiada kobieta. Mama dziewczynki wyglądała na zakłopotaną. Antonina spokojnie wyjaśniła, że to jej miejsce i poprosiła o jego zwolnienie. Kiedy dziewczynka musiała się przesiąść, zaczęła głośno płakać. Hałas był tak duży, że do sytuacji podeszła stewardessa i zapytała, czy wszystko w porządku. „Po prostu kupiliśmy te miejsca” Choć sytuacja była nieprzyjemna, Antonina podkreśla, że nie ma pretensji do samego dziecka. Zwraca jednak uwagę na coś innego: chociaż sama nie ustąpiła miejsca dlatego, by jej własne dziecko mogło usiąść przy oknie, doskonale rozumie tych, którzy po prostu nie zgodziliby się na zamianę. – Mój komfort podróży z dzieckiem znacząco by się obniżył, ale tak naprawdę rozumiem nawet bezdzietnych, którzy by tego miejsca nie ustąpili. Po prostu je kupili. Na końcu nagrania dodaje jeszcze jedną rzecz. Jej zdaniem dopłata za wybór miejsca – wynosząca około 30 zł – często pozwala uniknąć takich niepotrzebnych konfliktów i stresujących sytuacji już na pokładzie samolotu. View oEmbed on the source website „Po to są bilety i numery miejsc” Pod nagraniem pojawiło się już ponad 1500 komentarzy. Co ciekawe, zdecydowana większość internautów poparła decyzję influencerki. Jedna z osób napisała: „Dobrze zrobiłaś. To lekcja dla rodziców i dziecka, że nie da się mieć w życiu wszystkiego”. Ktoś inny dodał krótko: „Po to są bilety i numery miejsc, żeby każdy znalazł swoje miejsce”. Pojawiły się również bardziej stanowcze opinie: „To wina tylko i wyłącznie rodziców i wychowania dziecka. Ja bym nie ustąpił za nic. Kupiłem to miejsce, bo lubię spać podczas lotu i nie chcę co chwilę przepuszczać kogoś do toalety”. Wiele osób zwracało uwagę, że dzieci – podobnie jak dorośli – muszą uczyć się, że nie każde marzenie da się spełnić. „Dziecko musi się też nauczyć, że nie zawsze w życiu dostajemy wszystko, czego chcemy. Ja bym nie ustąpiła, bo to nie jest sprawa życia i śmierci ani zdrowia. Wyjątkiem byłaby osoba z niepełnosprawnością, kobieta w ciąży albo bardzo starsza osoba, jeśli sama miałabym miejsce przy przejściu. Ale dziecko może obejść się bez siedzenia przy oknie”. „Też usłyszałam, że jestem okropna” Pod filmem odezwały się także osoby, które przeżyły niemal identyczną sytuację. „Miałam ostatnio dokładnie taką samą sytuację. Do tego usłyszałam mnóstwo komentarzy o tym, jaka jestem okropna, bo dziecko płacze. Starsze panie obgadywały mnie na głos. Dziecko zrobiło taki popis, że następnym razem rodzice na pewno nie będą żałować pieniędzy na miejsce przy oknie”. To pokazuje, że podobnych historii jest znacznie więcej. Cała dyskusja tak naprawdę nie dotyczyła samego miejsca przy oknie. Chodziło raczej o pytanie, kto powinien ponosić odpowiedzialność za komfort podróży. Z jednej strony trudno dziwić się dziecku, które marzy o siedzeniu przy oknie. Dla wielu maluchów lot samolotem jest wielkim wydarzeniem. Z drugiej strony coraz więcej osób zwraca uwagę, że jeśli konkretne miejsce można zarezerwować za niewielką dopłatą, trudno oczekiwać, że inny pasażer zrezygnuje z czegoś, za co świadomie zapłacił. I właśnie dlatego historia Antoniny Wołczańskiej wywołała tak ogromne emocje. Pokazuje bowiem, że empatia nie zawsze musi oznaczać rezygnację z własnych praw. Czasem największą przysługą, jaką rodzice mogą zrobić sobie i dziecku, jest po prostu wcześniejsze zaplanowanie podróży. Zobacz także: Matka rozkręciła aferę w samolocie. „Zapłaciłam, a nie miałam gdzie usiąść, żeby jej dziecko miało miejsce na nogi” Awantura w samolocie, bo dziecko nie chciało zapiąć pasów, a rodzic był bezradny. Lot odwołano Nagrał dziecko płaczące w samolocie: gdzie była matka? „Rodzice czują presję”
Nie bądź dla nastolatka guru. Wtedy jest szansa, że naprawdę z tobą porozmawia
Chcemy przekazać nastolatkom wszystko, co wiemy o życiu, relacjach i bezpieczeństwie. Problem w tym, że kiedy zaczynamy mówić z pozycji eksperta, oni często przestają słuchać. Olga Kwiecińska przekonuje, że młodzi ludzie naprawdę chcą z nami rozmawiać. Pod jednym warunkiem: że my także jesteśmy gotowi ich słuchać.
W podcaście "Mamy to!" rozmawiamy o tym, czego dorośli mogą nauczyć się od młodego pokolenia i dlaczego najważniejszych rozmów z nastolatkiem nie warto odkładać na ostatnią chwilę. Z nastolatkiem można się dogadać - Jeżeli nie jesteś z pozycji guru, oni bardzo chcą rozmawiać - mówi Olga Kwiecińska, mama i twórczyni Fundacji Cześć Ciało. I być może właśnie to jest jedna z ważniejszych podpowiedzi dla rodziców nastolatków. Nie musimy znać wszystkich aplikacji, rozumieć każdego trendu ani próbować nadążyć za światem młodych ludzi. Znacznie ważniejsze jest to, czy jesteśmy ciekawi tego, co mają nam do powiedzenia. Rozmowa nie musi przecież oznaczać przekazywania wiedzy w jedną stronę. Możemy pytać, słuchać, próbować zrozumieć. I przy okazji sami czegoś się od nich nauczyć. Najważniejszych rozmów nie zostawiaj na dzień wyjazdu Pierwszy samodzielny wyjazd nastolatka może uruchomić w rodzicu całą listę obaw. Alkohol, seks, pierwsze związki, presja grupy, przekraczanie granic. Łatwo wtedy ulec pokusie, żeby podczas pakowania walizki przeprowadzić "tę poważną rozmowę". Tyle że wtedy może być już za późno. Rozmowy o granicach, wartościach, zabezpieczaniu się czy pierwszych doświadczeniach seksualnych powinny pojawiać się znacznie wcześniej i być czymś naturalnym, a nie jednorazową rodzicielską pogadanką. A jeśli dziecko właśnie zamyka walizkę i za chwilę wychodzi? Olga Kwiecińska podpowiada jedno zdanie, które może być ważniejsze niż długa lista przestróg: "Słuchaj, jak coś, jestem. Zadzwoń". Bo ostatecznie nie jesteśmy w stanie być przy nastolatku w każdej sytuacji. Możemy jednak sprawić, żeby wiedział, że jeśli coś się wydarzy - może do nas wrócić. Cały odcinek zobaczysz na YouTube na mamotoja.pl.
Matka rozkręciła aferę na środku Biedronki. „Od dwóch winogronek nikt nie zbiednieje, a Maksio był głodny”
Czasem wystarczy kilka minut w sklepie, żeby wrócić do domu z większą liczbą przemyśleń niż zakupów. Kilka dni temu poszłam do Biedronki po kilka rzeczy na kolację, a wyszłam z głową pełną pytań o to, jak bardzo zmieniło się nasze podejście do wychowania dzieci i do... cudzej własności. Wszystko przez krótką wymianę zdań między jedną z klientek a pracownicą sklepu.
Byłam na dziale z owocami i warzywami, kiedy moją uwagę zwróciła młoda kobieta z kilkuletnim synkiem. Chłopiec mógł mieć trzy, może cztery lata. Był wyraźnie zmęczony i marudny. Mama podeszła do skrzynek z winogronami, oderwała kilka owoców z kiści, dmuchnęła na nie, przetarła je o własną bluzkę i zaczęła podawać synowi prosto do buzi. Nie wyglądało to na jednorazowy odruch. Robiła to zupełnie swobodnie, jakby była u siebie w domu. Po chwili obok pojawiła się pracownica sklepu. Bardzo spokojnie zwróciła kobiecie uwagę, że produkty należy najpierw zważyć i opłacić, a dopiero później jeść. Poprosiła też, żeby więcej nie częstowała dziecka owocami, za które jeszcze nikt nie zapłacił. Spodziewałam się krótkiego „przepraszam”. Zamiast tego wywiązała się dyskusja. – Mój syn jest głodny. Dopiero wracamy z przedszkola – odpowiedziała matka. Pracownica cierpliwie odparła, że to nie ma znaczenia i że za winogrona trzeba po prostu zapłacić. – Przecież od dwóch winogron sklep nie zbiednieje. Powinna pani zrozumieć drugą kobietę – usłyszałam po chwili. To nie chodziło o wartość tych kilku owoców Patrzyłam na tę scenę i zastanawiałam się, dlaczego tak często próbujemy usprawiedliwiać zachowania dzieci... własnym rodzicielstwem. Rozumiem, że małe dziecko jest głodne tu i teraz. Rozumiem zmęczenie po całym dniu pracy i przedszkolu. Sama pewnie niejednokrotnie widziałam rodziców, którzy w pośpiechu otwierali dziecku butelkę wody albo paczkę chrupek jeszcze przed kasą, a później normalnie za wszystko płacili. W tej sytuacji było inaczej. Kobieta nie powiedziała: „Przepraszam, już ważę i płacę”. Próbowała przekonać pracownicę, że zasady jej nie dotyczą. Jakby fakt, że wychowuje małe dziecko, automatycznie dawał jej prawo do zrobienia wyjątku. Tylko dlaczego? Coraz częściej oczekujemy od innych specjalnego traktowania Mam wrażenie, że podobnych sytuacji jest coraz więcej. Rodzic chce wejść bez kolejki, bo jest z dzieckiem. Chce, żeby wszyscy wyrozumiale podchodzili do zachowania jego pociechy. Chce, żeby przymknąć oko na drobiazgi, bo „to przecież tylko dziecko”. Problem w tym, że bardzo łatwo przekroczyć cienką granicę między empatią a poczuciem, że „nam się należy”. Przecież pracownica sklepu nie zwróciła uwagi dlatego, że nie lubi dzieci. Po prostu wykonywała swoją pracę. Gdyby pozwoliła jednej osobie zjeść kilka winogron przed zapłatą, dlaczego miałaby odmówić następnej? Nie chodzi o wartość tych dwóch czy pięciu owoców. Chodzi o zasadę. Dzieci uczą się przez obserwację Dzieci uczą się przede wszystkim przez obserwację. Jeśli widzą, że mama bierze coś z półki, zjada to i jeszcze kłóci się z osobą, która zwraca jej uwagę, dostają bardzo prosty komunikat: zasady obowiązują innych, ale niekoniecznie nas. Być może ta kobieta naprawdę miała za sobą trudny dzień. Być może jej syn od rana nic nie jadł i po prostu nie mógł już wytrzymać. Tego nie wiem i nie chcę oceniać. Wiem natomiast jedno. Gdyby po zwróceniu uwagi uśmiechnęła się i powiedziała: „Ma pani rację, przepraszam, już ważę i płacę”, cała sytuacja skończyłaby się po kilkunastu sekundach. Bycie rodzicem nie powinno zwalniać z przestrzegania zasad, które obowiązują wszystkich innych. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Wycie i rzucanie rowerkiem na środku Lidla. Kasjerka nie wytrzymała: „Takich rodziców i dzieci nie powinni wpuszczać do sklepu”
„Dziecko to nie atrakcja na żądanie”. To nagranie kilkulatki z rodziny Clarke przyprawia o ciarki, dziewczynka aż zdarła sukienkę
Internetowa codzienność wielodzietnej rodziny Clarke od lat przyciąga przed ekrany tysiące zaciekawionych widzów, którzy z zachwytem śledzą ich losy. W sieci wybuchła jednak burza po tym, jak pod lupę wzięto jedno z nagrań z udziałem małej Grace. Uważni obserwatorzy dostrzegli na ekranie coś bardzo niepokojącego.
Niestety, to co dla jednych jest tylko zabawnym i niewinnym filmikiem mającym zbierać polubienia, dla innych staje się powodem do zadania bardzo trudnych i niezwykle ważnych pytań o granice prywatności najmłodszych. W sieci wybuchła właśnie potężna dyskusja po tym, jak popularny profil „coś tu nie gra” udostępnił jedno z najnowszych nagrań znanej w internecie rodziny Clarke. Krótki filmik przedstawiający dziewczynkę o imieniu Grace z rodzeństwa z pięcioraczków, zatytułowany przez jej bliskich dość beztrosko, wywołał wśród wielu internautów spore poruszenie. Zamiast spodziewanej, radosnej i naturalnej dziecięcej ekspresji, uważni obserwatorzy dostrzegli na ekranie coś, co budzi głęboki sprzeciw i zmusza do głośnego przypomnienia prostej zasady, że mały człowiek nie jest zabawką stworzoną do generowania internetowych zasięgów. Gotowa do występu przed kamerą. Ten z pozoru wesoły taniec dziewczynki wywołał burzę Na udostępnionym materiale wideo widzimy małą Grace, która stoi bezpośrednio przed lodówką w kuchni, a obiektyw telefonu jest już od samego początku idealnie na nią skierowany. Zamiast spontanicznego, radosnego podskakiwania, jakie znamy z codziennego życia z kilkulatkami, na nagraniu słyszymy kontrolujący głos matki, która pyta córkę, czy jest gotowa na start. Dziewczynka z pełną powagą kiwa potulnie głową, po czym na dany sygnał zaczyna wykonywać wyuczone ruchy taneczne do przyśpiewu swojej mamy. Całość została opublikowana w internecie z opisem mówiącym o tym, że mała tak mocno tańcowała, że aż zdarła sobie sukienkę. Jednak komentatorzy bardzo słusznie i bezlitośnie punktują tę pozorną naturalność, pokazując, że dziewczynka nie zaczęła pląsać sama z siebie pod wpływem nagłego impulsu czy dobrego humoru. Została po prostu precyzyjnie ustawiona przed kamerą w roli małej aktorki, dostała jasną komendę do rozpoczęcia show i zaczęła idealnie wykonywać to, czego w danym momencie oczekiwali od niej nastawieni na nagranie dorośli. To właśnie ta sztuczność i mechaniczność zachowania u tak małego dziecka budzą największy, uzasadniony niepokój. Prywatność dziecka na sprzedaż. Ile razy kamera będzie ważniejsza niż beztroskie dzieciństwo? Problem poruszony w tej dyskusji dotyka o wiele głębszego zjawiska, jakim jest zamienianie każdej, najbardziej intymnej i prozaicznej chwili z życia malucha w gotowy kontent do publikacji w mediach społecznościowych. Zastanawiające jest to, ile razy jeszcze zwykła, domowa codzienność ma zostać bezpowrotnie utracona na rzecz nagrania kolejnej rolki, tiktoka czy relacji na żywo. Kiedy telefon komórkowy staje się ważniejszy niż pozwolenie dziecku na to, by po prostu mogło być dzieckiem, przekraczamy niebezpieczną granicę, zza której bardzo trudno będzie później wrócić. Mała dziewczynka, zamiast biegać bez celu, brudzić się i testować świat na własnych warunkach, od najmłodszych lat uczy się, że na hasło „ready” musi natychmiast przybrać odpowiednią minę, uśmiechnąć się i zrobić występ dla tysięcy całkowicie obcych, anonimowych ludzi siedzących przed ekranami. Dziecko to nie jest maskotka, której można wydać rozkaz w stylu: tańcz, a my to zaraz opublikujemy i będziemy liczyć serduszka pod postem. To potworne, że tak wiele osób wciąż nie widzi w tym mechanizmie absolutnie żadnego problemu, traktując codzienne pokazywanie prywatności swoich pociech jako nowoczesny pamiętnik, a nie jako realne naruszenie ich podstawowych praw do intymności i spokoju. Jak mądrze chronić wizerunek malucha w sieci? Czas na wyznaczenie twardych granic Wychowanie młodego pokolenia w dobie wszechobecnego internetu wymaga od nas, dorosłych, ogromnej odpowiedzialności, dojrzałości i przede wszystkim postawienia dobra dziecka na pierwszym miejscu, daleko przed własnymi ambicjami czy korzyściami finansowymi. Każdy film, każde zdjęcie i każda intymna wpadka rzucona w przestrzeń cyfrową zostaje tam na zawsze i w przyszłości może stać się powodem do potężnych kompleksów, lęków czy rówieśniczego nękania w szkole. Musimy wreszcie zacząć głośno i otwarcie rozmawiać o tym, jak niszczycielski wpływ na psychikę kilkulatka ma permanentne dorastanie w błysku fleszy i pod ciągłą oceną tysięcy ludzi. Dziecko potrzebuje bezpiecznego domu, w którym zasady są stałe, a miłość rodziców jest bezwarunkowa i nie zależy od tego, jak pięknie maluch zatańczy przed obiektywem smartfona. Prawo dzieci do spokojnego, prywatnego i wolnego od cyfrowej presji dzieciństwa to najważniejszy obowiązek, z jakiego musimy się jako dorośli wywiązywać każdego dnia. Zobacz też: Syn błagał, by zabrała go od dziadków. „Gdy powiedział, co babcia każe mu robić wieczorami, od razu wsiadłam w auto”
Wirtualny robak w brzuchu ma oduczyć jedzenia słodyczy. Julia Izmałkowa ostrzega: „To warunkowanie lęku, nie edukacja”
Internetowa moda, w której dorośli za pomocą aplikacji medycznej wmawiają dzieciom obecność pasożyta, zagraża ich fundamentalnemu poczuciu bezpieczeństwa. – Przeraża mnie okrucieństwo dorosłego i kompletny brak wrażliwości na emocje własnego dziecka – ocenia ostro ten proceder psycholożka, znana w sieci jako Psychomama Julia. Zamiast budować zdrowe nawyki i uczyć radzenia sobie z trudnymi emocjami, dorośli fundują najmłodszym cyfrowy koszmar, naiwnie wierząc, że cel uświęca środki. Wymuszanie posłuszeństwa kłamstwem to nie sprytny hack, lecz brutalne uderzenie w fundament zaufania, na którym opiera się więź z maluchem.
Wyobraź sobie, że osoba, której ufasz bezgranicznie, stawia cię w obliczu śmiertelnego zagrożenia, a potem wybucha śmiechem, widząc twoje łzy. Brzmi jak okrutny koszmar? Dla wielu dzieci to codzienność, która właśnie podbija media społecznościowe. Na ekranie smartfona przesuwanego po małym brzuchu pojawia się obraz zafałszowanego USG. Aplikacja nakłada na widok z kamery wijącego się robaka. Rodzic z powagą w głosie ogłasza: „Widzisz? To przez te wszystkie cukierki i żelki”. Reakcja malucha jest natychmiastowa – histeryczny płacz, panika, desperacka próba ucieczki przed czymś, co rzekomo pożera go od środka. W tle słychać chichot nagrywających dorosłych. W końcu to tylko „taki żart” i przy okazji genialny hack wychowawczy na oduczenie jedzenia słodyczy, prawda? Otóż nie. O tym, dlaczego ten trend to wychowawcza katastrofa, rozmawiam z Julią Izmałkową – psycholożką, badaczką i twórczynią popularnego profilu „Psychomama Julia”, która od lat uczy, jak budować z dziećmi relacje oparte na autentycznym szacunku. Mózg dziecka to nie plac zabaw Z perspektywy dorosłego cała sytuacja wydaje się błaha, wręcz komiczna. Zapominamy jednak o fundamentalnej różnicy w tym, jak przetwarzamy rzeczywistość. Dziecięcy mózg nie posiada jeszcze filtrów, które pozwalałyby odróżnić technologiczną sztuczkę od prawdy. – To jest dla mnie naprawdę przerażający przykład tego, jak dorosły może wykorzystać przewagę poznawczą nad dzieckiem i nazwać to wychowaniem – zauważa ostro psycholożka. – Kilkulatek nie ma naszych kompetencji poznawczych. Nie siedzi przed ekranem USG i nie myśli: „ciekawe, czy mama zastosowała właśnie manipulację wizualną”. Jeżeli osoba, która jest dla niego podstawowym źródłem informacji o świecie, mówi mu: „masz robaka w brzuchu”, to dla niego to może być po prostu informacja o zagrożeniu. Dorośli, widząc rozpacz dziecka, często szybko dodają, że to były tylko żarty. Oczekują, że zaciśnięte ze strachu małe ciałko natychmiast się rozluźni, a łzy wyschną. Problem polega na tym, że nasza biologia nie ma poczucia humoru. – I dlatego późniejsze „przecież to był tylko żart” niewiele zmienia – tłumaczy Izmałkowa. – Układ nerwowy najpierw reaguje, a dopiero potem analizujemy. Strach pojawia się, zanim dziecko będzie w stanie intelektualnie poukładać sobie, że ktoś je nabrał. Serce przyspiesza, ciało się napina, pojawia się przerażenie. Nie można cofnąć tej reakcji zdaniem: „no już, przecież żartowałam”. Strażnik, który sam podpala dom Oprócz przerażenia, które serwujemy dziecku, w tym niewinnym na pozór trendzie kryje się coś znacznie głębszego – pęknięcie fundamentu, na którym budujemy całe życie młodego człowieka. Chodzi o zaufanie. – To najważniejszy problem. Rodzic jest dla małego dziecka czymś w rodzaju zewnętrznego systemu bezpieczeństwa – zaznacza ekspertka. – Dziecko patrzy na świat częściowo przez rodzica: jeśli mama mówi, że coś jest niebezpieczne, to prawdopodobnie jest niebezpieczne. Jeśli tata mówi, że wszystko jest w porządku, mogę się uspokoić. Kiedy ten swoisty radar bezpieczeństwa celowo wysyła fałszywe sygnały, by wymusić posłuszeństwo, dziecko zostaje na lodzie. Zostaje samo ze swoimi emocjami w świecie, który właśnie okazał się podwójnie groźny, bo zawiódł ten, kto miał go chronić. – I właśnie dlatego świadome stworzenie dziecku zagrożenia, którego nie ma, żeby wymusić określone zachowanie, jest tak fatalnym pomysłem. Osoba, która ma pomagać dziecku regulować strach, sama ten strach produkuje. To jest tak STRASZNA rzecz, że ja sobie nie wyobrażam, co ci rodzice mają w głowie, że coś takiego robią – otwarcie przyznaje Julia Izmałkowa. Trucizna na talerzu i lekcja (braku) uczciwości Rodzice często tłumaczą się, że cel uświęca środki. Skoro robak z aplikacji sprawi, że maluch odłoży czekoladę, to znaczy, że metoda działa. Jednak, jak podkreśla psycholożka, długofalowe koszty takiej „edukacji” są ogromne, zwłaszcza w kontekście kształtowania nawyków. – Do tego dochodzi jeszcze jeden mechanizm, którego bardzo nie lubię: strach zostaje przyklejony do jedzenia – przestrzega. – Chcemy nauczyć dziecko, że słodycze są jedną z kategorii jedzenia, której nie jemy bez ograniczeń. A zamiast tego uczymy: słodycze → robak w brzuchu → zagrożenie → lęk. To nie jest edukacja żywieniowa. To jest warunkowanie lęku. To budowanie złej relacji z jedzeniem. Zamiast straszenia, mądre rodzicielstwo wymaga od nas wzięcia na siebie ciężaru dziecięcej frustracji. – Wychowanie polega między innymi na tym, że dorosły wytrzymuje niezadowolenie dziecka bez konieczności manipulowania nim, zawstydzania go albo straszenia. Stawiam granicę i pomagam ci przeżyć fakt, że tej granicy nie lubisz – wyjaśnia ekspertka. Jest jeszcze jeden aspekt, o którym rzadko myślimy, trzymając w ręku telefon z włączonym nagrywaniem. To, jaką lekcję moralności właśnie serwujemy. – I jeszcze jedna rzecz, dla mnie fundamentalna: ja naprawdę nie chcę uczyć dziecka, że można kłamać „dla jego dobra”, jeśli ma się nad nim wystarczającą przewagę. Bo dzieci znacznie bardziej obserwują, jak my używamy swojej władzy, niż słuchają naszych wykładów o uczciwości. Gdy zagłębimy się w ten problem, maska „śmiesznego tiktoka” całkowicie opada, obnażając coś bardzo mrocznego. – Przeraża mnie okrucieństwo dorosłego i kompletny brak wrażliwości na emocje własnego dziecka – dodaje wprost Izmałkowa. – Bo trzeba naprawdę na chwilę przestać widzieć dziecko jako człowieka, żeby celowo wywołać w nim przerażenie, patrzeć, jak się boi, a potem jeszcze uznać jego strach za zabawny. Bezpieczna baza w niedoskonałym świecie Czy to oznacza, że każdy nasz błąd, każdy podniesiony głos czy nieprzemyślany żart bezpowrotnie niszczy psychikę dziecka? Absolutnie nie. W relacjach rodzinnych nie chodzi o sterylną doskonałość. – Nie jesteśmy i nigdy nie będziemy idealnymi rodzicami. Psychologia zresztą wcale tego od nas nie wymaga. Mamy być wystarczająco dobrymi rodzicami – uspokaja twórczyni profilu Psychomama. – Popełniać błędy, czasami nie wytrzymać, czasami powiedzieć coś głupiego, ale przede wszystkim być dla dziecka bezpieczną bazą — miejscem, do którego przychodzi ze swoim strachem, a nie miejscem, z którego ten strach przychodzi. – Dziecko powinno mieć głęboko zapisane: kiedy świat mnie przeraża, mogę przyjść do mamy albo taty i oni pomogą mi odzyskać poczucie bezpieczeństwa. A nie: mama albo tata mogą dla zabawy stworzyć mi koszmar, wykorzystać fakt, że im bezgranicznie wierzę, a potem śmiać się z mojej reakcji.
Awantura w samolocie, bo dziecko nie chciało zapiąć pasów, a rodzic był bezradny. Lot odwołano
Odwołany lot do Toronto z międzynarodowego lotniska Victoria w Kolumbii Brytyjskiej wywołał frustrację wśród pasażerów. Samolot Porter Airlines był już gotowy do startu, gdy dziecko odmówiło zajęcia miejsca i zapięcia pasów. Maszyna zawróciła do terminala, a procedury trwały tak długo, że rejs przełożono.
Jak donoszą media, samolot linii Porter Airlines opuścił terminal i kierował się w stronę pasa startowego. To wtedy załoga i rodzice dziecka wielokrotnie próbowali doprowadzić do tego, by maluch usiadł na swoim miejscu i miał zapięte pasy bezpieczeństwa. Próby nie przyniosły żadnego efektu. Zaczęło się już w drodze na pas, a czas uciekał Linia przekazała, że dziecko stało na fotelu, co z perspektywy procedur przedstartowych oznaczało brak możliwości bezpiecznego rozpoczęcia lotu. W pewnym momencie podjęto decyzję o przerwaniu kołowania i zawróceniu do terminala, by umożliwić pasażerom opuszczenie maszyny. Nie skończyło się jednak na szybkim wyjściu i równie szybkim powrocie na pokład. Wszyscy podróżni musieli wysiąść na czas przygotowania nowego planu lotu i dopełnienia formalności. Cały proces zajął tyle czasu, że tego dnia nie udało się już ponownie wystartować i rejs ostatecznie odwołano. Na pokładzie narastało napięcie, a pasażerowie zostali na lodzie Pasażerowie relacjonowali później, że na pokładzie było dużo frustracji. Z jednej strony część osób patrzyła na sytuację przez pryzmat własnych planów i narastającego opóźnienia, z drugiej w relacjach pojawiały się też bardziej empatyczne głosy: dziecko nie tyle odmawiało współpracy, ile silnie się bało. Ludzie opowiadali, że maluch chował się pod fotelem i wyślizgiwał spod pasów, kiedy próbowano go zapiąć. Takie reakcje w podróży lotniczej nie są rzadkością, zwłaszcza gdy dziecko jest przebodźcowane, zmęczone albo przestraszone nową sytuacją. To jednak nie zmienia faktu, że przy starcie procedury są zero-jedynkowe: bez zapiętych pasów i właściwej pozycji nie da się bezpiecznie ruszyć. Dla pasażerów skutki były konkretne. Ponieważ lotu nie udało się już wykonać tego samego dnia, podróżni musieli zostać na noc w Kolumbii Brytyjskiej. Część osób w pośpiechu szukała noclegu, a teraz domaga się od przewoźnika zwrotu poniesionych kosztów. Linie przeprosiły, ale szczegółów podano niewiele Przewoźnik Porter Airlines przeprosił za niedogodności i potwierdził, że pasażerowie dotarli do Toronto następnego dnia. Nie podano jednak wieku dziecka ani tego, ile osób było na pokładzie. Wiadomo jedynie, że samolot dysponował 132 miejscami. Ta sytuacja pokazuje, jak szybko jeden trudny moment potrafi „rozlać się” na cały rejs i całą grupę pasażerów. Warto przy tym pamiętać, że za tak skrajnymi zachowaniami malucha na pokładzie nie musi wcale stać brak dyscypliny czy rzekome rozwydrzenie. Może być też tak, że paraliżujący strach przed zamkniętą przestrzenią czy hałasem silników wywołuje u kilkulatka panikę, z którą jego niedojrzały układ nerwowy po prostu sobie nie radzi. W takich momentach pełne empatii i cierpliwości podejście rodziców oraz załogi, choć trudne dla zniecierpliwionych współpasażerów, jest jedynym bezpiecznym sposobem na zaopiekowanie się głębokim lękiem przestraszonego dziecka. Jeśli latacie z dziećmi, może to być też przypomnienie, że w podręcznej torbie warto mieć rzeczy, które pomagają maluchowi poczuć się bezpieczniej w fotelu: ulubioną przytulankę, słuchawki wyciszające czy coś do picia. To nie zawsze zadziała od razu, ale w stresie takie drobiazgi potrafią realnie ułatwić start − dosłownie i w przenośni. Źródło: Interia Zobacz też: Na ręczniku obok rozgrywał się dramat: wszyscy patrzyli, co dzieje się z tym dzieckiem. Matka milczała, a ojciec powtarzał jedno zdanie
"My uczymy się tego na terapii.". Nastolatek może wiedzieć to dużo wcześniej
Gdzie są moje granice? Co lubię, a czego nie? Czy zachowanie drugiej osoby jest jeszcze troską, czy już kontrolą? Wielu dorosłych zaczyna zadawać sobie te pytania dopiero po trudnych doświadczeniach. Nastolatki mogą nauczyć się tego wcześniej - i dzięki temu wejść w dorosłe relacje z czymś, czego nam często brakowało.
W podcaście "Mamy to!" rozmawiam z Olgą Kwiecińską o relacji, o której w kontekście nastolatków mówi się zdecydowanie za mało: relacji z samym sobą. Zanim pojawi się pierwsza miłość Relacja z samym sobą może brzmieć jak dorosłe hasło z gabinetu terapeutycznego. W praktyce oznacza jednak bardzo konkretne rzeczy: wiedzieć, co lubię, czego nie chcę, co sprawia mi dyskomfort i kiedy czuję, że ktoś przekracza moje granice. Ta wiedza staje się szczególnie ważna wtedy, gdy młody człowiek zaczyna budować coraz bliższe relacje - przyjaźnie, a później także pierwsze związki. Bo żeby umieć powiedzieć komuś "nie", najpierw trzeba wiedzieć, na co samemu nie chce się zgadzać. Tego wielu z nas dowiedziało się znacznie później - My się teraz uczymy tego na terapiach, z książek, mając lat 30, 40 czy 50. Oni mogą nauczyć się tego, kiedy mają 15 lat - mówi Olga Kwiecińska. Dla wielu dorosłych rozpoznawanie własnych granic przyszło dopiero z doświadczeniem. Czasem po nieudanych związkach, relacjach pełnych kontroli czy zachowań, które dopiero po latach potrafiliśmy nazwać przemocą emocjonalną. Nasze dzieci nie muszą czekać tak długo. Nie chodzi przy tym o wręczenie nastolatkowi listy "czerwonych flag". Znacznie ważniejsze może być zadawanie pytań: Jak się czułaś, kiedy on to zrobił? Czy to było dla ciebie w porządku? Co chciałabyś zrobić następnym razem? Bo dobra relacja z samym sobą nie ochroni młodego człowieka przed każdym błędem. Może jednak sprawić, że wcześniej zauważy, kiedy w relacji dzieje się coś, co mu nie służy. O tym, jak pomóc nastolatkowi poznawać siebie i własne granice, posłuchaj na YouTube mamotoja.
Ustalono maksymalną temperaturę w żłobkach. Gdy zrobi się za gorąco, każą zabrać dzieci
Letnie upały potrafią wywrócić do góry nogami codzienny plan dnia każdego rodzica, a wysokie temperatury w budynkach stają się coraz większym problemem. Już niedługo żłobki i kluby dziecięce będą musiały przestrzegać bardzo konkretnych i sztywnych zasad dotyczących ciepła w salach.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opublikowało właśnie projekt nowego rozporządzenia, które jasno określa, co ma zrobić placówka, gdy w pomieszczeniach robi się zbyt gorąco. Kluczową granicą ma być trzydzieści stopni Celsjusza − po przekroczeniu tej bariery opieka nad maluchami w danej sali będzie po prostu prawnie zakazana. Dla wielu rodziców oznacza to jedno: nadchodzą czasy, kiedy z powodu pogody będzie trzeba nagle rzucić pracę i pilnie biec po swoje dziecko. Koniec z radzeniem sobie na siłę − przy 30 stopniach żłobek zostanie zamknięty Nowe przepisy wprowadzają bardzo prostą i bezwzględną zasadę. Jeśli w pokoju, w którym bawią się i śpią dzieci, termometr pokaże więcej niż trzydzieści stopni, maluchy nie mogą tam dłużej przebywać. To bardzo ważna zmiana, ponieważ dyrekcja nie będzie mogła już udawać, że wszystko jest w porządku i przeczekiwać najgorszego skwaru kosztem zdrowia i komfortu naszych pociech. Najbardziej rewolucyjny dla rodzin jest scenariusz, w którym fala gorąca zaleje cały budynek. Jeżeli we wszystkich salach temperatura przekroczy trzydzieści stopni, a właściciel placówki nie będzie miał możliwości przeniesienia dzieci w inne, chłodniejsze miejsce, żłobek lub klub malucha zostanie natychmiast zamknięty. W takiej sytuacji opiekunowie mają działać błyskawicznie: Jak najszybciej powiadomić rodziców o awaryjnym przerwaniu pracy placówki. Jasno wskazać dni i godziny, w których dzieci nie będą przyjmowane. Wezwać rodziców do natychmiastowego odebrania maluchów ze żłobka. Dla pracujących rodziców taki nagły telefon z placówki może oznaczać logistyczny armagedon i konieczność natychmiastowego przeorganizowania całego dnia pracy. Temperatura w żłobku między 26 a 30 st. C − surowe warunki i 4 godziny limitu Urzędnicy przewidzieli też plan awaryjny na dni, kiedy w pomieszczeniach jest gorąco, ale słupki rtęci nie osiągnęły jeszcze krytycznej granicy. Jeśli w salach jest więcej niż dwadzieścia sześć stopni, ale mniej niż trzydzieści, pierwszym obowiązkiem personelu jest przeniesienie grupy do innej, chłodniejszej sali w tym samym budynku. Jeśli jednak całe przedszkole czy żłobek są nagrzane i nie ma wolnego pokoju, dzieci mogą zostać w swojej dotychczasowej sali, ale tylko przy jednoczesnym spełnieniu trzech bardzo surowych warunków: Maluchy muszą mieć zapewnioną stałą pielęgnację i nadzór ze strony pielęgniarki lub położnej. Czas nieprzerwanego pobytu dzieci w tak nagrzanym pokoju nie może przekroczyć maksymalnie czterech godzin. Dyrekcja musi natychmiast podjąć realne kroki, które skutecznie obniżą temperaturę w sali do poziomu 26 stopni lub mniej. Dla wielu rodziców kluczowe będzie pytanie, jak żłobki zamierzają schłodzić pomieszczenia. Ministerstwo nie narzuca tu konkretnych rozwiązań − liczy się wyłącznie skuteczny efekt i zbicie temperatury. Co ciekawe, w celach ratunkowych projekt pozwala na czasowe złamanie przepisów dotyczących minimalnego metrażu przypadającego na jedno dziecko. Jeśli w placówce jest tylko jedna chłodna sala, można tam ścieśnić maluchy ponad limit, ale tylko na maksymalnie cztery godziny dziennie. Bez przymusowej klimatyzacji, ale z jasnym celem − dobrostan malucha jest najważniejszy W oficjalnym uzasadnieniu do projektu ministerstwo wyraźnie zaznacza, że nowe prawo nie nakłada na właścicieli żłobków obowiązku montowania drogiej klimatyzacji ani robienia kosztownych remontów budowlanych. To, w jaki sposób dyrekcja zapewni dzieciom chłód, zależy wyłącznie od jej kreatywności i budżetu − mogą to być rolety termiczne, wiatraki czy specjalne wietrzenie sal nocą. Jednocześnie resort zdrowia i polityki społecznej jasno wskazuje rodzicom i opiekunom, jaka temperatura jest najbardziej optymalna dla małego dziecka. Najlepsze warunki do rozwoju i snu to około dwadzieścia dwa stopnie Celsjusza. Im słupek rtęci wędruje wyżej ponad ten poziom, tym bardziej rośnie ryzyko niebezpiecznego dla zdrowia przegrzania małego organizmu. Nowe przepisy mają wejść w życie czternaście dni po ich oficjalnym ogłoszeniu w dzienniku ustaw, dlatego warto już teraz trzymać rękę na pulsie i przygotować się na nadchodzące, urzędowe zmiany. Źródło: Gazeta Prawna Zobacz też: Dodatkowe 9 tygodni wolnego na dziecko: prawie nikt nie wie, że taki urlop się należy
Screen smart zamiast screen time? Naukowcy: ta jedna zasada może uchronić dziecko przed problemami
Przez lata rodzice słyszeli przede wszystkim jedno: ograniczaj dziecku czas przed ekranem. Dziś coraz częściej mówi się o czymś innym. Zamiast obsesyjnego liczenia minut eksperci zachęcają, by być screen smart – czyli mądrze organizować sposób korzystania z urządzeń. To nie sam telefon jest największym problemem, ale to, kiedy i w jakich sytuacjach z niego korzystamy.
Najnowsze badania pokazują, że kilka prostych zasad może mieć ogromny wpływ na zdrowie psychiczne i codzienne funkcjonowanie nastolatków. Co oznacza być screen smart? Określenie screen smart można przetłumaczyć jako rozsądne i świadome korzystanie z ekranów. Nie chodzi o całkowity zakaz smartfonów ani o rygorystyczne limity. Chodzi o tworzenie takich nawyków, które pozytywnie wpływają na sen, relacje rodzinne i zdrowie psychiczne dziecka. Zdaniem dra Jasona Nagaty, pediatry z University of California w San Francisco i autora najnowszych badań, rodzice nie są w stanie kontrolować korzystania z ekranów przez cały czas. Warto jednak skupić się na tych momentach, które mają największe znaczenie. – Sen jest niezwykle ważny. Większość nastolatków śpi za krótko, a niedobór snu wpływa zarówno na zdrowie psychiczne, jak i fizyczne – podkreśla dr Jason Nagata cytowany przez CNN. Dlatego jego najważniejsza rada brzmi: korzystanie z telefonu wieczorem i w nocy jest zabronione. Noc bez telefonu W jednym z badań, opublikowanym w czasopiśmie Acta Paediatrica, naukowcy przeanalizowali dane blisko 8 tys. nastolatków. Okazało się, że osoby korzystające z ekranów nocą rok później częściej używały telefonu w sposób problematyczny i spędzały z nim więcej czasu. Drugie badanie, opublikowane w Journal of Adolescent Health, pokazało dodatkowo związek między nocnym korzystaniem z telefonu a częstszym doświadczaniem oraz stosowaniem cyberprzemocy. Jeśli wyniesienie telefonu z pokoju wywołuje w domu awanturę, Nagata proponuje prostsze rozwiązanie – na noc po prostu wyłączać urządzenie. To nadal lepsze niż pozostawienie go włączonego (i kuszącego!) przy łóżku. Ważne: nie walcz z dzieckiem. Rozmawiaj o tym, dlaczego sen jest ważny. Psycholożka Anna Seewald zwraca uwagę, że same zakazy rzadko przynoszą trwały efekt. Zamiast mówić: „Bo ja tak powiedziałam”, warto tłumaczyć, jak sen wpływa na rozwój mózgu, koncentrację, samopoczucie i zdrowie całej rodziny. Dobrym pomysłem może być wspólne czytanie artykułów lub słuchanie podcastów o śnie. Dzięki temu dziecko lepiej rozumie sens zasad, a nie odbiera ich wyłącznie jako kolejnego ograniczenia. Kolejna zasada screen smart? Żadnych telefonów przy stole Autorzy badań zwracają również uwagę na inną ultraważną porę dnia: czas posiłków. Nastolatki korzystające z telefonów podczas jedzenia częściej doświadczały cyberprzemocy. Zdaniem badaczy może to wynikać z prostego faktu: posiłki przestają być okazją do rozmowy z rodzicami o tym, co wydarzyło się w szkole czy w internecie. Dr Nagata zwraca uwagę również na inny problem. Dzieci jedzące przed ekranem częściej się przejadają, ponieważ rozproszenie utrudnia zauważenie uczucia sytości. W efekcie łatwiej o nadmierny przyrost masy ciała. Eksperci proponują prostą zasadę screen smart – podczas posiłków wszyscy, także dorośli, odkładają telefony w jedno wyznaczone miejsce. Dzieci robią to, co widzą u rodziców Jednym z najciekawszych wniosków badań okazało się to, że najsilniejszym czynnikiem przewidującym problematyczne korzystanie z telefonów przez dzieci są... nawyki rodziców. Jeśli dorośli sami często sięgają po smartfon, ich dzieci rok później częściej wykazują objawy uzależnienia od ekranów i częściej korzystają z mediów społecznościowych w sposób prowadzący do konfliktów. To właśnie dlatego eksperci podkreślają, że screen smart zaczyna się od dorosłych. Odkładanie telefonu na noc czy podczas kolacji działa znacznie skuteczniej niż kolejne nakazy kierowane wyłącznie do dziecka. Nie chodzi o to, by nigdy nie odebrać służbowego telefonu podczas obiadu albo zawsze zostawiać smartfon poza sypialnią. Ważniejsze jest, aby wyjątki pozostawały wyjątkami. Gdy dzieci widzą, że rodzice również przestrzegają domowych zasad, łatwiej akceptują je jako element codziennego życia, a nie karę wymierzoną tylko im. Źródło: CNN.com Zobacz także: 5-punktowy plan, by odkleić przedszkolaka od ekranu. Zacznij dziś, bo będzie tylko gorzej
2400 zł zamiast 800 plus w sierpniu. Co trzeba zrobić, żeby dostać pieniądze?
Część rodziców może w sierpniu dostać co najmniej 2400 zł zamiast 800 plus. Wyjaśniamy, komu przysługuje wyrównanie świadczenia i od czego zależy jego wysokość.
Nowy okres świadczeniowy programu 800 plus rozpoczął się 1 czerwca 2026 r., ale nie wszyscy rodzice zobaczyli już pieniądze na swoich kontach. W wielu przypadkach nie oznacza to jednak odmowy przyznania świadczenia. ZUS przypomina, że część rodzin otrzyma wypłatę później – wraz z wyrównaniem za poprzednie miesiące. W efekcie jednorazowy przelew może wynieść nawet 2400 zł na jedno dziecko. Nawet 2400 zł na dziecko. To nie jest dodatkowe świadczenie Kwota 2400 zł może robić wrażenie, ale nie jest nowym dodatkiem ani premią. To po prostu wyrównanie świadczenia za trzy miesiące: czerwiec, lipiec i sierpień. Taki przelew mogą otrzymać rodzice, którzy złożyli prawidłowy wniosek do 30 czerwca 2026 r., ale ZUS nie zdążył jeszcze wypłacić świadczenia. Wówczas urząd ma czas na rozpatrzenie sprawy i przekazanie pieniędzy do 31 sierpnia. Oznacza to, że na konto może trafić jednorazowo: 2400 zł – na jedno dziecko, 4800 zł – na dwoje dzieci, 7200 zł – na troje dzieci itd. Najważniejszą datą jest 30 czerwca 2026 r. Rodzice, którzy złożyli wniosek najpóźniej tego dnia, zachowują prawo do świadczenia od 1 czerwca. Nawet jeśli decyzja i wypłata pojawią się dopiero pod koniec wakacji, ZUS wypłaci pieniądze z wyrównaniem. Sytuacja wygląda inaczej, gdy wniosek wpłynął później: Wniosek złożony w lipcu oznacza utratę świadczenia za czerwiec. Wniosek z sierpnia – brak pieniędzy za czerwiec i lipiec. Im później zostanie złożony formularz, tym więcej miesięcy świadczenia przepada, dlatego termin złożenia dokumentów ma bezpośredni wpływ na wysokość pieniędzy, które ostatecznie trafią do rodziny. Harmonogram wypłat zależy od miesiąca złożenia wniosku ZUS przypomina, że obowiązują konkretne terminy wypłat: wnioski złożone od lutego do końca kwietnia – wypłata najpóźniej do 30 czerwca, wnioski złożone w maju – wypłata do końca lipca wraz z wyrównaniem za czerwiec, wnioski złożone w czerwcu – wypłata do 31 sierpnia wraz z wyrównaniem za czerwiec i lipiec, wnioski złożone w lipcu – wypłata do końca września, ale już bez świadczenia za czerwiec, wnioski złożone w sierpniu – wypłata do końca października, bez pieniędzy za czerwiec i lipiec. To właśnie dlatego część rodziców nadal czeka na przelew, mimo że nowy okres świadczeniowy trwa już od kilku miesięcy. Są wyjątki od tej zasady: nie wszystkie rodziny obowiązuje graniczny termin 30 czerwca. Najważniejszy wyjątek dotyczy nowo narodzonych dzieci. Rodzice mają trzy miesiące od dnia narodzin na złożenie wniosku. Jeśli zmieszczą się w tym terminie, ZUS przyzna świadczenie z wyrównaniem od dnia urodzenia dziecka. Podobne zasady obowiązują również w przypadku przysposobienia dziecka, objęcia go opieką lub umieszczenia w pieczy zastępczej. Nie ma przelewu? Najpierw sprawdź profil eZUS Jeżeli wniosek został złożony w czerwcu, a pieniędzy nadal nie ma, warto najpierw zalogować się na profil eZUS. Urząd może poprosić o poprawienie błędów we wniosku lub dosłanie brakujących dokumentów. Zwykle na uzupełnienie jest od 14 do 30 dni. Warto również sprawdzić, czy we wniosku wpisano prawidłowy numer rachunku bankowego, ponieważ świadczenie 800 plus jest wypłacane wyłącznie przelewem. Trzeba też pamiętać, że świadczenie nie przedłuża się automatycznie. Każdy nowy okres świadczeniowy wymaga złożenia nowego wniosku – nawet jeśli w poprzednich latach pieniądze wpływały bez żadnych problemów. Źródło: Infor Zobacz także: Wreszcie przełom dla rodziców: pensja rodzicielska 4806 zł zamiast 800 plus. Kiedy start nowego programu?
"Mamo, nie musisz mi radzić!". Czego potrzebuje dziecko, gdy cierpi?
Kłótnia z przyjaciółką, odrzucenie, pierwsze złamane serce - gdy dziecko cierpi, chcemy natychmiast mu pomóc. Olga Kwiecińska przypomina jednak, że czasem najlepszym wsparciem jest nie rada, ale uważne słuchanie.
Dlaczego tak trudno rozmawiać z dzieckiem o relacjach? O ocenę z matematyki potrafimy zapytać bez zastanowienia. O to, dlaczego dziecko od kilku dni jest smutne, z kim się pokłóciło albo czy ktoś złamał mu serce - już znacznie trudniej. Nie dlatego, że rodziców to nie interesuje. Często po prostu nie wiemy, jak zacząć taką rozmowę i co zrobić z emocjami, które pojawią się po drodze. W podcaście "Mamy to!" rozmawiam z Olgą Kwiecińską o tym, dlaczego relacje naszych dzieci bywają dla nas znacznie trudniejszym tematem niż szkoła. I dlaczego czasem najlepsze, co możemy zrobić jako rodzice, to... przestać mówić. Chcemy pomóc, więc zaczynamy naprawiać "Co dostałeś w szkole?" to pytanie bezpieczne. Ma konkretną odpowiedź. Kiedy jednak pytamy: "Widzę, że jesteś smutna. Co się stało?", możemy usłyszeć coś, wobec czego sami poczujemy się bezradni. Kłótnia z przyjaciółką. Odrzucenie przez grupę. Pierwsze zakochanie i pierwsze złamane serce. Dla dziecka to nie są "małe problemy". To jego prawdziwe życie i prawdziwe emocje. A rodzicowi bardzo trudno patrzeć, kiedy jego dziecko cierpi. Dlatego często niemal automatycznie zaczynamy szukać rozwiązania: powiedz jej to, nie przejmuj się, znajdziesz innych kolegów, jeszcze się zakochasz, jutro będzie lepiej. Tyle że dziecko nie zawsze przyszło po rozwiązanie. "Mamo, ja chcę, żebyś mnie posłuchała" Olga Kwiecińska opowiada w naszej rozmowie o słowach swojego 19-letniego syna: "Mama, nie chodzi mi o to, żebyś ty mi radziła, tylko żebyś po prostu posłuchała". To zdanie mogłoby zawisnąć nad biurkiem niejednego rodzica. Bo kiedy dziecko opowiada nam o swoim problemie, pierwszym odruchem nie musi być działanie. Czasem wystarczy powiedzieć: "To musiało być trudne", "Rozumiem, że jest ci przykro", "Chcesz mi o tym opowiedzieć?". I wytrzymać chwilę bezradności. Nie odbierać dziecku smutku za wszelką cenę. Nie przekonywać, że "nie ma się czym przejmować". Nie rozwiązywać za nie relacji. Nie ochronimy dzieci przed złamanym sercem To chyba jedna z trudniejszych prawd rodzicielstwa. Możemy nauczyć dziecko przechodzić przez trudne emocje, ale nie możemy sprawić, żeby nigdy ich nie doświadczyło. Przyjaźnie będą się kończyć. Ktoś nie zaprosi na urodziny. Najlepsza koleżanka wybierze kogoś innego. Pierwsza miłość może skończyć się płaczem. I być może naszą rolą nie jest usuwać z drogi dziecka każde rozczarowanie. Jest nią stworzyć takie miejsce, do którego będzie chciało z tym rozczarowaniem wrócić. O tym, jak je stworzyć i dlaczego nam, rodzicom, tak trudno czasem po prostu słuchać, rozmawiamy z Olgą Kwiecińską w najnowszym odcinku podcastu "Mamy to!". Cały odcinek zobaczysz na YouTube Mamotoja.
Dantejskie sceny w górach: dziecko ledwo powłóczyło nogami. „Rodzice całkiem stracili rozum”
Wyprawa na najwyższy szczyt w Polsce z małym dzieckiem to wyzwanie, które wymaga bezbłędnej logistyki i profesjonalnego przygotowania. Rzeczywistość na jednym z najtrudniejszych tatrzańskich szlaków potrafi jednak zszokować nawet doświadczonych przewodników, gdy w grę wkracza skrajna beztroska opiekunów. Zobacz, jak jeden nieprzemyślany szczegół w ubiorze rodziny zamienił zejście z Rysów w mrożące krew w żyłach widowisko, które wywołało potężną burzę w sieci.
W sieci wybuchła ostra dyskusja po opublikowaniu materiału wideo na popularnym profilu Tatry na Facebooku. Film, zarejestrowany przez jednego z turystów w wyższych partiach gór, szybko stał się hitem i ma już kilka milionów wyświetleń. Nagranie przedstawia rodzinę schodzącą ze stromego szczytu, w tym małe dziecko, które trzymane za rękę porusza się z widocznym trudem po ostrych kamieniach. Dodajmy − porusza się w klapkach. Te bulwersujące kadry skłaniają do pytań o granice odpowiedzialności rodzicielskiej. Ignorowanie podstawowych zasad bezpieczeństwa i zmuszanie wycieńczonego malucha do pokonywania trudnego terenu bez odpowiedniego sprzętu to sytuacja, w której dorośli powinni uderzyć się w pierś i pójść po rozum do głowy. Bezpieczeństwo w Tatrach Wysokich i skrajna nieodpowiedzialność rodziców Z opisu materiału wynika, że sytuacja miała miejsce podczas zejścia z Rysów, czyli najwyższego i jednego z najbardziej wymagających szczytów w Polsce. Mówimy o terenie wybitnie wysokogórskim, gdzie szlak ubezpieczony jest łańcuchami, a podłoże stanowią ruchome, śliskie głazy i piargi. W takich warunkach absolutną podstawą jest obuwie trekkingowe z twardą, przyczepną podeszwą, która stabilizuje staw skokowy. Tymczasem dorośli na nagraniu, prowadząc zmęczone dziecko, poruszali się po skałach w gumowych crocsach. Tego typu obuwie ogrodowe nie zapewnia żadnej ochrony ani przyczepności w terenie, w którym chwila nieuwagi może skutkować groźnym upadkiem. „Głupota nie zna granic”, „Może nie wiedzą, że są w górach... głupota to mało powiedziane... czasem niestety jeszcze na szlaku mija się takich plażowiczów”, „To nie jest nieodpowiedzialne. To jest czysta głupota rodzica!” − to tylko niektóre, łagodniejsze komentarze pod filmem. Rodzicu, góry wymagają myślenia i pokory Wprowadzenie dziecka w tak wymagające partie gór wiąże się z odpowiedzialnością, o której turyści niestety często zapominają. Warunki w Tatrach Wysokich potrafią zmienić się w ułamku sekundy, a nagłe załamanie pogody, deszcz czy mgła natychmiast zamieniają szlak w śmiertelną pułapkę. Ratownicy TOPR regularnie apelują do rodziców, przypominając, że w przypadku dzieci nie ma miejsca na brawurę i eksperymenty ze sprzętem czy ubiorem. Dzieci w trudnych warunkach całkowicie polegają na decyzjach dorosłych. Zadaniem rodzica jest racjonalne przygotowanie, zapewnienie bezpieczeństwa oraz umiejętność wycofania się ze szlaku w odpowiednim momencie. Ignorowanie regulaminu Tatrzańskiego Parku Narodowego oraz elementarnych zasad poruszania się po górach to błąd, który może zakończyć się tragedią. Jak przygotować dziecko na wycieczkę w góry − zasady mądrego planowania Jako świadome społeczeństwo powinniśmy otwarcie edukować oraz piętnować rażące przejawy lekceważenia zasad bezpieczeństwa. Turystyka górska z dziećmi to wartościowa forma spędzania czasu, pod warunkiem że rodzicom nie zabraknie wyobraźni i nie zapomną o podstawowym wyposażeniu malucha. Dla ośmiolatka czy sześciolatka doskonałą i bezpieczną przygodą będzie np. wędrówka do jednej z tatrzańskich dolin, zbieranie pieczątek w schroniskach czy przejście łatwiejszych ścieżek reglowych, ale wszystko to w odpowiednich butach sportowych lub trekkingowych. Prawda jest taka, że dzieci uczą się przez obserwację. Jeśli od małego widzą, że rodzice przed wyjściem w góry sprawdzają prognozę pogody, pakują kurtki przeciwdeszczowe, dbają o dobre buty i potrafią odpuścić szczyt, gdy maluch opada z sił, naturalnie przejmą te zdrowe nawyki. Warto o tym pamiętać i reagować, gdy na szlaku widzimy ewidentną brawurę. Zwrócenie uwagi nieodpowiedzialnym turystom to nie wtykanie nosa w cudze sprawy, ale zwykła, ludzka troska o bezpieczeństwo najmłodszych, którzy sami nie mogą o sobie decydować. Zobacz też: Wstydliwe sceny nad Morskim Okiem: rodzice pozwolili na to dzieciom. Nie wiedzieli, że ludzie patrzą? „Kariny i Brajanki robią to od dawna”
Wreszcie przełom dla rodziców: pensja rodzicielska 4806 zł zamiast 800 plus. Kiedy start nowego programu?
Pensja rodzicielska w wysokości płacy minimalnej, czyli na dziś 4806 zł brutto miesięcznie, ma według propozycji stowarzyszenia Rozwój Plus zastąpić 800 plus dla dzieci w wieku 0–3 lata. Świadczenie miałoby trafić do jednego z rodziców i być oskładkowane oraz opodatkowane.
Stowarzyszenie Rozwój Plus, powołane przez byłego premiera Mateusza Morawieckiego, wysuwa propozycję dużej zmiany dla rodzin z najmłodszymi dziećmi. Chodzi o „pensję rodzicielską” w wysokości płacy minimalnej, czyli obecnie 4806 zł brutto miesięcznie, która miałaby zastąpić 800 plus w grupie dzieci od 0 do 3 lat. Świadczenie przysługiwałoby jednemu z rodziców (niezależnie od tego, czy to mama, czy tata), ale na dziś to wciąż zapowiedź bez projektu ustawy. Zamiast 800 plus − „wynagrodzenie” za opiekę: co dokładnie zakłada pensja rodzicielska? W koncepcji promowanej przez Rozwój Plus „pensja rodzicielska” ma działać bardziej jak regularne wynagrodzenie niż klasyczne świadczenie socjalne. Kluczowe jest to, że: obejmowałaby rodziców dzieci w wieku 0–3 lata, trafiałaby do jednego z rodziców (wybór po stronie rodziny), jej wysokość miałaby odpowiadać płacy minimalnej: 4806 zł brutto miesięcznie, byłaby oskładkowana, „ozusowana” i opodatkowana. To ostatnie budzi szczególne zainteresowanie, bo zmienia sposób myślenia o wsparciu: nie tylko „dopłata do domowego budżetu”, ale także rozwiązanie, które w założeniu ma być wpisane w system pracy i ubezpieczeń. Dla wielu rodziców może to brzmieć jak próba uznania realnej, codziennej pracy opiekuńczej, która w pierwszych latach życia dziecka jest po prostu pełnoetatowa. Jednocześnie warto pamiętać o granicy między pomysłem a realną zmianą: na razie nie ma projektu ustawy, więc nie ma też szczegółów, które dla rodzin są zwykle najważniejsze (zasady składania wniosków, terminy, ewentualne warunki dodatkowe). Rodzice między pracą a opieką: dlaczego ta propozycja pada właśnie teraz? W tle tej dyskusji jest coraz mocniej odczuwalny kryzys demograficzny. Przywoływane są dane GUS mówiące o około 115 tys. urodzeń zarejestrowanych w pierwszych sześciu miesiącach 2026 roku (o ok. 1 tys. mniej niż w analogicznym okresie 2025 roku). To liczby, które pokazują, że dotychczasowe instrumenty nie przełożyły się na wyraźny wzrost urodzeń. Drugi, równie ważny kontekst to codzienność na rynku pracy, zwłaszcza dla rodziców małych dzieci. W publicznej debacie regularnie wraca temat trudności w łączeniu rodzicielstwa z aktywnością zawodową, ryzyka dłuższych przerw w zatrudnieniu i pogłębiania luki płacowej. Wskazuje się też na problem gorszego traktowania matek w pracy oraz na to, że przy niskich zarobkach część kobiet rezygnuje z pracy przynajmniej do czasu, gdy dziecko będzie w wieku przedszkolnym. W tym sensie pomysł pensji rodzicielskiej jest odpowiedzią na pytanie, które wielu rodziców zna aż za dobrze: jak utrzymać stabilność finansową rodziny wtedy, gdy koszty rosną, a doba nie chce się wydłużyć. Dla jednych byłby to realny bufor bezpieczeństwa, dla innych temat do ostrożnej kalkulacji, bo wysokość świadczenia jest podawana w kwocie brutto, a konstrukcja zakłada podatki i składki. Skąd będą pieniądze na pensję rodzicielską? Propozycja formacji Rozwój Plus zakłada, że finansowanie pensji rodzicielskiej miałoby pochodzić z likwidacji innych świadczeń przysługujących obecnie rodzicom najmłodszych dzieci. Wskazywane są trzy programy: 800 plus (w zakresie dotyczącym dzieci 0–3 lata), „kosiniakowe”, „babciowe”. To ważny punkt, bo w praktyce oznaczałby nie tyle dodatkowe pieniądze, ile przebudowę systemu wsparcia dla rodzin z małymi dziećmi. Dla części gospodarstw domowych kluczowe będzie porównanie: co realnie zostaje w kieszeni po opodatkowaniu i oskładkowaniu oraz jak nowy model wygląda wobec obecnych świadczeń. Swoje stanowisko sygnalizuje też rząd. Minister finansów i gospodarki Andrzej Domański podchodzi do pomysłu sceptycznie, wskazując, że rząd zdaje sobie sprawę z trudności powrotu matek na rynek pracy i dlatego wprowadzono program „Aktywny Rodzic”, skierowany do rodziców dzieci w wieku 0–3 lata. Na dziś więc „pensja rodzicielska” to przede wszystkim polityczno-społeczna zapowiedź, która trafia w realne potrzeby rodzin, ale jeszcze nie ma ścieżki legislacyjnej. Jeśli prace programowe ruszą, rodzice będą czekać na konkrety: szczegóły zasad, wpływ na inne świadczenia i to, jak nowe rozwiązanie zadziała w codziennym budżecie. Źródło: Infor Zobacz też: Wreszcie będą darmowe obiady w szkołach dla wszystkich dzieci? Padła konkretna data
Nagrał dziecko płaczące w samolocie: gdzie była matka? „Rodzice czują presję”
Płacz dziecka w samolocie to jeden z tych tematów, które niemal zawsze wywołują emocje. Jedni pasażerowie czują irytację, inni patrzą na sytuację ze zrozumieniem i przypominają, że maluch nie płacze po to, by komuś przeszkodzić. Nagranie Kacpra Świątka, który stanął w obronie rodziców podróżujących z małymi dziećmi, wywołało tysiące reakcji.
Kacper Świątek, znany na Instagramie jako @duszekkapi, prywatnie tata i mąż modelki oraz influencerki Aleksandry Żuraw, podzielił się z obserwatorami krótką relacją z podróży samolotem. Na nagraniu influencer siedzi w fotelu, a w tle słychać bardzo głośny płacz małego dziecka. Dla wielu osób taki dźwięk podczas lotu byłby powodem do irytacji. Świątek zwrócił jednak uwagę na zupełnie inną perspektywę – rodziców, którzy w takiej sytuacji często przeżywają ogromny stres. „Jestem dorosły i nie przeszkadza mi płaczące dziecko w samolocie. Przeszkadza mi brak zrozumienia, bo dziecko nie krzyczy dla zabawy. Coś je boli, czegoś się boi. A rodzice? Serce im pęka, robią wszystko, żeby pomóc, a na plecach czują presję całego samolotu”. Nagranie szybko zaczęło krążyć w sieci. Na Instagramie i Threads zostało skomentowane ponad tysiąc razy. Empatia (bez)dzietnych Pod wpisem pojawiła się klasyczna dyskusja, która wraca przy okazji podróży z dziećmi. Czy płacz niemowlęcia w samolocie trzeba po prostu zaakceptować? A może rodzice powinni zrobić wszystko, by nie zakłócać komfortu innych pasażerów? Wiele osób stanęło po stronie influencera i podkreślało, że płaczące dziecko nie jest „niegrzecznym pasażerem”. Maluch nie potrafi powiedzieć, że boli go ucho, jest zmęczony albo przestraszony. Płacz jest jedynym sposobem komunikacji. Jedna z komentujących osób napisała: „Osoba bezdzietna nigdy tego nie zrozumie, dopóki nie będzie miała swojego dziecka. Życzę takiej osobie wszystkiego dobrego. Pozdrawia mama trójki dzieci”. Ten komentarz wywołał jednak sprzeciw części internautów. W odpowiedzi ktoś zauważył: „Osoba bezdzietna, która ma empatię dla dzieci, doskonale to rozumie. A rodzic, który tej empatii nie ma, szczególnie do obcych dzieci, rozumieć tego nie będzie. Bo empatia nie ma związku z posiadaniem dzieci. Bezdzietni mogą mieć jej więcej niż rodzice”. To właśnie ten wątek okazał się jednym z najciekawszych w całej dyskusji. Wielu komentujących zwracało uwagę, że zrozumienie nie zawsze wynika z własnego doświadczenia rodzicielstwa, ale z umiejętności spojrzenia na sytuację oczami drugiego człowieka. „Płacz dziecka to nie problem. Problemem bywają rodzice” Nie wszyscy jednak całkowicie zgadzali się z przesłaniem influencera. Część osób podkreślała, że choć sam płacz dziecka jest czymś naturalnym, to zachowanie rodziców może mieć znaczenie. „Mnie przeszkadza. I też jestem dorosła, i też mam dziecko”. Inna osoba napisała: „Płaczące nie, kopiące w fotel, wrzeszczące do rodzica, zamiast mówić cicho, zachowujące się jak zwierzę – tak”. W komentarzach pojawiały się też głosy, że problemem nie jest samo dziecko, ale sytuacje, w których rodzice całkowicie ignorują jego zachowanie. „Nawet nie chodzi o płaczące dziecko, a o rodziców, którzy bardzo często nie robią nic, by dziecko uspokoić czy zrozumieć. Niestety spotkałem się z tym bardzo często. Dziecko krzyczy, płacze, a matka z ojcem w telefonach. Oczywiście nie zawsze, ale niestety często tak to wygląda”. To ważne rozróżnienie, które przewijało się przez wiele komentarzy. Większość osób nie oczekuje przecież, że niemowlę przestanie płakać na zawołanie. Frustrację wywołuje raczej wrażenie, że rodzice nie reagują i nie próbują pomóc dziecku. Czy małe dzieci powinny latać samolotami? W dyskusji pojawiły się również głosy, że bardzo małe dzieci nie powinny podróżować samolotem, bo lot jest dla nich ogromnym stresem. „Uważam, że takie małe dzieci nie powinny latać samolotami. Jest to ogromny stres dla nich i dla rodziców. Ja, będąc w samolocie, słysząc taki krzyk, płakałabym razem z tym dzieckiem. Lepiej odpuścić wymarzone wakacje z maluchem, który ma kilka miesięcy i potrzebuje komfortu, a nie hałasu i zamieszania”. Jeden z komentarzy zwrócił uwagę na jeszcze inny aspekt: „Mnie przeraża to, że płaczące dziecko staje się problemem, ale szczekający piesek już nie.” Ta wypowiedź dobrze pokazuje, dlaczego temat tak mocno dzieli ludzi. Dla jednych dziecko w przestrzeni publicznej jest naturalnym uczestnikiem życia społecznego. Dla innych – źródłem hałasu, którego można byłoby uniknąć. Być może jednak największym problemem nie jest sam płacz dziecka. Niemowlę nie wybiera momentu, w którym zacznie płakać, i nie robi tego nikomu na złość. Najwięcej emocji budzi pytanie, czy dorośli wokół potrafią zachować równowagę – rodzice, którzy próbują pomóc dziecku, i pasażerowie, którzy potrafią zaakceptować, że czasem podróż nie będzie idealnie cicha. W końcu samolot jest przestrzenią wspólną, w której potrzebna jest odrobina cierpliwości z każdej strony. Zobacz także: Kto leciał z dziećmi samolotem, ten w cyrku się nie śmieje. „Matka zaczęła obierać jajka i absurdalnie się tłumaczyła” Matka rozkręciła aferę w samolocie. „Zapłaciłam, a nie miałam gdzie usiąść, żeby jej dziecko miało miejsce na nogi” Płaczące dziecko na pokładzie samolotu to nie problem. Ojciec: „Jestem dorosły i mam słuchawki”
Weszłam do Sephory i aż mną zatrzęsło na widok tych dzieci. Matka stała obok i udawała, że nie widzi
Mieszały podkłady, otwierały kolejne szminki i zostawiały zużyte chusteczki na podłodze. Obok stała mama, która ani razu nie zwróciła im uwagi. Ta krótka scena w Sephorze mówi o współczesnym rodzicielstwie znacznie więcej niż kolejna dyskusja o pokoleniu Sephora Kids.
Do Sephory weszłam dosłownie na chwilę – powąchać perfumy, o których mówiła mi mama. Miałam tam spędzić nie więcej niż 2 minuty, ale jedna scena zatrzymała mnie na dłużej. Dzieci Sephory w natarciu Przy jednym ze stoisk stały trzy dziewczynki. Wyglądały na 10, 11 lat, ale równie dobrze mogły mieć 8 albo i 15. Były w szale testowania produktów, chociaż testowaniem bym tego nie nazwała. Jedna wyciskała na dłoń podkład, jeden, drugi, trzeci. Druga mieszała to wszystko palcem na dłoni koleżanki, zastanawiając się, czy ten odcień będzie jej pasował. Trzecia przeglądała się w lusterku, nakładając na usta kolejne pomadki. Ścierała je dostępnymi dla klientów chusteczkami, które później lądowały na podłodze. – Daj jeszcze tą. Ta będzie miała fajny kolor – mówiła, wskazując kolejną szminkę na półce. W tym samym czasie na ręce drugiej koleżanki zaczęły trafiać swatche cieni z kosztującej kilkaset złotych paletki. To nie wyglądało jak sprawdzanie kosmetyków przed zakupem. Dziewczynki bardziej przypominały dzieci robiące doświadczenie z chemii niż klientki drogerii. Kilka kroków dalej stała kobieta. Zerkała w ich stronę, potem rozglądała się po sklepie. Przez większość czasu wpatrywała się w telefon. Po chwili zniecierpliwiona krzyknęła: – Długo jeszcze? – Zaraz, mamo, już kończymy – usłyszała w odpowiedzi. A dziewczynki zaczęły dobierać się do kolejnej półki, tym razem z pielęgnacją twarzy znanej koreańskiej marki. Czy to są te słynne Sephora Kids? Pokolenie Sephora: kiedy dorośli zaczną wyznaczać granice? Termin Sephora Kids narodził się w mediach społecznościowych, głównie na TikToku. Określa dzieci – najczęściej w wieku od około 8 do 13 lat – które fascynują się pielęgnacją skóry i luksusowymi kosmetykami sprzedawanymi w drogeriach takich jak Sephora. Moda na Sephora Kids zaczęła się od fascynacji pielęgnacją skóry i kosmetycznymi nowinkami. Dziś coraz częściej mówi się jednak o zupełnie innym problemie – niszczeniu testerów, marnowaniu produktów i traktowaniu drogerii jak miejsca do nagrywania filmów na TikToka. To już nie tylko kwestia wydawania pieniędzy rodziców na kosmetyki, których dzieci nie potrzebują. Coraz częściej cierpią na tym także pracownicy sklepów, którzy muszą sprzątać zniszczone stoiska, oraz inni klienci, którzy nie mają możliwości normalnie przetestować produktów. Patrząc na to, co zobaczyłam w Sephorze, trudno jednak oprzeć się wrażeniu, że największym problemem nie są wcale dzieci. Problemem są dorośli, którzy nawet stojąc obok, udają, że nie widzą. Zobacz także: Nawet 9-latki boją się starości. „Córka prosiła, bym kupiła jej krem anti-aging, bo wszystkie koleżanki takich używają”