„Moja mama pojechała do sanatorium i nigdy nie wróciła. Po 5 latach odebrałam telefon i mój świat się rozpadł”
Pięć lat temu moja mama, Danuta, spakowała jedną dużą walizkę i wyjechała na trzytygodniowy turnus do uzdrowiska w Kołobrzegu. Była wtedy zmęczoną życiem, skrytą wdową, która całe swoje dorosłe życie poświęciła wychowaniu mnie i prowadzeniu rodzinnego domu. Gdy minął termin jej powrotu, zamiast mamy, w naszych drzwiach stanął kurier z paczką, w której znaleźliśmy list: „Przepraszam, córciu. Muszę zacząć od nowa. Nie szukaj mnie, jestem bezpieczna”.
Przez pięć długich lat żyłam w bolesnym zawieszeniu, nie rozumiejąc, jak rodzona matka mogła tak po prostu odciąć się od jedynego dziecka i nowo narodzonej wnuczki. Wszystko zmieniło się w ubiegły wtorek. Gdy na ekranie mojego telefonu wyświetlił się nieznany numer, a w słuchawce usłyszałam drżący głos, mój świat rozpadł się na tysiąc kawałków. Prawda, którą poznałam, wycisnęła ze mnie wszystkie łzy. Tajemnicze zniknięcie w Kołobrzegu Przez te wszystkie lata przetrząsałam internet, pytałam znajomych i wielokrotnie wracałam myślami do tamtego dnia. Mama miała wtedy 58 lat. Wszyscy wmawiali mi, że to pewnie spóźniony bunt albo ucieczka z jakimś kuracjuszem, którego poznała przy tężniach. Dla mnie jednak ta nagła decyzja była jak cios prosto w serce. Moja córeczka, Emilka, miała zaledwie pół roku, gdy jej babcia przepadła jak kamień w wodę. Żyłam z ogromnym poczuciem żalu i odrzucenia. Przemeblowałam dawny pokój mamy, a jej zdjęcia schowałam na dno szafy, nie potrafiąc poradzić sobie z tą niewyjaśnioną pustką. Tamtego popołudnia byłam w pracy, gdy mój telefon zaczął wibrować. Odebrałam machinalnie, spodziewając się kolejnego telemarketera. − Karolinka? To ja, mama... − usłyszałam cichy, łamiący się głos, którego nie słyszałam od pół dekady. W tamtej sekundzie zdrętwiałam na środku biura. Moje serce podeszło do gardła, a papierowe dokumenty wypadły mi z rąk. „Mamo? Gdzie ty jesteś? Co ty zrobiłaś?!” − wykrzyczałam do słuchawki, czując, jak całe moje dotychczasowe, poukładane życie rozpada się w pył. − Wszystko ci wytłumaczę, córciu. Błagam, przyjedź do małej wioski pod Kołobrzegiem. Adres wysyłam ci SMS-em. Musisz to zobaczyć na własne oczy − wyszeptała mama i rozłączyła się. Dom z niebieskimi okiennicami Trzy godziny później stałam przed starym, ale przepięknie odnowionym drewnianym domem z jasnoniebieskimi okiennicami. Wokół rozciągał się ogromny, pachnący ogród lawendowy, a na drewnianej tabliczce przy bramie widniał napis: Niebieska Przystań. Gdy tylko zatrzasnęłam drzwi samochodu, z domu wyszła moja mama. Wyglądała zupełnie inaczej niż pięć lat temu. Zniknęły jej przygarbione ramiona i smutna, zmęczona twarz. Miała na sobie prostą, lnianą sukienkę, zdrowe, siwe włosy spięte w luźny kok i... niesamowity, bijący z oczu spokój. Zanim zdążyłam wykrzyczeć cały swój żal, mama podeszła, mocno mnie przytuliła i zapłakała. − Chodź ze mną, Karolciu. Czas, żebyś poznała mój sekret − powiedziała cicho, prowadząc mnie w stronę tylnej części posesji. Druga strona tajemnicy Gdy obeszłyśmy dom, zabrakło mi tchu w piersiach. W ogrodzie, na kocykach i bezpiecznych matach piankowych, bawiła się gromadka kilkorga dzieci. Obok nich siedziały dwie młode, uśmiechnięte dziewczyny, które uczyły maluchy lepić z gliny. − Pięć lat temu, gdy jechałam do sanatorium, byłam na skraju załamania nerwowego − zaczęła mama, gładząc mnie po dłoni. − Nie z powodu ciebie czy Emilki. Po prostu całe życie żyłam w kłamstwie, realizując plany innych. W Kołobrzegu, podczas spaceru, przypadkowo trafiłam na to miejsce. Wtedy to była ruina, a te dzieci... to były maluchy z pobliskiego, przepełnionego domu dziecka, które nie miały dokąd pojechać na wakacje. Jedna z fundacji szukała kogoś, kto zaopiekuje się tym domem i stworzy tu dla nich całoroczną wioskę wsparcia i warsztatów plastycznych. Mama spojrzała na jedno z dzieci, które właśnie podbiegło i wtuliło się w jej kolana. − Poczułam wtedy nagły, potężny impuls. Zrozumiałam, że jeśli wrócę do miasta, do swojej nudnej rutyny, to po prostu zwiędnę. Musiałam odciąć się od wszystkiego grubą kreską, żeby nikt mnie nie zatrzymywał. Przez te pięć lat, wspólnie z wolontariuszami, stworzyłam dom, o jakim marzyłam. Dom, który uratował te dzieciaki przed samotnością. Najpiękniejsze wybaczenie Słuchając mojej mamy i patrząc na to niesamowite miejsce pełne dziecięcego śmiechu i miłości, poczułam, jak cały mój wieloletni żal i złość całkowicie parują. Mój świat, który rozpadł się po tamtym telefonie, nagle złożył się na nowo − ale w znacznie piękniejszą, głębszą całość. Moja mama nie uciekła przed rodziną. Ona uciekła do swojego prawdziwego powołania. Stała się „instytucją” miłości dla dzieci, które tej miłości nie miały wcale. − Dlaczego milczałaś przez pięć lat? − zapytałam przez łzy, tuląc się do niej. − Bo bałam się, że mi nie wybaczysz, Karolciu. Bałam się, że uznasz mnie za wyrodną matkę i babcię. Dopiero teraz, gdy wszystko jest już prawnie i finansowo stabilne, miałam odwagę zadzwonić. Chcę, żeby moja wnuczka Emilka spędzała tu każde wakacje. Chcę być częścią Waszego życia, jeśli tylko mi na to pozwolisz... W ubiegły weekend mała Emilka po raz pierwszy przyjechała do Niebieskiej Przystani. Gdy moja córeczka biegała po lawendowym polu, trzymając swoją babcię za rękę, pomyślałam, że tajemnica tamtego wyjazdu do sanatorium była najtrudniejszą, ale i najpiękniejszą lekcją dojrzałości dla nas obu. Nauczyła mnie, że rodzice to nie są istoty stworzone wyłącznie po to, by spełniać nasze oczekiwania − to wolni ludzie, którzy mają prawo do własnych marzeń i dawania szczęścia światu w taki sposób, jaki podpowiada im serce. Zobacz też: „W piwnicy pod stosem pudeł leżał stary pamiętnik mamy. Jej ostatni wpis sprawił, że wybuchłam płaczem”
Toksyczna teściowa zawsze mówi tych 5 zdań. Tak w białych rękawiczkach rozbija każde małżeństwo
Budowanie wspólnego życia we dwoje wymaga wytyczenia jasnych granic wokół nowo powstałej rodziny, co nie zawsze spotyka się z aprobatą starszego pokolenia. Istnieje kilka wyjątkowo specyficznych sformułowań, które rzucane z pozoru niewinnie, potrafią zasiać destrukcyjne ziarno niepewności i doprowadzić do potężnego kryzysu między małżonkami.
Relacje z matką partnera od pokoleń stanowią jeden z najbardziej nośnych, ale i najtrudniejszych tematów w sferze życia rodzinnego. Kiedy stajemy na ślubnym kobiercu, wchodzimy w nowy świat z głową pełną nadziei na stworzenie bezpiecznej, niezależnej przestrzeni, w której to my decydujemy o zasadach, wychowaniu dzieci czy podziale domowych obowiązków. Rzeczywistość bardzo często weryfikuje te marzenia, zwłaszcza gdy na horyzoncie pojawia się starsza pani, która nie potrafi pogodzić się z rolą drugoplanowego obserwatora. Nie wszystkie złośliwości mają formę otwartej, głośnej awantury, bo o wiele bardziej niebezpieczna jest subtelna, codzienna manipulacja. Toksyczne zachowania bardzo często układają się w powtarzalny, wręcz podręcznikowy schemat. Istnieje pięć konkretnych zdań, które stopniowo podkopują zaufanie między partnerami i zmuszają mężczyznę do ciągłego wybierania między lojalnością wobec żony a szacunkiem do matki. Lista toksycznych zdań, czyli jak teściowa przejmuje kontrolę Oto pięć najniebezpieczniejszych komunikatów, które zaborcza matka potrafi rzucać z uśmiechem na ustach, systematycznie niszcząc autorytet synowej i więź między małżonkami: Ja tylko chciałam dobrze, przecież wiesz, że życzę wam jak najlepiej − zdanie klucz pojawiające się zawsze wtedy, gdy teściowa zostanie przyłapana na jawnym naruszeniu prywatności, na przykład na potajemnym sprzątaniu szafek czy karmieniu dziecka wbrew woli rodziców. Mój syn przed ślubem nigdy tak się nie zachowywał i zawsze miał dla mnie czas − komunikat mający na celu wywołanie w mężczyźnie potężnego poczucia winy oraz zaszczepienie w nim myśli, że małżeństwo to więzienie, które odcięło go od kochającej matki. W moich czasach dzieci wychowywało się zupełnie inaczej i nikt nie robił z tego takiego problemu − uderzenie w kompetencje macierzyńskie synowej, idealnie sprawdzające się w momentach, gdy maluch przechodzi trudny etap, a młodzi rodzice są skrajnie zmęczeni. Szkoda, że nie robisz tego tak, jak twoja poprzedniczka lub jak robię to ja − zawoalowane i bolesne porównanie, które może dotyczyć smaku zupy, sposobu prasowania koszul czy doboru firanek, mające na celu wpędzenie synowej w kompleksy. Musisz wreszcie wybrać, kto jest dla ciebie ważniejszy − ja, która cię urodziłam, czy ona − ostateczny, bezczelny szantaż emocjonalny o ogromnej sile rażenia, który stawia mężczyznę w sytuacji bez wyjścia i zwiastuje totalną wojnę rodzinną. Porównania do ideału i sączenie jadu w małżeńską codzienność Te zdania rzucane niby od niechcenia podczas wspólnej kawy mają powoli, ale skutecznie budować w psychice syna przekonanie, że jego wybranka nie radzi sobie z podstawowymi rolami życiowymi. Toksyczna matka celowo dąży do spolaryzowania sytuacji, ponieważ wierzy, że więź biologiczna i lata wychowania ostatecznie wygrają z przysięgą małżeńską złożoną obcej osobie. Kiedy w domu zaczynają stale padać te słowa, relacja wkracza w fazę permanentnego kryzysu. Mąż czy partner, zamiast budować przyszłość, spędza wolne wieczory na tłumaczeniu się przed obiema stronami konfliktu. To potworna katorga psychiczna dla całej rodziny, w której najmłodsi członkowie, czyli dzieci, stają się niemymi świadkami cichej wojny o wpływy dorosłych. Ciągłe stawianie synowej w cieniu innych kobiet, które rzekomo lepiej zadbałyby o komfort jej syna, generuje w małżeństwie stałe napięcie i rywalizację. Budowanie twardych granic jako jedyny ratunek dla rodziny Jedynym ratunkiem dla przetrwania małżeństwa w starciu z tak potężną toksycznością jest natychmiastowe i bezkompromisowe postawienie granic przez małżonków. Jeśli partner nie potrafi odciąć pępowiny i pozwala na to, by w jego domu regularnie padały te niszczycielskie sformułowania, związek zaczyna dryfować w stronę katastrofy. Szkoła życia uczy, że szacunek do starszych jest ważny, ale nie może odbywać się kosztem godności i prywatności nowo powstałej rodziny. Czas odrzucić fałszywą uprzejmość i zacząć reagować na każdą próbę manipulacji ze strony teściowej, bo tylko tak możemy ocalić miłość przed powolną śmiercią. Zobacz też: „Teściowa wyszła z sanatorium na wieczorny spacer i zniknęła. Telefon po 3 dniach sprawił, że stanęłam jak wryta”
„Myślałam, że babcia zadba o wnuczkę na działce. Gdy zobaczyłam, co Pola ukrywa w plecaku, rozpłakałam się”
Ostatni rok upłynął nam pod znakiem potężnych wyrzeczeń i stresu. Drastyczny wzrost rat naszego kredytu hipotecznego sprawił, że co miesiąc ledwo spinaliśmy domowy budżet. Z tego powodu musieliśmy odkładać na bok wszelkie marzenia – również te, które dotyczyły naszej ośmioletniej córki Poli. Gdy na początku czerwca moja teściowa zaproponowała, że zabierze Polę na weekend na działkę, byłam na nią w duchu wściekła. Myślałam: „My tu liczymy każdą złotówkę, a ona ucieka na wieś, żeby mieć święty spokój i nie patrzeć na nasze problemy”. Wszystko runęło w niedzielę wieczorem. Gdy Pola wróciła do domu i zobaczyłam, co ukrywa w swoim małym plecaku, zalałam się łzami, a prawda o zachowaniu teściowej odebrała mi mowę.
Kiedy w piątek po południu teściowa pakowała Polę do swojego samochodu, ledwo wydusiłam z siebie chłodne "do widzenia". W klatce piersiowej dławił mnie potworny żal. Kilka dni wcześniej Pola po raz kolejny zapytała, czy od września zapiszemy ją do szkoły muzycznej. Odmówiłam, tłumacząc, że w tym roku to niemożliwe, a potem przepłakałam pół nocy w kuchni. Widok zrelaksowanej teściowej, która z uśmiechem opowiadała o odpoczynku na leżaku i dbaniu o ogród, po prostu mnie drażnił. W duchu oskarżałam ją o brak empatii i niezrozumienie naszej trudnej sytuacji finansowej. Przez cały weekend nie potrafiłam znaleźć sobie miejsca. Gdy mąż dzwonił na działkę, a teściowa radosnym głosem opowiadała, że właśnie jedzą z Polą obiad na tarasie i zbierają owoce, ostentacyjnie wzdychałam. Byłam pewna, że ten wyjazd to dla starszej pani po prostu ucieczka od naszej napiętej, przytłoczonej kredytem codzienności. Ciężar w małym plecaku W niedzielę około godziny dziewiętnastej samochód teściowej zaparkował na naszym podjeździe. Pola wyskoczyła z auta uśmiechnięta i od razu rzuciła mi się na szyję. Teściowa tylko pomachała mi ręką zza szyby, odmówiła wejścia na kawę pod pretekstem zmęczenia drogą i szybko odjechała. − Mamo, mamo! Zobacz, co mam! Ale ciii, to jest wielki sekret od dobrej wróżki z działki! − szepnęła mi konspiracyjnie do ucha ośmiolatka, gdy weszłyśmy do salonu. Pola z trudem zdjęła ze swoich pleców szkolny plecak. Zauważyłam, że materiał jest nienaturalnie napięty, a wszystko waży o wiele za dużo. Zaintrygowana i zaniepokojona, postawiłam plecak na kanapie i rozpięłam suwak. Gdy zajrzałam do środka, nogi ugięły się pode mną. Wewnątrz, pod stertą ubranek, ukryte było duże, stare metalowe pudełko po piernikach, szczelnie owinięte grubą gumką. Gdy z drżącymi dłońmi uniosłam wieczko, zabrakło mi tchu. Pudełko było po brzegi wypełnione starannie ułożonymi plikami banknotów i monetami. Obok pieniędzy leżał mały katalog ze sklepu muzycznego, na którym Pola zakreśliła wymarzone czarne pianino, oraz odręczny list od teściowej. List od Dobrej Wróżki „Moje drogie dzieci. Wiem, jak ciężko pracujecie i jak bardzo przytłacza Was spłata tego kredytu. Widziałam Twoje łzy, Agatko, gdy musiałaś odmówić Poli lekcji gry. Moja emerytura jest skromna, ale przez ostatni rok odkładałam każdy grosz z myślą o wielkim talencie i pasji mojej wnuczki. Nie uciekam na działkę, by odciąć się od Waszych problemów. Pojechałam tam, by w spokoju przekazać te pieniądze Poli jako sekret, żebyście nie czuli krępującego długu. To są pieniądze na profesjonalne pianino i pierwszy rok prywatnych lekcji gry. Proszę, przyjmijcie je. Mama” − brzmiała treść listu. Usiadłam na podłodze przy kanapie, kurczowo tuląc to metalowe pudełko do piersi, i zalałam się łzami. To były łzy gigantycznego wstydu za moje wcześniejsze podłe myśli, ale też łzy bezgranicznego wzruszenia i oczyszczenia. Spłonęłam ze wstydu na myśl o tym, jak bardzo skrzywdziłam tę starszą kobietę w swoich ocenach, nazywając ją obojętną na nasz los. Mój mąż, gdy wszedł do salonu i zobaczył mnie płaczącą nad stertą banknotów i listem od swojej matki, bez słowa usiadł obok mnie i mocno mnie przytulił. Najważniejsza lekcja miłości Następnego dnia spakowaliśmy Polę z powrotem do samochodu, wzięliśmy metalowe pudełko i ruszyliśmy pod adres teściowej. Gdy otworzyła nam drzwi w szlafroku, zaspana i wyraźnie zaskoczona, nie wykrztusiłam ani słowa. Po prostu padłam jej w ramiona, mocno całując jej spracowane dłonie i błagając w duchu o wybaczenie za moją cichą, niesprawiedliwą złość. Nauczyłam się, by nigdy więcej nie oceniać intencji bliskich ludzi przez pryzmat własnego stresu finansowego. Moja teściowa, w ciszy i bez cienia oczekiwania na poklask, oddała nam swoje finansowe zabezpieczenie, byle tylko jej wnuczka mogła spełnić swoje wielkie muzyczne marzenie. Wczoraj w naszym salonie stanęło piękne, czarne, profesjonalne pianino. Gdy Pola usiadła przy klawiszach, a jej pierwsze, jeszcze nieporadne dźwięki poniosły się po całym domu, teściowa siedziała obok na fotelu, ocierając łzy szczęścia. Patrząc na nie obie, zrozumiałam, że prawdziwa siła rodziny nie kryje się w braku kredytów czy idealnych zarobkach. Kryje się właśnie w takiej cichej, międzypokoleniowej solidarności − w sercu babci, która bez wahania oddaje wszystko, by budować szczęście kolejnego pokolenia. Zobacz też: „Nie pierwszy raz obserwowałam w autobusie tę matkę z wózkiem. Byłam pewna, że nie ma w nim dziecka”
„Teściowa zabrała mojego Stasia na weekend na działkę. Gdy po 2 dniach przywieźli tylko pusty fotelik synka, skamieniałam”
Mój czteroletni synek Staś zwykle nie odstępował mnie na krok. Gdy na początku czerwca moja teściowa, Hanna, zaproponowała, że zabierze małego na weekend na swoją ukochaną działkę nad jeziorem, długo się wahałam. Ostatecznie dałam się namówić mężowi, który przekonywał, że świeże powietrze i czas spędzony z babcią dobrze zrobią naszemu jedynakowi. Przez dwa dni starałam się nie dzwonić co godzinę, dając im przestrzeń na budowanie relacji. Wszystko runęło w niedzielę wieczorem. Gdy usłyszałam dźwięk zajeżdżającego pod dom samochodu, wybiegłam na podjazd z radosnym uśmiechem. Zamiast auta teściowej, zobaczyłam jednak wóz jej sąsiada z działek.
Gdy mężczyzna otworzył bagażnik i wyciągnął z niego jedynie pusty fotelik mojego dziecka, pękło mi serce. Byłam pewna, że wydarzyło się najgorsze. A potem prawda o tym, dlaczego mój syn i teściowa nie wrócili, wycisnęła ze mnie wszystkie łzy. Pustka na podjeździe Gdy Staś wyjeżdżał, spakowałam mu jego mały plecaczek w autka, ulubioną przytulankę i mnóstwo ubranek na zmianę. Niedzielny wieczór miał być radosnym powrotem do naszej codzienności. Zamiast tego na podjeździe zastałam widok, który odebrał mi mowę. Z zaparkowanego auta wysiadł pan Marian, zaprzyjaźniony sąsiad teściowej z ogródków działkowych, wraz z żoną. Mężczyzna miał zakłopotaną minę. Podszedł do mnie i bez słowa wręczył mi odpięty z pasów, pusty dziecięcy fotelik oraz torbę z ubrankami mojego syna. − Pani Karolino, pani Hanna prosiła, żeby to pilnie przekazać. Kazała powiedzieć, że wszystko jest w porządku, ale żebyście jak najszybciej przyjechali nad jezioro − wykrztusił mężczyzna. W mojej głowie w ułamku sekundy eksplodowała lawina najgorszych scenariuszy. Jak to zostają? Dlaczego odesłała jego rzeczy i fotelik? Czy uciekła z moim dzieckiem? Czy stało się coś złego, a sąsiad boi się mi o tym powiedzieć? Mój mąż, Paweł, słysząc mój podniesiony, drżący głos, wybiegł z domu i stanął jak wryty na widok pustego fotelika samochodowego. Nie czekając ani minuty, wpięliśmy fotelik do naszego auta, wsiedliśmy do środka i z piskiem opon ruszyliśmy w stronę domków letniskowych. Światełko w oknie sąsiada Przez godzinną drogę serce waliło mi jak oszalałe. Paweł bez przerwy wybierał numer swojej matki, ale jej telefon milczał. Gdy w końcu zjechaliśmy na wyboistą, leśną drogę prowadzącą do ogródków działkowych, na skraju lasu panowała już głęboka noc. Podjechaliśmy pod domek teściowej, ale był on zupełnie ciemny i zamknięty na kłódkę. Moje przerażenie sięgnęło zenitu. Nagle zauważyłam, że ciepłe, żółte światło pali się w oknie sąsiedniej, zazwyczaj opuszczonej działki. Pobiegliśmy tam z Pawłem na złamanie karku. Przez szybę w ganku zobaczyłam widok, który całkowicie odebrał mi mowę. Przy drewnianym stole siedziała moja teściowa. Na jej kolanach smacznie spał nasz Staś, trzymając w rączce mały traktor. Obok nich siedział starszy, bardzo siwy mężczyzna, który z głębokim wzruszeniem gładził mojego synka po główce. Teściowa cicho coś mówiła, a po jej policzkach płynęły łzy. Gdy z impetem otworzyliśmy drzwi, Hanna natychmiast położyła palec na ustach, wskazując na śpiącego malucha. Sekret sprzed trzydziestu lat − Spokojnie, dzieci, usiądźcie. Staś jest bezpieczny, zjadł kolację i cały dzień bawił się na świeżym powietrzu − zaczęła szeptem teściowa, gdy wyszliśmy na taras, zostawiając małego pod opieką męża. − Odesłałam fotelik, bo wiedziałam, że to zmusi was do natychmiastowego przyjazdu. Musiałam was tu ściągnąć, bo sama nie miałam odwagi przekazać wam tej prawdy przez telefon. Usiadłam na drewnianej ławce, wciąż drżąc z emocji. Dopiero wtedy teściowa opowiedziała nam historię, która całkowicie zburzyła wszystko, co wiedziałam o przeszłości naszej rodziny. Starszy pan z sąsiedniej działki to pan Antoni. Paweł nie mógł go pamiętać, bo był niemowlęciem, gdy jego rodzina wyjechała z tych stron. Pan Antoni był biologicznym dziadkiem mojego męża − ojcem jego zmarłego taty. Przed trzydziestoma laty, po potwornym, rodzinnym konflikcie o majątek, został przez bliskich odcięty od syna i wnuka. Przez trzy dekady żył w całkowitej samotności, nie wiedząc nawet, że doczekał się prawnuka. − Gdy Staś biegał wczoraj po trawniku, Antoni podszedł do płotu − opowiadała teściowa, łkając cicho. − Staś bez żadnego lęku podbiegł do niego i podał mu swoją plastikową łopatkę. Antoni zaczął płakać na widok chłopca, który wygląda kropka w kropkę jak jego zmarły syn. Przegadaliśmy z Antonim całą noc. On jest bardzo chory, ledwo chodzi, a jego jedynym marzeniem było zobaczyć nas przed śmiercią i prosić o wybaczenie. Wielkie rodzinne pojednanie Teściowa wyjaśniła, że nie mogła tak po prostu spakować Stasia i odjechać w niedzielę wieczorem, zostawiając płaczącego, starszego człowieka samego na pustej działce. Postanowiła wziąć urlop i zostać na kolejny tydzień, by pomóc mu w porządkach i dać mu szansę na nacieszenie się prawnukiem. Odesłała fotelik, byśmy przyjechali i sami podjęli decyzję, czy chcemy porozmawiać z Antonim. Słuchając teściowej, poczułam, jak mój początkowy strach i wściekłość całkowicie mijają. Zastąpiło je potężne, oczyszczające wzruszenie. Spojrzałam na mojego męża. Paweł stał w drzwiach ganku, patrząc na starszego człowieka, który trzymał na rękach naszego syna. W jego oczach zobaczyłam łzy. Mąż powoli podszedł do stołu, usiadł naprzeciwko swojego dziadka i po raz pierwszy od trzydziestu lat wyciągnął do niego rękę. Starszy pan uścisnął ją kurczowo, głośno szlochając z wdzięczności. Lekcja, której nie zapomnę Pusty fotelik w jednej chwili przestał być symbolem tragedii. Stał się narzędziem, które moja teściowa wykorzystała, by w brawurowy sposób przerwać wielopokoleniowy łańcuch milczenia i dumy. Zamiast wracać do miasta, tamtej nocy zostaliśmy na działce wszyscy. Spędziliśmy nad jeziorem cudowny tydzień. Pomogliśmy panu Antoniemu odnowić stary ganek, a Staś codziennie z dumą biegał za nowym dziadkiem, pomagając mu podlewać kwiaty. Cała ta historia nauczyła mnie, że czasami sytuacje, które w pierwszej chwili budzą w nas paraliżujący strach, okazują się szansą na naprawienie najtrudniejszych ludzkich błędów. Nasz syn swoją dziecięcą energią przyniósł uleczenie staremu, samotnemu człowiekowi i zwrócił naszemu domowi utraconą tożsamość. Dziś pan Antoni nie jest już sam − przeprowadziliśmy go bliżej nas, a stary fotelik Stasia z powrotem jeździ w naszym aucie, przypominając nam każdego dnia, że prawdziwa rodzina zaczyna się tam, gdzie dorofli mają odwagę schować dumę do kieszeni i po prostu wybaczyć. Zobacz też: „Ukradkiem zajrzałam do pokoju córki i serce podeszło mi do gardła. Jej koleżanka wywijała na czworakach ogonem”
„Synowa wychowuje mojego wnuka na życiową lebiegę. Wszystkiego mu zabrania. Babcia pozwoliła mu się wyszaleć”
Synowa wiecznie czegoś zabraniała Maćkowi. Zabawa w piaskownicy? Nie, bo zarazki. Kontakty z innymi dziećmi z osiedla? Nie, bo na pewno są chore i go zarażą. Huśtawki? Rowerek? Nie, bo synek się przewróci, przeziębi, zwichnie nogę… Serce mi pękało, gdy na to patrzyłam.
Byłam zdziwiona, gdy syn oświadczył, że zamierza ożenić się z Julitą. Wydawało mi się, że ta kobieta w ogóle do niego nie pasuje. Jacek zawsze uwielbiał aktywnie spędzać czas, bo od małego wpajaliśmy mu z mężem, że ruch na świeżym powietrzu to zdrowie. W wolnych chwilach jeździł więc na rowerze, grał w tenisa, biegał, jeździł na rolkach. W zimie szusował na nartach, w lecie pływał w morzu. Tymczasem Julita zachowywała się tak, jakby każde wyjście na dwór kończyło się ciężką chorobą. Czasem miałam wrażenie, że gdyby tylko mogła, to całymi dniami siedziałaby w domu. Pamiętam, jak syn po oświadczynach przyprowadził ją do nas w gości. Pogoda była piękna, więc podałam obiad na tarasie. Dopóki świeciło słońce, wszystko było w porządku. Ale gdy tylko niebo trochę się zachmurzyło i zerwał się lekki wiaterek, Julita okryła się pledem, a w końcu uciekła do środka. – Co jej się stało? – szepnęłam do Jacka. – Julitka boi się, że ją przewieje i znowu się przeziębi – odparł. – Żartujesz? Przecież to lekki zefirek, a nie huragan – zdziwiłam się. – Oj, mamo, przestań. Ona jest bardzo delikatna, często się przeziębia. Musi na siebie uważać – bronił jej. Już miałam zapytać, czy na pewno chce się ożenić z taką mimozą, ale ugryzłam się w język. Kiedyś obiecałam sobie, że nie będę się wtrącać w jego życie, narzucać swojej woli. Poza tym byłam przekonana, że wcześniej czy później zarazi Julitę miłością do sportu. Niestety, mijały lata i nic się nie zmieniało On nadal jeździł na rowerze po lesie, grał w tenisa, w lecie pływał w morzu, w zimie szusował na nartach, a ona w obawie przed przewianiem, kleszczami, poparzeniami słonecznymi, odmrożeniami i innymi wielkimi, jej zdaniem, niebezpieczeństwami, siedziała w domu lub w hotelu. Śmieszyła mnie ta jej nadmierna ostrożność, ale zgodnie z daną sobie obietnicą, milczałam. Siedem lat po ślubie Jackowi i Julicie urodził się synek. Odetchnęłam z ulgą. Bałam się, że moja wrażliwa na swoim punkcie synowa nie zdecyduje się na dziecko. Maciuś przyszedł na świat śliczny i zdrowy. W odruchu serca zaproponowałam Julicie, że gdyby była taka potrzeba, to chętnie wyręczę ją po pracy w opiece nad małym. Żeby mogła odpocząć, spotkać się z przyjaciółkami. Grzecznie odmówiła. – Dziękuję, mamo, za troskę, ale poradzę sobie. Maciek jest dla mnie całym światem. W ogóle nie chcę się z nim rozstawać – odparła. Prawdę mówiąc, bardzo mnie to ucieszyło. Wtedy jeszcze pracowałam, miałam swoje sprawy, plany na popołudnia i wieczory. Byłam zadowolona, że nie muszę z nich rezygnować i codziennie bawić się w niańkę. Jednak w miarę upływu czasu ta radość zamieniała się w smutek i złość. Zorientowałam się bowiem, że synowa jest zdecydowanie nadopiekuńcza. Wiecznie czegoś zabraniała Maćkowi, wiecznie go przed czymś chroniła. Zabawa w piaskownicy? Nie, bo tam jest mnóstwo zarazków. Kontakty z innymi dziećmi z osiedla? Nie, bo na pewno są chore i go zarażą. Huśtawki? Drabinki? Rowerek? Nie, bo synek się przewróci, upadnie, przeziębi, zwichnie nogę… I tak dalej, i tak dalej. W efekcie wnuk całe dnie spędzał w domu w ramionach mamy. Gdy to widziałam, to mnie krew zalewała Nieraz próbowałam Julicie tłumaczyć, że nie może tak trzymać dziecka pod kloszem, że przez jej nadopiekuńczość Maciek nie będzie w stanie w przyszłości zmierzyć się z najmniejszym nawet problemem; będzie myślał, że życie jest usłane różami. Nic do niej nie docierało. Gdy tylko zaczynałam temat, natychmiast ucinała rozmowę. – Niech mama się nie wtrąca. To mój syn i mam prawo wychowywać go tak, jak chcę – odpowiadała za każdym razem. Początkowo łudziłam się jeszcze, że Jacek mnie poprze, jakoś wpłynie na żonę. Ale nie. Co prawda, gdy byliśmy sami, przyznawał mi rację, jednak w obecności Julity dyplomatycznie milczał. Z bezsilności chciało mi się wyć. Bolało mnie, że mój jedyny, ukochany wnuk wyrasta na życiową niedojdę. Miałam tylko nadzieję, że kiedyś nadejdzie dzień, w którym będę mogła spróbować to naprawić. No i udało się! Gdy Maciek skończył cztery lata, Julita postanowiła wrócić do pracy. Nic chciała, ale musiała. Jacek, choć bardzo się starał, nie był w stanie dłużej utrzymywać rodziny z jednej pensji. Gdy o tym usłyszałam, mocniej zabiło mi serce. Wyczułam swoją szansę. – Wracasz? Naprawdę? To znaczy, że Maciek idzie do przedszkola? – zapytałam, starając się, aby mój głos brzmiał obojętnie. – Mowy nie ma! Maciuś jest na to za delikatny – odparła synowa. – To kto się nim zajmie? – udałam zdziwienie, w duchu zacierając ręce. – Myśleliśmy o wynajęciu niani. Ale taka sprawdzona kosztuje majątek. Nie stać nas – westchnęła. – To macie problem – pokiwałam głową. – No właśnie… – posmutniała. – To może ja się nim zaopiekuję? – rzuciłam od niechcenia. – Za miesiąc mogę już przejść na emeryturę. Wtedy będę miała mnóstwo wolnego czasu. – Mama? – Julita wbiła w mnie wzrok. – Ja. A co? – Nic, nic… – spuściła głowę. – Boisz się, że będę wychowywać Maćka po swojemu? – domyśliłam się. – No właśnie – przyznała. – Nie martw się. Ty jesteś matką i ty decydujesz – uspokoiłam ją. – Naprawdę? Niech mama przysięgnie! – patrzyła na mnie podejrzliwie. – Przysięgam! – odparłam z powagą w głosie, krzyżując w tym samym czasie pod stołem dwa palce. Nie zamierzałam dotrzymywać tej głupiej obietnicy. Tylko pamiętaj – to, co tu robimy, to nasza tajemnica Maciuś trafił pod moje skrzydła dwa miesiące później. Zanim to jednak się stało, synowa omówiła ze mną wszystkie zasady, którymi powinnam kierować się w trakcie opieki nad wnukiem. Były tam oczywiście głównie zakazy, nakazy, ostrzeżenia. Słuchałam z wielką uwagą, ale gdy w końcu wyszła, natychmiast wyrzuciłam je z głowy. – Masz ochotę pójść na plac zabaw? – zapytałam Maćka. – No pewnie – przyznał – Ale mama mi nie pozwala. – Ale teraz jesteś u babci! – Naprawdę mogę iść? – oczy mu rozbłysły. – Naprawdę. Ale pod jednym warunkiem – zawiesiłam głos. – Że nie będę się brudził? – Brudzić się możesz. Babcia kupiła ci specjalne ubranka do brudzenia. Zaraz je włożysz – uśmiechnęłam się. – No to co? – wnuczek patrzył na mnie zaciekawiony, z ufnym uśmiechem. – Obiecaj, że to będzie nasza wielka tajemnica – położyłam palec na ustach. – Czyli mam nie mówić o niczym mamie? – upewnił się spryciarz. – Tak. Nie chcemy przecież, żeby się denerwowała – odparłam. Zgodził się natychmiast. Wiem, że to nie w porządku namawiać dziecko do kłamstwa, ale czułam się rozgrzeszona. Nie miałam przecież złych intencji, nie chciałam namącić, nikogo skrzywdzić. Chodziło mi tylko o dobro wnuka. Nie uwierzyła, że mały potknął się na chodniku Trzeba przyznać, Maćkowi udało się dochować tajemnicy. Przez następne półtora roku jego mama żyła w błogiej nieświadomości. Była przekonana, że jej synek siedzi bezpieczny u mnie w domu, ogląda telewizję, bawi się samochodzikami. Tymczasem my całe dnie spędzaliśmy na świeżym powietrzu. Początkowo wnuczek bał się podejść do innych dzieci, ale gdy w końcu pokonał nieśmiałość, poczuł się na placu zabaw jak u siebie. Grzebał się w piachu, biegał, wchodził na drabinki. W zimie lepił bałwana, zjeżdżał na sankach. Gdy wracaliśmy do domu na obiad, był potwornie zmęczony, czasem przemoczony i umorusany, ale szczęśliwy. Cieszyłam się, że wreszcie ma normalne dzieciństwo. Miałam nadzieję, że będzie się tak dobrze bawił razem ze mną przez następne półtora roku, do czasu, aż pójdzie do szkoły. Niestety… Dwa tygodnie temu przyjaciółka góralka zaprosiła mnie do siebie do Zakopanego. Postanowiłam zabrać ze sobą wnuka. W górach spadł już śnieg i pomyślałam, że to dobra okazja, by mały nauczył się jeździć na nartach. Synowa, choć nie wiedziała o moich zamiarach, początkowo nie chciała się zgodzić na wyjazd. Jak to ona wyobraziła sobie od razu, że na małego spadnie lawina, sopel lodu z dachu albo przejadą go sanie, którymi górale wożą turystów. I że złapie zapalenie płuc. W końcu jednak, gdy przekonała się, że przyjaciółka ma jeden z najpiękniejszych domów w mieście, uległa. – Tylko niech mama uważa na Maćka. Żeby się nie zgrzał, nie zamoczył, nie zmęczył – wyliczała jeszcze na dworcu. – O rany, przecież wiem. Nie musisz mi przypominać. Stosuję się do tych zasad od półtora roku – odparłam bez zmrużenia oka. W Zakopanem pogoda była wspaniała. Wypożyczyłam sprzęt dla wnuka i zapisałam go do dziecięcej szkółki narciarskiej. Maciek łapał wszystko w mig. Już trzeciego dnia bez strachu szusował po stoku dla maluchów. Byłam z niego taka dumna! – No, na dzisiaj wystarczy. Wracamy do domu. Jesteś już zmęczony. A poza tym zaraz będzie ciemno – zarządziłam po kolejnym udanym zjeździe – Ojejku, babciu, jeszcze raz – patrzył na mnie z błaganiem w oczach. – No dobrze, ale ostatni – zgodziłam się. Nie chciałam psuć mu frajdy. Nie mam pojęcia, jak doszło do tego wypadku. Maciek jechał bardzo pewnie. W pewnym momencie zachwiał się jednak, stracił równowagę i się przewrócił. Nie wyglądało to bardzo groźnie, jednak wnuczek nie mógł samodzielnie wstać. Gdy do niego podbiegliśmy z instruktorem, płakał. Zauważyłam, że ma nienaturalnie wykręconą nogę. – To chyba złamanie. Trzeba wezwać karetkę – stwierdził instruktor. Pół godziny później wnuczek był już w szpitalu. Szczęśliwie okazało się, że złamanie nie jest tak groźne, jak się wydawało. Lekarze raz-dwa poskładali nogę. Wieczorem Maciek już rozmawiał z innymi dziećmi leżącymi w sali i zbierał podpisy na gipsie. Z jednej strony cieszyłam się, że tak szybko otrząsnął się z szoku po wypadku, z drugiej martwiłam. Bałam się, że to dopiero początek kłopotów. Miałam rację. Ktoś z administracji szpitala zadzwonił do mojej synowej. Prosiłam ich, żeby tego nie robili, ale zasłaniali się przepisami. Że niby muszą powiadomić opiekunów prawnych. A ja to kto? Pies? W każdym razie Julita pojawiła się jeszcze tego samego dnia. Myślałam, że uda się ją przekonać, że Maciek po prostu nieszczęśliwie upadł na chodniku, ale nie. Przeprowadziła drobiazgowe śledztwo, wzięła syna w krzyżowy ogień pytań, no i dowiedziała się, jak naprawdę spędzał czas. Oczywiście od razu na mnie napadła. – Boże, mamo, jesteś nieodpowiedzialna! Jak mogłaś?! Przez ciebie moje dziecko cierpi! Nie spodziewałam się tego po tobie! – wrzeszczała na cały szpital. – Uspokój się. Przecież to tylko zwyczajne złamanie. Do wesela się zagoi… Próbowałam ją uspokajać, ale to jeszcze bardziej ją rozwścieczyło. Zaczęła mnie wyzywać, obrażać. Ja oczywiście w nerwach odpłaciłam jej tym samym. Mało brakowało, a wzięłybyśmy się za łby. Skończyło się na tym, że ja zagroziłam, że zgłoszę w sądzie rodzinnym, że źle opiekuje się dzieckiem, a ona, że nigdy nie zostawi Maćka pod moją opieką. Świetnie, nie? Od tamtej pory minęło kilka miesięcy. Maciek jest w domu. Wiem od syna, że czuje się dobrze, bo Julita się do mnie nie odzywa. Jak już trochę ochłonęłam, chciałam załagodzić nasz konflikt, ale jest nieugięta. Nie odbiera telefonów, nie odpisuje na SMS-y. Co więcej, szuka opiekunki dla syna. Nie będzie jej jednak łatwo przekonać go do niani, bo mały stoi za mną murem. Podobno twierdzi, że jak mama nie pozwoli mu widywać się z babcią, to nie odezwie się do niej do końca życia. Mądry chłopak! Wie, kto dla niego chce dobrze. Agnieszka, 62 lata Zobacz też: „Mąż wyszedł po mleko dla niemowlaka i zniknął bez śladu. Gdy po 3 latach zapukał do drzwi, prawda mnie przerosła”
„Teściowa wyszła z sanatorium na wieczorny spacer i zniknęła. Telefon po 3 dniach sprawił, że stanęłam jak wryta”
Wyprawienie mojej 68-letniej teściowej, Heleny, do ekskluzywnego sanatorium miało być dla nas wszystkich oddechem. Liczyliśmy na to, że po trzech tygodniach narzekań na mój sposób gotowania i wychowywania dzieci, mama mojego męża w końcu zajmie się sobą. Wszystko szło zgodnie z planem, dopóki w piątkowy wieczór nie odebraliśmy telefonu od jej przerażonej współlokatorki z pokoju.
Helena wyszła przed kolacją na zapowiadany wieczorny spacer po deptaku i... zapadła się pod ziemię. Nie wróciła na noc, a jej telefon milczał. Przez kolejne trzy doby odchodziliśmy od zmysłów, snując najczarniejsze scenariusze. Gdy po 72 godzinach milczenia na ekranie mojego smartfona wyświetlił się numer z recepcji, stanęłam jak wryta. Prawda, którą usłyszałam, zwaliła mnie z nóg i wywołała w naszej rodzinie prawdziwy skandal. Trzy dni absolutnego koszmaru Mój mąż, Tomek, był bliski obłędu. Policja przyjęła zgłoszenie, ale ponieważ teściowa była w pełni sił, miała przy sobie dokumenty i nie cierpiała na żadne zaniki pamięci, kazano nam czekać. Przeszukaliśmy social media, dzwoniliśmy po znajomych − nikt nic nie wiedział. Ja sama, choć na co dzień miałam z teściową pod górkę, nie spałam przez trzy noce. W poniedziałek rano, gdy piłam trzecią czarną kawę, mój telefon w końcu zaczął wibrować. − Dzień dobry, czy rozmawiam z synową pani Heleny? − usłyszałam w słuchawce oficjalny, wyraźnie zmieszany głos recepcjonistki z uzdrowiska.− Bardzo przepraszamy za kłopot, ale sprawa zaginięcia pani teściowej właśnie się wyjaśniła. Policja już odwołała poszukiwania. Teraz pani Helena musi jeszcze... uregulować rachunek za dodatkowe usługi. − Gdzie ona jest?! Nic jej nie jest?! − wykrzyknęłam, a Tomek natychmiast wyrwał mi telefon z ręki. − Pani Helena jest cała i zdrowa. Właśnie wróciła. Okazało się, że przez te trzy dni... zamieszkiwała w luksusowym apartamencie dla VIP-ów na najwyższym piętrze naszego ośrodka. I nie była tam sama. Skandal w samym środku sanatorium Wsiedliśmy w samochód i dwie godziny później parkowaliśmy pod sanatorium. Gdy weszliśmy do gabinetu dyrektora, ziemia usunęła mi się spod nóg. Na skórzanej kanapie, z dumnie podniesioną głową i w okularach przeciwsłonecznych, siedziała moja teściowa. Obok niej, trzymając ją szarmancko za rękę, siedział... elegancki, postawny na oko 65-latek w markowym garniturze. Jak się okazało − pan Edward, zamożny biznesmen z Trójmiasta, który wynajmował w sanatorium najdroższy apartament. Prawda o zniknięciu Heleny okazała się zdumiewająca. Teściowa poznała Edwarda podczas piątkowego spaceru przy tężniach. Oboje stwierdzili, że zakochali się w sobie od pierwszego wejrzenia. Kiedy Edward dowiedział się, że Helena gnieździ się w małym, dwuosobowym pokoiku z chrapiącą współlokatorką, po prostu... zaprosił ją do swojego apartamentu na weekend. − Mamo, czy ty straciłaś rozum?! − wykrztusił Tomek, czerwony ze wstydu i emocji. − Cała Polska cię szukała! Policja, komunikaty w internecie! A ty przez trzy dni balowałaś w apartamencie piętro wyżej?! Dlaczego wyłączyłaś telefon?! Helena zsunęła okulary na nos i spojrzała na nas z rozbrajającą szczerością: − Przepraszam was, moje dzieci, ale ja po prostu zapomniałam o całym świecie! Przez czterdzieści lat żyłam dla was, prałam, sprzątałam, wiecznie słuchałam, że jestem zrzędą. A Edward sprawił, że znowu poczułam się jak królowa! Piliśmy szampana na tarasie, jedliśmy krewetki, a wczoraj... wczoraj Edward oświadczył mi się na dachu sanatorium! Moja teściowa to równa babka Moja teściowa, wzór cnót i tradycyjnych wartości, która jeszcze tydzień temu pouczała mnie o tym, jak powinnam prowadzić dom, uciekła na trzydniowe, namiętne wagary z bogatym nieznajomym i bez słowa przyjęła pierścionek zaręczynowy. Ten skandal wstrząsnął całą naszą rodziną, a plotki w nadmorskim miasteczku nie cichły przez miesiące. Gdy wracaliśmy do domu, spojrzałam na mojego męża. Tomek wciąż był w szoku, ale ja... ja po raz pierwszy w życiu poczułam do mojej teściowej ogromną sympatię. Tajemnica z sanatorium pokazała mi, że pod maską surowej i wiecznie czepiającej się starszej pani kryła się kobieta, która po prostu marzyła o odrobinie szaleństwa i miłości. Choć jej ucieczka kosztowała nas mnóstwo nerwów, to wypad do uzdrowiska zmienił wszystko. Helena przestała wtrącać się w nasze życie, bo teraz jest zbyt zajęta planowaniem swojego hucznego, drugiego ślubu i podróży poślubnej wokół świata. Zobacz też: „Chciałam tylko zerknąć na słodkiego bobaska. Gdy z wózka wysunęła się włochata rączka, zmroziło mi krew w żyłach”
„Chciałam tylko zerknąć na słodkiego bobaska. Gdy z wózka wysunęła się włochata rączka, zmroziło mi krew w żyłach”
Przez kilka dni z rzędu obserwowałam w parku tę samą dziewczynę. Chodziła samotnie zacienionymi alejkami, kurczowo trzymając rączkę głębokiego wózka. Jednak z wnętrza nigdy nie dobiegł żaden dźwięk, a młoda kobieta ani razu nie nachyliła się nad bobaskiem. Sterowana palącą ciekawością postanowiłam wykorzystać chwilę jej nieuwagi i zerknąć pod muślinową pieluszkę. Byłam pewna, że odkryłam potworną tajemnicę.
Mam na imię Grażyna i mam 64 lata. Odkąd przeszłam na emeryturę, moją największą pasją stały się codzienne, długie spacery po naszym lokalnym parku. Jako matka trójki dorosłych już dzieci i babcia czterech maluchów, mam ogromną słabość do niemowląt. Na widok głębokiego wózka dziecięcego moje serce zawsze mięknie. Od kilku dni moją uwagę zwracała młoda, niezwykle skryta dziewczyna, która spacerowała tymi samymi alejkami. Podejrzany wózek Dziewczyna prowadziła piękny, nowoczesny wózek z głęboką gondolą. Było w niej jednak coś, co budziło mój cichy niepokój. Kobieta nigdy nie zatrzymywała się przy innych matkach. Wózek był szczelnie zasłonięty grubą, muślinową pieluszką, nawet w cieniu drzew. Co najważniejsze − ze środka nigdy nie dobiegł żaden dźwięk. Żadnego płaczu, stękania czy cichego kwilenia, które są przecież naturalne dla noworodków. W zeszły wtorek dziewczyna usiadła na ławce niedaleko fontanny. Wyciągnęła telefon i całkowicie zatopiła się w pisaniu wiadomości. Uznałam, że to idealny moment. Jako ciekawska z natury babcia postanowiłam podejść bliżej, udając, że szukam cienia. Chciałam tylko dyskretnie zerknąć pod pieluszkę na słodkiego, śpiącego bobaska. Szokujące odkrycie Podeszłam na palcach do krawędzi wózka. Delikatny podmuch wiatru uniósł brzeg muślinowego materiału. Pochyliłam się z uśmiechem, gotowa na widok różowych policzków niemowlęcia. W tamtej sekundzie zmroziło mi krew w żyłach. Serce podeszło mi do gardła, a z moich piersi o mało nie wyrwał się krzyk przerażenia. Z wnętrza wózka, zamiast dziecięcej dłoni, powoli wysunęła się... mała, czarna, całkowicie włochata rączka z ostrymi pazurkami. Chwilę później spomiędzy kocyków wyłonił się wielki pyszczek z klapniętymi uszami i parą lśniących, badawczych oczu. W wózku nie było żadnego dziecka. Siedział tam... starszy, niewielki kundelek o siwym pyszczku. Dziewczyna na dźwięk mojego gwałtownego wdechu natychmiast schowała telefon i zasłoniła wózek. Zbladła jak ściana, patrzyła na mnie ze śmiertelnym strachem w oczach, jakby została przyłapana na najgorszym przestępstwie. Prawda, która wycisnęła łzy − Przepraszam, ja wiem, jak to wygląda... − wyszeptała łamiącym się głosem, a z jej oczu nagle popłynęły łzy. − Ludzie w parku patrzą na mnie jak na wariatkę. Śmieją się, szepczą za moimi plecami. Myślą, że zwariowałam, bo wożę psa w wózku dla dzieci. Usiadłam obok niej na ławce, próbując opanować szalejące tętno. Mój początkowy strach i zdumienie zaczęły ustępować miejsca czystej ciekawości. Dziewczyna miała na imię Kamila, a pies w wózku to czternastoletni Roki. − Roki jest ze mną od czasów moich studiów − opowiadała Kamila, tuląc czworonoga, który z powagą oparł łapki o brzeg gondoli. − Przeżyliśmy razem wszystko. Trzy miesiące temu przeszedł poważny wylew. Lekarze go uratowali, ale Roki stracił władzę w tylnych łapach. Nie potrafi już chodzić. Weterynarz powiedział, że jego serce jest silne i pies nie cierpi, ale musi mieć kontakt ze światem. Kamila wyjaśniła, że specjalne wózki inwalidzkie dla psów nie sprawdzały się na wyboistych, parkowych alejkach, a noszenie ciężkiego kundelka na rękach przez kilka godzin przekraczało jej fizyczne siły. − Znalazłam ten głęboki wózek dziecięcy na portalu z używanymi rzeczami − tłumaczyła ze smutkiem. − Ma świetną amortyzację, Roki leży w nim jak król na miękkich poduszkach i może oglądać ptaki i wąchać powietrze. Zasłaniam go pieluszką, bo mam dość wytykania palcami i komentarzy, że ludziom to się już w głowach poprzewracało od tego dobrobytu. Ja po prostu walczę o jakość życia mojego najlepszego przyjaciela. Lekcja miłości i pokory Słuchając Kamili i patrząc na Rokiego, który z absolutnym spokojem i wdzięcznością lizał dłoń swojej właścicielki, poczułam, jak ogromna fala wzruszenia zalewa moje serce. Zrobiło mi się potwornie wstyd za moją początkową, surową ocenę. Ja też przez chwilę pomyślałam, że to jakaś fanaberia współczesnej młodzieży. Tymczasem przede mną siedziała niesamowicie dojrzała, wrażliwa młoda kobieta, która złożyła swojemu staremu, schorowanemu przyjacielowi najpiękniejszy dowód lojalności. Zamiast uśpić psa, by mieć święty spokój, poświęciła swój czas, pieniądze i reputację w oczach sąsiadów, by dać mu godną, radosną starość. Mocno przytuliłam Kamilę i pogłaskałam Rokiego po jego włochatej główce. Tajemnica z parku dała mi, jako starszej osobie, potężną lekcję pokory. Nauczyła mnie, że za zachowaniami, które z boku wydają nam się dziwne, ekscentryczne czy wręcz śmieszne, często kryje się najczystsza, bezinteresowna miłość i wielki, cichy dramat. Od tamtego wtorku nie pozwalam nikomu w parku szeptać na widok Kamili. Gdy mijają nas inne spacerowiczki, ostentacyjnie podchodzę do wózka, witam się z Rokim i mówię głośno: „Dzień dobry, piesku! Ale masz wspaniałą i mądrą mamusię!”. Bo prawdziwe macierzyństwo i opiekuńczość mierzy się wielkością serca, a nie biologią. Zobacz też: „Przez 15 lat mąż okłamywał mnie i całą rodzinę. Gdy znalazłam jego stare świadectwo szkolne, odebrało mi mowę”
„Ostatnie słowa babci. Przez całe życie myślałam, że jesteśmy idealną rodziną. Jeden stary list zburzył wszystko”
Moja babcia Helena była opoką całej rodziny. Ciepła, zawsze uśmiechnięta, piekła najlepsze drożdżówki na świecie i uczyła mnie, że rodzina to największy skarb, o który trzeba dbać za wszelką cenę. Przez trzydzieści lat mojego życia byłam pewna, że historia naszych bliskich jest prosta i nieskazitelna. Wszystko zmieniło się w dniu, w którym babcia trafiła do szpitala, a ja miałam spakować dla niej kilka osobistych rzeczy.
Szukając w jej mieszkaniu ulubionej, flanelowej koszuli nocnej, przypadkowo potrąciłam stojącą na komodzie porcelanową pozytywkę. Nigdy nie pozwalano mi jej dotykać, gdy byłam dzieckiem. Pozytywka spadła na dywan, a z jej podwójnego dna wypadł mały, zardzewiały kluczyk. Instynktownie podeszłam do starej, zamkniętej na głucho komody w sypialni. Kluczyk pasował idealnie. Wewnątrz, zamiast starych obrusów, znalazłam starannie przewiązany czerwoną wstążką plik listów oraz czarno-białe zdjęcie młodej kobiety trzymającej na rękach niemowlę. Kobieta na fotografii była uderzająco podobna do mojej mamy, ale to nie była babcia Helena. List z przeszłości Moje serce zaczęło bić szaleńczo, gdy otworzyłam pierwszy list, datowany na wrzesień 1965 roku. Czytałam słowa pisane drżącą ręką niejakiej Wandy − rodzonej, młodszej siostry mojej babci, o której istnieniu... nigdy w domu nie wspomniano nawet słowem. „Helenko, błagam Cię, zaopiekuj się nią. Ja nie mam siły, a w tym miasteczku ludzie zjedzą mnie żywcem za to, że urodziłam nieślubne dziecko. Niech moja córeczka rośnie w miłości, jakiej ja nie potrafię jej dać. Oficjalnie to Ty będziesz jej matką. Nikomu nie mów o moim romansie z Janem. Dla wszystkich umarłam. Zapomnijcie o mnie”. Ziemia usunęła mi się spod nóg. Moja mama − ukochana jedynaczka babci Heleny i dziadka − w rzeczywistości była dzieckiem innej kobiety. Owocem zakazanego, skandalicznego jak na tamte czasy romansu, który rodzina postanowiła na zawsze wymazać z pamięci. Babcia Helena adoptowała dziewczynkę, udając przed całym światem, że to jej własna ciąża, by chronić honor siostry i dać dziecku bezpieczny dom. Ostatnie wyznanie Z listami w torebce i łzami w oczach pojechałam do szpitala. Babcia leżała i była wyraźnie słaba. Gdy zobaczyła moją twarz i wystające z torby papiery, na jej zmęczonych ustach pojawił się smutny uśmiech. Zrozumiała. − Znalazłaś − wyszeptała, a z jej oka spłynęła łza. − Chciałam zabrać to do grobu, żeby nie ranić Twojej mamy. Ale odkąd poczułam, że mój czas się zbliża, ten ciężar stał się zbyt wielki. Przez kolejną godzinę, trzymając mnie za rękę, babcia opowiedziała mi o Wandzie. O wielkiej, nieszczęśliwej miłości do żonatego mężczyzny, o potępieniu przez sąsiadów i o pakcie milczenia, który zawarły siostry. Wanda oddała dziecko, wyjechała na drugi koniec kraju i nigdy więcej nie nawiązała kontaktu. Babcia Helena przez ponad pół wieku żyła w strachu, że prawda wyjdzie na jaw i zniszczy poczucie bezpieczeństwa mojej mamy. Ciężar tajemnicy Siedziałam przy łóżku kobiety, która wychowała mnie i moją mamę. Nie czułam żalu ani złości, że nas okłamywano. Czułam głęboki, rozrywający serce podziw. Zrozumiałam, ile poświęcenia wymagało od babci Heleny milczenie przez te wszystkie lata. Jak bardzo musiała kochać moją mamę, skoro przyjęła ją jak własną i chroniła ten sekret przed całym światem, ponosząc ogromny koszt emocjonalny. Wychodząc ze szpitala, stanęłam przed najtrudniejszą decyzją w moim życiu. Za drzwiami czekała moja mama, trzymając w ręku termos z ciepłą zupą dla babci. Spojrzałam w jej oczy − tak podobne do oczu kobiety z czarno-białego zdjęcia. Zdecydowałam, że sekrety, które miały chronić miłość, powinny pozostać nienaruszone. Schowałam listy głęboko do torebki, otarłam łzy i mocno przytuliłam mamę. Prawda o tamtym romansie i dziecku odeszła razem z babcią, ale miłość, którą dzięki tej tajemnicy zbudowano, uratowała naszą rodzinę. Zobacz też: Przez 20 lat uważałam teściową za wroga. Jedno znalezisko w jej torebce sprawiło, że spłonęłam ze wstydu
„Cieszyłam się, gdy syn i synowa zaprosili mnie na wspólne wczasy. Dopiero na deptaku w Juracie zrozumiałam ich perfidny plan”
Kiedy na niedzielnym obiedzie mój syn, Tomek, i jego żona, Marlena, ogłosili, że w tym roku zabierają mnie na wakacje nad morze, byłam w siódmym niebie. Od śmierci męża rzadko gdzieś wyjeżdżałam, a perspektywa spędzenia tygodnia z nimi i moimi ukochanymi wnukami wydawała mi się spełnieniem marzeń. „Mamo, odpoczniesz, pooddychasz jodem, my wszystko zorganizujemy” – mówiła Marlena, czule gładząc mnie po ramieniu. Jakże byłam naiwna.
Początek wyjazdu był cudowny. Pensjonat w Juracie, otoczony pachnącym sosnowym lasem, blisko plaży. Cieszyłam się każdą chwilą, chętnie bawiłam się z dzieciakami i z dumą patrzyłam na moją rodzinę. Pierwszy zgrzyt pojawił się drugiego dnia przy obiedzie w smażalni ryb. Gdy kelner przyniósł rachunek, Tomek nagle zaczął nerwowo przeszukiwać kieszenie. „Ojej, mamo, zostawiłem portfel w pokoju, a Marlena ma tylko telefon z rozładowaną baterią. Podratujesz nas? Rozliczymy się wieczorem” − rzucił z zakłopotanym uśmiechem. Oczywiście wyciągnęłam kartę. Kwota była spora, ale pomyślałam: zdarza się, to przecież moje dzieci. Wieczorem nikt jednak o pieniądzach nie wspomniał. Co gorsza, scenariusz zaczął się powtarzać. Następnego dnia rano Marlena poprosiła, żebym skoczyła z dziećmi po gofry i lody, bo oni muszą coś pilnie załatwić przez telefon. Za gofry z owocami i bitą śmietaną dla całej czwórki zapłaciłam sama. Podobnie było z biletami do fokarium i pamiątkami − plastikowe wiaderka, muszelki i wielkie pluszowe foki bez słowa lądowały w moim koszyku, a syn z synową nagle odwracali wzrok lub dramatycznie zajmowali się czymś innym. Prawda na deptaku w Juracie Moje narastające wątpliwości zamieniły się w bolesną pewność czwartego dnia wieczorem, podczas spaceru po słynnym, tętniącym życiem deptaku w Juracie. Deptak był usiany kolorowymi straganami, salonami gier, dmuchanymi zamkami i budkami z najdroższymi goframi. Dzieci, jak to dzieci, oszalały ze szczęścia. Chciały na gokarty, na trampoliny, karuzelę i watę cukrową. Szłam kilka kroków za synem i synową, prowadząc Nelkę za rączkę. Tomek i Marlena rozmawiali szeptem, myśląc, że szum nadmorskiego wiatru i gwar deptaka zagłuszą ich słowa. Mylili się. − Marlena, ciszej, bo matka usłyszy − syknął Tomek. − Oj przestań, przecież widziałaś, ile wydała na obiad. Ma wysoką emeryturę, trzyma oszczędności na lokacie, to na co ma wydawać? Dla wnuków jej żal? Jakbyśmy jechali sami, to na te wszystkie atrakcje poszłaby połowa mojej pensji. Wycieczka do Trójmiasta, park linowy, restauracje... Dobrze wymyśliłam z tym zaproszeniem. Wilk syty i owca cała. Ona czuje się potrzebna, a my mamy darmowego sponsora na zachcianki młodych i darmową nianię wieczorami. Gdy to usłyszałam, zamarłam na środku chodnika. Ziemia usunęła mi się spod nóg. Ludzie omijali mnie z obu stron, a w moich oczach stanęły palące łzy. Ich perfidny plan stał się jasny. Nie zaprosili mnie z miłości ani po to, bym odpoczęła. Byłam dla nich chodzącym bankomatem, który miał sfinansować drogie, nadmorskie kaprysy i luksusy, na które sami żałowali pieniędzy. Moja cicha lekcja Przez resztę wieczoru milczałam. Serce pękało mi z żalu, gdy patrzyłam na mojego syna − chłopca, którego wychowałam na porządnego człowieka, a który teraz bez mrugnięcia okiem pozwalał żonie żerować na mojej dobroci. Nie zrobiłam awantury na deptaku. Postanowiłam rozegrać to inaczej. Następnego dnia rano, tuż przed planowaną wycieczką do pobliskiego parku rozrywki, usiedliśmy przy wspólnym śniadaniu. Marlena od razu zaczęła szczebiotać: „Ojej, te bilety wstępu są takie drogie w tym roku, a Tymonek tak bardzo chce zobaczyć dinozaury...”. Spojrzała na mnie wymownie, czekając, aż otworzę torebkę. Wtedy spokojnie odłożyłam filiżankę z kawą, uśmiechnęłam się szeroko i powiedziałam: − To wspaniale, że zabieracie dzieci w takie miejsca! Ja dzisiaj zostaję w pensjonacie, muszę poczytać książkę i odpocząć w cieniu. A skoro o pieniądzach mowa − Tomek, tu są paragony z ostatnich trzech dni za obiady, gofry, zabawki i bilety do fokarium. Wyszło równe osiemset złotych. Zrób mi, proszę, przelew jeszcze dzisiaj, bo na koncie zostawiłam sobie tylko tyle, ile potrzebuję na bilet powrotny do domu. Nowe granice Mina Marleny w jednej sekundzie zrzedła, a mój syn spalił się ze wstydu i zrobił czerwony jak burak. Przez resztę wyjazdu atmosfera była gęsta, ale nagle okazało się, że telefon synowej działa, portfel Tomka cudownie się odnalazł, a dzieci nie muszą zaliczać każdej najdroższej plastikowej atrakcji na deptaku. Tajemnica ich darmowych wczasów została odkryta. Choć wracałam do domu z poczuciem ogromnego zawodu, nie żałuję tej lekcji. Kocham moje wnuki ponad wszystko i chętnie kupię im prezent z własnej woli, ale nie pozwolę, by własne dzieci traktowały mnie jak sponsora zmuszanego do płacenia za ich wygodę. Postawiłam twardą granicę i wiem, że na kolejne wakacje zaproszę się już... sama. Zobacz też: „W piwnicy pod stosem pudeł leżał stary pamiętnik mamy. Jej ostatni wpis sprawił, że wybuchłam płaczem”
„Kupiłam mu soczek, chrupki i zużyłam prąd na bajki”. Po powrocie z pracy matka dostała rachunek od babci
Kwestia odpłatnej opieki nad dziećmi przez członków najbliższej rodziny budzi skrajne emocje. Przeczytaj niezwykle bolesną opowieść młodej mamy, która przeżyła głębokie rozczarowanie, gdy babcia postanowiła wystawić szczegółowy, wręcz absurdalny rachunek za kilka godzin spędzonych z czteroletnim wnukiem.
Drodzy Państwo! Jestem mamą czteroletniego Frania i od kilku miesięcy, po moim powrocie do pracy na pełen etat, staramy się z mężem jakoś łatać codzienne grafiki, aby syn nie musiał spędzać w przedszkolu po dziesięć godzin dziennie. Moja mama przeszła niedawno na emeryturę, ma mnóstwo wolnego czasu i sama wielokrotnie deklarowała, że z ogromną chęcią pomoże nam przy małym, by poczuć się znowu potrzebną. Byłam jej za to niesamowicie wdzięczna, często robiłam jej zakupy, kupowałam drogie prezenty w ramach podzięki i dbałam, by niczego jej nie brakowało. Wczoraj jednak, gdy zmęczona po całym dniu w biurze pojechałam do niej, żeby odebrać synka, zastałam na kuchennym stole widok, który dosłownie odebrał mi mowę i sprawił, że serce pękło mi na pół. Obok kubka z niedopitą herbatą leżała starannie zapisana kartka papieru, na której moja własna matka sporządziła skrupulatny, szczegółowy rachunek za niespełna cztery godziny opieki nad moim dzieckiem. Kiedy przeczytałam te wszystkie pozycje, czułam, jak do gardła podchodzą mi łzy. Absurdalne koszty opieki nad wnukiem Na liście, którą zostawiła moja mama, nie było jedynie symbolicznej kwoty za poświęcony czas, do której mogłabym się jeszcze jakoś odnieść i spróbować ją zrozumieć. Moja matka postanowiła wycenić każdą, najdrobniejszą rzecz, jaką zaserwowała własnemu wnukowi w trakcie mojego pobytu w pracy. Czarnym długopisem wyliczyła: „Kupiłam mu soczek, chrupki kukurydziane i zużyłam prąd na bajki, które oglądał przez godzinę, gdy ja musiałam odpocząć”. Pod spodem widniała konkretna kwota. Siedziałam na krześle i tarłam oczy z niedowierzania, zastanawiając się, czy to nie jest jakiś chory żart albo ukryta kamera. Moja rodzona matka potraktowała swojego jedynego, uwielbianego wnuka jak klienta w bezdusznym pensjonacie, gdzie za każdą dodatkową usługę trzeba słono zapłacić na koniec doby. Rozumiem, że żyjemy w ciężkich czasach, że inflacja dotyka każdego z nas, a emerytury w Polsce nie należą do najwyższych, ale nigdy nie żałowałam mamie pieniędzy i zawsze dbałam o jej portfel. Wyliczanie mi kosztu chrupek kukurydzianych i kilku kilowatów energii elektrycznej za czas, kiedy dziecko oglądało animacje, to dla mnie szczyt bezduszności i totalny upadek jakichkolwiek wartości rodzinnych. Bezinteresowna miłość babci kontra biznesowe podejście do rodziny Najbardziej boli mnie w tym wszystkim fakt, jak bardzo zmieniło się podejście starszego pokolenia do instytucji babci, którą pamiętam ze swojego własnego dzieciństwa. Moja babcia brała mnie na całe wakacje do małego domku, karmiła najlepszymi obiadami i nigdy w życiu nie pomyślałaby o tym, by żądać od moich rodziców zwrotu kosztów za zjedzony chleb czy zużytą wodę. Dzisiaj mam wrażenie, że wszystko stało się towarem na sprzedaż, a naturalna, rodzinna solidarność i chęć pomocy młodym na starcie zostały zastąpione przez twardy, bezwzględny biznes. Moja mama spędziła z Franiem wspaniałe popołudnie, synek opowiadał mi z wypiekami na twarzy, jak budowali zamki z klocków i jak bardzo kocha babcię. Nie miał pojęcia, że każda minuta tej rzekomo radosnej zabawy była przez jego ukochaną babcię skrupulatnie przeliczana na złotówki i grosze, które jego matka musi teraz przelać na konto. Czuję potworny niesmak, ponieważ to biznesowe podejście niszczy całą magię bezinteresownej miłości, jaką dziadkowie powinni przelewać na kolejne pokolenia. Jeśli za każdy uśmiech, za każde przytulenie i za każdy podany dziecku napój mam płacić według oficjalnego cennika, to wolę wynająć obcą nianię z ogłoszenia, bo przynajmniej będę miała jasną sytuację i nie będę musiała znosić rodzinnej hipokryzji. Konflikt finansowy z matką i bolesne wnioski na przyszłość Gdy wieczorem zadzwoniłam do mamy, żeby jeszcze o tym porozmawiać i jakoś wyjaśnić, usłyszałam w słuchawce chłodny, urzędowy ton. Matka bez cienia zażenowania stwierdziła, że przecież ona też ponosi koszty, prąd kosztuje coraz więcej, a chrupki same się w sklepie nie kupiły, więc to oczywiste, że powinnam jej wszystko zrekompensować. Żadne moje argumenty o tym, że dwa dni wcześniej kupiłam jej zapas leków za dwieście złotych i zatankowałam auto do pełna, do niej nie trafiały. Liczył się tylko ten jej nieszczęsny, domowy paragon i poczucie, że została w jakiś sposób wykorzystana przez własne, pracujące dziecko. Ta sytuacja zasiała potworny chłód w naszych relacjach i szczerze mówiąc, nie wiem, jak mam teraz z nią rozmawiać przy niedzielnym obiedzie. Straciłam całkowite zaufanie do jej intencji i za każdym razem, gdy mama zaproponuje, że posiedzi z Franiem, będę widziała przed oczami ten nieszczęsny arkusz kalkulacyjny. Czy ja naprawdę jestem roszczeniową córką, która wymaga zbyt wiele? Czy w dzisiejszym świecie płacenie własnej matce za prąd zużyty podczas oglądania bajek z wnukiem to już jest normalność, do której muszę się po prostu przyzwyczaić dla świętego spokoju? Pozdrawiam serdecznie, Kasia Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Nauczyciele powinni dyżurować w wakacje. „I tak nie mają co robić, a rodzice pracują”
Nie bierze się dzieci do kościoła. Babcia się wściekła: „Spojrzałam na tą smarkulę i aż mną zatrzęsło”
Czy zabieranie małych dzieci na niedzielne nabożeństwa to zawsze dobry pomysł, zwłaszcza gdy dorośli nie potrafią zapanować nad ich zachowaniem? Przeczytaj pełen wzburzenia list starszej kobiety, która podczas mszy świętej zderzyła się z kompletnym brakiem kultury u kilkuletniej dziewczynki i bezradnością jej rodziców.
Szanowna Redakcjo. Zdecydowałam się napisać ten list, ponieważ sytuacja z ostatniej niedzieli przelała czarę mojej goryczy i uświadomiła mi, że nie bierze się małych dzieci do kościoła, jeśli nie potrafi się ich wcześniej nauczyć podstawowych manier. Jestem dumną babcią i matką, całe życie starałam się wpajać moim dzieciom, że Dom Boży to miejsce ciszy, skupienia i głębokiego szacunku. Niestety, to, co zastałam w ławce obok podczas porannej mszy świętej, przerosło moje najśmielsze wyobrażenia o granicach bezczelności. Spojrzałam na tę małą smarkulę siedzącą za mną i aż mną zatrzęsło z wściekłości, gdy zobaczyłam, z jaką drwiną i lekceważeniem traktuje dorosłą, starszą osobę, podczas gdy jej rodzice siedzieli obok jak bezwolne klocki, zapatrzeni w ołtarz i udający, że problem nie istnieje. Skandaliczne zachowanie dziewczynki w świętym miejscu Wszystko zaczęło się w połowie kazania, kiedy radosna i rozkojarzona dziewczynka, na oko może pięcioletnia, zaczęła kręcić się na wszystkie strony, kopać w oparcie mojej ławki i głośno szeleścić papierkami po cukierkach. Kiedy delikatnie odwróciłam głowę i posłałam jej upominające, poważne spojrzenie, licząc na to, że dziecko zrozumie swój błąd i usiądzie spokojnie, mała bezczelnie spojrzała mi prosto w oczy i wystawiła język. Stałam tam jak zamurowana, nie wierząc, że tak małe dziecko potrafi z taką premedytacją i złośliwością prowokować starszą, nieznajomą kobietę w świętym miejscu. Najgorsze było to, że ta smarkula nie zrobiła tego raz − przez kolejne kilkanaście minut, za każdym razem, gdy próbowałam skupić się na modlitwie, ona stroiła miny i cicho podśmiewała się pod nosem. Moje serce biło jak szalone z oburzenia, bo poczułam się potwornie upokorzona. Ta mała dziewczynka doskonale wiedziała, że robi coś złego, ale bawiła się moją bezradnością, widząc, że ja w kościele nie zacznę robić awantury i nie podniosę na nią głosu przy całym tłumie wiernych. Całkowita obojętność rodziców na prowokacje własnego dziecka Przez cały ten czas z przerażeniem obserwowałam reakcję, a raczej całkowity brak reakcji ze strony matki i ojca tej dziewczynki, którzy siedzieli tuż obok niej. Matka co chwilę zerkała na córkę, widziała te wystawiane języki i głupie miny kierowane w moją stronę, ale zamiast stanowczo złapać małą za rękę, upomnieć ją lub po prostu wyprowadzić, odwracała wzrok z głupkowatym uśmiechem. Ojciec natomiast bawił się telefonem komórkowym pod ławką, kompletnie odcięty od rzeczywistości i udający, że wychowanie własnego dziecka w niedzielny poranek go nie dotyczy. Ta totalna bezradność i ignorowanie chamskiego zachowania wobec starszej osoby to jest największa porażka współczesnego pokolenia rodziców. Oni w imię jakiegoś chorobliwego spokoju wolą udawać, że ich dziecko to święty aniołek, pozwalając mu na publiczne niszczenie cudzego komfortu i deptanie podstawowych zasad kultury osobistej. Kiedy pod koniec nabożeństwa nie wytrzymałam, podeszłam do tej matki i powiedziałam szeptem, że zachowanie jej córki było wysoce nieodpowiednie, usłyszałam jedynie lodowate i pełne wyższości: „Proszę pani, dziecko ma swoje prawa, a kościół jest dla wszystkich”. Czy prawa dzieci mają polegać na pokazywaniu języka starszym ludziom w świątyni? Kościół to miejsce modlitwy, a nie plac zabaw dla niewychowanych dzieci Apeluję do Redakcji o nagłośnienie tego problemu, bo msza święta coraz częściej zamienia się w koszmar dla starszych parafian, którzy chcą po prostu w spokoju przeżyć niedzielę. Jeśli rodzice nie potrafią wyegzekwować od swojego kilkulatka godziny spokojnego siedzenia w ławce i szacunku dla otoczenia, to niech po prostu zostawią dziecko w domu z nianią albo idą na mszę dla najmłodszych, gdzie panują zupełnie inne reguły. Kościół to nie jest darmowa sala zabaw ani plac, na którym dzieci mogą robić, co chcą, bez żadnych konsekwencji ze strony bezradnych opiekunów. Drogie Mamy i Tatusiowie, opamiętajcie się i zacznijcie uczyć swoje dzieci szacunku do starszych, zanim te małe smarkacze wejdą Wam na głowę. Wasza uległość i strach przed postawieniem twardej granicy w kościele to nie jest nowoczesne wychowanie, to jest zwyczajna życiowa nieudolność, za którą my wszyscy musimy potem płacić. Ja po tej niedzieli czuję ogromny żal i obiecuję sobie, że jeśli sytuacja się powtórzy, nie będę milczeć, bo obrona godności starszego człowieka i powagi świętego miejsca to obowiązek każdego z nas. Krystyna Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Znalazłam to w spiżarni w starym pudełku po piernikach. Prawda o mojej nieczułej matce złamała mi serce”
Pokolenie dzieci-krzykaczy. Babcia: „Robią, co chcą. Scena w parku to pokaz nieudolności rodziców”
Czy współczesne metody wychowawcze bez zakazów i nakazów doprowadziły do narodzin pokolenia dzieci-krzykaczy, które tłamszą swoich bliskich w miejscach publicznych? Przeczytaj mocny i niezwykle szczery list doświadczonej babci, która opisuje przerażający obraz rodzicielskiej bezradności wobec agresji sześcioletniego chłopca.
Szanowna Redakcjo, piszę do Was z sercem przepełnionym głębokim smutkiem i autentycznym przerażeniem po tym, co zobaczyłam podczas mojego niedzielnego spaceru w miejskim parku. Stałam się świadkiem sytuacji, która idealnie podsumowuje dramat współczesnych rodzin, gdzie dorośli stali się bezwolnymi pionkami, a światem rządzi pokolenie dzieci-krzykaczy, którym wolno absolutnie wszystko. Jako matka, która wychowała dwoje dzieci, i babcia trójki wspaniałych wnuków, doskonale wiem, że maluchy mają swoje humory, gorsze dni i prawo do płaczu. Jednak to, co wyprawia się obecnie na placach zabaw i w alejkach parkowych pod okiem uśmiechniętych, bezradnych rodziców, nie ma nic wspólnego z miłością, a jest po prostu pokazem totalnej życiowej nieudolności dorosłych. Scena, którą zaobserwowałam przy parkowej fontannie, do teraz spędza mi sen z powiek, bo pokazała mi jak na dłoni, że współcześni rodzice panicznie boją się własnych dzieci i wolą znosić publiczne upokorzenie, byle tylko nie naruszyć delikatnej psychiki małego tyrana. Agresywny wybuch przy fontannie i bezradność dorosłych Wszystko zaczęło się bardzo niewinnie w słoneczne popołudnie, kiedy obok mojej ławki zatrzymało się małżeństwo z chłopcem, na oko sześcioletnim, który od pierwszej sekundy wymuszał na nich pełną uwagę wrzaskiem i tupaniem. Kiedy ojciec odmówił mu kupna kolejnego balona z helem, tłumacząc spokojnie, że przecież jeden już jest w samochodzie, w dziecku obudziła się najprawdziwsza furia. Chłopak zaczął wrzeszczeć na cały regulator, uderzać hulajnogą w nogi własnej matki i rzucać kamieniami prosto w wodę, gdzie pływały kaczki. Najbardziej wstrząsające nie było jednak zachowanie tego małego krzykacza, ale absolutnie bierna i upokarzająca postawa jego rodziców, którzy zamiast stanowczo przerwać ten pokaz dzikości, zaczęli chłopca... przepraszać. Matka przykucnęła przed nim i niemal ze łzami w oczach błagała: „Tymonku, kochanie, uspokój się, kupimy tego balonika, tylko przestań kopać mamusię, bo to boli”. Ojciec stał obok zrezygnowany, czerwony ze wstydu, patrząc w ziemię i udając przed przechodniami, że sytuacja jest pod pełną kontrolą. Chłopiec w odpowiedzi na te błagalne prośby po prostu napluł matce na buty, a ona jedynie poprawiła mu czapeczkę i wyjęła portfel, żeby spełnić jego zachciankę − to był przerażający pokaz wychowawczej kapitulacji, który mną głęboko wstrząsnął. Bezstresowe wychowanie tworzy ludzi bez empatii i szacunku Patrzyłam na tę scenę i czułam, jak krew pulsuje mi w skroniach, bo przypomniałam sobie, jak w moich czasach budowało się autorytet i szacunek do drugiego człowieka. U nas w domu słowo „nie” znaczyło „nie”, a dziecko od najmłodszych lat wiedziało, że w miejscach publicznych obowiązują żelazne zasady kultury i liczy się też komfort innych ludzi wokół. Dzisiejsi rodzice-pionki, omamieni nowoczesnymi teoriami o dawaniu dziecku pełnej swobody, hodują egoistów, którzy w przyszłości zderzą się z brutalną rzeczywistością. Dziecko, które bije matkę po rękach, pluje na jej buty i wymusza prezenty agresywnym krzykiem w parku, nie uczy się wolności − ono uczy się tego, że przemoc i wrzask to najskuteczniejsze narzędzia do zarządzania dorosłymi. Ci rodzice w imię świętego spokoju oddali ster władzy w domu sześcioletniemu dziecku, które nie ma jeszcze emocjonalnych narzędzi, by udźwignąć taką odpowiedzialność, przez co staje się lękliwe i jeszcze bardziej agresywne. To nie jest miłość rodzicielska, to jest czyste lenistwo i tchórzostwo przed postawieniem twardej, bezpiecznej granicy, która uratowałaby tego chłopca przed staniem się życiową niedojdą. Gdzie podział się szacunek do starszych i autorytet rodzica? Kiedyś rodzina była zespołem, w którym dorosły był przewodnikiem, drogowskazem i bezpieczną ścianą, o którą młody człowiek mógł się oprzeć w chwilach zagubienia. Dzisiaj rodzice wolą być kumplami swoich dzieci, boją się ich łez, boją się tupnięcia nogą i w ten sposób całkowicie eliminują szacunek do samych siebie oraz do starszych pokoleń. Kiedy tam w parku podeszłam delikatnie do tej matki i powiedziałam, że może warto wyprowadzić syna z tłumu, żeby ochłonął, usłyszałam od jej męża surowe: „Proszę się nie wtrącać, syn musi wyrazić swoje naturalne emocje”. Wyrażać emocje kosztem kopania matki i terroryzowania całego parku? To jest jakaś chora, wypaczona definicja nowoczesności, która prowadzi nas prosto w społeczną przepaść. My, babcie, patrzymy na to pokolenie krzykaczy z ogromną trwogą o ich przyszłość. Kochajcie swoje dzieci mądrze, ale pamiętajcie, że mądra miłość to także odwaga do powiedzenia „nie”, to umiejętność przetrwania dziecięcego focha bez ulegania i kupowania spokoju za cenę własnej godności. Nie bądźcie nieudolni, bo Wasze dzieci potrzebują rodziców o silnym kręgosłupie, a nie bezradnych wykonawców ich najmniejszych, kapryśnych zachcianek. Babcia Gabriela Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Jestem po 70-tce, a córka chciała zagonić mnie do niańczenia dzieci. Dobrze, że mam jeszcze syna, który mnie wspiera”
„Jestem po 70-tce, a córka chciała zagonić mnie do niańczenia dzieci. Dobrze, że mam jeszcze syna, który mnie wspiera”
Przez całe życie wierzyłam, że bycie dobrą matką oznacza całkowite zapomnienie o sobie. Kiedy moje dzieci były małe, nie znałam pojęcia „czas dla siebie”. Prałam, gotowałam, cerowałam skarpetki i dorabiałam na dwa etaty, żeby na stole zawsze było ciepłe danie, a w szafie nowe buty na zimę. Myślałam, że tak trzeba – że macierzyństwo to sztafeta poświęceń, którą kiedyś moje dzieci docenią. Dziś mam 72 lata i dopiero teraz, dzięki bolesnej lekcji, jaką dostałam od własnej córki, uczę się, że jesień życia nie musi być niewolnictwem.
Moja córka, Kinga, zawsze była oczkiem w głowie tatusia. Rezolutna, ambitna, dziś robi karierę w dużej firmie. Kiedy rok temu urodziła drugie dziecko, byłam przy niej w każdej wolnej chwili. Pomagałam przy połogu, gotowałam weki, prasowałam te maleńkie śpioszki. Ale z czasem prośby o pomoc zamieniły się w żądania. Kinga uznała za oczywiste, że skoro jestem na emeryturze, to mój czas należy do niej. − Mamo, przecież ty i tak tylko siedzisz w tym domu i rozwiązujesz krzyżówki − usłyszałam pewnego popołudnia, gdy odmówiłam zostania z dziećmi na cały weekend, bo umówiłam się z koleżankami na wieczór autorski w bibliotece. − My z mężem musimy odpocząć, wyjechać do spa. Co to za problem, żebyś wzięła wnuki? To twój obowiązek jako babci. Postawiłam córce twardą granicę. Ona o mnie nie myśli Obowiązek. To słowo zabolało mnie najbardziej. Czułam, jak narasta we mnie sprzeciw, którego nie potrafiłam ubrać w słowa. Kinga chciała mnie zagonić do niańczenia dzieci na pełen etat, bez pytania, czy mam na to siłę, czy bolą mnie stawy, czy po prostu chcę w spokoju poczytać książkę. Dla niej byłam darmową instytucją, która powinna być wdzięczna, że może spędzać czas z wnukami. Atmosfera gęstniała z każdym tygodniem. Kiedy w końcu postawiłam twardą granicę i powiedziałam, że mogę pomagać we wtorki, ale weekendy zostawiam dla siebie, córka przestała odbierać ode mnie telefony. „Skoro nie chcesz być babcią, to nie musisz nas odwiedzać” − napisała w SMS-ie. Zostałam sama z ogromnym poczuciem winy. Czy faktycznie byłam egoistką? Czy na starość powinnam oddać ostatnie krople energii, byle tylko młodzi mogli robić karierę? Wtedy do drzwi zapukał mój syn, Marek. On zawsze był tym cichszym, mniej przebojowym, często w cieniu starszej siostry. Przyszedł z siatką owoców i nową książką, o której wspominałam miesiąc wcześniej. − Mamo, widziałem, co Kinga wypisuje na Facebooku − zaczął spokojnie, parząc herbatę w mojej ulubionej filiżance. − Chciałem ci tylko powiedzieć, żebyś nie dała się zwariować. Odchowałaś nas dwoje w czasach, kiedy nie było pampersów i zmywarek. Zasłużyłaś na to, żeby w wieku siedemdziesięciu lat pójść do kina, na spacer czy po prostu pospać do dziesiątej. Tylko mój ukochany syn mnie rozumie Marek, w przeciwieństwie do siostry, nigdy nie prosił mnie o pomoc w sposób roszczeniowy. Kiedy przywozi do mnie swoje dzieci, zawsze pyta tydzień wcześniej: „Mamo, czy masz siłę? Czy masz inne plany?”. A kiedy przyjeżdża je odebrać, zawsze przywozi obiad albo naprawia cieknący kran. On nie widzi we mnie niani, ale człowieka, który ma prawo do własnego życia. Tamtego wieczoru Marek zabrał mnie na długą kolację. Rozmawialiśmy o wszystkim − o moich marzeniach, o których dawno zapomniałam, o kursie malarstwa dla seniorów, na który bałam się zapisać. − Jeśli Kinga chce pomocy, niech zatrudni kogoś do opieki − powiedział twardo. − Ty nie jesteś od łatania dziur w ich grafiku. Jesteś naszą mamą, a dla dzieci babcią od rozpieszczania, nie od wychowywania. Dzięki wsparciu syna, pierwszy raz w życiu poczułam, że mam prawo powiedzieć „nie” bez gryzienia się w język. Dobrze, że mam jeszcze Marka, który widzi we mnie kobietę, a nie tylko funkcję społeczną. Dziś zapisałam się na ten kurs malarstwa. Kinga wciąż milczy, ale ja przestałam czekać przy telefonie. Zrozumiałam, że moja emerytura to nie jest poczekalnia do bycia potrzebną na cudzych warunkach. To mój czas. I pierwszy raz od siedemdziesięciu lat cieszę się nim bez wyrzutów sumienia, wiedząc, że mam przy sobie kogoś, kto kocha mnie za to, kim jestem, a nie za to, ile godzin przepracuję przy przewijaniu pieluch. Może Kinga kiedyś zrozumie, że miłość to nie jest handel usługami. A jeśli nie? Trudno. Ja już swoje odpracowałam. Teraz uczę się malować świat własnymi kolorami. Zobacz też: Pani w przedszkolu ukarała dziecko: aż włos się jeży! „Rodzice powinni mi dziękować”
Zobaczyła wnuka i oniemiała. „Synowa zrobiła z Olusia dziewczynkę. Jak mogła go tak upokorzyć?!”
Szanowna Redakcjo, piszę do Was, bo nie mogę spać z nerwów, a w gardle czuję dławiącą gulę za każdym razem, gdy patrzę na mojego jedynego wnuczka. Kiedy ostatnio go zobaczyłam, po prostu oniemiałam, bo nie mogłam uwierzyć, że własna matka może tak upokorzyć chłopca i zrobić z niego pośmiewisko.
Mój Oluś ma pięć lat i jest najzdolniejszym, najbardziej radosnym dzieckiem, jakie znam, ale to, co wyprawia z nim moja synowa, przechodzi wszelkie pojęcie. Kiedy syn przywiózł go do nas na wieś po kilku miesiącach niewidzenia, w pierwszej chwili pomyślałam, że to jakaś obca dziewczynka wysiada z samochodu. Oluś ma włosy niemal do ramion, jasne, falowane, spięte u góry jakąś kolorową frotką, a synowa jeszcze z dumą mówi, że on ma takie piękne loki, że szkoda ich ścinać. Ja stałam na progu i tylko łzy mi do oczu napłynęły, bo to nie jest mój dzielny wnuczek, tylko jakaś lalka, którą synowa stroi według własnego widzimisię, zupełnie nie myśląc o tym, co to dziecko czeka w przyszłości. Czy długie włosy u chłopca to nowoczesna moda czy krzywda? Wiem, że zaraz usłyszę, że jestem staroświecka, że teraz takie czasy, ale u nas w rodzinie mężczyzna zawsze wyglądał jak mężczyzna. Mój mąż, mój syn, wszyscy zawsze mieli krótko przystrzyżone włosy, schludne, męskie, a nie jakieś wiechcie zasłaniające oczy. Próbowałam delikatnie porozmawiać z synową, zapytać, kiedy planują wizytę u fryzjera, ale ona tylko prychnęła, że Oluś sam nie chce się obciąć i że ona nie będzie łamać jego woli. Przecież to jest pięcioletnie dziecko! Pięciolatek nie wie, co dla niego dobre, on chce się bawić, biegać, a te kłaki mu tylko przeszkadzają, wchodzą do zupy, plączą się podczas zabawy. Synowa zrobiła z niego dziewczynkę, bo najwyraźniej marzyła o córce, a urodził się syn, więc teraz realizuje swoje niespełnione ambicje kosztem godności tego biednego chłopca. Jak mogła go tak upokorzyć przed rówieśnikami? Najbardziej serce mi pęka, gdy myślę o tym, co Olusia spotka w przedszkolu albo na podwórku. Dzieci potrafią być okrutne, a dorośli jeszcze gorsi − już teraz w sklepie ekspedientka powiedziała do niego „Co byś chciała?”, a on tylko spuścił główkę i nic nie odpowiedział. Widziałam, jak mu było wstyd, jak się skulił w sobie, a synowa tylko się głupio uśmiechnęła i poprawiła mu tę nieszczęsną frotkę. Czy ona nie widzi, że przygotowuje go na lata drwin i wytykania palcami? Chłopiec powinien uczyć się siły, pewności siebie, a nie chować się za firanką z włosów, bo mama chce mieć artystyczną duszę w domu. Dla mnie to jest odbieranie chłopcu męskości już na starcie, tylko po to, żeby synowa mogła się pochwalić na tych swoich zdjęciach w internecie, jakie to ma wyjątkowe dziecko. Konflikt o fryzurę wnuka dzieli naszą rodzinę Mój syn milczy, widzę, że jemu też to nie pasuje, ale boi się odezwać, żeby nie wywołać kolejnej awantury z żoną. Kiedy zostaliśmy sami w kuchni, zapytałam go wprost: „Marek, jak ty możesz na to pozwalać? Przecież koledzy go wyśmieją”. Spuścił tylko wzrok i powiedział, że Asia się uparła i on nie ma nic do gadania. To jest straszne, że w dzisiejszych czasach ojciec nie ma prawa decydować o wyglądzie własnego syna, bo matka wmówiła sobie jakąś chorą nowoczesność. Zaproponowałam nawet, że sama zapłacę za najlepszego fryzjera, że wezmę Olusia na spacer i wrócimy z porządną fryzurą, ale synowa zapowiedziała, że jeśli to zrobię, to więcej wnuka nie zobaczę. Jak można tak szantażować babcię? Ja tylko chcę, żeby mój wnuczek nie musiał się wstydzić, żeby nie wołali za nim „baba”, żeby mógł być dumnym chłopcem. Boję się, że przez te jej fanaberie Oluś wyrośnie na kogoś niepewnego siebie. Fryzura to nie jest tylko kwestia estetyki, to jest wychowanie, to jest stawianie granic i uczenie dziecka, kim jest. Serce mnie boli, gdy patrzę na te jego zdjęcia i widzę te długie pasma, które zasłaniają jego piękną, mądrą twarz. Redakcjo, czy ja naprawdę wymagam zbyt wiele? Czy chęć, by wnuk wyglądał jak chłopiec, to faktycznie zaściankowość, czy może jednak zdrowy rozsądek, o którym dzisiejsze matki zupełnie zapomniały? Babcia Hania Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Wstyd mi za teściową, że tak podle potraktowała moją córkę na komunii. Dałam jej nauczkę”
Podsłuchała, jak dziecko zwraca się do matki. Babcia: „Ja nigdy nie dałabym sobie tak wejść na głowę”
To, co usłyszałam zza uchylonych drzwi dziecięcego pokoju, sprawiło, że krew w moich żyłach dosłownie lodowaciała z każdym kolejnym słowem mojego wnuka. Nie mogłam uwierzyć, że mały chłopiec potrafi z taką pogardą i jadem traktować własną matkę, która oddaje mu przecież całe swoje serce.
Szanowna Redakcjo. Jestem babcią ośmioletniego Gabrysia i mamą dojrzałej już kobiety, która zawsze była dla mnie powodem do dumy. Jednak to, co zobaczyłam i usłyszałam podczas ostatniego weekendu u nich w domu, zmieniło moje postrzeganie tego, jak dzisiaj wychowuje się dzieci. Moja córka poprosiła Gabrysia, żeby odłożył tablet i przyszedł na kolację. Zrobiła to spokojnie, niemal błagalnym tonem. Wtedy on wywrzeszczał jej prosto w twarz: „Znowu mi trujesz! Wyjdź stąd, nie będziesz mi mówić, co mam robić!”. Stałam w korytarzu i czekałam na wybuch, na karę, na jakąkolwiek reakcję. Ale moja córka tylko westchnęła i powiedziała: „Kochanie, ranisz moje uczucia, porozmawiamy o tym później”. Ja nigdy nie dałabym sobie tak wejść na głowę! Upadek autorytetu, czyli gdy matka staje się koleżanką do bicia Za moich czasów takie słowa nie przeszłyby dziecku przez gardło, a gdyby jakimś cudem się to zdarzyło, konsekwencje byłyby natychmiastowe i dotkliwe. Nie mówię o biciu, ale o twardych zasadach i szacunku, który był fundamentem rodziny. Dzisiaj moja córka tłumaczy mi, że to jest nazywanie emocji i że Gabryś komunikuje swoje potrzeby. No litości! On nie komunikuje potrzeb, on po prostu pluje swojej matce w twarz, a ona wyciera się i dziękuje, że dziecko jest asertywne. Patrzyłam na to z boku i czułam piekący wstyd za moją krew. Jak można pozwolić ośmiolatkowi na taką bezczelność? To nie jest żadne nowoczesne wychowanie, to jest zwykła kapitulacja rodzica. Moja córka tak bardzo boi się, że dziecko poczuje się stłamszone, że pozwoliła mu urosnąć do roli domowego tyrana, który rozstawia wszystkich po kątach. Gdzie podział się autorytet matki? Jeśli on teraz mówi do niej takie rzeczy, to co powie, gdy będzie miał piętnaście lat? Bezstresowe wychowanie, czyli hodowanie małego egoisty Z przerażeniem obserwuję, jak w imię partnerstwa niszczy się w dzieciach resztki empatii. Gabryś nie widział, że sprawił mamie przykrość. Widział tylko, że jego agresja zadziałała, bo matka się wycofała i jeszcze go przeprosiła, że przerwała mu grę. Robimy tym dzieciom potworną krzywdę, wmawiając im, że ich chwilowa frustracja daje im prawo do ranienia innych. Świat wcale nie będzie tak wyrozumiały jak moja córka. W dorosłym życiu nikt nie będzie pytał Gabrysia o jego trudne emocje, gdy odezwie się tak do szefa czy żony. Wyrośnie na człowieka roszczeniowego, który nie potrafi przyjąć żadnej odmowy. Ja wychowałam moją córkę w miłości, ale i w karności. Wiedziała, gdzie jest granica, której nie wolno przekroczyć. Dzisiaj ta granica nie istnieje, a rodzice stali się służącymi własnych dzieci, którzy boją się odezwać we własnym domu. Czas przywrócić hierarchię, zanim będzie za późno dla całej rodziny Próbowałam o tym rozmawiać z córką wieczorem, ale ona uważa, że jestem staroświecka. Twierdzi, że buduje z synem relację opartą na zaufaniu, a nie na strachu. Ale czy szacunek musi wynikać ze strachu? Moim zdaniem szacunek wynika z mądrego prowadzenia i pokazywania, że rodzic jest opoką, a nie workiem treningowym. Boję się o nich wszystkich. Boję się, że ta rodzina rozpadnie się pod ciężarem egoizmu jednego małego chłopca, któremu nikt nie potrafi powiedzieć „dość”. Chciałabym zapytać inne babcie: czy Wy też czujecie tę bezradność, patrząc na metody wychowawcze swoich dzieci? Czy naprawdę musimy milczeć, gdy widzimy, że nasze wnuki wyrastają na ludzi bez serca i kultury? Ja nie potrafię przejść nad tym do porządku dziennego. Babcia Teresa Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Dziadkowie to nie darmowa służba na pstryknięcie. „Gdy synowa podrzuciła mi wnuki, usłyszała tylko 3 słowa”
Matka pozwoliła dziecku nie iść do kościoła. Teściowa była bezlitosna: „Jeszcze za to zapłaci”
To, co wydarzyło się w ostatnią niedzielę w domu mojego syna, przelało czarę goryczy i pokazało mi, że moja synowa dobrowolnie kręci bicz na samą siebie.
Dzień dobry. Piszę do Państwa, bo serce mi pęka, a jako matka i babcia nie potrafię milczeć, gdy widzę, jak na moich oczach niszczone jest coś, co uważam za najświętsze. Od zawsze niedziela w naszej rodzinie była dniem wyjątkowym − rano wspólne śniadanie, potem odświętne ubranie i wyjście do kościoła. To był czas dla Boga, dla rodziny i dla zasad. Jednak w ostatni weekend, gdy byłam z wizytą u syna, przeżyłam szok. Moja siedmioletnia wnuczka, Julka, siedziała przed telewizorem w piżamie, gdy nadszedł czas wyjścia na mszę. Kiedy mój syn zapytał: „Julciu, idziemy?”, mała nawet nie odwróciła głowy, tylko rzuciła: „Nie chcę, nudzę się w kościele, wolę bajki”. Czekałam na stanowczą reakcję synowej, ale ona tylko wzruszyła ramionami i powiedziała: „Dobrze, kochanie, odpocznij sobie, nic na siłę”. Stałam tam i nie wierzyłam własnym uszom. Byłam bezlitosna w swojej ocenie i powiedziałam jej prosto w twarz: jeszcze za to zapłacisz, dziewczyno! Brak wiary to brak granic. Synowa wychowuje małą pogankę Moja synowa uważa się za taką nowoczesną i oświeconą. Twierdzi, że nie chce zmuszać dziecka do wiary, bo Julka musi sama wybrać swoją drogę, gdy dorośnie. No litości! Czy ona pyta siedmiolatkę o to, czy chce myć zęby, albo czy chce iść do szkoły? Nie, bo wie, że pewne rzeczy są dla dobra dziecka niezbędne. Ale jeśli chodzi o duszę i o zasady moralne, to nagle zostawia się dziecku wolną rękę. Dla mnie to nie jest żadna nowoczesność, to jest czyste lenistwo wychowawcze i strach przed własnym dzieckiem. Kościół to nie jest tylko budynek i modlitwa. To jest lekcja pokory, cierpliwości i szacunku do czegoś większego niż własne chciejstwo. Jeśli Julka uczy się dzisiaj, że może zignorować mszę, bo woli bajki, to za kilka lat zignoruje prośby matki, bo woli telefon. Jeśli nie wpoi się dziecku od małego, że istnieją wartości nadrzędne i autorytety, których się nie podważa, to wyrasta człowiek pusty w środku, dla którego jedynym bogiem jest własna wygoda. Moja synowa nie rozumie, że pozwalając na to niechodzenie do kościoła, hoduje pod własnym dachem małego egoistę, który nie będzie miał szacunku do nikogo i niczego. Puste ławki i puste serca, czyli konsekwencje, które nadejdą Kiedy próbowałam jej tłumaczyć, że wiara to kompas, który pomaga przejść przez życie, tylko się uśmiechała z tą swoją wyższością. Mówiła, że Julka będzie dobrym człowiekiem bez chodzenia do kościoła. A ja się pytam: na czym ona zbuduje tę dobroć? Na kreskówkach z internetu? Wiara daje nam kręgosłup moralny. Uczy, że są rzeczy ważne i ważniejsze, uczy poświęcenia i wspólnoty. Widzę te dzisiejsze dzieci − roszczeniowe, pyskate, wiecznie znudzone. To jest właśnie efekt tego bezstresowego i bezbożnego wychowania. Jeśli nie zaprowadzisz dziecka do Boga, to świat zaprowadzi je w stronę pustki, używek i wiecznego niezadowolenia. Moja synowa zapłaci za to wysoką cenę, gdy jej własna córka, już jako nastolatka, powie jej: „Mam cię gdzieś, liczy się tylko moja zabawa”. Bo przecież tego ją matka nauczyła − że rozrywka jest ważniejsza niż obowiązek i sacrum. Gorzka prawda o nowoczesnym rodzicielstwie − czy jest jeszcze ratunek? Wróciłam do domu i długo płakałam przed obrazem Matki Boskiej. Martwię się o mojego syna, bo widzę, że on poddaje się dyktatowi swojej żony dla świętego spokoju. Ale w wychowaniu nie ma świętego spokoju! Jest walka o duszę dziecka każdego dnia. Synowa twierdzi, że ja traumatyzuję wnuczkę, bo wspominam o grzechu czy piekle. A ja tylko chcę, żeby ona wiedziała, co jest dobre, a co złe! Chcę ostrzec wszystkie matki, które myślą podobnie jak moja synowa: nie dawajcie się zwieść tej modzie na wolność wyboru. Dziecko potrzebuje ramy, potrzebuje zasad, a wiara jest najlepszą z nich. Jeśli teraz nie zaszczepicie w dzieciach miłości do Boga i szacunku do Kościoła, to przygotujcie się na gorzką starość u boku dzieci, które nie będą potrafiły kochać nikogo poza sobą. Ja już swoje powiedziałam i sumienie mam czyste, ale serce pęka, gdy widzę, jak kolejna duszyczka gubi się w tym nowoczesnym świecie za przyzwoleniem własnej matki. Z pozdrowieniami, Babcia Maria Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: 10-latek otworzył koperty komunijne i się wściekł. Matka: „Nigdy nie zapomnę jego słów”
Pozwoliła dziecku nie zjeść obiadu. Własna matka zmieszała ją z błotem: „Jesteś uległa!”
Widok matki, która bezradnie rozkłada ręce i pozwala pięcioletniemu dziecku rządzić całym domowym jadłospisem, to dla mojego pokolenia obrazek absolutnie niezrozumiały i bolesny.
Kiedy podczas niedzielnego obiadu moja własna córka z uśmiechem pozwoliła wnuczce odejść od stołu z nietkniętym talerzem, po prostu nie wytrzymałam i powiedziałam jej prosto w oczy, co myślę o tej jej nowoczesnej uległości. Od tygodnia cieszyłam się na te odwiedziny − rano wstałam, żeby ugotować pyszny, domowy rosół na wiejskiej kurze, a na drugie danie przygotowałam świeże, chrupiące kotleciki mielone z młodymi ziemniaczkami i mizerią. Wszystko świeże, pachnące, zrobione z sercem dla moich najdroższych. Siadamy do stołu, nakładam mojej wnuczce, małej Oliwci, porcję, a ta po jednej łyżce krzywi ostentacyjnie buzię i mówi: „Fuj, ja tego nie chcę, to mi nie smakuje, chcę chrupki!”. Czekałam na stanowczą reakcję mojej córki, ale to, co usłyszałam, dosłownie zwaliło mnie z nóg. Marnowanie jedzenia i brak szacunku dla pracy rąk ludzkich Moja córka, zamiast powiedzieć małej do słuchu i przypomnieć, że babcia stała od świtu przy garach, pogłaskała ją po główce i rzuciła z anielskim spokojem: „Dobrze, kochanie, nie chcesz, to nie jedz, nie musisz zmuszać swojego brzuszka, jeśli ci nie smakuje”. Po czym bez słowa sprzątnęła jej talerz i poszła do kuchni zrobić jej... tosty z serem! Stałam tam i myślałam, że to jakiś ukryty program w telewizji. Nie mogłam patrzeć na tę jawną uległość i kompletny brak szacunku dla mojej pracy i dla samego jedzenia. W dawnych czasach coś takiego byłoby nie do pomyślenia! Nasz dom rodzinny uczył szacunku do każdego kawałka chleba. Jak coś stało na stole, to się jadło i dziękowało z pocałowaniem ręki. Nikomu nawet przez myśl nie przeszło, żeby grymasić, wybrzydzać czy żądać specjalnego traktowania, bo mama nie była restauratorem, który realizuje zamówienia z karty. Dzisiejsze matki, w imię jakiegoś bezstresowego wychowania, dają sobie w kaszę dmuchać i wychowują małych egoistów, którzy uważają, że cały świat ma skakać wokół ich talerza. Zasada „Zjedz mięsko, ziemniaczki zostaw” odeszła do lamusa? Kiedy próbowałam córce tłumaczyć, że uczy dziecko najgorszych nawyków, usłyszałam cały wykład o podmiotowości dziecka i o tym, że nie wolno generować traum związanych z jedzeniem. No litości! Czy moje pokolenie ma traumę, bo musiało zjeść obiad przed odejściem od stołu? Słynne „Zjedz chociaż mięsko, możesz zostawić ziemniaczki” uczyło nas kompromisu i tego, że w życiu nie zawsze wszystko jest dokładnie takie, jak sobie wymarzymy. Współczesne dzieci nie znają pojęcia dyscypliny. Jeśli Oliwka nie zje dzisiaj obiadu u babci, bo jej nie smakuje, to jutro w przedszkolu rzuci talerzem w panią, a za dwadzieścia lat w pracy rzuci projektem, bo będzie za trudny. Moja córka nie widzi, że swoją uległością i wiecznym nadskakiwaniem robi dziecku potworną krzywdę. Przygotowuje ją na życie w świecie, który wcale nie będzie pytał jej brzuszka o zdanie i nastrój. Nowoczesne wychowanie czy zwykłe lenistwo rodziców? Mam głębokie przekonanie, że te wszystkie mądre hasła o szanowaniu granic dziecka to po prostu wygodna wymówka dla rodziców, którym nie chce się podjąć trudu wychowawczego. Łatwiej jest dać dziecku tosta, parówkę czy słodki serek, niż konsekwentnie i z miłością wymagać zjedzenia normalnego posiłku. Rodzice abdykowali ze swojej roli dorosłych i stali się sługami własnych dzieci. Zostałam z garnkiem pełnym jedzenia i z potwornym żalem w sercu. Martwię się o przyszłość mojej wnuczki, bo z takim podejściem wyrośnie na człowieka roszczeniowego, który nie potrafi docenić czyjegoś wysiłku. Chciałabym zapytać inne babcie i matki: czy naprawdę uważacie, że pozwalanie dziecku na takie kaprysy przy wspólnym stole to mądra miłość? Czy to ja jestem już staroświecka, bo uważam, że obiad przygotowany przez babcię to świętość, którą należy uszanować? Z poważaniem, Krystyna Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: 3 kary, które niszczą w dziecku pewność siebie. Dziadkowie uwielbiają stosować nr 2
Ugotowała dziecku suchy makaron, bo nie chciało kotlecika. Oburzona babcia: „Dzisiejsi rodzice są słabi”
Po ostatniej wizycie u mojego syna i synowej wciąż nie mogę dojść do siebie z oburzenia i bezsilności. Jako matka, która wychowała dwójkę zdrowych, mądrych dzieci, z przerażeniem patrzę na to, jak współcześni rodzice dają sobie wchodzić na głowę przez własne kapryśne pociechy.
Zdecydowałam się przelać swoje emocje na papier, ponieważ sytuacja z ostatniej niedzieli przelała czarę goryczy i uświadomiła mi, w jak chorym kierunku zmierza dzisiejsze rodzicielstwo. Zostałam zaproszona do syna na tradycyjny, rodzinny obiad, na który moja synowa, Magda, przygotowała pyszne, domowe kotleciki z piersi kurczaka, ziemniaczki i mizerię. Wszyscy usiedliśmy do stołu, atmosfera była miła, dopóki mój 10-letni wnuczek, rozwalony na krześle, nie zaczął grzebać widelcem w talerzu i marudzić, że on tego nie zje. Zamiast stanowczej reakcji rodziców, zobaczyłam coś, co dosłownie zwaliło mnie z nóg i sprawiło, że do teraz gotuje się we mnie krew. Babcia: uleganie zachciankom dziecka przy stole to błąd Spodziewałam się, że syn lub synowa spokojnie, ale stanowczo powiedzą małemu, że to jest obiad dla całej rodziny i nic innego dzisiaj nie dostanie. Tymczasem Magda natychmiast zerwała się z krzesła, zaczęła przepraszać małego i zapytała potulnym głosem, na co jego wysokość hrabia ma w takim razie ochotę. Wnuczek bezczelnie zażądał suchego makaronu świderki bez niczego, a moja synowa jak gdyby nigdy nic pobiegła do kuchni, nastawiła garnek z wodą i zaczęła gotować mu osobny posiłek! Siedziałam przy tym stole z otwartymi ze zdziwienia ustami, patrząc na mojego syna, który tylko wzruszył ramionami i stwierdził, że przecież dziecka nie zagłodzą. Moim zdaniem to, co robi Magda, to nie jest żadna miłość czy nowoczesne podejście, ale zwyczajne, ordynarne uleganie zachciankom dziecka, które uczy go totalnego braku szacunku. Dziecko od najmłodszych lat dostaje jasny komunikat: „Twój kaprys jest dla nas rozkazem, możesz rządzić całym domem i dyrygować dorosłymi”. Presja otoczenia a bezstresowe wychowanie współczesnych dzieci Kiedy nie wytrzymałam i delikatnie zwróciłam synowej uwagę, że w ten sposób uczy małego skrajnego egoizmu, usłyszałam w odpowiedzi potwornie arogancką tyradę o nowoczesnej psychologii. Magda zaczęła mnie pouczać, że dzisiaj nie zmusza się dzieci do jedzenia, że maluch ma prawo wyboru i że ona szanuje jego autonomię, żeby nie wywołać u niego traumy i zaburzeń odżywiania w przyszłości. Słuchałam tych bzdur i zastanawiałam się, kiedy świat tak potwornie stanął na głowie, że normalne stawianie granic nazywa się robieniem traumy. Dzisiejsi rodzice są po prostu słabi, przerażeni i bezradni wobec własnych dzieci, a każdą swoją porażkę wychowawczą i lenistwo tłumaczą mądrymi formułkami z internetowych blogów. Boją się urazić dumę kilkulatka, boją się jego płaczu i tupania nogą, więc dla świętego spokoju wolą stać przy garach i spełniać kulinarne zachcianki małego cesarza. Zamiast wychowywać silnych, odpornych na frustrację ludzi, hodujemy pokolenie roszczeniowych księżniczek i książąt, którzy nie znają słowa „nie” i myślą, że cały świat będzie kręcił się wokół nich. Trzeba nauczyć dziecko szacunku do jedzenia i pracy rodziców Za moich czasów zasada była prosta, jasna i sprawdzała się przez pokolenia: jesz to, co jest ugotowane dla wszystkich, albo odchodzisz od stołu i czekasz głodny do kolacji. Żadne dziecko od pominięcia jednego obiadu nie umarło z głodu, wręcz przeciwnie − po dwóch godzinach biegania po podwórku zjadało wszystko z talerza bez ani jednego grymasu. Ugotowanie suchego makaronu, bo dziecko nie ma humoru na mięso, to potworny brak szacunku dla pracy osoby, która ten obiad przygotowała, oraz dla samych pieniędzy wydanych na zakupy. Współczesne matki zatraciły gdzieś zdrowy rozsądek i instynkt, stając się niewolnicami swoich własnych dzieci w imię źle pojętej miłości i wolności. Jeśli teraz Magda nie potrafi wyegzekwować zjedzenia normalnego posiłku, to aż strach pomyśleć, co będzie działo się w tym domu, gdy mały wejdzie w wiek nastoletni. Mam nadzieję, że mój list otworzy oczy młodym mamom, które bezmyślnie kopiują modne trendy z internetu − zacznijcie wreszcie wymagać i stawiać granice, bo bycie rodzicem to nie zabawa w spełnianie życzeń! Babcia Ela Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Wstyd mi za teściową, że tak podle potraktowała moją córkę na komunii. Dałam jej nauczkę”
5-latka przez 15 minut wybierała bluzkę. Babcia z niedowierzaniem: „Klasyczny dzieciocentryzm”
Nie sądziłam, że dożyję czasów, w których cała rodzina będzie stać na baczność tylko dlatego, że mały człowiek nie może zdecydować się na kolor aplikacji na koszulce. To, co zobaczyłam u mojej córki w zeszłą niedzielę, przelało czarę goryczy i uświadomiło mi, że dzisiejsze wychowanie zmierza w bardzo niebezpieczną stronę.
Dzień dobry, drogie Mamy i Babcie. Piszę do Was, bo po ostatniej wizycie u mojej córki i zięcia wciąż nie mogę ochłonąć. Kocham moje wnuki nad życie, oddałabym za nie wszystko, ale to, co dzieje się teraz w polskich domach, przechodzi ludzkie pojęcie. Zaplanowaliśmy wspólne wyjście na lody, pogoda piękna, ja już gotowa, zięć trzyma kluczyki w ręku, stoimy w korytarzu w pełnym rynsztunku. I nagle zaczyna się spektakl. Moja 5-letnia wnuczka oświadcza, że ta bluzka, którą ma na sobie, jej nie pasuje do nastroju. Myślałam, że córka powie krótko: „Zostaje tak, jak jest, idziemy”. Ale nie. Moja córka uklękła przed nią i z anielską cierpliwością zaczęła proces, który trwał równe piętnaście minut. Ubierz ją w cokolwiek i wychodzimy − lekcja cierpliwości czy absurdu? Stałam w tych moich wyjściowych butach, w płaszczu, czując, jak pot spływa mi po plecach, i patrzyłam z niedowierzaniem. Wnuczka wyciągała z szafy jedną bluzkę, drugą, rzucała nimi o łóżko, kręciła nosem, a moja córka dopytywała: „A jak się w tym czujesz? Czy ta bluzeczka cię nie gryzie? Chcesz decydować o swoim wyglądzie, prawda?”. No litości! Przecież to jest 5-letnie dziecko, a nie modelka na wybiegu w Paryżu! Kiedy w końcu nie wytrzymałam i powiedziałam: „Ubierz ją w cokolwiek i wychodzimy!”, córka spojrzała na mnie, jakbym była jakimś potworem z poprzedniej epoki. Usłyszałam, że teraz buduje się w dziecku poczucie sprawstwa i autonomię. Że dziecko musi czuć, że jego głos ma znaczenie. Ja rozumiem, że czasy się zmieniły, że my byliśmy wychowywani twardą ręką, ale to, co widzę teraz, to klasyczny dzieciocentryzm w najczystszej, toksycznej postaci. Przez kwadrans czworo dorosłych ludzi (ja, zięć i druga babcia, która akurat wpadła) było zakładnikami humoru przedszkolaka. Czy to naprawdę jest nauka decyzyjności? Dla mnie to czysty absurd i robienie z dziecka małego cara, któremu wszystko wolno. Mały car w centrum wszechświata, czyli gdzie podział się szacunek do dorosłych? Najbardziej zabolało mnie to, że w tym całym dawaniu sprawstwa zupełnie zapomniano o szacunku dla czasu i wysiłku innych. My tam staliśmy jak służący, czekając na werdykt pięciolatki. Nikt nie powiedział: „Kochanie, babcia czeka, jest gorąco, wybierz szybko albo ja wybiorę za ciebie”. Nie, to my mieliśmy się dostosować. Córka tłumaczy mi, że granice dziecka są święte. A co z moimi granicami? Co z granicami zięcia, który tylko nerwowo spoglądał na zegarek? Moim zdaniem takie wychowanie wcale nie pomaga dzieciom. Wręcz przeciwnie − przygotowuje im miękkie lądowanie w świecie, który wcale nie będzie chciał na nie czekać. Czy szef w przyszłej pracy też będzie czekał 15 minut, aż wnuczka wybierze odpowiednią czcionkę w mailu, bo musi poczuć sprawstwo? Śmiem wątpić. Robimy dzieciom krzywdę, wmawiając im, że ich najmniejsza zachcianka jest ważniejsza niż komfort całej grupy. Potem się dziwimy, że młodzież jest roszczeniowa i nie potrafi poradzić sobie z najmniejszą odmową. Jeśli w domu wszystko kręci się wokół koloru bluzki, to jak to dziecko ma zrozumieć, że czasem trzeba się po prostu dostosować do reszty? Poczucie sprawstwa czy zwykła bezradność rodziców? Zastanawiam się często, czy te wszystkie mądre terminy z poradników to nie jest przypadkiem zasłona dymna dla zwykłej bezradności współczesnych rodziców. Łatwiej jest powiedzieć „Daję mu wybór”, niż narazić się na krzyk i tupanie nogą. Bo przecież dzisiejsze dzieci nie mogą płakać, nie mogą czuć frustracji − bo to niby łamie im psychikę. Moje pokolenie wiedziało, że jak mama mówi „Idziemy”, to się idzie. I nikt z nas nie ma traumy z powodu tego, że musiał założyć niebieski sweter zamiast zielonego. Wyszliśmy z tego domu w końcu, ale lody mi już nie smakowały. Patrzyłam na tę moją wnuczkę, która z dumną miną kroczyła w wybranej bluzce, i czułam smutek. Smutek, bo widzę, jak rodzice stają się niewolnikami własnych dzieci w imię źle pojętej nowoczesności. Chciałabym zapytać inne mamy i babcie: czy naprawdę uważacie, że takie celebrowanie każdego kaprysu to dobra droga? Czy nie tęsknicie za czasami, kiedy w domu panowały jasne zasady, a dziecko wiedziało, że jest częścią rodziny, a nie jej dyrektorem zarządzającym? Bo ja, stojąc w tych butach przy drzwiach, poczułam, że w tym nowoczesnym domu zabrakło miejsca na zwykłą, ludzką życzliwość wobec nas, dorosłych. Z poważaniem, Babcia Grażyna Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Na komunię kupiłam wnuczce Pismo Święte. Odpowiedziała 2 słowa i aż się przeżegnałam”
„To, co wnuczka wykrzyczała w kościele, woła o pomstę do nieba. Wszystko wina synowej”
Piszę do Państwa, bo serce mi pęka, a wstyd, który przeżyłam w ostatnią niedzielę, nie pozwala mi spokojnie spać. Mam 67 lat i od zawsze uważałam, że rodzina to świętość, a wiara i szacunek do tradycji to fundament, który przekazuje się dzieciom wraz z mlekiem matki.
Niestety, patrząc na to, co wyprawia moja synowa z moją jedyną wnuczką, widzę, że te wartości legły w gruzach. To, co wydarzyło się podczas ostatniej mszy świętej, woła o pomstę do nieba i jest jawnym dowodem na to, do czego prowadzi tak zwane „bezstresowe wychowanie”. Skandal podczas mszy, którego nie zapomnę do końca życia Wzięłam moją 5-letnią wnuczkę, Amelkę, do kościoła, bo synowa jak zwykle miała coś do załatwienia. Już od progu świątyni mała była marudna. Zamiast stać spokojnie lub usiąść, kręciła się, zaglądała pod ławki i co chwilę pytała, kiedy wyjdziemy. Próbowałam ją uciszać, tłumaczyć, że jesteśmy w domu Bożym, ale ona tylko prychała. W końcu, w samym środku przeistoczenia, kiedy w kościele zapadła ta najświętsza cisza, Amelka tupnęła nogą i wykrzyczała na całe gardło: „Nienawidzę tu być! Chcę stąd wyjść! Chcę iść do Demona!”. Ludzie, jak ja się wtedy poczułam! Myślałam, że ziemia się pode mną rozstąpi. Starsze panie w ławkach zaczęły się żegnać, proboszcz na moment zamarł, a ja stałam czerwona jak burak, nie wiedząc, gdzie podziać oczy. Oczywiście Amelka miała na myśli swojego psa, którego moja synowa w przypływie jakiejś dziwnej nowoczesności nazwała Demonem. Ale proszę sobie wyobrazić, co pomyśleli wszyscy zgromadzeni! Małe dziecko w kościele krzyczy, że chce iść do szatana. To był horror, za który winię tylko i wyłącznie moją synową. Nowoczesne wychowanie synowej, czyli brak szacunku dla świętości Moja synowa od zawsze miała lekki stosunek do wszystkiego. Dla niej nie ma zasad, nie ma „nie wolno”, nie ma autorytetów. Kiedy próbuję jej zwrócić uwagę, że Amelka nie zna słowa „szacunek”, słyszę tylko, że dziecko wyraża swoje emocje i że nie wolno go tłamsić. Efekt tego wyrażania emocji jest taki, że mała nie potrafi zachować powagi w żadnej sytuacji. Dla synowej pójście do kościoła to opcja, a nie obowiązek czy potrzeba duszy. Jak dziecko ma szanować mszę, skoro widzi, że matka woli w tym czasie spać albo przeglądać internet? Najgorsze jest jednak to nieszczęsne imię psa. Kto przy zdrowych zmysłach nazywa zwierzę Demonem? Przecież to imię niesie za sobą zło, ciemność, coś strasznego. Synowa twierdzi, że to oryginalne i fajnie brzmi. Teraz mamy tego skutki − dziecko zżyło się z tym imieniem i powtarza je w najmniej odpowiednich momentach. Dla mnie to celowe działanie, żeby zrobić na złość mojej wierze i moim przekonaniom. To brak wyobraźni, który doprowadził do tego, że cała parafia teraz o nas plotkuje, a ja boję się pokazać w sklepie. Gdzie podziała się dyscyplina i bojaźń Boża? Zawsze powtarzałam mojemu synowi: „Wychowuj córkę w karności”, ale on jest zupełnie pod pantoflem swojej żony. Dzisiaj dzieciom pozwala się na wszystko − na krzyki, na puszczanie bajek przy obiedzie, na brak posłuszeństwa wobec starszych. Kiedy ja byłam dzieckiem, w kościele nie wolno było nawet szepnąć. Wiedzieliśmy, że to miejsce wyjątkowe. Amelka tego nie wie, bo nikt jej tego nie nauczył. Synowa uważa, że kościół to tylko budynek. Dla mnie to serce mojego życia. Czuję się bezsilna. Kocham moją wnuczkę ponad wszystko, ale serce mi pęka, gdy widzę, jak dorasta w takim chaosie wartości. Boję się, że przez ten brak granic wyrośnie na człowieka, który niczego nie będzie szanował. Wykroczenie w kościele to tylko czubek góry lodowej. Jeśli matka nie nauczy dziecka, że są miejsca i chwile, w których trzeba się wyciszyć i pokazać pokorę, to życie nauczy je tego w bardzo bolesny sposób. Mam nadzieję, że ten wstyd, który przynieśli mi do domu, otworzy synowi oczy. Rodzina bez Boga i bez zasad to jak dom budowany na piasku − prędzej czy później się zawali. Z poważaniem, Zrozpaczona Babcia Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Usłyszała, jak ojciec nazwał 5-letnią córkę. „Takie słowo do dziewczynki? Byłam wstrząśnięta”
„Ale ty jesteś brzydka”. Po tych słowach zakazałam babci widywać wnuczkę
Wciąż trzęsą mi się ręce, kiedy o tym myślę. Od dwóch dni w mojej rodzinie trwa konflikt, a ja zostałam okrzyknięta wyrodną córką i histeryczką.
Wszystko przez to, że podjęłam decyzję, której moi rodzice i rodzeństwo nie potrafią zrozumieć: zakazałam własnej matce kontaktów z moją córką, dopóki nie zrozumie, jak wielką krzywdę wyrządziła dziecku jednym, krótkim zdaniem. Zupa ważniejsza niż godność dziecka? Wszystko wydarzyło się podczas niedzielnego obiadu. Moja 6-letnia córka, Lenka, to niejadek − każdy, kto ma takie dziecko, wie, ile cierpliwości wymaga jedzenie. Lenka zjadła pół talerza zupy i grzecznie powiedziała, że już nie może. Moja mama, typowa babcia z poprzedniej epoki, uznała jednak, że nie odpuści. Zaczęło się namawianie, potem szantaż o deserek, aż w końcu Lenka skrzywiła się z niechęcią i odsunęła talerz. I wtedy to usłyszałam. Moja mama spojrzała na nią z taką pogardą, jakiej nigdy wcześniej u niej nie widziałam, i rzuciła prosto w te małe, ufne oczy: „Fuj, Lenka, nie krzyw się tak. Ale ty jesteś brzydka, jak się nie słuchasz. Nikt nie będzie chciał patrzeć na taką brzydką dziewczynkę”. W pokoju zapadła cisza. Widziałam, jak moje dziecko sztywnieje, jak jej bródka zaczyna drżeć, a w oczach pojawiają się łzy. Lenka nie płakała dlatego, że nie chciała jeść. Płakała, bo najbliższa osoba powiedziała jej, że jest brzydka. Toksyczne metody wychowawcze, na które nie ma mojej zgody Kiedy natychmiast zareagowałam i kazałam mamie przeprosić, usłyszałam tylko lekceważące: „Daj spokój, przecież żartuję, muszę ją jakoś zmotywować, żeby jadła, bo wyrośnie na niejadka i chuchro”. Moja matka szczerze wierzy, że uderzenie w najczulszy punkt małej dziewczynki, w jej poczucie bycia ładną i akceptowaną, to świetna metoda wychowawcza. Według niej strach przed byciem nieatrakcyjną ma sprawić, że dziecko stanie się posłuszne. Dla mnie to jest czysta przemoc emocjonalna. Nie ma mojej zgody na to, by ktokolwiek, nawet rodzona babcia, budował w moim dziecku kompleksy tylko po to, żeby talerz był pusty. Dzisiaj powie jej, że jest brzydka, bo nie je zupy. Jutro powie, że jest głupia, bo dostała gorszą ocenę. A pojutrze Lenka będzie dorosłą kobietą, która nienawidzi swojego odbicia w lustrze, bo w głowie zawsze będzie słyszeć głos babci. Ja przez lata walczyłam z niską samooceną, którą fundowano mi w domu podobnymi uwagami, i obiecałam sobie, że moje dziecko nigdy przez to nie przejdzie. Granice, których nie wolno przekraczać w imię „dobra rodziny” Zabrałam Lenkę, spakowałam się i wyszłam. Od tego czasu nie mogę się uwolnić od telefonów ojca i siostry. Słyszę, że przesadzam, że mama miała dobre intencje, że starszym się wybacza. Otóż nie. Starszym, zwłaszcza tym, którzy mienią się kochającymi dziadkami, nie wolno niszczyć psychiki dziecka. Jeśli moja matka uważa, że ma prawo obrażać moją córkę, to znaczy, że nie dorosła do roli babci. Podjęłam decyzję: dopóki mama szczerze nie przeprosi Lenki i nie zrozumie, że wygląd dziecka nie jest kartą przetargową w walce o posłuszeństwo, nie będzie się z nią widywać. Może dla kogoś to radykalne, ale ja stoję na straży bezpieczeństwa emocjonalnego mojego dziecka. Rodzina powinna być bezpiecznym portem, a nie miejscem, gdzie dostaje się ciosy prosto w serce za niedojedzoną zupę. Nie pozwolę, by toksyczne schematy z czasów PRL-u zatruły życie mojej córeczki. Wolę, żeby Lenka miała w pamięci babcię jako kogoś, kto ją zranił, niż żeby codziennie bała się, że przestanie być kochana, bo się skrzywiła. Alicja J. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Dziadkowie to nie darmowa służba na pstryknięcie. „Gdy synowa podrzuciła mi wnuki, usłyszała tylko 3 słowa”
Tak toksyczny dziadek niszczy relacje w rodzinie. Tych 3 zachowań seniora nie wolno akceptować
Często przymykamy oko na złośliwe uwagi czy manipulacje seniorów rodu, tłumacząc to ich wiekiem lub trudną przeszłością. Tymczasem toksyczne zachowania dziadka mogą realnie zagrażać prawidłowemu rozwojowi emocjonalnemu twoich dzieci.
Przyzwyczailiśmy się do analizowania relacji z matkami czy teściowymi, ale postać seniora rodu często pozostaje poza krytyką. „Przecież to starszy człowiek”, „On już się nie zmieni”, „Trzeba go szanować” − te zdania działają jak parasol ochronny dla zachowań, które w każdej innej relacji nazwalibyśmy przemocą emocjonalną. Czas złożyć ten parasol i przyjrzeć się prawdzie, nawet jeśli jest ona niewygodna. Autorytarny władca i sędzia, czyli dom jako pole bitwy o wpływy Najbardziej jaskrawym typem toksycznego dziadka jest ten, który nigdy nie oddał insygniów władzy. Dla niego syn czy córka, mimo posiadania własnych dzieci i siwych włosów na skroniach, wciąż są tylko „smarkaczami”, którzy o życiu nie wiedzą nic. Taki senior nie prosi o zdanie − on wydaje dekrety. Przychodzi do twojego domu bez zapowiedzi, krytykuje sposób, w jaki trzymasz widelec, i głośno komentuje twoje metody wychowawcze przy niedzielnym obiedzie, robiąc to często w obecności twoich dzieci. Najgorsze w tym wszystkim jest systematyczne podkopywanie twojego autorytetu. Gdy mówisz dziecku: „Nie wolno jeść słodyczy przed obiadem”, toksyczny dziadek z kpiącym uśmiechem wyciąga batonika i mówi: „Daj spokój, od jednego nic mu się nie stanie”. To nie jest niewinne rozpieszczanie wnuków. To świadoma gra na osłabienie twojej pozycji. Senior w ten sposób buduje koalicję z wnukiem przeciwko tobie, stawiając się w roli tego „dobrego”, a ciebie obsadzając w roli złego policjanta. Jeśli na to pozwalasz w imię świętego spokoju, dajesz mu sygnał, że twoje zasady są opcjonalne. 3 zachowania toksycznego dziadka, których nie wolno ignorować Aby skutecznie postawić granicę, musimy najpierw wiedzieć, gdzie kończy się trudny charakter, a zaczyna toksyczność. Oto trzy schematy, które powoli niszczą relacje w rodzinie: Poniżanie pod płaszczem „żartu”. To klasyka gatunku. Dziadek rzuca złośliwą uwagę na temat twojej pracy, wagi czy zarobków męża, a gdy mówisz, że przesadził, ucina temat krótkim: „Aleś ty się zrobiła przewrażliwiona, żartować już nie można?”. To czysty gaslighting − sprawianie, że zaczynasz wątpić we własne odczucia i czujesz się winna za to, że poczułaś się urażona. Manipulacja poczuciem winy i zdrowiem. Gdy tylko spróbujesz się sprzeciwić lub zapowiedzieć, że w te święta chcecie zostać sami, senior nagle „dostaje kołatania serca” lub przypomina wszystkim, że „może to jego ostatnie Boże Narodzenie”. Wykorzystywanie własnej starości i dolegliwości do wymuszania posłuszeństwa to emocjonalny szantaż najczystszej wody. Dzieci obserwujące tę grę uczą się, że miłość to obowiązek i wieczny dług, którego nie da się spłacić. Dzielenie wnuków na lepsze i gorsze. To zachowanie potrafi zostawić rany na całe życie. Toksyczny dziadek może faworyzować jedno dziecko, zasypując je prezentami i uwagą, podczas gdy drugie traktuje z chłodem lub ignoruje. To nie są preferencje − to celowa strategia „dziel i rządź”, która ma wzbudzić rywalizację i poczucie niskiej wartości u dziecka, które nie spełnia „standardów” seniora. Jak przeciąć pępowinę w wieku trzydziestu lub czterdziestu lat? Wielu rodziców pyta: „Ale jak ja mam mu to powiedzieć? To mój ojciec!”. Odpowiedź jest bolesna, ale konieczna: szacunek należy się każdemu, ale to nie znaczy, że masz pozwolić sobie wchodzić na głowę. Toksyczny dziadek karmi się twoim milczeniem i strachem przed konfrontacją. Dopóki nie usłyszy stanowczego „nie”, będzie przesuwał granicę coraz dalej, aż we własnym domu poczujesz się jak gość. Odzyskanie steru wymaga chirurgicznej precyzji. Nie chodzi o to, by rozwiązywać konflikt krzykiem i wywoływać wojnę, ale by nie dać się wciągnąć w prowokacje. Jeśli dziadek zaczyna krytykować, krótko ucinamy: „To twoje zdanie, my zdecydowaliśmy inaczej”. Jeśli łamie zasady dotyczące dzieci, interweniujemy natychmiast, wyprowadzając malucha z pokoju, gdy to konieczne. Musimy zrozumieć, że chroniąc siebie przed toksycznym wpływem seniora, chronimy przede wszystkim nasze dzieci. One potrzebują widzieć rodziców, którzy będą ich skałą, a nie takich, którzy kulą się przed każdym grymasem dziadka. Pamiętaj: bycie dobrą córką czy dobrym synem nie oznacza bycia ofiarą. Zobacz też: Toksyczna matka zawsze robi te 3 rzeczy. Z zewnątrz wygląda na troskliwą mamusię
Dziadkowie to nie darmowa służba na pstryknięcie. „Gdy synowa podrzuciła mi wnuki, usłyszała tylko 3 słowa”
Mam już dość bycia „babcią-pogotowiem”, która nie ma prawa do własnego zmęczenia, hobby czy po prostu świętego spokoju.
Mam 64 lata, niedawno przeszłam na emeryturę i marzyłam o tym, że w końcu poczytam książki, zapiszę się na uniwersytet trzeciego wieku i zadbam o swoje zdrowie. Tymczasem mój syn i synowa uznali, że moja emerytura to po prostu etat dla nich − darmowy, całodobowy i bez prawa do urlopu. Emerytura to nie jest etat u dorosłych dzieci Wszystko zaczęło się niewinnie, od prośby o zostanie z wnukami raz w tygodniu. Ale szybko „raz w tygodniu” zamieniło się w codzienność. Synowa potrafi zadzwonić o siódmej rano i zapytać, czy już wstałam, bo ona musi coś załatwić i zaraz podrzuci mi Antosia i Maję. Nikt nie pyta, czy mam plany, czy bolą mnie plecy, czy po prostu mam gorszy dzień. Stałam się dla nich meblem, elementem wyposażenia domu, który ma być zawsze dostępny, kiedy oni chcą wyjść do kina, na siłownię czy do fryzjera. Najbardziej boli mnie to, że kiedy próbuję delikatnie odmówić, słyszę tylko: „Mamo, ale co ty masz do roboty? Przecież i tak siedzisz w domu”. Tak, siedzę w domu, bo zapracowałam na to przez czterdzieści lat ciężkiej pracy! Moim obowiązkiem nie jest wychowywanie drugiego pokolenia dzieci. Ja swoje dzieci już wychowałam, nocami nie spałam, pieluchy prałam w rękach i teraz mam prawo do odpoczynku. Kocham moje wnuki nad życie, ale miłość nie oznacza bycia darmową służbą na każde skinienie palca. Granice, których młodzi rodzice nie chcą zauważyć Ostatnia sobota była przełomem. Miałam umówioną wizytę u kardiologa, a potem kawę z dawną koleżanką z pracy − czekałam na to spotkanie dwa tygodnie. Synowa podjechała pod dom, otworzyła drzwi auta, wypuściła dzieci na podjazd i krzyknęła przez okno: „Mamo, wrócimy wieczorem, musimy skoczyć do galerii po buty!”. Nawet nie weszła, nie zapytała, czy mogę. Po prostu uznała, że jestem dostępna. Wtedy we mnie coś pękło. Wyszłam na ganek, wzięłam dzieci za ręce, podeszłam do samochodu i powiedziałam te trzy słowa, których ona zupełnie się nie spodziewała: „Swoje już odchowałam”. Widok jej miny był bezcenny. Najpierw było niedowierzanie, potem foch, a na końcu wyrzut: „Ale jak to? Przecież dzieci się nastawiły”. Spokojnie odpowiedziałam, że dzieciom nic się nie stanie, jeśli spędzą sobotę z rodzicami, a ja mam prawo do swojego życia. Zamknęłam furtkę i pojechałam na swoje spotkanie. Czułam się winna przez pierwsze piętnaście minut, a potem poczułam niesamowitą wolność. Szacunek do starszych to nie tylko puste słowa Młodzi rodzice często narzekają na brak pomocy, ale zapominają, że pomoc to dar, a nie obowiązek. My, dziadkowie, nie jesteśmy instytucją, którą można zarządzać przez aplikację w telefonie. Chcę być babcią, która zabiera wnuki na lody, opowiada im bajki i piecze z nimi ciastka, a nie babcią, która jest sprzątaczką, kucharką i niańką, bo rodzice chcą mieć czas dla siebie. My też tego czasu potrzebujemy, może nawet bardziej, bo czujemy, jak szybko ucieka. Piszę to, żeby inne babcie i inni dziadkowie nie bali się mówić „nie”. Nasze dzieci muszą zrozumieć, że ich wybory życiowe i ich rodzicielstwo to ich odpowiedzialność. My możemy ich wspierać, możemy pomagać w sytuacjach podbramkowych, ale nie możemy dawać się wykorzystywać. Szacunek do rodziców objawia się także w tym, że szanuje się ich czas i prawo do odpoczynku. Od tamtej soboty w mojej rodzinie panuje chłodna atmosfera, ale wiecie co? W końcu przeczytałam książkę od deski do deski i nikt mi nie przerwał w połowie zdania. I tego życzę wszystkim seniorom − odwagi do bycia sobą, a nie tylko babcią na zawołanie. Pozdrawiam serdecznie, Elżbieta Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Toksyczna babcia obsesyjnie powtarza te 4 zdania. W oczach rodziny to oddana wnukom seniorka
Toksyczna babcia obsesyjnie powtarza te 4 zdania. W oczach rodziny to oddana wnukom seniorka
W wielu rodzinach obraz idealnej babci jest niemal nienaruszalny. To seniorka, która zawsze służy pomocą, przychodzi z domowym ciastem i deklaruje gotowość do opieki nad wnukami w każdej wolnej chwili.
Pod tą grubą warstwą lukru i rzekomego poświęcenia często kryje się zjawisko, które psycholodzy określają mianem pasywnej agresji lub manipulacji emocjonalnej. Toksyczna babcia to postać, która rzadko działa w sposób jawnie wrogi. Przeciwnie − ona „chce tylko dobrze”, ale jej działania systematycznie podkopują pozycję rodziców, tworząc w domu atmosferę niepewności i napięcia. Pod płaszczem bezgranicznej miłości, czyli jak babcia przejmuje stery Głównym problemem w relacji z toksyczną babcią nie jest brak zaangażowania, lecz całkowity brak poszanowania dla granic. Taka seniorka uważa często, że jej wieloletnie doświadczenie życiowe daje jej wyłączne prawo do decydowania o sposobie wychowania kolejnego pokolenia. W jej mniemaniu rodzice są niedoświadczeni, zbyt nowocześni lub wręcz nieudolni, dlatego ona musi ratować wnuki przed ich decyzjami. Kontrola jest sprawowana w sposób subtelny. Zamiast otwarcie kwestionować zasady przy obiedzie, toksyczna babcia stosuje technikę drobnych kroków. Wykorzystuje momenty, gdy rodziców nie ma w pobliżu, by budować z dzieckiem koalicję opartą na sekretach. Psycholodzy, tacy jak Susan Forward, wskazują, że takie zachowanie zmusza dziecko do wejścia w dorosły świat intryg, co niszczy jego naturalne poczucie bezpieczeństwa i zaufanie do najważniejszych opiekunów − mamy i taty. Te 4 zdania to czerwone flagi − sygnały, których nie wolno lekceważyć Istnieje zestaw konkretnych sformułowań, które toksyczne babcie powtarzają niemal jak mantrę. Choć na pierwszy rzut oka mogą wydawać się przejawem troski o wnuki, w rzeczywistości są to narzędzia budowania przewagi emocjonalnej: 1. „Tylko nie mów mamusi/tatusiowi, to będzie nasza tajemnica”. To zdanie jest najbardziej destrukcyjne. Uczy dziecko, że okłamywanie rodziców jest akceptowalne, a lojalność wobec babci jest ważniejsza niż prawdomówność w domu. To wbijanie klina w fundamenty relacji rodzic-dziecko. 2. „Biedactwo, mama znowu ci zabrania? U babci możesz wszystko”. Klasyczny przykład stawiania się w roli dobrego policjanta. Sugerowanie, że rodzic jest niesprawiedliwym oprawcą, a babcia jedyną osobą rozumiejącą potrzeby dziecka, uczy malucha manipulacji i wykorzystywania konfliktów między dorosłymi. 3. „Ja was wychowałam i wszyscy żyją, nie słuchaj tych nowych głupot”. Bezpośrednie uderzenie w kompetencje rodzicielskie. Lekceważenie zasad bezpieczeństwa czy zaleceń lekarzy pod pretekstem przywiązania do „dawnych, lepszych metod” to nie tylko brak szacunku, ale realne ryzyko dla zdrowia dziecka. 4. „Chodź do babci, babcia cię kocha najbardziej”. Zdanie, które uderza w najczulsze struny. Sugeruje, że miłość rodziców jest słabsza lub gorsza. To próba zawłaszczenia uczuć dziecka i zbudowania u niego przekonania, że tylko przy babci jest w pełni akceptowane. Toksyczna babcia. Jak odzyskać spokój i nie spalić za sobą mostów? Przerwanie toksycznego cyklu wymaga od rodziców ogromnej stanowczości. Największą barierą jest często poczucie winy − skoro babcia pomaga finansowo lub zostaje z dziećmi po godzinach, rodzice czują, że nie mają prawa do krytyki. To błąd. Pomoc nie daje prawa do emocjonalnego zawłaszczania dziecka czy niszczenia autorytetu rodziców. Rozwiązaniem jest jasna, asertywna komunikacja. Należy wyznaczyć nieprzekraczalne granice: „Doceniamy twoją pomoc, ale nie zgadzamy się na tworzenie tajemnic. Jeśli to się powtórzy, wspólne wizyty będą odbywać się tylko w naszej obecności”. Choć może to wywołać chwilowy kryzys rodzinny, jest to jedyny sposób na ochronę dziecka przed emocjonalnym rozdarciem. Zdrowa relacja z dziadkami powinna opierać się na wsparciu systemu wychowawczego rodziców, a nie na rywalizacji o to, kto jest w oczach dziecka lepszym opiekunem. Źródło: „Szantaż emocjonalny. Jak się obronić przed manipulacją i wykorzystaniem”, Susan Forward, Donna Frazier, wyd. GWP 2017 Zobacz też: Jak ograniczyć dziecku telefon bez awantury w domu: 5 zasad do wprowadzenia „na już”
„Głupie zasady synowej psują mi wnuczkę. Gdybym to ja zajmowała się Majeczką, byłaby złotym dzieckiem”
Piszę do Was z ciężkim sercem i rękami, które aż świerzbią, żeby wziąć się za porządne wychowanie mojej jedynej wnuczki, Majeczki. Patrzę na to, co wyprawia moja synowa, i po prostu chce mi się płakać − nie z żalu nad sobą, ale nad tym dzieckiem, które na moich oczach wyrasta na kogoś, kto nie zna słowa „nie”.
Moja Droga Redakcjo! Widzę, jak moja synowa, młoda kobieta, naczytawszy się mądrych książek w internecie, niszczy charakter mojej wnuczki tym całym „bezstresowym wychowaniem”, a mój syn, niestety, tylko na to patrzy i potakuje. Kiedy ja wychowywałam swoje dzieci, świat był inny, ale ludzie byli lepsi, bardziej poukładani i szanowali starszych. Teraz wszystko jest postawione na głowie. Majeczka ma cztery lata, a rządzi całym domem jak mały generał, a jej mama, zamiast postawić jasną granicę, tylko klęka przed nią i pyta: „Maju, czy czujesz teraz frustrację?”. No litości! Jak ja słyszę te nowoczesne terminy, to mi się coś w kieszeni otwiera. Gdyby Majeczka trafiła pod moje skrzydła na choćby miesiąc, zapewniam Was, że byłaby złotym dzieckiem, z którego wszyscy byliby dumni. Bezstresowe wychowanie, czyli jak wychować małego dyktatora? Najbardziej boli mnie to, że u synowej nie ma żadnej dyscypliny, tylko wieczne negocjacje. Ostatnio, gdy byli u mnie na obiedzie, Maja zaczęła rzucać ziemniakami o ścianę, bo... kolor jej nie pasował. I co zrobiła synowa? Zamiast kazać jej natychmiast posprzątać, zaczęła jej tłumaczyć spokojnym głosem, że „ją rozumie”. Myślałam, że spadnę z krzesła! U mnie w domu, gdyby syn tak zrobił, poszedłby do kąta w sekundę i nie byłoby dyskusji, dopóki by nie przeprosił. Przez te głupie zasady dziecko nie wie, co to autorytet. Maja potrafi przerwać dorosłemu w pół zdania, krzyczeć, kiedy chce uwagi, a synowa jeszcze ją za to chwali, że taka jest asertywna. To nie jest asertywność, to jest zwykły brak wychowania i chamstwo, którego nikt nie koryguje. Dziecko potrzebuje ramy, potrzebuje wiedzieć, gdzie kończy się jego wolność, a zaczyna wolność drugiego człowieka. Synowa twierdzi, że kary niszczą psychikę, a ja uważam, że ich brak niszczy życie − bo kto polubi taką dorosłą kobietę, która myśli, że wszystko jej się należy? Moje staromodne metody to lekarstwo na dzisiejszy chaos Gdybym to ja zajmowała się Majeczką każdego dnia, nauczyłabym ją przede wszystkim posłuszeństwa i pracowitości. U mnie nie byłoby siedzenia przed tabletem, bo mama chce mieć święty spokój. Dziecko powinno pomagać w domu − zetrzeć kurze, poukładać buty, podlać kwiatki. To uczy odpowiedzialności. Moja wnuczka u mnie musiałaby zjeść to, co jest na talerzu, bez grymaszenia i wymyślania. Dzisiaj dzieci są tak rozpuszczone, że jedzą tylko to, co kolorowe i słodkie, a synowa jeszcze lata za nią z widelcem i prosi o jeden kęs. Moja metoda była prosta: szacunek, porządek i nagroda tylko za dobre sprawowanie. Za moich czasów jak dziecko nabroiło, to wiedziało, że będzie kara − i to uczyło myślenia o konsekwencjach. Teraz synowa mówi, że „dziecko ma prawo do błędów”. Oczywiście, że ma, ale ma też obowiązek naprawienia tego błędu! Gdyby Maja stłukła u mnie wazon, musiałaby oddać pieniądze ze skarbonki albo przez tydzień nie dostałaby deseru. Tylko tak można wychować kogoś, kto w dorosłym życiu poradzi sobie z problemami, a nie rozpadnie się przy pierwszej trudności. Synowa zepsuje dziecko, a ja będę musiała na to patrzeć Najbardziej boję się tego, co będzie za dziesięć lat. Już teraz widzę, że Maja nie potrafi znieść odmowy. Kiedy w sklepie synowa nie kupiła jej kolejnego jajka z niespodzianką, mała położyła się na podłodze i zaczęła kopać w regał. I co zrobiła ta nowoczesna matka? Przytuliła ją i powiedziała, że „trudne emocje muszą wyjść”. Gdybym to ja decydowała, wyprowadziłabym ją ze sklepu za rękę bez słowa i przez następny tydzień nie byłoby mowy o żadnych zabawkach. Obawiam się, że to całe nowoczesne wychowanie to tylko wymówka dla leniwych rodziców, którym nie chce się walczyć z charakterem dziecka. Łatwiej jest pozwolić na wszystko i nazwać to wolnością, niż konsekwentnie pilnować zasad. Moja synowa uważa mnie za dinozaura, mówi, że czasy się zmieniły. Może i się zmieniły, ale serce człowieka i jego egoizm są takie same od wieków. Bez dyscypliny i zimnego chowu Majeczka wyrośnie na nieszczęśliwą osobę, która nie będzie potrafiła żyć w społeczeństwie. Tak bardzo chciałabym, żeby synowa choć raz mnie posłuchała, zamiast tylko zaglądać do tych swoich internetów. Pozdrawiam wszystkie babcie, które widzą to samo co ja, Maria Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Bez wstydu, obwiniania i karania: 7 podstawowych zasad łagodnego rodzicielstwa