Zgodziła się zaopiekować wnuczką w wakacje. „Córka wręczyła mi listę zakazów. Aż mi się żal zrobiło Klarci”
„Córka powiedziała, że to tylko kilka zasad. Kiedy przeczytałam kartkę, usiadłam przy stole i przez chwilę nie wiedziałam, czy mam się śmiać, czy płakać” – pisze nasza czytelniczka.
Wakacje u babci dla wielu dzieci są synonimem swobody, przygód i odrobiny pobłażliwości. Coraz częściej jednak dziadkowie słyszą od rodziców szczegółowe wskazówki dotyczące opieki nad wnukami. Nasza czytelniczka przyznaje, że lista, którą otrzymała od córki przed dwutygodniowym pobytem sześcioletniej Klary, mocno ją zaskoczyła. „Chciałam po prostu pobyć z wnuczką” Dzień dobry, mam 63 lata i od dawna czekałam, aż Klara będzie na tyle duża, by spędzić u mnie część wakacji. Gdy córka zapytała, czy zaopiekuję się nią przez dwa tygodnie, bardzo się ucieszyłam. Przygotowałam pokój, kupiłam farby, kredki i zaplanowałam wycieczki do lasu oraz nad jezioro. Byłam przekonana, że jedynym problemem będzie to, czy wnuczka nie zatęskni za rodzicami. Dzień przed przyjazdem córka wręczyła mi kartkę. Powiedziała, że spisała najważniejsze zasady. Na liście było kilkanaście punktów: żadnych lodów po godzinie 16, maksymalnie 20 minut bajek dziennie, zakaz chodzenia boso po trawie, codzienne ćwiczenia z angielskiego i obowiązkowe zasypianie o 19.30. Do tego dokładny jadłospis i prośba, żebym codziennie wysyłała zdjęcia wszystkich posiłków. „Zrobiło mi się żal Klary” Nie obraziłam się. Rozumiem, że dziś rodzice mają inne podejście niż my kiedyś. Zrobiło mi się jednak żal Klarci. Wakacje u babci powinny być czasem odpoczynku i wspólnej radości, a nie kolejnym projektem do realizacji według harmonogramu. Porozmawiałam z córką spokojnie. Ustaliłyśmy, które zasady są naprawdę ważne, a gdzie możemy sobie pozwolić na trochę luzu. Klara przyjechała, a my spędziłyśmy wspaniałe dwa tygodnie. Były lody, wieczorne czytanie książek i spacery boso po trawie. Dziś myślę, że córka nie chciała mnie kontrolować. Po prostu bardzo się stara być dobrą mamą. Mam jednak nadzieję, że pozwoli też swojej córce być po prostu dzieckiem. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Rodzice mają prawo ustalać zasady dotyczące swoich dzieci, a dziadkowie – własne granice związane z opieką. Przed dłuższym pobytem wnuków warto spokojnie porozmawiać o oczekiwaniach. Dzięki temu wakacje u babci mogą być czasem odpoczynku i dla dziecka, i dla dorosłych. Czytaj także: „Babcia chce wziąć na wakacje tylko jedno z moich dzieci. Mogłaby się bardziej postarać i zabrać dwoje” Dziadkowie nie chcą zajmować się wnukami w wakacje. „Teściowie wolą jechać do Egiptu, a chciałam im nawet zapłacić” Matka: „Zapytałam 8-letnią córkę sąsiadki, dlaczego przychodzi do nas codziennie o 12. Odpowiedź mnie osłabiła”
„Córka wykorzystuje mnie do opieki nad wnukami, chociaż stać ją na nianię. W końcu się postawiłam, ale szybko tego pożałowałam”
„Myślałam, że odpoczynek mi się należy. Nie przypuszczałam, że tak wiele się zmieni, gdy postawię córce jasne granice...”
Zawsze byłam tą babcią, która jest gotowa pomóc na każde zawołanie. Kiedy Lidka dzwoniła w środku tygodnia, żebym odebrała dzieci z przedszkola, rzucałam wszystko i pędziłam autobusem przez pół miasta. Byłam dumna, że mogę być dla niej wsparciem, choć czasem zmęczenie dawało mi się we znaki. Jednak pewnego dnia coś się zmieniło. Poczułam, że nie jestem już w stanie dalej udźwignąć wszystkiego sama. Zmęczenie, którego nie da się zignorować Ostatnie miesiące były dla mnie trudne. Kręgosłup coraz częściej dawał o sobie znać, a poranki zaczynałam od proszków i ćwiczeń rozciągających. Każda kolejna prośba Lidki o pomoc wzbudzała we mnie coraz większy niepokój. Bałam się, że któregoś dnia naprawdę nie dam rady podnieść dzieci, pobawić się z nimi, czy nawet wyjść na spacer. Wiedziałam, że muszę postawić granicę, choć serce mi się krajało na samą myśl o tym. Przez lata słuchałam rad psychologów – „zadbaj o siebie, naucz się mówić nie, stawiaj granice” – ale kiedy przyszło do konkretów, okazało się, że to wcale nie jest takie proste. Pewnego popołudnia, kiedy Lidka zadzwoniła z pytaniem, czy mogę zostać z dziećmi w weekend, poczułam, jak narasta we mnie napięcie. Chciałam się zgodzić, jak zawsze, ale coś mnie powstrzymało. – Lidka, nie mogę. Naprawdę nie dam rady. Mój kręgosłup już odmawia posłuszeństwa – powiedziałam, czując w gardle gulę. – Mamo, proszę cię, to tylko dwa dni. Z Markiem mamy rocznicę, wykupiliśmy weekend w spa... Ty zawsze byłaś z dziećmi! – jej głos drżał od emocji. – Wiem, ale ja już nie mogę. Po ostatnim weekendzie przez trzy dni leżałam z bólu. Może pomyślicie o niani? Stać was na to, a ja naprawdę już nie wyrabiam. Zapadła cisza. Wiedziałam, że jest rozczarowana, ale nie mogłam inaczej. – Niani? – powtórzyła chłodno. – No dobrze. Jak wolisz. Rozłączyła się. Zostałam sama z poczuciem winy i lękiem, co będzie dalej. Dwa tygodnie ciszy Nie spodziewałam się, że ta rozmowa tak bardzo zmieni nasze relacje. Lidka zamilkła. Nie odbierała moich telefonów, na wiadomości odpisywała zdawkowo. Minęły dwa tygodnie, zanim zebrałam się w sobie i postanowiłam pojechać do nich bez zapowiedzi. Zawsze byłam mile widziana, więc miałam nadzieję, że i tym razem wszystko jakoś się ułoży. Przyniosłam dzieciom ich ulubione ciastka, żeby choć trochę ocieplić atmosferę. Zadzwoniłam do drzwi. Z nerwów czułam ścisk w żołądku. Drzwi otworzyła mi nieznana kobieta, może pięćdziesięcioletnia, z uśmiechem na twarzy. – Dzień dobry, w czym mogę pomóc? – Dzień dobry, ja do Lidki. Jestem jej mamą. – Ach, dzień dobry! Pani Lidka jest w pracy, pan Marek też. Ja nazywam się Basia, jestem nianią dzieci. Wyjrzały zza niej główki moich wnuków, Weroniki i Patryka. Rzucili szybkie „Babcia!”, ale zaraz schowali się za spódnicę pani Basi. Poczułam ukłucie w sercu. – Chodźcie, dzieci, babcia przyszła. Zrobimy herbatę? – powiedziała pani Basia, zapraszając mnie do środka. Usiadłam przy stole jak gość, obserwując, jak pani Basia sprawnie obsługuje dzieci, zna każdy zakamarek kuchni, a maluchy biegną do niej z rysunkami i opowieściami. Próbowałam zagadać do Weroniki, ale ona tylko zerknęła na mnie i pobiegła do niani. Po pół godzinie wyszłam, zostawiając ciastka na blacie. W drodze do domu łzy same cisnęły mi się do oczu. Nowa rzeczywistość Wieczorem zadzwoniłam do Lidki. Odebrała po kilku sygnałach. – Byłam dzisiaj u was. Poznałam panią Basię – powiedziałam cicho. – O, świetnie. Dzieci ją uwielbiają. Ma mnóstwo pomysłów, zabiera je na spacery, robi z nimi prace plastyczne. No i jest codziennie od ósmej do szesnastej. W weekendy też, jeśli trzeba. – Rozumiem. Ale... czemu nic mi nie powiedziałaś? – Mamo, sama mówiłaś, że nie dasz rady. Nie chciałam cię obciążać. Teraz masz więcej czasu dla siebie. Jej ton był spokojny, ale czułam w nim dystans. Jakby chciała mi pokazać, że sobie świetnie radzi beze mnie. Z każdym tygodniem stawałam się coraz bardziej gościem w ich życiu. Lidka coraz rzadziej dzwoniła, nie zapraszała mnie już na spontaniczne obiady. Na propozycje spaceru z wnukami odpowiadała, że mają już plany z Basią. Na Facebooku pojawiały się zdjęcia dzieci z podpisami: „Najlepsza niania na świecie!”. Czułam, jak moje miejsce w rodzinie powoli się kurczy. Urodziny inne niż wszystkie Kiedy nadszedł dzień urodzin dzieci, bardzo się starałam nie pokazać po sobie smutku. Wystroiłam się, przygotowałam prezenty i ruszyłam do sali zabaw z nadzieją, że choć tego dnia poczuję się znów częścią rodziny. Na miejscu zobaczyłam panią Basię, która bawiła się z Weroniką i Patrykiem, pomagała dzieciom zdmuchiwać świeczki, podawała talerzyki tortu. Lidka i Marek rozmawiali ze znajomymi. Usiadłam obok córki. – Piękne urodziny, Lidka – powiedziałam. – Dziękuję, mamo. Basia wszystko zorganizowała. Nawet tort zamówiła z tej nowej cukierni. Dzieci podbiegły do naszego stolika. Wyciągnęłam ręce, ale przebiegły obok mnie i rzuciły się na szyję niani. – Ciociu Basiu, zobacz, jaki samochodzik! – krzyczał Patryk. – Piękny! Kto ci go kupił? – Babcia – odpowiedział, pokazując na mnie, ale zaraz pobiegł z nianią dalej się bawić. Patrzyłam na to wszystko i czułam, jak serce mi pęka. Z jednej strony miałam upragniony odpoczynek, nikt już nie obciążał mnie kolejnymi prośbami. Z drugiej – czułam się jak widz na własnym przedstawieniu. Moja rola została komuś oddana i nawet nie zauważyłam, kiedy to się stało. Samotność, której nie przewidziałam Wieczorem wróciłam do pustego mieszkania. Cisza, która kiedyś była dla mnie wybawieniem po całym dniu hałasu i biegania za wnukami, teraz była nie do zniesienia. Siadłam przy stole i rozmyślałam, czy naprawdę zrobiłam dobrze. Może powinnam była jeszcze trochę się poświęcić? Zacisnąć zęby, przemilczeć ból pleców i być dla nich tak, jak oni tego oczekiwali? Wiem, że nie mogłam już dłużej udawać, że mam tyle siły co dawniej. Ale nikt nie uprzedza, że stawianie granic może tak bardzo boleć. Nie tylko ciało, ale i serce. Czasem myślę, że już zawsze będę tą babcią „na ławce rezerwowych”. Kiedyś byłam niezastąpiona. Dziś – nie jestem nawet pierwszym wyborem. Może przyjdzie taki dzień, że znów znajdę swoje miejsce w ich życiu. Na razie uczę się żyć z tym, co sama wybrałam – i z tym, czego nie przewidziałam. Irena, 65 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Babcia chce wziąć na wakacje tylko jedno z moich dzieci. Mogłaby się bardziej postarać i zabrać dwoje” „Teściowa od lat powtarzała, że dom będzie dla wnuków. Gdy podczas remontu mąż znalazł list schowany pod deskami, wiedziałam, że musimy zabrać stamtąd dzieci” „W dzieciństwie całe lato spędzałam z dziadkami i nikt nie narzekał. Dziś seniorzy mają w nosie wnuki, wolą potańcówki w sanatorium”
Dziadkowie wypinają się na wnuki w wakacje, a potem płacz, że nikt ich nie odwiedza. „Sami są sobie winni”
Zarówno moi rodzice, jak i teściowie, po prostu bezczelnie wypinają się na wnuki w wakacje. Mają mnóstwo wolnego czasu, zdrowie im dopisuje, ale od opieki wymigują się na wszystkie możliwe sposoby. A potem jest wielki płacz przy wigilijnym stole, że dzieciaki ich nie odwiedzają, że wnuki są zimne i wolą siedzieć przed komputerem niż rozmawiać z babcią. Sami są sobie winni i nie zamierzam ich dłużej usprawiedliwiać.
Wczoraj zadzwoniłam do mamy z prośbą, żeby wzięła dzieciaki do siebie chociaż na trzy dni, bo z mężem mamy w firmie potworny młyn i nie wiemy już, w co ręce włożyć. Usłyszałam całą litanię wymówek, że ona ma teraz swoje plany, musi jechać do sanatorium, a teściowa jeszcze dodała, że na stare lata chce mieć święty spokój. No po prostu ręce opadają. Opieka dziadków nad wnukami − dlaczego babcia odmawia pomocy? Dzisiejsi emeryci kompletnie różnią się od dziadków z naszych czasów. Pamiętam, jak sama spędzałam u babci na wsi całe dwa miesiące, jadłam placki, biegałam po podwórku i budowałam najpiękniejsze wspomnienia. Moja mama wtedy pracowała, a babcia uważała za punkt honoru, żeby pomóc młodym. Dzisiaj? Dzisiaj jest totalne wygodnictwo i patrzenie na czubek własnego nosa. Moja matka woli iść na uniwersytet trzeciego wieku albo oglądać seriale, a teściowa spędza całe dni na działce, pielęgnując pomidory. Wnuki są super, ale tylko na obrazku, na chwilę, żeby zrobić ładne zdjęcie i pochwalić się koleżankom na osiedlu, jacy to oni są dumni. Kiedy przychodzi do realnego życia i trzeba pomóc w kryzysie, starsze pokolenie nagle zapada się pod ziemię. Przez ich samolubne podejście musimy z mężem wydawać kosmiczne pieniądze na prywatne półkolonie i obozy letnie, żeby dzieci nie siedziały same w bloku. Płatna opieka nad dzieckiem w wakacje kosztuje tyle, że oddajemy na to całą jedną pensję, a dziadkowie nawet słowem nie pisną, żeby się chociaż dorzucić. Konflikt pokoleń w rodzinie − jak niechęć dziadków niszczy relacje z dziećmi Najbardziej rozwala mnie jednak to późniejsze zdziwienie i pretensje. Moja teściowa potrafi ostentacyjnie płakać w słuchawkę, że Igor i Maks nie chcą do niej dzwonić, że jak przyjeżdżamy raz na dwa miesiące w odwiedziny, to dzieciaki bąkną tylko „dzień dobry” i uciekają do drugiego pokoju. A jak mają z nimi budować relacje, skoro dziadkowie są dla nich obcymi ludźmi? Dzieciak czuje, kiedy jest dla kogoś ciężarem i intruzem. Moje dzieci doskonale słyszały, jak babcia przez telefon mówiła, że nie ma siły na ich krzyki i woli odpocząć. Nie da się kupić miłości i szacunku wnuka za pomocą jednej taniej czekolady na urodziny czy rzuconego w przelocie pytania, co tam w szkole. Relacje buduje się wtedy, kiedy jest ciężko, poprzez wspólne spędzanie czasu, smażenie naleśników w wakacyjny poranek, pójście na lody i zwykłą, ludzką obecność. Skoro dziadkowie wypinają się na wnuki, gdy te najbardziej ich potrzebują, to niech nie oczekują, że te dzieci za dziesięć lat będą przychodzić do nich ze swoimi sekretami albo opiekować się nimi na starość. Jak wyznaczyć granice dziadkom i przestać prosić o opiekę? Wczoraj po tej odmowie podjęłam z mężem twardą i ostateczną decyzję. Koniec z proszeniem, koniec z telefonami i robieniem z siebie petentów. Przestajemy wyciągać rękę i organizować im czas z wnukami na siłę. Skoro teściowie i moi rodzice wybrali święty spokój i swoje sanatoria, to niech je mają. Kiedy moja mama zadzwoniła wieczorem z pytaniem, czy nie jestem na nią obrażona, odpowiedziałam spokojnie, ale prosto z mostu, że nie jestem obrażona, tylko wyciągam wnioski. Powiedziałam jej wprost: nie masz czasu teraz dla moich dzieci, to nie miej pretensji, że one nie będą miały czasu dla ciebie na starość. W słuchawce zapadła lodowata cisza, a dzisiaj mój brat już wydzwania, że jestem niewdzięczna i bezczelna. Mam to jednak głęboko gdzieś. Uważam, że asertywność w rodzinie i wyznaczenie jasnych granic to jedyny sposób, żeby nie dać się wykończyć psychicznie. Nie zamierzam dłużej udawać, że jesteśmy zgraną, wspierającą się rodziną. Co o tym myślicie, drogie czytelniczki i inne mamy? Czy Waszym zdaniem przesadzam, czy to dzisiejsze starsze pokolenie totalnie straciło instynkt rodzinny? Doradźcie coś, bo czuję się z tym wszystkim potwornie oszukana przez najbliższych. Pozdrawiam serdecznie, Justyna Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Bogaci teściowe przez lata nie dali na wnuki nawet złotówki. Przy niedzielnym obiedzie przypadkiem odkryłam, na co wydają swój majątek”
„Była synowa robi wszystko, by wnuki o mnie zapomniały. Naciągnęła mojego synka na alimenty, a ode mnie oczekuje przeprosin”
Co ja jej takiego zrobiłam, że teraz się mści? Przecież pomagałam jej, ile mogłam... Chociaż mój Janek twierdzi, że to wcale nie była pomoc, a wtrącanie się...
Ja rozumiem, że jak się ludzie rozwodzą, to dlatego, że w ich małżeństwie dzieje się źle. Tak źle, że nie mogą już ze sobą wytrzymać. Naprawdę to rozumiem. Tak właśnie było w przypadku mojego syna i synowej. Najpierw spadła na nich wielka miłość, a potem przyszło życie. Jedno dziecko, drugie, praca, dom... Coś zaczęło się kruszyć, sypać, aż całkiem się rozpadło. Nieba chciałam im uchylić, a nie usłyszałam nawet „dziękuję” Próbowałam ich wesprzeć w walce o małżeństwo, bo kto inny miał to robić? Rodzice Marleny, których do dziś nie poznałam? Tak się życiem córki interesowali. Zajmowałam się wnukami, żeby mieli czas odpocząć i pobyć razem, i wcale nie liczyłam na wielkie podziękowania, zwykłe „dziękuję” by wystarczyło... Ale żebym uwag i pretensji musiała wysłuchiwać? Troje dzieci wychowałam, wyprowadziłam na ludzi, a nagle przy wnukach wszystko robię źle? No nic, kłócić się nie będę. Zamiast tego starałam się z nimi rozmawiać, znaczy z synem i synową. Chciałam im pomóc w rozwiązaniu tych wydumanych konfliktów, które się między nimi pojawiały i urastały do rangi katastrof, choć przecież to były tylko drobne nieporozumienia. Nie takie rzeczy się przeżyło, nie z takim kłopotami brało się za bary... Dobrze chciałam i za swoje chęci od obojga usłyszałam, że wtrącam się w nie swoje sprawy i mam przestać. Jak to nie moje? I Kamila, i Marlenę traktowałam jak swoje dzieci i równo ochrzaniałam, starając się przywrócić do pionu. – Niechże się mama wreszcie przestanie wtrącać, bo mam już tego po dziurki w nosie! – warknęła któregoś dnia Marlena. – Tylko pogarsza mama sytuację. Nic do mamy nie dociera, żadne prośby. Oboje z Kamilem mamy tego dosyć! Ależ mi się zrobiło przykro. Takie słowa za moją szczerą intencję pomocy? Za chwilę usłyszę, że to przeze mnie się rozwiedli! Była synowa w sądzie walczyła jak lwica o każdy grosz Bo w końcu, po wielu miesiącach wojen, Kamil złożył pozew o rozwód. Walka w sądzie też była zacięta. O to, czyja to była wina, o alimenty, o kontakty z dziećmi, o podział majątku. Odchorowałam to mocno, bo uważałam, że takie rzeczy powinno się załatwić między sobą, a do sądu pójść tylko po papierek. Bez publicznego prania brudów, bez wywlekania intymnych sekretów. Marlena nie miała jednak wstydu – walczyła jak lwica o każdy grosz alimentów, o jak największą część majątku i jak najkrótsze kontakty ojca z dziećmi, bo ponoć mój Kamil nie umiał się nimi zająć. – Skoro ja też nie potrafię, widać to u nas rodzinne... – westchnęłam, gdy mój syn wrócił przybity z sądu, z terminem kolejnej rozprawy zamiast z wyrokiem, który by poświadczył, że wreszcie się uwolnił od tego całego stresu. – Przecież jestem ich ojcem! No owszem, prawie się nimi nie zajmowałem, ale to nie znaczy, że bym nie umiał! – unosił się. – Tyle że nie mam na to dowodów... W końcu cyrk z rozwodem się skończył, wszystko zostało ustalone i obydwoje byli wolnymi ludźmi. Dzieci zamieszkały z Marleną, a Kamil mógł je brać do siebie na dwa weekendy w miesiącu. Sądziłam, że tak jak kiedyś będę mogła odbierać maluchy z przedszkola. Gdyby były u nas w domu, Kamil mógłby je częściej widywać. To był mój mały sekretny plan, ale spotkała mnie przykra niespodzianka. Marlena nie wyraziła zgody. Chciałam pomóc, a ona traktuje mnie jak wroga – Ciekawe, gdzie byłaś, gdy trwał rozwód? – burknęła tylko. Nie skomentowałam tego przejścia na ty, z drugiej strony „mama” też brzmiałoby niezręcznie w obecnej sytuacji. Chyba lepiej po imieniu niż per pani, pomyślałam. – Półtora roku dzieci czekały – kontynuowała nieprzyjemnym tonem Marlena – aż babcia z dziadkiem się do nich odezwą, gdzieś zabiorą na spacer... Zosia, czekając, zdążyła pójść do pierwszej klasy, czego nie raczyłaś zauważyć. Teraz mi proponujesz pomoc? Przydałaby się w trakcie kompletowania wyprawki szkolnej. Teraz mam alimenty i pieniądze na opiekunkę, która będzie szanować moje decyzje. – A niby kiedy ja nie szanowałam twoich decyzji?! – podniosłam głos, bo ciśnienie już mi skoczyło. Sądziłam, że Marlena, jako samotna matka, przyjmie moją pomoc z ulgą. – Szybko zapominasz... Ile razy prosiłam, żeby nie karmić dzieci słodyczami, póki nie skończą trzech lat? Posłuchałaś? Gdzie tam. Jeszcze kazałaś im nic mi nie mówić. Mam być wdzięczna za to, że uczysz moje dzieci oszukiwania rodziców? – Ale... one chciały... one potrzebują... – A gdy prosiłam, by nie karmić ich przy włączonym telewizorze, wzięłaś to pod uwagę? Nie. Więc potem był problem z każdym posiłkiem. Nie masz pojęcia, ile pracy mnie kosztowało oduczenie ich jedzenia przy bajkach. Nie chcę ryzykować, że w jeden dzień zaprzepaścisz mojej wysiłki. Takiej bezczelności się nie spodziewałam – Nie tylko ty decydujesz o dzieciach! – czepiłam się ostatniej deski ratunku. – To też dzieci Kamila! – Oczywiście. Normalnie zasłużył na pomnik, że sobie o tym przypomniał w trakcie rozwodu. Byłoby jeszcze milej, gdyby zajmował się nimi rzetelnie w co drugi weekend, skoro tak mu na tym zależało. I jeśli łaska, przypomnij mu, że już drugi miesiąc zalega z alimentami, a dzieci muszą jeść codziennie! Miałam nadzieję, że zmieni zdanie, jak wszystko przemyśli. Niestety... – Jak... jak... możesz? – zapowietrzyłam się z oburzenia. To było dla mnie nie do pomyślenia, żeby odzywać się w ten sposób do starszej osoby, ale widocznie, skoro przestałyśmy być już teściową i synową, Marlena miała gdzieś wszelkie konwenanse. Darowałam jej to samowolne „tykanie”, by nie zadrażniać sytuacji, ale takiej bezczelności się nie spodziewałam. Choćby dla dzieci jakieś pozory powinnyśmy chyba zachować. Nie zdaniem Marleny. Zadzwoniłam do niej z prośbą, by nazajutrz przywiozła do nas wnuki, bo akurat wypadają moje urodziny, będzie tort, świeczki... Odmówiła natychmiast. Nawet się nie zawahała. – Weekend Kamila wypada za półtora tygodnia, wtedy może zabrać do was dzieci – oświadczyła sucho. – Ale to już będzie dawno po moich urodzinach! – jęknęłam do słuchawki. – To niesprawiedliwe! – Życie jest niesprawiedliwe, w tym wieku powinnaś się już nauczyć – powiedziała i rozłączyła się. Złośliwa... Takich urodzin się nie spodziewałam Miałam nadzieję, że zmieni zdanie, kiedy wszystko przemyśli. Napisałam jej wiadomość, że tęsknimy za dziećmi i bardzo byśmy chcieli je widywać, nie tylko w te weekendy, kiedy Kamil się będzie nimi zajmować. Nawet nie odpisała. Liczyłam naiwnie, że mimo wszystko przywiezie do nas wnuki, że serce jej zmięknie, dlatego przygotowałam małe przyjęcie i po parę groszy z naszych skromnych emerytur... Niestety. Spędziliśmy moje urodziny tylko we dwoje. Nigdy nie zwykłam ich hucznie obchodzić, bo kobieta nie ma powodów, by chwalić się wiekiem. A w tym roku... Siedzieliśmy z Janem w domu jak na szpilkach, podskakując na każdy szelest za drzwiami, czekając na dźwięk dzwonka. Chodziłam od okna do okna, wyglądając niebieskiego auta Marleny, z którego wysiądą wnuczęta z laurkami. Na próżno. To były najsmutniejsze urodziny w całym moim życiu. Nawet Dzień Babci, a potem Dzień Dziadka były weselsze, choć też bez obecności wnucząt. W tym czasie akurat wypadał weekend Kamila i syn już przypilnował, by dzieci do nas zadzwoniły – skoro już przyjść nie mogły, bo Kamilek był zbyt zmęczony – i przesłały nam całuski oraz życzenia. A teraz... Chlipałam i skarżyłam się cały tydzień, a Janek co? Zamiast mnie pocieszać, wziąć moją stronę, jeszcze mnie dobił. – Nie płacz nad rozlanym mlekiem, tylko pomyśl, jak je posprzątać. Jak ją do nas przekonać. – Kogo? Marlenę? My ją mamy przekonywać? Oszalałeś?! – obruszyłam się. – Może jeszcze przeprosiny na piśmie wystosować?! – Nie zaszkodziłoby. W końcu to nam bardziej zależy. Ona sobie świetnie bez nas radzi, i wcale się nie dziwię, że ma opory, by dać nam dzieci pod opiekę. Nawet dla mnie to wyglądało, jakbyś celowo robiła Marlenie na złość. Albo kompletnie ją ignorowała. – Ja?! Zmówiłeś się z nią czy... – Tyle razy cię prosiła – wszedł mi w słowo – żeby nie słodzić dzieciom soków, kaszek i nie włączać bajek przy jedzeniu. Żeby nie dawać im słodyczy tuż przed powrotem do domu, bo potem nie chciały jeść kolacji i budziły się głodne w środku nocy. Mąż wziął stronę synowej. Może ma rację... Słuchałam i własnym uszom nie wierzyłam. Obudził się, pan szanowny, i kazanie mi prawi! Zawsze milczał, wycofany, siedząc na kanapie albo w fotelu, jakby miał wszystko w nosie. A teraz... – Ty mówiłeś? Niby kiedy? – Nie pamiętasz, bo puszczasz mimo uszu wszystko, czego nie chcesz słyszeć. Wiele razy ci mówiłem, żeby zadzwonić do Marleny w trakcie rozwodu, trochę jej pomóc, odciążyć. Została sama z dwójką dzieci, nasz syn kłócił się o każdą złotówkę alimentów, jakby to nie jego dzieci były... Ale mnie zakrzyczałaś, że to są ich sprawy i skoro Marlena się wyprowadziła z dziećmi, to niech sobie radzi. Więc sobie poradziła. Trzeba było wtedy myśleć o wnukach, trzeba było o nich myśleć cały czas, a nie od wielkiego dzwonu. Rodzicem też się jest dwadzieścia cztery godziny na dobę, a nie tylko od święta I powiem ci, że wstydzę się za Kamila, że o własne dzieci dba, jak mu się przypomni. Raz na dwa tygodnie je zobaczy i to mu wystarczy? Kpina! Sam też się wstydzę, że wam na to pozwoliłem, więc też jestem winny. Wcale się Marlenie nie dziwię, że nie chce mieć z nami nic wspólnego. Od jakiegoś czasu myślę, jak ją za to wszystko przeprosić. Może wtedy nam wybaczy i pozwoli widywać się z dziećmi. Gdy poczuje, że naprawdę ją szanujemy. Więc, zamiast użalać się nad sobą i wyrzekać na nią, myśl ze mną, jak to naprawić! Zamknęłam się w kuchni, nie mogąc tego dalej słuchać. Aż mnie policzki paliły, aż się cała trzęsłam. Znalazł się, znawca kobiecej psychologii! Większość dorosłego życia spędzał w pracy, a potem zalegał z gazetami na kanapie. I nagle na stare lata stał się specjalistą od wychowywania dzieci i relacji w rodzinie! Paradne. Więc skąd te rumieńce, skąd to palące uczucie w duszy? Może jednak warto spróbować jego sposobu? Może wtedy wnuki o nas nie zapomną? Bożena, lat 59 Zobacz też: „Teściowa nalegała, żeby wnuki spędziły z nią całe wakacje. Gdy podsłuchałam jej rozmowę z sąsiadką, ziemia usunęła mi się spod stóp” „Babcia chce wziąć na wakacje tylko jedno z moich dzieci. Mogłaby się bardziej postarać i zabrać dwoje” „Babcia pozwała córkę i zięcia, bo nie pozwalali jej się widywać z wnukami. Było mi jej żal, dopóki nie odezwała się w sądzie”
Dziadkowie powinni fundować wnukom kolonie? „Niech się chociaż dorzucą, skoro wymigują się od opieki”
Mamy lipiec, środek wakacji, a dla pracujących rodziców takich jak ja i mój mąż to jest regularna walka o przetrwanie. Codziennie rano staję na rzęsach, żeby pogodzić pracę na etacie z organizacją czasu dla dzieciaków. I wiecie co? Ogarnia mnie potworna wściekłość, kiedy myślę o tym, jak zachowują się dziadkowie moich dzieci.
Zarówno moi rodzice, jak i teściowie, są już na emeryturach, mają mnóstwo wolnego czasu, zdrowie im dopisuje, a od opieki nad wnukami wymigują się na wszystkie możliwe sposoby. Uważam, że skoro nie chcą dać nam żadnego wsparcia fizycznego, to dziadkowie powinni fundować wnukom kolonie. Niech się chociaż dorzucą, skoro stale brakuje im czasu dla własnej rodziny. Kiedy pod koniec czerwca zapytałam teściową, czy wzięłaby dzieciaki do siebie na chociaż jeden tydzień w lipcu, usłyszałam całą litanię wymówek. A to, że kręgosłup jej strzyka, a to, że jadą na działkę, a to, że mają swoje plany i na stare lata chcą wreszcie odpocząć. Moja własna matka nie była lepsza. Stwierdziła, że ona swoje dzieci już wychowała, a teraz ma czas na uniwersytet trzeciego wieku i wyjazdy do sanatorium. No po prostu ręce opadają. Opieka nad wnukami w wakacje − dlaczego dziadkowie odmawiają pomocy? Dzisiejsi emeryci kompletnie różnią się od dziadków, jakich my pamiętamy z własnego dzieciństwa. Kiedyś jeździło się do babci na całe dwa miesiące, jadło pierogi i biegało po podwórku, a rodzice mogli spokojnie pracować. Teraz dziadkowie stali się potwornie wygodni. Żyją swoim życiem, podróżują, realizują pasje i uważają, że wnuki to jest problem, który ich nie dotyczy. Rozumiem, zapracowali na odpoczynek, nikt im tego nie odbiera. Ale czy spędzenie jednego tygodnia z dzieciakami, które ich uwielbiają, to naprawdę jest aż takie potworne poświęcenie? Przez ich totalną obojętność zostaliśmy z mężem zmuszeni do szukania płatnych opcji. Ceny kolonii i obozów letnich w tym roku po prostu zwalają z nóg. Za tygodniowy obóz sportowy dla Kacpra i kolonie językowe dla Oliwki musieliśmy zapłacić prawie sześć tysięcy złotych. Przecież to jest ponad jedna porządna pensja. Finanse młodych małżeństw w dzisiejszych czasach są napięte, a my musimy brać nadgodziny, żeby dzieci nie siedziały przez dwa miesiące same przed ekranem komputera w dusznym bloku. Koszt kolonii letnich dla dzieci − czy starsze pokolenie powinno pomóc? Wczoraj przy stole nie wytrzymałam. Powiedziałam wprost moim rodzicom i teściom, ile kosztowały nas te wyjazdy i że skoro żadne z nich nie miało czasu, by zaprosić wnuki do siebie, to byłoby bardzo miło, gdyby chociaż sfinansowali połowę tych kosztów. W końcu oboje z mężem harujemy też na to, żeby im żyło się dobrze, a oni mają stałe dochody i zerowe opłaty na wychowanie dzieci. Reakcja starszego pokolenia po prostu mnie osłabiła. Zaczęli prychać, kręcić głowami i patrzeć na mnie, jakbym co najmniej chciała ich okraść. Teść stwierdził z pełną powagą, że za jego czasów nikt nie jeździł na żadne luksusowe obozy, dzieci bawiły się na trzepaku pod blokiem i wyrosły na ludzi. Moja mama dodała, że im nikt grosza nie dawał i musieli radzić sobie sami. No tak, tylko za ich czasów dziadkowie zapewniali opiekę. Dzisiaj wszystko jest na głowie rodzica. Uważam, że dorzucenie się do wakacji wnuków to nie jest żadna jałmużna, tylko zwykły, rodzinny obowiązek. Skoro dziadkowie oszczędzają swoje siły i nie chcą gotować obiadów ani prać ubrań wnuków przez tydzień, to ich wkład finansowy powinien być czymś całkowicie naturalnym. Finansowanie wakacji przez dziadków a relacje w rodzinie Po tym obiedzie atmosfera w domu jest tak gęsta, że można ją kroić nożem. Mąż uważa, że zrobiłam straszny obciach i nie powinnam wyciągać ręki po pieniądze rodziców. Ale ja czuję potworny żal. Widzę znajomych z pracy, których rodzice sami z siebie kupują wnukom bilety, opłacają wycieczki i cieszą się, że mogą pomóc młodym. U nas jest tylko wieczne narzekanie i pilnowanie własnego nosa. Dziadkowie mają usta pełne frazesów o tym, jak to bardzo kochają Kacperka i Oliwkę, kupują im tanie czekoladki na urodziny, a kiedy przychodzi do realnej pomocy, gdy rodzice toną w obowiązkach, to nagle wszyscy znikają. Ta sytuacja totalnie zniszczyła moje zaufanie do nich. Nie wyobrażam sobie, jak mam teraz udawać na kolejnych świętach, że jesteśmy zgraną, wspierającą się rodziną. Chciałam zapytać inne mamy czytające ten portal: czy Waszym zdaniem przesadzam? Czy oczekiwanie wsparcia finansowego od niepracujących i dobrze sytuowanych dziadków w dobie tak kosmicznych cen za kolonie to faktycznie roszczeniowość, czy może po prostu normalna, zdrowa solidarność pokoleń? Doradźcie coś, bo czuję się z tym wszystkim potwornie sama. Pozdrawiam całą Redakcję, Marta Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Dziwne zwyczaje na all inclusive w Grecji. „Nie miałam pojęcia, dlaczego kelner pyta moją córkę o numer pokoju”
„Moja babcia odeszła dzień przed narodzinami prawnuczki. Gdy na dnie szafy znalazłam jej list, osunęłam się na ziemię”
Czytając list babci, poczułam, jak mój świat się wali. Moja mama całe życie nosiła nazwisko kogoś, kto nie był z nią spokrewniony.
Dom babci Marii zawsze pachniał pastą do podłóg i starym drewnem. Po jej śmierci to ja wzięłam na siebie zadanie uporządkowania jej rzeczy. Z maleńką Lilą, która właśnie skończyła miesiąc, w chuście na piersi, metodycznie przeglądałam kolejne szafy. Zofia, moja mama, nie miała na to siły, a ja potrzebowałam jakiegoś zajęcia na urlopie macierzyńskim, żeby nie zwariować w pustym mieszkaniu. Wielka dębowa szafa w sypialni była pełna równo ułożonej pościeli i starych ubrań pachnących lawendą. Na samym dnie, pod stertą poszewek w kwiaty, znalazłam płaskie tekturowe pudełko. Nie było nawet ukryte – po prostu leżało tam, zapomniane albo celowo zostawione na samym spodzie. Lila wierciła się przez chwilę, po czym znowu zasnęła, oddychając miarowo. Usiadłam na brzegu skrzypiącego łóżka i otworzyłam pudełko. W środku znajdował się tylko jeden list. Koperta była zżółknięta, ale niezaadresowana. Wewnątrz był złożony na pół arkusz papieru, zapisany drobnym, starannym pismem babci. Zaczęłam czytać, spodziewając się jakichś sentymentalnych wspomnień albo uwag dotyczących pogrzebu. Prawda zapisana na pożółkłym papierze Pierwsze zdania były dość zwyczajne. Babcia pisała o tym, że życie mija szybciej, niż nam się wydaje, i że czasem decyzje podjęte w młodości rzucają cień na całą resztę naszych dni. Ale im dalej czytałam, tym bardziej czułam, jak żołądek podchodzi mi do gardła. List był zaadresowany do mojej mamy, Zofii, choć najwyraźniej babcia nigdy nie odważyła się go jej wręczyć. „Córeczko” – pisała babcia. „Kiedy to czytasz, mnie pewnie już nie ma. Nie miałam odwagi powiedzieć ci tego w twarz. Całe życie nosiłam ten ciężar sama. Twój ojciec, Tadeusz, wspaniały człowiek, którego kochałaś ponad wszystko, nie był twoim biologicznym ojcem”. Przestałam czytać. Musiałam zamknąć oczy, żeby litery przestały skakać. Dziadek Tadeusz. Ten sam, którego nazwisko nosiłam z dumą przed ślubem. Ten, który uczył mnie jeździć na rowerze i opowiadał historie o swoim ojcu i dziadku. Nasze rodowe dziedzictwo, którym zawsze tak bardzo się szczyciliśmy. Spojrzałam na list. Wróciłam do czytania, czując dziwne dzwonienie w uszach. „To był krótki moment słabości. Romans z Antonim, tym malarzem, który przyjechał na plener do naszej wsi. Tadeusz wiedział. Wybaczył mi, przyjął cię jak własną córkę i nigdy, absolutnie nigdy nie dał mi odczuć, że jesteś kimś innym niż jego ukochanym dzieckiem. Błagał, żebym ci nigdy nie mówiła. Chciał być twoim jedynym ojcem. I był nim. Ale teraz, kiedy zbliżam się do końca, czuję, że musisz znać prawdę o swojej krwi”. Antoni. Malarz. Próbowałam przypomnieć sobie, czy kiedykolwiek słyszałam to imię z ust babci. Nigdy. Spojrzałam na śpiącą Lilę. Jej mała, spokojna twarzyczka była wtulona w moją klatkę piersiową. Zawsze mówiono mi, że mam oczy po dziadku Tadeuszu. Ciemne, głębokie. Zofia też takie miała. A teraz dowiedziałam się, że to nie były oczy Tadeusza. To były oczy jakiegoś obcego człowieka, artysty, który przewinął się przez życie mojej babci i zniknął. Świat, który przestał do nas pasować Siedziałam w ciszy przez długi czas. Świat wokół mnie wydawał się nagle obcy. Zastanawiałam się, jak by to było powiedzieć o tym mamie. Zofia miała teraz sześćdziesiąt lat. Jej tożsamość, jej wspomnienia o ukochanym ojcu, jej poczucie przynależności do rodziny – wszystko to opierało się na kłamstwie. Dobrze strzeżonym, podyktowanym miłością, ale jednak kłamstwie. – Klaudia? – Głos z przedpokoju wyrwał mnie z zamyślenia. To był mój mąż, Piotrek. – Jesteś tu? Szybko złożyłam list i wsunęłam go do kieszeni spodni. Nie byłam jeszcze gotowa, żeby komukolwiek o tym mówić. Nawet jemu. – W sypialni! – odkrzyknęłam, starając się, by mój głos brzmiał normalnie. Piotrek wszedł do pokoju z uśmiechem, niosąc siatki z zakupami. – Pomyślałem, że przywiozę obiad. Jak wam idzie? – Powoli – odpowiedziałam, patrząc na stosy ubrań. – Chyba na dzisiaj skończę. Wróciłam do domu z głową pełną myśli. Przez kolejne dni nie mogłam przestać myśleć o liście. Wyciągałam go ukradkiem, kiedy Piotrek był w pracy, a Lila spała. Analizowałam każde słowo babci. Zastanawiałam się nad Tadeuszem – dziadkiem, który wiedział, a mimo to kochał moją mamę bezwarunkowo. Jak wielkim musiał być człowiekiem, żeby udźwignąć taki ciężar i nigdy nie dać po sobie poznać? Ale z drugiej strony czułam złość. Złość na babcię za to tchórzostwo. Dlaczego napisała ten list? Żeby zrzucić z siebie poczucie winy? Przecież wiedziała, że zburzy to cały świat jej córki. A może wierzyła, że prawda, bez względu na to, jak bolesna, jest ostatecznie lepsza od kłamstwa? Wybór, przed którym stanęłam Nadeszła niedziela. Zofia przyjechała do nas na obiad. Siedziała na kanapie, trzymając Lilę na kolanach i gruchając do niej cicho. – Popatrz tylko, Klaudia – powiedziała, gładząc małą po główce. – Ona ma te same usta co twój dziadek Tadeusz. Ten sam kształt. Pamiętasz, jak zawsze krzywił wargi, kiedy nad czymś myślał? O, właśnie tak! Patrzyłam na mamę i czułam, jak list w mojej kieszeni pali mnie żywym ogniem. Wystarczyłoby jedno słowo. Jedno zdanie: „Mamo, musimy porozmawiać”. I nagle usta Lili nie byłyby już ustami Tadeusza. Zofia straciłaby kawałek siebie. Ja straciłabym dziadka, którego znałam. Czy prawda była warta zniszczenia spokoju starszej kobiety? Zofia i tak niedawno pochowała matkę. Była krucha, zmęczona. A z drugiej strony – czy miałam prawo decydować o tym, co powinna wiedzieć o własnym życiu? Wzięłam głęboki oddech. Patrzyłam, jak mama uśmiecha się do mojej córki, widząc w niej odbicie człowieka, który dał jej całą swoją miłość, bez względu na biologię. – Tak, mamo – powiedziałam w końcu cicho. – Ma usta dziadka Tadeusza. Nie wiem, czy kiedykolwiek dam jej ten list. Na razie schowałam go w szkatułce z moimi starymi pamiątkami. Może kiedyś, gdy ból po stracie babci zelżeje, znajdę odwagę. A może zniszczę go, zanim ktokolwiek inny go znajdzie. Na ten moment po prostu żyję z tą wiedzą, próbując odnaleźć nową siebie w rodzinie, która nagle okazała się zupełnie inna, niż myślałam. Klaudia, 32 lata Zobacz też: „Teściowa nie pozwalała nam wchodzić do jednego pokoju. Gdy przypadkiem zobaczyłam, co tam skrywa, długo nie mogłam dojść do siebie”
„Syn i synowa zamieszkali u mnie, ale dopiero po narodzinach wnuka poznałam ich plan. Musiałam się ich pozbyć”
„Myślałam, że stworzymy kochającą, wielopokoleniową rodzinę. Szybko jednak okazało się, że dla syna i synowej jestem tylko darmową opcją, dzięki której mogą oszczędzać, ignorując całkowicie moje potrzeby i spokój.”
Kiedy Janek i Marta zapytali, czy mogliby na jakiś czas wprowadzić się do mojego domu po narodzinach małego Antosia, poczułam prawdziwą radość. Zawsze marzyłam o domu pełnym życia, gwarze rozmów i dziecięcym śmiechu. Mój dom jest spory, odkąd mąż zmarł kilka lat temu, było mi w nim trochę zbyt pusto, a oni musieliby gnieździć się z małym w kawalerce. Pomyślałam, że to wspaniała okazja, by zacieśnić nasze więzi, pomóc im w tych pierwszych, trudnych miesiącach z noworodkiem i po prostu nacieszyć się byciem babcią. Oni dobrze zarabiają, nic by się nie stało, gdyby przez miesiąc czy dwa opłacali tamto puste mieszkanie. Zgodziłam się od razu. Przygotowałam dla nich całe piętro – dwa duże pokoje i osobną łazienkę. Wydałam sporo oszczędności na odświeżenie ścian i zakup nowych mebli, żeby czuli się komfortowo. Janek zawsze był moim oczkiem w głowie, a Marta wydawała się miłą, choć trochę zdystansowaną osobą. Wierzyłam, że wspólne mieszkanie nas zbliży. Pierwsze zgrzyty Początki były naprawdę obiecujące. Antoś to cudowne dziecko, a ja starałam się być wsparciem, nie narzucając się zbytnio. Gotowałam obiady, prałam, sprzątałam – wszystko po to, by młodzi rodzice mogli odpocząć. Jednak z biegiem tygodni zaczęłam zauważać drobne, ale irytujące zmiany. Marta zaczęła traktować mnie coraz bardziej jak darmową pomoc domową, a nie jak gospodynię. Nie pytała, czy mogłabym zająć się małym, po prostu stawiała mnie przed faktem dokonanym. – Mamo, my z Jankiem wyskoczymy na miasto, zrobisz małemu butelkę za godzinę, dobra? – rzuciła pewnego popołudnia, nawet nie czekając na moją odpowiedź, tylko łapiąc torebkę i wychodząc z domu. Zostawałam z Antosiem, czując lekkie ukłucie irytacji. Oczywiście, uwielbiałam wnuka, ale miałam też swoje plany, swoje życie, o które nikt już nie pytał. Zaczęli też zamawiać drogie jedzenie na dowóz, nie proponując mi nigdy poczęstunku, choć ja codziennie stawałam na rzęsach, by w lodówce było pełno domowego jedzenia. Przypadkowa rozmowa Któregoś wieczoru, kiedy Antoś w końcu zasnął, zeszłam na dół po szklankę wody. Przechodząc obok salonu, usłyszałam ściszone głosy Janka i Marty. Drzwi były lekko uchylone. – Przecież to idealny układ – mówiła Marta, brzmiąc na wyraźnie zadowoloną. – Zaoszczędzimy mnóstwo kasy. Twoja matka i tak siedzi tu sama, nic nie robi, więc to żadna różnica, że my tu jesteśmy. A za to, co dostaniemy z wynajmu naszej kawalerki, odłożymy na większe mieszkanie. Przez rok czy dwa u niej przemęczymy. Zamarłam. Szklanka niemal wypadła mi z rąk. – No tak, ale musimy jej jakoś powiedzieć o tym wynajmie – odparł Janek, trochę niepewnie. – Przecież mówiła, że to na chwilę, żeby pomóc przy małym. – Oj tam, powiesz, że mieliśmy awarię w mieszkaniu i musimy je wynająć, żeby pokryć koszty remontu. Coś wymyślisz. Przecież ona nas nie wyrzuci z dzieckiem na bruk – prychnęła Marta. Poczułam, jak krew uderza mi do głowy. Nie chodziło o to, że potrzebowali wsparcia przy dziecku. Chodziło o to, że potraktowali mnie jak naiwną starszą panią, którą można wykorzystać jako darmowy hotel i darmową opiekunkę, żeby sami mogli się bogacić moim kosztem. Samowolne rządy Przez kilka następnych dni chodziłam jak struta. Nie wiedziałam, jak zacząć tę rozmowę, jak skonfrontować ich z tym, co usłyszałam. Mój smutek szybko jednak przerodził się w złość, gdy zobaczyłam, co Marta zrobiła w salonie. Wróciłam z zakupów i zastałam mój ukochany salon – ten sam, w którym przez lata odpoczywałam z mężem – całkowicie przemeblowany. Mój stary, wygodny fotel zniknął, a na jego miejscu stała nowoczesna, krzykliwa komoda, którą kupili kilka dni wcześniej. – Marta, co tu się dzieje? – zapytałam, starając się opanować drżenie głosu. – O, jesteś! – uśmiechnęła się szeroko, jakby nigdy nic. – Zrobiłam trochę porządku. Ten twój fotel był już taki stary i zagracał przestrzeń. Przeniosłam go do garażu. Teraz jest tu o wiele więcej miejsca dla Antosia. – To jest mój dom, Marta. Mój salon i mój fotel – powiedziałam stanowczo. – Nie życzę sobie, żebyś bez pytania zmieniała cokolwiek w moich rzeczach. Jej uśmiech zrzedł. – Przecież my tu mieszkamy, mamo. Musimy mieć jakąś przestrzeń do życia. Nie możemy cały czas czuć się jak goście. – Ale jesteście tu gośćmi! – wypaliłam, nie mogąc się już powstrzymać. – Gośćmi, którzy mieli tu być na chwilę, żeby odpocząć po porodzie, a nie najemcami, którzy planują tu siedzieć latami za darmo, wynajmując w tym czasie swoje mieszkanie! Konfrontacja Marta pobladła. Zanim zdążyła cokolwiek powiedzieć, do salonu wszedł Janek, zwabiony podniesionymi głosami. – Co tu się dzieje? – zapytał, patrząc na nas zdezorientowany. – Twoja matka ma jakieś pretensje, że przestawiłam ten stary, zniszczony fotel! – oburzyła się Marta, wskazując na mnie oskarżycielsko. – Nie chodzi o fotel, Janek – powiedziałam, patrząc mu prosto w oczy. – Chodzi o to, że słyszałam waszą rozmowę kilka dni temu. Słyszałam o planach wynajmu waszego mieszkania. Zrobiliście sobie ze mnie darmowy hotel, żeby odłożyć na swoje. Janek spuścił wzrok, wyraźnie zakłopotany. Przez chwilę panowała ciężka cisza, przerywana tylko cichym gaworzeniem Antosia z pokoju obok. – Mamo, to nie tak... – zaczął w końcu, jąkając się. – Po prostu pomyśleliśmy, że skoro i tak tu jesteśmy, to bez sensu, żeby tamto mieszkanie stało puste. Chcieliśmy tylko zaoszczędzić na przyszłość. Przecież tobie nie dzieje się krzywda. – Nie dzieje się krzywda? – powtórzyłam z niedowierzaniem. – Gotuję wam, piorę, sprzątam, zajmuję się dzieckiem na zawołanie, a wy traktujecie mnie jak powietrze. Zmieniacie mój dom bez pytania, planujecie moje życie za moimi plecami. Ja wam pomagam z miłości, a wy to po prostu chłodno kalkulujecie. Marta skrzyżowała ręce na piersi, przybierając postawę obronną. – No przecież mówiłaś, że się cieszysz, że tu jesteśmy. Że dom był za duży. Teraz ci przeszkadzamy? – Przeszkadza mi to, jak mnie traktujecie – odpowiedziałam, czując, że zbierają mi się łzy w oczach, ale nie chciałam im na to pozwolić. – Bardzo was kocham i uwielbiam Antosia. Ale to jest mój dom. Ja wyznaczam tu zasady. Jeśli chcecie tu mieszkać dłużej, musimy ustalić jasne warunki. Nowe zasady Przez następne kilkadziesiąt minut odbyła się jedna z najtrudniejszych rozmów w moim życiu. Musiałam stanowczo postawić granice własnemu dziecku. Zażądałam, aby zaczęli dokładać się do rachunków – prąd i woda drastycznie wzrosły, odkąd się wprowadzili. Zapowiedziałam, że nie będę codziennie gotować dla całej trójki, i że muszą zacząć robić własne zakupy. Co najważniejsze, jasno określiłam, że nie jestem darmową nianią na pełen etat, i jeśli potrzebują opieki nad małym, muszą pytać z wyprzedzeniem, czy mam czas i chęci. Janek przyjął to z pokorą, przepraszał i przyznał mi rację. Marta jednak przez resztę wieczoru chodziła nadąsana, unikając mojego wzroku. Następnego ranka, gdy zeszłam na śniadanie, mój stary fotel stał z powrotem na swoim miejscu. Na stole leżała koperta z pieniędzmi na rachunki i krótka kartka od Janka: „Przepraszam, mamo. Będziemy się starać”. Zrobiłam sobie kawę i usiadłam w moim fotelu, patrząc przez okno. Czułam mieszankę ulgi i smutku. Zrozumiałam, że moja relacja z synem i synową nigdy nie będzie taka idealna, jak to sobie wyobrażałam. Wielopokoleniowy dom z marzeń okazał się mitem. Miłość to jedno, ale szacunek do siebie i własnych granic to coś, o co czasem trzeba twardo zawalczyć, nawet z najbliższymi. Bogdana, 62 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj też: „Babcia chce wziąć na wakacje tylko jedno z moich dzieci. Mogłaby się bardziej postarać i zabrać dwoje” „Teściowie nie dołożyli nam złamanego grosza do nowego domu. Ale na grilla wpraszają się co weekend i nawet dzieciom arbuza nie przywożą” „Zabrałam wnuki do Krynicy Morskiej, żeby córka wreszcie odsapnęła. Zamiast wdzięczności spotkała mnie najgorsza zdrada”
Babcia załamana ubiorem 2-letniego wnuka na chrzest. „Synowa zamówiła jakiś badziew na Temu. Ze wstydu chciałam uciec z kościoła”
Od miesięcy pytałam synową, w co zamierza ubrać małego. Oferowałam nawet, że sama pójdę do porządnego sklepu z odzieżą dziecięcą i kupię Filipkowi piękny, elegancki, biały garniturek z muszką i kamizelką, żeby chłopak wyglądał jak mały dżentelmen. Synowa tylko fukała, przewracała oczami i powtarzała, żebym się nie wtrącała, bo ona już wszystko zaplanowała i zamówiła przez internet za grosze. No i masz babo placek, dopięła swego.
Szanowna Redakcjo Mamotoja.pl, piszę do Was, bo serce tłucze mi się w piersi jak szalone na samą myśl o tym, co wydarzyło się w zeszłą niedzielę. Jestem do głębi wstrząśnięta i po prostu załamana tym, jak dzisiejsze młode matki podchodzą do wielkich, rodzinnych uroczystości. W miniony weekend świętowaliśmy chrzest święty mojego wnuczka, Filipka. To miał być piękny, podniosły dzień, a skończyło się na tym, że ze wstydu chciałam uciec z kościoła i zapaść się pod ziemię przed całą rodziną i znajomymi. Wszystko przez moją synową, która kompletnie nie ma poczucia obciachu i uznała, że sakrament w kościele to jakaś rewia taniej mody z internetu. W co ubrać na chrzest małego chłopca? Upokorzenie przed ołtarzem Gdy weszłam do ich mieszkania w niedzielę rano, żeby pomóc przy przygotowaniach, na widok Filipka dosłownie odebrało mi mowę. Synowa zamówiła jakiś badziew na Temu, który przyszedł w pogniecionej, foliowej torbie z Chin. To coś nawet koło porządnego ubranka nie leżało. Zamiast eleganckiego stroju, mój wnuk miał na sobie cienki, sztuczny kombinezon z nadrukowanym obrazkiem szelek i muszki, uszyty z tak podłego materiału, że aż prześwitywał. Wyglądało to jak tandetny kostium karnawałowy z marketu albo piżamka, a nie ubiór na jeden z najważniejszych dni w życiu małego chrześcijanina. Zaczęłam delikatnie tłumaczyć synowej, że tak nie wypada, że w kościele będą ludzie, fotograf, a dziecko powinno mieć na tę okazję prawdziwy garnitur, koszulę z kołnierzykiem i porządne spodenki. Synowa naskoczyła na mnie, że jest potworny upał, na dworze trzydzieści stopni i ona nie zamierza męczyć dziecka w sztywnych ubraniach, żeby zadowolić moje staroświeckie ambicje. Powiedziała, że ten chiński ciuch jest przewiewny, lekki i kosztował dwadzieścia złotych, więc nie będzie płakać, jak Filip zaraz się czymś zaleje albo ubrudzi się tortem. Słuchałam tego i czułam, jak wzbiera we mnie potężna fala żalu. Gdzie podziała się zwykła ludzka kultura i szacunek dla tradycji? Tanie ubranka dla dzieci na chrzest − oszczędność czy skrajny obciach W kościele przeżyłam prawdziwą drogę przez mękę. Gdy rodzina i znajomi zaczęli podchodzić, żeby pogratulować i popatrzeć na małego, ukradkiem szeptali między sobą i patrzyli z politowaniem na te jego sztuczne, pogniecione łaszki. Ten tandetny materiał z Temu w słońcu aż nienaturalnie błyszczał, a nitki pruły się przy rękawkach. Moja siostra zapytała mnie po cichu, czy młodzi mają jakieś problemy finansowe, bo chętnie dołoży się do normalnych ubrań dla dziecka. Spaliłam się ze wstydu, tłumacząc, że to po prostu taka nowoczesna moda. Przecież chrzest święty bierze się raz w życiu. Zdjęcia z tej uroczystości zostaną w rodzinnym albumie na pokolenia. Jak Filip za dwadzieścia lat spojrzy na te fotografie, to zapyta matkę, dlaczego ubrała go w pajacyka imitującego garnitur z najgorszego chińskiego plastiku. Dla mnie to nie jest żadna oszczędność, tylko skrajny obciach i lenistwo. Dzisiaj młode matki potrafią wydać fortunę na hybrydy, rzęsy czy markowe torebki dla siebie, a dziecku żałują stu złotych na porządną, bawełnianą koszulę i eleganckie spodenki, zasłaniając się rzekomym dobrem malucha i upałem. Przecież są teraz piękne, cieniutkie garnitury z lnu, w których dziecku byłoby chłodno i z klasą. Konflikt z synową o strój na chrzciny − jak przetrwać rodzinną uroczystość Całe przyjęcie w restauracji przesiedziałam z głową spuszczoną w dół, czując się fatalnie. Synowa była z siebie niezwykle dumna i jeszcze ostentacyjnie opowiadała ciotkom przy stole, jak to sprytnie ominęła drogie sklepy i upolowała okazję w sieci za parę groszy. Najgorsze jest to, że mój syn w ogóle nie reagował, całkowicie poddany woli żony. Boję się, że przez moje uwagi synowa teraz całkowicie odetnie mnie od wnuka, bo już na pożegnanie rzuciła mi jadowite spojrzenie. Drogie mamy i babcie czytające ten portal, powiedzcie mi, czy ja naprawdę wymagam zbyt wiele? Czy dbanie o estetykę, powagę i elegancję w tak wyjątkowym dniu to faktycznie staroświecki przeżytek? Jak mam teraz rozmawiać z synową, żeby zrozumiała, że pewnych granic kiczu i obciachu po prostu się nie przekracza, zwłaszcza w kościele? Pomóżcie, bo ta sytuacja spędza mi sen z powiek i do teraz czuję ten potworny wstyd. Pozdrawiam serdecznie całą Redakcję, Zofia Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Mama poszła na chwilę do sąsiadki po cukier i nigdy nie wróciła. Prawdę odkryłam dopiero podczas remontu naszej starej altany”
„Teściowa nalegała, żeby wnuki spędziły z nią całe wakacje. Gdy podsłuchałam jej rozmowę z sąsiadką, ziemia usunęła mi się spod stóp”
„Miałam mieć cztery tygodnie świętego spokoju. Okazało się, że moja teściowa postanowiła wykorzystać ten czas, by pokazać mi, jak beznadziejną jestem matką”.
Lipiec miał być dla mnie i dla mojego męża, Tomka, miesiącem oddechu. Po intensywnym roku pełnym pracy, przedszkolnych infekcji, awantur o niezjedzone warzywa i chronicznego niedosypiania, perspektywa czterech tygodni wolności wydawała się niemal jak wygrana na loterii. Tomek sam zaproponował, żebyśmy wysłali naszą sześcioletnią Zuzię i czteroletniego Kubę do jego mamy. Danuta mieszkała na wsi, miała duży dom, ogród, a co najważniejsze – była emerytką, która ciągle narzekała, że rzadko widuje wnuki. – Odpoczniesz, kochanie – mówił Tomek, kiedy pakowałam walizki maluchów. – Mama świetnie sobie poradzi. Przecież wychowała mnie i mojego brata, a my jesteśmy w miarę normalni, prawda? Uśmiechnęłam się wtedy. Miałam pewne obawy, bo z Danutą zawsze miałyśmy trochę inne podejście do życia. Ja wierzyłam w rozmowę z dziećmi, tłumaczenie emocji, dawanie im wyboru i wyznaczanie granic bez podnoszenia głosu. Danuta z kolei była zwolenniczką „twardej ręki”, chociaż odkąd na świecie pojawiły się jej wnuki, trochę złagodniała. Tak przynajmniej myślałam. Zuzia i Kuba wyjechali w pierwszą sobotę lipca. Kiedy auto Tomka zniknęło za zakrętem, poczułam mieszankę ulgi i pustki. Przez pierwsze dni dzwoniłam codziennie, ale Danuta zawsze mówiła, że dzieci świetnie się bawią, są grzeczne i żebym się nie martwiła. Postanowiłam w końcu wyluzować. Umówiłam się z koleżankami na wino, nadrobiłam seriale, poszłam do fryzjera. Sielanka trwała do drugiego weekendu, kiedy zorientowałam się, że Zuzia zapomniała swojego ulubionego kocyka, bez którego podobno nie mogła zasnąć. Tomek był na szkoleniu w innym mieście, więc postanowiłam sama pojechać do teściowej w niedzielę rano, żeby zrobić niespodziankę. Czego oczy nie widzą... Podróż autem zajęła mi dwie godziny. Chciałam, żeby dzieciaki miały prawdziwą niespodziankę, więc zaparkowałam przy pobliskim lasku, może 10 minut od domu teściowej. Szłam wolno, delektując się ciepłym, letnim porankiem. Kiedy doszłam do jej furtki, zauważyłam, że jest otwarta. Weszłam na podwórko. Dzieci nigdzie nie było widać. Podeszłam bliżej tarasu, gdzie stał wiklinowy stół i krzesła. Usłyszałam głos teściowej. Rozmawiała z kimś z ożywieniem. – ...i mówię ci, Kryśka, ta dziewczyna kompletnie nie ma pojęcia o wychowaniu – to był głos Danuty, głośny i wyraźny. Zamarłam w pół kroku. Serce podeszło mi do gardła. Za żywopłotem stała sąsiadka, pani Krystyna. – No co ty opowiadasz? – zapytała sąsiadka, wyraźnie zaciekawiona. – Prawdę mówię. Karolina pozwala im na wszystko. Wchodzą jej na głowę. Kuba to taki rozwydrzony bachor, że aż wstyd. A Zuzka? Wczoraj nie chciała zjeść zupy, to wiesz, co jej matka wymyśliła? Żeby jej nie zmuszać! – Danuta prychnęła z oburzeniem. – Powiedziała, że jak zgłodnieje, to zje. I wiesz, co zrobiłam? Czekałam w bezruchu, bojąc się nawet oddychać. – Usadziłam smarkulę przy stole i powiedziałam, że nie odejdzie, dopóki talerz nie będzie pusty. Płakała, rzucała się, ale zjadła. Trzeba je naprawić, Kryśka, bo ta moja synowa to z nich jakieś mięczaki robi. Bezstresowe wychowanie, też coś. Kto to w ogóle wymyślił? Krystyna przytaknęła ze zrozumieniem. – Dobrze robisz, Danusia. Musisz ich wychować, jak należy, bo inaczej na głowę wam wejdą. – No właśnie. Miesiąc u mnie to za mało, ale chociaż spróbuję im trochę dyscypliny wprowadzić. Bo Karolina to potrafi tylko w te swoje mądre książki patrzeć. Stałam tam jak wmurowana. Każde słowo uderzało we mnie jak policzek. „Naprawić”? „Rozwydrzony bachor”? Moje dzieci? Dzieci, które starałam się wychowywać w miłości, ucząc je szacunku, ale też dawania sobie prawa do wyrażania emocji? Czułam, jak złość miesza się z poczuciem zdrady. Danuta zawsze udawała taką nowoczesną babcię, kiedy przyjeżdżała do nas. A teraz, za moimi plecami, robiła z moich dzieci jakieś eksperymenty, łamiąc każdą zasadę, na której opierało się nasze wychowanie. Konfrontacja z teściową Zrobiłam krok w tył. Chciałam uciec, pojechać z powrotem, zadzwonić do Tomka i kazać mu natychmiast zabrać dzieci. Ale z drugiej strony wiedziałam, że jeśli teraz odpuszczę, Danuta wygra. Zawsze uważała, że wie lepiej, i to była okazja, żeby pokazać jej, gdzie jest jej miejsce. Zebrałam w sobie całą odwagę, głośno zamknęłam furtkę, żeby udawać, że dopiero co przyszłam. Podeszłam do tarasu. – Dzień dobry, mamo – powiedziałam głośno. Mój głos drżał, ale starałam się brzmieć pewnie. Danuta drgnęła i odwróciła się gwałtownie. Zobaczyłam, jak kolor odpływa z jej twarzy. Pani Krystyna również wyglądała na zaskoczoną. – Karolina? – wydukała teściowa. – A ty... co ty tu robisz? Przecież miałaś przyjechać dopiero za dwa tygodnie. – Zuzia zapomniała kocyka. Pomyślałam, że wpadnę z niespodzianką – odpowiedziałam, patrząc jej prosto w oczy. Widziałam w nich panikę. Zrozumiała, że wszystko słyszałam. Pani Krystyna szybko się pożegnała i zniknęła za płotem. Zostałyśmy same. – Gdzie są dzieci? – zapytałam chłodno. – Bawią się w pokoju na górze – odpowiedziała, unikając mojego wzroku. – Świetnie. Pójdę je spakować. Danuta wreszcie na mnie spojrzała. Jej oczy zwęziły się. – Spakować? O czym ty mówisz, Karolina? Przecież miały być u mnie przez cały lipiec. – Słyszałam twoją rozmowę z Krystyną – powiedziałam, a słowa same popłynęły z moich ust. – Słyszałam, jak mówiłaś o moich dzieciach. O tym, że chcesz je „naprawić”. O zmuszaniu Zuzi do jedzenia. O tym, jak nazwałaś Kubę „rozwydrzonym bachorem”. Teściowa zaczerwieniła się. Przez chwilę wyglądała, jakby chciała zaprzeczyć, ale w końcu uniosła brodę. – Bo taka jest prawda, Karolino – powiedziała twardo. – Jesteś za miękka. Dzieci potrzebują dyscypliny, a ty im na wszystko pozwalasz. Ktoś musiał wziąć sprawy w swoje ręce. – Nie masz prawa! – podniosłam głos. – To są moje dzieci, mamo. Moje i Tomka. My decydujemy, jak je wychowujemy. Jeśli nie podoba ci się nasze podejście, to nie musisz się nimi opiekować. Ale nie pozwolę, żebyś robiła z nich ofiary swoich staroświeckich metod wychowawczych za moimi plecami. – O czym ty mówisz? Jakie ofiary? – prychnęła. – Wychowałam dwóch wspaniałych synów, a ty robisz ze mnie jakiegoś potwora. – Robisz z siebie kogoś, komu nie mogę ufać – odpowiedziałam cicho, ale z naciskiem. – Ufałam ci. Myślałam, że jesteś po naszej stronie, że wspierasz nas jako rodziców. A ty chciałaś wykorzystać ten czas, żeby udowodnić, że jestem złą matką. Odwróciłam się i weszłam do domu. Serce waliło mi jak młotem, kiedy wchodziłam po schodach. Na piętrze zastałam dzieci bawiące się klockami. Kiedy mnie zobaczyły, Zuzia rzuciła mi się na szyję. – Mamusia! – krzyknęła. – Cześć, skarbie. Pakujemy się. Wracamy do domu – powiedziałam, starając się uśmiechnąć. Powrót i konsekwencje Droga powrotna minęła w milczeniu. Dzieci były zmęczone i zaskoczone, że wracamy już do domu. Ja próbowałam skupić się na drodze, ale tak naprawdę analizowałam wszystko, co się wydarzyło. Zastanawiałam się, co powie Tomek. Wiedziałam, że będzie trudniej. To w końcu jego matka. Kiedy wieczorem wrócił do domu i zobaczył walizki w przedpokoju, zbladł. – Co się stało? – zapytał, wchodząc do kuchni. Opowiedziałam mu wszystko. Ze szczegółami. O podsłuchanej rozmowie, o słowach Danuty, o zmuszaniu Zuzi do jedzenia, o tym, że uważała mnie za nieudolną matkę. Tomek słuchał w milczeniu. Z każdym moim słowem jego twarz stawała się coraz bardziej napięta. – Nie wierzę... – wyszeptał, kiedy skończyłam. – Tomek, ja nie mogę jej już ufać. Zrozum to. Ona celowo to robiła. Chciała nam dzieci „naprawić”. Złapał się za głowę i opadł na krzesło. – Jutro do niej zadzwonię. Porozmawiam z nią – obiecał. I rzeczywiście zadzwonił. Słyszałam tylko urywki tej rozmowy. Tomek był stanowczy, chociaż jego głos drżał. Powiedział matce, że nie ma prawa podważać naszych decyzji wychowawczych. Że bardzo nas zawiodła. Danuta oczywiście nie przeprosiła. Uznała, że my po prostu „nie potrafimy przyjąć krytyki” i że „kiedyś jeszcze wspomnimy jej słowa”. Nasze relacje z teściową są chłodne. Nie wyobrażam sobie, by jeszcze kiedyś zostawić dzieci pod jej opieką. Czasami zastanawiam się, czy nie zareagowałam zbyt ostro. Może powinnam była po prostu zwrócić jej uwagę i dać szansę? Ale kiedy patrzę na Zuzię i Kubę, wiem, że podjęłam dobrą decyzję. Zaufanie to coś, na co pracuje się latami. A zniszczyć je można jednym zdaniem, wypowiedzianym szeptem do sąsiadki zza płotu. Karolina, 29 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Czytaj także: Dziadkowie nie chcą zajmować się wnukami w wakacje. „Teściowie wolą jechać do Egiptu, a chciałam im nawet zapłacić” „Bogaci teściowe przez lata nie dali na wnuki nawet złotówki. Przy niedzielnym obiedzie przypadkiem odkryłam, na co wydają swój majątek” „Dziadkowie zabrali Tymonka na działkę, bo w bloku piekarnik. Gdy wieczorem przywieźli tylko reklamówkę mokrych ubrań, nie mogłam wydobyć słowa”
Dzisiejsi dziadkowie nie chcą zajmować się wnukami. „Moi teściowie lubią dzieci tylko na zdjęciach”
Jeszcze niedawno babcia kojarzyła się z osobą, która zawsze miała czas dla wnucząt – odbierała je z przedszkola, gotowała obiadki i ratowała rodziców w kryzysowych sytuacjach. Dziś coraz więcej mam i ojców przyznaje z rozczarowaniem: „Moi rodzice kochają wnuki, ale nie chcą się nimi zajmować”. Czy rzeczywiście współcześni dziadkowie stali się mniej rodzinni, czy po prostu świat zmienił się tak bardzo, że ich rola wygląda dziś zupełnie inaczej?
Mama i twórczyni internetowa @ma.ma.planuje zamieściła na Instagramie rolkę poruszającą ciekawy problem: dziadków, którzy nie chcą zajmować się wnukami w wakacje. Kobieta opowiada o swoich doświadczeniach, gdy jako dziecko w każde wakacje, ferie, święta czy nawet weekendy spędzała czas ze swoimi dziadkami. Dziś coś się zmieniło, a coraz częściej słyszy się o dziadkach, którzy świadomie rezygnują z bawienia wnucząt. „Rozumiem Wasze rozgoryczenie, bo moja mama pracuje, ona za bardzo mi nie pomoże, nie weźmie wolnego, żeby przesiedzieć z dziećmi całe wakacje. Widzę też, że ona nie ma tej cierpliwości do dzieci. Moi teściowie również pracują, ale oni też bardziej lubią dzieci tylko na zdjęciach” – opowiada instagramerka. W dalszej części filmu pyta: skoro zdecydowaliśmy się na dzieci, dlaczego mamy pretensje do własnych rodziców, że nie chcą się zajmować naszymi dziećmi? Przecież swoje – nas – już odchowali. To dlaczego dziadkowie nie chcą zajmować się wnukami w wakacje? Przede wszystkim: nie zawsze jest tak, że nie chcą. Czasem nie mogą, choć bardzo by chcieli. Nie da się jednak ukryć, że współcześni dziadkowie często nie angażują się w opiekę nad wnukami tak intensywnie jak poprzednie pokolenia. Jedną z najważniejszych przyczyn jest zmiana stylu życia – dzisiejsi 60-latkowie i 70-latkowie są często nadal aktywni zawodowo, mają własne plany, pasje i potrzeby. Wiele osób zostaje dziadkami później niż kiedyś, więc w momencie narodzin wnuków nadal pracują i są pełni energii, ale niekoniecznie chcą całkowicie podporządkować swoje życie rodzinnej pomocy. Zmieniła się też mentalność – coraz więcej osób uważa, że wychowanie dzieci jest przede wszystkim zadaniem rodziców, a dziadkowie mogą wspierać, towarzyszyć. Dla części z nich emerytura czy okres przed emeryturą to pierwszy moment od wielu lat, kiedy mogą skupić się na sobie, podróżach, zdrowiu i odpoczynku. Na mniejsze zaangażowanie dziadków wpływają także inne czynniki: obowiązki zawodowe – wiele osób pracuje znacznie dłużej niż wcześniejsze pokolenia i po pracy nie ma już siły na codzienną opiekę; odległość – rodziny coraz częściej mieszkają w różnych miastach lub krajach, przez co regularna pomoc jest trudniejsza; różnice w podejściu do wychowania – współczesne zasady dotyczące bezpieczeństwa, żywienia czy ekranów bywają źródłem napięć między rodzicami a dziadkami; potrzeba własnego życia – część dziadków nie chce, aby ich rola sprowadzała się wyłącznie do opieki nad wnukami; zmiana oczekiwań społecznych – dawniej pomoc dziadków często była traktowana jako naturalny obowiązek, dziś coraz częściej jest postrzegana jako dobrowolne wsparcie. Nie oznacza to jednak, że współcześni dziadkowie są mniej kochający. Wielu z nich jest bardzo obecnych w życiu wnuków, ale na innych zasadach niż kiedyś. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „Dziadkowie zabrali Julkę do Krynicy Morskiej, a wrócili sami”. Mama nie może wybaczyć teściom tego, co się wydarzyło „Bogaci teściowe przez lata nie dali na wnuki nawet złotówki. Przy niedzielnym obiedzie przypadkiem odkryłam, na co wydają swój majątek” „W dzieciństwie całe lato spędzałam z dziadkami i nikt nie narzekał. Dziś seniorzy mają w nosie wnuki, wolą potańcówki w sanatorium”
„Teściowie nie dołożyli nam złamanego grosza do nowego domu. Ale na grilla wpraszają się co weekend i nawet dzieciom arbuza nie przywożą”
Długo powtarzałam sobie, że pieniądze nie powinny dzielić rodziny. Nie oczekiwałam od teściów wielkich prezentów ani przelewów na budowę domu. Z czasem zaczęło mnie jednak boleć coś zupełnie innego. Kiedy skończyliśmy budowę, nasz ogród stał się dla nich miejscem darmowych weekendów, a ja coraz częściej miałam wrażenie, że jesteśmy dla nich bardziej restauracją niż rodziną.
Z mężem przez osiem lat mieszkaliśmy w niewielkim mieszkaniu w bloku. Oboje pracowaliśmy, zostawaliśmy po godzinach, braliśmy dodatkowe fuchy i przez długi czas praktycznie zrezygnowaliśmy z wakacji oraz większych przyjemności. Raz w roku jeździliśmy z dzieciakami w góry i tyle. Kiedy w końcu kupiliśmy działkę, wiedzieliśmy, że budowa domu będzie ogromnym wyzwaniem, ale marzyliśmy o tym, żeby nasze dzieci miały własny ogród i trochę przestrzeni. Moi rodzice pomagali nam tak, jak mogli. Tata przyjeżdżał na działkę po pracy, pomagał przy wykończeniu tarasu i ogrodzenia, a mama przywoziła obiady, kiedy wiedziała, że cały dzień spędzamy na budowie. Nigdy nie oczekiwaliśmy od nich pieniędzy, bo wiedzieliśmy, że sami nie mają ich zbyt wiele. Teściowie od początku powtarzali, że nie będą się wtrącać. – To wasza inwestycja i wasze decyzje – mówił teść. – Młodzi muszą sobie radzić sami. Nie miałam o to pretensji. Każdy ma prawo dysponować swoimi pieniędzmi tak, jak uważa za słuszne. Nawet przez myśl mi nie przeszło, że kilka miesięcy później zacznie mnie uwierać coś zupełnie innego. Odkąd stanął taras, zaczęły się weekendowe wizyty Wprowadziliśmy się na początku lata. Dom nie był jeszcze urządzony idealnie, ale dzieci wreszcie mogły biegać po własnym ogrodzie. Kupiliśmy niedużego grilla i któregoś weekendu zaprosiliśmy obie rodziny na wspólne spotkanie. Było naprawdę miło. Problem polegał na tym, że od tamtej pory teściowie zaczęli przyjeżdżać praktycznie w każdy weekend. Najpierw dzwonili. – Co robicie w sobotę? Może wpadniemy na grilla? Po kilku tygodniach przestali nawet pytać. – Będziemy około trzynastej. Nie róbcie obiadu, coś wrzucimy na ruszt. Tyle że to „coś” zawsze oznaczało mięso kupione przez nas. Przyjeżdżali z pustymi rękami. Nie przynosili sałatki, pieczywa ani napojów. Nawet kiedy wiedzieli, że spędzą u nas cały dzień, nigdy nie zapytali, czy czegoś nie kupić po drodze. Na początku machałam na to ręką. W końcu to rodzina. Najbardziej szkoda mi było dzieci Nasze dzieci bardzo lubiły wizyty dziadków. Siedmioletni Olek i pięcioletnia Hania cieszyli się z każdego wspólnie spędzonego popołudnia. Z czasem zaczęłam jednak zauważać coś, czego wcześniej nie dostrzegałam. Moi rodzice, kiedy przyjeżdżali, zawsze mieli dla wnuków drobiazg. Czasem były to truskawki z ogródka, czasem kolorowanka, lody albo zwykłe drożdżówki z piekarni. Nie chodziło o wartość tych rzeczy. Dzieci po prostu czuły, że dziadkowie pomyśleli o nich jeszcze przed przyjazdem. Teściowie nigdy nie przywozili niczego. Pewnej soboty Hania wybiegła na podjazd, gdy zobaczyła ich samochód. – Babciu! Dziadku! Przytuliła ich mocno, a potem z dziecięcą szczerością zapytała: – A macie dla nas arbuza? Ostatnio dziadek Mirek przywiózł. Zapadła niezręczna cisza. Teściowa tylko się uśmiechnęła. – Kochanie, przecież najważniejsze, że przywieźliśmy siebie. Hania skinęła głową, ale widziałam, że zrobiło jej się przykro. Rozmowa, której długo unikałam Wieczorem powiedziałam mężowi, że dłużej nie chcę udawać, iż wszystko jest w porządku. – Nie chodzi mi o prezenty ani pieniądze – tłumaczyłam. – Po prostu mam wrażenie, że twoi rodzice traktują nasz dom jak miejsce, do którego można przyjechać na gotowe. Mąż długo milczał. – Chyba masz rację. Sam to zauważyłem. Kilka dni później zadzwoniła teściowa. – W sobotę znowu do was przyjedziemy. Podobno ma być piękna pogoda. Mąż spojrzał na mnie i powiedział spokojnie: – Jasne, zapraszamy. Tylko zróbmy tym razem inaczej. My przygotujemy ogród i grilla, a wy kupcie mięso, napoje i coś dla dzieci. Będzie sprawiedliwie. Po drugiej stronie przez chwilę panowała cisza. – Czy coś się stało? – zapytała teściowa. – Nie. Po prostu chcemy, żeby każdy dokładał coś od siebie. Nie spodziewałam się takiej reakcji W sobotę przyjechali punktualnie. Ku mojemu zdziwieniu bagażnik samochodu był pełny zakupów. Było mięso, sałatki, napoje, arbuz i wielkie pudełko lodów dla dzieci. Po obiedzie teść podszedł do mnie, kiedy zostaliśmy sami na tarasie. – Wiesz... chyba się przyzwyczailiśmy, że zawsze wszystko przygotowujecie. Uśmiechnął się z lekkim zakłopotaniem. – Nie robiliśmy tego ze złej woli. – Wierzę – odpowiedziałam. – Ale mnie zaczęło to zwyczajnie męczyć. Pokiwał głową. – Powinnaś była powiedzieć wcześniej. Od tamtej rozmowy nasze weekendy wyglądają zupełnie inaczej. Kiedy organizujemy grilla, każdy przywozi coś od siebie, a dzieci już nie wypatrują z okna, czy dziadkowie znowu przyjadą z pustymi rękami. Najważniejsze jednak jest to, że przestałam dusić w sobie żal. Zrozumiałam, że bliscy nie zawsze dostrzegają, że przekraczają czyjeś granice. Czasem naprawdę wystarczy spokojna rozmowa, żeby z wizyt, które zaczynały być przykrym obowiązkiem, znowu zrobiły się rodzinne spotkania, na które wszyscy czekają z przyjemnością. Czytaj także: „Dzieci wróciły od dziadków odmienione. Opowieści o zwyczajach teścia mnie zmroziły: codziennie o 18 wyjmował czerwony notes” „Teściowa nie pozwalała nam wchodzić do jednego pokoju. Gdy przypadkiem zobaczyłam, co tam skrywa, długo nie mogłam dojść do siebie” „Dziadkowie zabrali Tymonka na działkę, bo w bloku piekarnik. Gdy wieczorem przywieźli tylko reklamówkę mokrych ubrań, nie mogłam wydobyć słowa”
„Zabrałam wnuki do Krynicy Morskiej, żeby córka wreszcie odsapnęła. Zamiast wdzięczności spotkała mnie najgorsza zdrada”
Myślałam, że robię dla niej coś dobrego, zabierając wnuki na wakacje. Kiedy zadzwoniłam z niespodzianką, usłyszałam, co tak naprawdę dzieje się w moim własnym mieszkaniu.
Od początku uważałam to za świetny pomysł. Sylwia, moja córka, od miesięcy narzekała, że w mieszkaniu trzeba przeprowadzić generalny remont. Mówiła o zrywaniu podłóg, malowaniu, wymianie instalacji. Przy dwójce małych dzieci, siedmioletnim Julku i pięcioletniej Helenki, to brzmiało jak koszmar. Wtedy wpadłam na pomysł, który wydawał mi się wręcz idealny. – Pojadę z dzieciakami do Krynicy Morskiej – zaproponowałam pewnego niedzielnego popołudnia, kiedy wpadła do mnie na obiad. – Dwa tygodnie nad morzem. Helenka pooddycha jodem, Julek pobiega po plaży, a ty z Maćkiem ogarniecie ten wasz bałagan bez stresu i ciągłego pilnowania, żeby dzieci w coś nie wdepnęły. Sylwia spojrzała na mnie z taką wdzięcznością, że aż zrobiło mi się ciepło na sercu. Od razu zaczęła dziękować, mówiła, że to uratuje im życie i że jestem najlepszą mamą i babcią na świecie. Nawet Maciek, mój zięć, który zazwyczaj rzadko okazuje emocje, wydawał się szczerze wzruszony. Zorganizowałam wszystko sama. Opłaciłam pensjonat, kupiłam bilety na pociąg. Chciałam, żeby mieli czystą głowę. Mieszkaliśmy z Sylwią i jej rodziną pod jednym dachem od trzech lat. Po śmierci mojego męża, a jej ojca, uznaliśmy, że tak będzie łatwiej i oszczędniej. Zgodziłam się oddać im większość mojego dużego mieszkania, zostawiając dla siebie tylko jeden pokój i dostęp do wspólnej kuchni i łazienki. Było trochę ciasno, ale przecież to rodzina. Wyjazd był naprawdę udany. Pogoda dopisywała, dzieciaki bawiły się świetnie. Czułam się potrzebna. Wieczorami, kiedy wnuki już spały, lubiłam posiedzieć na balkonie, słuchając szumu fal i myśląc o tym, jak fajnie będzie wrócić do odnowionego, świeżego mieszkania. Niespodzianka, która zniszczyła wszystko W połowie drugiego tygodnia, w czwartek, postanowiłam zrobić Karolinie niespodziankę. Helena narysowała piękny obrazek dla mamy – całą naszą trójkę na plaży. Julek znalazł jakiś niesamowity kamień w kształcie serca. Pomyślałam, że zadzwonię do niej przez wideo, żeby pokazać jej te skarby i zobaczyć, jak postępują prace remontowe. Zawsze lubiłam wiedzieć, co się dzieje w domu. Wybrałam numer na komunikatorze. Sygnał długo nie odpowiadał. W końcu ekran się zaświecił, ale zamiast twarzy Karoliny zobaczyłam jakiegoś obcego mężczyznę w roboczym kombinezonie, umorusanego farbą. – Halo? – powiedział, mrużąc oczy i patrząc w ekran telefonu. – Dzień dobry – odpowiedziałam nieco zdezorientowana. – Przepraszam, chyba dzwonię na zły numer. Szukam Sylwii. – A, pani Sylwia zostawiła telefon na blacie, zaraz ją zawołam – rzucił mężczyzna. Odwrócił się, wciąż trzymając telefon tak, że widziałam przedpokój i fragment mojego pokoju. Zamarłam. W tle, przez otwarte drzwi do mojego pokoju, zobaczyłam coś, co zmroziło mi krew w żyłach. Moje meble zniknęły. Moja ukochana, stara szafa dębowa, łóżko, komoda ze zdjęciami... wszystko zniknęło. Zamiast tego na środku pokoju stały rzędem poukładane kartony. Dużo kartonów. I sterta worków na śmieci. – Pani Sylwio! Ktoś do pani dzwoni! – krzyknął mężczyzna. Zanim Sylwia podeszła do telefonu, usłyszałam jej głos z głębi mieszkania. – Panie Tomku, proszę jeszcze wynieść te pudła z rzeczami mamy do piwnicy. Powinny się zmieścić obok starych rowerów. A w piątek przyjeżdżają ci studenci oglądać ten pokój, więc musimy to szybko ogarnąć. – Studenci? – usłyszałam własny, drżący głos, zanim zdążyłam ugryźć się w język. Mężczyzna w kombinezonie spojrzał na ekran, wciąż trzymając telefon. – No, pod wynajem ten pokój szykują – powiedział z prostotą, nieświadomy tego, z kim rozmawia. – Cały ten remont to głównie po to, żeby osobne wejście dorobić i wynająć. To nie był zły sen Nagle w kadrze pojawiła się twarz Sylwii. Była zdyszana, włosy miała spięte w niedbały kok. Uśmiechała się, ale uśmiech zniknął z jej twarzy, gdy tylko zobaczyła mnie na ekranie. – Mamo? – jej głos nagle zrobił się cienki, piskliwy. Złapała telefon od robotnika i szybko odwróciła obiektyw w stronę ściany, tak żebym widziała tylko gładki tynk. – Sylwia... – zaczęłam, czując, jak serce wali mi w piersi jak szalone. – Co to za kartony w moim pokoju? O czym mówił ten pan? Jacy studenci? Zapadła cisza. Słyszałam tylko w tle stukanie młotka i warkot wiertarki. – Mamo, to... to nie tak, jak myślisz – zaczęła, plącząc się w zeznaniach. – Zrobiło się małe zamieszanie z remontem, musieliśmy wszystko wynieść... żeby położyć nowe panele. – Nowe panele kładzie się w moim pokoju? Mówiłaś, że robicie tylko salon i przedpokój – mój głos stawał się coraz chłodniejszy. – No tak, ale... Maciek stwierdził, że jak już robimy, to zrobimy wszystko. A te kartony... to tylko na chwilę. – A wynajem? Słyszałam, co mówiłaś do tego pana. Mówiłaś, że w piątek przychodzą studenci oglądać pokój. Sylwia znów zamilkła. Słyszałam jej przyspieszony oddech. Przez chwilę miałam nadzieję, że to wszystko to jakieś głupie nieporozumienie, że zaraz wszystko mi wyjaśni, że to pomyłka. Ale ona po prostu milczała. – Sylwia, powiedz mi prawdę. Wyrzucacie mnie? – zapytałam wprost, a łzy same napłynęły mi do oczu. Westchnęła ciężko. – Mamo... no posłuchaj. Maciek stracił premię, raty kredytu za samochód poszły w górę. My ledwo spinamy budżet. Zastanawialiśmy się nad tym od dawna. Ten pokój jest ogromny. Gdybyśmy go wynajęli dwóm studentom, mielibyśmy dodatkowe dwa tysiące co miesiąc. To by nas uratowało. – A ja? Gdzie ja mam mieszkać? – zapytałam cicho, nie mogąc uwierzyć w to, co słyszę. – Mamo, przecież masz tę małą kawalerkę po cioci Krysi na drugim końcu miasta. Ona i tak stoi pusta... Myśleliśmy, że się tam przeniesiesz. Tam ci będzie lepiej, spokojniej. U nas ciągle hałas, dzieciaki... A my naprawdę potrzebujemy tych pieniędzy. Oparłam się o barierkę balkonu, czując, że nogi odmawiają mi posłuszeństwa. Kawalerka po cioci Krysi. Mała klitka na obrzeżach, w starym bloku bez windy, w którym trzeba było palić w piecu. Trzymałam ją tylko dlatego, że nie mogłam się zebrać, żeby ją sprzedać. – I tak po prostu... pakujecie moje rzeczy, podczas gdy ja zajmuję się waszymi dziećmi na wakacjach? – wykrztusiłam. – Nawet ze mną o tym nie porozmawialiście? – Chcieliśmy! – przerwała mi gwałtownie. – Chcieliśmy porozmawiać, jak wrócicie. Zrobilibyśmy ci niespodziankę, ładnie byśmy cię tam urządzili... Mamo, zrozum, to dla nas jedyne wyjście. Rozłączyłam się bez słowa. Siedziałam na balkonie przez długie godziny, patrząc w morze, które nagle przestało mi się podobać. Moja własna córka wymyśliła intrygę, żeby pozbyć się mnie z mojego własnego domu, w którym pozwoliłam jej zamieszkać. Wykorzystała moją chęć pomocy, moją miłość do wnuków, żeby za moimi plecami spakować całe moje życie do kartonów i wyrzucić do piwnicy. Reszta wyjazdu była koszmarem. Uśmiechałam się do Julka i Helenki, chodziłam z nimi na lody, ale w środku byłam martwa. Kiedy wróciliśmy do Warszawy, odebrałam klucze do kawalerki i poprosiłam sąsiada, żeby pomógł mi przewieźć moje rzeczy z piwnicy. Sylwia próbowała dzwonić, próbowała tłumaczyć, Maciek też się odzywał, ale nie chciałam z nimi rozmawiać. Powiedziałam tylko, że mieszkanie prawnie należy do mnie, więc studenci będą musieli poczekać. A oni mają miesiąc na wyprowadzkę. Barbara, 59 lat Zobacz też: „Teściowie balują na Santorini, a my klepiemy biedę z 3 dzieci. Powinni nam pomóc z kredytem, zamiast wydawać na głupoty”
„Babcia chce wziąć na wakacje tylko jedno z moich dzieci. Mogłaby się bardziej postarać i zabrać dwoje”
To miało być zwykłe, niedzielne popołudnie. Zaparzyłam świeżą kawę, wyciągnęłam z piekarnika szarlotkę, a mój mąż Rafał właśnie nakrywał do stołu. W salonie bawiła się nasza córeczka, Łucja, układając skomplikowaną wieżę z klocków, podczas gdy czteroletni Gucio biegał dookoła niej, udając samolot. Krystyna, moja teściowa, siedziała na kanapie, popijając wodę i z uśmiechem przyglądając się Łucji.
Zawsze wiedziałam, że Krystyna ma słabość do swojej pierwszej wnuczki. Łucja była jej oczkiem w głowie od dnia narodzin. Kiedy jednak na świecie pojawił się Gustaw, liczyłam, że babcina miłość rozłoży się po równo. Niestety, czas pokazał coś zupełnie innego. Gucio był żywym, energicznym chłopcem, który wymagał uwagi, a teściowa coraz częściej zbywała go, tłumacząc się zmęczeniem lub bólem głowy. Postawiłam filiżanki na stole i usiadłam naprzeciwko Krystyny. – Pyszne ciasto, Aniu – powiedziała teściowa, krojąc mały kawałek. – Ale ja właściwie przyszłam z pewną propozycją. Zbliżają się wakacje, a ja wynajęłam na dwa tygodnie piękny domek nad morzem. Pomyślałam, że zabiorę Łucyjkę. Uśmiechnęłam się szeroko. To brzmiało jak wspaniały pomysł. Odpoczynek dla nas, świetna przygoda dla dzieci. – To cudownie, mamo! – odezwał się Rafał, siadając obok mnie. – Dzieciaki na pewno się ucieszą. Dawno nie były nad morzem. Krystyna odchrząknęła cicho, odkładając widelczyk na talerzyk. Jej wzrok uciekł gdzieś w stronę okna, a uśmiech nieco zbladł. – Och, chyba się nie zrozumieliśmy, Rafałku. Powiedziałam, że zabiorę Łucję. Tylko Łucję. Zapadła cisza. Spojrzałam na teściową, mrugając kilkakrotnie, jakbym przesłyszała się w tym, co właśnie powiedziała. – Słucham? – zapytałam, czując, jak w żołądku rośnie mi nieprzyjemny ciężar. – Jak to, tylko Łucję? A co z Guciem? Teściowa poprawiła okulary na nosie i westchnęła, jakby tłumaczyła coś niezbyt pojętnemu dziecku. – Aniu, bądźmy rozsądni. Gucio jest bardzo absorbujący. Biega, krzyczy, wszędzie go pełno. Ja mam już swoje lata, chcę odpocząć, pospacerować po plaży, poczytać książkę. Z Łucją można już normalnie porozmawiać, to ułożona, spokojna dziewczynka. Z Guciem to by była katorga, a nie wakacje. Wiedziałam, że to okropnie niesprawiedliwe Poczułam, jak krew uderza mi do twarzy. Spojrzałam na mojego synka, który właśnie podbiegł do babci, trzymając w rączce swój ulubiony plastikowy samolocik. – Babciu, patrz, jak leci! – zawołał radośnie, trącając jej ramię. Krystyna odsunęła się lekko, z irytacją w oczach. – Dobrze, wnusiu, leci, leci. Idź się bawić, dorośli rozmawiają – zbyła go ruchem ręki, po czym ponownie spojrzała na mnie. – Widzisz? On ani na chwilę nie usiedzi w miejscu. Nie dałabym sobie z nim rady. – Mamo, ale to przecież brat i siostra – wtrącił Rafał, choć jego głos brzmiał jakoś niepewnie, bez stanowczości, na którą liczyłam. – Nie możesz tak ich dzielić. – Nie dzielę ich, po prostu dostosowuję plany do moich możliwości – odparła teściowa chłodno. – Zresztą, Łucja też na pewno chętnie odpocznie od tego hałasu. Zacisnęłam dłonie na krawędzi stołu. Przypomniały mi się te wszystkie sytuacje z przeszłości. Urodziny, na które Łucja dostawała wymarzone, drogie prezenty, a Gucio jedynie symboliczną czekoladę i samochodzik z supermarketu. Święta, podczas których Krystyna spędzała godziny na układaniu puzzli z wnuczką, podczas gdy dla wnuka miała zaledwie pięć minut wymuszonej uwagi. Zawsze znajdowała wymówkę: że jest za mały, że nie rozumie, że za bardzo brudzi. – Nie ma mowy – powiedziałam twardo. – Nie zgadzam się na to. Krystyna uniosła brwi w udawanym zdziwieniu. – Nie zgadzasz się? Przecież robię wam przysługę. Odpoczniecie chociaż od jednego dziecka. Powinniście mi podziękować. – Nie, Krystyno. Jeśli chcesz zabrać wnuki na wakacje, zabierasz oboje. Albo żadnego. Nie pozwolę, żeby mój syn czuł się gorszy, odrzucony i niekochany przez własną babcię. On ma cztery lata, doskonale już rozumie, co się wokół niego dzieje. Jak mam mu wytłumaczyć, że siostra jedzie na plażę, a on zostaje w domu, bo babcia uważa, że jest zbyt męczący? Teściowa fuknęła z oburzeniem i wstała od stołu. – Przesadzasz, Aniu. Robisz z igły widły. Chciałam dobrze, ale widzę, że w tym domu żadna pomoc nie jest doceniana. W takim razie nigdzie nie pojadę, skoro tak stawiasz sprawę! Zabrała swoją torebkę i, rzucając pośpieszne pożegnanie Łucji, wyszła z naszego mieszkania. Trzasnęły drzwi. Powstał między nami mur niezrozumienia Wieczorem, kiedy dzieci wreszcie zasnęły, weszłam do sypialni. Rafał siedział na łóżku z laptopem na kolanach. Czekałam, aż coś powie, aż przyzna mi rację, ale on tylko przewijał kolejne strony w internecie. – Zamierzasz milczeć? – zapytałam, opierając się o futrynę. Spojrzał na mnie z ciężkim westchnieniem. – Aniu, niepotrzebnie się tak uniosłaś. Mama ma trochę racji. Gucio to wulkan energii, a ona ma już sześćdziesiąt pięć lat. Może faktycznie nie dałaby sobie z nim rady. Nie mogłam uwierzyć w to, co słyszę. – Rafał, czy ty siebie słyszysz? Tu nie chodzi o to, czy ona ma siłę biegać za nim po plaży. Tu chodzi o to, że ona od zawsze faworyzuje Łucję. Zawsze! A dzisiaj powiedziała to nam prosto w twarz. Jak myślisz, co by czuł Gucio, gdybyśmy pakowali walizki jego siostrze, a jemu kazali zostać? Myślisz, że by tego nie zauważył? – Jest mały, za tydzień by zapomniał – rzucił Rafał, próbując bagatelizować problem. – Dzieci nie zapominają takich rzeczy! – podniosłam głos, czując, jak do oczu napływają mi łzy bezsilności. – Dzieci doskonale czują, kto je kocha, a kto jedynie toleruje. Ja nie pozwolę, żeby mój syn rósł w poczuciu, że jest gorszym wnukiem. Jesteśmy rodziną, a ty powinieneś stanąć w obronie własnego dziecka, a nie tłumaczyć matkę. Rafał zamknął laptopa i przetarł twarz dłońmi. – Przecież go bronię. Kocham Gucia tak samo jak Łucję. Ale mama jest, jaka jest. Nie zmienisz jej na siłę. – Może jej nie zmienię, ale mogę ustalić granice w moim własnym domu – odpowiedziałam ostro. – I ta granica została dzisiaj wyznaczona. Nie będzie dzielenia naszych dzieci na lepsze i gorsze. Odwróciłam się i wyszłam do kuchni. Musiałam pobyć sama. Zrobiłam sobie melisę i usiadłam przy stole, wpatrując się w ciemne okno. Bolało mnie, że mój mąż nie widzi głębi problemu. Dla niego to była tylko odwołana wycieczka, dla mnie – systematyczne odrzucanie mojego syna. Konsekwencje okazały się bolesne Od tamtej niedzieli minęły trzy tygodnie. Relacje z Krystyną ochłodziły się do zera. Teściowa przestała wpadać bez zapowiedzi na niedzielne obiadki, a jej telefony ograniczyły się do krótkich, suchych rozmów z Rafałem. Kilka dni temu zadzwoniła, żeby poinformować, że jednak jedzie nad morze, ale z koleżanką ze swoich lat szkolnych. Nie zapytała o dzieci. Nie poprosiła ich do telefonu. Łucja czasem pyta, dlaczego babcia już tak często nie przychodzi. Tłumaczę jej, że babcia jest zajęta przygotowaniami do wyjazdu. Gucio nie pyta wcale. Bawi się swoimi klockami, biega po parku, rysuje i śmieje się głośno. Kiedy na niego patrzę, czuję ulgę, że oszczędziłam mu bólu odrzucenia. Rafał powoli zaczyna rozumieć moją decyzję, zwłaszcza gdy zauważył, że Krystyna nawet nie przysłała Gustawowi kartki na jego czwarte urodziny, które obchodziliśmy kilka dni temu, chociaż Łucji w zeszłym roku zorganizowała wielkie przyjęcie niespodziankę. To otworzyło mu oczy bardziej niż moje krzyki w sypialni. Nie wiem, jak potoczą się nasze dalsze relacje z teściową. Może kiedyś zrozumie swój błąd. Może kiedy Gucio dorośnie i przestanie być „zbyt absorbujący”, Krystyna spróbuje nawiązać z nim kontakt. Ale obawiam się, że wtedy może być już za późno. Bo dziecięca miłość i zaufanie to coś, co buduje się latami, a nie kupuje wycieczkami w dogodnym dla siebie momencie. Na razie trzymam się swojej decyzji. Wolę być tą złą synową, niż pozwolić, by moje dziecko płakało w kącie. Zobacz też: „Teściowie balują na Santorini, a my klepiemy biedę z 3 dzieci. Powinni nam pomóc z kredytem, zamiast wydawać na głupoty”
Dziadkowie nie chcą zajmować się wnukami w wakacje. „Teściowie wolą jechać do Egiptu, a chciałam im nawet zapłacić”
Dla jednych wakacje to czas odpoczynku, dla innych – dwa miesiące nieustannego kombinowania, kto zajmie się dziećmi. Nasza czytelniczka liczyła na pomoc teściów, tak jak przez poprzednie lata. Zamiast ustalać termin przyjazdu wnuków, usłyszała, że mają już zupełnie inne plany.
Współcześni dziadkowie są coraz bardziej asertywni. Z dumą wyznają, że po latach pracy chcą wreszcie zadbać o siebie i nie zamierzają spędzać całych wakacji jako bezpłatni opiekunowie. Rodzice z kolei często przyznają, że bez pomocy bliskich trudno im zorganizować dwa miesiące wolnego dzieciom. „Usłyszałam, że w tym roku mają swoje plany” Dzień dobry, piszę do Państwa, bo sama już nie wiem, czy to ja mam zbyt duże oczekiwania, czy świat naprawdę stanął na głowie. Mam dwoje dzieci – siedem i dziewięć lat. Razem z mężem pracujemy na pełny etat. Jak chyba większość rodziców, każdego lata musimy się nagimnastykować z zaplanowaniem dzieciom wakacji. Trochę urlopu, trochę półkolonii, trochę obozów i zawsze tydzień albo dwa u dziadków. Tak było od lat. Dzieci uwielbiają jeździć do teściów. Mają ogród, psa, jeżdżą na rowerach, chodzą na lody. Wszyscy byli zadowoleni. Dlatego nawet przez chwilę nie przyszło mi do głowy, że w tym roku może być inaczej. „Powiedzieli, że lecą do Egiptu” Kiedy zadzwoniłam do teściowej z pytaniem, w jakim terminie najlepiej przywieźć dzieci, usłyszałam, że w tym roku raczej się nie uda. Pomyślałam, że może mają jakiś remont albo wizyty u lekarzy. Nic z tych rzeczy. Powiedziała, że wykupili wycieczkę do Egiptu. Potem planują jeszcze kilka dni nad jeziorem ze znajomymi, a pod koniec wakacji jadą kamperem na południe Europy. Szczerze? Zatkało mnie. Nie dlatego, że żałuję im wakacji. Sama chciałabym móc tak podróżować. Po prostu przez chwilę miałam wrażenie, że wnuki przestały być dla nich ważne. „Nawet zaproponowałam pieniądze” Najbardziej boli mnie to, że naprawdę próbowałam znaleźć rozwiązanie. Powiedziałam, że mogę zapłacić za ten tydzień. Nie chciałam, żeby dokładali do jedzenia czy atrakcji. Uznałam, że skoro oboje z mężem pracujemy, to będzie to po prostu uczciwe. Teściowa tylko się zaśmiała i odpowiedziała: „To nie o pieniądze chodzi. Po prostu w tym roku chcemy wykorzystać lato po swojemu”. Od tamtej rozmowy cały czas mam mieszane uczucia. Z jednej strony wiem, że nie mają obowiązku zajmować się naszymi dziećmi. Naprawdę to rozumiem. Z drugiej strony trudno mi pogodzić się z myślą, że wolą spędzić dwa tygodnie w hotelu z drinkiem niż tydzień z własnymi wnukami, które przez cały rok pytają, kiedy znowu do nich pojadą. „Może to ja żyję dawnymi wyobrażeniami?” Najbardziej jest mi przykro, kiedy dzieci pytają, dlaczego w tym roku nie pojadą do babci i dziadka. Nie potrafię powiedzieć: „Bo wybrali Egipt”. Mówię, że mają swoje plany i może uda się spotkać później. Coraz częściej słyszę, że dzisiejsi dziadkowie są inni niż kiedyś. Chcą podróżować, rozwijać swoje pasje, korzystać z emerytury i nie podporządkowywać życia rodzinie. Może rzeczywiście tak powinno być. Tylko że ja pamiętam własnych dziadków zupełnie inaczej. Wakacje z wnukami były dla nich świętem, a nie przykrym obowiązkiem, z którego trzeba się wykręcić. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Ten list pokazuje dylemat, z którym mierzy się dziś wiele rodzin. Rodzice często liczą na pomoc dziadków podczas wakacji, bo pogodzenie pracy z dwumiesięczną przerwą od szkoły bywa ogromnym wyzwaniem. Jednocześnie dziadkowie mają prawo decydować o swoim czasie i nie są zobowiązani do zapewniania opieki nad wnukami. Najtrudniejsze wydaje się znalezienie równowagi między tymi dwoma perspektywami. Z jednej strony trudno dziwić się rodzicom, którzy czują rozczarowanie, gdy długo planowana pomoc nagle okazuje się niemożliwa. Z drugiej – coraz więcej seniorów chce aktywnie korzystać z emerytury i realizować własne marzenia. Być może najważniejsze jest to, aby takie oczekiwania i plany omawiać z odpowiednim wyprzedzeniem, zanim pojawią się wzajemne pretensje i poczucie zawodu. Zobacz także: „Dziadkowie zabrali Lilkę na tydzień do Gołębiewskiego, wrócili sami, z pustą walizką. Nigdy im tego nie daruję” „Mój syn wrócił ze wsi z kieszeniami pełnymi banknotów. Gdy zapytałam dziadka, skąd dziecko ma tyle pieniędzy, rozpętała się awantura” „Wnuczka zamieszkała ze mną na czas remontu. Miałam jej pilnować, a ona zapadła się pod ziemię. Jak mogłam tak zawieść córkę i zięcia?”
„Dziadkowie zabrali Lilkę na tydzień do Mikołajek, wrócili sami, z pustą walizką. Nigdy im tego nie daruję”
Kiedy moi rodzice zaproponowali, że zabiorą sześcioletnią Lilkę na tydzień do Mikołajek, ucieszyłam się, że córka przeżyje prawdziwe wakacje. Codziennie wysyłali zdjęcia z basenu, placów zabaw i rejsów po jeziorze, więc byłam spokojna. W dniu ich powrotu czekałam przed domem z obiadem. Nie spodziewałam się, że z samochodu wysiądą tylko oni, a z bagażnika wyjmą... pustą walizkę.
Lilka od tygodni odliczała dni do wyjazdu. – Mamusiu, podobno tam są zjeżdżalnie większe niż w naszym aquaparku! – opowiadała podekscytowana. Moi rodzice byli równie szczęśliwi. – Zostaw ją nam. Wy odpoczniecie od codzienności, a my nacieszymy się wnuczką – przekonywała mama. Zgodziliśmy się bez wahania. Wiedziałam, że Lilka jest z nimi bezpieczna. Codziennie dostawałam zdjęcia. Raz budowali zamki z piasku nad jeziorem, innym razem jedli gofry, pływali w basenie albo karmili kaczki. Córka promieniała. Czekałam na Lilkę, a z auta wysiedli tylko rodzice W dniu powrotu ugotowałam jej ulubiony rosół i naleśniki z serem. Co chwilę wyglądałam przez okno. Kiedy samochód wreszcie wjechał na podjazd, od razu wybiegłam przed dom. Najpierw wysiadł tata. Potem mama. Rozejrzałam się. – Gdzie jest Lilka? – zapytałam od razu. Rodzice wymienili spojrzenia. – Kochanie... spokojnie... Nie byłam spokojna. Tata otworzył bagażnik. Wyciągnął dziecięcą walizkę. Była podejrzanie lekka. – Co się dzieje? – głos zaczął mi drżeć. – Najpierw wejdźmy do domu... – Nie! Gdzie jest moje dziecko?! Usłyszałam odpowiedź, której kompletnie się nie spodziewałam Mama westchnęła. – Lilka została u Helenki i Tadzia. Przez chwilę myślałam, że się przesłyszałam. Helena i Tadeusz to moi teściowie, którzy mieszkają na Mazurach. – Jak to... została? – Wracaliśmy z tych Mikołajek no i wstąpiliśmy do nich, niespodziankę im zrobiliśmy. Tak się ucieszyli na jej widok, że zaproponowali, żeby została jeszcze kilka dni. Patrzyłam na nich z niedowierzaniem. – I zgodziliście się... bez pytania mnie? – Lilka bardzo chciała... – Ma sześć lat! To nie ona podejmuje takie decyzje! Mama próbowała mnie uspokoić. – Chcieliśmy zrobić ci niespodziankę. – Niespodziankę?! Od pięciu minut jestem przekonana, że coś się stało mojemu dziecku! Tata podrapał się po głowie. – Rzeczy zostały u Helenki, bo są brudne. Przyjechaliśmy tylko po kilka nowych kompletów ubrań i sandały. Zaraz wracamy. Spojrzałam na pustą walizkę. Nagle wszystko zaczęło do mnie docierać. Byłam bardziej zła niż przestraszona Nie krzyczałam już. Usiadłam tylko ciężko na krześle. – Naprawdę uważaliście, że to dobry pomysł? Mama spuściła wzrok. – Nie pomyśleliśmy... – Właśnie. Nie pomyśleliście, że jestem jej mamą. Że chciałabym wiedzieć, gdzie śpi moje dziecko. W tym momencie zadzwonił telefon. Na ekranie pojawił się napis: Lilka. – Mamusiu! – usłyszałam radosny głos. – Wiesz co? Dziadek Tadziu zrobił mi huśtawkę z opony! I mogę karmić kury! Mogę zostać jeszcze troszeczkę? Mimowolnie się uśmiechnęłam. – Kochanie, możesz. Ale następnym razem ktoś najpierw zapyta o zgodę mamę, dobrze? – Dobrze! Od tamtej pory obowiązuje jedna zasada Rodzice jeszcze tego samego dnia pojechali z powrotem na Mazury, zabierając Lilce świeże ubrania i ulubionego misia. Ja zostałam w domu z mieszanką ulgi i złości. Wieczorem zadzwoniła teściowa. – Przepraszam. Naprawdę chciałyśmy sprawić Lilce radość. Zupełnie nie pomyślałam, jak to będzie wyglądało z twojej perspektywy. – Wiem, mamo. Tylko już nigdy więcej nie róbcie takich niespodzianek. Kilka dni później sama pojechałam odebrać córkę. Była szczęśliwa, opalona i zachwycona dodatkowymi wakacjami u drugich dziadków. Do dziś śmiejemy się z tej historii, ale jedno się nie zmieniło. Moi rodzice wiedzą już, że nawet najpiękniejsza niespodzianka przestaje nią być, jeśli mama przez kilka minut jest przekonana, że wydarzyło się coś złego. A ja do dziś pamiętam widok tej pustej walizki. I chyba już zawsze będzie mnie przyprawiał o szybsze bicie serca. Zobacz także: „Dziadkowie zabrali Tymonka na działkę, bo w bloku piekarnik. Gdy wieczorem przywieźli tylko reklamówkę mokrych ubrań, nie mogłam wydobyć słowa” „Gdy po 7 latach starań zaszłam w ciążę, teściowa mi nie uwierzyła. Uznała, że zmyślam i udaję, bo za dobrze wyglądam” „Teściowie balują na Santorini, a my klepiemy biedę z 3 dzieci. Powinni nam pomóc z kredytem, zamiast wydawać na głupoty”
„Mój syn wrócił ze wsi z kieszeniami pełnymi banknotów. Gdy zapytałam dziadka, skąd dziecko ma tyle pieniędzy, rozpętała się awantura”
Kiedy mój 10-letni syn Kuba wrócił z tygodniowego pobytu u dziadków na wsi, wydawał się odrobinę dojrzalszy. Był opalony, uśmiechnięty i bez przerwy opowiadał o traktorze, warzywniku i psie sąsiadów. Dopiero wieczorem, gdy wyciągałam jego ubrania do prania, z kieszeni spodenek zaczęły wypadać banknoty. Byłam przekonana, że ktoś posunął się o krok za daleko.
Od kilku lat obowiązywała u nas ta sama tradycja. Zaraz po zakończeniu roku szkolnego Kuba jechał na tydzień do moich rodziców. Mieszkali na wsi, mieli duży ogród, sad, kilka kur. Sąsiad miał psa, który był dla Kuby największą atrakcją. Dla mnie i mojego męża był to też moment, żeby spokojnie popracować. Oboje pracowaliśmy na pełen etat, a urlop mieliśmy dopiero w sierpniu. Wiedzieliśmy, że u dziadków Kuba nie będzie się nudził. – Nie siedzi tam z telefonem? – zapytałam mamę pierwszego dnia. – Telefon? – zaśmiała się. – On nie ma nawet czasu o nim pamiętać. Z ojcem od rana coś budują, potem podlewają pomidory, a po obiedzie jeżdżą rowerami nad staw. Brzmiało idealnie. Codziennie dostawałam zdjęcia. Kuba z taczką pełną jabłek. Kuba z konewką większą od siebie. Kuba trzymający ogromną cukinię i śmiejący się do aparatu. Patrzyłam na te fotografie z uśmiechem. Cieszyłam się, że choć przez chwilę może przeżyć dzieciństwo trochę inne niż między blokami i ekranami. Nie wiedziałam, że dziadek miał wobec tych wakacji jeszcze jeden plan. Banknoty wysypywały się z kieszeni jeden po drugim Po tygodniu pojechaliśmy po Kubę. Już w samochodzie nie przestawał opowiadać. – Mamo, umiem już odpalić kosiarkę! I dziadek nauczył mnie wiązać pomidory! A wiesz, ile ziemniaków wykopaliśmy? – Spokojnie – śmiał się mój mąż. – Opowiesz wszystko po kolei. Wieczorem wrzucałam jego rzeczy do prania. Najpierw wyciągnęłam z kieszeni spodenek zwinięty banknot. Pięćdziesiąt złotych. Pomyślałam, że pewnie dostał od babci na lody. Potem z drugiej kieszeni wypadły dwie dwudziestki. Z bluzy kolejne sto złotych. Na końcu z małej kieszonki w plecaku wyjęłam kopertę. W środku było jeszcze dwieście pięćdziesiąt złotych. Usiadłam na łóżku. – Tomek! – zawołałam męża. Przyszedł po chwili. – Co się stało? Pokazałam mu zawartość koperty. – Wiedziałeś o tym? Pokręcił głową. – Skąd on ma tyle pieniędzy? Policzyliśmy wszystko. Pięćset czterdzieści złotych. Jak na dziesięciolatka była to ogromna kwota. Nie mogłam uwierzyć w to, co usłyszałam Zawołałam Kubę. – Kochanie, skąd masz te pieniądze? Spojrzał na mnie zaskoczony. – Od dziadka. – Za co? – No... za pracę. Zmarszczyłam czoło. – Jaką pracę? – Normalną. Mówił o tym z taką swobodą, jakby to było oczywiste. – Plewiłem marchewkę. Zbierałem ogórki. Podlewałem warzywa. Pomagałem naprawić płot. Myłem skrzynki. A raz nawet przez dwie godziny zbieraliśmy wiśnie. Spojrzałam na męża. – Dziadek powiedział, że każda praca ma swoją wartość – ciągnął Kuba. – Jak zrobię coś porządnie, to należy mi się wynagrodzenie. Poczułam, jak narasta we mnie złość. – Synku, idź się wykąpać. Muszę porozmawiać z dziadkiem. Mama odebrała po drugim sygnale. – Wszystko dobrze? – zapytała pogodnie. – Chciałabym porozmawiać z tatą. Po chwili usłyszałam jego głos. – No, córcia? – Tato... możesz mi powiedzieć, dlaczego dałeś Kubie ponad pięćset złotych? Po drugiej stronie zapadła cisza. – Bo sobie zapracował. – Ma dziesięć lat! – Właśnie dlatego. Dawno tak się nie pokłóciliśmy – Tato, on przyjechał do was na wakacje, a nie do pracy! – Nie przesadzaj. – Nie przesadzam! Za chwilę będzie uważał, że za każde wyniesienie śmieci w domu też należy mu się pięćdziesiąt złotych. Dziadek westchnął. – Anka, ty naprawdę myślisz, że kupuję sobie jego miłość? – A nie? – Nie. – To jak mam to rozumieć? Przez chwilę milczał. – Kiedy miałem dziesięć lat, dziadek płacił mi za każdą pracę w gospodarstwie. Nie dlatego, że musiał. Chciał, żebym zrozumiał, że pieniądze nie biorą się z bankomatu. Pokręciłam głową, choć mnie nie widział. – Czasy się zmieniły. – Owszem. I właśnie dlatego dzieci jeszcze bardziej powinny wiedzieć, ile wysiłku kosztuje zarobienie jednej złotówki. – Ale pięćset złotych? – Nie dawałem mu pieniędzy za siedzenie na ławce. Pracował codziennie po kilka godzin. Sam chciał pomagać. Ani razu go nie zmuszałem. Byłam jednak zbyt zdenerwowana, żeby to przyjąć. – Powinieneś był zapytać nas o zgodę. – Tu masz rację – odpowiedział spokojnie. – To był mój błąd. Najbardziej zaskoczył mnie sam Kuba Następnego dnia usiedliśmy z nim przy śniadaniu. – Wiesz, że dziadek nie musi płacić ci za pomoc? – zapytałam. Kuba skinął głową. – Wiem. – To dlaczego brałeś te pieniądze? Spojrzał na mnie z takim spokojem, jakiego się nie spodziewałam. – Bo dziadek powiedział, że mam zdecydować, co z nimi zrobię. – I co postanowiłeś? Pobiegł do swojego pokoju. Po chwili wrócił z kartką. Na górze wielkimi literami napisał: „ROWER GÓRSKI – 1800 zł”. Pod spodem widniały kolejne liczby. – Dziadek powiedział, że jak wydam wszystko od razu na chipsy i gry, to za tydzień nic nie będę miał. Ale jak będę odkładał, to za rok sam kupię sobie rower. Powiedział, że wtedy będę z niego bardziej dumny. Spojrzałam na męża. On tylko wzruszył ramionami. – Wiesz... chyba jest w tym trochę sensu. Dopiero później zrozumiałam, o co naprawdę chodziło Kilka dni później pojechaliśmy do moich rodziców. Usiedliśmy wszyscy przy stole. – Tato – zaczęłam spokojniej. – Nadal uważam, że powinieneś był z nami to ustalić. – Wiem – odpowiedział od razu. – Przepraszam. – Ale proszę cię też o jedno. Nie rób z Kuby pracownika. Dziadek uśmiechnął się. – Nigdy bym tego nie zrobił. Po chwili wstał i przyniósł mały zeszyt. Na każdej stronie były zapisane daty. „Podlanie całego ogrodu – 15 zł”. „Pomoc przy zbiorze wiśni – 30 zł”. „Naprawa grządek – 20 zł”. Na końcu ostatniej kartki widniał jeden dopisek. „Połowę odkładamy na konto oszczędnościowe. Drugą połowę Kuba może wydać według własnego planu.” – Konto? – zdziwiłam się. – Założyłem je razem z nim za zgodą babci – odparł dziadek. – Nie chciałem, żeby nauczył się wydawać wszystko od razu. Patrzyłam na ten zeszyt i czułam, jak powoli opadają emocje. Nadal uważałam, że rodzice powinni wcześniej z nami porozmawiać. Takie decyzje nie powinny zapadać ponad głowami rodziców. Jednocześnie po raz pierwszy zobaczyłam, że dla mojego taty te pieniądze nigdy nie były sposobem na zdobycie wdzięczności wnuka. Chciał nauczyć go czegoś, czego – jego zdaniem – coraz trudniej nauczyć dzieci we współczesnym świecie: że każda złotówka ma swoją historię i że satysfakcja z kupienia czegoś za własne, uczciwie zarobione pieniądze smakuje zupełnie inaczej. A Kuba? Do dziś prowadzi swój zeszyt oszczędności. I choć rower kupiliśmy mu wspólnie kilka miesięcy później, najbardziej dumny był z tego, że sporą część pieniędzy dołożył z własnej „wakacyjnej wypłaty”. Czytaj także: „Nie wyrabiam już przy dzieciach, a mąż nalega na trzecie. Tłumaczy, że kiedyś kobiety rodziły co rok, więc ja też dam radę” „Myśleliśmy, że babcia odpoczywa w Kołobrzegu. Gdy sprawdziłam grafik jej zabiegów w sanatorium, spłonęłam ze wstydu. Przecież to seniorka!” „Teściowie zabrali Ignasia nad jezioro, bo w mieście nie dało się oddychać. Gdy wieczorem podjechali pod dom z pustym fotelikiem, skamieniałam”
„Wnuczka zamieszkała ze mną na czas remontu. Miałam jej pilnować, a ona zapadła się pod ziemię. Jak mogłam tak zawieść córkę i zięcia?”
Trochę już chodzę po tym świecie, ale tak ciekawskiego i wszędobylskiego dziecka jak moja wnusia nigdy nie spotkałam.
Elizka przyjechała do nas na czas przeprowadzki i remontu nowego mieszkania. – Skarbie, wrócimy po ciebie, jak tylko się urządzimy – moja córka powtarzała chyba setny raz. – Będę codziennie telefonowała. – Ja też – zapewnił zięć. – Odmaluję twój pokój, na jaki kolor zechcesz, tylko błagam, nie rozrabiaj. – Na różowo – poprosiła Elizka. Żegnając się z rodzicami, miała łzy w oczach, ale nie płakała, z mojej wnusi jest twarda dziewuszka. – Umowa stoi – Julian przytulił córeczkę, Ewa objęła ich oboje i tak trwali, jakby żegnali się na zawsze. Córka i zięć dostali pracę w szpitalu wojewódzkim, przeprowadzali się do innego miasta, musieli znaleźć i urządzić nowe mieszkanie, a na razie mieszkali kątem u znajomych. To nie były warunki dla dziecka, zaproponowałam, żeby mała spędziła ten czas u nas. Słuchała opowieści Tadka z wypiekami na policzkach Wyszłam cicho z pokoju, zostawiając ich samych, zaraz za drzwiami natknęłam się na Tadka, chrząkał i pokasływał, starając się ukryć wzruszenie. Nie znosił pożegnań. Bardzo kochał wnuczkę i pozwalał jej na wszystko, to ja nakazywałam i zakazywałam, biegałam po wsi, szukając Elizki, tłumaczyłam jej, że powinna trzymać się blisko domu. Jakbym grochem o ścianę rzucała, przylepa kiwała głową, a potem robiła, co chciała, bo przecież dziadek powiedział, że na wsi powinna mieć więcej swobody. Córki nie trzymałam pod spódnicą, ale z Elizką było inaczej, tak rezolutnego i wszędobylskiego dziecka nigdy nie spotkałam, trudno było za nią nadążyć, dlatego nie czułam się pewnie, gdy znikała mi z oczu. – Nie będzie się u nas nudzić? – zastanawiał się głośno Tadek. Udałam, że nie dosłyszałam. Co poradzę, że we wsi nie ma dzieci w wieku Elizki? Pozostawał telewizor, gry i towarzystwo dziadków. A! Zapomniałabym o psie. – Co zrobimy z tym kundlem? – myśli Tadka podążały podobnym torem. Uważał, że miejsce psa jest na dworze, jednak za skarby świata nie powiedziałby tego wnuczce, więc jej ulubieniec miał zamieszkać na pokojach. – Przyzwyczaisz się – pocieszyłam jego i siebie. Łzawe pożegnanie dobiegło końca, córka i zięć wreszcie zaczęli zbierać się do wyjazdu. – Chodź, kochanie, zerwiemy trochę truskawek na podwieczorek – zagadywałam, kierując wnuczkę do ogrodu, żeby ją czymś zająć. Elizka zbierała przez chwilę owoce, trochę pomilczała, a potem spytała. – Co teraz będziemy robić, babciu? – Pójdziemy na spacer, zobaczysz, co zmieniło się we wsi od czasu, jak byłaś tu ostatnio. Tadeusz! Idziemy się przejść! – zawołała męża. – Ja nie idę, nóg na loterii nie wygrałem – odkrzyknął zrzędliwie. – Dziadku! – zawołała z pretensją Elizka, równie głośno jak on. Tadeusz nie potrafił oprzeć się wnuczce, poszliśmy razem nad wodę. Rzeka rozlewała się szeroko, działkowicze i miejscowi chętnie tu pływali. – Super tu jest – Elizka zatańczyła w miejscu, pies podskakiwał jak piłka, prawie dosięgając jej twarzy. – A ten czego chce? – Aportować! Znajdę mu patyk. Po chwili Reksio pokazał, że świetnie pływa. Elizka rzucała mu kije, on skakał do wody, wyławiał je i tak w kółko. Oboje dobrze się bawili. – Czyje to działki? – Elizka rozejrzała ciekawie się po zabudowanym domkami terenie. – Grzelaka – zaśmiał się cokolwiek ironicznie Tadeusz. – Nie opowiadaj głupot dziecku, jeszcze komu powtórzy – zgasiłam go. – Łąka, na której stoją działki, kiedyś była własnością Grzelaka – poprawił się Tadek. Wiedział, że na ten temat nie można żartować, na wsi plotki rozchodzą się błyskawicznie. Gdyby Elizka coś przypadkowo chlapnęła, Grzelak zerwałby z nami wszelkie stosunki, jak przedtem z synem. – Gospodarz był z niego zawołany, dbał o ziemię, a na tej łące wypasał bydło. Szykował schedę dla syna, a Kuba się na niego wypiął. – Ej! Uważaj na słowa! – fuknęłam. – Grzelak tak mówi. Chciał na syna przepisać gospodarstwo, satysfakcję mieć, że porządek został zachowany. Z ojca na syna, tak powinno być, ale Kubę pociągnęło życie w mieście. Wyjechał, znalazł pracę, zakochał się w dziewczynie i wracać na ojcowiznę nie chciał. Grzelak nie tracił nadziei, myślał, że jak syn się ożeni, ustatkuje, to rozum odzyska i zrozumie, co odrzuca. Wesele młodym wyprawił jak się patrzy, trzy dni się bawiliśmy. – A potem Grzelak pożarł się z młodymi, wyrzucił ich z domu i zakazał pokazywać mu się na oczy – wtrąciłam swoje trzy grosze. – Dowiedział się, że syn jednak na wieś nie wróci. Złość do synowej miał za to, że Kubę od ziemi odciągnęła, mówił, że gdyby nie ona, dziedzica by miał, a gospodarstwo nie poszłoby w obce ręce. – A poszło? – nie wiem, ile zrozumiała Elizka, ale słuchała uważnie, wlepiając wzrok w dziadka. – Grzelak ziemi nikomu by nie sprzedał, pracował, ile mógł, sam, bez pomocy syna. Najemnych brał i jakoś udawało mu się wszystko obrobić, ale z czasem stracił zdrowie i musiał pomyśleć o innym rozwiązaniu. Oddał ziemię za emeryturę i wtedy znów spotkał się z synem. Musiał rozliczyć się z nim ze spadku po matce Kuby, a była to właśnie ta łąka, na którą patrzysz, Elizko. Kuba ucieszył się, że ojciec rękę do zgody wyciąga, chciał się pojednać, żonę zostawił w domu, żeby nie wchodziła Grzelakowi w oczy i nie przypominała o dawnej złości. Już prawie dopiął swego, udobruchał ojca i wtedy ten spytał, co zrobi z łąką. Kuba odparł szczerze, że sprzeda, bo bydła przecież wypasał nie będzie. Grzelak znów wyrzucił go z domu i zakazał wracać, dopóki nie zmądrzeje. Liczył na to, że syn się przestraszy, dopiero jak zobaczył, że na jego łące powstają działki rekreacyjne, zrozumiał, że przegrał. Nigdy Kubie nie wybaczył, że łąka poszła w obce ręce. Grzelak bardzo się przejął zaginięciem Elizki – Była dla niego ważniejsza niż rodzony syn – sarknęłam. – Teraz jest tak, że Grzelak nie chce go widzieć, zaparł się. Kuba pokazuje się czasem we wsi, zachodzi do nas, żeby dowiedzieć się, co u ojca i czy czego nie potrzebuje – dokończył Tadek. Do domu wróciliśmy późno, Elizka szła w milczeniu, nie zwracając uwagi na zaczepki niezmordowanego Reksia. Myślałam, że się zmęczyła, ale bardzo się myliłam. Następnego dnia, zaraz po śniadaniu, gdzieś pobiegła. Byłam pewna, że do sąsiadów, Elizka potrafiła się wkręcić na oglądanie prosiaczków czy królików, ubiegłego lata siedziała na kominach godzinami. Wyszłam na drogę i natychmiast zobaczyłam moją zgubę. Prowadził ją Grzelak. – Kręciła się koło domu, wygoniłem, ale wróciła i schowała się w stajni – warknął. – Skaranie boskie z tym dzieciakiem, pilnuj jej, Danka, niech nie łazi po moim obejściu. – Ubyłoby ci, jakbyś pozwolił dziecku przejechać się na swojej kobyle? – ujęłam się pod boki. Elizka przegięła, ale to nie znaczyło, że miał prawo tak potraktować moją wnuczkę. Grzelak mruknął coś pod nosem, odwrócił się i odszedł. Długo za nim patrzyłam. – Całkiem mu rozum odjęło z tej zgryzoty, kiedyś był inny. A co ty, moja panno, robiłaś w jego stajni? – Rozglądałam się. Elizka uśmiechnęła się rozbrajająco, od razu stopniało mi serce. Co tam Grzelak i jego pretensje! Później z nią porozmawiam, teraz niech się bawi. Pobiegła do domu z nieodstępującym jej psem. Kiedy weszłam na podwórko, stała z dziadkiem i jeszcze kimś. – Kuba! – ucieszyłam się, witając syna Grzelaka. – U ojca wszystko w porządku, zły jak dawniej, właśnie objechał mnie za niedopilnowanie Elizki. – Czemu mnie to nie dziwi? – wzruszył ramionami chłopak. – Ale ja z czym innym przyjechałem. Pomóżcie mi przekonać ojca, żeby poddał się operacji biodra. Uparty jest, nie chce słyszeć o szpitalu. Elizka bawiła się z psem na podłodze, nie przypuszczałam, że uważnie wszystkiego słucha... Mała uwielbiała Grzelaka. Nie miała towarzystwa, więc znalazła sobie zajęcie, ale obiekt jej zainteresowania nie był zadowolony, szczególnie kiedy Elizka nabrała zwyczaju czajenia się w jego ogrodzie. Na drzewie, o czym doniósł mi wściekły Grzelak, przyprowadzając winowajczynię. – Zdradził mnie Reksio, jakby dał się wciągnąć na gałąź, Grzelak nigdy by mnie nie odkrył – Elizka doskonaliła plan. – Nie wolno ci tam chodzić, jakbyś się czuła, gdyby ktoś cię podglądał, siedząc na drzewie? – zapytałam. Elizka zastanowiła się gruntownie. – Ja wiem... Jakby był miły, mogłabym się z nim pobawić. Nudziła się, było widać, że za chwilę coś wykombinuje, a ja zlekceważyłam sygnały i nie dopilnowałam jej. Jakiś czas później Elizka zaginęła. Las u nas nieduży, można czapką go nakryć, zgubić się w nim nie sposób, ale jest jeszcze rozlewisko. Tadeusz zawiadomił sąsiadów i wszyscy zgromadziliśmy się na brzegu. – Trzeba przeszukać, ale jak? – usłyszałam czyjś głos. – Może nic się nie wydarzyło – usłyszałam zachrypnięty z emocji bas Grzelaka. – Nie jest taka jak inne dzieciaki, to festdziewuszka. A poza tym, gdzie jest jej pies? W wodzie ich nie ma, trzeba szukać gdzie indziej – powtarzał zaciekle. Rozeszliśmy się szukać na brzegu i w lesie, ale ciągle myślałam o rozlewisku... Zmierzchało już, kiedy zobaczyłam Grzelaka na koniu. Chodził z trudem, lecz ciągle dobrze trzymał się na grzbiecie, poganiał wiekową kobyłkę, zmuszając ją do leniwego truchtu. – Sprawdzę w Olszynce, mała gdzieś musi przecież być. Ty idź do domu, żeby nie przestraszyła się, jak wróci i zobaczy, że nikogo nie ma – rozkazał mi, jakby to o jego wnuczkę chodziło. Olszynka leżała za laskiem, dobrych kilka kilometrów dalej, Elizka nie zdołałaby zawędrować tak daleko na własnych nogach. Zresztą, po co miałaby to robić? Nie znała tam nikogo. Na stare lata sąsiad zażądał od syna komputera Wieczór ciągnął się w nieskończoność, zapaliłam wszystkie światła, żeby Elizka znalazła drogę do domu, i czekałam. W końcu postanowiłam porzucić posterunek, wyszłam na drogę. Usłyszałam powolne człapanie konia i wesoły, kochany głos. Elizka! Ściągnęłam ją z kobyłki Grzelaka, obejrzałam ze wszystkich stron. Była cała i zdrowa. – Bawiła się z dziećmi w Olszynce – Grzelak udzielał wyjaśnień. – Zabrała się z chłopakami przejeżdżającymi furką przez nasz bród, podwieźli ją. – Pojadę teraz do Tadka, trzeba przerwać poszukiwania. Popędził kobyłkę i zniknął. Rano poszliśmy całą rodziną podziękować mu, nie chciał słuchać, ale był całkiem miły. Elizka nie zrezygnowała z jego towarzystwa, tyle że teraz robiła to jawnie i za przyzwoleniem. Często można było ich zobaczyć siedzących na ławeczce przed domem Grzelaka – ona gadała jak najęta, a on słuchał i prawie się nie odzywał, ale wyglądał na zadowolonego. Ewa i Julian pośpieszyli się z remontem i pewnego dnia przyjechali po jedynaczkę. Elizka pożegnała się grzecznie z Grzelakiem, obiecując, że będzie do niego wysyłać maile. Niedługo potem wpadł do nas Kuba. – Jak pragnę zdrowia, nie wiecie, co się dzieje z ojcem? Zadzwonił do mnie! Był całkiem miły, jakby nic między nami nie zaszło, czy to znaczy, że przebaczył mi sprzedaż łąki? Prosił, żebym pojechał z nim kupić komputer, bo musi mieć elektroniczną pocztę, czeka na ważny list. Rozumiecie coś z tego? Ojciec na stare lata ma zamiar uczyć się obsługi komputera? – Nauczysz go, będziecie mieli czas, żeby na nowo się ze sobą zaprzyjaźnić – powiedział ciepło Tadek. – Twój stary jest uparty, ale można do niego trafić, bierz przykład z Elizki, nie rezygnuj, nachodź go, aż się podda. Tylko nie podglądaj go z drzewa, nie lubi! Grzelak miesiącami wytrwale dziobał jednym palcem w klawiaturę, korespondencja kwitła. Pisał nie tylko do Elizki, ale także do syna. Kuba nie popuścił, ciągle do niego przyjeżdżał, a jak zobaczył, że ojciec zmiękł, przywiózł żonę i dzieci. Dwóch smyków bez reszty zawładnęło Grzelakiem, żeby za nimi nadążyć, zdecydował się na operację biodra. Czeka teraz na zabieg i jest dobrej myśli. – Elizka przyjeżdża – zawiadomiłam go pewnego dnia. – Nie napisała? – Ano nie. – Pewnie zapomniała, wiesz, jaka ona jest roztrzepana. Będzie jutro. Kupując rano pieczywo, zobaczyłam siedzącego na ławce Grzelaka. – Od świtu tak czeka, jak chleb odbierałam, już tkwił na posterunku – Krysia ze sklepu uśmiechnęła się porozumiewawczo. – Boi się, że przegapi przyjazd Elizki. Zaczekałam i ja, rzadka to okazja zobaczyć na własne oczy wzruszonego Grzelaka, nie mogłam tego przegapić. – Skąd pan wiedział? To miała być niespodzianka! – z samochodu wypadła Elizka, a za nią łaciaty wulkan energii. Grzelak wstał, dopiero teraz zobaczyłam, że jest ubrany jak do kościoła. – Zapraszam do mojego domu na poczęstunek – powiedział uroczyście, chrząkając z zakłopotaniem. – Rodzina do mnie przyjechała. Krysia i ja zamarłyśmy. Co za zmiany! – Wiesz, Elizka, mam dwóch wnuków, na pewno się polubicie. Zostaną u mnie kilka dni, pierwszy raz tak długo – dokończył Grzelak. Spojrzałam wesoło na Krysię i spytałam półgłosem: – Mamy jeszcze we wsi jakieś niezałatwione sprawy? Elizka przyjechała, jeśli się będzie nudzić, chętnie się nimi zajmie. Danuta Czytaj także: „Dziadkowie zabrali Tymonka na działkę, bo w bloku piekarnik. Gdy wieczorem przywieźli tylko reklamówkę mokrych ubrań, nie mogłam wydobyć słowa” „Dzieci wróciły od dziadków odmienione. Opowieści o zwyczajach teścia mnie zmroziły: codziennie o 18 wyjmował czerwony notes” „Teściowa nie pozwalała nam wchodzić do jednego pokoju. Gdy przypadkiem zobaczyłam, co tam skrywa, długo nie mogłam dojść do siebie”
„Córka codziennie prosi, żebym zajęła się wnukami, chociaż pracuje z domu. Nie wie, że gdyby nie Jonasz, w lodówce miałabym światło i parówki”
Najtrudniej było mi przyznać się przed samą sobą, że zaczynam nie dawać rady. Kochałam wnuki ponad wszystko, ale z każdym tygodniem coraz bardziej czułam, że dla własnej córki przestałam być mamą, a stałam się darmową opiekunką. Nigdy nie powiedziałam jej, że z mojej emerytury coraz częściej zostawało tak niewiele, że przed kolejnymi zakupami otwierałam lodówkę z lękiem. Gdyby nie Jonasz, pewnie długo jeszcze udawałabym, że wszystko jest w porządku.
Od śmierci mojego męża minęły 4 lata. Przyzwyczaiłam się do samotności, choć nie przyszło mi to łatwo. Ratowały mnie spacery, książki i spotkania z Jonaszem – dawnym kolegą z liceum, który po latach odezwał się do mnie przez przypadek. Znalazł mnie na Facebooku. Oboje zostaliśmy sami i szybko okazało się, że dobrze nam się razem rozmawia. Nie planowaliśmy wspólnego życia, ale świadomość, że ktoś na mnie czeka z kawą i dobrym słowem, bardzo mi pomagała. Moja córka Agata mieszka zaledwie kilka ulic dalej. Pracuje z domu i wychowuje dwójkę dzieci – siedmioletniego Franka i pięcioletnią Zosię. Kiedy dostała możliwość pracy zdalnej, wszyscy byliśmy przekonani, że będzie jej łatwiej pogodzić obowiązki zawodowe z życiem rodzinnym. Szybko okazało się jednak, że niemal każdego ranka dzwonił telefon. – Mamo, możesz dziś przyjść, zabrać do siebie dzieciaki? Mam ważne spotkania i dzieci będą mi przeszkadzały. – O której mam być? – Najlepiej za pół godziny. Jesteś niezastąpiona. Za każdym razem słyszałam to ostatnie zdanie i za każdym razem odkładałam swoje plany. Nie zastanawiałam się nad tym, czy mam ochotę, czy jestem zmęczona. Wsiadałam w autobus, żeby podjechać ten jeden przystanek, albo szłam pieszo, pakowałam wnuki i spędzałam z nimi praktycznie cały dzień. Coraz częściej wyjmowałam pieniądze z własnego portfela Jeśli zajmowałam się dzieciakami na miejscu, Agata zawsze zostawiała pełną lodówkę. Problem zaczynał się wtedy, gdy wychodziliśmy z domu i szliśmy do mnie albo gdzieś do parku czy na plac zabaw. W upalne dni Franek marzył o zimnej lemoniadzie, Zosia prosiła o lody, a po drodze zawsze pojawiało się coś, co sprawiało dzieciom radość – świeże truskawki, kolorowe kredy, bańki mydlane czy mała książeczka z naklejkami. – Babciu, kupisz? Proszę... – pytała Zosia, patrząc na mnie z takim uśmiechem, że trudno było odmówić. Nigdy nie chciałam, żeby wnuki czuły, że babcia liczy każdą złotówkę. Płaciłam więc z własnej emerytury i tłumaczyłam sobie, że przecież to tylko kilka złotych. Dopiero pod koniec miesiąca zauważyłam, że tych „kilku złotych” uzbierało się kilkaset. Nie miałam odwagi powiedzieć córce, że zaczyna mi brakować pieniędzy. Wstydziłam się. Byłam przekonana, że dobra matka powinna pomagać dzieciom, a nie wystawiać im rachunki. Pewnego wieczoru otworzyłam lodówkę. Na półce leżała paczka parówek, kawałek sera i masło. Patrzyłam na to wszystko przez dłuższą chwilę i pomyślałam, że gdyby nie kilka słoików z przetworami, które zrobiłam jesienią, nie miałabym właściwie z czego ugotować obiadu. Jonasz od razu zauważył, że coś jest nie tak Następnego dnia spotkałam się z Jonaszem. Umówiliśmy się na kawę w małej cukierni, do której często chodziliśmy po spacerze. Ledwo usiadłam przy stoliku, spojrzał na mnie uważnie i od razu zapytał, czy coś się wydarzyło. – Wyglądasz na bardzo zmęczoną. Powiesz mi wreszcie, co cię gryzie? Przez chwilę próbowałam się uśmiechać i udawać, że wszystko jest w porządku. W końcu jednak opowiedziałam mu o codziennym pilnowaniu wnuków, o zakupach, których nikt mi nie zwracał, i o tym, że zaczęłam oszczędzać na własnym jedzeniu. Jonasz słuchał mnie w milczeniu. Nie przerywał ani razu. Dopiero kiedy skończyłam, wyjął z portfela kilka banknotów i położył je obok mojej filiżanki. – Weź je. – Nie mogę. To byłoby nie w porządku. – Janka, nie pożyczam ci tych pieniędzy dlatego, że jesteś biedna. Pożyczam ci je dlatego, że nie chcę, żebyś wybierała między obiadem dla siebie a lodami dla wnuków. Poczułam, że oczy zachodzą mi łzami. Nikt od bardzo dawna nie zapytał mnie, czy sama czegoś potrzebuję. Po raz pierwszy powiedziałam córce prawdę Kilka dni później Agata znowu zadzwoniła. – Mamo, możesz przyjść jutro? Mam bardzo napięty dzień. Tym razem, zamiast od razu się zgodzić, poprosiłam ją, żeby po pracy przyszła do mnie na herbatę. Usiadłyśmy przy kuchennym stole. Długo nie wiedziałam, jak zacząć, ale w końcu powiedziałam wszystko. Opowiedziałam jej, ile czasu spędzam z dziećmi, ile wydaję na ich drobne przyjemności i jak wyglądała moja lodówka pod koniec miesiąca. – Dlaczego wcześniej nic nie mówiłaś? – zapytała cicho. – Bo nie chciałam, żebyś pomyślała, że wypominam ci własne wnuki. – Mamo, ja naprawdę nie zdawałam sobie z tego sprawy. Westchnęłam i uśmiechnęłam się smutno. – Wiesz, kto jako pierwszy zauważył, że coś jest nie tak? – Kto? – Jonasz. To on pożyczył mi pieniądze, żebym mogła spokojnie zrobić zakupy. Córka spuściła wzrok. Przez dłuższą chwilę obracała kubek w dłoniach, a potem powiedziała coś, czego nie słyszałam od niej od bardzo dawna. – Przepraszam, mamo. Chyba tak bardzo przyzwyczaiłam się do tego, że zawsze jesteś, iż przestałam się zastanawiać, ile cię to kosztuje. Dziś nadal pomagam, ale na innych zasadach Od tamtej rozmowy minęło już trochę czasu i wiele się zmieniło. Nadal opiekuję się Frankiem i Zosią, bo uwielbiam patrzeć, jak dorastają. Różnica polega na tym, że córka już nie zakłada, że jestem do dyspozycji każdego dnia. Zawsze najpierw pyta, czy mam czas i ochotę, a kiedy zostawia dzieci pod moją opieką, daje mi pieniądze na wspólne wyjścia albo sama przygotowuje wszystko, czego mogą potrzebować. Najbardziej cieszy mnie jednak coś zupełnie innego. Kilka razy w tygodniu spotykam się z Jonaszem i nikt już nie pyta, czy mogę z tego zrezygnować, bo trzeba przypilnować wnuków. Moja córka w końcu zrozumiała, że babcia też ma prawo mieć własne życie, swoich przyjaciół i zwykłą, ludzką potrzebę, żeby ktoś zatroszczył się czasem również o nią. Czytaj także: „Dziadkowie zabrali Tymonka na działkę, bo w bloku piekarnik. Gdy wieczorem przywieźli tylko reklamówkę mokrych ubrań, nie mogłam wydobyć słowa” „Moja matka zaszła w ciążę w tym samym czasie co ja. Byłam wściekła. Miała mi pomagać, a nie sama siedzieć w pieluchach” „Dzieci wróciły od dziadków odmienione. Opowieści o zwyczajach teścia mnie zmroziły: codziennie o 18 wyjmował czerwony notes”
„Mama od przyjazdu do sanatorium nie dawała znaku życia. Po 3 dniach jej telefon odebrał jakiś mężczyzna. Powiedział 2 słowa”
Moja mama nigdy nie rozstawała się z telefonem. Potrafiła oddzwonić nawet wtedy, gdy byłam pewna, że śpi. Dlatego kiedy po jej wyjeździe do sanatorium przez trzy dni nie odebrała ani jednego telefonu, zaczęłam wyobrażać sobie najgorsze. Czwartego dnia usłyszałam w słuchawce obcy, męski głos. Powiedział tylko dwa słowa: „Zosieńka odpoczywa”. Zamarłam.
Odkąd odszedł tata, mama właściwie przestała mieć własne życie. Miała sześćdziesiąt dziewięć lat, była zdrowa, pełna energii i... zawsze gotowa pomagać. – Mamo, odbierzesz Olę z przedszkola? – Mamo, przypilnujesz Jasia, bo mam zebranie? – Mamo, mogłabyś zostać jeszcze dwie godziny? Utknęłam w pracy. Nigdy nie odmawiała. Przyznam szczerze, że z czasem zaczęłam traktować to jako coś naturalnego. Wiedziałam, że wystarczy jeden telefon, a mama wszystko przeorganizuje. – Dzieci tak szybko rosną – powtarzała. – Cieszę się, że mogę z nimi być. Dopiero później zrozumiałam, że mówiła to bardziej do siebie niż do mnie. Kiedy dostała skierowanie do sanatorium, bardzo się ucieszyłam. – W końcu odpoczniesz – powiedziałam. – Chyba najwyższy czas – uśmiechnęła się. Nie przypuszczałam, że ten wyjazd zmieni coś znacznie więcej niż jej samopoczucie. Cisza, której wcześniej nie znałam Pierwszego dnia zadzwoniłam wieczorem. Nie odebrała. Pomyślałam, że pewnie jest na zabiegach albo poznaje nowych ludzi. Drugiego dnia spróbowałam rano. Potem po południu. Wieczorem jeszcze raz. Cisza. Zaczęłam się niepokoić. – Może nie ma zasięgu – uspokajał mnie mąż. – Mama zawsze oddzwania. Trzeciego dnia dzwoniłam chyba z dziesięć razy. Napisałam wiadomość: „Mamo, odezwij się. Martwię się”. Nie było odpowiedzi. Nie mogłam się skupić w pracy. Co chwilę zerkałam na telefon. Wieczorem powiedziałam do męża: – Jeśli jutro się nie odezwie, jadę tam. Naprawdę byłam gotowa wsiąść do samochodu. Telefon odebrał nieznajomy Czwartego dnia około południa znowu wybrałam numer. Tym razem ktoś odebrał. Serce zaczęło mi walić. – Halo? Mamo? Po drugiej stronie odezwał się spokojny, niski głos. – Zosieńka odpoczywa. Tylko tyle. Zaniemówiłam. – Słucham?! – Zosieńka odpoczywa – powtórzył mężczyzna. – Kim pan jest?! Zapadła cisza. Po chwili usłyszałam cichy śmiech mamy. – Oddaj telefon. Jeszcze bardziej się zdenerwowałam. – Mamo, co tam się dzieje?! – Wszystko dobrze, kochanie. Naprawdę wszystko dobrze. – To dlaczego odbiera jakiś obcy mężczyzna? – Opowiem ci, jak wrócę. Nie spałam pół nocy. W głowie miałam setki scenariuszy. Czy mama poznała kogoś? Czy ktoś ją oszukuje? A może w ogóle nie chciała ze mną rozmawiać? Wróciła odmieniona Dwa tygodnie później pojechałam odebrać ją z dworca. Już z daleka zauważyłam, że wygląda inaczej. Nie młodziej. Po prostu... lżej. Miała nową fryzurę, kolorową sukienkę i uśmiech, którego nie widziałam od bardzo dawna. Przytuliłyśmy się. – No dobrze – powiedziałam od razu. – Kim był ten mężczyzna? Mama zaśmiała się. – Wiedziałam, że od tego zaczniesz. W domu zrobiła herbatę. Usiadłyśmy przy stole. – Ma na imię Marian. Zmarszczyłam brwi. – Poznałyśmy się... właściwie poznaliśmy się pierwszego dnia. Siedzieliśmy przy jednym stoliku podczas kolacji. – I odbierał twój telefon? – To żartowniś. Był ciekawy Twojej reakcji. – Ale powiedział... – „Zosieńka odpoczywa”? Uśmiechnęła się szeroko. – Tak do mnie mówi. Poczułam ukłucie zazdrości. – Czy wy... Mama spojrzała na mnie bardzo spokojnie. – Bardzo się lubimy. Jej kolejne słowa zabolały bardziej niż wszystko inne Milczałam. Mama też. W końcu odezwała się pierwsza. – Wiesz, co Marian powiedział mi drugiego dnia? Pokręciłam głową. – Powiedział: „Ty cały czas komuś służysz. A kiedy ostatnio ktoś zrobił coś dla ciebie?”. Nie odpowiedziałam. – Zabolało mnie to. Spojrzała na mnie. – Bo uświadomiłam sobie, że nie pamiętam. Próbowałam zaprotestować. – Mamo, przecież... – Nie, Aniu. Posłuchaj mnie. Westchnęła. – Kocham wnuki. Uwielbiam z nimi być. Ale odkąd przeszłam na emeryturę, moje życie zaczęło kręcić się wyłącznie wokół waszego kalendarza. Poczułam ścisk w gardle. – Nie zauważyłam... – Wiem. – Mogłaś powiedzieć. Mama uśmiechnęła się smutno. – A ty mogłaś zapytać. Te słowa bolały, bo były prawdziwe. Po raz pierwszy zobaczyłam sytuację jej oczami Mama opowiedziała mi o spacerach z Marianem, wspólnych tańcach, wieczorach z muzyką i długich rozmowach przy kawie. – Nie zakochałam się jak nastolatka – zaśmiała się. – Ale pierwszy raz od dawna poczułam, że ktoś pyta mnie, jak minął mój dzień. Nie dlatego, że chce, żebym jutro odebrała dzieci z przedszkola. Zrobiło mi się wstyd. Przypomniałam sobie wszystkie telefony. Bardzo rzadko dzwoniłam tylko po to, żeby zapytać, jak się czuje. Zawsze miałam jakąś prośbę. – A ten telefon? – zapytałam cicho. Mama roześmiała się. – Marian powiedział, że skoro pierwszy raz od lat śpię spokojnie po południu, to nie pozwoli nikomu mnie budzić. – Nawet własnej córce? – Zwłaszcza własnej córce – odpowiedziała z uśmiechem. Roześmiałyśmy się obie. Tamta rozmowa wiele zmieniła Od tamtej pory nadal proszę mamę o pomoc, ale znacznie rzadziej. Najpierw pytam: – Mamo, masz ochotę? A kiedy odpowiada, że jedzie z Marianem do kina, do uzdrowiska albo na wycieczkę, mówię tylko: – Bawcie się dobrze. Bo zrozumiałam coś bardzo ważnego: rodzice nie przechodzą na emeryturę po to, żeby stać się całodobowymi opiekunami wnuków. Oni też mają prawo odpoczywać, zakochiwać się, śmiać, podróżować i odbierać telefony tylko wtedy, kiedy naprawdę mają na to ochotę. A słowa „Zosieńka odpoczywa”, które tak bardzo mnie wtedy przeraziły, dziś kojarzą mi się z czymś zupełnie innym. Z tym, że moja mama w końcu zaczęła żyć także dla siebie. Czytaj także: „Mąż i dzieci traktują mnie jak służącą, więc postanowiłam dać im nauczkę. Zemsta była słodsza niż placek z truskawkami teściowej” „Teściowa nie pozwalała nam wchodzić do jednego pokoju. Gdy przypadkiem zobaczyłam, co tam skrywa, długo nie mogłam dojść do siebie” „Myśleliśmy, że babcia odpoczywa w Kołobrzegu. Gdy sprawdziłam grafik jej zabiegów w sanatorium, spłonęłam ze wstydu. Przecież to seniorka!”
„Dzieci wróciły od dziadków odmienione. Opowieści o zwyczajach teścia mnie zmroziły: codziennie o 18 wyjmował czerwony notes”
Tydzień u dziadków miał być dla dzieci początkiem wakacji i okazją do odpoczynku. Kiedy jednak wróciły do domu, ich mama zauważyła, że zachowują się zupełnie inaczej. Najbardziej zaskoczyła ją historia o czerwonym notesie teścia. Choć kobieta uważa jego metody za przesadzone, nie ukrywa, że efekty dają jej do myślenia.
Niektóre rodzinne zwyczaje potrafią budzić skrajne emocje. To, co dla jednych jest nauką odpowiedzialności, inni odbierają jako niepotrzebną musztrę. Taką historię opisała w liście do naszej redakcji jedna z naszych czytelniczek. Jej dzieci spędziły część wakacji u dziadków i wróciły z zupełnie nowymi nawykami. Problem w tym, że za tymi zmianami stoi metoda, której sama nigdy nie zaakceptowałaby we własnym domu. „O 18 wyciągał czerwony notes. Myślałam, że dzieci żartują” Szanowna Redakcjo, muszę się komuś wygadać, bo sama już nie wiem, co o tym wszystkim myśleć. Moje dzieci, 8 i 10 lat, spędziły dwa tygodnie u dziadków. To nie pierwszy raz, więc nie spodziewałam się żadnych niespodzianek. Owszem, wiedziałam, że teść jest człowiekiem starej daty. Wszystko musi być poukładane, punktualne i zrobione „jak należy”. Ale dopiero teraz dzieci opowiedziały mi, jak naprawdę wyglądały tamte dni. Przez cały pobyt dzieci ani razu nie wspomniały o tym, co działo się każdego popołudnia. Teść też słowem się nie zająknął. Dopiero kilka dni po powrocie córka się wygadała. Zapytałam o szczegóły. Dzieci spojrzały po sobie, jakby zastanawiały się, czy w ogóle powinny o tym opowiadać. Okazało się, że codziennie punktualnie o 18 teść siadał przy stole i wyjmował mały czerwony notes. Dosłownie. Czerwony zeszycik, w którym miał rozpisane obowiązki na każdy dzień. Potem po kolei odczytywał: łóżko pościelone? Pokój posprzątany? Brudne ubrania wrzucone do kosza? Naczynia po śniadaniu odniesione? Podlane pomidory? Nakarmiony pies? Dzieci mówiły „tak” albo „nie”, a on stawiał przy każdym punkcie znaczek. Przyznam szczerze, że aż mnie zmroziło. Pomyślałam sobie: serio? Wakacje i takie wojskowe klimaty? „Miałam pretensje do teścia. A potem wydarzyło się coś dziwnego” Byłam zła. Nawet powiedziałam mężowi, że jego ojciec przesadza i że dzieci powinny odpoczywać, a nie być rozliczane z każdej drobnej rzeczy. Ale później wróciliśmy do normalnego życia i zaczęłam zauważać coś, czego kompletnie się nie spodziewałam: moja córka rano sama ścieli łóżko. Bez przypominania. Syn po obiedzie bierze swój talerz i wkłada go do zmywarki. Oboje zaczęli odkładać buty na miejsce, wrzucać brudne ubrania do kosza i sprzątać po sobie biurko. Co najdziwniejsze – nikt im o tym nie przypomina. Do tej pory każde takie polecenie kończyło się pięcioma prośbami, obrażaniem się albo negocjacjami. A teraz po prostu to robią. „Nie podoba mi się jego metoda. Ale może problem jest gdzie indziej?” Nie ukrywam, że mam z tym ogromny problem. Nadal uważam, że ten czerwony notes to przesada. Nie wyobrażam sobie codziennych odpraw i odhaczania wykonanych zadań jak w wojsku. Dzieciństwo nie powinno tak wyglądać. Ale z drugiej strony... patrzę na swoje dzieci i widzę, że stały się bardziej samodzielne przez dwa tygodnie niż przez ostatnie dwa lata. Wtedy przyszła do mnie bardzo niewygodna myśl: może to nie teść przesadza? Może to ja za bardzo odpuszczałam? Może przez ciągłe wyręczanie, przypominanie i robienie wszystkiego za dzieci sama wychowałam je na mało samodzielne. Nie zamierzam kupować czerwonego notesu ani urządzać codziennych odpraw o osiemnastej. Ale pierwszy raz od dawna zaczęłam się zastanawiać, czy czasem nie mylimy bycia dobrym rodzicem z robieniem za dzieci wszystkiego. Nie sądziłam, że kiedykolwiek to napiszę, ale chyba muszę przyznać, że w tej staromodnej metodzie mojego teścia jest coś, co działa. Komentarz redakcji Historia naszej czytelniczki pokazuje, że między zdrową dyscypliną a przesadną kontrolą bywa bardzo cienka granica. Trudno jednoznacznie pochwalić metodę dziadka, który rozlicza wnuki z obowiązków przy pomocy notesu. Z drugiej strony trudno też nie zauważyć efektów. Dzieci wróciły bardziej samodzielne, odpowiedzialne i zaczęły wykonywać codzienne obowiązki bez przypominania. Być może nie chodzi więc o sam czerwony notes, ale o konsekwencję. Wielu rodziców przyznaje, że w codziennym pośpiechu łatwiej zrobić coś za dziecko, niż cierpliwie uczyć je samodzielności. Ta historia pokazuje, że czasem warto zatrzymać się i zadać sobie pytanie, czy pomagając dzieciom, nie odbieramy im okazji do nauczenia się odpowiedzialności. Zobacz także: Dziadkowie powinni zabrać dzieci na całe wakacje? „To ich obowiązek. Przecież i tak nie pracują”
„Mam dość, że córka traktuje mnie jak służącą: niańczę wnuki, gotuję, sprzątam. Twierdzi, że jestem za stara na własne życie”
Kiedyś byłyśmy z córką przyjaciółkami. Jednak ona bardzo się zmieniła. Przestała mnie szanować, a moje potrzeby zupełnie się już nie liczą.
To była urodzinowa kolacja Elżbiety. Właśnie skończyła czterdzieści lat. Patrzyłam na nią i uśmiechałam się w duchu. Moja córka. Kobieta sukcesu. Piękna, zadbana. Ostatnio wspomniała, że w firmie szykują ją do awansu na głównego menedżera. Zresztą oboje z zięciem pną się po drabinie kariery bez wytchnienia. Co wiąże się, oczywiście, z pieniędzmi. To miła odmiana po moim życiu od pierwszego do pierwszego. – Kochani, mam wam coś do powiedzenia – odezwała się córka, gdy podałam kawę i ciastka. – Mamo, usiądź, proszę. Otóż – uśmiechnęła się jakby nieco wstydliwie – widzicie, jestem w ciąży. Mój zięć, Karol, rozparł się dumny na krześle. Jego rodzice zaczęli wydawać achy i ochy. Piętnastoletnia Jagoda i dziesięcioletnia Marysia zaklaskały w dłonie i pobiegły ucałować matkę. Czteroletni Tomek nie do końca rozumiał, co to znaczy i spojrzał na mnie pytająco. Zapanowała ogólna radość. A mnie chciało się płakać. Bo to była katastrofa. Kiedy goście poszli, a dzieci już spały, zajrzałam do łazienki Elżbiety. Właśnie zmywała makijaż. – Tomek miał być ostatni – powiedziałam. – Obiecałaś. Spojrzała na mnie w lustrze. – Tak? – Tak. Powiedziałaś po Marysi, że spróbujecie jeszcze raz, bo Karol marzy o synu. A gdy Tomuś się pojawił, powiedziałaś, że to ostatni... Odłożyła rękawicę do zmywania makijażu i oparła się dłońmi o blat umywalki. Wciąż nie odwracała się, by spojrzeć na mnie bezpośrednio. Jakby lustro było czymś w rodzaju tarczy obronnej. – Nie jesteś zadowolona? – spytała. – Czego ci brakuje? Masz dom, kochającą rodzinę, wnuki, które za tobą przepadają. Nie musisz się martwić, że dali ci głodową emeryturę. My płacimy za wszystko. Taka była umowa. O co ci chodzi? – O to, że nie mam własnego życia – spróbowałam jej wyjaśnić. Trudno mi szło, bo byłam spięta, zdenerwowana i pod chłodnym, oceniającym spojrzeniem mojej córki kierowniczki trudno mi było zebrać myśli. – Mam już sześćdziesiąt dwa lata. Chciałabym odpocząć. Za dwa lata Tomek pójdzie do szkoły i mogłabym zająć się sobą. Ela uniosła brwi. Nie lubiłam tego, bo to oznaczało, że zaraz rzuci jakąś uwagę pełną drwiny. – Zająć sobą? I co będziesz robiła? Chodziła do parku karmić kaczki? Oglądać seriale całymi dniami? Plotkować w sklepie z kumoszkami? Rozwiązywać krzyżówki? Ty nie masz w swoim życiu nic wartościowego oprócz rodziny. Pamiętasz, kiedy byłam dzieckiem, zawsze powtarzałaś, że najważniejsza jest rodzina. A ja i moje dzieci to jedyna rodzina, jaką masz. – Przecież nie chciałam się wyprowadzać – czułam, że tracę grunt pod nogami. – Nadal bym się wami opiekowała... ale znowu pieluchy? Nieprzespane noce? Znowu to wszystko od początku? Jestem po prostu już na to za stara. I w ogóle, co ci przyszło do głowy? Masz już czterdzieści lat! – Właśnie dlatego – powiedziała i zaczęła nakładać na twarz krem. – To ostatni dzwonek. Zawsze marzyłam o dużej rodzinie. Źle się czułam jako jedynaczka. Po prostu spełniam swoje marzenia, póki mogę. – A co z moimi marzeniami? – rzuciłam cicho. – Już jesteś za stara na własne marzenia – odparła. To był cios prosto w moje serce! Cios prosto w serce. Ale czy moja córka zauważyła, jak bardzo mnie tymi słowami zraniła? Czy w ogóle dotarłoby do niej, gdyby ktoś jej powiedział, że traktuje matkę bez szacunku? Jak darmową, wygodną... służącą. Kiedyś nie była taka. Kiedyś była miłą, kochaną dziewczyną, która zwracała uwagę na potrzeby matki. A gdy umarł mój mąż, a jej ojciec, zaopiekowała się mną na ten czas, gdy próbowałam sobie poradzić z żałobą. Kiedyś byłyśmy przyjaciółkami. Inaczej nigdy nie weszłabym w ten układ. To było trzynaście lat wcześniej. Ela była od trzech lat mężatką i mieszkała w dwupokojowym mieszkaniu Karola. Dostał je po babci. Ja mieszkałam w swoim M3. Pracowałam w niewielkim zakładzie poprawek krawieckich u przyjaciółki. Godziny pracy były na tyle elastyczne, że mogłam pomóc Eli w opiece nad Jagódką. Po prostu szyłam wieczorami, by zdążyć. Kiedy mała miała dwa lata, Ela i Karol zaprosili mnie na obiad do siebie i przedstawili propozycję: gdybyśmy sprzedali nasze mieszkania, a oni wzięli kredyt bankowy, to można byłoby kupić dom, prawie nówkę, z ogrodem, na peryferiach miasta. Dostałabym tam ładny pokój z łazienką, tarasem i wyjściem do ogrodu. Wyliczyli wszystko dokładnie – byliby w stanie spłacać kredyt, utrzymać i wyposażyć dom, jeśli Ela wróci do pracy. A dostała właśnie intratną propozycję pracy w dużej firmie. Z szansą na awanse. I w ogóle, to już są kupcy na oba mieszkania i tylko ode mnie zależy, kiedy zaczniemy tę nową przygodę życia. Tak to określił: Nowa przygoda życia. Ela pomachała mi przed nosem smaczniejszą marchewką. Znała mnie lepiej. – Zawsze marzyłaś o domu z ogrodem – kusiła. – Śniadania na tarasie, lektura na hamaku rozpiętym między drzewami. No i wreszcie nie byłabyś sama. Tak mi cię żal, mamuś, że siedzisz samotnie w mieszkaniu. Teraz byłabyś z nami, ale we własnym pokoju. Dobrze jest mieć kogoś, gdy jest się chorym czy smutnym, prawda? Oczywiście zajęłabyś się Jagódką. I urodzę jeszcze jedno dziecko. Przecież zawsze mówiłaś, że gdyby nie choroba, to miałabyś więcej dzieci. Mamuś, to spełnienie twoich marzeń. Na to wyglądało. Trochę się zdenerwowałam, że już znaleźli kupców na moje mieszkanie, choć jeszcze nie podjęłam decyzji, ale uznałam, że mój zięć jest po prostu tak bardzo przedsiębiorczym i zorganizowanym człowiekiem, że chce być przygotowany na każdą ewentualność. Bo jak powiem nie, to co zrobi? Nic. Chciałam usłyszeć opinię innej osoby Opowiedziałam o planach dzieci Krysi, mojej przyjaciółce. Chyba chciałam usłyszeć opinię innej osoby. Ja szyłam firanki, a ona, na kolanach, zaznaczała na spódnicy klientki, ile ma ją skrócić. – Bardzo się cieszę – powiedziała Krysia. – Sama bym wprowadziła się do swojej córki, żeby nie być sama, ale, po pierwsze, niezbyt lubię jej męża, a po drugie, nikt mi tego nie proponuje. Zazdroszczę ci. – Ja bym tego nie robiła – mruknęła klientka. – Dlaczego? – spytałam. – Oddaje im pani podstawę niezależnego życia. Swoje mieszkanie. Stanie się pani zależna od córki i zięcia. A co będzie, jak się rozwiodą? Albo gdy okaże się, że nie możecie razem mieszkać, bo przestaniecie się szanować? Ludzie się zmieniają. Dziś są mili i kochani, a za dziesięć lat wyłazi z nich tyran. I nie mówię tylko o pani dzieciach, ale także o pani. Ja twierdzę, że każdy musi być samowystarczalny. Kochajmy rodzinę, spotykajmy się z nią, pomagajmy, ale nie bądźmy od nikogo zależni. Nie dajmy się wykorzystywać. Proszę mi wierzyć, to podstawowy warunek szczęścia i poczucia bezpieczeństwa. – Co za pesymistka – powiedziała Krysia, gdy klientka wyszła. – Ale ona nie zna twojej Eli. Chciałabym mieć taką córkę. To było trzynaście lat temu. Moja córka zmieniła się. Sukces, pieniądze, to, że w pracy musiała być twarda, bo inni by ją zadziobali. A nie można całe życie być żelazną menedżerką w pracy przez dziesięć godzin, a potem w domu zmieniać się w ciepłą kluchę. W końcu któreś zachowanie wchodzi w krew i się zmieniamy. Tak myślę. Karol też się zmienił. Stał się wyrachowany... a może zawsze taki był. Teraz widziałam, że tamta klientka miała rację. Wykorzystali mnie. Gdy Jagódka miała pięć lat, Ela urodziła Marysię. Wtedy odeszłam z pracy, poświęciłam się dzieciom i domowi. Pięć lat później pojawił się Tomasz. Ela i Karol coraz mniej zajmowali się dziećmi, coraz więcej pracowali. Wyjeżdżali na weekendy „bo musieli naładować akumulatory”. Jedynie raz do roku jeździli z dziećmi na dwa tygodnie na wczasy. Oczywiście ja z nimi. Niby żebym odpoczęła w luksusach, ale – pytanie za milion – kto zajmował się dziećmi? Babcia? Bingo! Dokąd pójdę? Do domu starców? Kiedyś chciałam pojechać do sanatorium, bo kręgosłup mnie pobolewał. I nagle zrobił się wielki problem – mamy projekty, ważne spotkania, no i przecież nie zostawimy dzieci z jakąś obcą osobą. Załatwili mi rehabilitację i masaże na miejscu. Niby w porządku, ale... chciałam trochę pobyć sama. Odpocząć. Rok temu Tomek poszedł do przedszkola. Ela znalazła jakieś wypasione przedszkole z dwoma językami w centrum miasta. Zawoziłam go tam samochodem co rano i odbierałam po południu. Niedaleko zobaczyłam budynek z szyldem Centrum Trzeciego Wieku. Okazało się, że to miejsce przeznaczone dla emerytów – przychodzą tu, spędzają czas na kartach, rozmowach. Są wykłady, nauka malowania, tańca, sekcja karciana. Zaczęłam przychodzić tam na godzinę, dwie, a potem na coraz dłużej. Tomek do przedszkola, a ja do centrum. Tam poznałam Edwarda. Niedawno przeszedł na emeryturę. Wdowiec od dziesięciu lat. Cudownie się nam rozmawiało. Zaproponował, byśmy zapisali się na kurs tańca. Zaczynał się o siedemnastej. Wtedy wyjaśniłam mu moją sytuację. Że nie mogę, bo odbieram Tomaszka, pozostałe dzieci wracają ze szkoły i trzeba dać im obiad. I w ogóle. I że moje życie zacznie się dopiero, jak Tomek pójdzie do szkoły. Wtedy będę mogła po południu zostawić go samego z siostrami w domu. Edward zrozumiał, nie nalegał. Przez te dwa lata zaprzyjaźniliśmy się ze sobą. Ostatnio nawet pomyślałam, że jest między nami coś więcej. Wydawało się, że on czeka na zmianę w moim życiu równie niecierpliwie jak ja. A teraz to. Czwarte dziecko. Następnego dnia w centrum powiedziałam mu, że moje życie rzeczywiście za rok się zmieni. – Naprawdę dasz się tak... wycyckać? – spytał. – Pozwolisz im na to? – A co mam zrobić? – otarłam oczy z łez. – Hania, kochanie, a co z tobą? Ty już swoje dziecko wychowałaś, i odchowałaś troje wnuków. Nie sądzisz, że wystarczy? Może najwyższy czas zacząć myśleć o sobie. Przecież sama mówisz, że już nie masz sił na kolejne niemowlę. Masz sześćdziesiąt dwa lata. Czas na emeryturę. Oni są rodzicami i niech oni się martwią o dzieci. – Tu nawet nie chodzi o moją córkę. Tu chodzi o wnuczki. Bardzo je wszystkie kocham. Nie mogę ich zostawić na łasce rodziców, którzy ich tak naprawdę nie znają. Nie umieją się nimi zajmować. Bo jeśli odmówię... nie będę mogła tam zostać. Nie to, że mnie wyrzucą, nie. Ale nie wyobrażam sobie, że zostanę. I dokąd pójdę? Nie mam nic. Do domu starców? Albo mam ich pozwać o spłatę mieszkania? To nie ja. Jestem w pułapce. Edward wziął powoli moją dłoń i uniósł ją do ust. – Wiele kobiet jest w podobnej sytuacji do twojej, i często właśnie dlatego, że kiedyś podjęły taką decyzję. Wiele kobiet naprawdę nie ma wyjścia. To tragedia. Ale ty masz wybór. Mnie. Przecież wiesz. Przytuliłam się do niego i poczułam spokój. Wróciłam do domu. W głowie miałam burzę myśli. Edward ma rację, dzieci mają rodziców, A ja mam jeszcze życie do przeżycia. Kiedy Ela wróciła do domu z pracy, poszłam do jej sypialni i powiedziałam, co zdecydowałam. Córka popatrzyła na mnie ze zmarszczonymi brwiami. – Mamo, nie rozumiesz. W przyszłym roku wejdę do zarządu firmy. – Gratuluję. – Ale nie będę mogła tego zrobić, jeśli będę musiała opiekować się dzieckiem. – To trzeba było nie zachodzić w ciążę. – Przecież mam ciebie! – Nie konsultowałaś ze mną tej decyzji. Ja bym się nie zgodziła. Dlatego teraz to twój problem. Jeśli nie chcesz sama być matką, to proś teściową – powiedziałam złośliwie, bo Bożena już lata temu powiedziała, że nie ma cierpliwości do dzieci i nie zamierza się nimi opiekować. – Jesteś złośliwa. – A ty nieczuła. Nie jestem twoją służącą. Wbrew temu co myślisz, nie jestem zmurszałą staruszką. Mam swoje marzenia i plany, i potrzeby. Być może wyjdę za mąż. Ela była zdumiona, ale nie złożyła broni I wyszłam z dumnie uniesioną głową. Była chyba tak zdumiona, że ją zatkało. Ale nie złożyła broni. Szykowałam w kuchni kolację, kiedy Jagódka przyszła do mnie z rodzeństwem. Wszystkie miały smutne miny. – Babciu – powiedziała. – Nie odchodź. Kochamy cię. Bez ciebie będzie nam strasznie smutno. Pomożemy ci z nowym dzieckiem. Obiecujemy – i wszystkie objęły mnie tam, gdzie które sięgało. Nawet Tomaszek przytulił się do mojej nogi i nagle rozpłakał. Poczułam, jak wszystkie moje postanowienia rozpływają się we mgle wzruszenia. Wtedy w odbiciu szafki zobaczyłam Elę i Karola. Stali w korytarzu i nasłuchiwali. Wiedziałam, że uczucia dzieci są szczere. Ale wiedziałam też, że zostały zmanipulowane przez rodziców. Tak, byłam w tym domu potrzebna mojej rodzinie – każdemu w jego własny sposób. Jednak ja potrzebowałam całkiem czego innego, czego rodzina nie mogła mi dać. Muszę podjąć decyzję. Mijają tygodnie, a ja nie wiem, co zrobić. Hanna z Wrocławia, 62 lata Czytaj także: „Teściowa nie pozwalała nam wchodzić do jednego pokoju. Gdy przypadkiem zobaczyłam, co tam skrywa, długo nie mogłam dojść do siebie” „Paweł miał złote serce, ale był bez grosza przy duszy, więc go porzuciłam. Gdy zobaczyłam go po latach, zrozumiałam swój koszmarny błąd” „Babcia pozwała córkę i zięcia, bo nie pozwalali jej się widywać z wnukami. Było mi jej żal, dopóki nie odezwała się w sądzie”
„Babcia pozwała córkę i zięcia, bo nie pozwalali jej się widywać z wnukami. Było mi jej żal, dopóki nie odezwała się w sądzie”
Siedziałam w autobusie, kiedy poczułam na sobie czyjś wzrok. A właściwie, to może bardziej dostrzegłam kątem oka, że starsza kobieta z siedzenia kilka metrów dalej, przygląda mi się z mieszanką zdziwienia i nienawiści. Mogła być po sześćdziesiątce i naprawdę nie wiem, co robiła w autobusie miejskim. To przez jej ubranie: kostium w szykowną dużą kratę, jedwabną apaszkę i czółenka na obcasach dopasowane do skórzanej torebki o tym samym kolorze starego wina. Fryzurę i makijaż też miała więcej niż nienaganne, zupełnie jakby dopiero co wyszła z salonu fryzjerskiego, gdzie dodatkowo dobrano jej kolor szminki do stroju. Oczy miała niebieskie, jakieś takie zimne, choć ładnie umalowane, i nagle skojarzyłam, gdzie już ją widziałam. Oczywiście, na sali sądowej.
Przypomniałam sobie, że wtedy też była elegancko ubrana, cała w beżach i brązach, z dyskretną biżuterią i torebką, na widok której pomyślałam o gwiazdach filmowych. Przypuszczam, że mnie rozpoznała, bo kiedy akurat nie odpowiadała na pytania sądu ani prawników, wbijała we mnie prawie tak samo nienawistne spojrzenie jak teraz, w autobusie, do którego wsiadła chyba przez pomyłkę albo dlatego, że jej kierowca limuzyny zastrajkował, a taksówki w całym mieście były zajęte. Naprawdę nie wiem, dlaczego tak wielu klientów sądu mnie nie lubi, a często wręcz nienawidzi. W swojej karierze protokolantki spotkałam się już z agresją w toalecie, zaczepianiem na korytarzu czy pogardliwymi uwagami wprost na sali sądowej. Może dlatego, że za obrazę sądu można było dostać wysoką grzywnę czy wręcz iść do aresztu, a za pyskowanie protokolantom prawo kar nie przewiduje. A może, bo kojarzyłam się ludziom niezadowolonym z wyroku z czymś nieprzyjemnym, i byłam najbliższym obiektem, na jakim mogli się wyżyć? Dla dzieci dziadkowie są ważni, prawda? Ta kobieta wyglądała, jakby lubiła wyżywać się na każdym, kto stoi niżej od niej w hierarchii społecznej. Przez moment szukałam w pamięci szczegółów jej sprawy i w końcu znalazłam, chociaż nie pamiętałam wyroku sędzi. Często tak mam, bo od ostatniej rozprawy do wydania wyroku mija nieraz kilka tygodni. Nie chodzi o to, że sędziowie są tacy leniwi czy że system tak powoli działa, jak sądzą niektórzy. Po prostu żaden sędzia nie wyda wyroku „na gorąco”. Taki ruch wymaga przemyśleń, ponownej analizy dokumentów, czasami konsultacji z innymi sędziami albo własnym sumieniem. Chodzi też o majestat Rzeczypospolitej, który sędziowie reprezentują. A kto widział majestat robiący coś w pośpiechu? Odwróciłam wzrok od kobiety naprzeciwko, a kiedy ponownie spojrzałam w tamto miejsce, już jej nie było, pewnie wysiadła. Do końca dnia jednak myślałam o tamtej sprawie, próbując sobie przypomnieć wyrok na jej końcu… Nie pamiętałam danych starszej damy, więc nazwałam ją w myślach Madame, bo, słowo daję, mogła z miejsca teleportować się na herbatkę do księżnej Yorku i nikt by nie zauważył, że nie przychodzi tam codziennie od pół wieku. Jak pamiętałam, to Madame była powódką w tamtej sprawie. Pozwała swoją córkę i jej męża o prawo do kontaktów z wnukami. Kiedy czytałam akta po raz pierwszy, żeby przygotować je dla sędzi, odczułam coś w rodzaju współczucia dla starszej pani i dezaprobaty dla rodziców jej wnuków. Pamiętam nawet, że rozmawiałam o tamtej sprawie z inną protokolantką, bo właśnie rzuciła, że kiedy jest w pracy, to jej córkami opiekuje się teściowa. – Nie wiem, co bym bez niej zrobiła – przyznała Kaja, myjąc kubki po kawie. – Dziewczynki ją uwielbiają, ciągle tylko „Mamo, kiedy idziemy do babci?”. – Fajnie, że mają z nią dobry kontakt – skomentowałam. – Dla dzieciaków dziadkowie są ważni. O, właśnie mam taką sprawę. Kobieta zabrania swojej matce kontaktów z dziećmi, wyobrażasz sobie? Jak dla mnie to strasznie podłe. Kaja pokręciła z niedowierzaniem głową. Obie byłyśmy zbulwersowane, no bo jak to tak, przecież babcia to babcia i dzieci mają prawo do babcinego ciepła, szarlotki i rosołku z domowym makaronem, no nie? Nieco później usiadłam przy komputerze i zaczęła się sprawa Madame przeciwko Dorocie i Sebastianowi R. o ustalenie kontaktów z małoletnimi Nikolą i Tymonem. – Nie widziałam własnych wnuków od ośmiu miesięcy – powiedziała Madame łamiącym się głosem. – Nika ma sześć lat, a Tymuś cztery, a ja nie mogę patrzeć, jak rosną. Wnoszę o możliwość zabierania wnuków do mnie do domu w co drugą niedzielę i w każdy drugi dzień świąt Bożego Narodzenia oraz Wielkanocy. I o dwa tygodnie wspólnych wakacji, również za granicą. Cały czas powtarzała, że bardzo kocha wnuki Z ławy dla pozwanych dobiegły mnie dwa głośne prychnięcia. Matka dzieci, Dorota, prychnęła z niedowierzaniem, jej partner – z jawną złością. Sędzia spojrzała na nich surowo i spuścili głowy. W aktach Madame rozpisywała się o tym, jak bardzo boli ją utrata kontaktu z wnukami i jakie to jest szkodliwe dla dzieci, z którymi była mocno związana. Nie mogłam zrozumieć motywacji małżeństwa, żeby uniemożliwiać te wzajemne kontakty, dopóki nie odezwała się zapytana pani Dorota. To mecenas jej matki, przypominający z wyglądu charta, o długiej szyi i skupionym spojrzeniu czarnych oczu, zapytał: – Jaka jest pani i pani męża motywacja do odcinania dzieci od kontaktów z kochającą je babcią? – Taka, że ona wcale nie jest kochającą babcią! – odparowała pani Dorota, blondynka z tatuażem na prawej dłoni i z kolorową, rzemykową biżuterią na szyi. – Dzieci się jej boją! – Bo mnie nastawiasz przeciwko nim! Własną matką je szczujesz! – Cisza! – sędzia walnęła młotkiem w stół. – Pani Klaro, proszę tego nie protokołować – dodała, zwracając się do mnie. – A państwa proszę o odpowiadanie wyłącznie na zadane przez sąd albo mecenasów pytania. – Przepraszam, wysoki sądzie… Ja… po prostu reaguję emocjonalnie, bo od tej rozprawy tyle zależy w moim życiu… I życiu dzieci, które tak kocham… – Madame teatralnym gestem otarła oczy, na co jej zięć zacisnął usta w jedną kreskę. Przez kolejny kwadrans starsza pani opowiadała, jak to wszystko by zrobiła dla wnuków, mówiła o tym, że ma w domu piękny pokój przygotowany specjalnie dla nich, że nakupowała książek i płyt z bajkami, żeby wartościowo spędzać czas z dziećmi. W międzyczasie wyszło na jaw, że jest rozwiedziona od lat, a jej mąż, dziadek dzieci, przebywa w nieznanym miejscu i nie ma roszczeń co do widzeń z wnukami. Z akt i przesłuchania powódki jasno wynikało, że jest emocjonalnie związana z małą Nikolą i jej bratem, a dzieci również za nią tęsknią. – Ale od wielu miesięcy moja córka nie pozwala mi ich widywać – wyjaśniła głosem osoby złamanej przez los. – Dzwonię, pytam, chcę przyjechać, jestem pewna, że dzieci też chcą do babci, ale Dorota jest tak zawzięta, że odgrywa się na nich za nasz konflikt… Dlatego cała moja nadzieja w sądzie – dodała z czarującym uśmiechem, ale pani sędzia nawet go chyba nie zauważyła, wbijając wzrok w papiery leżące przed nią na stole. Potem przyszła kolej na przesłuchanie pani Doroty. Podeszła do pulpitu, obciągając nerwowo bluzkę. Miała krótkie włosy, obecnie wygładzone, ale podejrzewałam, że na co dzień je stroszy, zauważyłam też, że ma w uszach sporo dziurek, chociaż wyjęła kolczyki… A więc chciała wyglądać na osobę poważną – podsumowałam odruchowo. Ludzie często myślą, że sąd kieruje się uprzedzeniami i emocjami, a tak nie jest. Sędziów nie interesuje, czy masz tatuaże, kolorowe włosy czy kolczyk w nosie. Kodeks rodzinny to prawo, a sądy rodzinne kierują się dobrem osoby najsłabszej, tutaj były to dzieci pani Doroty. Jej wygląd – byłam tego pewna – nie miał nic do tego, jaki wyrok wyda sędzia. – Pani R., czy to prawda, że uniemożliwia pani dwojgu swoich dzieci kontakty z ich babką? – zapytała sędzia neutralnym tonem. Mimo to pozwana prawie się rozpłakała. – Tak – szepnęła. – Proszę podać przyczyny takiej decyzji. – Dobrze… – kobieta nabrała powietrza. – Więc… mama nigdy nie akceptowała mojego związku z Sebastianem. Ani mojego stylu życia. Ani… w sumie ona nigdy nie akceptowała nawet mnie… Madame zacisnęła usta i przewróciła oczami, jakby jej córka wygadywała głupoty niewarte uwagi sądu. Ale ta kontynuowała cichym głosem, pokrzepiona chyba faktem, że nikt jej nie przerywa. – Mama nigdy mi nie wybaczyła tego, że uciekłam z domu w moje osiemnaste urodziny. I tego, że zrobiłam sobie tatuaże. A Sebastian to dla niej… – przełknęła ślinę i nabrała spazmatycznie powietrza. – Ona mówi, że to ludzki śmieć. Aż pomyliłam klawisze z emocji. Zerknęłam na męża młodej kobiety i zobaczyłam, że siedzi z pochyloną głową. Na jego szyi też widniały tatuaże, wyróżniał się też fryzurą – blond dreadami upiętymi w coś w rodzaju koka. Ubrany był w marynarkę i białą koszulę, spod której przebijały cienie tatuaży na ciele. Widać było, że nie potrafi się swobodnie poruszać w tym ubraniu, jakby włożył coś takiego pierwszy raz w życiu. Domyśliłam się, że zrobił to dla sędzi. – Mama widywała się z dziećmi – powiedziała cicho Dorota. – Przychodziła do nas, bo… bo myślałam, że tak trzeba. Ale zawsze nas krytykowała. Wszystko. To, co jemy, a jesteśmy weganami. To, że mamy trzy adoptowane psy, że w domu nie ma telewizora i że palimy kadzidełka… Dla niej wszystko zawsze było źle… Madame siedziała wyprostowana, z pobłażliwym uśmiechem na ustach, jakby spodziewała się, że sędzia pokiwa z niedowierzaniem głową nad takimi bzdurami. – Tak więc powodem odmowy widzeń z dziećmi była krytyka ze strony pani matki? – doprecyzowała sędzia. – W sumie to nie tylko… – Dorota przestała pocierać twarz i zerknęła na matkę. – Po prostu, dzieci nie rozumiały, dlaczego przynosiła im szynkę, kiedy w domu nie je się mięsa. Ja się z mamą o to kłóciłam… – Wyrywałaś im wędlinę z ust! – dobiegło z ławy powódki. – Tak! Bo ty im ją wpychałaś! – pani Dorota nagle podniosła głos. – Mama przychodziła i rozstawiała nas po kątach! Wiecznie krytykowała Sebastiana, mówiła „Tymonku, żebyś tylko nie wyrósł na takiego bumelanta jak twój tata” – zmieniła na moment głos. Madame poczerwieniała, ale nie odezwała się już ani słowem. Spotkania tylko w obecności psychologa Przesłuchanie było smutne. Dowiedzieliśmy się z niego, że starsza pani przychodziła do domu córki i jej męża w sumie tylko po to, żeby wszczynać kłótnie, wytykać im błędy wychowawcze i sączyć dzieciom złośliwe uwagi do uszu. Bynajmniej nie po to, by zajmować się wnukami. Sędzia zakończyła przesłuchanie, ale prawniczka pani Doroty miała jeszcze pytania do Madame. Dostała zgodę. – Czy to prawda, że kiedy zabrała pani dzieci na sobotę, nie odbierała pani telefonów do niedzieli i nie otworzyła drzwi ich matce, kiedy przyjechała je odebrać? – Tak, ponieważ Dorota była wczorajsza – oznajmiła z niejakim triumfem zapytana. – Troszczyłam się o ich bezpieczeństwo. – Ma pani jakieś dowody na to? – zapytała młoda mecenaska. – Przecież nawet pani nie otworzyła jej drzwi. – Znam moją córkę. Lubi w soboty imprezować. Wyczułam, że nie powinnam oddawać jej dzieci. Jest pani za młoda, żeby zrozumieć – Madame przybrała pobłażliwy ton. – Dorotka jest wiecznie zbuntowaną dziewczyną, która sili się na oryginalność. Ten cały weganizm to krzywdzenie dzieci! One mają prawo jeść mięso! I te bzdury o oczyszczaniu aury w domu, jakichś kryształach. Czy pani sędzia w ogóle widzi, jak oni wyglądają? – zadała dramatyczne pytanie. – To niedojrzałe dzieciaki, które bawią się w dom! A Nika i Tymon muszą być wychowywane w dyscyplinie i znać granice! A nie, że wszędzie psy, kadzidełka i ojciec wytatuowany jak kryminalista! – Dziękuję, może pani iść na miejsce – głos sędzi był spokojny. Przestałam się dziwić, dlaczego młodzi ludzie chcą trzymać Madame z daleka od swojego życia. Była zwyczajnie toksyczna. Ale prawo jest prawem, a kodeks rodzinny zabezpiecza prawo dziadków i wnuków do wzajemnych kontaktów. Myślałam o tej sprawie aż do następnego dnia. Gryzło mnie, jak to się skończyło. Czy babka, która de facto porwała wnuki, dostała w końcu prawo do ich zabierania co drugi tydzień? Sprawdziłam wyrok i stwierdziłam po raz kolejny, że sędzia jest mądrą i doświadczoną prawniczką. Nakazała rodzicom umożliwianie spotkań dzieci z ich babką, ale pod warunkiem, że będą odbywały się u nich domu i w obecności psychologa. Wynagrodzenie psychologa miała opłacać babcia dzieci, która, jak się okazało, była osobą niezwykle majętną i nie ukrywała tego. Do dzisiaj zastanawiam się, co robiła w autobusie, skoro miała miliony na koncie. Wyobrażam sobie, że stało się coś nagłego, że musiała to zrobić. Może jechała akurat do wnuków. Może w obecności psychologa nie ośmielała się już krytykować ich rodziców. Mam nadzieję, że dzieci poczuły się bezpieczniej i cieszyły się z wizyt babci. Chociaż pewnie nigdy nie poznają smaku babcinej szarlotki, rosołu, a pewnie i ciepła… Klara, protokolantka Zobacz też: „Przez 15 lat mąż okłamywał mnie i całą rodzinę. Gdy znalazłam jego stare świadectwo szkolne, odebrało mi mowę”
„Majka za nic nie chciała jeździć do teściów na działkę. Dopiero tego lata dowiedziałam się, dlaczego, i mój świat runął”
Stosunki z moimi teściami, Danutą i Romanem, od zawsze przypominały stąpanie po kruchym lodzie. Choć bardzo kochałam mojego męża, jego rodzice zawsze wydawali mi się ludźmi chłodnymi, zdystansowanymi i skorymi do wiecznej, cichej krytyki. Każda nasza decyzja wychowawcza była przez nich komentowana z lekkim pobłażaniem. Kiedy więc od zeszłego roku moja dziewięcioletnia córka zaczęła unikać wyjazdów na ich podmiejską działkę, w mojej głowie zapaliła się czerwona lampka. Młodszy syn, sześcioletni Filip, pakował się z radością, a Majka na samą myśl o weekendzie u dziadków stroiła fochy, symulowała ból brzucha i płakała, że woli zostać w dusznej Warszawie. Byłam pewna, że dziadkowie stosują wobec niej jakieś toksyczne metody wychowawcze. Dopiero tego lata dowiedziałam się, co tam się stało, i mój świat całkowicie runął.
Przez całą wiosnę żyłam w stanie totalnego napięcia. Rozmawiałam z mężem, ale on tylko bezradnie rozkładał ręce, twierdząc, że to pewnie zwykły, nastoletni bunt i małej nudzi się na wsi bez koleżanek i internetu. Ja jednak wiedziałam swoje. Moja matczyna intuicja podpowiadała mi, że za milczeniem Majki kryje się jakaś mroczna, rodzinna tajemnica. Czy teściowa znowu skrytykowała jej wygląd? Czy teść nakrzyczał na nią za zepsucie jakiegoś narzędzia w ogrodzie? Paraliżujące domysły i śledztwo na klatce schodowej W ostatnią sobotę czerwca nie wytrzymałam. Kiedy mąż miał zawieźć Filipa na weekend na działkę, postanowiłam wziąć Majkę z zaskoczenia. Zapowiedziałam, że jedziemy tam razem i nie przyjmę żadnej odmowy. Dziewczynka na tę wiadomość zalała się łzami, schowała twarz w poduszkę i błagała mnie na kolanach, żebyśmy zawróciły. Jej potworny, niewytłumaczalny lęk sprawił, że sama zaczęłam drżeć. Dojeżdżając na miejsce, byłam przygotowana na najgorsze − na potężną awanturę z teściami i natychmiastowe zerwanie z nimi kontaktu raz na zawsze. Widok za szopą, który odebrał mi mowę Gdy tylko auto zatrzymało się przed bramą, Maja wyskoczyła z tylnego siedzenia i z głośnym płaczem pobiegła w głąb ogrodu. Pobiegłam za nią na oślep, gotowa bronić dziecka przed czymkolwiek. Minęłam grządki teściowej, skręciłam za starą drewnianą szopę na narzędzia, w miejsce, do którego Roman zawsze zabraniał nam wchodzić, tłumacząc, że trzyma tam niebezpieczne maszyny. I w tym samym ułamku sekundy po prostu zamarłam. Mój budowany przez miesiące świat podejrzeń i oskarżeń runął w posadach, a nogi ugięły się pode mną z wrażenia. Na skraju działki, rozpięty pomiędzy trzema potężnymi dębami, wznosił się absolutnie zjawiskowy, gigantyczny, piętrowy domek na drzewie. Wyglądał jak z najpiękniejszego amerykańskiego filmu dla dzieci − miał stabilne schodki, drewniane tarasy, małe okienka z firankami, a z boku wisiał profesjonalny, linowy tor przeszkód. Pod drzewem stał mój teść, Roman, trzymając w ręku młotek i pędzel z farbą. Obok niego teściowa Danuta właśnie układała miękkie poduchy na małym ganku. Maja siedziała na najniższym stopniu schodków, ukrywając zapłakaną twarz w dłoniach. Prawda ukryta w koronach drzew Okazało się, że cała ta „trauma” mojej córki i jej paniczna niechęć do wyjazdów na działkę były wynikiem... niezwykłej, dziecięcej lojalności. W zeszłe wakacje Majka przypadkowo podejrzała dziadka rysującego w garażu plany tego domku. Roman, chcąc zrobić wnuczce oraz jej młodszemu bratu oszałamiającą niespodziankę na zbliżające się dziesiąte urodziny, błagał ją o zachowanie absolutnego sekretu. Mała tak bardzo wzięła sobie do serca prośbę dziadka i tak potwornie bała się, że podczas wspólnych wyjazdów z nami puści parę z ust i popsuje Romanowi całą radość, że wolała wymyślać najbardziej absurdalne kłamstwa i fochy, byle tylko nie jechać na działkę w naszej obecności. Teść budował to cudo w tajemnicy przez niemal rok, poświęcając każdą wolną chwilę i oszczędności, a teściowa w tajemnicy przed nami szyła wyposażenie wnętrza. Kiedy Danuta podeszła do mnie, zobaczyła moje zapłakane oczy i mocno mnie przytuliła, poczułam, jak cały zbierający się we mnie od miesięcy jad ulatuje w powietrze. Moje oskarżenia wobec teściów okazały się najgłupszą rzeczą na świecie. Siedzieliśmy potem wszyscy na drewnianym tarasie domku, jedząc ciasto drożdżowe, a ja ryczałam jak bóbr ze wzruszenia, patrząc na moją dzielną, lojalną Hanię i na teściów, którzy pod maską chłodu ukrywali tak gigantyczne pokłady miłości do naszych dzieci. Zobacz też: „Mam żonę w Polsce i przyjaciółkę w Hiszpanii. Nie zostawię żadnej, przecież mamy dzieci”
Dziadkowie powinni zabrać dzieci na całe wakacje? „To ich obowiązek. Przecież i tak nie pracują”
Ta mama uważa, że opieka nad wnukami w trakcie dwumiesięcznej przerwy szkolnej to naturalny obowiązek dziadków mających mnóstwo wolnego czasu.
Piszę do Państwa pod wpływem ogromnego rozczarowania, jakie zafundowali mi najbliżsi członkowie rodziny tuż przed końcem roku szkolnego. Mój syn i córka lada chwila zamkną podręczniki, a dla nas zaczyna się kilkutygodniowy okres kombinowania i łatania dziur w codziennym grafiku. Oboje z mężem spędzamy w pracy długie godziny, a wakacje oznaczają, że musimy nagle zorganizować opiekę na kilkadziesiąt dni, co graniczy z cudem. Byliśmy pewni, że moi teściowie, którzy od dawna cieszą się urokami emerytury, naturalnie zaangażują się w pomoc i zabiorą wnuki choćby do swojego domku pod miastem. Kiedy jednak podczas niedzielnej kawy usłyszałam od teściowej, że oni mają teraz swoje plany, chcą spokoju i mogą przejąć maluchy maksymalnie na jeden weekend, po prostu zaniemówiłam. Uważam, że dziadkowie powinni zabrać dzieci na całe wakacje, bo to ich obowiązek, a skoro i tak nie pracują, mogliby realnie nas wesprzeć. Wakacje u dziadków jako jedyny ratunek dla rodziców Dla większości etatowców lipiec i sierpień to czas gigantycznego stresu, kiedy to trzeba żebrać u pracodawcy o pojedyncze dni wolnego. Z mężem od lat mijamy się w drzwiach i bierzemy urlopy na zmianę, przez co zapomnieliśmy już, jak wyglądają wspólne, rodzinne wczasy. Gdyby seniorzy wykazali się odrobiną empatii i zorganizowali wnukom pobyt poza miastem, problem zniknąłby w mgnieniu oka. Teściowie mają świetne warunki, ogródek, mnóstwo wolnych chwil, a ich jedyne zajęcia to oglądanie teleturniejów i pielęgnacja kwiatów na tarasie. Trzymanie wnuków przez dwa miesiące w rozgrzanym mieście, gdy obok stoi pusty dom z ogrodem, to dla mnie czysty absurd i brak zrozumienia dla naszej trudnej sytuacji. To zwykły egoizm starszego pokolenia Najbardziej dotknęły mnie argumenty, jakimi teściowa zaczęła się zasłaniać, gdy próbowaliśmy spokojnie porozmawiać o podziale obowiązków. Oznajmiła mi bez ogródek, że swoje dzieci już odchowała, swoje w życiu przepracowała i teraz chce realizować własne pasje oraz jeździć na wczasy. To dla mnie przejaw skrajnego egoizmu, zwłaszcza że w czasach ich młodości babcie siedziały z dziećmi bez słowa marudzenia przez bite dwa miesiące. Dzisiejsze pokolenie seniorów stało się niezwykle roszczeniowe − wolą spotkania w klubach osiedlowych niż budowanie więzi z własnymi wnukami. Zostaliśmy z mężem zupełnie sami z problemem, bo starsi wolą żyć na własny rachunek, zapominając, że rodzina polega na wzajemnym ratowaniu się z opresji. Koszty letnich półkolonii przyprawiają o zawrót głowy Oferty półkolonii i zajęć letnich dla dzieci to jakaś pomyłka. Przy dwójce dzieciaków opłacenie obozów czy miejskich świetlic pochłonęłoby lwią część mojego wynagrodzenia, co przy spłacie kredytu jest po prostu nierealne. Proszę wszystkie babcie i dziadków, którzy mają czas i siły: pomóżcie swoim dzieciom, otwórzcie swoje domy na lato i odciążcie nas w tym trudnym okresie. Wsparcie z Waszej strony to nie jest żadna wielka łaska, ale fundament normalnych relacji rodzinnych, bez których po prostu utoniemy w długach i permanentnym stresie. Hanna, mama dwójki Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Mąż przyniósł ze spaceru pusty wózek dziecięcy, który stał pod lasem. Gdy zajrzałam pod kocyk, zmroziło mi krew”
„Teściowie przynieśli nam pod drzwi zawiniątko i uciekli bez słowa. Gdy rozchyliłam kocyk, zalałam się łzami”
Stosunki z moimi teściami, Krystyną i Witoldem, od lat przypominały stąpanie po kruchym lodzie. Choć bardzo kochałam mojego męża, jego rodzice zawsze wydawali mi się ludźmi chłodnymi, zdystansowanymi i skorymi do wiecznej krytyki. Każda nasza decyzja, od wyboru mieszkania po sposób spędzania wolnego czasu, była przez nich komentowana z lekką ironią. Niedzielne obiady w ich domu uważałam za przykry obowiązek, podczas którego musiałam zaciskać zęby, byle tylko nie wywołać rodzinnej wojny. Nie spodziewałam się jednak, że to właśnie oni zgotują mi noc, której nie zapomnę do końca życia.
Wszystko wydarzyło się w zeszły czwartek, późnym wieczorem. Nasza ośmioletnia córka, Gabrysia, już dawno spała w swoim pokoju, a my z mężem siedzieliśmy w salonie, próbując zresetować się po ciężkim tygodniu w pracy. Nagle ciszę w mieszkaniu przerwał gwałtowny, krótki dzwonek do drzwi. Zanim mąż zdążył wstać z kanapy, usłyszeliśmy pośpieszne, niemal uciekające kroki na klatce schodowej, a chwilę później głośne, echo trzaśnięcia ciężkich drzwi wyjściowych z bloku. Wieczorny alarm na wycieraczce − Kto to o tej porze? − mruknęłam, czując, jak nagły niepokój ściska mi gardło. Mąż podszedł do drzwi, przekręcił klucz w zamku i wyjrzał na korytarz. Na klatce schodowej panowała już absolutna cisza. Jednak gdy spojrzał pod nogi, zamarł w bezruchu. Na wycieraczce, tuż pod naszymi drzwiami, leżało spore, nietypowe zawiniątko. Był to stary, gruby wełniany koc, poskładany w bardzo charakterystyczny sposób. Moje serce natychmiast skoczyło do gardła. Przez głowę w ułamku sekundy przemknęły mi najgorsze, telewizyjne scenariusze o podrzucanych dzieciach albo niebezpiecznych ładunkach. Wyszłam za mężem na korytarz, kurczowo trzymając go za ramię i bojąc się zrobić kolejny krok. Widok, który odebrał mi mowę Zawiniątko na podłodze delikatnie się poruszyło, a z jego wnętrza dobiegł nas cichy, ledwo słyszalny pisk. Mąż ostrożnie, jakby trzymał niebezpieczny przedmiot, wniósł pakunek do przedpokoju i położył go na kafelkach. Moje dłonie trzęsły się tak mocno, że ledwo byłam w stanie pomóc mu w rozplątywaniu grubego, szorstkiego materiału. Gdy w końcu rozchyliłam kocyk, krew uderzyła mi do głowy, a z oczu momentalnie trysnęły łzy. Na środku koca siedział maleńki, puszysty szczeniak labradora o wielkich, czarnych jak węgielki oczach. Maluch trząsł się, ale na nasz widok zaczął niezdarnie, energicznie machać ogonkiem. Obok niego, wetknięta za wełnianą fałdę, leżała biała koperta. Drżącymi palcami rozerwałam papier. W środku była krótka wiadomość napisana charakterystycznym, eleganckim pismem mojej teściowej: „Wiemy, że uważacie nas za zgorzkniałych staruszków, którzy potrafią tylko krytykować Wasze decyzje. Ale kiedy Witold zobaczył, jak Gabrysia płakała w zeszłym tygodniu, tuląc psa sąsiada i mówiąc, że jej największym marzeniem jest mieć przyjaciela, pękły nam serca. Ten maluch przeszedł już wszystkie szczepienia. Kupiliśmy mu wyprawkę, opłaciliśmy najlepszego behawiorystę na pierwszy rok i... obiecujemy, że od jutra to my będziemy brać go na poranne spacery, żeby odciążyć Was w pracy. Niech Gabrysia ma w końcu swojego upragnionego pieska. Przepraszamy, że uciekliśmy, ale Witek potwornie się bał, że się przy Was rozklei”. Łzy czystej wdzięczności Siedziałam na podłodze w przedpokoju, tuląc do siebie małą, ciepłą kuleczkę i rycząc jak bóbr. Moje łzy, które jeszcze przed chwilą były wynikiem paraliżującego strachu i szoku, zamieniły się w łzy ogromnego wzruszenia i czystej wdzięczności. Wszystkie żale, uprzedzenia i chłód, które przez lata żywiłam do Krystyny i Witolda, zniknęły w ułamku sekundy. Zrozumiałam, że pod ich maską surowości i dystansu kryły się ogromne, głębokie pokłady miłości do naszej córki. Gabrysia obudziła się rano i gdy tylko weszła do salonu, zastała szczeniaka śpiącego na dywanie. Krzyk czystej radości mojego dziecka obudził pewnie całe osiedle. Chwilę później w drzwiach stanęli teściowie − tym razem już bez uciekania, za to z wielką torbą karmy i nową smyczą w rękach. Gdy Krystyna zobaczyła mnie z zaczerwienionymi od płaczu oczami, po raz pierwszy w życiu mocno i szczerze mnie przytuliła, bez żadnych zbędnych słów. Ten mały podrzutek nie tylko stał się najlepszym przyjacielem naszej córki, ale przede wszystkim skleił naszą rodzinę na nowo. Zobacz też: „Mąż wysłał matce zdjęcie brudnych naczyń i bałaganu w salonie. Gdy teściowa wparowała do naszego domu, wybuchła płaczem”