5 filmów do obejrzenia z dorastającym synem. Sprawią, że wasza więź stanie się niezniszczalna, nawet gdy on wyfrunie z gniazda
Dorastanie młodego chłopca to fascynujący, ale też niesamowicie wymagający czas, w którym dotychczasowe, proste ścieżki porozumienia z rodzicami potrafią nagle bezpowrotnie zniknąć. Istnieje jednak genialny, filmowy klucz do emocji nastolatka, który pozwala bez zbędnych kazań i nacisków otworzyć drzwi do jego skomplikowanego, wewnętrznego świata.
Wspólne życie z dorastającym synem pod jednym dachem bardzo często zaczyna przypominać cichą grę pozorów, w której zamiast długich, szczerych rozmów dominują zdawkowe odpowiedzi i trzaskanie drzwiami od pokoju. Jako rodzice czujemy wtedy narastający lęk, że z każdym kolejnym miesiącem tracimy bezpowrotnie kontakt z dzieckiem, które jeszcze niedawno z radością tuliło się do nas przed snem. Naturalny proces odcinania pępowiny bywa bolesny, ale zamiast załamywać ręce czy urządzać przesłuchania przy rodzinnym stole, warto po prostu wspólnie usiąść na kanapie i włączyć mądre kino. Dobre, pełne emocji seanse potrafią zrobić więcej dla waszej bliskości niż godziny wymuszonych rozmów o szkole czy ocenach, dając wspaniałą okazję do cichego przeżywania ważnych, życiowych tematów. Przedstawiamy listę pięciu wyjątkowych filmów do obejrzenia z dorastającym synem, które poruszają najważniejsze męskie dylematy i które sprawią, że wasza więź się wzmocni. Te starannie wyselekcjonowane, filmowe perełki uczą empatii, walki o marzenia oraz radzenia sobie z porażkami, stając się idealną, nowoczesną lekcją dojrzałości emocjonalnej dla każdego nastolatka. Filmowe lekcje dorastania i wolności. Jak kino uczy niezależności bez łamania zasad Pierwsze kroki w stronę dorosłości zawsze wiążą się z chęcią buntu, szukaniem własnej przestrzeni oraz ucieczką przed ciągłą kontrolą dorosłych. Filmy, które proponujemy na wspólny wieczór, w genialny sposób pokazują te naturalne pragnienia, ucząc młodych ludzi odpowiedzialności za własne wybory. The Kings of Summer. Ta błyskotliwa, pełna specyficznego humoru i uroku opowieść to absolutny hit dla każdego nastolatka, który marzy o natychmiastowym odcięciu się od rodziców. Trójka dorastających przyjaciół podejmuje radykalną decyzję − uciekają z domów w sam środek leśnej gęstwiny, budują tam dom z odpadków i postanawiają żyć na własnych warunkach, polując i żywiąc się tym, co daje natura. Film w kapitalny, pozbawiony moralizatorstwa sposób pokazuje, że absolutna wolność zawsze niesie ze sobą realne konsekwencje, a tęsknota za domem i mądrą miłością rodziców dopadnie każdego, nawet największego buntownika. Sugerowany wiek: od 13 lat. Gdzie obejrzeć: Prime Video, Apple TV Soul. (Co w duszy gra). Genialne dzieło studia Pixar, które tylko z pozoru wydaje się prostą bajką dla najmłodszych, a w rzeczywistości jest głębokim, egzystencjalnym traktatem o sensie życia. Główny bohater, niespełniony muzyk jazzowy, w ułamku sekundy traci życie w niefortunnym wypadku i trafia do zaświatów, gdzie staje się mentorem dla niesfornej, zbuntowanej duszyczki, która nie chce narodzić się na Ziemi. Seans w niesamowicie mądry i lekki sposób uczy nastolatka doceniania małych, codziennych chwil, pokazuje, że nasza życiowa pasja nie musi definiować całej naszej wartości jako człowieka, i zmusza do refleksji nad tym, co w życiu jest naprawdę najważniejsze. Sugerowany wiek: od 7 lat. Gdzie obejrzeć: Disney+. Walka o marzenia i własną tożsamość. Jak przełamywać stereotypy i wierzyć we własne siły Dorastający chłopcy bez przerwy mierzą się z potężną presją rówieśniczą oraz społecznymi oczekiwaniami odnośnie tego, jak powinien zachowywać się prawdziwy facet. Pokazanie im historii bohaterów, którzy mieli odwagę pójść pod prąd i obronić swoje unikalne talenty, to najlepsza inwestycja w ich przyszłą pewność siebie. Billy Elliot. Ponadczasowy, brytyjski klasyk, który powinien obejrzeć każdy dorastający chłopak stojący na progu ważnych, życiowych wyborów. Historia 11-letniego syna górnika, który zamiast tradycyjnych treningów bokserskich, potajemnie zakochuje się w balecie klasycznym, wywołując potężny skandal w surowym, robotniczym środowisku. Film w poruszający i niezwykle autentyczny sposób pokazuje trudną, pełną barier drogę do akceptacji własnej pasji oraz moment, w którym uparty ojciec musi przełamać swoje wewnętrzne uprzedzenia, by stać się największym wsparciem dla swojego utalentowanego dziecka. Sugerowany wiek: od 12 lat. Gdzie obejrzeć: Megogo, Apple TV Chłopiec, który ujarzmił wiatr. Niesamowita, oparta na faktach i niezwykle inspirująca opowieść o potędze nauki, uporze i odpowiedzialności za losy własnej rodziny. Nastoletni William mieszka w ubogiej, dotkniętej potworną klęską głodu wiosce w Malawi i dzięki ogromnej determinacji buduje z rowerowych odpadków i złomu działający wiatrak, który ratuje jego bliskich przed katastrofą. Ten seans to potężny, emocjonalny zastrzyk pokory dla współczesnej młodzieży, pokazujący, jak wielką wartością jest edukacja i że młody wiek wcale nie przeszkadza w robieniu wielkich, przełomowych rzeczy dla całego otoczenia. Sugerowany wiek: od 12 lat. Gdzie obejrzeć: Netflix. Trudne emocje i lęk przed stratą. Jak rozmawiać o rzeczach, które najbardziej bolą nastolatka Ostatnim, ale niezwykle ważnym etapem budowania niezniszczalnej więzi z synem jest umiejętność wspólnego dotykania tematów najtrudniejszych, takich jak choroba, przemijanie czy lęk przed samotnością. Jeden głęboki, oczyszczający seans potrafi dać młodemu człowiekowi bezpieczne narzędzia do zrozumienia własnego smutku. Siedem minut po północy. Poruszające, mroczne fantasy i genialny dramat psychologiczny w jednym, opowiadający o 12-letnim Connorze, który nie potrafi poradzić sobie z ciężką chorobą ukochanej mamy oraz rówieśniczym nękaniem w szkole podstawowej. Chłopca co wieczór, dokładnie siedem minut po północy, odwiedza potężny, leśny potwór, który poprzez przedziwne opowieści uczy go akceptacji trudnych emocji, poczucia winy i żalu. To niesamowity, głęboki film o wielkiej terapeutycznej sile, który pozwala nastolatkowi zrozumieć, że strach, gniew i bezsilność są naturalną częścią ludzkiego życia, a miłość rodzicielska przetrwa nawet najcięższe życiowe kryzysy i rozstania. Sugerowany wiek: od 12 lat. Gdzie obejrzeć: Cineman, Rakuten TV. Zobacz też: Myśleli, że to niewinna wakacyjna zabawa. Scenka z Mielna pokazuje, że dzisiejsze dzieciaki nic nie osiągną
Zdjęcie dziecka w sieci. Co dziś naprawdę wolno rodzicowi i co może się zmienić?
Prawie połowa rodziców w Polsce publikuje zdjęcia i filmy swoich dzieci w internecie – to codzienność, nie wyjątek. Jednocześnie temat wraca teraz z nową siłą: instytucje publiczne mówią wprost o potrzebie zmiany przepisów, a nastolatki, których dzieciństwo trafiło kiedyś do sieci, coraz częściej mówią, jak to odebrały.
Z danych przywoływanych w debacie publicznej wynika, że około 40 procent polskich rodziców udostępnia w sieci zdjęcia lub nagrania dzieci. Jednocześnie 45,5 procent nastolatków przyznaje, że rodzice publikują ich wizerunek – 23,6 procent czuje z tego powodu zażenowanie, a 18,8 procent mówi wprost o niezadowoleniu. To nie dane do oskarżania kogokolwiek – pokazują tylko, że perspektywa rodzica publikującego zdjęcie i perspektywa dziecka, które je kiedyś odnajdzie, bywają różne. Publikowanie zdjęć dzieci. Dlaczego temat trafił teraz na biurka urzędników? Rzecznik Praw Obywatelskich domaga się zmian legislacyjnych, oceniając obecne narzędzia prawne jako niewystarczające. Ministerstwo Cyfryzacji uważa inaczej – że przepisy już wystarczą, a priorytetem powinna być edukacja rodziców, nie nowe zakazy. Ministerstwo Sprawiedliwości potwierdza, że tematem zajęła się Komisja Kodyfikacyjna Prawa Rodzinnego, a wiceminister Sławomir Pałka nazwał sharenting zjawiskiem „nasilającym się i niepokojącym”, które przy nadmiernej skali może naruszać standardy konstytucyjne i rodzinne. Osobny wątek to sztuczna inteligencja – przewodnicząca Sejmowej Komisji do spraw Dzieci i Młodzieży Monika Rosa ostrzegała, że dziś nie trzeba być wybitnym informatykiem, by zdjęcie dowolnej osoby przerobić w kontekście naruszającym normy i granice bezpieczeństwa. Co dziś naprawdę mówi prawo? Zasada jest prostsza, niż mogłoby się wydawać: rozpowszechnianie wizerunku – w tym publikacja zdjęcia w sieci – wymaga zgody osoby przedstawionej. Dzieci do 13. roku życia nie mają zdolności do czynności prawnych, więc tę zgodę wyrażają rodzice – oboje, jeśli oboje mają władzę rodzicielską, i to oni ponoszą odpowiedzialność za decyzję o publikacji. Nie oznacza to jednak, że starsze dziecko nie ma nic do powiedzenia – prawnicy radzą wprost: jeśli dziecko jest już w stanie samo ocenić sytuację, po prostu zapytaj je o zgodę, zanim zdjęcie trafi do sieci. Jak pytać dziecko o zgodę, żeby to miało sens? Nie czekaj na sztywną granicę wieku – pytaj, gdy widzisz, że dziecko rozumie, co znaczy: „To zobaczą inni ludzie w internecie”. Pokaż dziecku zdjęcie przed publikacją, zamiast publikować i tłumaczyć się później. Zaakceptuj odmowę – jeśli dziecko mówi „nie”, to „nie”, nawet gdy zdjęcie jest urocze. Unikaj podpisywania zdjęć imieniem, nazwą szkoły czy lokalizacją – to zwiększa ryzyko, niezależnie od grona odbiorców. Ustalcie wspólne zasady rodzinne dotyczące tego, co jest prywatne, a co można pokazać, i wracajcie do nich wraz z wiekiem dziecka. Co może się realnie zmienić? Kierunek zmian zapowiadanych przez resort sprawiedliwości to między innymi uznanie wizerunku dziecka za dane osobowe podlegające szczególnej ochronie w ramach nowelizacji znanej jako „Lex Kamilek”. Pojawiła się też propozycja antropolożki Anny Krawczak, by zakazać placówkom edukacyjnym wykorzystywania wizerunku dzieci do celów promocyjnych bez odrębnej zgody rodziców. W debacie przywoływana jest Francja, gdzie od 2024 roku sądy rodzinne mogą zakazać publikowania wizerunku dziecka i nakazać platformom usunięcie już opublikowanych treści. Żadna z tych zmian nie weszła jeszcze w Polsce w życie – to na razie zapowiedzi i konsultacje, nie gotowa ustawa. Dla rodzica prowadzącego rodzinne konto oznacza to jedno: warto już teraz wypracować własne zasady, zanim zrobi to za nas ustawodawca. Źródło: Infor Zobacz też: Mina 10-latka w tatrzańskim schronisku mówiła wszystko. Słów tego chłopca przy zamawianiu obiadu długo nie zapomnę. „Wstyd”
Kłopotliwa scena na działce – matka musiała zasłaniać dzieciom oczy. „Wszystko widzieliśmy przez płot. Wstyd”
Słońce prażyło, dzieciaki bawiły się w najlepsze przy baseniku, gdy nagle zza niskiego, siatkowego ogrodzenia zaczął unosić się dziwny, gęsty tuman.
Zamiast zapachu skoszonej trawy czy grilla, całą naszą przestrzeń w ułamku sekundy zalała czarna, tłusta i potwornie śmierdząca chmura dymu. Spojrzałam przez siatkę i zdrętwiałam z przerażenia. Nasz sąsiad, pan Janusz, rozpalił gigantyczny stos i z pełnym luzem wrzucał do ognia plastikowe butelki po napojach, stare gumowce, puszki po farbach i jakieś lakierowane, stare płyty meblowe. Powietrze stało się tak gęste, że dzieci zaczęły trzeć oczy, a smród palonego plastiku wciskał się dosłownie wszędzie. Sąsiedzka lekkomyślność na działkach. „Musiałam zasłaniać dzieciom oczy” Najgorsze było to, że płonące kawałki jakichś sztucznych tworzyw pod wpływem wysokiej temperatury zaczęły strzelać w powietrze i lądować na naszej stronie, tuż obok koca maluchów. Widok tej kopcącej sterty odpadów i faceta, który z uśmiechem dorzucał kolejne śmieci, był tak okropny, że w panice złapałam Tymona i Lilkę, zasłoniłam im twarze i oczy, żeby nie wdychali tego syfu, a potem dosłownie wciągnęłam ich do domku, zatrzaskując wszystkie okna. Nie miałam żadnych skrupułów, przecież chodziło o dzieci Gdy dzieci były już bezpieczne, we mnie aż się zagotowało z wściekłości. Wybiegłam na zewnątrz, podeszłam do płotu i zaczęłam krzyczeć do sąsiada, żeby natychmiast zgasił to ognisko, bo obok bawią się małe dzieci, które zaraz się potrują. Reakcja tego człowieka po prostu mnie osłabiła. Pan Janusz popatrzył na mnie z góry, machnął lekceważąco ręką i z rozbrajającą szczerością oświadczył, że na swojej działce może robić, co mu się żywnie podoba, a odpady z remontu altany jakoś musi zutylizować, bo nie będzie płacił za wywóz gabarytów. Palnął jeszcze, że jestem przewrażliwioną miastową mamuśką, która szuka dziury w całym. Wtedy miarka się przebrała. Wyciągnęłam telefon i bez sekundy wahania zadzwoniłam na straż miejską oraz zgłosiłam sprawę zarządowi naszych ogrodów działkowych. Ludzie często boją się reagować, żeby nie mieć kosy z sąsiadem zza płotu, ale kiedy w grę wchodzi zdrowie moich dzieci i jawne zatruwanie środowiska, nie mam żadnych skrupułów. Strażnicy przyjechali wyjątkowo szybko, wypisali panu Januszowi wysoki mandat za palenie odpadów i nakazali natychmiastowe ugaszenie tego stosu, a sąsiad do teraz rzuca w stronę naszej altany nienawistne spojrzenia. Na działkach też obowiązuje sąsiedzka kultura Ta cała niezręczna sytuacja uświadomiła mi coś bardzo ważnego − jak ogromną walkę musimy stoczyć jako młode pokolenie rodziców, by wykorzenić te stare, szkodliwe nawyki u starszych ludzi. Dla mojego sąsiada palenie śmieci pod oknami innych, i do tego przy dzieciach, to była zwykła, podwórkowa codzienność, w której on nie widział absolutnie nic złego. Ciekawa jestem, czy takie zachowania są częstsze i czy inni rodzice też muszą toczyć regularne wojny z ludźmi, którzy palą śmieci na podwórkach czy na działkach, kompletnie ignorując fakt, że obok żyją i oddychają małe dzieci? Dla mnie to niedopuszczalne, szkoda, że starsze pokolenie tego nie rozumie. Pozdrawiam całą redakcję, Jagoda Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Pojechaliśmy do Grecji na wakacje z naszym Stasiem, a wróciliśmy z obcym dzieckiem. Już nigdy nie zaufam mężowi”
Kto leciał z dziećmi samolotem, ten w cyrku się nie śmieje. „Matka zaczęła obierać jajka i absurdalnie się tłumaczyła”
Najpierw siedzący w pobliżu pasażerowie wymieniali zaskoczone spojrzenia. Po kilku minutach zaczęli nerwowo odwracać głowy, a niektórzy dyskretnie zasłaniali nosy. Kasię najbardziej zdziwiło, jak współpasażerka, mama małych dzieci, tłumaczyła swoje zachowanie.
Podróż samolotem z dziećmi wymaga cierpliwości i dobrej organizacji. Rodzice zabierają przekąski, napoje czy ulubione smakołyki swoich pociech, żeby lot przebiegł spokojniej. Jak jednak pokazuje list naszej czytelniczki Kasi, nawet najlepsze intencje nie zwalniają z myślenia o innych pasażerach. Lot z jajkiem-niespodzianką W tym roku pierwszy raz od dawna polecieliśmy całą rodziną na wakacje samolotem. Ja, mąż i dwójka dzieci. Samolot był pełen rodzin z maluchami, więc od początku nastawiłam się na to, że będzie głośno, to były zresztą tanie linie i oblegany wakacyjny kierunek. Płacz niemowląt czy znudzone kilkulatki to przecież nic niezwykłego. Sama jestem mamą i wiem, że dzieci nie da się wyłączyć jednym przyciskiem. Jeszcze zanim samolot wystartował, kobieta siedząca rząd przed nami na skos, zaraz z brzegu, zaczęła się jakoś dziwnie zachowywać. Już podczas prezentacji zasad bezpieczeństwa nerwowo grzebała w torbie wsuniętej pod fotel. Pomyślałam, że pewnie szuka chusteczek albo zabawki dla dziecka. Nawet nie przyszło mi do głowy, co wydarzy się chwilę później. Kiedy zgasła kontrolka z zapiętymi pasami, kobieta wyjęła plastikowy pojemnik. Otworzyła go i zaczęła wyciągać ugotowane na twardo jajka w skorupkach. Spokojnie, jedno po drugim, obierała je nad tacką. Po chwili w całej części samolotu uniósł się bardzo intensywny zapach. Ludzie zaczęli po sobie patrzeć. Kilka osób dyskretnie zasłoniło nosy ręką. Siedząca obok mnie starsza pani otworzyła nawiew nad głową i tylko pokręciła głową. Mój mąż szepnął, że chyba jeszcze nigdy nie czuł czegoś takiego podczas lotu, a lata dość często z pracy. Kiedy ktoś zwrócił uwagę tej kobiecie, odpowiedziała dość głośno, że przecież nie zamierza głodzić dzieci tylko dlatego, że komuś przeszkadza zapach, a jak się nie podoba, to trzeba było lecieć Emirates. Powiedziała jeszcze, że jajka są zdrowe, a nie będzie przecież karmić dzieci chipsami. Komfort dziecka kontra komfort współpasażerów Oczywiście, że dzieci muszą coś zjeść. Sama zawsze pakuję do plecaka kanapki, owoce, wafle ryżowe czy chrupki kukurydziane. Naprawdę rozumiem, że kilkulatek może zgłodnieć w czasie podróży. Jest jednak ogromna różnica między podaniem dziecku przekąski a wyciąganiem jedzenia, którego zapach w zamkniętej kabinie samolotu czuć przez kilka rzędów. Przez następnych kilkanaście minut atmosfera zrobiła się bardzo niezręczna. Niektórzy pasażerowie ostentacyjnie odwracali głowy, inni włączali nawiew na maksimum. Najbardziej było mi szkoda dzieci tej kobiety, bo one nie zrobiły nic złego. Jadły to, co przygotowała im mama, a cała irytacja otoczenia i tak skupiała się właśnie na ich rodzinie. Wróciłam z tego lotu z jedną myślą. Podróżujemy razem i wszyscy mamy takie samo prawo do komfortu. Czasem wystarczy przez chwilę zastanowić się, czy to, co dla nas jest wygodne, nie stanie się bardzo uciążliwe dla kilkudziesięciu innych osób zamkniętych z nami w metalowej tubie kilka kilometrów nad ziemią. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Rodzice mają prawo zabierać do samolotu jedzenie dla dzieci, a podczas lotu nierzadko jest ono wręcz niezbędne. Warto jednak pamiętać, że kabina samolotu to zamknięta przestrzeń, w której intensywne zapachy są odczuwalne znacznie mocniej niż na co dzień. Dlatego wielu podróżników i ekspertów od savoir-vivre'u radzi, by na czas lotu wybierać przekąski o neutralnym zapachu – na przykład kanapki, pokrojone warzywa, owoce, krakersy czy wafle ryżowe. To niewielki gest, który może sprawić, że podróż będzie bardziej komfortowa zarówno dla naszej rodziny, jak i dla wszystkich pozostałych pasażerów. Zobacz także: Matka rozkręciła aferę w samolocie. „Zapłaciłam, a nie miałam gdzie usiąść, żeby jej dziecko miało miejsce na nogi” Płaczące dziecko na pokładzie samolotu to nie problem. Ojciec: „Jestem dorosły i mam słuchawki” Zablokowała dziecięcym wózkiem przejście w pociągu. Matka: „Mam prawo do komfortu, a przeżyłam lincz”
„Syn zadzwonił rozdygotany, że zmuszają go do wstrętnych rzeczy”. Ten kolonijny trend powinien odejść do lamusa
Kolonie mają być dla dzieci przygodą, okazją do zawierania nowych znajomości i budowania pięknych wspomnień, lekcją samodzielności. Tymczasem niektórzy rodzice odbierają telefony, które przypominają im jedne z najgorszych doświadczeń ich własnego dzieciństwa. „Mamo, nie chcę tego robić” – usłyszała jedna z naszych rozmówczyń od zapłakanego syna.
Dla jednych to kultowa tradycja kolonii, bez której trudno wyobrazić sobie letni wyjazd. Dla innych – relikt dawnych czasów, który nie ma nic wspólnego z dobrą zabawą. Chrzty kolonijne od lat wywołują emocje, ale dziś rodzice coraz częściej mówią o nich głośno i pytają organizatorów, jak naprawdę wyglądają. Bo choć jedne ograniczają się do śmiesznych konkurencji i symbolicznego pasowania na kolonistę, inne wciąż opierają się na zadaniach, które dla wielu dzieci są zwyczajnie upokarzające lub niebezpieczne. Chrzest kolonijny miał integrować. Nie zawsze tak to wygląda Idea chrztu kolonijnego jest niezmienna od lat – przyjąć nowych uczestników do kolonijnej społeczności i przełamać pierwsze lody. W wielu ośrodkach odbywa się on w formie zabaw ruchowych, zagadek czy konkursów prowadzonych przez wychowawców. Problem pojawia się wtedy, gdy zamiast integracji pojawia się presja, straszenie i zmuszanie dzieci do wykonywania zadań, które są... upokarzaniem. Rodzice często opisują sytuacje, w których dzieci musiały chodzić boso po szyszkach, były wrzucane do jeziora w ubraniach, jadły absolutnie niezjadliwe mieszanki produktów albo wykonywały zadania przygotowane przez starszych uczestników. Choć organizatorzy coraz częściej odchodzą od takich praktyk, wciąż zdarzają się miejsca, gdzie podobne „atrakcje” są traktowane jako element tradycji. – Sama pamiętam takie chrzty z lat 90. Kazali nam jeść dziwne mikstury, czołgać się po lesie i wykonywać różne upokarzające zadania. Wtedy wydawało się, że tak po prostu wygląda kolonia. Dzisiaj patrzę na to zupełnie inaczej – mówi Anna, mama 9-letniego i 12-letniego syna. Dlatego przed zapisaniem dzieci na każdy wyjazd zadaje organizatorowi jedno pytanie. – Zawsze pytam, czy organizowany jest chrzest kolonijny i na czym dokładnie polega. Jeśli słyszę, że dzieci mogą odmówić udziału, zadania są symboliczne, a wszystko odbywa się pod kontrolą wychowawców, nie mam problemu. Ale jeśli ktoś odpowiada wymijająco albo mówi, że „to niespodzianka”, od razu rezygnuję. „Syn płakał i błagał, żebym go zabrała” Najbardziej dramatyczne wspomnienia ma pani Karolina, mama 11-letniego Kacpra. – Zadzwonił wieczorem. Był rozdygotany i płakał. Powiedział, że starsi chłopcy kazali nowym uczestnikom wypić miksturę zrobioną z resztek jedzenia ze stołówki. Wymieniał składniki i naprawdę robiło mi się niedobrze. Był tam ketchup, nutella, surowe jajko, musztarda, bardzo ostry sos, sok z ogórków i jeszcze kilka rzeczy, których nawet nie pamiętam. Najgorsze było jednak to, co usłyszała chwilę później. – Powiedział: „Mamo, nie chcę tego pić, ale wszyscy mówią, że jak odmówię, będę tchórzem i będą się ze mnie śmiać do końca kolonii”. Kobieta natychmiast zadzwoniła do wychowawcy. – Na szczęście zareagował od razu i przerwał całą sytuację. Ale do dziś zastanawiam się, dlaczego w ogóle do niej doszło. Dla dorosłych to może być głupi żart. Dla dziecka to ogromny stres. „Trochę przesadzamy z ochroną dzieci” Nie wszyscy rodzice uważają jednak, że chrzty kolonijne powinny zniknąć. – Mam dwie córki i obie wróciły z kolonii zachwycone. Był chrzest, przebieranki, śmieszne zadania i wszyscy świetnie się bawili. Mam wrażenie, że współcześni rodzice często reagują zbyt emocjonalnie. Jeśli wszystko odbywa się pod opieką wychowawców i nikt nikogo do niczego nie zmusza, to jest po prostu element kolonijnej tradycji – uważa Monika, mama dziewczynek w wieku 10 i 13 lat. Dodaje jednak, że granice są bardzo wyraźne. – Upokarzanie dzieci, zmuszanie ich do jedzenia obrzydliwych rzeczy czy straszenie nie ma nic wspólnego z dobrą zabawą. Ale nie wrzucałabym wszystkich chrztów kolonijnych do jednego worka. Tradycja czy czas na zmianę? Coraz więcej organizatorów kolonii odchodzi dziś od dawnych form chrztów kolonijnych. Zastępują je grami terenowymi, zadaniami zespołowymi czy symbolicznym pasowaniem nowych uczestników. Dzięki temu dzieci mogą się integrować bez poczucia wstydu czy presji. Rodzice podkreślają jednak, że warto zapytać o to jeszcze przed zapisaniem dziecka na wyjazd. Nie tylko o to, czy chrzest kolonijny jest organizowany, ale przede wszystkim jak wygląda i kto nad nim czuwa. Bo dla jednego dziecka będzie to ulubione wspomnienie z wakacji. Dla innego – doświadczenie, o którym będzie chciało jak najszybciej zapomnieć, a które może zostać z nim na lata. Zobacz także: Wychowawczyni kolonijna nigdy czegoś takiego nie widziała. „Antek wyjął z portfela 200 zł. Gdy zobaczyłam, co robi, od razu zadzwoniłam do rodziców” Dobre pół roku oszczędzała na kolonie córki. „Po jednym telefonie od wychowawcy nie mogłam się pozbierać” Jeden rzut oka na sukienkę córki po powrocie z kolonii i matka zamarła. „Wychowawca pozwolił im na to w biały dzień”
Żenująca scena na szlaku do Morskiego Oka: po matce aż spływał pot. „Pokolenie książąt w pełnej krasie”
Droga Redakcjo Mamotoja, piszę do Was ten list na gorąco, bo chociaż od naszego powrotu z Zakopanego minęły już dwa dni, to we mnie nadal wszystko gotuje się z oburzenia. To, co zobaczyłam na własne oczy podczas naszej rodzinnej wycieczki w Tatry, po prostu zwaliło mnie z nóg.
Mam na imię Karolina, jestem mamą 7-letniego Bartka i razem z mężem staramy się od małego uczyć syna samodzielności i miłości do aktywnego wypoczynku. W zeszłą środę wybraliśmy się na kultowy szlak z Palenicy Białczańskiej nad Morskie Oko. Pogoda była piękna, słońce paliło, a droga, jak każdy wie, prowadzi stale pod górę i potrafi dać w kość nawet dorosłemu. Niestety, zamiast cieszyć się pięknymi widokami, odczułam tam potworny niesmak. Sytuacja była tak absurdalna, że ludzie wokół po prostu zatrzymywali się i szeptali między sobą, kręcąc z politowaniem głowami. Pewna kobieta pchała przed sobą pod górę klasyczny wózek spacerowy. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie pasażer, który w nim siedział. Duże dziecko w wózku − do jakiego wieku pozwalać na spacerówkę? W głębokim siedzisku wózka, z nogami zwisającymi niemal do samej ziemi i ugiętymi w kolanach, siedział chłopak na oko mający 8, a może nawet 9 lat. To nie był żaden schorowany maluch, tylko wielki, zdrowy, silny chłopak, który gabarytowo ledwo mieścił się w tym stelażu. W dłoniach trzymał telefon komórkowy, na nosie miał modne okulary przeciwsłoneczne i z absolutnie obojętną miną klikał coś na ekranie, podczas gdy jego matka niemal mdlała z wysiłku. Ta kobieta była bordowa na twarzy, koszulkę miała dosłownie całą mokrą od potu, a jej oddech słychać było chyba z odległości kilkunastu metrów. Pchała ten gigantyczny ciężar pod górę ostatkiem sił, a jej synek nawet na sekundę nie oderwał wzroku od gry, żeby zapytać, czy może ma mamie jakoś pomóc albo chociaż przejść parę metrów na własnych nogach. Słuchałam tego jej sapania i nie wierzyłam własnym oczom. Przecież to jest szczyt i jakieś kompletnie chore wyręczanie dziecka przez nadgorliwą matkę. Dziewięciolatek ma już na tyle wykształcone mięśnie i kondycję, że bez problemu potrafi przejść te kilka kilometrów po idealnie asfaltowej drodze. W tym samym czasie mój 7-letni synek maszerował dziarsko obok nas z małym plecakiem i nie marudził, bo wiedział, że w góry idzie się po to, żeby chodzić. Wychowanie dzieci w dzisiejszych czasach − jak hodujemy niedorajdy życiowe W pewnym momencie wózek zaklinował się na jakimś małym kamieniu na asfalcie. Matka szarpnęła nim raz i drugi, mało się nie przewracając. Chłopak w środku tylko fuknął z niezadowoleniem, przewrócił oczami i rzucił w stronę matki pełne pretensji zdanie, że mogłaby jechać ostrożniej, bo przez nią przegrał kolejny poziom w grze. Myślałam, że ta kobieta go ustawi do pionu, każe mu natychmiast wysiąść i iść na piechotę. Ale na litość boską, jakże mocno się pomyliłam! Ona zaczęła go jeszcze przepraszać, poprawiła mu daszek od słońca i podała chłodny napój z rurką, żeby tylko królewicz się nie denerwował. Słuchałam tego i czułam, jak krew uderza mi do głowy. Przecież to jest jakieś hodowanie życiowych niedorajd, które za kilka lat nie będą potrafiły zrobić wokół siebie absolutnie nic. Jak ten młody człowiek ma w przyszłości poradzić sobie z jakimkolwiek wysiłkiem, z trudnościami w szkole czy w pracy, skoro od małego uczy się go, że jego jedynym zadaniem jest leżeć, pachnieć i zbierać owoce ciężkiej pracy zlanej potem matki? Jak uczyć dziecko samodzielności i wyznaczać granice? Najgorsze jest to, że tacy rodzice uważają swoje zachowanie za przejaw wielkiej, bezgranicznej miłości. Są przekonani, że chronią dziecko przed zmęczeniem, a tak naprawdę robią mu potworną niedźwiedzią przysługę. Górska turystyka z dzieckiem powinna być nauką pokonywania własnych słabości, hartowaniem charakteru i łapaniem kontaktu z naturą, a nie bezmyślnym dowożeniem leniwego nastolatka pod same drzwi schroniska. Przez takie podejście dzisiejsza młodzież nie ma szacunku do starszych, do ich pracy i wysiłku. Ta zlana potem matka pchała ten wózek z miną męczennicy, a jej syn traktował ją jak darmowego tragarza. Co o tym myślicie, drogie czytelniczki? Czy Waszym zdaniem to ja jestem staroświecka, a duże dziecko w wózku spacerowym na szlaku w Tatrach to dzisiaj normalny objaw troski rodzicielskiej? Jak dla mnie to była skrajna kompromitacja, która idealnie pokazuje, dokąd zmierza współczesne bezstresowe wychowanie. Pozdrawiam serdecznie całą Redakcję Mamotoja, Karolina Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Pierwszego dnia obozu syn zadzwonił z płaczem. Wychowawcom powiem jedno: dziękuję”
Przykre sceny przy budce z lodami w Ustce. „Dziecko aż zanosiło się płaczem, a mama udawała, że nie widzi”
„Najpierw usłyszałam płacz. Gdy odwróciłam głowę, zobaczyłam małego chłopca, który wyciągał rączki do mamy. Ona ani razu na niego nie spojrzała” – pisze nasza czytelniczka.
Spacerowaliśmy z rodziną po deptaku w Ustce. Jak wielu turystów zatrzymaliśmy się przy jednej z budek z lodami. Kolejka była długa, dzieci przebierały nogami z niecierpliwości, a wokół unosił się zapach gofrów. Właśnie wtedy zauważyłam tego chłopca. Maluch od początku był wyraźnie zmęczony. Pocierał oczy, przytulał się do mamy i co chwilę prosił, żeby wzięła go na ręce. Ona stała w kolejce i przeglądała telefon. Chłopiec próbował zwrócić na siebie uwagę, delikatnie ciągnąc ją za sukienkę. „Nie kupiła mu lodów. Nie to było najgorsze...” Po chwili chłopiec zobaczył, że inne dzieci trzymają w rączkach kolorowe lody. Poprosił mamę, żeby też mu kupiła. Nie usłyszałam całej rozmowy, ale kobieta stanowczo odmówiła. Nie zdziwiło mnie to. Każdy rodzic ma prawo powiedzieć dziecku „nie”. Sama wielokrotnie odmawiam swoim dzieciom różnych rzeczy i nie mam z tego powodu wyrzutów sumienia. Najbardziej poruszyło mnie jednak to, co wydarzyło się później. Chłopiec rozpłakał się. Nie wpadł w histerię, nie rzucał się na ziemię. Po prostu płakał coraz głośniej i wyciągał rączki w stronę mamy, jakby szukał u niej ukojenia. Ona nie zareagowała. Patrzyła przed siebie, jakby była w kolejce sama. W pewnym momencie zauważyłam, że kilka osób zaczęło spoglądać na chłopca z ogromnym współczuciem. Starsza pani stojąca przede mną ścisnęła mocniej torebkę i cicho powiedziała do męża: – Serce się kraje. Ten chłopiec nie wyglądał na dziecko, które domaga się zabawki za wszelką cenę. Wyglądał jak maluch, który był zmęczony, rozczarowany i bardzo potrzebował, żeby mama go przytuliła albo chociaż spojrzała mu w oczy. Nie dostał nawet tego. Po kilku minutach kobieta... kupiła gofra i ruszyła dalej. Chłopiec szedł za nią zapłakany, co chwilę ocierając policzki. „Dzieci nie zawsze płaczą przez lody” Od tamtej chwili minęło już trochę czasu, a ja wciąż myślę o tej scenie. Nawet nie dlatego, że dziecko nie dostało lodów, a mamusia kupiła sobie cieplutkiego, chrupiącego gofra, chociaż jest w tym coś naprawdę okrutnego. Zastanawiam się jednak, czy czasami nie zapominamy, że za dziecięcym płaczem bardzo często kryje się coś więcej niż ochota na słodycze. Może zmęczenie. Może przebodźcowanie. Może potrzeba bliskości. Trzyletnie dziecko nie potrafi jeszcze powiedzieć: „Mamo, jest mi trudno”. Ono pokazuje to emocjami, a naszym zadaniem jest te emocje zauważyć. Nie zawsze musimy kupować dziecku loda, ale zawsze powinniśmy je zauważyć. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Odmowa zakupu lodów czy innej zachcianki nie jest błędem wychowawczym. Dzieci potrzebują granic i uczą się, że nie każde pragnienie zostanie spełnione. Specjaliści zwracają jednak uwagę, że równie ważne jak sama odmowa jest dostrzeżenie emocji dziecka. Trzyletni maluch nie ma jeszcze dojrzałych sposobów radzenia sobie z rozczarowaniem. Krótka rozmowa, przytulenie czy nazwanie jego uczuć nie oznaczają ulegania – pokazują dziecku, że nawet wtedy, gdy słyszy „nie”, nadal jest ważne i wysłuchane. Zobacz także: Przykre sceny na plaży w Łebie: ludzie odwracali wzrok. „Chłopiec prosił mamę, żeby przestała. Aż zanosił się płaczem” Dantejskie sceny za parawanem w Kołobrzegu. „Po wszystkim matka wytarła ręce i udawała, że nic się nie stało” Niestosowne zwyczaje na all inclusive w Turcji. „Kelnerzy podchodzą do dzieci, a rodzice pękają ze śmiechu”
Rodzice pokochali ten wakacyjny trend rodem z PRL. „Zaoszczędziłam kilka tysięcy, a dzieci zachwycone”
Jeszcze niedawno media społecznościowe przekonywały nas, że udane wakacje muszą wyglądać podobnie: hotel z basenem, opaska all inclusive na ręce, egzotyczne jedzenie i zdjęcia z leżaka. Dziś coraz więcej rodzin mówi: „Dziękujemy, wysiadamy”.
Wraca coś, co wielu z nas pamięta z dzieciństwa. Kempingi, domki z własną kuchnią, gotowanie na gazowej kuchence, konserwy, słoiki z domowym obiadem, składane krzesła i wieczory przy ognisku. Jedni nazywają to wakacjami w stylu PRL. Inni – po prostu rozsądnym odpoczynkiem. Co ciekawe, nie zawsze chodzi wyłącznie o pieniądze. Owszem, koszty mają znaczenie. W ostatnich latach ceny noclegów, restauracji i zagranicznych wyjazdów mocno wzrosły. Ale wielu rodziców podkreśla, że odkryli coś, o czym wcześniej zapomnieli – że dzieci wcale nie potrzebują codziennych animacji i hotelowych atrakcji, żeby świetnie się bawić. Kemping przeżywa drugą młodość W Polsce wyraźnie rośnie zainteresowanie kempingami, polami namiotowymi i caravaningiem. Organizacje branżowe oraz właściciele kempingów od kilku sezonów zwracają uwagę, że wiele obiektów w szczycie lata rezerwowanych jest z dużym wyprzedzeniem. Dla rodzin to często sposób na wakacje znacznie tańsze niż pobyt w hotelu, ale też bardziej swobodne. – Nasze bliźniaczki mają już 13 lat i praktycznie od małego jeździmy na kempingi. Mamy duży namiot, własną kuchenkę, składane meble i cały rytuał rozstawiania obozowiska. Dziewczyny zawsze śmieją się, że pierwszego dnia tata jest kierownikiem budowy. Dla nas to przygoda. Wieczorem gramy w karty, chodzimy na plażę, poznajemy ludzi. Nigdy nie zamieniłabym tego na hotel – opowiada Ewa. Jak przyznaje, wielu znajomych dziwi się ich wyborowi. – Słyszę czasem: „Naprawdę was stać tylko na namiot?”. A prawda jest taka, że moglibyśmy pojechać do hotelu. Tylko po prostu nie chcemy. Domki z kuchnią zamiast all inclusive Coraz popularniejsze są również rodzinne wyjazdy do domków letniskowych z aneksem kuchennym. Rodzice sami przygotowują śniadania i część obiadów, a do restauracji chodzą tylko od czasu do czasu. – Przez wiele lat lataliśmy za granicę. Grecja, Chorwacja, Turcja. Było świetnie, ale rachunki po wakacjach też robiły wrażenie. W zeszłym roku pierwszy raz wynajęliśmy domek nad jeziorem z kuchnią. Sama gotowałam śniadania i większość obiadów. Policzyłam wszystko po powrocie i wyszło, że zaoszczędziliśmy około pięciu tysięcy złotych w porównaniu z wcześniejszymi wyjazdami. W tym roku robimy dokładnie to samo – mówi Katarzyna, mama 8-letniego Michała. – Syn nawet nie zapytał, dlaczego nie lecimy samolotem. Był zachwycony, że codziennie łowił ryby, jeździł na rowerze i wieczorem piekł z nami kiełbaski. Myślę, że to ja bardziej potrzebowałam hotelu niż on. Dzieci zapamiętują czas z rodzicami, nie standard hotelu Psychologowie od dawna podkreślają, że dzieci znacznie lepiej zapamiętują wspólnie spędzony czas niż poziom luksusu. Liczy się poczucie bliskości, wspólne rytuały i doświadczenia. – Co roku przygotowuję kilka słoików z leczo, sosem do makaronu i zupą pomidorową. Znajomi się śmieją, że zachowuję się jak moja mama w latach 90. Tylko że dzięki temu nie wydajemy codziennie kilkuset złotych w restauracjach. Za te pieniądze możemy zostać nad morzem dwa albo trzy dni dłużej. Dla dzieci to ma dużo większą wartość – opowiada Monika, mama 6- i 10-letnich dzieci. Dodaje, że jej dzieci najbardziej wspominają... rzeczy, które nic nie kosztowały. – Budowanie tamy z kamieni, łapanie kijanek, naleśniki smażone na kuchence turystycznej i spanie w śpiworach. Gdy pytam ich o najlepsze wakacje, nigdy nie mówią o hotelach. Coraz więcej rodziców dochodzi więc do podobnego wniosku. Wakacje w stylu PRL nie są już symbolem oszczędzania z konieczności. Dla wielu rodzin stają się świadomym wyborem. Pozwalają zwolnić, spędzić więcej czasu razem i nie wracać z urlopu z poczuciem, że właśnie wydali równowartość kilku miesięcznych pensji. Być może właśnie dlatego ten trend tak szybko zyskuje popularność. Bo przypomina, że najlepsze rodzinne wspomnienia rzadko rodzą się przy hotelowym bufecie. Znacznie częściej powstają przy składanym stoliku, kubku herbaty i wieczorze spędzonym pod gwiazdami. Zobacz także: W wakacje codziennie podrzuca 8-letnie dziecko sąsiadce. „Ona przecież i tak nie pracuje” „Zafundowałam 14-letniemu synowi wakacje marzeń w Egipcie. Gdy zobaczyłam, co ten niewdzięcznik robi w pokoju, serce mi pękło” Matka do wygodnickich rodziców: „Biedne dzieci, które na urlopie nie wyściubiają nosa z telefonu. Odbieracie im radość wakacji”
Niestosowne zwyczaje na all inclusive w Turcji. „Kelnerzy podchodzą do dzieci, a rodzice pękają ze śmiechu”
Na wakacjach łatwo ulec atmosferze beztroski. Śmiejemy się, kiedy śmieją się inni, i zakładamy, że skoro wszyscy dobrze się bawią, to nasze dziecko też.
Wakacje all inclusive mają być czasem odpoczynku. Nasza czytelniczka przekonuje jednak, że podczas pobytu w Turcji zobaczyła coś, co skłoniło ją do refleksji o granicach, które w 40 stopniach zdają się rozmywać. Słusznie zauważa, że dziecko również ma prawo do własnych granic, nawet jeśli dorosły uznaje je za „zabawne”. „Wszyscy się śmiali. Tylko moje dziecko nie” Pojechaliśmy do Turcji z pięcioletnią córką Zuzią. To były jej pierwsze zagraniczne wakacje. Jest pogodnym dzieckiem, ale potrzebuje chwili, żeby oswoić się z nowymi ludźmi. Pierwszego dnia poszliśmy do bufetu na kolację. Córka sama nałożyła sobie makaron w sosie, jakieś warzywa. Była z siebie dumna, bo bardzo lubi robić takie rzeczy samodzielnie. Do naszego stolika podszedł kelner. Najpierw coś do niej powiedział po angielsku, potem po turecku. Nie zrozumiała ani słowa. Uśmiechnęła się tylko niepewnie. Po chwili zabrał jej talerz. Odszedł kilka kroków dalej i zaczął żartować. Udawał, że zaraz zje kolację Zuzi. Przy sąsiednich stolikach kilka osób wybuchnęło śmiechem. Moja córka nie. Patrzyła na mnie coraz bardziej przestraszona. – Czemu pan mi zabrał...? – zapytała cichutko. Po chwili kelner wrócił, oddał talerz i próbował jeszcze pogłaskać ją po głowie. Córka aż się wzdrygnęła. To był moment, w którym wiedziałam, że muszę reagować. Grzecznie poprosiłam kelnera, żeby nie głaskał mojej córki ani z niej nie żartował. „Usłyszałam, że przesadzam” Jeszcze kilka razy miały miejsce podobne sytuacje. Zuzia ma złote loczki, wielkie niebieskie oczy, wiem, że przyciąga wzrok w kraju, gdzie jednak jest inna kultura i trochę inny typ urody. Zdarzało się, że ktoś z obsługi chciał robić jej zdjęcie albo jakoś ją zagadywał czy próbował pożartować, pogłaskać po włosach. Ja nie twierdzę, że ten kelner czy jacyś inni ludzie chcieli zrobić coś złego. Jestem przekonana, że w jego oczach był to niewinny żart i sposób na rozluźnienie atmosfery. No, taka część kultury, takie poczucie humoru. Zresztą potem rozmawiałam z inną rodziną z Polski. Tamta mama mi powiedziała, że przecież kelner był przesympatyczny i że Zuzia musi trochę wyluzować, a nie taka nabuzowana zawsze jak bąk. Strasznie mnie to uderzyło, takie podejście, że dziecko musi się zgadzać i cieszyć, kiedy ktoś je zaczepia. Pięciolatka nie ma obowiązku uśmiechać się do każdego dorosłego tylko dlatego, że ten ma dobre intencje. Nie musi pozwalać się dotykać. Nie musi śmiać się z żartów, których nie rozumie. Nie musi udawać, że wszystko jest w porządku. „Granice dziecka są ważniejsze niż dobre samopoczucie dorosłego” Po tamtej sytuacji długo rozmawiałam z córką. Powiedziałam jej, że zrobiła dokładnie to, co powinna. Cofnęła się, kiedy poczuła dyskomfort, i przyszła do mnie, żeby mi o wszystkim opowiedzieć. Mam nadzieję, że zapamięta z tych wakacji właśnie to. Że ma prawo powiedzieć „nie”. Że nie musi być miła za wszelką cenę. Że nawet jeśli wszyscy wokół się śmieją, jej uczucia nadal są ważne. Naszym zadaniem, jako rodziców, nie jest pilnowanie, żeby nasze dzieci przypadkiem nie uraziły dorosłego. Cioci czy babci, kiedy chcą dać dziecku buziaczka, a ono się wyrywa. Albo właśnie kelnera, kiedy ten żartuje i wszyscy się świetnie bawią. Wszyscy oprócz dziecka. Naszym zadaniem jest sprawić, żeby nasze dziecko czuło się bezpiecznie, i nikt mnie nie przekona, że jest inaczej. Komentarz redakcji W wielu hotelach w Turcji, Egipcie czy Tunezji obsługa nawiązuje z dziećmi bardzo serdeczny kontakt. Żarty, krótkie przekomarzanie się czy wspólne wygłupy często są elementem lokalnej kultury gościnności i dla wielu rodzin stanowią miłe wspomnienie z wakacji. Warto jednak pamiętać, że dzieci różnią się temperamentem. To, co dla jednego malucha będzie świetną zabawą, dla innego może być źródłem stresu. Jeśli rodzic widzi, że dziecko czuje się niekomfortowo, ma prawo zareagować i poprosić o zakończenie takiej interakcji. Najważniejszym wyznacznikiem powinny być emocje dziecka, a nie oczekiwania otoczenia. Jeśli rodzic widzi, że dziecko czuje się skrępowane, przestraszone lub wyraźnie nie chce uczestniczyć w takiej interakcji, ma pełne prawo zareagować. Specjaliści podkreślają, że uczenie dzieci stawiania granic i szanowania własnego dyskomfortu jest ważnym elementem budowania poczucia bezpieczeństwa i sprawczości. Zobacz także: „To żaden wyczyn jechać na all inclusive i pokazać dziecku basen”. Matka chwali się, że jej syn zwiedził pół Polski, zamiast leżeć plackiem Wielu rodziców robi to odruchowo. „To było nasze pierwsze all inclusive. Przez własne dzieci stałam się obiektem kpin” Plaga na all inclusive. „To najgorszy typ rodzica. Obserwowałam ich przy basenie. Myśleli, że nikt nie widzi”
Podróż w wersji „pod włos” to najlepsze, co możesz dać dziecku. Im trudniej, tym lepiej
Podróż z dzieckiem zawsze jest wyzwaniem. Wielu rodziców z niej rezygnuje ze strachu przed trudnościami. W rzeczywistości jednak to właśnie te trudności są w stanie dać najwięcej naszym pociechom. - Niewielkie, możliwe do udźwignięcia wyzwania mogą uczyć elastyczności i budować przekonanie: „Nie wszystko poszło zgodnie z planem, ale znaleźliśmy rozwiązanie” - tłumaczy psycholożka Ewa Sękowska-Molga. Więc to najlepsze, co możesz dać swojemu dziecku.
„Jak będziesz miała dzieci, skończy się to latanie po świecie”, „Z dzieckiem już się nie da tak podróżować”, „Nie boisz się tak latać wszędzie z dzieckiem?” – z takimi pytaniami spotyka się wiele kobiet przed ciążą czy planujących macierzyństwo, ale też mam, które decydują się na podróżowanie z dziećmi. Przez tego typu pytania i takie podejście wielu rodziców obawia się wyjazdów z pociechami. Sama znam przypadki osób, które ze strachu przed tym, że coś złego się wydarzy, na dobre rezygnowały z zagranicznych wojaży z dzieckiem. Znam też jednak osoby, które się nie boją i decydują się na taki krok. Bo doskonale zdają sobie sprawę, że podróże to najlepsze, co mogą dać swojemu maleństwu. Czym skorupka za młodu nasiąknie Mam poczucie, że gdyby te dwie grupy rodziców spotkały się ze sobą, byłoby o wiele mniej rodzin, które obawiają się podróżowania z dziećmi. Bo to, co może się wydarzyć, jest niewspółmierne do tego, jak wiele tego typu wyjazdy dają maluchom. - Moja córka ma dziś siedem lat i podróżuje ze mną właściwie od urodzenia – najpierw autem, potem samolotem (pierwszy lot miała na drugie urodziny), a od jakiegoś czasu najczęściej kamperem. Zdążyłyśmy razem zwiedzić kilka krajów – Maroko, Danię, Czarnogórę, Albanię, Oman, Włochy, Estonię – i mamy za sobą zarówno wygodne, jak i całkiem survivalowe wyprawy. Jestem przekonana, że to właśnie podróżom zawdzięczam to, kim ona dziś jest – mówi Gabriela. Gabriela swoją miłość do podróży automatycznie przeniosła na swoją córeczkę. Tym samym sama dostrzega, że dzięki temu zapewnia jej nie tylko wakacyjne atrakcje, ale przede wszystkim doświadczenia, które kształtują jej osobowość. - Podróż daje dziecku możliwość poznawania świata w najbardziej naturalny sposób – przez doświadczenie. Zamiast tylko słuchać o innych miejscach, językach czy zwyczajach, dziecko może je zobaczyć, usłyszeć i poczuć. Uczy się, że świat jest różnorodny, a ludzie mogą żyć inaczej niż jego własna rodzina – tłumaczy psycholożka Ewa Sękowska-Molga, która prowadzi na Instagramie profil @mama_psycholog_dzieciecy. – Nie przeceniałabym jednak samych atrakcji czy liczby odwiedzonych krajów. Z perspektywy psychologa najważniejsze jest często to, co dzieje się między dzieckiem a rodzicem. Wspólne odkrywanie, rozmowy, śmiech, ale też radzenie sobie z drobnymi komplikacjami mogą budować bliskość i poczucie, że jesteśmy zespołem. Z perspektywy osoby, która dużo podróżuje, choć nie ma dzieci, mogę stwierdzić, że sama dostrzegam, jak wiele daje mi odwiedzanie innych krajów. Poznawanie nowych kultur, rozmawianie z ludźmi o innych wartościach, wierzeniach i podejściu do życia, próbowanie nowych smaków – wszystko to sprawia, że staję się o wiele bardziej otwarta na nowe doświadczenia i tolerancyjna. A czym skorupka za młodu nasiąknie… Mówi się, że dzieci należy uczyć języków od małego, bo właśnie wtedy najszybciej przychodzi im nauka. Podobnie jest z doświadczeniami z podróży. Dostrzega to także Gabriela, obserwując swoją córeczkę. - Je wszystko i lubi próbować nowych rzeczy – nawet jeśli czasem tą nową rzeczą są po prostu frytki w nowym kraju. Potrafi spać wszędzie: w namiocie na dachu jeepa, w śpiworze na plaży, w hotelu – dla niej to żadna różnica. Szybko nauczyła się pływać i nurkować, bo od zawsze zachęcaliśmy ją do wody, więc nigdy się jej nie bała. Z natury jest nieśmiała, ale każdego roku widzę, jak w podróży przełamuje kolejną barierę – nawiązuje nowe znajomości, bierze udział w planowaniu wypraw, jest ich pełnoprawną uczestniczką, nie tylko biernym pasażerem. Zaczęła też doceniać angielski – bo w podróży naprawdę się przydaje, kiedy chce się zagrać z lokalsami w piłkę albo kupić sobie lody – i chętniej się go uczy. „Mamo, kiedy znowu będziemy spać na pustyni?” Doświadczenia, jakie czekają na nas podczas podróży, są bezcenne. Oczywiście są ludzie, którzy wybierają wersję all inclusive, głównie leżą nad basenem, odpoczywając – i to na pewno też jest ok. Ale zwiedzając, rozmawiając z lokalsami, robiąc zakupy na miejscowym targu i próbując lokalnej kuchni, jesteśmy w stanie poznać znacznie więcej i wynieść z naszych podróży cenną lekcję. I tak samo jest z dziećmi. Im więcej im pokażemy, tym bardziej poszerzymy ich horyzonty. Szczególnie wtedy, gdy pojawią się pierwsze podróżnicze trudności. - „Mamo, kiedy znowu będziemy spać na pustyni?" – to u nas zupełnie normalne pytanie – podkreśla Gabriela. – A im trudniej, tym lepiej. Bo to właśnie te momenty, w których jest niewygodnie, zimno, coś idzie nie tak albo trzeba się czegoś bać – uczą najwięcej. Nie unikamy tych sytuacji, wręcz przeciwnie: szukamy ich. Widzę, że nawet kiedy córka się czegoś obawia albo coś jest dla niej niekomfortowe, to i tak próbuje. Tak było, gdy w środku nocy szukaliśmy skorpionów na pustyni w Omanie. Tak było, gdy zeszła pod wodę w Albanii, choć nurkowanie ją stresowało. Za każdym razem po drugiej stronie strachu jest duma – i to ona zostaje na dłużej niż sam strach. Gdy maluch nas obserwuje, pewne czynności, które my wykonujemy, stają się dla niego naturalne – nawet jeśli na początku są czymś nowym, a nawet nieco stresującym. Tego typu doświadczenia potrafią zapewnić dziecku szereg cennych kompetencji, które będzie mogło wykorzystać nie tylko teraz, ale też, a może i przede wszystkim, w dorosłym życiu. Jakie to umiejętności? - Przede wszystkim elastyczność. Dziecko przekonuje się, że nie zawsze śpi się we własnym łóżku, je o tej samej porze i realizuje plan dokładnie tak, jak został ustalony – przekonuje Ewa Sękowska-Molga. – Rozwija też samodzielność i sprawczość, szczególnie gdy rodzice pozwalają mu aktywnie uczestniczyć w podróży. Nawet małe dziecko może spakować swój plecak, wybrać jedną atrakcję albo pomóc odnaleźć numer peronu. Starsze może sprawdzić trasę, zamówić coś w restauracji czy pilnować czasu. Kompetencje i doświadczenia są bezcenne – szczególnie wtedy, gdy wynikają z trudności. Bo choć ich boimy się najbardziej, będąc rodzicami, to właśnie one są kluczowe w wychowywaniu dziecka. Im trudniej, tym lepiej - Nowe miejsca i kultury są ważne, ale same w sobie nie gwarantują, że podróż będzie dla dziecka rozwijająca. Kluczowe jest to, czy dziecko ma szansę przeżywać ją w swoim tempie i czy obok znajduje się dorosły zainteresowany jego perspektywą. Niewielkie, możliwe do udźwignięcia wyzwania mogą uczyć elastyczności i budować przekonanie: „Nie wszystko poszło zgodnie z planem, ale znaleźliśmy rozwiązanie”. Dziecko odkrywa wtedy, że frustracja, rozczarowanie czy niepewność są nieprzyjemne, lecz można przez nie przejść – tłumaczy psycholożka. Warto jednak pamiętać, że wakacje z dzieckiem to też nie może być obóz przetrwania. Ekspertka podkreśla, że nie wszystkie trudności są do przejścia dla dzieci i że warto brać to pod uwagę. Zbytnie przemęczenie, wielogodzinne czekanie na lotnisku bez jedzenia czy oczekiwanie, że zmęczone dziecko dostosuje się do szybkiego tempa zwiedzania, nie jest odpowiedzialne – i może przynieść jedynie niechęć malucha do kolejnych podróży. A jakie wyzwania są ok i kształtują jego osobowość? - Najwięcej można nauczyć się na sytuacjach, które są nieprzewidziane, ale jednocześnie bezpieczne. Odwołany pociąg może stać się okazją do wspólnego szukania innego połączenia. Zmiana pogody pokazuje, że czasem trzeba zrezygnować z pierwotnego pomysłu. Obcy język uczy, że możemy porozumiewać się nie tylko perfekcyjnymi zdaniami, ale też gestem, pojedynczym słowem czy prośbą o pomoc. Duże znaczenie ma reakcja rodzica. Dziecko potrzebuje zobaczyć, że można poczuć złość czy stres, a mimo to zatrzymać się i zastanowić, co dalej. Zamiast mówić: „Nie ma się czym przejmować”, lepiej powiedzieć: „Widzę, że jesteś rozczarowany. Ja też. Sprawdźmy, co możemy teraz zrobić” – podkreśla Ewa Molga. Nigdy nie możemy zapominać, że w każdej życiowej trudności to my jesteśmy tymi odpowiedzialnymi dorosłymi, którzy są dla dziecka przykładem. Jeżeli my zachowamy spokój i pokażemy, że da się w tej sytuacji znaleźć rozwiązanie, również dziecko będzie spokojne i zaradne. Gorzej, gdy zaczniemy panikować. Trudności w podróży wzmacniają twoją więź z dzieckiem Podejście rodzica ma tu ogromne znaczenie. Jeżeli dziecko ma świadomość, że mama i tata czują się w danej sytuacji komfortowo i są ciekawi świata – nawet jeśli pojawiają się trudności – też poczuje się pewniej w danej sytuacji. Jeżeli jednak rodzic zaczyna panikować, wówczas dziecko ma poczucie, że traci grunt pod nogami i też wpada w panikę. - Dziecko doświadcza rodzica jako osoby, która jest po jego stronie. W trudnej sytuacji szczególnie wyraźnie widzi, czy dorosły zauważa jego emocje, pomaga mu się uspokoić i szuka rozwiązania, czy raczej obwinia je za reakcję. Więź buduje się nie tylko poprzez przyjemność, ale również poprzez wspólne przechodzenie przez rozczarowanie, zmęczenie czy niepewność. Nie oznacza to, że rodzic musi być przez cały czas spokojny i uśmiechnięty. Może powiedzieć: „Ja też jestem zdenerwowany, potrzebuję chwili, żeby pomyśleć”. Ważne, aby odpowiedzialność za opanowanie sytuacji nie została przerzucona na dziecko – tłumaczy psycholożka. Jeżeli rodzice postarają się zachować spokój i nie będą przerzucać swoich emocji na pociechę, wtedy dziecko też będzie miało świadomość, że sobie poradzi. I że każda trudność w podróży jest warta tego, czego w rzeczywistości doświadczy na wakacjach. - Dzieci, którym oszczędza się wszystkich trudności, nie mają okazji przekonać się, że potrafią sobie z nimi poradzić. Podróż w wersji „pod włos” – bez klimatyzowanego autokaru i szwedzkiego stołu – daje dziecku coś, czego żadna wygoda nie da: pewność, że da radę, nawet gdy jest ciężko. I że świat, mimo że bywa nieprzewidywalny, jest bardziej fascynujący niż straszny – podkreśla Gabriela. Kluczowe jest zatem odpowiednie przygotowanie do podróży siebie i dziecka. A tu, jak w wielu przypadkach w życiu, odpowiednia jest metoda małych kroków. Warto zacząć od bliskich odległości, a potem je rozszerzać. Podróż samochodem na początek jest ok – nawet za granicę. Potem warto wprowadzać większe wyzwania – jak np. lot samolotem. I warto rozmawiać z dzieckiem, pozwolić mu być aktywnym uczestnikiem tej wyprawy. Niech wie, dokąd jedziecie, po co, czego warto w danym miejscu doświadczyć. To będą jego najpiękniejsze wspomnienia. No i trzeba dostosować ten plan do malucha. Dziecko nie będzie w stanie zrobić 30 tysięcy kroków dziennie, ma prawo być zmęczone, mieć gorszy dzień. - Warto obserwować konkretne dziecko, zamiast porównywać je z rodzeństwem czy dziećmi znajomych. Jednemu wystarczy informacja, że jutro śpimy w nowym miejscu. Inne będzie potrzebowało zdjęć hotelu, dokładnego planu i zabrania ulubionej poduszki. To nie jest rozpieszczanie. Przewidywalność pomaga dziecku poczuć się bezpiecznie, a dzięki temu łatwiej otworzyć się na nowe doświadczenia – podkreśla ekspertka. – Rodzice często próbują zmieścić w planie zbyt wiele. Skoro wyjazd kosztował i długo na niego czekaliśmy, pojawia się presja, żeby wykorzystać każdą chwilę. W efekcie rodzina przemieszcza się od atrakcji do atrakcji, a zmęczenie i napięcie stopniowo rosną. Drugim błędem jest oczekiwanie, że dziecko powinno być przez cały wyjazd zachwycone i wdzięczne. Tymczasem może ono marudzić nawet w pięknym miejscu, pokłócić się z rodzeństwem albo powiedzieć, że najbardziej podobał mu się hotelowy basen. To nie świadczy o tym, że nie docenia podróży. Dzieci przeżywają wakacje po swojemu. Nie oczekujmy zatem od razu, że nasze dziecko przyzwyczai się do naszego trybu życia „sprzed dzieci”. Że nic się nie zmieni. Że będziemy podróżować dokładnie tak jak wcześniej. Jeżeli tak się uda – super. Ale jeśli nie, możemy się rozczarować. O wiele lepiej dać sobie i dziecku przestrzeń na wspólne uczenie się siebie w tak ekstremalnej sytuacji, jaką jest zagraniczna podróż. Poznać swoje granice i jednocześnie być dla dziecka buforem bezpieczeństwa. Bo wtedy najlepiej stawi czoła wyzwaniom, jakie mogą czekać waszą rodzinę w podróży. I najwięcej się nauczy, jednocześnie nie zrażając się do kolejnych wyjazdów.
Dojmujące sceny za parawanem w Jastarni. „Była 7 rano. Nie mogłam oderwać oczu od tego 6-latka”
„Są takie obrazy, których nie da się zapomnieć. Wystarczy kilka minut, żeby zupełnie obce dziecko zostało w naszej głowie na długo po powrocie z wakacji. Tego ranka w Jastarni patrzyłam na małego chłopca i czułam narastającą bezsilność. Najbardziej bolało mnie to, że nikt nie wydawał się dostrzegać tego, co widziałam ja” – pisze nasza czytelniczka.
Plaże nad Bałtykiem o świcie wyglądają zupełnie inaczej niż w środku dnia. Jest cicho, spokojnie i prawie pusto. Nasza czytelniczka właśnie dlatego lubi wychodzić nad morze wcześnie rano. Podczas tegorocznego urlopu w Jastarni zobaczyła jednak scenę, która odebrała jej całą przyjemność z porannego spaceru. „Chciałam przez chwilę posiedzieć sama” Dzień dobry, pojechaliśmy z rodziną do Jastarni na tydzień. Mamy dwójkę dzieci i jak większość rodziców dobrze wiemy, że podczas wakacji trudno znaleźć choć chwilę tylko dla siebie. Któregoś ranka obudziłam się bardzo wcześnie. Była dopiero siódma, mąż i dzieci jeszcze spali, więc pomyślałam, że wykorzystam ten moment i pójdę sama na plażę z kubkiem kawy. Uwielbiam takie poranki. Morze jest spokojne, na piasku nie ma jeszcze tłumów, a człowiek może po prostu posiedzieć i posłuchać fal. Usiadłam niedaleko wejścia na plażę i cieszyłam się ciszą. Po kilku minutach przyszła trzyosobowa rodzina – mama, tata i chłopiec, który miał może sześć lat. Był mniej więcej w wieku moich dzieci. Aż zaśmiałam się w duchu, bo chyba każdy Polak zna ten typ, który przybiega o świcie, żeby zająć jak najlepsze miejsce. Rozłożyli parawan, wbili go w piasek, postawili dwie torby i ręczniki. Wszystko trwało dosłownie kilka minut. W pewnym momencie usłyszałam, jak tata mówi do chłopca: – Posiedzisz chwilę, dobrze? Pilnuj miejsca. Zaraz wrócimy. Chłopiec skinął głową. Rodzice odwrócili się i poszli w stronę wyjścia z plaży. NA początku nie zwróciłam na to większej uwagi. Pomyślałam, że może czegoś zapomnieli. Spodziewałam się, że za dwie, trzy minuty znowu ich zobaczę. Mijał jednak czas, a oni nie wracali. „Siedział tam zupełnie sam” Chłopiec najpierw bawił się łopatką, później zaczął patrzeć w stronę wejścia na plażę. Co kilka chwil podnosił głowę, jakby sprawdzał, czy rodzice już idą. Pojawiali się kolejni turyści, ktoś przechodził z psem, ktoś biegał brzegiem morza. W tym wszystkim sześciolatek siedział samotnie za dużym parawanem i po prostu czekał. Nie wyglądał na przestraszonego, ale było mi go zwyczajnie żal. Myślałam o własnych dzieciach. Nie wyobrażam sobie powiedzieć sześciolatkowi: „Pilnuj miejsca”, a samemu zniknąć z pola widzenia. Dla dorosłego to może być kilka minut. Dla dziecka taki czas potrafi ciągnąć się w nieskończoność. Po mniej więcej trzydziestu minutach rodzice wrócili. Nie wyglądali na zdenerwowanych ani zmartwionych. Rozmawiali między sobą, śmiali się. Ich syn siedział dokładnie tam, gdzie kazali mu czekać. Nie oddalił się ani na krok. Po prostu wykonywał polecenie. Nie wiem, może dla jego rodziców było to coś zupełnie normalnego. Być może uznali, że nic złego nie mogło się wydarzyć. Ja patrzyłam na to zupełnie inaczej. Nie wyobrażam sobie, że miałabym zostawić moje dzieci same na plaży, jeszcze z tak głupiego powodu jak pilnowanie miejsca. Wstałam i poszłam do hotelu, żeby wyściskać moje dzieciaki, chociaż teraz trochę żałuję, że nie podeszłam do tych rodziców i nie powiedziałam im, co o nich myślę. Od redakcji W sezonie wiele osób wybiera się na plażę bardzo wcześnie, by znaleźć dogodne miejsce. Warto jednak pamiętać, że kilkuletnie dzieci potrzebują stałej opieki dorosłych. Nawet jeśli wydają się spokojne i odpowiedzialne, pozostawienie ich samych – choćby na krótki czas – może być niebezpieczne. Wakacyjne wspomnienia buduje się przede wszystkim dzięki wspólnie spędzonemu czasowi. Trudno oczekiwać od sześciolatka, że będzie pełnił funkcję „strażnika” parawanu, podczas gdy dorośli zajmują się innymi sprawami. Zobacz także: Przykre sceny na plaży w Łebie: ludzie odwracali wzrok. „Chłopiec prosił mamę, żeby przestała. Aż zanosił się płaczem” „Pozwalam dziecku chodzić za potrzebą do morza, nie będę wydawać 5 zł. Po tym, co usłyszałam od obcej kobiety, długo nie mogłam dojść do siebie” Karygodne zachowanie matki na plaży nad Bałtykiem. „Puściły jej wszystkie hamulce. Biedne dziecko”
Matka rozkręciła aferę w samolocie. „Zapłaciłam, a nie miałam gdzie usiąść, żeby jej dziecko miało miejsce na nogi”
„Pomyślałam, że zaszła jakaś pomyłka. Uśmiechnęłam się do dzieci i grzecznie powiedziałam, że to nasze miejsca. Nie spodziewałam się, że za kilka sekund usłyszę słowa, po których w samolocie rozpęta się afera” – pisze nasza czytelniczka.
Wakacyjne loty często wiążą się z tłokiem i stresem. Rodzice podróżują z dziećmi, pasażerowie próbują zmieścić bagaże do schowków, a personel stara się sprawnie przygotować samolot do startu. Nasza czytelniczka przekonuje jednak, że nawet w takich warunkach obowiązują pewne zasady. Sama boleśnie się o tym przekonała podczas lotu z 12-letnią córką. „Specjalnie dopłaciłam do tych miejsc” Dzień dobry, w tym roku poleciałyśmy z córką na wakacje tanimi liniami. Nie był to nasz pierwszy lot, dlatego dobrze wiedziałam, że jeśli chce się mieć trochę więcej komfortu, trzeba za niego zapłacić. Nie chciałam ryzykować losowych miejsc, więc wykupiłam siedzenia z większą przestrzenią na nogi. Kosztowały więcej, ale uznałam, że skoro czeka nas kilkugodzinny lot, to warto. Na pokład weszłyśmy dość późno. Większość pasażerów siedziała już na swoich miejscach. Gdy doszłyśmy do naszego rzędu, zobaczyłam, że na naszych fotelach siedziała dwójka dzieci. Na oko miały może siedem albo osiem lat, trochę młodsze od mojej córki. Pomyślałam, że pewnie doszło do pomyłki. Uśmiechnęłam się i powiedziałam: – Przepraszam, ale to są nasze miejsca. Dzieci spojrzały po sobie, jakby nie bardzo wiedziały, co zrobić. Wtedy doskoczyła do nas ich mama. Powiedziała zupełnie spokojnym tonem, że posadziła dzieci tutaj, bo mają więcej miejsca na nogi. Dodała, że przecież samolot nie jest jeszcze pełny i możemy usiąść gdzieś indziej. Grzecznie odpowiedziałam, że nie chodzi o to, czy są inne wolne miejsca. Zapłaciłam za konkretne siedzenia i chciałabym z nich skorzystać. Myślałam, że na tym rozmowa się skończy, przecież to oczywiste, że skoro zapłaciłam za te miejsca, to mam do nich prawo. Jak bardzo się pomyliłam... „To tylko dzieci. Naprawdę zrobi pani z tego problem?” Kobieta momentalnie zmieniła ton. Powiedziała, że jestem bezduszna i że chyba nigdy nie podróżowałam z dziećmi. Patrzyłam na nią z niedowierzaniem, bo przecież obok mnie stała moja córka. Próbowałam spokojnie wytłumaczyć, że rozumiem, że każde dziecko chce siedzieć wygodnie. Nie rozumiem jednak, dlaczego ma się to odbywać kosztem innych pasażerów. Usłyszałam tylko, że „to przecież kilka godzin” i że mogę wykazać się odrobiną empatii. Zrobiło się naprawdę nieprzyjemnie. Wiem, że mogłabym dla świętego spokoju odpuścić, ale postanowiłam, że tak tego nie zostawię. Dopiero wtedy podeszła stewardesa i zapytała, co się dzieje. Poprosiła o karty pokładowe, spojrzała na numery miejsc i spokojnie powiedziała dzieciom, że muszą usiąść tam, gdzie zostały im przydzielone. No, właściwie ich matce to powiedziała. Ta mama zaczęła się wykłócać, ale stewardessa była nieugięta. W końcu dzieci bez słowa wstały i przesiadły się na swoje miejsca. Miałam nawet wrażenie, że było im zwyczajnie głupio. Ich mama rzuciła jeszcze w moją stronę kilka nieprzyjemnych uwag, ale potem był już spokój. Siedziałam na swoim miejscu i zastanawiałam się, skąd bierze się przekonanie, że jeśli ktoś podróżuje z dziećmi, to automatycznie może oczekiwać od innych rezygnacji z czegoś, za co zapłacili. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Od redakcji W wielu liniach lotniczych pasażerowie mogą dopłacić za wybór konkretnego miejsca – na przykład z większą przestrzenią na nogi lub w preferowanej części samolotu. Jeśli ktoś wykupił takie miejsce, ma prawo z niego skorzystać. Podróżowanie z dziećmi bywa wymagające i warto okazywać sobie wzajemną życzliwość. Dobrze jednak pamiętać, że wszelkie zmiany miejsc powinny odbywać się wyłącznie za zgodą zainteresowanych pasażerów. Samowolne zajmowanie cudzych foteli często prowadzi do niepotrzebnych konfliktów już na początku podróży. Zobacz także: Płaczące dziecko na pokładzie samolotu to nie problem. Ojciec: „Jestem dorosły i mam słuchawki” Dziadkowie wypinają się na wnuki w wakacje, a potem płacz, że nikt ich nie odwiedza. „Sami są sobie winni” Zabrała dzieci na wakacje autokarem, a koleżanki ją wyśmiały. „Jak można kisić dziecko 20 godzin?”
Przykre sceny na plaży w Łebie: ludzie odwracali wzrok. „Chłopiec prosił mamę, żeby przestała. Aż zanosił się płaczem”
„Jeszcze nigdy nie miałam takiej ochoty wtrącić się w cudze wychowanie. Patrzyłam na tę scenę i czułam narastającą złość, bo miałam wrażenie, że tylko jedna osoba nie rozumie, co właśnie przeżywa kilkuletni chłopiec. Kiedy spojrzałam na ludzi siedzących obok, zobaczyłam, że oni też odwracają wzrok z zakłopotania” – pisze nasza czytelniczka.
Wakacje nad morzem kojarzą się z beztroską, wspólną zabawą i chwilami, które zostają z rodziną na długie lata. Nasza czytelniczka przyznaje jednak, że z wyjazdu do Łeby przywiozła przede wszystkim jedno wspomnienie. Scena, którą zobaczyła na plaży, skłoniła ją do refleksji nad tym, czy dorośli zawsze potrafią usłyszeć, co naprawdę próbują powiedzieć ich dzieci. „Początkowo nie widziałam w tym nic dziwnego” Dzień dobry, wybraliśmy się z mężem i dwójką dzieci na tydzień do Łeby. Pogoda dopisała, więc większość czasu spędzaliśmy na plaży. Kilka metrów od naszego parawanu rozłożyła się młoda kobieta z chłopcem, miał może sześć lat. Oboje wyglądali na pogodnych i uśmiechniętych, dlatego nic nie zwiastowało, że za chwilę będę świadkiem takiego cyrku. Nie mówię o tym dziecku, broń Boże, ale o jego mamuśce. Kobieta co chwilę wyciągała telefon i kierowała obiektyw w stronę syna. Pomyślałam, że chce zrobić kilka pamiątkowych zdjęć albo nagrać jakiś filmik. Sama przecież fotografuję swoje dzieci podczas wyjazdów i nigdy nie przyszłoby mi do głowy, że może być w tym coś niewłaściwego. Dopiero po kilku minutach zauważyłam, że chłopiec coraz wyraźniej traci cierpliwość. „On chciał po prostu pobawić się z mamą” Kobieta prosiła syna, żeby jeszcze raz przebiegł brzegiem morza. Po chwili poprosiła go, żeby wrócił i zrobił to jeszcze raz, bo tym razem „nie wyszło”. Następnie kazała mu skakać przez fale, śmiać się do obiektywu i patrzeć w określonym kierunku. Za każdym razem znajdował się jakiś powód, dla którego trzeba było powtórzyć ujęcie. Chłopiec wykonywał wszystkie polecenia, ale z każdą minutą było widać, że ma ochotę robić coś zupełnie innego. W pewnym momencie podszedł do mamy, przytulił się do niej i cicho powiedział, że chciałby już iść z nią do wody. Nie prosił o zabawkę ani o lody. Chciał tylko pobawić się z własną mamą. Ona odpowiedziała, że „to jeszcze chwilka” i wróciła do tego, co robiła wcześniej. Cykania fotek. „Najbardziej bolało mnie to, że nikt go nie słuchał” Ta „chwilka” trwała bardzo długo. Po pewnym czasie chłopiec przestał się uśmiechać. Było widać, że jest zmęczony i sfrustrowany. Kilka razy powtórzył, że nie chce już tego robić. Potem jego głos zaczął się łamać. W końcu rozpłakał się i niemal błagał mamę, żeby przestała. Najbardziej uderzyło mnie to, że jego słowa nie robiły na niej większego wrażenia. Kobieta wyglądała, jakby była całkowicie skupiona na tym, żeby dopiąć swój plan do końca. Coraz więcej osób siedzących w pobliżu spoglądało w ich stronę. Niektórzy wymieniali zaskoczone spojrzenia, inni szybko odwracali wzrok, bo wiadomo, że uczy się nas, że mamy się nie wtrącać. Teoretycznie krzywdy mu nie robiła... Sama przez chwilę zastanawiałam się, czy powinnam podejść. Ostatecznie tego nie zrobiłam, ale mam wyrzuty sumienia. Nie wiem, kim była ta kobieta i nie chcę jej oceniać. Być może bardzo zależało jej na pięknych pamiątkach z wakacji. Wiem jednak jedno – jej syn w tamtym momencie nie marzył o kolejnych zdjęciach ani filmach. Marzył o tym, żeby mama odłożyła wszystko i weszła z nim do morza. Od tamtej sytuacji sama częściej zastanawiam się, czy nie za łatwo wpadamy w pułapkę utrwalania każdej chwili. Czasem tak bardzo chcemy zachować wspomnienia, że przestajemy naprawdę je przeżywać. Mam nadzieję, że moje dzieci za kilkanaście lat nie będą pamiętały perfekcyjnych zdjęć z wakacji. Chciałabym, żeby pamiętały przede wszystkim, że byłam obok nich, kiedy najbardziej mnie potrzebowały. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Od redakcji Fotografowanie i nagrywanie dzieci podczas rodzinnych wyjazdów jest dla wielu rodziców czymś naturalnym. Warto jednak pamiętać, że dzieci również mają swoje granice i swoje potrzeby. Jeśli wyraźnie komunikują, że nie chcą już pozować albo marzą po prostu o wspólnej zabawie, dobrze jest zatrzymać się na chwilę i ich wysłuchać. Psychologowie podkreślają, że dla dziecka największą wartość ma uważna obecność rodzica. To właśnie wspólnie spędzony czas, a nie liczba zdjęć czy nagrań, buduje poczucie bezpieczeństwa i pozostaje w pamięci na długie lata. Zobacz także: Dantejskie sceny za parawanem w Kołobrzegu. „Po wszystkim matka wytarła ręce i udawała, że nic się nie stało” Karygodne zachowanie matki na plaży nad Bałtykiem. „Puściły jej wszystkie hamulce. Biedne dziecko” „Już pierwszego dnia urlopu dostałam zakaz wstępu nad Bałtyk. Po tym, co zrobiły moje dzieci, chciałam zapaść się pod ziemię”
„Zamknęłyśmy Andzię w stodole, bo przeszkadzała nam paplająca 5-latka. Nigdy nie wybaczę sobie tego, co się z nią stało”
Zamknęłam pięcioletnią siostrzenicę w stodole, a gdy wszyscy w panice jej szukali, nie powiedziałam prawdy. Kłamstwo wyszło na jaw miesiące później, a moja siostra nigdy mi nie wybaczyła.
Wszystko zaczęło się niewinnie. Rodzinny zjazd z okazji okrągłej rocznicy ślubu moich dziadków zgromadził w starym siedlisku na wsi niemal całą rodzinę. Wokół biegała chmara dzieciaków, dorośli siedzieli przy długich stołach ustawionych pod jabłoniami, a z prowizorycznego grilla unosił się dym. Miałam wtedy czternaście lat i rozpaczliwie pragnęłam wkupić się w łaski starszych kuzynek – szesnastoletniej Kaśki i siedemnastoletniej Mai. Były dla mnie uosobieniem dorosłości. Siedziały na ławce nieco na uboczu, śmiejąc się z czegoś, co czytały w telefonach, a ja kręciłam się w pobliżu, licząc na to, że pozwolą mi dołączyć do swojego elitarnego grona. Problem w tym, że wszędzie za mną chodziła Andzia. Andzia była córką mojej najstarszej siostry, Magdy. Miała pięć lat i nie zamykała się ani na chwilę. Zadawała miliony pytań, ciągnęła mnie za rękaw i upierała się, że mam się z nią bawić w kucyki. – Ala, zrób coś z tym dzieciakiem, bo zaraz oszaleję – rzuciła Kaśka, przewracając oczami, gdy Andzia po raz setny zapytała, dlaczego trawa jest zielona. – No, weź ją gdzieś, my tu gadamy o ważnych rzeczach – dodała Maja. Poczułam, jak oblewam się rumieńcem. Chciałam im zaimponować, pokazać, że też jestem „dorosła” i że pięciolatka mnie nie interesuje. I wtedy wpadłam na najgłupszy pomysł w moim życiu. – Zagramy w chowanego! – powiedziałam głośno, żeby dziewczyny słyszały. – Andziu, idź schowaj się w stodole, a ja zaraz cię poszukam. Mała klasnęła w dłonie, zachwycona, że wreszcie zwróciłam na nią uwagę, i pobiegła w stronę starych, drewnianych wrót. Kiedy zniknęła w środku, podeszłam i szybko zasunęłam zewnętrzny skobel. Odwróciłam się z triumfalnym uśmiechem do kuzynek. – No, mamy z głowy na jakiś czas – powiedziałam, siadając obok nich. Kaśka parsknęła śmiechem. – Niezła jesteś – rzuciła z uznaniem, a ja poczułam, że rosnę. Byłam w ich paczce. Pierwsze ukłucie paniki Minęło może dwadzieścia minut. Śmiałyśmy się z chłopaków z sąsiedztwa, a ja zupełnie zapomniałam o Andzi. Dopiero gdy usłyszałam głos Magdy, mojej siostry, zesztywniałam. – Ala, widziałaś Andzię? – zapytała, podchodząc do nas. – Miała z tobą iść. Serce podeszło mi do gardła. Spojrzałam na stodołę. Była zamknięta, tak jak ją zostawiłam. Nie słyszałam żadnego płaczu ani wołania. – Yyy... nie – skłamałam, czując, jak dłonie zaczynają mi się pocić. – Pobiegła gdzieś w stronę sadu. Magda zmarszczyła brwi, ale pokiwała głową i odeszła w stronę drzew. Spojrzałam na kuzynki. Obie miały miny równe przerażone jak moja. – Zamknęłaś ją tam? – syknęła Maja. – Idź ją wypuść, bo będzie dym. Wstałam na miękkich nogach i pobiegłam do stodoły. Odsunęłam skobel, który teraz wydawał mi się ciężki jak z ołowiu, i wślizgnęłam się do środka. Wewnątrz panował półmrok, pachniało starym sianem i kurzem. – Andzia? – zawołałam szeptem. – Andzia, wychodź, koniec zabawy. Cisza. Przeszłam przez całą stodołę, zaglądając za stare maszyny rolnicze i stosy skrzynek. Nikogo nie było. Dopiero na samym końcu zobaczyłam, że małe, boczne drzwi prowadzące na pole są uchylone. Odetchnęłam z ulgą, ale jednocześnie ogarnęła mnie panika. Wyszła sama. Ale gdzie poszła? Wokół były tylko pola i las. Wyszłam ze stodoły i pobiegłam do kuzynek. – Nie ma jej – powiedziałam zdyszana. – Wyszła drugimi drzwiami. – O Boże – jęknęła Kaśka. – My nic nie wiemy, jasne? Nie mieszałaś nas w to. Festyn zmienia się w koszmar Pół godziny później cały zjazd zamienił się w akcję poszukiwawczą. Dorośli biegali po posesji, nawoływali, ktoś dzwonił po sąsiadach. Magda była blada jak ściana, jej mąż, Robert, biegał po sadzie z latarką, choć jeszcze nie było ciemno. – Gdzie ona może być?! – krzyczała Magda, płacząc. – Przecież nigdy sama nie oddalała się z podwórka! Stałam w kącie z kuzynkami, dygocząc z nerwów. Chciałam krzyknąć, powiedzieć prawdę, przyznać się, że zamknęłam ją w stodole, ale strach mnie paraliżował. Wyobrażałam sobie, jak wszyscy na mnie patrzą, jak Magda mnie nienawidzi, jak rodzice krzyczą. Milczałam. Czas mijał, a atmosfera gęstniała. Ktoś zaproponował telefon na policję. Wtedy, zza rogu domu, wyszła Andzia. Miała ubrudzoną sukienkę i buzię upapraną jagodami. – O, tu jesteście! – powiedziała wesoło. – A ja byłam u pani Krystyny zobaczyć małe kotki. Pani Krystyna mieszkała dwa domy dalej. Magda rzuciła się z płaczem i zamknęła małą w ramionach. Wszyscy odetchnęli z ulgą. Nikt nie pytał, jak Andzia wyszła z podwórka. Wszyscy po prostu cieszyli się, że nic jej nie jest. Ja też. Ulga była tak wielka, że omal nie zemdlałam. Wymieniłyśmy z kuzynkami porozumiewawcze spojrzenia. Nasza tajemnica była bezpieczna. Prawda po miesiącach Życie toczyło się dalej. Wróciliśmy do domu, rozpoczęła się szkoła, a incydent na zjeździe rodzinnym stał się tylko wspomnieniem z kategorii „dobrze, że nic się nie stało”. Jednak poczucie winy mnie nie opuszczało. Za każdym razem, gdy widziałam Magdę, czułam ścisk w żołądku. A widywałyśmy się często, bo wpadała do nas na niedzielne obiady z Andzią i Robertem. Zawsze byłam dla nich miła, a dla małej wyjątkowo cierpliwa, co moja mama chwaliła, mówiąc, że w końcu dojrzewam. Prawda wyszła na jaw w najmniej oczekiwanym momencie. To było w grudniu, tuż przed świętami. Byliśmy u Magdy, pomagając jej lepić pierogi. Andzia bawiła się na podłodze swoimi figurkami. – A pamiętasz, mamo, jak Ala mnie zamknęła u pradziadków? – zapytała nagle, układając kucyki w rzędzie. W kuchni zapadła martwa cisza. Magda, z rękami umazanymi mąką, spojrzała na córkę, a potem na mnie. – O czym ty mówisz, kochanie? – zapytała cicho. – No, bawiliśmy się w chowanego i Ala mnie zamknęła w tej wielkiej szopie. Ale ja wyszłam drugimi drzwiami i poszłam do kotków – powiedziała mała, w ogóle nie zdając sobie sprawy z wagi swoich słów. Spojrzałam na siostrę. Jej twarz zmieniła wyraz z zaciekawienia w niedowierzanie, a potem w coś, czego nigdy u niej nie widziałam. Zimny, twardy gniew. – Ala? – jej głos był niebezpiecznie spokojny. – To prawda? Zrobiło mi się słabo. Nie mogłam już kłamać. – Ja... ja nie chciałam... – wydukałam, czując, jak łzy napływają mi do oczu. – Chciałam, żeby poszła się schować, i zamknęłam drzwi... ale myślałam, że zaraz ją wypuszczę... – Zamknęłaś pięcioletnie dziecko w stodole? – wtrącił się Robert, który do tej pory milczał. – I kiedy jej szukaliśmy, kiedy Magda odchodziła od zmysłów, ty milczałaś?! Rozpłakałam się na dobre. – Przepraszam! Bałam się! – szlochałam. Magda wytarła ręce w ścierkę. Jej ruchy były powolne i przerażająco opanowane. – Wyjdź – powiedziała tylko. – Magda, proszę... – zaczęła moja mama, która do tej pory zszokowana przysłuchiwała się całej wymianie zdań. – Powiedziałam, wyjdź! – krzyknęła Magda, aż Andzia podskoczyła. – Nie chcę cię tu widzieć. Ty wiesz, co ja wtedy przeżywałam? Ty w ogóle masz pojęcie, co mogło się stać?! Po tamtym dniu nic już nie jest takie samo Święta w tamtym roku były okropne. Magda i Robert nie przyjechali do nas na Wigilię. Moja relacja z siostrą, która zawsze była moją powierniczką i oparciem, legła w gruzach. Rodzice, choć z początku wściekli na mnie za to, co zrobiłam, z czasem próbowali mediować, ale Magda była nieugięta. Nie potrafiła mi wybaczyć nie tyle samego głupiego zachowania – choć zamykanie dziecka w stodole było skrajnie nieodpowiedzialne – ale tego, że potrafiłam patrzeć jej w oczy, gdy płakała ze strachu, i kłamać, by ratować własną skórę. Od tamtej pory minęło kilka lat. Magda w końcu zaczęła ze mną rozmawiać, ale to już nie jest to samo. Nasze rozmowy są płytkie, ograniczają się do pytań o szkołę i zdrowie. Nigdy nie zostawia mnie samej z Andzią, choć z małą mam wciąż świetny kontakt. Kiedy wpadam do nich z wizytą, czuję się jak intruz, który jest tolerowany tylko ze względu na więzy krwi. Czasem wieczorem wracam myślami do tamtego letniego popołudnia. Myślę o tym, jak bardzo chciałam zaimponować starszym kuzynkom. One nawet nie pamiętają już całej tej sytuacji. Dla nich to był tylko jeden z wielu wakacyjnych dni. Dla mnie – moment, w którym z głupoty zniszczyłam zaufanie najważniejszej osoby w moim życiu. Ala, 19 lat Zobacz też: „Mój mąż przepadł, gdy byłam w 9. miesiącu ciąży. Po 3 latach stanął w drzwiach i zadał tylko 1 pytanie, a mnie zabrakło tchu”
Nieprzyzwoite sceny nad mazurskim jeziorem: nie wiedział, że dzieci patrzą? „Tatuś chyba się zapomniał”
Pewien tatuś z koca obok kompletnie stracił kontakt z rzeczywistością i urządził takie widowisko, że wszystkie dzieci w promieniu kilkunastu metrów po prostu zamurowało, a mi zabrakło słów, żeby wytłumaczyć synkowi, co ten pan właściwie wyprawia.
Wszystko zaczęło się od tego, że ten facet budował ze swoim synkiem wielki zamek z piasku tuż przy samej wodzie, w miejscu, gdzie biegało mnóstwo innych dzieciaków. Wiadomo, jak to jest na publicznej plaży − jest ciasno, maluchy biegają z wiadereczkami, chlapią się i bawią w berka. W pewnym momencie dwójka obcych, może czteroletnich brzdąców, przeogromnie zaaferowana gonitwą, potknęła się i przez przypadek wpadła prosto w misternie usypaną wieżę zamkową tego mężczyzny. Skandaliczne zachowanie dorosłych na plaży nad jeziorem To, co wydarzyło się sekundę później, po prostu zmroziło krew w żyłach wszystkim dookoła, bo ten dorosły, potężny chłop wyskoczył jak oparzony i z czerwoną z wściekłości twarzą zaczął wrzeszczeć na te biedne maluchy. Zamiast machnąć ręką, przyjąć przeprosiny od zdezorientowanych dzieci czy obrócić sytuację w żart, zaczął na nie ryczeć, pytając, czy są ślepe, gdzie mają oczy i czy nikt ich nie nauczył szacunku do cudzej pracy. Moje dzieci patrzyły na to z wielkimi oczami, a zaatakowane maluchy natychmiast wybuchnęły potwornym płaczem, kuląc się ze strachu przed obcym, agresywnym facetem. Mój mąż tylko złapał się za głowę i mruknął pod nosem, że tatuś chyba się zapomniał i pomylił plażę z areną walki, bo to, co robił, było skrajnie nieakceptowalne. Bezpieczeństwo dzieci nad wodą a zachowanie rodziców Najgorsze w tym wszystkim było to, co działo się, kiedy do akcji wkroczyli zszokowani rodzice tych przestraszonych dzieciaków, bo wtedy widowisko osiągnęło apogeum żenady. Zamiast zreflektować się, że przesadził z agresją wobec kilkulatków, pan tata zaczął skakać do gardła również dorosłym, krzycząc na całe kąpielisko, że są nieodpowiedzialni i nie potrafią upilnować swoich dzieciorów. To było po prostu nieprzyzwoite, jak bardzo ten człowiek miał w głębokim poważaniu obecność dziesiątek innych małych dzieci, które chłonęły każde jego słowo i patrzyły na dorosłego, który zachowywał się gorzej niż rozkapryszony trzylatek. Gdzie my mamy głowę jako rodzice, skoro zamiast dawać dzieciom przykład empatii, spokoju i rozwiązywania konfliktów, dorosły chłop na oczach całej plaży urządza karczemną awanturę o kupę mokrego piasku? Przecież taki potworny stres zafundowany małym dzieciom nad wodą może skończyć się tym, że maluchy po prostu zaczną bać się wyjścia na plażę, a wszystko przez jednego furiata, który nie potrafi zapanować nad swoimi emocjami. Jak reagować na niewłaściwe zachowanie na plaży? Siedziałam na tym kocu i autentycznie trzęsłam się ze złości, zastanawiając się, czy powinnam wstać i podejść tam, żeby w dosadnych słowach uświadomić mu, że na tej plaży nie jest sam i nie ma prawa drzeć się na obce dzieci. Ostatecznie sprawę załatwili inni ojcowie, którzy otoczyli furiata i dość stanowczo kazali mu się zamknąć albo opuścić teren kąpieliska, co poskutkowało tym, że żona tego faceta zrobiła się czerwona jak burak i zaczęła go szybko pakować. Napisałam do Was ten list, bo mam już serdecznie dosyć tego, że idąc z dzieciakami w publiczne miejsce, zamiast relaksu muszę fundować im oglądanie popisów agresywnych ludzi, którzy chyba zostawili mózgi i resztki kultury w domach przed wyjazdem na urlop. Agnieszka Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Teściowie nie dołożyli nam złamanego grosza do nowego domu. Ale na grilla wpraszają się co weekend i nawet dzieciom arbuza nie przywożą”
„To żaden wyczyn jechać na all inclusive i pokazać dziecku basen”. Matka chwali się, że jej syn zwiedził pół Polski, zamiast leżeć plackiem
Wakacje z dziećmi potrafią zamienić się w prawdziwy festiwal próżności i licytowania się na grubość portfela. Choć letnie wyjazdy powinny być czasem ładowania baterii i budowania rodzinnych wspomnień, coraz częściej przypominają bezwzględny wyścig.
Wszystko zaczęło się od niewinnego pytania zadanego na jednej z facebookowych grup dla mam, gdzie użytkowniczka zapytała wprost, czy w pracy lub wśród znajomych spotykają się z przeświadczeniem, że wyjazd na zagraniczne wakacje jest lepszy dla dziecka i automatycznie świadczy dobrze o rodzicach. Pod postem natychmiast pojawiły się liczne komentarze, a jedna z odpowiedzi idealnie punktuje problem, z którym mierzy się dziś wiele z nas. Autorka wpisu bez owijania w bawełnę skrytykowała panujący w biurach i na placach zabaw wakacyjny snobizm. Napisała bez ogródek, że to żaden wyczyn jechać na all inclusive i pokazać dziecku basen. Pochwaliła się, że jej syn zwiedził już pół Polski, zamiast leżeć plackiem na leżaku. Trudno nie przyznać jej racji, bo presja otoczenia na egzotyczne kierunki stała się po prostu przytłaczająca, a miarą dobrego rodzicielstwa w oczach wielu stała się liczba gwiazdek przy hotelowym basenie. Wakacyjny snobizm wśród rodzin z dziećmi Każda mama, która po powrocie z urlopu siada przy biurowym ekspresie do kawy, doskonale zna ten moment dyskomfortu, gdy koleżanki rzucają nazwami egzotycznych kurortów w Grecji, Turcji czy Hiszpanii. Kiedy w odpowiedzi słyszą, że ktoś spędził urlop na Mazurach, w Karkonoszach czy w Górach Świętokrzyskich, w powietrzu nagle zapada pełna politowania cisza, jakby dziecko z polskiego pensjonatu było w jakiś sposób poszkodowane przez los. Ten snobizm sprawia, że zaczynamy oceniać jakość opieki nad maluchem przez pryzmat stanu konta i prestiżu wycieczki z biura podróży. Tymczasem pójście na łatwiznę, zamknięcie się w luksusowym resorcie z opcją pełnego wyżywienia i animacjami, wcale nie rozwija dziecka bardziej niż lokalne podróże. Wielu turystów przez dwa tygodnie nie opuszcza terenu hotelu, fundując maluchom sterylną, plastikową rozrywkę, która z prawdziwym poznawaniem świata i budowaniem życiowych wspomnień ma niewiele wspólnego. Co jest lepsze dla dziecka na wakacje? Wspomniana autorka internetowego wpisu z dumą opowiedziała, jak jej siedmioletni syn zamiast hotelowych animacji chłonie polską kulturę, naturę i historię. Chłopiec „zwiedził kilkanaście zamków, twierdz, bunkrów, widział całe nasze wybrzeże, pływał po największych jeziorach mazurskich, wszedł na Morskie Oko, widział wydmy, Pustynię Błędowską i ma zaliczonych większość parków narodowych”. Takie doświadczenia budzą w małym człowieku autentyczną ciekawość świata, uczą zaradności i rozwijają wyobraźnię tysiąc razy mocniej niż kolejny zagraniczny kurort i wszystko podstawione pod nos. Dla kilkuletniego dziecka największą przygodą jest bliskość rodziców, wspólne brodzenie w błocie po kolana, pieczenie ziemniaków w ognisku czy ucieczka przed ulewą na szlaku. Maluch nie potrzebuje Palmy de Mallorca, by poczuć magię przygody, bo dla niego liczy się uwaga dorosłego i emocje, a te smakują tak samo dobrze na bałtyckiej dzikiej plaży, jak i na drugim końcu świata. Jak zorganizować ciekawe wakacje z dzieckiem w Polsce? Niestety w dzisiejszych czasach bardzo łatwo dajemy się wkręcić w konsumpcyjną spiralę, zapominając, że nasza rodzima Polska ma do zaoferowania niesamowite, magiczne miejsca, które potrafią zachwycić każdego kilkulatka. Zamiast szukać aprobaty w oczach znajomych z pracy poprzez kupowanie drogich wycieczek, warto czasem spakować plecaki, wsiąść w pociąg lub auto i ruszyć przed siebie w poszukiwaniu lokalnych legend i dzikich zakątków. Czas, abyśmy jako rodzice przestali wreszcie patrzeć na siebie wilkiem i licytować się na wakacyjne luksusy, bo żadne all inclusive nie zastąpi dziecku mamy i taty, którzy nie gapią się w telefon przy hotelowym barze, ale są tu i teraz. Najważniejsza relacja buduje się poprzez wspólny czas i autentyczne przeżycia, a nie przez prestiżową lokalizację zaznaczoną na Instagramie. Zobacz też: „Zafundowałam 14-letniemu synowi wakacje marzeń w Egipcie. Gdy zobaczyłam, co ten niewdzięcznik robi w pokoju, serce mi pękło”
Z urlopu w Ustce wróciła zdruzgotana. „Nigdy nie zapomnę twarzy tego dziecka. Matka udawała, że nic się nie stało”
„Najpierw pomyślałam, że chyba źle widzę. Po chwili zaczęłam się rozglądać, licząc, że za moment wszystko się wyjaśni. Minuty mijały, a ja coraz bardziej czułam, że jeśli zaraz nie zareaguję, długo będę mieć wyrzuty sumienia. Tego widoku z plaży w Ustce nie zapomnę chyba do końca życia” – pisze nasza czytelniczka.
Wakacje nad Bałtykiem mają być czasem odpoczynku i beztroski. Nasza czytelniczka przyznaje jednak, że z tegorocznego wyjazdu do Ustki najbardziej zapamiętała nie piękne zachody słońca ani spacery czy czas spędzony z rodziną, lecz kilka minut, które – jak twierdzi – nie powinny się wydarzyć. „Na twarzy tej dziewczynki malowała się rozpacz” Dzień dobry, pojechaliśmy z mężem i dwójką dzieci na tydzień do Ustki. Trafiliśmy na piękną pogodę, więc niemal całe dnie spędzaliśmy na plaży. Każdy, kto był tam w sezonie, wie, jak wygląda taki obrazek – setki parawanów, dzieci biegające z wiaderkami, kolejki po lody i tłumy ludzi. Kilka metrów od naszego parawanu leżała kobieta z córeczką, która miała może pięć albo sześć lat. Dziewczynka bawiła się przez dłuższą chwilę, potem położyła się na ręczniku i najwyraźniej zasnęła. Nie zwróciłabym na to większej uwagi, gdyby po jakimś czasie kobieta nie wstała. Poprawiła kapelusz, wzięła telefon, zarzuciła na ramię plażową torbę i odeszła w stronę promenady. Zdziwiłam się, bo ja nigdy nie zostawiłabym dziecka samego, ale pomyślałam, że na pewno zaraz wróci. Minęło kilkanaście minut. Dziewczynka otworzyła oczy i usiadła na ręczniku. Najpierw spokojnie rozejrzała się dookoła, jakby chciała sprawdzić, gdzie jest mama. Po chwili wstała i zaczęła chodzić wokół parawanu. Patrzyłam na nią coraz bardziej zaniepokojona. Słyszałam, jak woła: – Mamusiu?! Na jej twarzy pojawił się strach, którego chyba nigdy nie zapomnę. Nie płakała jeszcze, ale było widać, że za chwilę wpadnie w panikę. Nie potrafiłam siedzieć bezczynnie. Podeszłam do niej, bo sama jestem mamą i wiedziałam, jak przerażające musi być dla kilkuletniego dziecka obudzenie się na zatłoczonej plaży bez najbliższej osoby. Zapytałam spokojnie, jak ma na imię i czy wie, gdzie jest mama. Dziewczynka tylko pokręciła głową i powiedziała, że „chyba poszła”. Usiadłam z nią na ręczniku i próbowałam ją uspokoić. Powiedziałam, że na pewno zaraz wróci i że nie jest sama. „Mama wróciła z kawą i gofrem” Po kilku minutach zobaczyłam kobietę wracającą od strony deptaka. W jednej ręce trzymała kawę, w drugiej papierowe tacki z goframi. Podeszła do parawanu zupełnie spokojnie. Dziewczynka od razu się do niej przytuliła. Spodziewałam się, że usłyszę przeprosiny albo zobaczę choć odrobinę skruchy. Nic takiego się nie wydarzyło. Kobieta spojrzała na mnie i powiedziała tylko: – Przecież spała. Nie będę jej budzić. Byłam tak zaskoczona, że przez chwilę nie wiedziałam, co odpowiedzieć. Wydukałam w końcu, że mała obudziła się kilka minut temu i bardzo się przestraszyła. Kobieta wzruszyła ramionami. – Nic jej się przecież nie stało. To zdanie zostało ze mną do końca wakacji. Nie wiem, czy ta mama zdaje sobie sprawę, co mogło się wydarzyć. Nie chodzi nawet o najczarniejsze scenariusze. Na tak zatłoczonej plaży wystarczy chwila, żeby przestraszone dziecko zaczęło szukać rodzica na własną rękę. Wystarczy, że pójdzie między parawany albo w stronę zejścia z plaży i po kilku minutach samo nie będzie wiedziało, gdzie jest. Nie potrafię sobie wyobrazić, żebym świadomie zostawiła je same na plaży, nawet jeśli śpią. Kawa i gofr mogą poczekać. Poczucie bezpieczeństwa dziecka nie. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Pozostawienie małego dziecka bez opieki na plaży może wiązać się z poważnym ryzykiem. W zatłoczonych nadmorskich miejscowościach wystarczy chwila, by maluch po przebudzeniu oddalił się w poszukiwaniu rodzica i stracił orientację. W takich sytuacjach liczy się każda minuta. Jeśli dorosły musi odejść choćby na chwilę – do toalety, po napój czy przekąskę – najbezpieczniej zrobić to na zmianę z drugim opiekunem albo poprosić zaufaną (!) osobę o przypilnowanie dziecka. Nawet krótka nieobecność może być dla kilkuletniego dziecka źródłem ogromnego stresu, zwłaszcza gdy budzi się w obcym, pełnym ludzi miejscu. Zobacz także: Karygodne zachowanie matki na plaży nad Bałtykiem. „Puściły jej wszystkie hamulce. Biedne dziecko” Dantejskie sceny za parawanem w Kołobrzegu. „Po wszystkim matka wytarła ręce i udawała, że nic się nie stało” Kłopotliwa scena na plaży w Międzyzdrojach: matka myślała, że nikt nie zauważy? „Ludzie odwracali wzrok”
Zabrała dzieci na wakacje autokarem, a koleżanki ją wyśmiały. „Jak można kisić dziecko 20 godzin?”
W te wakacje postanowiłam zrobić moim chłopcom niespodziankę życia – kupiłam wycieczkę objazdową autokarem do Disneylandu pod Paryżem. Kiedy zadowolona opowiedziałam o tym w biurze, spotkałam się z takim niezrozumieniem i kpinami ze strony koleżanek, że do teraz chce mi się ryczeć.
Gdy tylko wspomniałam, że jedziemy autokarem, w pokoju socjalnym zapadła cisza. Pierwsza odezwała się Marta, która co roku lata z dziećmi na luksusowe wczasy na Kretę. Spojrzała na mnie z takim politowaniem, jakbym co najmniej wywoziła dzieci na syberyjską tułaczkę. Podróż autokarem z dzieckiem za granicę − czy to faktycznie męka? Marta od razu podniosła głos i zapytała mnie z pretensją, jak można kisić dziecko przez ponad dwadzieścia godzin w jednej pozycji. Reszta dziewczyn momentalnie podchwyciła temat. Usłyszałam, że to jest czyste znęcanie się nad maluchami, że dzieci dostaną świra, że podróż autokarem z dzieckiem na tak długiej trasie to jakiś średniowieczny pomysł i skrajny egoizm z mojej strony, bo powinnam polecieć samolotem jak cywilizowany człowiek. Jedna z nich palnęła nawet, że jak mnie nie stać na bilety lotnicze dla trzech osób i drogi hotel na miejscu, to powinnam z dziećmi siedzieć na tyłku na działce u mamy, a nie fundować im taki obóz przetrwania. Siedziałam tam czerwona jak burak, starając się przełykać łzy i tłumaczyć, że przecież moje chłopaki to już nie są niemowlaki w pieluchach. To duże, samodzielne dzieci, które doskonale rozumieją, dokąd jadą i na co się piszą. Dla nich wizyta w świecie Myszy Miki to absolutne spełnienie marzeń, o którym mówią od trzech lat. No ale dla moich wielkich przyjaciółek z pracy jazda autobusem to skrajny obciach i narażanie dzieci na potworne katusze. Wycieczka do Disneylandu autokarem − koszty a marzenia dzieci Prawda jest taka, że finanse w dzisiejszych czasach dla samotnej matki bywają bezlitosne. Gdybym miała kupić bilety lotnicze do Paryża dla trzech osób w szczycie sezonu, opłacić transfery, koszmarnie drogi hotel przy samym parku rozrywki i bilety wstępu na własną rękę, musiałabym wziąć potężny kredyt, który spłacałabym przez kolejne pięć lat. Wycieczka zorganizowana autokarem przez sprawdzone biuro podróży kosztowała mnie jedną trzecią tej kwoty. W cenie mamy wszystko − przejazd, ubezpieczenie, noclegi w przyzwoitym hotelu pod miastem, opiekę pilota i wejściówki do parku. Dla mnie to była jedyna szansa, żeby pokazać dzieciom ten magiczny świat, zanim całkiem wyrosną z bajek. Czy naprawdę jestem złą matką, bo zamiast wygodnego fotela w samolocie oferuję moim synom dwadzieścia godzin spędzonych w nowoczesnym, klimatyzowanym autokarze z Wi-Fi, gniazdkami do ładowania telefonów i toaletą na pokładzie? Moje chłopaki spakowały już powerbanki, pobrały ulubione filmy, kupiły poduszki rogale na szyję i traktują tę całą podróż jak wielką, ekscytującą przygodę. Oni nie mogą się doczekać, a dorosłe baby w pracy robią ze mnie potwora bez serca. Wakacje autokarem z dziećmi − jak przetrwać długą drogę Najbardziej boli mnie ten wszechobecny lincz i ocenianie innych przez pryzmat własnego portfela. Łatwo jest krytykować i rzucać jadowitymi uwagami, kiedy mąż zarabia kokosy i co roku funduje wakacje bez liczenia się z kosztami. Ja każdą stówę ciężko wypracowuję na nadgodzinach. Uważam, że długa droga wcale nie musi być traumą. Biuro podróży zaplanowało regularne postoje co trzy, cztery godziny na dużych stacjach benzynowych, gdzie można rozprostować nogi, zjeść coś ciepłego i odetchnąć świeżym powietrzem. Większość trasy i tak przejedziemy nocą, więc dzieciaki po prostu prześpią kilkanaście godzin, a rano obudzą się już prawie we Francji. Wróciłam do domu z potwornym buczeniem w głowie i zaczęłam się zastanawiać, czy te moje biurowe koleżanki nie mają jednak trochę racji. Może faktycznie porywam się z motyką na słońce i ta podróż okaże się jednym wielkim pasmem marudzenia, bólów brzucha i płaczu? Chciałam zapytać Was, drogie czytelniczki i inne mamy, które mają to już za sobą: czy podróżował ktoś z Was na tak długiej trasie autokarem ze starszymi dziećmi? Czy faktycznie jest się czego bać, czy to po prostu kolejna porcja snobizmu ze strony ludzi, którzy zapomnieli, jak to jest nie mieć kasy na luksusy? Pomóżcie, bo ten cały entuzjazm ze mnie wyparował, a wyjazd już za dwa tygodnie. Pozdrawiam Was serdecznie, Ula Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Nauczyciele powinni opiekować się dziećmi w wakacje? „Dorobiliby 500 zł do pensji, dla nich to przecież dużo”
Wielu rodziców robi to odruchowo. „To było nasze pierwsze all inclusive. Przez własne dzieci stałam się obiektem kpin”
„Dwa lata odkładaliśmy na ten wyjazd, a tu taki wstyd! Dopiero gdy zobaczyłam reakcję innych gości i usłyszałam, co powiedział kelner, zrozumiałam, że złamałam jedną z zasad, o której nikt wcześniej mi nie powiedział” – pisze nasza czytelniczka.
Pierwszy wyjazd na wakacje all inclusive potrafi zaskoczyć nie tylko bogatym bufetem, ale także zasadami, które dla stałych bywalców wydają się oczywiste. Nasza czytelniczka przekonała się o tym podczas rodzinnego wyjazdu do Egiptu. Jak sama przyznaje, chciała dobrze, a skończyło się ogromnym wstydem. „Na ten wyjazd odkładaliśmy pieniądze przez dwa lata” Dzień dobry, ja i mój mąż nigdy nie należeliśmy do osób, które co roku latają na egzotyczne wakacje. Mamy dwójkę dzieci – pięcioletnią córkę i siedmioletniego syna. Żeby polecieć do Egiptu, odkładaliśmy pieniądze prawie dwa lata. Dla nas to był naprawdę duży wydatek i spełnienie marzeń. Wszystko było dla nas nowe. Ogromny hotel, kilka basenów, restauracje, przekąski, lody. Dzieci były zachwycone i co chwilę chciały coś zjeść. Raz frytki, raz owoce, raz ciastko. Myślałam, że skoro wszystko jest w cenie, to mogę po prostu zabrać coś do pokoju albo nad basen. Nie przyszło mi do głowy, że robię coś niewłaściwego. Tamtego wieczoru siedzieliśmy przy kolacji, a córka zjadła tylko kilka kęsów. Powiedziała, że teraz nie chce, ale na pewno zgłodnieje po kąpieli. Pomyślałam, że szkoda będzie znowu iść z mokrymi dziećmi przez pół hotelu do restauracji. Wzięłam więc kilka bułeczek, trochę sera, dwa banany i zawinęłam w serwetkę. Nie robiłam tego po to, żeby coś wynosić na zapas. Po prostu chciałam mieć coś dla dzieci później. „Nikt wcześniej mi tego nie powiedział” Kiedy wychodziliśmy z restauracji, podszedł do mnie kelner. Był bardzo uprzejmy. Uśmiechnął się i powiedział po angielsku, że jedzenie z restauracji powinno być spożywane na miejscu i nie można go wynosić do pokoju. Zrobiło mi się gorąco. Oddałam wszystko bez słowa. Najgorsze było jednak to, że kilka osób siedzących przy stolikach spojrzało na mnie z takim uśmiechem, jakby właśnie zobaczyli kogoś, kto próbuje wynieść pół bufetu i kradnie w dodatku. Naprawdę miałam ochotę zapaść się pod ziemię. Przez resztę wieczoru czułam się okropnie. Dopiero następnego dnia rezydent wyjaśnił nam, że w wielu hotelach obowiązuje zasada, zgodnie z którą jedzenie z głównej restauracji powinno być spożywane właśnie tam. Chodzi między innymi o względy higieniczne, bezpieczeństwo żywności i ograniczenie marnowania jedzenia. Przyznam szczerze, że wcześniej nie miałam o tym pojęcia. Nie chciałam nikogo oszukać. Nie wynosiłam jedzenia dla sąsiadów ani na drogę powrotną. Chciałam po prostu mieć banana i bułkę dla dzieci, kiedy zgłodnieją godzinę później. Dzisiaj wiem, że następnym razem po prostu poszłabym z nimi do baru z przekąskami albo sprawdziła, co jest dostępne między głównymi posiłkami. Mam tylko nadzieję, że jeśli ktoś przeczyta mój list przed pierwszym wyjazdem na all inclusive, uniknie takiego wstydu. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Zasady dotyczące wynoszenia jedzenia z restauracji różnią się w zależności od hotelu. W wielu obiektach jedzenie z głównego bufetu powinno być spożywane na miejscu, a personel może zwrócić uwagę gościom próbującym wynosić posiłki. Powody są różne – od kwestii higienicznych i bezpieczeństwa żywności, przez ograniczanie marnowania jedzenia, po wewnętrzny regulamin hotelu. Jednocześnie w wielu hotelach działających w formule all inclusive przez dużą część dnia dostępne są bary z przekąskami, owocami, lodami czy napojami. Warto już pierwszego dnia zapytać obsługę lub rezydenta o godziny ich otwarcia i obowiązujące zasady. Dzięki temu łatwiej uniknąć nieporozumień i w pełni cieszyć się wakacjami. Zobacz także: Z all inclusive w Turcji wróciła zawstydzona. „Dzieci chciały iść do restauracji. Spojrzeli na nas na wejściu i od razu wyprosili” „Chciałam odpocząć od dzieci, więc pojechaliśmy z mężem na luksusowe wczasy all inclusive w Grecji. Los z nas zakpił” „Na rodzinnym all inclusive w Egipcie czułam się jak gość drugiej kategorii. Dopiero inna mama z Polski zdradziła mi, dlaczego patrzą na mnie z pogardą”
Dantejskie sceny za parawanem w Kołobrzegu. „Po wszystkim matka wytarła ręce i udawała, że nic się nie stało”
Przez dłuższą chwilę obserwowałam małą dziewczynkę i jej mamę, mając nadzieję, że za moment wszystko potoczy się inaczej. Niestety, z każdą minutą było tylko trudniej patrzeć na to, co działo się za sąsiednim parawanem.
Matki nie mają urlopu i chyba nie zdołacie mnie przekonać, że jest inaczej. Najczęściej to one są organizatorkami wyjazdów, animatorkami, kucharkami i kelnerkami. Muszą pamiętać o zabraniu na plażę rękawków, wiaderka i łopatki, kremu z filtrem i przekąsek. Wiedzą, że Jasiek lubi tylko nektarynki, bo meszek na brzoskwiniach jest „be”, a Amelka wypije soczek tylko z zielonej butelki. Są jednak sytuacje, które łamią serce. Czy zmęczenie i frustracja matki usprawiedliwiają takie zachowanie? Dziewczynka płakała coraz głośniej, a matka zachowywała się tak, jakby była sama Kilka metrów od naszego parawanu rozłożyła się rodzina z mniej więcej trzyletnią dziewczynką. Rodzice rozmawiali ze sobą, od czasu do czasu spoglądali w telefony, a mała kręciła się na ręczniku, przesypując ciepły piasek z rączki do rączki. Z czasem dziewczynka zaczęła cicho popłakiwać. Pomyślałam, że pewnie nie może się doczekać, aż popluska się w wodzie albo ma ochotę na gofra czy świderka. Po chwili płacz stawał się jednak coraz głośniejszy. Dziecko wyciągało ręce w stronę mamy, próbowało się do niej przytulić, coś mówiło przez łzy, ale kobieta praktycznie nie reagowała. Raz przesunęła ręcznik, później poprawiła torbę plażową, jeszcze za chwilę zaczęła smarować ramiona kremem z filtrem, jakby jej mała córeczka była duchem. Mijały kolejne minuty, a dziewczynka zanosiła się od łez. Każdy, kto ma dzieci, zna ten rodzaj płaczu oznaczający, że maluch naprawdę potrzebuje bliskości. Miałam wrażenie, że ta mała nie domagała się zabawki ani słodyczy. Ona po prostu chciała, żeby mama ją zauważyła. Zauważyłam, że nie tylko ja obserwuję tę scenę. Kobieta leżąca obok przestała czytać książkę i ukradkiem spoglądała zza okularów przeciwsłonecznych. Starsze małżeństwo siedzące kilka parawanów dalej wymieniło między sobą znaczące spojrzenia. Kilka osób odwracało głowy, jakby nie chciało patrzeć na coś bardzo intymnego i jednocześnie bardzo krępującego. Miałam wrażenie, że na plaży zapanowała dziwna cisza. Słychać było tylko szum fal, mewy i rozpaczliwy płacz tej dziewczynki. Chyba nikt z postronnych nie wiedział, jak zareagować. Bo co właściwie można zrobić? Podejść i powiedzieć obcej matce, żeby przytuliła własne dziecko? Zwrócić uwagę, ryzykując awanturę? A może milczeć, licząc na to, że za chwilę wszystko samo się uspokoi? W takich sytuacjach chyba każdy czuje podobną bezradność. Dziecko w końcu dostało to, czego potrzebowało. Szkoda, że tak późno Po długiej chwili kobieta w końcu wstała. Nie powiedziała ani słowa. Wytarła córce mokrą chusteczką zapłakaną buzię i nosek, potem otarła własne dłonie i bardzo oszczędnym ruchem przyciągnęła dziecko do siebie. To trudno opisać, ale wyglądało to tak, jakby ten uścisk był przykrym obowiązkiem. Jakby przytulenie własnego dziecka kosztowało ją więcej wysiłku niż rozłożenie całego plażowego ekwipunku. Dziewczynka natychmiast się uspokoiła. Właśnie ten moment poruszył mnie najbardziej. Nie nowa zabawka. Nie lody. Nie telefon, żeby odwrócić uwagę. Jedno krótkie przytulenie wystarczyło, żeby łzy wyschły niemal natychmiast. Od tamtej pory nie mogę przestać myśleć o tym, jak często próbujemy zagłuszać albo ignorować dziecięce emocje. Kupujemy kolejną zabawkę, proponujemy bajkę, każemy się uspokoić albo tłumaczymy, że „nic się przecież nie stało”. Dajemy w małe rączki telefon... Tymczasem bardzo często wystarczyłoby usiąść obok, spojrzeć dziecku w oczy i po prostu je przytulić. Nie znam tej mamy i nie wiem, z czym mierzy się na co dzień. Być może była zmęczona, niewyspana albo sama miała wyjątkowo trudny dzień. Każdemu rodzicowi zdarzają się chwile słabości. Mam jednak wrażenie, że coraz częściej zapominamy, że jedyne, czego potrzebuje dziecko, to dostrzec w rodzicu bezpieczną przystań. Zobacz także: Krępujący widok za rodzinnym parawanem w Mielnie. „Trzeba nie mieć wstydu. Przecież tam były dzieci” Niecodzienna scena w gdańskiej restauracji. „Ludzie odwracali głowy na widok tej matki z 10-latkiem” „Pozwalam dziecku chodzić za potrzebą do morza, nie będę wydawać 5 zł. Po tym, co usłyszałam od obcej kobiety, długo nie mogłam dojść do siebie”
Z all inclusive w Turcji wróciła zawstydzona. „Dzieci chciały iść do restauracji. Spojrzeli na nas na wejściu i od razu wyprosili”
„Moje dzieci były zachwycone. Przez cały dzień mówiły, że wieczorem pójdziemy do tej najładniejszej restauracji w hotelu. Wyszykowaliśmy się, zrobiliśmy pamiątkowe zdjęcie w lobby i ruszyliśmy na kolację. Po kilkunastu sekundach staliśmy już z powrotem przed wejściem. Czułam, jak robię się czerwona ze wstydu, a dzieci nie rozumiały, dlaczego nie możemy wejść” – pisze nasza czytelniczka.
Wakacje all inclusive wielu osobom kojarzą się z brakiem ograniczeń. Część gości zakłada, że skoro wszystko jest w cenie, mogą korzystać z każdej restauracji hotelowej o dowolnej porze. W praktyce bywa inaczej. Nasza czytelniczka boleśnie przekonała się o tym podczas rodzinnego wyjazdu do Turcji. „Dzieci marzyły o tej restauracji od pierwszego dnia” Dzień dobry, w tym roku pierwszy raz polecieliśmy z dziećmi do Turcji. Mamy dwójkę – pięcioletnią Hanię i ośmioletniego Kubę. Wszystko było dla nas nowe. Hotel ogromny, kilka basenów, animacje, lody i mnóstwo jedzenia. Trochę się baliśmy, no ale nie po to odkładaliśmy cały rok, żeby teraz trochę nie poszaleć. Już pierwszego dnia dzieci zauważyły elegancką restaurację z tarasem. Codziennie przechodziliśmy obok niej w drodze na plażę albo basen. Wieczorami świeciły się lampki, kelnerzy nosili pięknie podane dania, a dzieci powtarzały: – Mamo, pójdziemy tam? Mówiłam, że oczywiście. Przecież mieliśmy all inclusive. Byłam przekonana, że wystarczy po prostu przyjść. Może trochę ładniej się ubrać i tyle. Ostatniego wieczoru postanowiliśmy zrobić dzieciom niespodziankę i poszliśmy do tej restauracji. Kelner uśmiechnął się i zapytał o numer rezerwacji. Nie wiedziałam, o czym mówi, jaki numer? Odpowiedziałam, że mamy przecież all inclusive. On bardzo grzecznie wyjaśnił, że to restauracja à la carte i obowiązuje wcześniejsza rezerwacja. Tego wieczoru wszystkie stoliki były już zajęte. Przez chwilę próbowałam tłumaczyć, że jesteśmy tu ostatni dzień i nie mieliśmy pojęcia, że trzeba się wcześniej zapisać. Niestety nic nie dało się zrobić. „Najbardziej było mi żal dzieci” Nie miałam pretensji do obsługi. Pan zachował się bardzo uprzejmie, nie krzyczał na nas ani nic. Tylko to ja poczułam się głupio, bo już weszliśmy do środka i zostaliśmy wyproszeni przez to, że ja nie znam zasad. Dzieci patrzyły raz na mnie, raz na restaurację. Syn zapytał tylko: – To jednak nie zjemy tutaj? Wróciliśmy do głównej restauracji hotelowej. Jedzenie było dobre, ale dzieci były wyraźnie rozczarowane. Jeszcze przez chwilę patrzyły w stronę tej restauracji z tarasem. Dopiero później przeczytałam w hotelowej broszurze, że rezerwację najlepiej zrobić już pierwszego dnia pobytu, bo liczba miejsc jest ograniczona. Szkoda, że wcześniej nikt nam tego nie powiedział. Chcę uczulić innych rodaków, bo może dzięki temu ktoś uniknie podobnej sytuacji. Jeżeli jedziecie z dziećmi pierwszy raz na all inclusive i hotel ma takie restauracje bardziej wypasione, od razu zapytajcie na recepcji, jak działają. Naprawdę można oszczędzić sobie rozczarowania, zwłaszcza jeśli dzieci przez cały wyjazd czekają właśnie na taki wyjątkowy wieczór. Komentarz redakcji W wielu hotelach oferujących formułę all inclusive restauracje à la carte są wliczone w cenę pobytu, ale obowiązują w nich wcześniejsze rezerwacje. Liczba miejsc bywa ograniczona, dlatego w popularnych terminach stoliki potrafią zapełnić się już pierwszego dnia pobytu. To nie oznacza, że goście są wypraszani dlatego, że mają niewłaściwy strój czy nie wykupili odpowiedniego pakietu. Najczęściej chodzi po prostu o organizację pracy restauracji i limit miejsc. Warto po zameldowaniu zapytać w recepcję lub sprawdzić hotelową aplikację, o ile taka jest dostępna, aby uniknąć niepotrzebnego rozczarowania – szczególnie wtedy, gdy taki wieczór ma być jedną z wakacyjnych atrakcji dla dzieci. Zobacz także: Plaga na all inclusive. „To najgorszy typ rodzica. Obserwowałam ich przy basenie. Myśleli, że nikt nie widzi” „Chciałam odpocząć od dzieci, więc pojechaliśmy z mężem na luksusowe wczasy all inclusive w Grecji. Los z nas zakpił” Obciach na all inclusive w Turcji. „Nie rozumiałam, dlaczego tylko nasza rodzina dostaje małe talerzyki”
Plaga na all inclusive. „To najgorszy typ rodzica. Obserwowałam ich przy basenie. Myśleli, że nikt nie widzi”
„Najpierw myślałam, że to przypadek. Drugiego dnia zobaczyłam to samo przy innym leżaku. Trzeciego dnia zrozumiałam, że niektórzy rodzice robią to zupełnie świadomie. Patrzyłam na nich i naprawdę nie mogłam uwierzyć, że nikomu nie jest głupio” – pisze nasza czytelniczka.
All inclusive kojarzy się z odpoczynkiem, beztroską i chwilą oddechu od codziennych obowiązków. Nasza czytelniczka wróciła jednak z wakacji z jedną refleksją. Jej zdaniem najgorszymi gośćmi w hotelach wcale nie są głośne dzieci. Problemem bywają dorośli, którzy traktują hotelową obsługę jak darmową opiekę. „Na początku nawet im zazdrościłam” Dzień dobry, właśnie wróciliśmy z tygodniowych wakacji all inclusive w Turcji. Byliśmy tam z dwójką dzieci – czteroletnim synem i siedmioletnią córką. Jak każdy rodzic wie, taki wyjazd nie ma wiele wspólnego z prawdziwym odpoczynkiem. Basen, krem z filtrem, ręczniki, przekąski, toaleta, lody, znowu krem, znowu basen. Wieczorem człowiek jest bardziej zmęczony niż po całym dniu pracy. Pierwszego dnia zwróciłam uwagę na pewną rodzinę. Rodzice leżeli na leżakach z drinami, spokojnie rozmawiali i praktycznie się nie ruszali. Pomyślałam nawet, że mają wyjątkowo samodzielne dzieci. Szybko okazało się, że wcale nie o to chodziło. Dzieci tej pary praktycznie od rana do wieczora były przy animatorach. Mini klub otwierał się o konkretnej godzinie i one już czekały pod drzwiami. Rodzice przyprowadzali je zaraz po śniadaniu, znikali na kilka godzin, wracali tylko na obiad, a później znowu oddawali dzieci pod opiekę. Animatorzy organizowali zabawy przy basenie, konkursy, malowanie twarzy i mini disco. To przecież ich praca i nikt nie ma o to pretensji. Problem zaczynał się wtedy, kiedy zajęcia się kończyły. Widziałam, jak animator odprowadzał dzieci do leżaków, a rodzice udawali, że tego nie zauważają. Jedno dziecko przez kilka minut stało obok mamy, która rozmawiała przez telefon. Drugie próbowało zwrócić uwagę taty, a ten machnął ręką i powiedział: „Idź jeszcze się pobaw”. Animator nie był już w pracy. A mimo to został z tym dzieckiem, bo zwyczajnie było mu go szkoda. „Najbardziej zapamiętałam jedną scenę” Któregoś popołudnia siedziałam przy basenie i zobaczyłam chłopca, może pięcioletniego. Przyszedł do rodziców z rysunkiem, który zrobił w mini klubie. Był wyraźnie dumny. Ojciec nawet na niego nie spojrzał. Powiedział tylko: „Połóż gdzieś i idź jeszcze do pani”. To było zdanie, którego chyba długo nie zapomnę. Przecież dzieci nie jadą na wakacje po to, żeby cały dzień spędzać z animatorami. One jadą tam przede wszystkim z rodzicami. A ci rodzice zachowują się, jakby nie mieli dzieci. Nie mam nic przeciwko hotelowym animacjom. Sama zaprowadziłam córkę na warsztaty, bo bardzo chciała zrobić bransoletkę. Została godzinę, wróciła szczęśliwa i opowiadała, co robiła. Różnica polega na tym, że dla nas animatorzy byli atrakcją, a dla niektórych rodziców to sposób na pozbycie się dzieci na większość dnia. Patrzyłam na to przez tydzień i naprawdę zrobiło mi się przykro. Dzieci co chwilę odwracały się w stronę leżaków, szukały wzrokiem mamy albo taty, chciały się pochwalić skokiem do wody czy nowym rysunkiem. Rodzice byli obok, ale tylko fizycznie. Myślami – zupełnie gdzie indziej. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Hotelowe animacje są elementem oferty wielu obiektów i dla wielu dzieci stanowią jedną z największych wakacyjnych atrakcji. Trudno jednak zapominać, że animatorzy nie są opiekunami zastępującymi rodziców przez cały dzień. Dla dziecka najcenniejszym wspomnieniem z wakacji często nie jest konkurs przy basenie czy malowanie twarzy, ale wspólna zabawa z mamą lub tatą. Nawet najlepszy animator nie zastąpi uwagi i czasu, którego najmłodsi tak bardzo potrzebują. Zobacz także: „Zafundowałam 14-letniemu synowi wakacje marzeń w Egipcie. Gdy zobaczyłam, co ten niewdzięcznik robi w pokoju, serce mi pękło” „Cudze dzieci zrujnowały mi urlop. Ich matka chyba myślała, że nikt nie widzi”. To wina „bezstresowego wychowania” Krępujący widok za rodzinnym parawanem w Mielnie. „Trzeba nie mieć wstydu. Przecież tam były dzieci”
Jadą autem do Chorwacji z 2-latkiem i 7-miesięcznym niemowlęciem. Babcia: „Powinni siedzieć z dziećmi w domu, a nie tak je zamęczać”
Moja córka z zięciem wymyślili właśnie coś tak kosmicznego, że do teraz trzęsą mi się ręce, gdy o tym myślę. Postanowili, że w połowie lipca spakują całą swoją ferajnę do swojego kombi i pojadą na wakacje do Chorwacji. Samochodem. Ponad tysiąc pięćset kilometrów w jedną stronę z dwójką malutkich dzieci. Kiedy usłyszałam ten plan, dosłownie odebrało mi mowę.
Droga Redakcjo Mamotoja.pl, piszę do Was, bo z nerwów nie mogę spać po nocach. Muszę się wygadać, bo we własnym domu zostałam przegłosowana i uznana za zacofaną staruszkę, która nic nie rozumie ze współczesnego świata. Mam na imię Ilona, mam 61 lat i jestem dumną babcią dwóch wspaniałych wnuków − dwuletniego Alka i siedmiomiesięcznego Tadzia. Kiedy usłyszałam o szalonym wakacyjnym planie córki i zięcia, powiedziałam im prosto z mostu, co o tym myślę. Powinni siedzieć z dziećmi w domu, na działce, blisko lekarza, a nie tak zamęczać dzieci dla własnej zachcianki. Przecież to jest czysty egoizm rodziców, którzy koniecznie muszą wrzucić ładne zdjęcia na te swoje Instagramy i pokazać znajomym, jak to wspaniale wypoczywają. A rzeczywistość? Rzeczywistość będzie drogą przez piekło. Podróż samochodem do Chorwacji z dzieckiem − logistyczny koszmar Młodzi dzisiaj myślą, że jak zapną dzieci w nowoczesne foteliki, włączą klimatyzację i puszczą bajkę na tablecie, to podróż minie jak biczem strzelił. No na litość boską, zejdźcie na ziemię. Przecież to jest kilkanaście, jak nie dwadzieścia godzin w zamkniętej blaszanej puszce. Taki siedmiomiesięczny Tadzio przecież nawet nie siedzi stabilnie, jego kręgosłup dostanie w kość za wszystkie czasy. Ile można trzymać niemowlaka w pasach? A dwulatek? Aluś to jest żywe srebro, po godzinie w miejscu dostaje szału. Już widzę ten ryk na autostradzie w Austrii czy w tunelach w Chorwacji, gdzie nie ma jak zjechać na boczny tor. Moja córka twierdzi, że będą robić przerwy co dwie godziny. No pięknie, to zamiast piętnastu godzin, będą jechać trzydzieści. Przecież w taki upał, na rozgrzanych parkingach, te dzieci powariują. Do tego dochodzi całe to pakowanie. Laktatory, mleko modyfikowane, sterty pampersów, słoiczki, wózki, ubranka na zmianę, leki na gorączkę − przecież oni zablokują cały bagażnik i dach. Gdzie tu jest jakikolwiek komfort? Dla mnie to jest totalny brak wyobraźni i igranie z losem. Upały w Chorwacji a komfort niemowlaka i małego dziecka Kolejna sprawa, która spędza mi sen z powiek, to klimat na miejscu. Przecież w lipcu i sierpniu na południu Europy jest regularne piekiełko. Temperatury w cieniu dochodzą do czterdziestu stopni. Jak takie małe, siedmiomiesięczne dziecko ma to wytrzymać? Przecież jego organizm jeszcze nie ma wykształconej pełnej termoregulacji. Taki maluszek momentalnie może się odwodnić albo dostać czegoś gorszego. Moja córka mówi, że będą siedzieć w klimatyzowanym apartamencie. No to ja się pytam, po co jechać tyle kilometrów, wydawać grube tysiące złotych, żeby siedzieć zamkniętym w pokoju z klimatyzacją? Plaże w Chorwacji są kamieniste, woda słona, słońce pali żywym ogniem. Alek zaraz zaczepi sobie nogę o kamień albo wpadnie do głębokiej wody, bo tam przecież rzadko są łagodne, piaszczyste zejścia jak nad naszym Bałtykiem. Dla takich maluchów najlepszy jest cień pod polską jabłonią, świeże powietrze, basenik z letnią wodą ogrodową i święty spokój, a nie rewolucja klimatyczna i spływanie potem w obcym kraju. Wakacje z niemowlakiem za granicą − co w razie awarii? Najbardziej jednak boję się jednej rzeczy. Co jeśli któreś z dzieci zaniemoże? Tam na miejscu, na dalekiej wyspie czy w małym miasteczku kurortowym, opieka wygląda zupełnie inaczej. Zanim znajdą jakiegoś specjalistę, zanim dogadają się po angielsku czy chorwacku, miną cenne godziny. W Polsce wszystko mamy na zawołanie, znane i bezpieczne. A tam? Nawet woda z butelki może młodemu zaszkodzić na brzuszek. Młodzi rodzice myślą, że są niezniszczalni, a świat należy do nich. Uważają, że moje pokolenie było zacofane, bo z dziećmi siedziało się w domach do trzeciego roku życia. Ale my mieliśmy instynkt samozachowawczy. Wiedzieliśmy, co jest dobre dla rozwoju dziecka, a co jest tylko realizacją naszych własnych zachcianek. Bardzo kocham moje dzieci i wnuki, i serce mi pęka, bo czuję, że ta podróż skończy się jednym wielkim płaczem. Opublikujcie mój list, proszę, może inne młode matki pukną się w głowę, zanim zafundują swoim dzieciom taki wakacyjny armagedon. Pozdrawiam, zatroskana babcia Ilona Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Dziadkowie zabrali Tymonka na działkę, bo w bloku piekarnik. Gdy wieczorem przywieźli tylko reklamówkę mokrych ubrań, nie mogłam wydobyć słowa”
„Malwinka była szczęśliwa, bo jacyś dwaj chłopcy się z nią bawili. Zamarłam, gdy dowiedziałam się, do czego ją namawiają”
Serce zabiło mi mocniej, gdy usłyszałam, co starsi chłopcy każą zrobić mojej siedmioletniej córce w ramach testu odwagi. Zrozumiałam, że muszę działać natychmiast.
Siedziałam na rozgrzanym piasku, z ulgą przymykając oczy. Wiatr delikatnie szumiał w trzcinach, a słońce przyjemnie grzało moje ramiona. Po całym tygodniu w biurze ten wyjazd na kemping nad jeziorem był dokładnie tym, czego potrzebowałam. Malwinka bawiła się nieopodal na brzegu z dwójką chłopców, którzy mieszkali w przyczepie obok. Byli o kilka lat starsi od mojej siedmiolatki i wydawali się zupełnie niegroźni. Z radością patrzyłam, jak budują wspólnie jakiś skomplikowany zamek z piasku. Cieszyłam się, że mała znalazła sobie towarzystwo, bo początkowo narzekała, że będzie się nudzić bez koleżanek. Przez chwilę czytałam książkę, co jakiś czas podnosząc wzrok, żeby sprawdzić, co robią dzieci. W pewnym momencie zauważyłam, że cała trójka zniknęła za pasem wysokich trzcin, które oddzielały główną plażę od dzikiej, zarośniętej części jeziora. Nie zaniepokoiłam się od razu – to wciąż było bardzo blisko, słyszałam ich głosy, a woda przy brzegu była płytka. Tajemnicze spotkanie w zaroślach – Słuchaj, to nie jest dla maluchów – usłyszałam nagle głos starszego z chłopców, Kacpra. Brzmiał jakoś inaczej niż wcześniej. Bardziej stanowczo, z taką udawaną, dorosłą powagą. – Ja nie jestem maluchem! – oburzyła się Malwinka. Zainteresowana, ale wciąż zrelaksowana, podniosłam się lekko na łokciach. Głosy niosły się wyraźnie po tafli wody. – Jeśli chcesz należeć do naszego elitarnego klubu, musisz przejść test odwagi – powiedział młodszy, Olek. – Inaczej nie ma mowy. Zostajesz z dzieciakami w piaskownicy. Test odwagi? Poczułam leciutkie ukłucie niepokoju, ale uznałam, że to tylko dziecięce zabawy. Zapewne każą jej zjeść jakąś roślinkę albo złapać żabę. Zaczęłam powoli składać ręcznik, stwierdzając, że może jednak powinnam podejść bliżej, tak na wszelki wypadek. Zmroziło mi krew w żyłach – Widzisz ten stary materac? – zapytał Kacper. Dopiero wtedy przypomniałam sobie, że w trzcinach leżał wczoraj na wpół sflaczały, brudny materac dmuchany, prawdopodobnie wyrzucony przez kogoś w zeszłym sezonie. – Widzę – odpowiedziała moja córka niepewnie. – Test polega na tym, że musisz na niego wejść i dopłynąć na nim aż do tamtej boi. I z powrotem – zarządził Kacper. – Bez koła ratunkowego i rękawków. Prawdziwi klubowicze pływają bez zabezpieczeń. Serce zabiło mi mocniej. Boja znajdowała się dobre kilkadziesiąt metrów od brzegu, a woda tam była już głęboka. Malwinka ledwo umiała utrzymać się na wodzie, nie wspominając o pływaniu. – Ale... on jest chyba dziurawy – zauważyła słabo. – Boisz się? – zaśmiał się drwiąco Olek. – Wiedziałem, że to tchórz. Chodź, Kacper, idziemy do naszej bazy. Ona się nie nadaje. – Nie! Czekajcie! – krzyknęła desperacko Malwinka. Usłyszałam plusk wody. Zrozumiałam, że ona naprawdę zamierza to zrobić. Zostawiłam książkę, ręcznik, klapki. Zaczęłam biec w stronę trzcin. Piasek uciekał mi spod nóg, a każda sekunda wydawała się wiecznością. Przez głowę przelatywały mi najgorsze scenariusze. Dziurawy materac, głęboka woda, panika... Konfrontacja Kiedy wpadłam w zarośla, zobaczyłam, że Malwinka jest już zanurzona po pas w wodzie i próbuje wdrapać się na śliski plastik. Chłopcy stali na brzegu, obserwując ją z założonymi rękami. – Malwina! Wychodź z wody! Natychmiast! – krzyknęłam, a mój głos zabrzmiał tak ostro, że aż sama się wystraszyłam. Córka drgnęła, straciła równowagę i wpadła z powrotem do wody. Na szczęście było tam jeszcze dość płytko. Spojrzała na mnie przerażonymi oczami, a potem zaczęła płakać. Podeszłam, chwyciłam ją za rękę i mocno pociągnęłam w stronę brzegu. Cała się trzęsła, czy to z zimna, czy ze strachu. Spojrzałam na chłopców. Ich pewność siebie natychmiast wyparowała. Olek cofnął się o krok, a Kacper spuścił wzrok. – Co wy sobie wyobrażacie? – zapytałam, starając się opanować drżenie głosu. – Wiecie, jakie to niebezpieczne? Przecież ona nie umie pływać, a tam jest głęboko! – My... my tylko tak żartowaliśmy... – wydukał Kacper. – To nie są żarty! – podniosłam głos. – Mogliście doprowadzić do tragedii. Gdzie są wasi rodzice? Chłopcy milczeli, patrząc w ziemię. Zabrałam płaczącą Malwinkę do naszego namiotu. Owinęłam ją ręcznikiem i przytuliłam mocno. Dopiero wtedy poczułam, jak bardzo trzęsą mi się ręce. Wyobraziłam sobie, co by było, gdybym została na kocyku pięć minut dłużej. Rozmowa i konsekwencje Kiedy mała trochę się uspokoiła, usiadłam naprzeciwko niej. – Kochanie, dlaczego chciałaś to zrobić? Przecież wiesz, że nie wolno wchodzić głęboko bez opieki. Pociągnęła nosem, patrząc na mnie wielkimi, zaczerwienionymi oczami. – Bo oni powiedzieli, że jestem maluchem. I że nie wezmą mnie do klubu... Chciałam im udowodnić, że jestem odważna. Wzięłam głęboki oddech. To był ten moment. Zrozumiałam, jak silna może być presja rówieśnicza, nawet w tak młodym wieku. Chęć przynależności była silniejsza niż instynkt samozachowawczy. – Odwaga nie polega na robieniu głupich i niebezpiecznych rzeczy tylko po to, żeby komuś zaimponować – powiedziałam łagodnie, ale stanowczo. – Odwaga to czasem umiejętność powiedzenia „nie”, kiedy inni każą ci zrobić coś złego. Prawdziwi przyjaciele nie zmuszaliby cię do ryzykowania życia. Malwinka pokiwała głową, ale widziałam, że wciąż jest jej przykro. Później po południu poszłam porozmawiać z rodzicami Kacpra i Olka. Byli oburzeni zachowaniem swoich synów i obiecali, że wyciągną z tego odpowiednie konsekwencje. Chłopcy musieli przeprosić Malwinkę. Przeprosiny były wymamrotane i niechętne, ale przyjęłyśmy je. Reszta wyjazdu minęła nam spokojnie. Malwinka nie bawiła się już z sąsiadami. Zamiast tego budowałyśmy razem zamki z piasku i pływałyśmy na naszym własnym, bezpiecznym materacu, z kółkiem i rękawkami. Siedząc wieczorem przed namiotem, patrzyłam na jezioro. Woda była ciemna i spokojna. Zdałam sobie sprawę, że ten incydent był ważną lekcją dla nas obu. Malwinka przekonała się, że nie warto za wszelką cenę zabiegać o akceptację grupy, a ja zrozumiałam, że nigdy nie można tracić czujności, nawet jeśli sytuacja wydaje się całkowicie bezpieczna. Strach, który poczułam tamtego dnia na plaży, zostanie ze mną na długo. Ewa, 38 lat Zobacz też: „Zamiast wnuczki teściowa przyniosła z przedszkola pusty wózek i koszyk truskawek. Od razu wiedziałam, że stało się coś strasznego”
Płaczące dziecko na pokładzie samolotu to nie problem. Ojciec: „Jestem dorosły i mam słuchawki”
Wakacyjny lot nad chmurami potrafi zamienić się w prawdziwy sprawdzian z empatii dla całego pokładu pasażerów, zwłaszcza gdy są na nim dzieci. Choć wydaje się, że wspólna podróż wymaga wzajemnego zrozumienia, rzeczywistość na wysokości kilku tysięcy metrów bywa zupełnie inna.
Sezon urlopowy w pełni, a wraz z nim powraca jeden z najbardziej elektryzujących tematów w sieci, czyli małe dzieci w samolocie. Każdy, kto choć raz leciał na wakacje, doskonale zna ten scenariusz, w którym nagle, tuż po starcie, z tyłu kabiny rozlega się głośny płacz zmęczonego malucha. W tym samym momencie atmosfera robi się ciężka, a na pokładzie słychać demonstracyjne westchnienia i pełne irytacji szepty oburzonych współpasażerów. Na szczęście w tym gąszczu świętego oburzenia dorosłych pojawiają się głosy, które potrafią postawić do pionu i przypomnieć nam, czym jest dojrzałość. Prawdziwą furorę na Facebooku zrobiło krótkie, niezwykle trafne nagranie, które udostępnił Kamil Nowak, znany szerzej jako BlogOjciec. Mężczyzna siedzi na pokładzie samolotu z założonymi na uszy słuchawkami, a towarzyszący filmowi opis powinien zostać wydrukowany i rozdawany każdemu pasażerowi wraz z kartą pokładową. Twórca napisał wprost, że na pokładzie znajduje się płaczące dziecko. Dodał jednak, że to całkowicie w porządku, ponieważ sam jest dorosły, ma słuchawki i nie zamierza robić z płaczu zestresowanego malucha problemu dotyczącego jego osoby. Podpisuję się pod tymi słowami obiema rękami, bo to podejście idealnie punktuje to, jak bardzo jako społeczeństwo zatraciliśmy zdolność do zwykłego, ludzkiego współczucia. Dlaczego płacz dziecka w samolocie budzi takie emocje? Żyjemy w kulturze, która coraz mocniej promuje sterylny komfort i natychmiastowe zaspokajanie własnych potrzeb, przez co każdy bodziec zakłócający naszą strefę wygodnego wypoczynku traktujemy jako zamach na własne prawa. Kiedy na pokładzie samolotu płacze niemowlę lub kilkulatek, w głowach wielu pasażerów natychmiast uruchamia się lawina krzywdzących ocen dotyczących nieporadności rodziców czy złego wychowania. Prawda jest jednak brutalna dla wszystkich egocentrycznych podróżnych, ponieważ przestrzeń publiczna, a taką bez wątpienia jest rejsowy samolot, należy do każdego człowieka, bez względu na jego wiek. Zamiast zrozumieć, że mały pasażer nie płacze nikomu na złość, wolimy ostentacyjnie przewracać oczami, potęgując i tak gigantyczny stres rodziców. Zmiana ciśnienia, całkowity brak zrozumienia sytuacji, zmęczenie oraz potężne przebodźcowanie to zestaw, z którym nie radzi sobie układ nerwowy dziecka. Dorosły w sytuacji dyskomfortu może kupić zimny napój, zażyć lek lub po prostu racjonalnie wytłumaczyć sobie niedogodności, podczas gdy maluch ma tylko jeden jedyny wentyl bezpieczeństwa dla swoich trudnych emocji i fizycznego bólu, czyli właśnie głośny krzyk. Test dojrzałości dla dorosłych pasażerów linii lotniczych Postawienie sprawy w taki sposób, w jaki zrobił to autor popularnego profilu parentingowego, obnaża fundamentalny problem współczesnych podróży, którym wcale nie są najmłodsi pasażerowie, lecz niedojrzałość emocjonalna osób dorosłych. Skoro deklarujemy, że jesteśmy ludźmi w pełni ukształtowanymi, posiadającymi szerokie horyzonty i wysoki poziom empatii, to naszą rolą jest umiejętność zaadoptowania się do trudniejszych warunków. Oczekiwanie, że kilkumiesięczne niemowlę dostosuje się do regulaminu ciszy w strefie biznesowej podczas lotu czarterowego, jest przejawem skrajnego braku wyobraźni. Dorosły człowiek, który przygotowuje się do podróży i wie, że w samolocie mogą pojawić się różne hałasy, bez problemu zabezpiecza swój komfort poprzez spakowanie zatyczek do uszu lub nowoczesnych słuchawek z funkcją redukcji szumów. Jeśli z jakiegoś powodu tego nie zrobił, robienie afery wokół naturalnych odruchów zestresowanego malucha staje się po prostu groteskowe i wystawia najgorsze świadectwo osobie, która ten konflikt eskaluje. Jak przetrwać wspólny lot i nie zwariować z emocji? Zamiast generować toksyczną energię i rzucać pełne potępienia spojrzenia w stronę rzędu, z którego dobiega szloch, warto zmienić własną perspektywę i pomyśleć o tym, co przeżywa matka lub ojciec krzyczącego dziecka. Rodzice na pokładzie zazwyczaj robią absolutnie wszystko, co w ich mocy, stając na rzęsach, by uspokoić swoją pociechę, podając przekąski, nowe zabawki czy tuląc malucha w ramionach. Dokładanie im kolejnej porcji wstydu, stresu oraz społecznego ostracyzmu przez obcych pasażerów sprawia, że atmosfera staje się nie do zniesienia dla wszystkich wokół. Złotą zasadą udanych wakacji powinno być zrozumienie, że świat nie kręci się wyłącznie wokół naszego świętego spokoju, a odrobina ludzkiej życzliwości potrafi zdziałać cuda. Czasami wystarczy jedno ciepłe, wspierające spojrzenie posłane w stronę zmęczonej mamy lub proste pytanie, czy można w czymś pomóc, aby całkowicie odmienić napiętą sytuację na pokładzie. Bądźmy po prostu odpowiedzialnymi dorosłymi, którzy potrafią zarządzać własnymi emocjami, zamiast oczekiwać od małych dzieci, by zachowywały się jak zaprogramowane roboty. Zobacz też: „Mąż wrócił z pustym fotelikiem, a miał przywieźć Hanię od dziadków. Gdy usłyszałam, gdzie została, zrobiło mi się słabo”