„Teściowie zabrali Zuzię na spacer do lasu, ale wieczorem wrócili sami, z koszyczkiem jagód. Nie wybaczę im tego”
„Stanęłam przed domem i zobaczyłam, jak wracają z lasu – we dwoje, z koszykiem leśnych jagód. Zuzi nie było nigdzie w zasięgu wzroku, a ja poczułam, jak serce podchodzi mi do gardła i ziemia usuwa się spod stóp.”
Stoję przed domem i widzę ich już z daleka – teściową i teścia idących ścieżką prowadzącą do lasu. Czuję, że coś jest nie tak, choć nie potrafię jeszcze tego nazwać. Idą sami. Zofia niesie koszyk pełen jagód, Zenon rozgląda się nerwowo na boki. Zuzi nigdzie nie widać. Serce podskakuje mi do gardła. Zabrali Zuzię do lasu na jagody – to była ich wspólna wyprawa, umówiona jeszcze wczoraj wieczorem przy kolacji. Tata się chwalił, że znają dobre miejsce nad potokiem, mama pakowała Zuzi gumowce do plecaka i powtarzała, że będą pilnować jej jak oka w głowie. A teraz wracają z pełnym koszykiem, ale bez wnuczki. Zbiegam ze schodów tak szybko, że potykam się o próg i ledwie utrzymuję równowagę. – Gdzie Zuzia?! – krzyczę, jeszcze zanim dochodzę do bramy. Mama zatrzymuje się w pół kroku, patrzy na mnie zdziwiona, jakby nie do końca rozumiała powagę sytuacji. – Spokojnie, Agusiu... – Jak mam być spokojna?! Gdzie jest moje dziecko?! Głos mi się łamie. W głowie mam już najgorsze scenariusze – moje dziecko, które zgubiło się w lesie, a teraz jest tam samo, przestraszone, wołające o pomoc, a nikt go nie słyszy. Zofia i Zenon mają siedemdziesiąt parę lat, kochają Zuzię nad życie, ale czasem zapominają, jak szybko pięciolatka może zniknąć z pola widzenia. Sekunda paniki, która trwa wieczność Teść próbuje coś powiedzieć, unosi rękę, jakby chciał mnie zatrzymać, ale ja już nie słucham. W głowie mam tylko jedno – Zuzia została bez opieki, coś się stało, coś najgorszego na świecie. – Mówiliście, że będziecie jej pilnować! – wyrzucam z siebie, głos mi drży, czuję, jak łzy same napływają do oczu. – Jak mogliście ją zgubić?! – Agnieszka, ale... – Nie ma żadnego „ale”! Gdzie ona jest?! Stoję na środku podwórka, ręce mi się trzęsą, sięgam po telefon, żeby zadzwonić na policję, do Bartka, do kogokolwiek, kto powie mi, że moja córka jest bezpieczna. W tej sekundzie jestem gotowa zrobić wszystko. Mama otwiera usta, żeby coś wyjaśnić, ale nie zdąża dokończyć. Z boku, od strony sadu, słyszę śmiech. Znajomy, dziecięcy, piskliwy śmiech, który rozpoznałabym wszędzie, w każdych okolicznościach. Odwracam się i widzę Bartka. Idzie spokojnym krokiem, a na barana niesie Zuzię, która trzyma go za uszy jak lejce i krzyczy: „Szybciej, tato, szybciej!”. Na chwilę mój mózg odmawia współpracy. Stoję jak zaczarowana, patrzę, jak podchodzą bliżej, i nie wiem, czy się śmiać, czy złościć. – Cześć! – mówi Bartek, jakby nic się nie stało. – Co tak wszyscy stoją jak słupy? – Bartek... – wyduszam. – Gdzieście byli?! Zdejmuje Zuzię z barana, stawia ją na ziemi, a ona natychmiast biegnie do mnie, obejmuje mnie za nogi. – Mamo, mamo, widziałam rybę w potoku! Taką dużą, srebrną, i uciekła mi, kiedy chciałam ją złapać rękami! – Chciała ją złowić gołymi rękami – dodaje Bartek, uśmiechając się, jakby to była najzwyklejsza rzecz na świecie. – Nie udało się, na szczęście. Ja w tym czasie próbuję złapać powietrze. Czuję, że nogi mam jak z waty, siadam na ławce przy płocie, bo inaczej się przewrócę. Wyjaśnienia, które przychodzą trochę za późno – Co się dzieje? – pytam, kiedy już udaje mi się złapać oddech. – Ktoś mi wreszcie powie, co się stało? Bartek podchodzi, kuca przy mnie, bierze mnie za ręce. – Wracałem ze sklepu i zobaczyłem ich nad potokiem. Zuzia właśnie próbowała złapać tę rybę, więc pomyślałem, że lepiej ją przejmę, a rodzice niech spokojnie dokończą zbieranie jagód. Miałem ci wysłać wiadomość, ale gdzieś mi się zapodział w torbie i znalazłem go dosłownie przed chwilą. Wyciąga telefon z kieszeni, macha nim jak dowodem w sądzie. – Bateria padła po drodze. Próbowałem cię złapać wcześniej, ale nic z tego nie wyszło. Teściowa siada koło mnie, kładzie mi rękę na kolanie. – Agnieszka, my nie wiedzieliśmy, że Bartek nie zdążył cię poinformować. Myśleliśmy, że wiesz... – A ja stałam tu i myślałam, że zgubiliście moje dziecko w lesie! – mówię, głos mi się łamie, ale teraz już bardziej ze śmiechu niż ze strachu. – Serce mi stanęło, mamo. Serio. – Przepraszam, Agusiu. Teść w tym czasie stoi z boku, trzyma koszyk jagód i wygląda, jakby wolał być gdziekolwiek indziej niż w środku tej sceny. – Jagody są dobre – mówi w końcu, jakby to miało cokolwiek załagodzić. – Może zrobimy z nich placek? Nie mogę się nie uśmiechnąć, choć jeszcze przed minutą byłam gotowa dzwonić na policję. Kiedy strach ustępuje miejsca zawstydzeniu Zuzia siedzi teraz na trawie, wysypuje z kieszeni jakieś kamyczki i patyczki, które zebrała po drodze, i zupełnie nie rozumie, dlaczego mama ma czerwone oczy. – Mamo, czemu płaczesz? Ja byłam z tatą, nic mi nie było. – Wiem, kochanie. Po prostu bardzo się przestraszyłam. – Ale ja się nie zgubiłam! Ja byłam z tatą cały czas! Dla niej to była popołudniowa przygoda – jagody, potok, ryba, która wymknęła się z rąk, przejście na barana do domu. Dla mnie – piętnaście minut czystej paniki, przez które ręce mi drżały jeszcze przed godzinę. Bartek siada koło mnie, obejmuje mnie ramieniem. – Przepraszam, że cię tak wystraszyłem. Powinienem był to lepiej zorganizować. – Powinieneś – mówię, ale już bez złości w głosie. – Ale rozumiem. Teściowa wstaje, otrzepuje spódnicę, bierze koszyk od teścia. – Zrobię ten placek. Może to trochę wynagrodzi te nerwy. Patrzę na nich – na Zenona, który już się rozchmurzył i idzie do domu opowiadać coś o miejscu nad potokiem, na Zofię, która niesie jagody jak trofeum, na Bartka, który trzyma mnie za rękę, i na Zuzię, która właśnie odkryła, że biedronka na jej rękawie jest „najlepszą biedronką na świecie”. Wieczór po burzy Wieczorem, kiedy Zuzia już śpi, siedzę na tarasie z kawałkiem ciepłego placka jagodowego i myślę o tym popołudniu. Bartek siada koło mnie, kładzie talerz na stole. – Wiesz, że przez chwilę myślałem, że mnie zabijesz za to, że nie napisałem? – Miałam ochotę – mówię, ale się uśmiecham. – Ale przez chwilę myślałam też, że stracę rozum. – Więcej takich niespodzianek nie planuję, obiecuję. – Lepiej nie. Siedzimy tak jeszcze przez chwilę. Jagody w placku są słodkawe, lekko cierpkie, dokładnie takie, jakie powinny być. Zebrane przez dwoje starszych ludzi, którzy nigdy nie naraziliby swojej ukochanej wnuczki. Agnieszka, 30 lat Historie są inspirowane życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Chciałam, żeby teściowie zapłacili za wakacje dzieci, przecież niedawno robili remont, więc ich stać. Odmówili i podali bezczelny powód” „Wychowałam rozpuszczone egoistki, które nie chcą mi dać wnuków. Pewnie szklanki wody na starość też nie dostanę” „Mąż wrócił z pustym fotelikiem, a miał przywieźć Hanię od dziadków. Gdy usłyszałam, gdzie została, zrobiło mi się słabo”
„Dyskretnie podpytałam córkę, kiedy drugie dziecko, przecież Henio musi mieć rodzeństwo. Tak mi ubliżyła, że przepłakałam pół nocy”
„Chciałam dobrze. A usłyszałam, że żyję w innym świecie i nie mam prawa oceniać jej życia”.
Zupa jeszcze parowała, kiedy powiedziałam to, co siedziało mi w głowie od dobrych paru tygodni. – Anka, a wy nie myślicie czasem o drugim? Henio już ma trzy latka, samotność mu nie służy, zobacz, jakie oczka ma smutne, jak się tak musi sam bawić klockami... Nie zdążyłam nawet dokończyć, jak łyżka z brzękiem wylądowała na talerzu. Wybuch przy stole – Mamo. Serio. – Anna spojrzała na mnie tak, jakbym powiedziała coś w obcym języku. – Ty wiesz, ile kosztuje teraz wyprawka do żłobka? Wiesz, jaką mamy ratę kredytu? Bo ja ci powiem – prawie dwa tysiące. Dwa tysiące, mamo. A Marek w każdej chwili może stracić robotę, bo firma zwalnia ludzi, ale ty se wyobrażasz, że my tak sobie, ho ho, zrobimy drugie dziecko, bo babci się nudzi bez wnuków? Jej głos się łamał, a ręce trzęsły się tak, że aż odłożyła sztućce. – Ty żyjesz w jakimś innym świecie, mamo. U was było inaczej. Tata miał pracę na cały etat przez trzydzieści lat, mieszkanie dostaliście od zakładu, a ja teraz nie wiem, czy w ogóle będę miała pracę za rok. Nie wiem, czy stąd, z tego mieszkania, nie będziemy się musieli wyprowadzać, jak tak to będzie wyglądać. Henio, który siedział w swoim krzesełku, spojrzał na matkę, potem na mnie, i zacisnął usta, jakby czuł, że coś się wisi w powietrzu. Ja siedziałam z łyżką w ręku i czułam, jak mi twarz płonie. Nie wiedziałam, co odpowiedzieć. Nie oczekiwałam, że taka niewinna uwaga wywoła lawinę. – Powiedziałam to z troski – wymamrotałam. – Nie chciałam cię obrażać. – Nie chciałaś mnie obrażać, tylko powiedziałaś mi, że jestem złą matką, bo nie daję Heniowi rodzeństwa. Tak to zabrzmiało, mamo. Dokładnie tak. Cisza, która boli bardziej niż krzyk Marek wstał od stołu, powiedział coś o tym, że pójdzie z Heniem na podwórko, i wyszedł, zabierając ze sobą małego. Zostałyśmy same, a cisza między nami była tak głęboka, że słyszałam tylko tykanie zegara na ścianie w kuchni. – Aniu, ja nie chciałam wywoływać kłótni. – Ale ty nigdy nie chcesz, mamo, a zawsze wywołujesz. Za każdym razem jak przyjeżdżasz, to masz jakąś uwagę. Że mało gotuję warzyw dla Henia, że powinnam z nim więcej czytać, że w moim wieku ty już miałaś dwoje dzieci i psa i działkę, i jeszcze pracowałaś na dwie zmiany. No i co z tego? Że ja jestem gorsza, bo mam inne życie? Poczułam, jak łzy same napływają mi do oczu, ale próbowałam je zatrzymać, bo wiedziałam, że jeśli się popłaczę, to wypadnę na ofiarę, a nie chciałam tego. – Ja tylko martwię się, że Henio będzie sam. Że nie będzie miał z kim się bawić, jak dorośnie. – To niech się martwi Henio, jak dorośnie, a nie ty za niego teraz. My mamy inne zmartwienia. Realne. Nie takie, że dziecko będzie samotne na starość, tylko że może nie będzie miało co jeść za pół roku, jeśli Marka zwolnią. Te słowa uderzyły mnie mocniej niż cokolwiek innego. Bo w jej głosie nie było już złości – był strach. Prawdziwy, przejmujący strach, który chowała pod codziennym uśmiechem, kiedy przyjeżdżałam na obiad i pytałam, jak tam wszystko. Droga do domu Wyszłam od nich wcześniej, niż planowałam. Anna nie próbowała mnie zatrzymywać, tylko odprowadziła do drzwi, powiedziała cicho „do usłyszenia” i zamknęła za mną drzwi, zanim zdążyłam dobrze włożyć buty. W samochodzie płakałam przez pierwsze dziesięć minut jazdy. Nie umiałam nawet nazwać, co czuję – czy to był wstyd, czy żal, czy jakiś rodzaj ulgi, że to, co czuła Anna, w końcu wyszło na wierzch, choć w tak brutalny sposób. Przypomniałam sobie, jak sama, w jej wieku, liczyłam każdą złotówkę na chleb i mleko, jak stałam w kolejkach po cukier, jak mąż przynosił wypłatę i od razu było wiadomo, że nie wystarczy do końca miesiąca. Myślałam, że rozumiem, co znaczy się bać o przyszłość. Ale to było inne bycie biednym – z innymi regułami, innym systemem, inną niepewnością. Nigdy nie musiałam się martwić, że stracę pracę z dnia na dzień, bo takie rzeczy się po prostu nie zdarzały. Może naprawdę nie rozumiałam, jak wygląda teraz jej świat. Telefon, którego się bałam Przez dwa tygodnie nie zadzwoniłam. Bałam się, że jeśli zadzwonię, to znowu usłyszę tę złość w jej głosie, a jeśli nie zadzwonię, to będzie wyglądało, jakbym się obraziła jak dziecko. W końcu to Anna zadzwoniła pierwsza, w środę wieczorem, kiedy siedziałam sama w kuchni z kubkiem wystudzonej herbaty. – Mamo? – powiedziała, i w jej głosie był ten sam ton co zawsze, kiedy chciała coś załagodzić, a nie wiedziała jak. – Henio pytał o babcię. Mówi, że chce, żebyś przyszła na plac zabaw w sobotę. Coś we mnie ścisnęło się i puściło jednocześnie. – Przyjdę – powiedziałam. – Anka, ja przepraszam za tamto. Nie miałam prawa wypowiadać się w ten sposób, jakbym wiedziała lepiej. Zamilkła na chwilę, słyszałam jej oddech w słuchawce. – Ja też przepraszam, że tak na ciebie naskoczyłam. Po prostu... jest mi ciężko, mamo. Bardziej niż chcę pokazywać. I jak ty mówisz o drugim dziecku, to ja słyszę tylko, że nie widzisz, jak my dwoje z Markiem się z tym wszystkim męczymy. – Widzę – powiedziałam, choć wiedziałam, że tak naprawdę zobaczyłam to dopiero teraz, po tej kłótni, kiedy było już za późno, żeby to powiedzieć w porę. Plac zabaw w sobotę Przyszłam w sobotę, jak obiecałam. Henio biegał między huśtawkami, wołając „babcia, babcia”, a Anna siedziała na ławce, otulona w kurtkę zbyt ciepłą na tę pogodę, jakby chciała się w niej schować. Siedziałyśmy razem, patrząc na Henia, nie mówiąc nic przez dobrą chwilę. – Wiesz co, mamo – powiedziała w końcu Anna, nie patrząc na mnie, tylko na Henia. – Może kiedyś będzie drugie dziecko. Ale nie teraz. Nie w tym roku. Może za dwa, trzy lata, jak coś się ustabilizuje. – Rozumiem – odpowiedziałam, i tym razem naprawdę to czułam. Nie powiedziałam nic więcej, nie dodałam żadnej rady, żadnego „ale w twoim wieku ja już...”. Po prostu siedziałam obok niej, patrząc, jak Henio wspina się po drabince, i myślałam, że czasem najlepsze, co można dać dziecku, to nie druga siostra czy brat, tylko matka, która nie musi udawać, że wszystko jest w porządku. Wracając do domu tego wieczoru, długo siedziałam w samochodzie na parkingu pod blokiem, nie wchodząc jeszcze do środka. Myślałam o tym, jak łatwo mi się mówiło rzeczy, które nic mnie nie kosztowały, i jak wiele kosztowały one Annę. Nie wiedziałam, czy kiedykolwiek znajdziemy wspólny język na te sprawy, ale przynajmniej wiedziałam już, że warto najpierw pytać, zanim się doradza. Grażyna, 58 lat Historie są inspirowane życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Pojechałam z dziećmi odwiedzić teściową w sanatorium, ale w jej pokoju była tylko męska marynarka. Wtedy syn powiedział coś, co otworzyło mi oczy” „Dziadkowie zabrali Julkę do Krynicy Morskiej, a wrócili sami”. Mama nie może wybaczyć teściom tego, co się wydarzyło „Wychowałam rozpuszczone egoistki, które nie chcą mi dać wnuków. Pewnie szklanki wody na starość też nie dostanę”
Nie może znieść, gdy dziadkowie biorą jej dziecko na ręce. „Skręca mnie w środku”
Dziadkowie chcą przytulić wnuka, dać buziaka w czoło, ponosić go na rękach. Dla wielu rodzin to zupełnie naturalne gesty. Są jednak mamy, które przyznają, że w takich sytuacjach czują narastający niepokój, złość, a czasem nawet zazdrość.
Na stronie „Mamy Mamom” pojawiło się anonimowe wyznanie młodej mamy, która opisała emocje towarzyszące wizytom u dziadków. Choć – jak sama podkreśla – zarówno jej rodzice, jak i teściowie bardzo kochają wnuka i chcą dla niego jak najlepiej, ona sama nie potrafi czerpać z tych spotkań spokoju. „Mam problem z wizytami u teściów oraz rodziców – wszyscy kochają wnuka i chcą dla niego najlepiej. Jednak ja odczuwam dużo negatywnych emocji, jak tylko zrobią coś nie po mojej myśli”. Autorka wymienia sytuacje, które wywołują w niej największy dyskomfort. Przeszkadza jej, gdy dziadkowie całują dziecko w główkę lub stópki, biorą je na ręce bez pytania albo odchodzą z nim w inny kąt pokoju. „Skręca mnie w środku, że dziecko znika mi z pola widzenia, że jest traktowane, noszone, zabawiane inaczej niż uważam za słuszne”. Jednocześnie kobieta zdaje sobie sprawę, że jej reakcje mogą wydawać się przesadzone. „Sama nie wiem, z czego to wynika, może jakaś niepewność, zazdrość, że dziecko u nich jest grzeczniejsze itp.” „Miałam dokładnie tak samo” Pod wpisem szybko pojawiły się setki komentarzy. Co ciekawe, wiele kobiet nie oceniało autorki, ale przyznało, że doskonale zna podobne emocje: „A ja to rozumiem, miałam tak przez pierwszy rok mojego dziecka. Skręcało mnie, jak teściowa robiła cokolwiek z moim dzieckiem, mimo tego, że robiła wszystko z czystej miłości i nigdy w życiu córki nie skrzywdziła. Po prostu tak było i tyle. Od męża słuchałam, że przesadzam, a mi przeszkadzało to strasznie”. Niektóre mamy zwracały uwagę, że szczególnie w pierwszych miesiącach po porodzie silna potrzeba kontrolowania otoczenia dziecka może mieć związek z ogromnymi zmianami hormonalnymi, zmęczeniem i naturalnym instynktem opiekuńczym. Pojawiały się jednak również głosy zachęcające autorkę do rozmowy ze specjalistą, jeśli takie emocje utrzymują się długo i zaczynają utrudniać codzienne funkcjonowanie lub relacje z bliskimi. A może to po prostu kwestia granic? W dyskusji nie zabrakło też komentarzy osób, które uważały, że rodzice mają pełne prawo wyznaczać zasady dotyczące kontaktu z dzieckiem. Inni zwracali uwagę, że granice są ważne, ale równie ważne jest zastanowienie się, z czego wynikają nasze reakcje: „Myślę, że wiele mam ma podobne odczucia, zwłaszcza na początku. Masz prawo stawiać granice, ale jeśli dziadkowie kochają wnuka i nie robią nic, co mu szkodzi, to warto zastanowić się, czy to bardziej kwestia ich zachowania, czy Twoich emocji. To, że dziecko dobrze czuje się z dziadkami, nie umniejsza Twojej roli jako mamy”. Dlaczego tak wiele mam odnajduje się w tej historii? Psychologowie od lat podkreślają, że po narodzinach dziecka u wielu kobiet pojawia się bardzo silna potrzeba chronienia go. To naturalny mechanizm, który pomaga budować więź i dbać o bezpieczeństwo niemowlęcia. U części mam z czasem słabnie, u innych utrzymuje się dłużej, zwłaszcza jeśli towarzyszy mu przemęczenie, stres lub brak poczucia wsparcia. To nie oznacza jednak, że każda niechęć do oddawania dziecka w ramiona dziadków jest czymś niepokojącym. Czasem jest to po prostu etap, który mija wraz z kolejnymi miesiącami i rosnącym poczuciem bezpieczeństwa. Popularność tego wpisu pokazuje, że temat dotyka znacznie większej liczby rodzin, niż mogłoby się wydawać. Z jednej strony są mamy, które czują ogromny dyskomfort, gdy ktoś zajmuje się ich dzieckiem inaczej niż one same. Z drugiej – dziadkowie, którzy często chcą jedynie okazać wnukowi czułość i nie rozumieją, dlaczego ich gesty spotykają się z oporem. Zobacz także: Dziadkowie wypinają się na wnuki w wakacje, a potem płacz, że nikt ich nie odwiedza. „Sami są sobie winni” „Córka wykorzystuje mnie do opieki nad wnukami, chociaż stać ją na nianię. W końcu się postawiłam, ale szybko tego pożałowałam” „Wychowałam rozpuszczone egoistki, które nie chcą mi dać wnuków. Pewnie szklanki wody na starość też nie dostanę”
Zostawiła dzieci w domu z ojcem i pojechała na urlop sama. „Polskie matki najchętniej zmieszałyby mnie z błotem”
Wracam właśnie z moich pierwszych od siedmiu lat samotnych wakacji. Przez okrągły tydzień byłam tylko ja, szum fal, książka czytana w świętym spokoju i kawa, którą mogłam wypić, zanim całkowicie wystygła. Brzmi jak bajka i absolutny luksus, prawda? Niestety, zamiast wracać z głową pełną pozytywnej energii, czuję w sercu ogromny żal i potworną złość przez to, co spotkało mnie ze strony innych kobiet, kiedy tylko odważyłam się głośno powiedzieć, że zostawiłam dzieci w domu z ojcem i pojechałam na urlop zupełnie sama.
Polskie matki najchętniej zmieszałyby mnie z błotem, zrobiły ze mnie wyrodną egoistkę bez serca i zgłosiły do opieki społecznej tylko dlatego, że zapragnęłam na chwilę odetchnąć od pieluch, gotowania obiadów i wiecznego ogarniania domowego kieratu. Samotny urlop matki a reakcja społeczeństwa i hejt w sieci Cała ta lawina pomyj wylała się na mnie na jednym z popularnych forów dla mam, gdzie całkiem niewinnie wrzuciłam post z pytaniem o fajną, cichą kawiarnię w Kołobrzegu, wspominając mimochodem, że jadę tam zregenerować siły w pojedynkę. To, co wydarzyło się w komentarzach pod tym wpisem, po prostu przerosło moje najśmielsze oczekiwania. Dziesiątki idealnych mamusiek natychmiast ruszyły do zmasowanego ataku, pisząc, że współczują moim porzuconym dzieciom, że one nigdy w życiu nie zostawiłyby swoich skarbów nawet na jedną noc i że porządna kobieta odpoczywa wyłącznie z rodziną. Wyzwano mnie od wyrodnych matek, które przekładają własną wygodę nad dobro maluchów, a jedna z internetowych ekspertek stwierdziła wręcz, że funduję moim dzieciakom potężną traumę odrzucenia, która odbije się na ich dorosłym życiu. No po prostu dajcie spokój, skąd w nas, kobietach, bierze się aż tyle jadu, jaskiniowego zacietrzewienia i tak gigantyczna potrzeba kontrolowania i oceniania cudzego życia na każdym możliwym kroku? Rola ojca w wychowaniu dzieci i samodzielna opieka Najbardziej rozbawił mnie, a jednocześnie potwornie zatrwożył fakt, jak bardzo w dzisiejszych czasach deprecjonuje się rolę mężczyzny jako pełnoprawnego rodzica, traktując go jak jakiegoś nieporadnego bęcwała. Wiele autorek tych jadowitych komentarzy pytało z autentycznym przerażeniem, jak mogłam skazać męża na taką katorgę i czy nie boję się, że chłop z dwójką dzieci po prostu sobie nie poradzi albo zagłodzi maluchy. Halo, czy my żyjemy w średniowieczu, czy w dwudziestym pierwszym wieku, skoro samodzielna opieka taty nad własnymi, rodzonymi dziećmi wciąż jest traktowana przez społeczeństwo jako jakiś nadludzki wyczyn albo wielka tragedia? Mój mąż jest dorosłym, niesamowicie odpowiedzialnym facetem, który kocha nasze dzieci nad życie i potrafi zrobić wokół nich dokładnie wszystko, od ugotowania zupy pomidorowej po zaplecenie idealnego warkocza. Kiedy spakowałam walizkę, on sam wypchnął mnie za drzwi, mówiąc, żebym wreszcie odpoczęła, bo widzi, jak bardzo jestem przemęczona, a oni przez ten tydzień zorganizują sobie super męsko-damski tydzień i zacieśnią więzi. Wypalenie rodzicielskie a samopoczucie młodej mamy Prawda jest taka, że polska kultura wciąż karmi nas chorym i niesamowicie toksycznym mitem matki Polki cierpiętnicy, która musi złożyć całe swoje życie, pasje i zdrowie psychiczne na ołtarzu rodzicielstwa. Jeśli nie jesteś wiecznie umęczona, zaniedbana, jeśli nie narzekasz na brak snu i nie rezygnujesz z siebie na każdym kroku, to w oczach otoczenia automatycznie stajesz się złą, niewystarczająco kochającą mamą. Ja jednak uważam, że szczęśliwa i wypoczęta mama to szczęśliwe dziecko, a ciągłe życie w trybie chronicznego zmęczenia i uleganie presji otoczenia to najprostsza droga do potwornego wypalenia rodzicielskiego i depresji. Moje dzieci miały przez ten tydzień radosnego, zaangażowanego tatę, a teraz zyskają zrelaksowaną, uśmiechniętą i pełną cierpliwości mamę, która wraca do nich z ogromną tęsknotą i nową energią do zabawy. Mam już serdecznie dosyć tego wiecznego poczucia winy, które próbuje nam się wmówić za każdym razem, gdy chcemy zrobić coś wyłącznie dla siebie, bo każda z nas ma pełne prawo do własnej przestrzeni i autonomii. Drogie Mamy z redakcji i czytelniczki, napisałam ten list, bo wiem, że wiele z nas skrycie marzy o chociażby weekendzie w samotności, ale boi się linczu ze strony rodziny czy znajomych. Powiedzcie mi szczerze: czy zdarzyło się Wam kiedyś wyjechać na urlop zupełnie bez dzieci? Jak na taki pomysł reagują Wasi partnerzy i najbliższe otoczenie? Czy Waszym zdaniem samotny wyjazd matki to zdrowy egoizm czy przesada? Chętnie poznam opinie innych, bo wierzę, że czas wreszcie głośno zacząć normalizować dbanie o siebie w rodzicielstwie. Monika Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Dziwne zwyczaje na all inclusive w Grecji. „Nie miałam pojęcia, dlaczego kelner pyta moją córkę o numer pokoju”
„Poznałam wspaniałego mężczyznę, ale boję się mu powiedzieć, że mam dziecko z poprzedniego małżeństwa. Nie wiem, co bym zrobiła, gdyby kazał mi wybierać”
„Spotykaliśmy się już od czterech miesięcy, a ja zataiłam przed Damianem, że mam siedmioletniego syna. Bałam się, że prawda odbierze mi mężczyznę, w którym się zakochałam.”
Damiana poznałam cztery miesiące temu, przez wspólną znajomą. Miał w sobie ten rodzaj spokoju, który od razu daje poczucie bezpieczeństwa – mówił konkretnie, słuchał uważnie, nie próbował mnie zagadywać na siłę. Kiedy zapytał, czy może się do mnie odezwać następnego dnia, poczułam coś, czego dawno nie czułam: nadzieję, że może tym razem będzie inaczej. Nie powiedziałam mu wtedy o Kacperku. Ani na pierwszej randce, ani na drugiej. Tłumaczyłam to sobie, że jeszcze się poznajemy, że nie chcę od razu obarczać go całym moim życiem. Ale prawda była prostsza i mniej wygodna – bałam się. Bałam się, że wiadomość o siedmioletnim synu odstraszy go tak, jak odstraszyła dwóch poprzednich mężczyzn, z którymi próbowałam coś zbudować po rozwodzie. Kłamstwo, które rosło razem z uczuciem Z każdym tygodniem było trudniej znaleźć moment, żeby to powiedzieć. Na początku umawialiśmy się tylko wieczorami, kiedy Kacper był u mojej mamy albo u ojca. Damian myślał, że te wieczory to mój normalny rytm życia – praca, siłownia, spotkania z przyjaciółmi. Nie miał pojęcia, że za każdym razem, kiedy wychodziłam z domu uśmiechnięta i pachnąca perfumami, syn pytał mnie, kiedy wrócę i czy przyniosę mu coś dobrego. Moja siostra Ola, jedyna osoba, która znała całą sytuację, mówiła mi to wprost. – Kamila, im dłużej to ciągniesz, tym gorzej to będzie wyglądało. On pomyśli, że go okłamywałaś specjalnie. – Ja nie okłamuję, tylko... nie mówię wszystkiego – broniłam się, choć sama słyszałam, jak słabo to brzmi. – To jest to samo, tylko inaczej nazwane. Wiedziałam, że ma rację. Ale każdy kolejny dzień utwierdzał mnie w przekonaniu, że Damian jest inny, lepszy, że może właśnie z nim uda mi się zbudować to, czego nie miałam od lat – i jednocześnie każdy kolejny dzień oddalał mnie od momentu, w którym mogłabym mu to powiedzieć bez poczucia, że straciłam już za dużo czasu. To był moment, kiedy zrozumiałam, że nie da się dłużej uciekać Wszystko się zmieniło w sobotę, kiedy Damian zaproponował, żebyśmy spędzili razem cały weekend. Zwykle udawało mi się wymyślić jakąś wymówkę, ale tym razem zabrakło mi pomysłów, a on zaczął drążyć. – Kamila, ty zawsze masz coś zaplanowane na weekendy. Jakbyś nie chciała, żebyśmy spędzali razem więcej czasu. Siedzieliśmy w jego kuchni, popijając herbatę. – To nie o to chodzi – powiedziałam, wpatrując się w kubek. – To o co? Bo ja już zaczynam się czuć, jakbyś mnie trzymała na dystans. I wtedy, zamiast powiedzieć prawdę, znowu ją zataiłam. – Po prostu mam dużo obowiązków. Rodzinnych. Damian pokiwał głową, niby zrozumiał, ale w jego oczach było pytanie, które nie zniknęło. Tego wieczoru, kiedy wróciłam do domu, długo siedziałam na kanapie, wsłuchując się w oddech śpiącego już Kacperka w drugim pokoju. Poczułam wstyd, że traktuję własnego syna jak coś, co trzeba ukrywać, żeby nie stracić mężczyzny. Usłyszałam słowo „przeprowadzka” Dwa tygodnie później Damian przyszedł do mnie z czymś, co nazwał dobrą wiadomością. Dostał propozycję awansu, ale wiązała się ona z przeniesieniem do innego miasta, trzysta kilometrów od tego, w którym żyłam z Kacperkiem od urodzenia. – Chciałbym, żebyś rozważyła przeprowadzkę ze mną – powiedział, biorąc mnie za rękę. – Wiem, że to nie będzie łatwe, ale czuję, że to jest ten moment, kiedy powinniśmy pójść dalej razem. Uśmiechnął się z taką nadzieją w oczach, że przez chwilę zapomniałam, że mam coś do powiedzenia. – Damian... ja... – zaczęłam, ale głos mi się załamał. – Co się dzieje? Myślałem, że się ucieszysz. Wtedy w końcu to wypowiedziałam. Powiedziałam mu o Kacperku. O tym, że mam syna, że mieszka ze mną, że jego ojciec widuje go raz na dwa tygodnie i że cała moja codzienność od czterech miesięcy była w połowie fikcją, którą stworzyłam z obawy, że go stracę. Damian siedział nieruchomo, jakby próbował poukładać w głowie to, co właśnie usłyszał. – Cztery miesiące, Kamila. Cztery miesiące i ani jednego słowa. – Bałam się, że jak się dowiesz, to zaraz zaczniesz się wycofywać. – A teraz mam czuć, że mogę ci ufać? Skoro okazuje się, że najważniejsza rzecz w twoim życiu była dla mnie tajemnicą? Nie miałam na to dobrej odpowiedzi. Bo w gruncie rzeczy miał absolutną rację. Rozmowa, której nie chciałam, ale która musiała się odbyć Przez kolejny tydzień widywaliśmy się rzadziej. Damian potrzebował czasu, żeby to wszystko przetrawić, a ja balansowałam między poczuciem winy i cichą nadzieją, że mimo wszystko zechce zrozumieć moje powody. Kiedy w końcu się spotkaliśmy, poprosił, żebym opowiedziała mu o Kacperku – bez pomijania niczego. Opowiedziałam mu, jaki jest, że uwielbia dinozaury, że boi się burzy, że codziennie pyta, czy jestem szczęśliwa. Mówiłam to z takim wzruszeniem, że sama się zdziwiłam, jak długo trzymałam tę część siebie w ukryciu. – Rozumiem, że się bałaś – powiedział wreszcie. – Ale nie rozumiem, dlaczego uznałaś, że to musisz przede mną chować, jakby to była jakaś wada. – Bo dla wielu mężczyzn to jest problem. Nie chciałam być kolejną kobietą, którą ktoś rzuca, jak dowiaduje się, że ma dziecko. – Ja nie jestem „wieloma mężczyznami”, Kamila. Ale teraz muszę się zastanowić, czy to, co budowaliśmy, było prawdziwe. Te słowa bolały bardziej niż jakakolwiek kłótnia, bo w nich było coś, czego nie mogłam odrzucić – prawda, że sama, przez strach, uczyniłam nasz związek połowicznym. Wybór, którego nie da się podjąć w pół godziny Damian wyjechał na tydzień służbowo i podczas jego nieobecności miałam czas, żeby wszystko przemyśleć. Rozmawiałam z Olą, z mamą, nawet z samym Kacperkiem, choć w sposób, który dziecko mogło zrozumieć. – Mamo, dlaczego jesteś smutna? – zapytał, kiedy siedzieliśmy razem przy kolacji. – Bo czasami dorośli muszą podjąć trudne decyzje, kochanie. – Jaką decyzję? – Czy zostać tam, gdzie jest nam bezpiecznie, czy pójść za czymś nowym... Kacper spojrzał na mnie z tą dziecięcą prostotą, która czasem mówi więcej niż jakakolwiek rada dorosłego. – Ja chcę, żebyś była szczęśliwa. Te słowa uświadomiły mi, że mój dylemat nie dotyczył wyłącznie mnie i Damiana. Dotyczył też mojego synka, który nigdy nie prosił, żebym rezygnowała z czegokolwiek dla niego, ale który powinien być priorytetem w każdej decyzji, jaką podejmę. Kiedy Damian wrócił, powiedziałam mu wprost. – Nie mogę przeprowadzić się w tej chwili. Kacper ma tu szkołę, przyjaciół, ojca. Nie mogę tego zburzyć dla decyzji, którą podjęłam pod wpływem strachu przed utratą ciebie. Damian milczał długą chwilę. – A jeśli zostanę tutaj? – Nie proszę cię o to. – Wiem. Ale może warto zapytać, czy chcę to zrobić dla was. Kiedy przyszłość stała się niepewna Nie mam dziś gotowej odpowiedzi, jak to się zakończy. Damian wciąż waży swoją decyzję – awans, przeprowadzka, my. Staram się nie tworzyć w głowie scenariuszy, bo wiem, że cztery miesiące ukrywania prawdy zostawiły w nas zadrę. Czasem wieczorami, kiedy Kacper już śpi, siadam sama w kuchni i myślę o tym, jak długo bałam się być sobą przed mężczyzną, którego chciałam pokochać naprawdę. Zrozumiałam, że strach przed odrzuceniem prawie kosztował mnie coś ważniejszego – szansę na związek zbudowany na prawdzie, a nie na wersji mnie, którą uznałam za bezpieczniejszą. Nie wiem, czy Damian zostanie. Wiem tylko, że następny raz, kiedy komuś powiem, że chcę spróbować, zacznę od prawdy, a nie od strachu. Kamila, 32 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Chciałam, żeby teściowie zapłacili za wakacje dzieci, przecież niedawno robili remont, więc ich stać. Odmówili i podali bezczelny powód” „Porzuciłem rodzinę i wyjechałem do Holandii, by zacząć tam nowe życie. Dziś mój syn ma 10 lat i traktuje mnie jak obcego człowieka” „Wychowałam rozpuszczone egoistki, które nie chcą mi dać wnuków. Pewnie szklanki wody na starość też nie dostanę”
Rośnie pokolenie małych kombinatorów. „Chciałam kupić od dzieci lemoniadę. Gdy zobaczyłam, skąd mają cukier, aż się przeżegnałam”
Coraz częściej zachwycamy się przedsiębiorczością dzieci. Uczą się zarabiać, liczyć pieniądze i wychodzić z inicjatywą. Ale czy równie często uczymy je, gdzie przebiega granica między zaradnością a cwaniactwem? Jedna wakacyjna scena skłoniła naszą czytelniczkę do takich właśnie przemyśleń.
W ostatnich tygodniach trudno ich nie zauważyć. Przy osiedlach, parkach czy drogach prowadzących do placów zabaw pojawiają się dzieci sprzedające domową lemoniadę. Jedni widzą w tym świetną lekcję przedsiębiorczości, inni – uroczy obrazek wakacji. Nasza czytelniczka przekonuje jednak, że jedna taka budka skłoniła ją do zupełnie innych przemyśleń. „Wracałyśmy z dyżuru wakacyjnego” Mam pięcioletnią córkę, która przez część wakacji chodzi do przedszkola na dyżur. Kilka dni temu odbierałam ją po południu i jak zwykle wracałyśmy pieszo do domu. Na rogu ulicy zauważyłyśmy troje dzieci. Miały może po dziewięć, dziesięć lat. Rozłożyły składany stolik, przygotowały dzbanek z lemoniadą, plastikowe kubeczki i własnoręcznie namalowaną kartkę z ceną. Moja córka od razu poprosiła, żebyśmy kupiły po kubku. Pomyślałam, że dlaczego nie. Zawsze wolę wesprzeć dzieci, które próbują same coś zrobić, niż słuchać, że młodzi tylko siedzą przed ekranami. Kiedy jedno z dzieci nalewało lemoniadę, zauważyłam na stoliku przezroczysty woreczek wypchany jednorazowymi saszetkami z cukrem. Było ich naprawdę mnóstwo. Z uśmiechem zapytałam: – Ale się przygotowaliście. Skąd tyle cukru? Chłopiec odpowiedział bez najmniejszego zawahania: – Z Żabki. Dziewczynka od razu dodała: – I ze stacji benzynowej. Tam zawsze jest pełno. Powiedziały to takim tonem, jakby opowiadały o czymś całkowicie oczywistym. „Przecież można brać” Zapytałam: – A ktoś wam pozwolił zabrać tyle saszetek? Usłyszałam: – Przecież one są za darmo. Nie wiedziałam, co odpowiedzieć. Nie zrobiłam dzieciom wykładu. Nie chciałam ich zawstydzać. Pomyślałam jednak, że ktoś musiał im kiedyś pokazać, że skoro coś stoi na ladzie, to można brać garściami. Chyba nikt nie wyjaśnił im, że te saszetki są dla klientów, którzy właśnie piją kawę albo jedzą posiłek, a nie po to, żeby wynosić je do własnego biznesu. Naprawdę nie chodzi mi o kilka saszetek cukru. Chodzi o sposób myślenia. Coraz częściej słyszymy, że dzieci powinny być przedsiębiorcze, zaradne i kreatywne. Zgadzam się z tym. Tylko że przedsiębiorczość nie może oznaczać, że wszystko, co nie jest przykręcone do podłogi, wolno zabrać, bo „przecież było za darmo”. Moja córka przez całą drogę do domu opowiadała, że ona też chciałaby kiedyś sprzedawać lemoniadę. Powiedziałam jej, że to świetny pomysł, ale cukier kupimy w sklepie albo weźmiemy z naszej kuchni. Bo uczciwość też jest czymś, czego dzieci uczą się od dorosłych. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Stoiska z domową lemoniadą stają się w Polsce coraz popularniejsze i dla wielu dzieci są świetną okazją do nauki liczenia pieniędzy, odpowiedzialności czy kontaktu z ludźmi. To wartościowa forma zabawy, jeśli towarzyszą jej rozmowy o zasadach. Warto przypominać dzieciom, że jednorazowe saszetki z cukrem udostępniane w sklepach, restauracjach czy na stacjach benzynowych są przeznaczone dla klientów korzystających z danego miejsca. Przedsiębiorczość i pomysłowość najlepiej rozwijają się wtedy, gdy idą w parze z uczciwością i szacunkiem do cudzej własności. Zobacz także: „Chciałam kupić od dzieci lemoniadę, dopóki nie zobaczyłam, o co proszą”. Tak rodzice uczą cwaniactwa?
„Mąż miał odebrać dzieci od babci i zabrać je na budowę naszego nowego domu. Chciałam zrobić im niespodziankę, a zastałam Kamila z nianią”
„Przecież się umówiliśmy: Kamil odbiera dzieci od mojej mamy, a ja mam popołudnie dla siebie. Nie wiedział, że chcę zrobić im niespodziankę. Gdy podjechałam pod budowę i zobaczyłam na podjeździe samochód Magdy, naszej opiekunki, serce podeszło mi do gardła”.
Od rana czułam, że dziś chcę zrobić coś wyjątkowego dla moich dzieci. Ostatnie tygodnie były dla naszej rodziny wyjątkowo intensywne – praca, budowa domu, codzienne obowiązki, wieczne planowanie i gonitwa. Dzieci narzekały, że za mało nas ostatnio razem, a ja miałam wyrzuty sumienia, że nawet wieczory spędzam z telefonem w ręku. Kiedy więc mama zaproponowała, że weźmie do siebie Zosię i Antka, odetchnęłam z ulgą, ale i poczułam ukłucie winy. Postanowiłam, że odbiję to dzieciom i zorganizuję im niespodziankę – coś tylko dla nas, bez pośpiechu, stresu, planowania. Pomysł na rodzinny piknik Kamil miał tego dnia odebrać dzieci od mojej mamy i zabrać je na budowę. Odkąd powstały pierwsze ściany, dzieci uwielbiały biegać po surowych wnętrzach, bawić się w chowanego między ścianami i wyobrażać sobie, gdzie będą ich pokoje. Wpadłam na pomysł, by pojawić się na budowie nieoczekiwanie, z pizzą, lodami i ulubionymi napojami dzieci. Wyobrażałam sobie, jak wyciągam z auta torby, wchodzę do środka i wołam: „Dzisiaj mamy piknik na podłodze!”. Zosia na pewno zapiszczy z radości, a Antoś zacznie tańczyć swój dziki taniec radości. Po pracy zajrzałam do osiedlowej pizzerii, kupiłam dwie duże pizze – jedną z szynką i ananasem, drugą wegetariańską dla Zosi. W sklepie złapałam lody, napoje i paczkę słodkich precelków, bo wiem, że dzieci zawsze domagają się czegoś „do schrupania”. Dojeżdżając na działkę, byłam podekscytowana. Byłam pewna, że zastanę tam szczęśliwe dzieci i mojego Kamila, może trochę zmęczonego, ale w dobrym humorze. Coś tu nie gra Na podjeździe przed domem stał samochód Kamila. Obok niego zobaczyłam stary niebieski samochód Magdy – naszej niani. Od razu coś mnie tknęło. Przecież Magda miała dziś wolne, a dzieci powinny już być z Kamilem – tak się umawialiśmy. Zastanawiałam się, czy może mama zmieniła plany i poprosiła Magdę o pomoc, ale przecież by mnie uprzedziła. Zatrzymałam się na moment i poczułam, jak serce zaczyna mi bić szybciej. Przez głowę przemknęły mi najróżniejsze scenariusze – od tych zupełnie niewinnych po te, o których bałam się nawet myśleć. Wzięłam głęboki oddech, próbując się uspokoić, i cicho weszłam do środka. W domu panowała cisza – nie było słychać śmiechu dzieci, żadnych nawoływań Kamila, tylko jakieś przytłumione głosy dobiegające z salonu. Poczułam, jak żołądek ściska mi się w supeł. Ostrożnie przeszłam przez korytarz, starając się nie zrobić hałasu. Zaskoczenie w salonie Za rogiem zobaczyłam Kamila. Siedział na wiadrze roboczym, z nogawką spodni podciągniętą do kolana. Obok niego klęczała Magda, trzymając apteczkę i bandaż. Wyglądała na skupioną, przygryzała dolną wargę. – Au, to szczypie – jęknął Kamil, gdy Magda przemywała mu łydkę. – Przepraszam, panie Kamilu, ale to musi być zdezynfekowane. Rana jest dość głęboka – odpowiedziała, delikatnie przykładając gazik. Poczułam, jak napięcie ze mnie schodzi. To nie była żadna tajemnica, żaden dramat – po prostu Kamil się skaleczył, a Magda mu pomagała. W jednej chwili zrobiło mi się głupio, że przez sekundę pomyślałam o czymś innym. Z drugiej strony zaniepokoiło mnie, że w ogóle taka myśl przyszła mi do głowy. – Hej, mam niespodziankę – odezwałam się, wychodząc z torbami do salonu. Kamil spojrzał na mnie zaskoczony, próbując w pośpiechu naciągnąć nogawkę. – Iza? Myślałem, że masz dziś odpoczywać! – Pani Izo, już kończę. Trzeba dopilnować, żeby pan Kamil nie dźwigał dziś ciężkich rzeczy – powiedziała Magda, zbierając apteczkę. Uśmiechnęła się nieśmiało, jakby trochę skrępowana moim widokiem. Podziękowałam jej za pomoc. Magda pożegnała się szybko, wymieniła jeszcze kilka słów z Kamilem i wyszła. Zostaliśmy sami w pustym, surowym salonie, pachnącym betonem i świeżą farbą. Szczera rozmowa Usiadłam obok Kamila na podłodze, stawiając przed nami pizzę i napoje. Pociągnęłam go za nogawkę, żeby sprawdzić opatrunek. – Co się stało? Dlaczego nie zadzwoniłeś do mnie, tylko wzywałeś Magdę? Kamil westchnął ciężko, jakby musiał się do czegoś przyznać. – Bałem się, że cię zmartwię. Już i tak masz za dużo na głowie, a to tylko głupie rozcięcie o blachę. Magda mieszka obok, miała wolne, ale wiedziała, że jestem tu sam. Zaoferowała się, że pomoże mi przenieść kilka worków, żebym nie musiał czekać na ciebie do wieczora. Słuchałam go i czułam ulgę, ale też lekkie ukłucie żalu. Czy rzeczywiście staliśmy się już takimi współlokatorami, że nawet o drobiazgach nie mówimy sobie wprost? – Chciałabym wiedzieć, co się u ciebie dzieje. Nawet jeśli to błahostki. Czasem czuję się jak ostatnia osoba, która dowiaduje się o sprawach naszej rodziny. Kamil spojrzał na mnie ze zmęczeniem, ale i troską. – Nie chciałem, żebyś się martwiła. Wiem, że ostatnio rzadko mamy czas dla siebie, dla dzieci... Czasem mam wrażenie, że każdy z nas walczy samotnie na swoim froncie. Zamilkliśmy na chwilę. Patrzyłam na jego opatrzoną nogę, na resztki pyłu na jego dłoniach, i pomyślałam, że w sumie oboje jesteśmy już zmęczeni tą codzienną walką o przyszłość. Za bardzo skupiamy się na tym, co będzie, zamiast na tym, co tu i teraz. – Może powinniśmy częściej robić sobie takie niespodzianki – powiedziałam cicho. – Albo chociaż rozmawiać częściej, nie tylko o rachunkach i planach budowy – dodał. Uśmiechnęliśmy się do siebie. Przez chwilę znów poczułam się jak dawniej – jak wtedy, gdy budowaliśmy nasze życie, a nie tylko dom. Powrót do rodziny Właśnie wtedy usłyszeliśmy śmiech. Drzwi wejściowe otworzyły się z impetem, a do środka wbiegli Zosia i Antoś, prowadzeni przez moją mamę. – Mamo, mamo! – krzyknęła Zosia, rzucając mi się na szyję. – Wiedziałam, że tu będziesz! Antoś od razu rzucił się do pudełka z pizzą, a moja mama zaśmiała się serdecznie. – Pomyślałam, że przyda wam się trochę rodzinnego czasu. Zostawię dzieci na chwilę, a sama skoczę do sklepu – powiedziała, puszczając do mnie oko. Zanim zdążyłam zaprotestować, już była w drzwiach. Usiedliśmy wszyscy na podłodze, rozkładając papierowe talerzyki, podając sobie pizzę i lody. Dzieci opowiadały o swoich planach na pokoje, a Kamil pokazywał im, gdzie będzie ich łóżko, a gdzie szafa. Zosia z Antosiem śmiali się, urządzając wyścig do przyszłej łazienki. Patrzyłam na nich z czułością, ale i z pewną nostalgią. Kiedyś takie chwile były normą, teraz wydawały się czymś wyjątkowym. Pomyślałam, że musimy bardziej o to dbać. Refleksje na koniec dnia Gdy dzieci zmęczone zabawą zasnęły w aucie w drodze powrotnej, a Kamil opierał głowę o zagłówek, poczułam wdzięczność. Za to, że mimo rutyny, zmęczenia i czasem nieporozumień, wciąż umiemy być rodziną. Za to, że mogę usiąść na zimnym betonie z pizzą i patrzeć, jak moje dzieci śmieją się razem z nami. Wieczorem, kiedy dzieci spały, a my z Kamilem siedzieliśmy w kuchni z kubkami herbaty, powiedział nagle: – Dziękuję, że przyszłaś na budowę. Chyba potrzebowałem przypomnienia, po co to wszystko robimy. Uśmiechnęłam się i położyłam dłoń na jego ręce. – Ja też. Następnym razem zadzwoń od razu, nawet jeśli to tylko zadrapanie. Przytaknął, a ja poczułam, że choć nie wszystko jest idealnie, to wciąż mamy siebie. Izabela, 39 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Teściowa od lat powtarzała, że dom będzie dla wnuków. Gdy podczas remontu mąż znalazł list schowany pod deskami, wiedziałam, że musimy zabrać stamtąd dzieci” „Ten jeden raz to mąż miał odebrać Gabrysia z przedszkola, ale do domu wrócił sam, z cieniutką kurteczką w ręce. Mój świat się zatrzymał” „Gdy po 5 latach starań zaszłam w ciążę, mąż mi nie uwierzył i wyprowadził się z domu. Myślał, że go zdradzam, a prawda była bardziej bolesna”
„Mąż bez mrugnięcia okiem zostawił mnie i dzieci dla koleżanki z pracy. Po 5 latach stanął w progu z listem, który wszystko wyjaśnił”
„Kiedy Maks przyniósł mi list od kobiety, dla której mnie zostawił, byłam wściekła. Gdy go przeczytałam, zrozumiałam, że to on poświęcił wszystko, żeby mnie uratować.”
Przez pięć lat moje życie i życie naszych dzieci – ośmioletniej Lusi i dziesięcioletniego Czesia – było zbudowane na jednym, w miarę prostym do przetrawienia kłamstwie. Kłamstwie, w które sama wierzyłam, a przynajmniej wolałam wierzyć. Mówiłam dzieciom, że tata po prostu przestał mnie kochać. Że znalazł nową miłość, Monikę z działu marketingu w swojej firmie, i że tak czasem w życiu dorosłych bywa. Boli, ale trzeba iść dalej. Starałam się nie być tą zgorzkniałą byłą żoną, która nastawia dzieci przeciwko ojcu. Maks płacił alimenty na czas, zabierał dzieci co drugi weekend do ich nowego, ładnego mieszkania na Wilanowie. Monika kupowała Lusi sukienki, a Czesiowi drogie klocki. Zaciskałam zęby, uśmiechałam się przy przekazywaniu dzieci i wracałam do swojego pustego, nieco zaniedbanego mieszkania na Ursynowie, gdzie każda rysa na podłodze przypominała mi o naszej dawnej rodzinie. Oczywiście, że go nienawidziłam. Za to, że mnie zostawił dla młodszej, atrakcyjniejszej kobiety bez zmarszczek i bez pociążowych rozstępów. Za to, że zburzył nasz poukładany, nudny, ale bezpieczny świat. Ale dla dzieci robiłam dobrą minę do złej gry. Aż do zeszłego czwartku. Niespodziewana wizyta Było tuż po dziewiętnastej. Dzieci oglądały coś w swoim pokoju, a ja kończyłam przygotowywać kolację. Usłyszałam dzwonek do drzwi. Nie spodziewałam się nikogo. Kurierzy zazwyczaj przychodzili rano, a sąsiedzi rzadko wpadali bez zapowiedzi. Otworzyłam drzwi i zamarłam. Na wycieraczce stał Maks. Wyglądał... okropnie. Miał podkrążone oczy, nieogoloną twarz, a jego zwykle idealnie wyprasowana koszula była wymięta. Zawsze dbał o wygląd, nawet kiedy szedł po bułki. – Maks? Co ty tu robisz? – zapytałam, czując nagły ścisk w żołądku. Przestąpił z nogi na nogę. – Mogę wejść? Muszę z tobą porozmawiać. Bez dzieci. Zawahałam się, ale w końcu wpuściłam go do środka. Poszliśmy do kuchni, zamykając za sobą drzwi. Usiadł przy stole, na swoim dawnym miejscu, i wbił wzrok w blat. – O co chodzi? – zapytałam ostrzej, niż zamierzałam. Nie miałam ochoty na jego dramaty. Zapewne pokłócił się z Moniką o to, gdzie spędzą wakacje. Wyciągnął z wewnętrznej kieszeni marynarki zgniecioną, białą kopertę i położył ją na stole. Przesunął ją w moją stronę. – Przeczytaj – powiedział cicho. Spojrzałam na niego z ukosa. Potem na kopertę. Była zaadresowana do mnie, pismem, którego nie znałam. – Co to jest? – List od Moniki. Do ciebie. Odeszła ode mnie wczoraj. Zaskoczenie było tak duże, że na chwilę zapomniałam o własnej niechęci. Monika go rzuciła? Tego się nie spodziewałam. Zawsze wyglądali na tak cholernie szczęśliwych na tych wszystkich zdjęciach w mediach społecznościowych. – Przykro mi – skłamałam gładko. – Ale dlaczego pisze do mnie? – Przeczytaj, proszę – powtórzył z desperacją w głosie. Otworzyłam kopertę i wyciągnęłam z niej dwie zapisane strony. Zaczęłam czytać. Z każdym kolejnym zdaniem czułam, jak ziemia usuwa mi się spod nóg. Prawda, której nie chciałam znać Droga Katarzyno, Wiem, że to ostatnia rzecz, jakiej byś chciała – dostać ode mnie list. Ale odchodzę od Maksa i czuję, że muszę Ci w końcu wyznać prawdę. Przez pięć lat żyłaś w przekonaniu, że Maks zostawił Cię, bo się we mnie zakochał. Że to był klasyczny romans w pracy, który zniszczył Wasze małżeństwo. Prawda jest inna. I o wiele gorsza. Przerwałam czytanie i spojrzałam na Maksa. Patrzył w okno, unikając mojego wzroku. Jego szczęka była zaciśnięta. Pamiętasz tę aferę w Waszej firmie pięć lat temu? Ten wyciek poufnych danych z działu księgowości, w którym wtedy pracowałaś? Zwolnili wtedy Twoją szefową, ale szukali winnych niżej. Pamiętasz to śledztwo wewnętrzne? Moje serce zaczęło bić szybciej. Oczywiście, że pamiętałam. To był najgorszy okres w moim życiu zawodowym. Groziło mi zwolnienie dyscyplinarne, a nawet zarzuty karne, chociaż byłam niewinna. Ktoś zrzucił na mnie winę za błąd w systemie, a ja nie miałam jak się bronić. Nagle jednak sprawa ucichła, śledztwo umorzono, a ja zachowałam pracę. Zawsze myślałam, że to po prostu szczęście. Miałam dostęp do dowodów, które mogły Cię zniszczyć. Dokumentów, które – odpowiednio zmanipulowane – wskazywałyby jednoznacznie na Ciebie. Groziło Ci więzienie, Katarzyno. A Waszym dzieciom... no cóż, wiadomo, jakby to na nie wpłynęło. Powiedziałam o tym Maksowi. Powiedziałam mu, że jeśli nie zostawi Ciebie i nie odejdzie do mnie, przekażę te dokumenty zarządowi. Szantażowałam go. A on się zgodził, żeby Cię chronić. Upuściłam list na stół. Dłonie mi drżały. Spojrzałam na Maksa. Wciąż patrzył w okno, ale po jego policzku spłynęła samotna łza. – To... to prawda? – wyszeptałam, nie poznając własnego głosu. Odwrócił głowę i spojrzał na mnie. Jego oczy były pełne bólu i wstydu. – Tak – powiedział cicho. – Wszystko. Miała te dokumenty. Groziła, że cię zniszczy. Nie mogłem na to pozwolić. Zrozum, Kaśka, mieliśmy małe dzieci. Gdybyś trafiła do więzienia... nie mogłem do tego dopuścić. – Więc... przez pięć lat żyłeś z kobietą, która cię szantażowała? – zapytałam, czując, jak ogarnia mnie niewyobrażalna wściekłość. Nie na Monikę. Na niego. – Na początku tak. Potem... potem jakoś się ułożyło. Przyzwyczaiłem się. Zaczęliśmy żyć razem. Może nawet myślałem, że ją kocham, w jakiś chory sposób. Ale to wszystko zaczęło się od szantażu. Czytałam dalej, ignorując jego słowa. Odchodzę, bo nie potrafię dłużej żyć z tą winą. Widziałam, jak Maks patrzy na Ciebie i dzieci w każdy drugi weekend. Widziałam, że nigdy do końca nie przestał Cię kochać. A ja... ja chyba nigdy nie kochałam jego. Chciałam po prostu mieć to, co Ty miałaś. Zazdrościłam Ci. Przepraszam, jeśli to w ogóle coś znaczy. Zostawiam Was oboje w spokoju. Ciężar uświadomienia Siedziałam w milczeniu przez długi czas. W głowie mi wirowało. Wszystko, w co wierzyłam przez ostatnie pięć lat, okazało się kłamstwem. Mój mąż nie był dupkiem, który mnie zostawił dla młodszej. Był... kimś w rodzaju męczennika? Zrobił to, żeby mnie chronić. Żeby chronić naszą rodzinę. A jednocześnie – okłamywał mnie przez pięć lat. Pozwolił mi wierzyć, że jestem niewystarczająca. Pozwolił, żebym budowała swoje życie na poczuciu odrzucenia. – Dlaczego mi nie powiedziałeś? – zapytałam w końcu, a mój głos był zimny i obcy. – Jak miałem ci powiedzieć? – odpowiedział, a w jego głosie usłyszałam nutę dawnej złości. – Co byś zrobiła? Poszłabyś na policję? Straciłabyś pracę, a może i wolność. Nie mogłem ryzykować. – Zrobiłeś ze mnie ofiarę! – krzyknęłam, ale zaraz ściszyłam głos, przypominając sobie o dzieciach. – Pozwoliłeś mi myśleć, że nie jestem dla ciebie wystarczająco dobra. Przez pięć lat nienawidziłam cię za to, co nam zrobiłeś. A teraz... teraz czego ode mnie oczekujesz? Że ci wybaczę? Że padniemy sobie w ramiona i zaczniemy od nowa? – Nie, Kaśka – powiedział, wstając powoli. – Niczego nie oczekuję. Przyniosłem ci ten list, bo uważałem, że masz prawo poznać prawdę. Że zasługujesz na to, żeby wiedzieć, że to nie była twoja wina. Że nigdy nie przestałem cię kochać. Spojrzał na mnie po raz ostatni, odwrócił się i wyszedł z kuchni. Chwilę później usłyszałam trzaśnięcie drzwi wyjściowych. Zostałam sama w kuchni, z dwiema kartkami papieru, które zmieniły moje życie po raz drugi. Prawda jest taka, że nie wiem, co teraz czuję. Powinnam być wdzięczna? Powinnam być wściekła? Maks poświęcił nasze małżeństwo, żeby mnie uratować, ale jednocześnie zniszczył mnie w inny sposób. Oddał mnie walkowerem, bez możliwości obrony. Dzieci przyszły do kuchni, pytając, czy kolacja już gotowa. Uśmiechnęłam się do nich, ukradkiem chowając list do kieszeni. – Tak, skarby. Siadajcie. Zjadłyśmy kolację w milczeniu. W mojej głowie wciąż rozbrzmiewały słowa z listu. Nie wiem, jak powiem dzieciom prawdę. A może nie powinnam jej mówić? Może powinnam zachować ten sekret dla siebie, tak jak on zachował go przez pięć lat? Jedno wiem na pewno: dług wdzięczności, który zaciągnęłam u mojego byłego męża, jest najcięższym brzemieniem, jakie kiedykolwiek nosiłam. Katarzyna, 38 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Mieliśmy 5-letnią córkę, a on wciąż nie myślał o ślubie. Dopiero gdy zagroziłam, że wyjadę do Niemiec, zrozumiał, ile może stracić” „Wychowałam rozpuszczone egoistki, które nie chcą mi dać wnuków. Pewnie szklanki wody na starość też nie dostanę” „Po narodzinach Kazia mąż wyszedł świętować pępkowe i przepadł jak kamień w wodę. Po 3 latach zapukał do drzwi, jakby nic się nie stało”
Zatrudniła nianię na cały etat i płaci jej 7 tys. zł. „Wyzysk. To niezbyt dobra stawka”
Ile powinna zarabiać niania opiekująca się dzieckiem przez osiem godzin dziennie? Dla jednych 7 tys. zł to bardzo dobra pensja. Inni przekonują, że przy tak odpowiedzialnej pracy i dodatkowych obowiązkach domowych to wcale nie jest wygórowana kwota.
Na stronie „Mamy Mamom” na Facebooku pojawił się wpis internautki, która postanowiła zapytać inne mamy o opinię na temat wynagrodzenia niani: „Hej, znajoma zatrudniła nianię i płaci jej 7 tysięcy. Nie uważacie, że to przesada? Praca od 8:30 do 17, oprócz opieki nad dzieckiem (chłopiec ma 2 latka) ma jakieś drobne obowiązki domowe jak złożenie prania, czy umycie naczyń. Ciekawa jestem waszego zdania”. „Dlaczego zaglądamy innym do portfela?” Pytanie wywołało setki komentarzy. Co ciekawe, wielu internautów nie skupiło się nawet na samej kwocie. Zamiast tego zwracali uwagę, że wynagrodzenie niani to prywatna sprawa między pracodawcą a pracownikiem. To właśnie ten wątek powracał najczęściej. Wiele osób pisało, że jeśli obie strony są zadowolone z warunków współpracy, trudno oceniać, czy 7 tys. zł to dużo czy mało. Jedni wydają podobną kwotę na wakacje, inni decydują się przeznaczyć ją na opiekę nad dzieckiem, bo dzięki temu mogą wrócić do pracy, a są też tacy, którzy mogą jedynie pomarzyć o takich zarobkach. Zdaniem komentujących problemem nie jest więc sama wysokość wynagrodzenia, ale nasze przekonanie, że mamy prawo oceniać, jak inni dysponują własnymi pieniędzmi. „To duża odpowiedzialność” Nie brakowało jednak osób, które odniosły się do samej stawki. Część komentujących uważała, że 7 tys. zł to uczciwe wynagrodzenie za pełnoetatową opiekę nad dwulatkiem. „No i dobrze, że tyle płaci, bo to duża odpowiedzialność za cudze dziecko.” „Pięknie by było, by opieka nad dzieckiem była tak dobrze wynagradzana. Brawo.” „Bardzo fajna pensja. Odpowiednia do wykonywanej pracy i obowiązków.” W ich opinii opieka nad małym dzieckiem wymaga nie tylko cierpliwości i zaangażowania, ale także ogromnej odpowiedzialności. Rodzice powierzają przecież niani to, co mają najcenniejszego. Druga grupa komentujących zwracała uwagę na coś jeszcze. Ich zdaniem 7 tys. zł nie robi już dziś takiego wrażenia, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę liczbę przepracowanych godzin i dodatkowe obowiązki. „Za mało, jeśli są obowiązki poza dzieckiem.” „40 zł za godzinę to średnio dobra stawka za opiekę całodniową nad cudzym dzieckiem. Plus prace domowe...” „To wcale nie tak dużo za tyle godzin zatrudniałam nianię i też tak wychodziło. Nie wiem, dlaczego ludzie uważają, że niania ma zarabiać marne grosze za tak odpowiedzialną pracę.” Zdaniem wielu osób właśnie dodatkowe obowiązki – takie jak składanie prania czy zmywanie naczyń – sprawiają, że zakres pracy wykracza poza samą opiekę nad dzieckiem. Czy potrafimy wycenić opiekę nad dziećmi? Dyskusja pod wpisem pokazała coś jeszcze. Choć coraz więcej mówi się o tym, jak odpowiedzialna jest praca opiekunek, wiele osób wciąż ma problem z uznaniem, że powinna być dobrze wynagradzana. Z jednej strony oczekujemy, że niania będzie troskliwa, cierpliwa, kreatywna, odpowiedzialna i poradzi sobie w każdej sytuacji. Z drugiej – gdy słyszymy konkretną kwotę, często pierwszą reakcją jest zdziwienie. Tymczasem opieka nad małym dzieckiem to nie tylko wspólna zabawa. To odpowiedzialność za jego bezpieczeństwo, zdrowie i rozwój przez wiele godzin każdego dnia. Zobacz także: Nocne nianie to nowy trend wśród rodziców. Matka: „Nie żałuję ani złotówki”
Scena z pociągu to dowód, że rodzice nie lubią własnych dzieci. Ze smutkiem patrzyłam, co robi ta mama
Podróż z małym dzieckiem potrafi być prawdziwym wyzwaniem. Każdy rodzic marzy o tym, żeby dojechać do celu bez płaczu, marudzenia i ciągłego powtarzania: „Daleko jeszcze?”. Kilka dni temu sama przekonałam się, jak różnie można przeżyć tę samą podróż. Przez kilka godzin siedziałam naprzeciwko mamy z dwójką dzieci i była porażona jej metodami wychowawczymi.
Jechałam z trzyletnią córką nad morze. Wiedziałam, że kilka godzin w pociągu będzie wymagało ode mnie sporo cierpliwości, dlatego dzień wcześniej się przygotowałam. Spakowałam kolorowanki, kredki, tablicę magnetyczną, książeczki i zdrowe przekąski. Nie liczyłam na to, że córka przez całą drogę będzie grzecznie siedziała i patrzyła przez okno. Dziecko w tym wieku potrzebuje rozmowy, nowych bodźców i ciągłej uwagi, a nie ignorowania. Raz oglądałyśmy mijane pola i lasy, innym razem rysowałyśmy zwierzęta na tablicy magnetycznej. Później przyszła pora na przekąskę i wymyślanie historii o ludziach, których widziałyśmy na stacjach. Było głośno, momentami męcząco, chwilami chaotycznie, ale właśnie tak wyobrażałam sobie podróż z małym dzieckiem. Naprzeciwko siedziała mama z dwójką dzieci. Dziewczynka wyglądała na rówieśniczkę mojej córki, chłopiec był od niej może dwa albo trzy lata starszy. Ledwo pociąg ruszył ze stacji, oboje dostali do rąk telefony. Chwilę później na stoliku pojawiły się żelki, chrupki i wafle. Mama również wyjęła swój telefon i przez większość podróży wpatrywała się w ekran. Najbardziej zaskoczyło mnie to, czego między nimi nie było Nie chcę demonizować smartfonów. Sama wiem, że bywają sytuacje, kiedy bajka potrafi uratować rodzicom długą podróż albo wizytę u lekarza. Nie należę też do osób, które uważają, że dziecko nigdy nie powinno korzystać z elektroniki. Patrząc na tę rodzinę, miałam jednak wrażenie, że telefony nie były rozwiązaniem jakiegoś problemu. One pojawiły się jeszcze zanim dzieci zdążyły się znudzić, zanim padło pierwsze pytanie i zanim ktokolwiek spróbował zamienić z nimi kilka zdań. Przez całą drogę nie usłyszałam rozmowy o tym, co widać za oknem. Nikt nie zachwycił się krówkami stojącym na łące ani ogromnym mostem, przez który przejeżdżaliśmy. Nie było wspólnego śmiechu, zgadywanek ani choćby krótkiego: „Popatrzcie, jakie piękne jezioro”. Najbardziej uderzyło mnie właśnie to, czego tam zabrakło. Siedzieli obok siebie, ale miałam wrażenie, jakby każde z nich podróżowało osobno. Przyznam, że przez chwilę nawet zazdrościłam tej mamie. Moja córka co kilka minut chciała coś pokazać, o coś zapytać albo poprosić mnie o wspólną zabawę. Byłam zmęczona i marzyłam o kilku minutach ciszy. Wystarczyłoby przecież wyjąć telefon i pewnie też miałabym spokój... Tylko czy naprawdę o taki spokój nam chodzi? Czasem najcenniejsze chwile są też najbardziej męczące Po powrocie długo myślałam o tamtej podróży. Nie znam historii tej kobiety. Być może była po ciężkim tygodniu pracy, niewyspana albo zwyczajnie nie miała siły na kilkugodzinną zabawę z dziećmi. Każdy rodzic ma prawo do zmęczenia i każdy czasem wybiera rozwiązania, które po prostu pomagają przetrwać trudniejszy dzień. Coraz częściej zastanawiam się jednak, czy nie zaczęliśmy traktować ekranów jako pierwszej odpowiedzi na dziecięcą nudę. Zamiast dać dziecku szansę na rozmowę, obserwowanie świata albo zwykłe ponudzenie się przez kilka minut, odruchowo sięgamy po telefon. Jest szybciej, ciszej i wygodniej. Problem w tym, że właśnie w tych pozornie nieistotnych chwilach często rodzą się wspomnienia, do których dzieci wracają po latach. Do dziś pamiętam swoje podróże pociągiem. Nie dlatego, że były idealne, ale dlatego, że rozmawialiśmy, śmialiśmy się i patrzyliśmy przez okno, próbując odgadnąć, dokąd prowadzą tory. Może właśnie dlatego tamta scena tak mnie poruszyła. Nie dlatego, że dzieci trzymały w rękach telefony, ale dlatego, że miałam wrażenie, iż cała podróż przestała być wspólnym doświadczeniem. A przecież dzieci nie zapamiętują przede wszystkim tego, co dostały do ręki. Najczęściej pamiętają to, z kim naprawdę spędziły czas. Zobacz także: Krępujący widok za rodzinnym parawanem w Mielnie. „Trzeba nie mieć wstydu. Przecież tam były dzieci” „Współczesne dzieci to społeczne niedojdy”. Scena z 10-latkiem na deptaku ujawnia smutną prawdę o pokoleniu Alfa Karygodne zachowanie matki na plaży nad Bałtykiem. „Puściły jej wszystkie hamulce. Biedne dziecko”
„Chciałam, żeby teściowie zapłacili za wakacje dzieci, przecież niedawno robili remont, więc ich stać. Odmówili i podali bezczelny powód”
„Prosiłam teściową, by chociaż trochę nas wsparła finansowo, przecież chodziło o wakacje dla dzieci. Usłyszałam, że powinniśmy zapracować na takie przyjemności, jak ona na nowy dach”.
Siedziałam przy kuchennym stole z laptopem i kalkulatorem, licząc już trzeci raz to samo. Wyjazd nad morze dla mnie, Kornela i dwójki dzieci to był wydatek, który po prostu przekraczał nasz budżet. Kornel pracował na etacie, ja od pół roku byłam na zwolnieniu z powodu problemów z kręgosłupem, więc każdą złotówkę oglądaliśmy z dwóch stron. Wiedziałam, że teściowie niedawno wymienili dach na swojej willi. Nie byle jaki dach – blachodachówka najwyższej klasy, cała elewacja odnowiona przy okazji. Kosztowało to, jak mówiła babcia Tereska przy niedzielnym obiedzie, „więcej niż nowy samochód”. Powiedziała to z taką lekkością, jakby chciała pochwalić się przed synową, która i tak liczy każdy grosz. Pomyślałam sobie – może w takiej sytuacji, przy takim budżecie, mogliby pomóc nam w wyjeździe. Nie chodziło o fortunę. Tak chociaż ze trzy, cztery tysiące, żebyśmy mogli wynająć pokój gdzieś blisko morza, a nie kisić się w kwaterze 20 km od plaży. Rozmowa, której się nie spodziewałam Zadzwoniłam do Tereski w środę wieczorem, kiedy dzieci już spały. Nie chciałam prosić przez telefon, ale jednak wydawało mi się to mniej krępujące niż takie proszenie twarzą w twarz. – Halo, Teresko? To ja, Alicja – zaczęłam, próbując brzmieć swobodnie. – O, cześć, kochana. Co tam u was? Opowiedziałam o planach na wakacje, o tym, że chcemy pojechać z dziećmi nad morze, ale z kasą krucho. Wspomniałam, że budżet jest napięty, bo ja nie pracuję teraz zawodowo, a Kornel sam nie wyrobi wszystkiego. – Myślałam, że może moglibyście nam pomóc, tak jak czasem pomagacie z innymi wydatkami – powiedziałam, starając się, żeby zabrzmiało to naturalnie, nie jak żądanie. Zapadła cisza. Nie długa, ale wystarczająco długa, żebym poczuła, jak żołądek zaciska się w supeł. – Alicjo, wiesz, że my też mamy swoje wydatki – odpowiedziała po chwili moja teściowa, a w jej głosie usłyszałam coś, co brzmiało jak lekkie zniecierpliwienie. – Wiem, wiem, ale skoro niedawno wymieniliście dach, myślałam, że może... – No właśnie. Skoro nas było na to, to znaczy, że my na to zarobiliśmy. Ciężko pracowaliśmy przez całe życie, żeby móc sobie pozwolić na taki remont. Wy też powinniście najpierw zapracować na takie przyjemności, a nie liczyć na to, że ktoś wam sfinansuje wakacje. Poczułam, jak twarz mi płonie, choć nikt mnie nie widział. – Nie chodziło mi o sfinansowanie całości, tylko o odrobinę wsparcia – próbowałam się bronić, ale głos mi się łamał. – Dzieci są jeszcze małe, nie potrzebują morza. Mają ogródek u nas, mogą się bawić na trawie, budować zamki z piasku w piaskownicy. Naprawdę, Alicjo, nie rozumiem tej presji na takie wycieczki. My z Andrzejem nigdy nie latałyśmy na takie wyjazdy, kiedy dzieci były małe, i nic im nie brakowało. Odmowa teściowej była jak policzek Odłożyłam telefon i długo siedziałam bez ruchu, wpatrując się w ciemne okno kuchni. Nie płakałam, choć miałam ochotę. Czułam raczej coś innego – zimną, gęstą wściekłość, która rozlewała się od żołądka aż do gardła. Ogródek. Piaskownica. Jakby to było równoważne z widokiem na morze, z pierwszym razem, kiedy dziecko wchodzi do wody i krzyczy z zachwytu, bo zobaczyło meduzę albo znalazło najpiękniejszą muszelkę, jaką w życiu widziało. Kornel wrócił z pracy około ósmej. Zastał mnie siedzącą w tej samej pozycji, z zimną herbatą przed sobą. – Co się stało? – zapytał, siadając naprzeciwko. Opowiedziałam mu wszystko, co usłyszałam od jego matki. Słuchał w milczeniu, a jego twarz z każdą chwilą robiła się coraz bardziej napięta. – Przepraszam za nią – powiedział cicho, kiedy skończyłam. – Nie chcę przeprosin za nią, Kornel. Chcę zrozumieć, dlaczego twoja matka mówi mi, że jesteśmy leniwi, kiedy ja od pół roku nie mogę normalnie chodzić przez ten kręgosłup, a ty pracujesz na dwie zmiany, żeby wszystko się kręciło. – Ona nie miała tego na myśli... – Właśnie że miała. Powiedziała to bardzo wyraźnie. Skoro ich było na dach, to znaczy, że zapracowali. A my mamy zapracować, zanim pomyślimy o czymś takim jak tydzień nad morzem dla dzieci. Kornel nie potrafił mi odpowiedzieć. Widziałam, że sam nie wie, jak to pogodzić – z jednej strony ja, jego żona, poniżona przez jego matkę, z drugiej strony rodzina, w której dorastał. Myślałam, że dojdziemy do porozumienia Przez kolejne dni próbowałam sobie to jakoś wytłumaczyć. Może Teresa miała ciężki dzień. Może źle to sformułowała, a chodziło jej o coś innego. Zadzwoniłam ponownie, tym razem chcąc dać jej szansę na wyjaśnienie. – Teresko, chciałam tylko dopytać, czy dobrze zrozumiałam naszą rozmowę – zaczęłam ostrożnie. – A co tu jest do rozumienia? Powiedziałam, co myślę. Wy młodzi zawsze chcecie wszystko na już, bez wysiłku. My z Andrzejem odkładaliśmy na ten dach przez lata. Nikt nam nie dał złotówki. – Ale ja nie proszę was o oddanie czegoś, tylko o pomoc, jak rodzina rodzinie. – Rodzina rodzinie pomaga, kiedy jest taka potrzeba, a nie kiedy ktoś chce jechać na wczasy jak jakaś bogata rodzina z telewizji. Wystarczy wam ogródek, powtarzam. Dzieci są szczęśliwe tam, gdzie są kochane, a nie tam, gdzie jest drogi hotel. Tym razem nie próbowałam się bronić. Po prostu podziękowałam za rozmowę i się rozłączyłam. Coś we mnie pękło w tamtym momencie. Nie chodziło już o te cztery tysiące złotych. Chodziło o to, jak łatwo ta kobieta potrafiła mnie umniejszyć, jak swobodnie oceniła moje potrzeby jako wygórowane, podczas gdy jej własny komfort – nowy dach, elewacja, wymiana kotła w tym samym roku – był dla niej absolutnie zasłużony i naturalny. Kiedy zrozumiałam, że muszę wyznaczyć granicę Minęły dwa tygodnie. Zorganizowaliśmy wyjazd sami, skromniejszy niż planowaliśmy, ale udało się. Pojechaliśmy na siedem dni do małego pensjonatu, bez widoku na morze z balkonu, ale piętnaście minut piechotą od plaży. Dzieci były szczęśliwe, biegały po piasku, budowały zamki, krzyczały z radości, kiedy fala zalała im nogi. Stałam wtedy na brzegu, patrząc na nie, i myślałam o słowach teściowej. Ogródek. Piaskownica. Miała rację w jednym – dzieci nie potrzebowały luksusu. Ale to nie był powód, żeby odmówić pomocy, kiedy ktoś prosi w potrzebie, tym bardziej mając środki, które akurat wydała na coś dla siebie. Po powrocie z wakacji zdecydowałam, że nie będę już udawać, że wszystko jest w porządku. Na najbliższym niedzielnym obiedzie u teściów byłam chłodna, uprzejma, ale wycofana. Nie opowiadałam o wyjeździe z entuzjazmem, nie pytałam o dach, nie komentowałam nowej elewacji, którą wszyscy podziwiali. – Coś taka małomówna jesteś, Alicjo – zauważyła Teresa przy deserze. – Po prostu jestem zajęta swoimi sprawami – odpowiedziałam spokojnie, nie patrząc jej w oczy dłużej niż konieczne. Kornel zauważył zmianę. Wieczorem, kiedy wracaliśmy do domu, zapytał, czy wszystko w porządku. – Nie wiem. Po prostu zrozumiałam, że nie mogę liczyć na Twoją mamę w sprawach, które są dla mnie ważne. I to jest okej. Po prostu inaczej teraz na to patrzę. Minęło kilka miesięcy od tamtej rozmowy telefonicznej. Teściowa nie wspomniała więcej o wakacjach ani o naszej prośbie, jakby to się nigdy nie wydarzyło. Ja też nie wracałam do tematu, choć nie zapomniałam ani jednego słowa. Nasze relacje nie są otwarcie wrogie. Nadal chodzimy na niedzielne obiady, dzieci nadal odwiedzają babcię i dziadka, bawią się w tym samym ogródku... Ale we mnie coś się zmieniło. Nie proszę już teściów o nic, nawet o drobne rzeczy. Nie liczę na ich wsparcie, nie oczekuję gestów. Nauczyłam się radzić sobie sama, z Kornelem, licząc każdą złotówkę, planując wydatki z wyprzedzeniem, bez nadziei na pomoc z zewnątrz. Czasem, kiedy widzę ten dach z daleka, błyszczący w słońcu, myślę sobie, że niektóre inwestycje kosztują więcej, niż się wydaje – nie tylko w pieniądzach, ale w relacjach, które po takiej rozmowie już nigdy nie są takie same. Alicja, 34 lata Historie są inspirowane życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych wydarzeń i osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Wychowałam rozpuszczone egoistki, które nie chcą mi dać wnuków. Pewnie szklanki wody na starość też nie dostanę” „Córka wykorzystuje mnie do opieki nad wnukami, chociaż stać ją na nianię. W końcu się postawiłam, ale szybko tego pożałowałam” „Teściowa od lat powtarzała, że dom będzie dla wnuków. Gdy podczas remontu mąż znalazł list schowany pod deskami, wiedziałam, że musimy zabrać stamtąd dzieci”
Nocne nianie to nowy trend wśród rodziców. Matka: „Nie żałuję ani złotówki”
Jeszcze kilka, kilkanaście lat temu większość rodziców poprosiłaby o pomoc babcię albo sąsiadkę. Dziś coraz częściej szukają… nocnej niani. Jedni nie rozumieją, jak można zapłacić obcej osobie za opiekę nad śpiącym dzieckiem. Inni odpowiadają krótko: „Dopóki nie zostaniesz rodzicem, nie oceniaj”.
Przewijałam media społecznościowe, gdy zatrzymało mnie jedno ogłoszenie: „Nocna niania szuka pracy, 80 zł za godzinę...” – przeczytałam. Dalej wymienione wykształcenie, kursy, doświadczenie i adres e-mailowy z obietnicą wysłania referencji. Pod postem trwała burzliwa dyskusja. Jedni pisali, że to luksus dla bogaczy, inni pytali już o wolne terminy. Nocna niania. Luksus czy odpowiedź na potrzeby rodziców? W dzisiejszych czasach coraz rzadziej można liczyć na pomoc dziadków albo innych bliskich. Dziś wiele młodych małżeństw mieszka setki kilometrów od rodziny. Inni nie mają pomocy, bo ich rodzice wciąż są czynni zawodowo albo rozwijają swoje pasje (do czego mają pełne prawo!). O ile zatrudnienie opiekunki na dzień, nawet na kilka godzin nikogo nie dziwi, o tyle wpuszczenie obcej osoby, by była przy naszym dziecku, gdy ono śpi, wzbudza silne emocje. Zdarzają się przecież sytuacje, w których taka pomoc jest nieoceniona: wesele znajomych, praca zmianowa, wyjazd służbowy czy zwykła potrzeba pobycia przez chwilę tylko we dwoje. W odpowiedzi na te potrzeby pojawiły się nocne opiekunki. Ich zadaniem nie jest jedynie pilnowanie śpiącego dziecka. Często zostają z maluchem do rana, reagują, gdy się obudzi, przygotowują i podają posiłki, uspokajają albo po prostu są obok, gdy rodziców nie ma w domu. Choć dla wielu osób taka usługa nadal brzmi egzotycznie, zainteresowanie nią wyraźnie rośnie. „Pani Matylda uratowała moje małżeństwo” – Pierwszy raz skorzystaliśmy z jej pomocy, kiedy dostaliśmy zaproszenie na wesele. Od czterech lat nigdzie nie wychodziliśmy razem. Babcie mieszkają ponad 300 kilometrów od nas, znajomych nie chciałam obciążać. Na początku byłam przerażona, że zostawię córkę z obcą osobą, zrobiłam wielogodzinny casting na nianię. Ale pani Matylda okazała się wspaniała – opowiada Karolina, mama czteroletniej Leny. Od tamtej pory korzystają z jej pomocy kilka razy w roku. – Ktoś powie, że 80 zł za godzinę to dużo. Być może. Ale dla nas to były najlepiej wydane pieniądze. Po raz pierwszy od dawna mogliśmy pobyć razem, porozmawiać, zjeść kolację, przypomnieć sobie, że poza byciem rodzicami jesteśmy też małżeństwem. Śmieję się, że pani Matylda uratowała nasze małżeństwo, ale naprawdę jest w tym sporo prawdy. „Pracuję na nocki. Bez niej nie dałabym rady” Nie wszyscy korzystają z nocnych niań po to, żeby wyjść na randkę albo pojawić się na rodzinnej uroczystości. – Jestem pielęgniarką i pracuję również w nocy. Mąż jest kierowcą i zdarzają mu się kilkudniowe wyjazdy. Przez jakiś czas ratowali nas sąsiedzi i moja mama, ale nie chciałam bez końca prosić o pomoc. W końcu znalazłam opiekunkę, która przychodzi wtedy, kiedy naprawdę nie mamy innego wyjścia – opowiada Monika, mama ośmioletniego Jasia. Przyznaje, że początkowo spotkała się z krytyką. – Usłyszałam, że jestem wygodna i że kiedyś rodzice radzili sobie bez takich usług. Tylko że kiedyś częściej mieszkało się blisko rodziny. Dziś wiele osób nie ma nikogo, kto odbierze dziecko z przedszkola czy szkoły, a co dopiero zostanie z nim całą noc. Jasne, że wydanie 1000 zł za noc to dużo, ale ten raz w miesiącu naprawdę nie mam wyjścia, a możemy sobie na to z mężem pozwolić, więc czemu nie skorzystać? Rodzicielstwo wygląda dziś inaczej Czy nocna niania jest usługą dla każdego? Z pewnością nie. Dla części rodzin koszt kilkuset złotych (albo i więcej) za jeden wieczór jest po prostu zbyt wysoki. Inni nie wyobrażają sobie zostawić dziecka pod opieką osoby spoza rodziny. Ale trudno nie zauważyć, że zainteresowanie taką pomocą rośnie. Nie dlatego, że rodzice stali się wygodni. Raczej dlatego, że coraz częściej wychowują dzieci z dala od dziadków, pracują nieregularnie i próbują pogodzić obowiązki zawodowe z życiem rodzinnym. Z jednej strony rozumiem kontrowersje wokół tej usługi. Z drugiej wydaje mi się, że nocna opiekunka jest czymś więcej niż luksusem dla tych, którzy mają pieniądze. Jest symbolem tego, jak bardzo zmieniło się życie współczesnych rodziców. Zobacz także: Nauczyciele powinni opiekować się dziećmi w wakacje? „Dorobiliby 500 zł do pensji, dla nich to przecież dużo” Opiekunka kolonijna porównuje dzieci do dubajskich szejków. „Po pytaniu o wannę od razu chwyciłam za telefon” To już plaga wśród rodziców: zabierają na wakacje darmową „nianię” i mają spokój. Po co w ogóle mieć dzieci?
„Po narodzinach Kazia mąż wyszedł świętować pępkowe i przepadł jak kamień w wodę. Po 3 latach zapukał do drzwi, jakby nic się nie stało”
„Nigdy nie przestałam go kochać, choć zostawił mnie w najtrudniejszym momencie życia. Kiedy stanął w progu, zrozumiałam, że patrzę na obcego człowieka. A potem usłyszałam jego głos...”
Kiedyś wydawało mi się, że czas leczy rany. Słyszałam to zdanie od matki, od przyjaciółek, a nawet od psychologa, do którego zapisałam się kilka miesięcy po tym, jak mój świat rozpadł się na tysiąc kawałków. Ale prawda jest taka, że czas niczego nie leczy. On po prostu przykrywa ból warstwą kurzu, codziennych obowiązków i rutyny. Przez trzy lata budziłam się z tą samą cichą nadzieją, z tym samym uciskiem w klatce piersiowej. Nigdy nie przestałam kochać mojego męża, mimo że zostawił mnie w chwili, gdy najbardziej go potrzebowałam. Kazio miał właśnie skończyć trzy lata. Był radosnym, pełnym energii chłopcem, który każdego dnia przypominał mi o tym, co straciłam. Miał te same ciemne, kręcone włosy i ten sam uśmiech, w którym pojawiał się uroczy dołeczek na lewym policzku. Żyliśmy we dwójkę, w naszym małym, bezpiecznym świecie, w którym nie było miejsca na niespodzianki. A jednak ten wtorkowy wieczór miał zmienić wszystko. Ten jeden zwyczajny wtorek To był zupełnie przeciętny dzień. Odebrałam Kazia z przedszkola, zrobiliśmy szybkie zakupy, a potem wróciliśmy do domu, żeby ugotować zupę pomidorową, którą mój syn absolutnie uwielbiał. Kiedy w kuchni bulgotał wywar, Kazio układał na dywanie w salonie wieżę z drewnianych klocków. Zaparzyłam sobie melisę i usiadłam na chwilę na kanapie, patrząc, jak małe rączki mojego syna precyzyjnie dopasowują do siebie kolejne elementy. W takich momentach czułam spokój. Czułam, że mimo wszystko daję radę. Że stworzyłam mu dom. I wtedy usłyszałam pukanie do drzwi. Zmarszczyłam brwi, bo nikogo się nie spodziewałam. Kurierzy zwykle dzwonili domofonem, a sąsiadka z dołu zawsze uprzedzała SMS-em, jeśli chciała wpaść na kawę. Pukanie powtórzyło się – ciche, ale stanowcze. – Mamusiu, ktoś puka – zauważył Kazio, nie odrywając wzroku od swojej wieży. – Słyszę, kochanie. Zaraz sprawdzę – odpowiedziałam, odstawiając kubek na ławę. Podeszłam do drzwi i spojrzałam przez wizjer. To, co zobaczyłam, sprawiło, że serce stanęło mi w gardle. Zaparło mi dech. Przez ułamek sekundy myślałam, że mam halucynacje, że mój przemęczony umysł płata mi okrutne figle. Ale on tam stał. Mój mąż. Tomek. Cofnęłam się o krok, czując, jak drżą mi dłonie. Trzy lata. Tysiąc osiemdziesiąt dni bez żadnego znaku życia. Tysiąc osiemdziesiąt dni płaczu, szukania, zgłaszania na policję, rozwieszania plakatów, sprawdzania szpitali... A on po prostu stał na wycieraczce, jakby wrócił z pracy. Pępkowe, z którego nigdy nie wrócił Wspomnienia uderzyły we mnie z ogromną siłą. Przypomniałam sobie tamten dzień, kiedy Kazio przyszedł na świat. Poród był trudny, trwał kilkanaście godzin. Tomek był przy mnie przez cały czas, trzymał mnie za rękę, gładził po włosach. Płakał ze szczęścia, kiedy po raz pierwszy wziął naszego syna w ramiona. Następnego dnia wieczorem miał zorganizować tradycyjne „pępkowe” z kolegami. Pamiętam, jak całował mnie na pożegnanie w szpitalnej sali. – Będę jutro rano, kochanie. Kocham was najbardziej na świecie – powiedział, po czym wyszedł. I to był koniec. Zapadał się pod ziemię. Telefon milczał. Koledzy zeznali na policji, że wyszedł z pubu około pierwszej w nocy i poszedł w stronę domu. Nigdy tam nie dotarł. Służby przeczesywały miasto, sprawdzano monitoring, przesłuchiwano świadków. Nic. Zostałam sama z noworodkiem, z rozrywającym bólem i milionem pytań bez odpowiedzi. Przez pierwszy rok nie mogłam spać, nasłuchując zgrzytu klucza w zamku. Z czasem musiałam nauczyć się żyć na nowo, dla Kazia. Czas, który nagle się zatrzymał Drżącymi rękami przekręciłam zamek i otworzyłam drzwi. Stał w półmroku klatki schodowej. Miał na sobie znoszoną, ciemną kurtkę, której nie znałam. Jego twarz była szczuplejsza, zarost dłuższy, ale to wciąż był on. Jednak kiedy spojrzałam w jego oczy, poczułam lodowaty dreszcz. Nie było w nich dawnego ciepła, tej iskry, w której kiedyś się zakochałam. Była w nich tylko dziwna, przerażająca pustka. – Cześć, Natka – powiedział cicho, a jego głos brzmiał sucho, niemal obco. – Zrobisz mi herbaty? Patrzyłam na niego, nie mogąc wykrztusić z siebie ani słowa. Mój mózg nie potrafił przetworzyć tego, co się dzieje. Oczekiwałam łez, błagań o wybaczenie, dramatycznej historii o amnezji albo porwaniu. A on stał i pytał o herbatę. – Tomek? – szepnęłam, a po moich policzkach popłynęły łzy. – Gdzie ty byłeś? Co się stało? Nie odpowiedział od razu. Spuścił wzrok i przestąpił z nogi na nogę. – Mogę wejść? – zapytał, ignorując moje pytania. Odsunęłam się mechanicznie, wpuszczając go do przedpokoju. Wszedł ostrożnie, jakby bał się, że zaraz go stąd wyrzucę. Kiedy ściągał buty, z salonu wybiegł Kazio. Obcy człowiek w moim salonie – Mamusiu, wieża się przewróciła! – zawołał radośnie, ale na widok obcego mężczyzny zatrzymał się w pół kroku. Jego uśmiech zniknął. Tomek zamarł. Spojrzał na chłopca, a w jego oczach mignęło coś na kształt przerażenia, może żalu. Zrobił krok w stronę syna. – Cześć, mały – powiedział cicho, próbując się uśmiechnąć. Kazio cofnął się gwałtownie. Jego małe rączki zacisnęły się na moim udzie, a twarz schował za moimi nogami. Patrzył na Tomka wielkimi, przerażonymi oczami. – Kto to jest, mamo? – zapytał szeptem, ściskając mój materiał spodni. Te słowa uderzyły mnie mocniej niż fizyczny cios. To był jego ojciec. Mężczyzna, o którym opowiadałam mu każdego dnia. Mężczyzna, którego zdjęcia pokazywałam mu przed snem. Ale dla Kazia to był tylko obcy pan, który nagle wtargnął do naszego bezpiecznego świata. – To... to jest tata, kochanie – powiedziałam łamiącym się głosem. Pocałowałam synka w czubek głowy. – Tata wrócił. Ale Kazio nie pobiegł w jego ramiona. Zamiast tego wtulił się we mnie jeszcze mocniej, wyraźnie zaniepokojony. Tomek opuścił ręce, wzdychając ciężko. Poszliśmy do kuchni. Zrobiłam tę przeklętą herbatę, chociaż moje dłonie tak się trzęsły, że połowę rozlałam na blat. Usiedliśmy naprzeciwko siebie przy małym stole. Kazio bawił się w salonie, ale co chwilę zerkał na nas z niepokojem. – Dlaczego? – zapytałam w końcu, patrząc mu prosto w oczy. – Dlaczego nas zostawiłeś? Gdzie byłeś przez te trzy lata? Tomek objął kubek obiema dłońmi, jakby próbował się ogrzać. Jego wzrok uciekał w bok. – Przestraszyłem się – powiedział w końcu, a jego głos był tak cichy, że ledwo go usłyszałam. – Kiedy zobaczyłem małego w szpitalu... Dotarło do mnie, że to już koniec. Że moje życie się skończyło, że teraz wszystko będzie kręcić się wokół niego. W pubie chłopaki opowiadali o nieprzespanych nocach, o kredytach, o braku wolności. Wypiłem za dużo. Wyszedłem stamtąd i poczułem, że duszę się w tym mieście. Słuchałam go, a moje serce powoli zamieniało się w kamień. – Więc po prostu uciekłeś? – zapytałam, czując, jak narasta we mnie gniew. – Zostawiłeś mnie z jednodniowym dzieckiem, w połogu, przerażoną, bo bałeś się nieprzespanych nocy? – Pojechałem na dworzec. Wsiadłem w pociąg do Niemiec. Zacząłem pracować na budowach. Myślałem, że jak zarobię, to wrócę. Ale im więcej czasu mijało, tym trudniej było mi spojrzeć ci w oczy. Wstydziłem się. Prawda, która uwalnia Patrzyłam na mężczyznę, którego kochałam ponad życie. Na ojca mojego dziecka. Przez trzy lata budowałam w głowie jego idealny obraz. Wmawiałam sobie, że musiał mieć wypadek, że stracił pamięć, że został do czegoś zmuszony. Tymczasem prawda była banalna i okrutna w swojej prostocie. Był tchórzem. – A dlaczego wróciłeś dzisiaj? – zapytałam, starając się opanować drżenie głosu. Wzruszył ramionami. Ten drobny, lekceważący gest sprawił, że coś we mnie pękło. – Straciłem pracę. Pomyślałem, że... że może moglibyśmy spróbować od nowa. Zobacz, jak mały urósł. Chciałbym go poznać. Odwróciłam wzrok w stronę salonu. Kazio siedział na podłodze, uważnie układając klocki. Mój wspaniały, mądry syn, który nie potrzebował ojca-widma. Potrzebował stabilności, bezpieczeństwa i miłości, której Tomek nie potrafił nam dać. Spojrzałam z powrotem na męża. Dostrzegłam w jego oczach chłód, obojętność i egoizm. Nie było w nim miłości do mnie ani do Kazia. Przyszedł, bo nie miał gdzie się podziać. – Nie – powiedziałam stanowczo, wstając od stołu. – Nie ma żadnego „od nowa”. Trzy lata temu podjąłeś decyzję. Nie masz prawa teraz wracać, jakby nic się nie stało, i burzyć naszego spokoju. Tomek podniósł głowę, wyraźnie zaskoczony. – Natka, daj spokój. Jestem jego ojcem. – Nie. Jesteś dawcą nasienia – odpowiedziałam, a mój głos był zimny jak lód. – Ojcem jest ten, kto wstaje w nocy do gorączkującego dziecka. Kto uczy jeździć na rowerze, kto opatruje zdarte kolana. Ty uciekłeś, bo bałeś się obowiązków. Mój syn nie potrzebuje takiego ojca. I ja też cię już nie potrzebuję. Życie, które toczy się dalej Nie protestował zbyt długo. Wypił herbatę do końca, włożył buty i wyszedł. Kiedy zamknęłam za nim drzwi, osunęłam się na podłogę w przedpokoju. Płakałam, ale to nie były łzy rozpaczy. To były łzy ulgi. Przez trzy lata trzymałam się ducha z przeszłości. Teraz ten duch zniknął, a na jego miejscu pojawił się słaby, obcy człowiek, za którym wcale nie tęskniłam. Poczułam małe rączki na moich ramionach. Kazio przytulił się do mnie, opierając główkę na moim ramieniu. – Ten pan już poszedł, mamusiu? – zapytał cicho. – Tak, kochanie – uśmiechnęłam się przez łzy, całując go w czoło. – Poszedł. Jesteśmy tylko my. Poszliśmy zjeść zupę pomidorową. Zrozumiałam, że czas nie leczy ran, ale prawda potrafi uwolnić. Moje życie znowu należało do mnie. I wiedziałam, że cokolwiek przyniesie przyszłość, damy sobie radę. Natalia, 31 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Wychowałam rozpuszczone egoistki, które nie chcą mi dać wnuków. Pewnie szklanki wody na starość też nie dostanę” „Mam 43 lata i czasem żałuję, że nigdy nie usłyszę tupotu małych stópek w sypialni. Opływanie w luksusach i kochający mąż to marne pocieszenie” „Odkąd powiedziałam mężowi o ciąży, zaczął znikać wieczorami i nawet nie dotknął mojego brzucha. Dopiero sąsiadka zdradziła mi jego tajemnicę”
„Wychowałam rozpuszczone egoistki, które nie chcą mi dać wnuków. Pewnie szklanki wody na starość też nie dostanę”
„Zamiast bawić wnuki, słuchałam o nowych samochodach moich córek. Nagle zrozumiałam, że na starość zostanę zupełnie sama.”
Muzyka dudniła tak głośno, że drżały kryształowe kieliszki na stołach. Siedziałam przy jednym z nich, obracając w palcach serwetkę i starając się uśmiechać. Wesele mojej siostrzenicy, Kasi, odbywało się w pięknej, odrestaurowanej stodole. Wszystko wyglądało idealnie, niczym z żurnala. Moje córki, Marta i Julia, też wyglądały jak z żurnala. Obie koło trzydziestki, ubrane w eleganckie, drogie sukienki, popijały prosecco i dyskutowały z ożywieniem. – Mówię ci, te nowe SUV-y są niesamowite – mówiła Marta, gestykulując żywo. – Mój Tomek wreszcie się zdecydował. Wzięliśmy go w leasing. Zobaczysz, na narty w Alpy dojedziemy w luksusie. Julia pokiwała głową, poprawiając idealnie ułożone włosy. – My myślimy o czymś mniejszym do miasta, ale na weekendy przydałby się hybrydowy. Nie ma sensu oszczędzać na komforcie. Słuchałam ich, starając się nie pokazywać po sobie, jak bardzo mnie to wszystko przytłacza. Zamiast cieszyć się ich sukcesami, czułam znajomy, nieprzyjemny skurcz w żołądku. Spojrzałam w stronę parkietu. Tam, wśród wirujących par, dostrzegłam moją starszą siostrę, Basię. Biegła właśnie za swoim dwuletnim wnuczkiem, Filipkiem, który w małym garniturku próbował złapać uciekający balon. Basia śmiała się głośno, jej twarz promieniała. Wyglądała na zmęczoną, ale bezbrzeżnie szczęśliwą. Zazdrość, do której wstyd się przyznać Poczułam ukłucie zazdrości. Tak silne, że aż zapiekły mnie oczy. Basia miała już dwoje wnucząt i trzecie w drodze. Jej dom zawsze był pełen hałasu, rozrzuconych zabawek i zapachu pieczonego ciasta. Mój dom był cichy. Idealnie czysty, uporządkowany i przeraźliwie pusty. Moje córki miały inne priorytety. Kariera, podróże, drogie samochody, ekskluzywne mieszkania. Dzieci? „Może kiedyś”, „Teraz nie mamy na to czasu”, „Nie chcemy rezygnować z naszego stylu życia”. Rozumiałam to, a przynajmniej starałam się rozumieć. Świat się zmienił, młodzi mają inne możliwości. Ale gdzieś w głębi duszy, kiedy nikt nie patrzył, tęskniłam za małym człowiekiem, którego mogłabym rozpieszczać. – Mamo, słuchasz w ogóle? – głos Julii wyrwał mnie z zamyślenia. – Przepraszam, zamyśliłam się. Patrzyłam na Basię – odpowiedziałam cicho. Marta prychnęła cicho, upijając łyk wina. – Ciocia Basia to ma zdrowie. Ja bym zwariowała. Ten pieluchowy terror... Daj spokój. Widziałaś, jak ten mały wrzeszczał podczas ślubu? Koszmar. – No dokładnie – zawtórowała jej Julia. – Dzieci to czarna dziura na czas i pieniądze. Wolę moje wolne weekendy i święty spokój. Zacisnęłam wargi. Słyszałam te argumenty setki razy, ale dzisiaj, w tej radosnej, weselnej atmosferze, bolały wyjątkowo mocno. Cień przyszłości Reszta wieczoru minęła mi jak we mgle. Patrzyłam na uśmiechniętą Kasię, na dumnych rodziców, na babcie, które z czułością przytulały swoje wnuki. A ja siedziałam przy stole z dwiema pięknymi, niezależnymi kobietami, które wydawały się żyć w zupełnie innym wszechświecie. W pewnym momencie poczułam, że muszę stamtąd wyjść. Przeprosiłam córki, mówiąc, że idę do toalety, i wymknęłam się na zewnątrz. Powietrze było chłodne i rześkie. Oparłam się o drewnianą barierkę tarasu i wzięłam głęboki oddech. Wtedy dotarła do mnie myśl, która od dawna krążyła gdzieś na obrzeżach mojej świadomości, ale dopiero teraz uderzyła mnie z pełną siłą. Mam sześćdziesiąt lat. Jestem zdrowa, sprawna, mam energię. Ale co będzie za dziesięć, piętnaście lat? Co będzie, kiedy opadnę z sił? Kiedy zaczną się problemy ze zdrowiem? Spojrzałam przez okno na moje córki. Śmiały się z czegoś, pokazując sobie coś na ekranie telefonu. Czy one, tak zapatrzone w swoje wygodne życie, będą w stanie zrezygnować z zagranicznych wakacji, żeby pomóc starej matce? Czy znajdą czas, żeby zrobić mi zakupy, zawieźć do lekarza, czy po prostu posiedzieć przy łóżku? Zimny dreszcz przebiegł mi po plecach. Przecież one nie chcą poświęcać czasu nawet na własne dzieci. Dlaczego miałyby poświęcać go mnie? Trudna prawda Wróciłam do stołu. Muzyka grała wolniejszy utwór, parkiet był pełen przytulonych par. – Mamo, wszystko w porządku? Jesteś jakaś blada – zapytała Julia, patrząc na mnie z lekkim niepokojem. – Tak, po prostu trochę się zmęczyłam. Chłodno na zewnątrz – skłamałam. – Może zamówimy ci taksówkę? My z Martą chcemy jeszcze potańczyć – zaproponowała. Spojrzałam na nią. W jej głosie była troska, ale też niecierpliwość. Chciała wracać do zabawy, do swojego beztroskiego świata. Nie chciałam jej tego psuć. – Nie, nie trzeba. Zostanę jeszcze trochę – powiedziałam, siląc się na uśmiech. Siedziałam tam do końca wesela. Obserwowałam moje córki, jak świetnie się bawią, jak są pewne siebie i zadowolone z życia. I z każdą chwilą coraz bardziej docierało do mnie, że moja przyszłość może wyglądać zupełnie inaczej, niż sobie wyobrażałam. Nie będzie wnuków do rozpieszczania, nie będzie gwarnych niedzielnych obiadów. Będzie tylko cisza, porządek i rosnący strach przed dniem, w którym naprawdę będę potrzebować pomocy. A one... cóż, może wynajmą mi dobrą opiekunkę. Przecież na brak pieniędzy nie będą narzekać. Wracałam do domu taksówką, patrząc na przesuwające się za oknem światła miasta. W gardle miałam gulę, której nie mogłam przełknąć. Czułam się tak, jakbym właśnie pożegnała się z jakimś ważnym marzeniem. Złudzeniem, że na starość nie będę sama. Halina, 60 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Teściowa od lat powtarzała, że dom będzie dla wnuków. Gdy podczas remontu mąż znalazł list schowany pod deskami, wiedziałam, że musimy zabrać stamtąd dzieci” „Syn i synowa zamieszkali u mnie, ale dopiero po narodzinach wnuka poznałam ich plan. Musiałam się ich pozbyć” „Mam 43 lata i czasem żałuję, że nigdy nie usłyszę tupotu małych stópek w sypialni. Opływanie w luksusach i kochający mąż to marne pocieszenie”
„Codziennie widywałam na placu zabaw tę samą starszą kobietę. Gdy podeszła do Amelki, zaczęłam ją podejrzewać o najgorsze”
Bez ostrzeżenia znalazłam się w centrum rodzinnej tragedii. Jedna rozmowa zmieniła mój osąd o nieznajomej kobiecie na zawsze.
Siedziałam na ławce przy piaskownicy, z kubkiem mrożonej herbaty w dłoni, obserwując moją czteroletnią Amelkę. Biegała z rozczochranymi włosami, roześmiana, cała w piasku i słońcu. Uwielbiała ten plac zabaw, a ja czułam wdzięczność, że mogę przez chwilę po prostu patrzeć, jak się bawi. Wtedy ją zauważyłam. Starsza kobieta, pewnie po sześćdziesiątce. Siadała na ławce naprzeciw piaskownicy i patrzyła. Początkowo sądziłam, że to samotna pani, która po prostu lubi obserwować innych, jak robi to wielu starszych ludzi. Ale po kilku dniach coś zaczęło mnie uwierać. Ona nie patrzyła na wszystkie dzieci. Jej wzrok śledził tylko Amelkę. Z każdym kolejnym popołudniem czułam coraz większy dyskomfort. Gdziekolwiek Amelka pobiegła, kobieta nie spuszczała jej z oczu. Kiedy córka bawiła się w piasku, ona pochylała się, by lepiej widzieć. Próbowałam sobie tłumaczyć, że pewnie przesadzam i jestem przewrażliwiona, ale intuicja matki nigdy się nie myli. – Widzisz tę kobietę? – zapytałam sąsiadkę, Karolinę, która przyszła z synkiem. – Tę na ławce? – Karolina zmrużyła oczy. – Tak, widuję ją tutaj. O co chodzi? – Ona cały czas patrzy na Amelkę. To już chyba nie jest normalne. Karolina tylko wzruszyła ramionami. – Starsi ludzie mają swoje dziwactwa. Nie przejmuj się, Anka. Ale nie umiałam przestać o tym myśleć. Zaczęłam przychodzić o innych godzinach, skracałam nasze wyjścia, ale ona zawsze była. Jakby czekała właśnie na nas. Zbyt blisko Wszystko się zmieniło pewnego gorącego lipcowego ranka. Plac zabaw był prawie pusty, słońce odbijało się od piasku. Przeglądałam coś w telefonie, gdy usłyszałam cichy, delikatny głos. – Jaka śliczna dziewczynka. Masz na imię Zosia? Podniosłam głowę. Ta kobieta stała tuż przy piaskownicy, metr od Amelki, z małą, ręcznie robioną lalką z włóczki w dłoni. Moja córka patrzyła na nią wielkimi oczami, już wyciągała rękę po zabawkę. Serce zaczęło mi walić. Nim zdążyłam pomyśleć, zerwałam się i podbiegłam. – Proszę się odsunąć od mojego dziecka! – prawie krzyknęłam, stając między Amelką a kobietą. Starsza pani odsunęła się, wystraszona. Lalka opadła jej w ręce. – Ja tylko chciałam… – wydukała, głos miała cichy i drżący. – Wiem, czego pani chce! Obserwuję panią od tygodni! – mój głos był głośny i roztrzęsiony. – Proszę się trzymać z daleka. Jeśli jeszcze raz podejdzie pani do mojego dziecka, dzwonię na policję! Amelka zaczęła płakać, przestraszona moją reakcją. Przytuliłam ją. Spojrzałam na kobietę – już nie z lękiem, a z czymś innym. Zobaczyłam łzy. Wielkie, ciężkie łzy spływały jej po policzkach. Nie wyglądała już na niebezpieczną, tylko na kogoś kompletnie złamanego. – Przepraszam... – wyszeptała. – Nie chciałam pani przestraszyć. Prawda, która boli Odwróciła się, by odejść. Jej ramiona drżały. Coś we mnie pękło – cała złość uleciała, zostało tylko współczucie. Zrobiłam krok w jej stronę. – Dlaczego pani to robi? – zapytałam już ciszej. – Dlaczego pani za nami chodzi? Kobieta odwróciła się, cała we łzach. Spojrzała na Amelkę tak, że aż ścisnęło mnie w gardle. – Ona jest taka podobna do mojej Zosi – powiedziała łamiącym się głosem. – Gdy ją zobaczyłam, pomyślałam, że to znak. Te same loczki, ten sam uśmiech. – Zosi? – powtórzyłam. Kobieta ciężko usiadła na ławce i wskazała mi miejsce obok. Usiadłam, trzymając Amelkę na kolanach. – Zosia to moja wnuczka – zaczęła, patrząc gdzieś daleko. – Była moim całym światem. Pomagałam przy niej od urodzenia. Potem… wszystko się posypało. Syn i synowa się rozwiedli, było dużo kłótni, oskarżeń. Synowa zabroniła mi kontaktu z wnuczką. Wyprowadziła się na drugi koniec Polski. Od lat nie widziałam Zosi. Przełknęła ślinę. – Piszę do niej listy na każde święta, każde urodziny, ale nigdy nie wysyłam. Boję się, że tylko pogorszę sprawę. Trzymam je w pudełku po butach. Gdy zobaczyłam pani córeczkę… wygląda dokładnie tak, jak wyobrażam sobie moją Zosię. Zadrżała, patrząc na lalkę w dłoni. – Zrobiłam ją dla wnuczki. Pomyślałam, że może pani córka się nią pobawi. Przepraszam. Samotność robi z człowiekiem dziwne rzeczy. Zamiast pożegnania Siedziałam, słuchając tej historii, i czułam, jak pęka mi serce. Moje podejrzenia, strach, oskarżenia… nagle wydały się okrutne. Spojrzałam na Amelkę wtuloną we mnie i na tę kobietę, która nie miała nic poza wspomnieniami. – Amelko – powiedziałam cicho. – Ta pani zrobiła dla ciebie lalkę. Chciałabyś ją zobaczyć? Amelka spojrzała na mnie, potem na kobietę. Ostrożnie podeszła. Starsza pani podała jej lalkę. Gdy małe paluszki objęły włóczkę, na twarzy kobiety pojawił się uśmiech – słaby, smutny, ale prawdziwy. – Dziękuję – wyszeptała. Od tego dnia widywałyśmy się czasem na placu zabaw. Nie rozmawiałyśmy dużo, ale już bez napięcia. Przynosiłam jej czasem herbatę w termosie, a ona patrzyła, jak Amelka się bawi. Wiem, że żadne dziecko nie zastąpi jej wnuczki, ale może te krótkie chwile dawały jej choć odrobinę ulgi. Często myślę o jej listach w pudełku. I obiecuję sobie, że już nigdy nie ocenię nikogo pochopnie. Bo czasami za twarzą nieznajomej kryje się czyjeś złamane serce, a nasz strach to tylko cień czyjejś rozpaczy. Anna, 32 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Moja babcia odeszła dzień przed narodzinami prawnuczki. Gdy na dnie szafy znalazłam jej list, osunęłam się na ziemię” „Teściowa od lat powtarzała, że dom będzie dla wnuków. Gdy podczas remontu mąż znalazł list schowany pod deskami, wiedziałam, że musimy zabrać stamtąd dzieci” „Gdy zaszłam w ciążę, moja matka wyparła się własnego wnuka. Uważała, że jest za młoda na bycie babcią”
Gdy była w ciąży, teściowa gotowała jej obiadki. „Mogłaby to dalej robić po porodzie, przecież tylko siedzi w domu”
Anonimowy post młodej matki, żalącej się na teściową, która przestała przynosić obiady po porodzie, wywołał w sieci burzliwą dyskusję o granicach rodzinnej pomocy. Podczas gdy część internautek współczuje kobiecie, większość komentujących wskazuje na roszczeniową postawę synowej i podkreśla, że pomoc ze strony dziadków jest dobrowolna, a nie obowiązkowa. Historia ta uwidacznia trudności w relacjach pokoleniowych i potrzebę szanowania autonomii starszych osób, nawet jeśli są na emeryturze.
Autorka wpisu na Facebooku opisała swoją sytuację jako przejaw braku empatii ze strony matki partnera. Przez całe dziewięć miesięcy ciąży mogła liczyć na pełne wsparcie kulinarne ze strony teściowej, która regularnie dostarczała świeże, domowe posiłki pod jej drzwi. Sytuacja zmieniła się drastycznie po powrocie ze szpitala z noworodkiem. Starsza pani uznała, że jej misja wspierania ciężarnej dobiegła końca i przestała gotować dla młodych rodziców. Konflikt młodej mamy z teściową o pomoc po porodzie Synowa poczuła się urażona, argumentując, że na urlopie macierzyńskim brakuje jej czasu na codzienne stanie przy garach, podczas gdy teściowa przebywa na emeryturze i teoretycznie dysponuje nieograniczonym wolnym czasem. Internautki w komentarzach natychmiast podzieliły się na dwa obozy, tocząc zaciętą dyskusję o tym, czy babcia ma prawo odmówić wsparcia wycieńczonej połogiem kobiecie. Zwolenniczki stanowiska autorki posta podkreślają, że pierwsze tygodnie po narodzinach dziecka to dla każdej kobiety czas potężnego kryzysu formy, niewyspania i nauki nowej roli. Ich zdaniem, nagłe odcięcie pomocy przez najbliższą rodzinę może być odebrane jako gest chłodny i niesprawiedliwy. Z kolei druga, znacznie liczniejsza grupa komentujących zauważa, że oczekiwanie od kogokolwiek darmowego cateringu tylko z racji posiadania przez niego statusu emeryta jest jawnym nadużyciem i brakiem taktu ze strony młodego pokolenia. Teściowa nie chce gotować obiadów synowej w połogu − a powinna? Analizując zaistniałą sytuację z perspektywy psychologii relacji, warto zastanowić się, gdzie leży granica między bezinteresowną pomocą a wchodzeniem w rolę domowej służby. Starsza kobieta, która chętnie wspierała ciężarną synową, mogła kierować się troską o prawidłowy przebieg ciąży i zdrowie nienarodzonego jeszcze wnuka. Narodziny dziecka zmieniają jednak układ sił w rodzinie, a młodzi rodzice stają się pełnoprawną, autonomiczną komórką społeczną, która musi wypracować własne mechanizmy codziennego funkcjonowania. Emerytura w polskiej kulturze zbyt często bywa błędnie postrzegana przez dzieci jako czas, w którym starsi ludzie nie mają nic do roboty i powinni być na każde zawołanie młodych. Teściowa ma pełne prawo do odpoczynku, realizacji własnych planów czy po prostu świętego spokoju we własnym domu, po dekadach pracy zawodowej i wychowywania własnych dzieci. Narzucanie jej obowiązku codziennego gotowania dla zdrowych, dorosłych ludzi jest zachowaniem, które może rodzić frustrację i skutecznie niszczyć rodzinne więzi. Rezygnacja z dostarczania posiłków po porodzie mogła być dla starszej pani jedynym sposobem na postawienie twardych, zdrowych granic w relacji z synem i synową. Obowiązki na urlopie macierzyńskim a realne wsparcie rodziny Początki macierzyństwa bywają logistycznym koszmarem, w którym zrobienie prostych zakupów czy ugotowanie zupy urasta do rangi ogromnego wyzwania. Rozwiązaniem tego problemu nie powinno być jednak przerzucanie odpowiedzialności na dziadków, lecz mądry podział obowiązków pomiędzy obojgiem młodych rodziców. Urlop macierzyński nie jest urlopem wypoczynkowym, ale czas spędzony z dzieckiem w domu wymaga elastyczności: np. zamawiania gotowych posiłków, gotowania na kilka dni z góry lub zaangażowania ojca dziecka w codzienne prowadzenie gospodarstwa domowego. Współczesne podejście do pomocy ze strony dziadków zbyt często opiera się na roszczeniach, a zbyt rzadko na wdzięczności za gesty, które starsze pokolenie wykonuje z własnej, nieprzymuszonej woli. Zamiast eskalować konflikt na forach internetowych, młoda mama powinna otwarcie porozmawiać z partnerem o przeorganizowaniu domowej codzienności, szanując przy tym prawo teściowej do życia na własnych warunkach. Tylko poprzez wzajemny szacunek dla swoich granic i wolnego czasu można zbudować zdrową relację, w której pomoc będzie radosnym gestem, a nie przykrym, wymuszonym obowiązkiem. Zobacz też: Polacy tylko udają, że lubią dzieci? Scena w nadmorskim barze mrozi krew w żyłach. „Płakałam razem z tą mamą”
Jeden rzut oka na sukienkę córki po powrocie z kolonii i matka zamarła. „Wychowawca pozwolił im na to w biały dzień”
Dosłownie godzinę temu odebrałam moją 9-letnią córkę Wiktorię z jej pierwszych w życiu kolonii letnich na Mazurach. Zamiast spodziewanej radości i wzruszenia, czuję w sobie tak gigantyczny miks złości, bezsilności i totalnego szoku, że po prostu muszę to z siebie wyrzucić.
Spakowałam córkę od stóp do głów w porządne, markowe ubrania, żeby na obozie czuła się komfortowo i ładnie. Wydałam na tę wyprawę małą fortunę, licząc na profesjonalizm kadry i bezpieczną zabawę. Niestety, jeden rzut oka na sukienkę córki po powrocie z kolonii i po prostu zamarłam. To, w jakim stanie wróciło moje dziecko, przechodzi ludzkie pojęcie. Gdy autokar zajechał na parking, stałam z mężem z przodu, wypatrując naszej małej księżniczki. Kiedy Wiktoria wreszcie wysiadła na krawężnik, zdrętwiałam. Moja córka miała na sobie swoją ukochaną, śnieżnobiałą, hiszpańską sukienkę z delikatnej bawełny, którą kupiłam jej specjalnie na pożegnalną dyskotekę. Sukienka była bezpowrotnie zniszczona. Całą od góry do dołu pokrywały ją wielkie, zaschnięte, neonowe plamy w kolorze różu, zieleni i błękitu. Materiał był sztywny od jakiejś dziwnej chemii, a na plecach ziała wielka dziura. Zniszczone ubrania na kolonii − kto odpowiada za rzeczy dziecka? Stałam jak wryta, gapiąc się na własne dziecko, a w głowie miałam absolutny chaos. Pierwsza myśl? Moja córka padła ofiarą jakiegoś nękania rówieśniczego, ktoś ją oblał, zniszczył jej ubrania dla głupiego żartu. Rzuciłam się w stronę wychowawcy grupy, młodego chłopaka, który z uśmiechem na twarzy rozdawał dzieciom bagaże. Zapytałam go, ledwo panując nad drżącym głosem, co tutaj się wydarzyło i dlaczego nikt nie dopilnował mojego dziecka. Tłumaczenie tego opiekuna po prostu mnie osłabiło. Chłopak spojrzał na mnie z absolutnym luzem, wręcz z lekkim rozbawieniem, i oświadczył, że przecież nic złego się nie stało. Wybąkał, że ostatniego dnia turnusu zorganizowali dzieciakom wielką bitwę na farby, tak zwany festiwal kolorów. Wychowawca pozwolił im na to w biały dzień, dając dzieciom pełną swobodę w oblewaniu się z wiaderek i rzucaniu w siebie barwnikami. Kiedy zapytałam go, dlaczego nie kazali dzieciom ubrać starych rzeczy na wyrzucenie, tylko pozwolili Wiktorii zniszczyć drogą, wyjściową sukienkę, wzruszył ramionami. Powiedział, że dzieci były tak podekscytowane, że nikt nie kontrolował, kto co ma na sobie, a najważniejsza była przecież integracja i dobra zabawa. Jak spakować dziecko na kolonie − błędy rodziców i wpadki kadry Słuchałam tego i czułam, jak krew uderza mi do głowy. Przecież to jest jawne niedopełnienie obowiązków i brak jakiejś wyobraźni ze strony dorosłych ludzi, którym powierza się pod opiekę maluchy. Rozumiem, że kolonie rządzą się swoimi prawami, że dzieci się brudzą, biegają po lesie, skaczą w błocie. Na takie okazje Wiktoria miała w walizce stertę starych T-shirtów, ciemne spodenki i dresy, które mogły wylądować w koszu po powrocie. Po to rodzic spędza pół nocy na pakowaniu i segregowaniu ubrań, żeby opiekunowie na miejscu wykazali się chociaż odrobiną zdrowego rozsądku. Pozwolenie dziewięciolatkom na rzucanie się niezmywalnymi barwnikami w ich najlepszych, wyjściowych ubraniach to dla mnie szczyt lenistwa kadry. Najłatwiej jest dać dzieciom farby i mieć święty spokój przez trzy godziny, zamiast zorganizować im mądre, kreatywne zajęcia, które nie niszczą mienia rodziców. Ta sukienka nadaje się teraz wyłącznie do śmietnika. Próbowałam ją zaprać w domu odplamiaczem, ale ten neonowy badziew wżarł się w bawełnę tak mocno, że nic tego nie rusza. Odpowiedzialność wychowawcy na obozie − gdzie są granice zabawy? Mój mąż twierdzi, że przesadzam, bo Wiktoria wróciła z uśmiechem od ucha do ucha i była zachwycona tą całą bitwą. Ale dla mnie to jest kwestia zasad. Szkoła życia szkołą życia, ale wychowawca na obozie jest od tego, żeby myśleć za dzieci. Dziewięciolatka nie zastanawia się nad kosztami ubrań ani nad tym, czy plama zejdzie w praniu − ona widzi zabawę. To dorosły człowiek ma za zadanie powiedzieć: stop, idź do domku i przebierz się w coś starego. Czuję się po prostu zlekceważona jako rodzic, który płaci ciężkie pieniądze za turnus. Jak mam teraz reagować? Powinnam pisać oficjalną skargę do kierownika obozu i żądać zwrotu kosztów za zniszczone ubrania, czy machnąć ręką dla świętego spokoju, bo dziecko bawiło się dobrze? Doradźcie coś, drogie mamy, bo do teraz trzęsą mi się ręce ze złości na tę całą bezmyślną kadrę. Pozdrawiam całą Redakcję, Monika Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Wnuczka zamieszkała ze mną na czas remontu. Miałam jej pilnować, a ona zapadła się pod ziemię. Jak mogłam tak zawieść córkę i zięcia?”
„Mąż miał uczyć Ignasia jazdy na rowerze. Gdy wrócił po 2 godzinach z samym kaskiem, poczułam lodowaty ucisk w brzuchu”
„Kiedy Igor pojawił się w drzwiach bez Ignasia, a w rękach miał tylko dziecięcy kask, na moment wstrzymałam oddech”.
Zawsze myślałam, że takie rzeczy przytrafiają się innym, tym, którzy nie patrzą, nie przewidują, nie martwią się na zapas. Tymczasem to ja, ostrożna, przewrażliwiona matka, wpadłam w panikę, jakiej nie znałam wcześniej. Tylko dlatego, że Igor wrócił do domu bez Ignasia. Ten dzień miał być zwyczajny, ale od rana czułam niepokój. Może to kwestia braku snu, może natłoku spraw, które kotłowały mi się w głowie. Zamiast spokojnego śniadania – szybkie kanapki, Igor marudzi, że nie może znaleźć kluczy, Ignaś płacze, bo chce na plac zabaw, a ja próbuję ogarnąć dom, zanim reszta dnia rozleci się na kawałki. Dzień, który miał być spokojny W sobotnie przedpołudnie w naszym trzypokojowym mieszkaniu, jak zwykle, każdy robił swoje. Ja krążyłam w szlafroku między kuchnią a łazienką, ścierka w jednej ręce, kubek zimnej kawy w drugiej. Pranie już samo wychodziło z kosza, mleko wykipiało na kuchence, a w głowie układałam listę zakupów. Igor, z typowym dla siebie spokojem, ubierał Ignasia do wyjścia, jakby na świecie nie było żadnych problemów. – Ubierz mu ten nowy kask z dinozaurami, dobrze się w nim czuje – mruknęłam z łazienki, starając się nie pokazać, jak bardzo jestem zmęczona. – Jasne, kochanie. Chcesz, żebym coś jeszcze zabrał? – Bidon! I chusteczki! – wykrzyknęłam, bo dobrze wiedziałam, że bez tego wrócą zasmarkani i spragnieni. Przytuliłam Ignasia na pożegnanie, pocałowałam w czoło, jakby miał jechać gdzieś daleko. Nigdy nie potrafiłam po prostu puścić go na plac zabaw bez miliona instrukcji. Patrzyłam, jak Igor zapina mu kask, sprawdza rowerek, poprawia sznurówki. Zawsze był odpowiedzialny, ale dzisiaj w mojej głowie rozgrywały się najróżniejsze scenariusze. Usłyszałam, jak z trzaskiem zamykają się drzwi. Przez chwilę w mieszkaniu panowała cisza. Tylko pralka buczała w tle, a ja poczułam, jak powoli uchodzi ze mnie napięcie. Odetchnęłam, mając przed sobą dwie godziny względnego spokoju. Ale ten spokój był tylko pozorny. Czułam napięcie w karku, jakby coś miało się wydarzyć. Niechciana cisza i rosnący niepokój Zabrałam się za sprzątanie, szorowałam blaty i ścierałam kurze, ale głowa wciąż była gdzie indziej. Myślałam o Ignasiu: czy nie przewróci się na rowerze, czy Igor przypilnuje, żeby nie pił wody z fontanny... Tak, zdarzyło się, nie pytajcie. Każda matka wie, jak trudno przestać się martwić. W pewnym momencie złapałam się na tym, że słucham odgłosów z klatki schodowej. Każdy stukot, każde wciśnięcie windy sprawiało, że serce lekko przyspieszało. Pomyślałam, że powinnam się zabrać do roboty, żeby wszystko ogarnąć. Na chwilę tylko usiadłam na kanapie, żeby zebrać siły, ale z każdą minutą narastał we mnie niepokój. Zerkam na telefon – żadnej wiadomości. Czas płynął powoli, a ja nie potrafiłam się odprężyć. Przez okno widziałam kawałek placu zabaw, ale dzieciaków nie było widać. Zatrzymany oddech Zegar wskazywał już prawie trzynastą, kiedy usłyszałam dzwonek do drzwi. Zdziwiło mnie to – zwykle Igor dzwoni tylko wtedy, gdy zapomni kluczy. Otworzyłam i… zamarłam. Igor stał w progu, z telefonem w jednej ręce i dziecięcym kaskiem w drugiej. Bez Ignasia. – Igor, gdzie jest Ignaś?! Głos mi się załamał. Igor spojrzał na mnie zdezorientowany, jakby nie rozumiał, o co chodzi. Dopiero po chwili zobaczyłam, jak dociera do niego, co się właśnie wydarzyło. – Ja… skoczyłem na górę po portfel, chciałem zabrać chłopaków na lody. Oni są na placu z ciocią Martą i Maćkiem. Zostawiłem rowerek na dole, a kask… nawet nie zauważyłem, że go zabrałem. Przez ułamek sekundy w mojej głowie przewinęły się najgorsze możliwe scenariusze. Widziałam porzucony rower, zgubiony kask, a w wyobraźni już malowały się obrazy, o których żadna matka nie chce myśleć. – Igor, naprawdę nie mogłeś po prostu napisać SMS-a?! – Przepraszam, Haniu. Myślałem, że zdążę na szybko. Marta przyszła na plac z Maćkiem, Ignaś od razu pobiegł do nich. Pomyślałem, że skoczę po portfel i jeszcze ich zabiorę na lody, a potem… wziąłem kask, bo cały czas miałem go w ręce. Z przyzwyczajenia. Nawet nie zauważyłem. Oddychałam coraz spokojniej, ale w środku wciąż trzęsłam się jak galareta. Wiedziałam, że Marta to nasza sprawdzona sąsiadka – ciocia, która zawsze ma oko na dzieci i jest dla Ignasia niemal jak druga mama. Ale ten widok: Igor z kaskiem, bez synka… Ten moment zostanie mi pod powiekami na długo. Szukanie ukojenia na placu zabaw Nie czekając na więcej wyjaśnień, chwyciłam torebkę i zeszliśmy razem na plac zabaw. Słońce prażyło niemiłosiernie, powietrze drgało od upału, a ja czułam, jak pot spływa mi po plecach. Po drodze Igor próbował mnie uspokoić, tłumacząc jeszcze raz, że Marta jest odpowiedzialna, że zna dzieci od lat, że przecież nic złego nie mogło się wydarzyć. Ale ja nie byłam w stanie tego przyjąć. Na placu zabaw zobaczyłam ich od razu. Ignaś śmiał się głośno, biegając wokół z Maćkiem, a Marta siedziała na ławce z książką i raz po raz podnosiła wzrok na chłopców. Gdy mnie zobaczyła, uśmiechnęła się szeroko: – Haniu, nie martw się, są pod moją opieką. Igor mówił, że zaraz wróci, ale widzę, że nie wytrzymałaś! Uśmiechnęłam się, próbując ukryć łzy, które napłynęły mi do oczu. Podbiegłam do Ignasia i przytuliłam go mocno. Był cały, bezpieczny, szczęśliwy. Spojrzał na mnie zdziwiony: – Mamusiu, idziemy na lody? Patrząc na niego, poczułam niewyobrażalną ulgę. Marta tylko kiwnęła głową i dodała: – Dobrze, że się pilnujemy nawzajem. Przytuliłam jeszcze mocniej Ignasia, a potem usiadłam z Martą na ławce. Rozmawiałyśmy o wszystkim i o niczym, a ja co chwilę zerkałam na synka, sprawdzając, czy wciąż tam jest. Igor kupił lody dla wszystkich, próbując rozładować atmosferę. Było mi głupio, że wybuchłam, ale jednocześnie nie potrafiłam się uspokoić. Wieczorna rozmowa, której nie chciałam Wieczorem, kiedy Ignaś już spał, usiedliśmy z Igorem w salonie. Widziałam, że jest mu głupio. Kręcił się na kanapie, bawił się pilotem do telewizora, jakby nie wiedział, co powiedzieć. W końcu odezwał się cicho: – Przepraszam, Haniu. Nie powinienem cię tak wystraszyć. Chciałem tylko wszystko załatwić szybko, ale nie pomyślałem, jak to będzie wyglądało… Pokręciłam głową i uśmiechnęłam się smutno. – Wiem, że nie chciałeś źle. Ale dla mnie… ten kask bez Ignasia… To był najgorszy moment mojego życia. Nawet jeśli to tylko chwila, muszę wiedzieć, gdzie jest nasze dziecko. Nie mogę żyć w niepewności, nawet przez pięć minut. Igor ścisnął moją dłoń i spojrzał mi prosto w oczy: – Obiecuję, że już nigdy więcej cię tak nie przestraszę. Następnym razem dam znać. Kartka, SMS, cokolwiek. Czułam, jak powoli odpuszcza mi napięcie. Ale jeszcze długo nie mogłam zasnąć. W głowie wciąż miałam ten obraz: Igor z kaskiem, bez Ignasia. Zrozumiałam wtedy, że rodzicielstwo to wieczny niepokój i że nawet najspokojniejszy dzień może zmienić się w koszmar w jednej chwili. Ale wiem też, że nie jestem w tym sama. Są ludzie, którym mogę zaufać, mąż, na którym mogę polegać – mimo drobnych błędów. I syn, który daje mi siłę, by każdego dnia walczyć z własnym lękiem. Hania, 32 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Mam 43 lata i czasem żałuję, że nigdy nie usłyszę tupotu małych stópek w sypialni. Opływanie w luksusach i kochający mąż to marne pocieszenie” „Dziadkowie zabrali Tymonka na działkę, bo w bloku piekarnik. Gdy wieczorem przywieźli tylko reklamówkę mokrych ubrań, nie mogłam wydobyć słowa” „Teściowa od lat powtarzała, że dom będzie dla wnuków. Gdy podczas remontu mąż znalazł list schowany pod deskami, wiedziałam, że musimy zabrać stamtąd dzieci”
„Pojechałam z dziećmi odwiedzić teściową w sanatorium, ale w jej pokoju była tylko męska marynarka. Wtedy syn powiedział coś, co otworzyło mi oczy”
„Pojechałam do sanatorium z obowiązku, spodziewając się kolejnej porcji narzekań. To, co tam zobaczyłam, całkowicie zburzyło mój obraz teściowej jako cierpiącej wdowy.”
Droga do Ciechocinka mijała nam spokojnie, choć w głowie układałam sobie najczarniejsze scenariusze. Zbyszek prowadził, a z tyłu nasz siedmioletni syn, Antoś, oglądał świat przez okno. Jechaliśmy w odwiedziny do mojej teściowej, Ireny, która od dwóch tygodni przebywała w sanatorium. Irena to kobieta, z którą zawsze miałam trudne relacje. Po śmierci jej męża, a mojego teścia, te relacje jeszcze bardziej się ochłodziły. Zbyszek był jej jedynym synem, a ona po prostu nie potrafiła odnaleźć się w samotności. Każdy telefon od niej to była litania narzekań, żalów i pretensji o to, że jesteśmy zapracowani, że nie mamy dla niej czasu, że jest opuszczona i samotna. Zgodziłam się na ten wyjazd z ciężkim sercem, tylko po to, żeby Zbyszek miał poczucie, że dbamy o jego matkę. – Myślisz, że będzie znowu narzekać na jedzenie? – zapytał Zbyszek, przerywając moje rozmyślania. – Z pewnością. Przecież tam podają chleb, który nie smakuje jak ten z jej ulubionej piekarni, a zupa jest zawsze za mało słona – odpowiedziałam, próbując uśmiechnąć się z przymusem. Antoś z tyłu zaśmiał się. – Babcia mówiła przez telefon, że poznała fajną koleżankę! – rzucił wesoło. Fajną koleżankę? Zdziwiłam się, bo Irena rzadko nawiązywała nowe znajomości. Raczej trzymała ludzi na dystans, uważając, że nikt nie jest w stanie zrozumieć jej straty i bólu. Ten pokój skrywał więcej, niż się spodziewałam Dotarliśmy na miejsce wczesnym popołudniem. Budynek sanatorium robił wrażenie – otoczony starymi drzewami, z pięknym, zadbanym ogrodem. Znaleźliśmy pokój Ireny. Zbyszek zapukał, a po chwili usłyszeliśmy znajomy głos: – Proszę! Weszliśmy do środka. Irena siedziała przy stoliku, przeglądając jakąś gazetę. Wyglądała... inaczej. Zazwyczaj ubierała się w ciemne, stonowane kolory, a jej twarz rzadko zdobił uśmiech. Teraz miała na sobie jasną, kwiecistą bluzkę, a jej włosy były starannie ułożone. – O, jesteście! – powiedziała, wstając i uśmiechając się do nas. – Nie spodziewałam się was tak wcześnie. Przywitaliśmy się. Antoś od razu pobiegł do okna, żeby zobaczyć widok, a my ze Zbyszkiem usiedliśmy na brzegu łóżka. Pokój był niewielki, ale przytulny. I wtedy to zauważyłam. Na oparciu krzesła, tuż obok szafy, wisiała marynarka. Męska, szara marynarka w delikatną kratę. Zdecydowanie nie należała do Ireny, a już na pewno nie do Zbyszka. Moje serce zabiło mocniej. Czyżby Irena kogoś poznała? A jeśli tak, to kim był ten mężczyzna? Przez głowę przemknęły mi najróżniejsze myśli. Czy to był jakiś kuracjusz? A może pracownik sanatorium? A co, jeśli to był ktoś, kto chciał ją wykorzystać? Spojrzałam na Zbyszka, ale on wydawał się niczego nie zauważać. Rozmawiał z matką o jej zabiegach, o tym, jak się czuje. Ja jednak nie mogłam oderwać wzroku od tej marynarki. Czułam narastający niepokój. Znałam Irenę od lat i wiedziałam, że po śmierci teścia całkowicie zamknęła się na świat. Nie mogłam uwierzyć, że tak po prostu wpuściła do swojego życia kogoś nowego. Prawda, która uderzyła mnie prosto w serce Postanowiłam działać ostrożnie. Nie chciałam od razu rzucać oskarżeń, ale musiałam dowiedzieć się prawdy. – A ta koleżanka, o której mówiłaś Antosiowi przez telefon? – zapytałam, próbując brzmieć swobodnie. – To jakaś fajna babka z turnusu? Irena zawahała się przez ułamek sekundy, po czym uśmiechnęła się lekko. – Tak, bardzo miła. Ma na imię Krystyna. Siedzimy razem przy stoliku w jadalni. Krystyna? A ta marynarka to co? Jej mąż zostawił ją tu przez przypadek? Nie, to się nie trzymało kupy. Czułam, że Irena coś przed nami ukrywa. Wtedy Antoś odwrócił się od okna i podbiegł do krzesła z marynarką. – O, jaka ładna marynarka! – powiedział, dotykając materiału. – To dla dziadka? Irena zbladła, a Zbyszek w końcu zwrócił uwagę na to, co wisiało na krześle. – Mamo, czyja to marynarka? – zapytał, marszcząc brwi. Irena spuściła wzrok, a jej ręce zaczęły lekko drżeć. – To... to pana Henryka – powiedziała cicho, niemal szeptem. – Jakiego pana Henryka? – drążył Zbyszek. – Z pokoju obok. On... my czasem... pijemy razem herbatę. Zostawił ją tu wczoraj, bo było mu za gorąco. Zapadła niezręczna cisza. Patrzyliśmy na nią w szoku. Irena, która od lat żyła wspomnieniami o zmarłym mężu, która odtrącała każdą próbę pomocy czy wyciągnięcia jej z domu, teraz spędzała czas z jakimś panem Henrykiem? Byłam wściekła. Jak mogła nam to zataić? Dlaczego wymyśliła jakąś Krystynę? Czułam się oszukana i zdradzona. Zbyszek też wyglądał na zdezorientowanego. Dziecięca szczerość, która zmieniła wszystko Wtedy odezwał się Antoś. – A wiesz co, babciu? – powiedział z powagą, patrząc prosto w jej oczy. – Myślę, że dziadek na pewno by się ucieszył, że masz z kim pić herbatę. On by nie chciał, żebyś była cały czas sama i smutna. Jego słowa zawisły w powietrzu. Irena spojrzała na wnuka, a w jej oczach pojawiły się łzy. Zbyszek objął matkę ramieniem, a ja poczułam, jak cały mój gniew uchodzi ze mnie jak powietrze z przekłutego balonu. Nagle dotarło do mnie, jak bardzo byłam niesprawiedliwa. Oczekiwałam, że Irena będzie do końca życia tkwić w żałobie, że będzie uosobieniem cierpiącej wdowy. Tymczasem ona po prostu próbowała na nowo nauczyć się żyć. Znalazła kogoś, kto dotrzymywał jej towarzystwa, z kim mogła porozmawiać, wypić herbatę. A ja, zamiast się z tego cieszyć, poczułam się zagrożona. Podeszłam do Ireny i dotknęłam jej dłoni. – Antoś ma rację, mamo – powiedziałam cicho. – Dobrze, że kogoś poznałaś. Nie musisz nam o wszystkim mówić, ale wiedz, że chcemy, żebyś była szczęśliwa. Irena uśmiechnęła się przez łzy. – Dziękuję, Magdo – szepnęła. Wróciliśmy do domu w milczeniu, ale to było dobre milczenie. Zbyszek prowadził, a ja patrzyłam w okno, czując ulgę i... wdzięczność. Wdzięczność za to, że mój siedmioletni syn miał w sobie więcej mądrości i zrozumienia niż ja. Od tamtej pory nasze relacje z Ireną uległy poprawie. Pan Henryk okazał się bardzo sympatycznym starszym panem, wdowcem, który, podobnie jak Irena, szukał towarzystwa na jesień życia. Nie zamieszkali razem, nie wzięli ślubu. Po prostu spotykali się na herbatę, spacery i długie rozmowy. A ja nauczyłam się, że miłość i zrozumienie nie zawsze mają taki kształt, jakiego byśmy oczekiwali. Magda, 38 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Mama od przyjazdu do sanatorium nie dawała znaku życia. Po 3 dniach jej telefon odebrał jakiś mężczyzna. Powiedział 2 słowa” „Teściowa od miesięcy prosiła nas o pożyczki. Gdy przypadkiem zobaczyłam jej zdjęcia z uzdrowiska, aż mnie zamurowało” „Babcia chce wziąć na wakacje tylko jedno z moich dzieci. Mogłaby się bardziej postarać i zabrać dwoje”
"Nigdy nie jest za późno". Edyta Litwiniuk o tym, jak zadbać o ciało po 40.
Czy po czterdziestce warto jeszcze zacząć ćwiczyć? Edyta Litwiniuk przekonuje, że nigdy nie jest za późno, by zadbać o swoje ciało. W podcaście "Mamy to!" opowiada, dlaczego spacer, rozciąganie i 10 minut ruchu dziennie mogą być ważniejsze niż pogoń za idealną sylwetką.
Mamy nastolatków i dorosłych dzieci często przez lata stawiają siebie na końcu listy priorytetów. Kiedy dzieci stają się bardziej samodzielne, pojawia się pytanie: "Czy nie jest już za późno, żeby zacząć dbać o swoje ciało?". - Absolutnie nigdy nie jest za późno. Naprawdę nigdy nie jest za późno - mówi Edyta Litwiniuk w podcaście "Mamy to!". Jej zdaniem nie trzeba zaczynać od intensywnych treningów ani kupowania karnetu na siłownię. Wystarczy zrobić pierwszy krok - dosłownie. Spacer to niedoceniana aktywność - Zawsze mówię mamom: zacznij od spaceru. Spacer jest bardzo niedocenianą formą aktywności - podkreśla Litwiniuk. Jak zauważa, współczesny styl życia sprawia, że coraz mniej się ruszamy. Jeździmy samochodami, pracujemy przy komputerach i często dopiero wieczorem orientujemy się, że przez cały dzień niemal nie wstaliśmy z krzesła. Według Edyty Litwiniuk już 20 minut spędzonych na świeżym powietrzu może pozytywnie wpłynąć na samopoczucie. - Spacer dotlenia organizm, pomaga obniżyć poziom stresu i ma wiele innych zalet - mówi. Po 40. zmienia się cel Ekspertka przyznaje, że sama zauważa różnicę między swoim organizmem dziś a tym sprzed kilku lat. - Mam 41 lat i widzę inny poziom zmęczenia organizmu. Jeszcze kilka lat temu robiłam Ironmany, maratony i długie treningi bez większego problemu. Dziś widzę, że moje ciało potrzebuje czegoś innego - opowiada. Jak tłumaczy, wraz z wiekiem zmienia się gospodarka hormonalna, dlatego warto podchodzić do swojego ciała z większą wyrozumiałością i szacunkiem. - To jest moment, kiedy warto słuchać swojego organizmu - mówi. Jej zdaniem dojrzałe kobiety nie muszą już skupiać się wyłącznie na wyglądzie. - Nie chodzi o to, żeby mieć idealnie jędrne pośladki. Chodzi o to, żeby mieć sprawne ciało, które będzie nam służyło przez kolejne lata. 10 minut ruchu ma znaczenie Litwiniuk zachęca, by szukać ruchu w codzienności. Rozciąganie podczas oglądania serialu, kilka przysiadów czy krótki trening w domu mogą być dobrym początkiem. - Oglądasz podcast albo serial? Porozciągaj się. Wyciągnij ręce do góry, zrób kilka skrętów. To są bardzo proste rzeczy, które znamy jeszcze z lekcji WF-u, ale one naprawdę działają - mówi. Dodaje, że organizm potrzebuje bodźców, które pomogą utrzymać sprawność. - Można zrobić kilka przysiadów, siadając i wstając z kanapy. Można wziąć do ręki nawet arbuza i potraktować go jak delikatny ciężar. To będzie miało dobry wpływ na nasze ciało i kości - tłumaczy. Jej historia pokazuje, że zadbanie o siebie nie musi oznaczać rewolucji. Czasem wystarczy 20 minut spaceru, kilka prostych ćwiczeń i odrobina wyrozumiałości dla własnego ciała. Bo - jak mówi Edyta Litwiniuk - nigdy nie jest za późno, żeby zacząć. Całą rozmowę z Edytą Litwiniuk obejrzysz w podcaście "Mamy to!" na kanale YouTube Mamotoja.
"Byłam wrakiem człowieka". Edyta Litwiniuk o tym, czego nikt nie mówi młodym mamom
"Chciałam być supermamą i udowodnić, że ze wszystkim sobie poradzę" - wspomina Edyta Litwiniuk. W podcaście "Mamy to!" opowiada o samotności, niewyspaniu i połogu, które sprawiły, że pierwsze tygodnie macierzyństwa okazały się dużo trudniejsze, niż się spodziewała.
"Nie sprzątaj, nie gotuj, wyśpij się" Co powiedzieć mamie małego dziecka, która jest niewyspana, zmęczona i przytłoczona chaosem codzienności? Od czego powinna zacząć, jeśli chciałaby poczuć się choć trochę lepiej? Edyta Litwiniuk nie ma wątpliwości: od odpoczynku. - Moja położna powiedziała mi jeszcze w ciąży: "Póki nie ma zagrożenia życia w tym domu, nie sprzątaj, nie gotuj, wyśpij się" - wspomina w podcaście "Mamy to!". Jak przyznaje, początkowo sama nie potrafiła zastosować się do tej rady. Po narodzinach pierwszej córki czuła się silna i przekonana, że musi poradzić sobie ze wszystkim. - Myślałam: przecież ją urodziłam, karmię ją, wrócę do domu i wszystko musi być na tip-top. Posprzątane, ugotowane. Chciałam być supermamą i superżoną - opowiada. "Chciałam pokazać, że sobie radzę" Sytuacja zmieniła się, kiedy jej mąż wrócił do pracy, a ona została sama z dzieckiem. Zamiast poczucia siły pojawiły się samotność, płacz i ogromne zmęczenie. - Przygniotła mnie samotność i połóg. Wiem, że gdyby Wojtek nie zrobił mi śniadania, przez cały dzień nic bym nie zjadła, bo nie miałam siły - mówi. W pewnym momencie postanowiła zrezygnować z próby utrzymania wszystkiego pod kontrolą. - Powiedziałam sobie: koniec całego cyrku. Żadnego sprzątania, prania, gotowania i ogarniania domu na tip-top tylko po to, żebym dalej pokazywała, że sobie radzę. Idę spać. Jak wspomina, w pierwszych tygodniach macierzyństwa, kiedy tylko miała taką możliwość, jadła, płakała i spała. Dom nie musi być idealny Edyta Litwiniuk podkreśla, że młoda mama nie musi samodzielnie gotować każdego posiłku ani utrzymywać domu w perfekcyjnym porządku. Może zamówić jedzenie, poprosić bliską osobę o przygotowanie obiadu albo wcześniej zamrozić kilka porcji. Nic złego nie stanie się również wtedy, gdy pranie czy sprzątanie zostaną odłożone na później. - Jeżeli możesz, kochana mamo, po prostu się wyśpij. Naprawdę nic się nie stanie, jeśli czasem zamówisz jedzenie albo poprosisz mamę, żeby przygotowała ci rosół czy coś w słoikach - mówi. Sen na początku macierzyństwa nie zawsze oznacza jednak spokojną, nieprzerwaną noc. Częściej jest próbą wykorzystania nawet krótkiego momentu, kiedy ktoś inny może zająć się dzieckiem. - Jeśli jesteśmy niewyspane, trudno jest robić cokolwiek. Sen jest głównym narzędziem regeneracji i daje nam też większy spokój w głowie - zauważa Litwiniuk. "Kiedy jestem wyspana, mam siłę rozwiązywać problemy" Prowadząca rozmowę również przyznaje, że to właśnie fizyczne zmęczenie było dla niej jednym z najtrudniejszych elementów wczesnego macierzyństwa. Z czasem pojawiają się inne wyzwania i problemy, ale kiedy matka jest wypoczęta, ma więcej siły, żeby się z nimi mierzyć. Gdy zmęczenie odbiera jej energię, nawet niewielka trudność może wydawać się przytłaczająca. - Kiedy jestem wyspana, mam siłę rozwiązywać problemy. Ale kiedy czuję, że już "siadam", nie mam siły radzić sobie jeszcze ze wszystkim dookoła - mówi prowadząca. Niemowlę nie zawsze "śpi jak aniołek" Edyta Litwiniuk wspomina również, że odpoczynek utrudniała jej nieustanna czujność. Przed porodem słyszała, że dziecko śpi spokojnie jak aniołek. Tymczasem noworodek podczas snu sapie, kwili, popiskuje i wydaje wiele innych dźwięków. - Byłam tak zestresowana, że chyba trzy razy chodziłam do różnych kardiologów. Nie mogłam uwierzyć, że nie mam stanu przedzawałowego - wspomina. Każdy dźwięk dziecka wybudzał ją albo sprawiał, że nie była w stanie wejść w głęboki sen. W końcu poprosiła męża, by po powrocie z pracy wychodził z córką na spacer. - Chciałam jej nie słyszeć. Tego sapania, kwilenia i popiskiwania. Chciałam wejść w głęboki sen, bo na początku macierzyństwa było to dla mnie nierealne. Spałam bardzo płytko i byłam wrakiem człowieka. Sen matki to często półczuwanie Czujność nie zawsze znika, gdy dzieci dorastają. Zmieniają się tylko powody, dla których matka nasłuchuje. Kiedy dzieci są małe, budzi ją płacz lub wołanie. Gdy są starsze, może czekać, aż wrócą z imprezy albo upewniać się, że wszystkie są już bezpieczne w domu. - Śmieję się, że mój sen matki do dziś jest takim półczuwaniem. Dopiero kiedy wszystkie wrócą, czuję spokój i mogę głęboko zasnąć - opowiada Litwiniuk. Jak usłyszała kiedyś od swojej lekarki, od momentu zobaczenia dwóch kresek na teście ciążowym matka prawdopodobnie już nie przestaje się martwić. - Nieważne, czy masz dziecko trzytygodniowe, roczne, dziewiętnastoletnie czy dwudziestoletnie. Nie przestajesz się martwić i pozostajesz czujna - mówi. Ta czujność jest częścią macierzyństwa. Nie oznacza jednak, że kobieta powinna rezygnować ze swoich podstawowych potrzeb. Czysty dom i ugotowany od podstaw obiad mogą poczekać. Sen, jedzenie i regeneracja nie są luksusem ani nagrodą za wykonanie wszystkich obowiązków. Są tym, czego młoda mama potrzebuje, żeby mieć siłę przeżyć kolejny dzień. Całą rozmowę z Edytą Litwiniuk obejrzysz w podcaście "Mamy to!" na kanale YouTube Mamotoja.
„Powiedziałam mężowi, że gdybym mogła cofnąć czas, nie chciałabym mieć dzieci. Następnego dnia zrobił coś, czego nigdy mu nie wybaczę”
„Wykorzystał moją szczerość przeciwko mnie. Lepiej, gdyby po prostu spakował walizki i odszedł. On wolał, żeby z naszej rodziny zostały zgliszcza.”
Gdyby Przemysław po prostu spakował walizki i wyszedł, byłabym w stanie mu wybaczyć. Zdrada boli, ale to, co zrobił, zostawiło ślad o wiele głębszy. Życie z kimś, komu ufasz, a potem odkrycie, że ta osoba potrafi wykorzystać twoje słabości przeciwko tobie, to jak żyć z cieniem nad głową. I tej tajemnicy długo nie potrafiłam nikomu wyznać. Siedziałam późnym wieczorem w kuchni, niemal słysząc bicie własnego serca. W domu panowała zupełna cisza – nawet zegar wydawał się milczeć. Myślami błądziłam wokół spraw, których nigdy nie odważyłam się wypowiedzieć na głos. – Jesteś tu? – Przemysław pojawił się w drzwiach, ziewając i rozciągając się leniwie. Usiadł naprzeciwko mnie. Widziałam, że czeka na rozmowę, chociaż nie miałam na nią siły. – Wiesz, czasem mam wrażenie, że zgubiłam się gdzieś po drodze – odezwałam się cicho. – Pamiętasz, jak mówiłam o marzeniu o własnej galerii? Teraz marzę tylko o pięciu minutach ciszy. Popatrzył na mnie uważnie, a ja naiwnie uwierzyłam, że mnie rozumie. – Bycie matką to nie zawsze bajka – dodałam, spuszczając wzrok. – Kocham Tosię i Tymka, ale czasem wszystko mnie przerasta. Czuję się, jakbym straciła siebie. Czasem chciałabym na chwilę uciec, po prostu znów być Elizą, nie tylko mamą i żoną. Nie wiem, czy zdecydowałabym się na dzieci, gdybyśmy znów mieli po 25 lat. Nie powiedział ani słowa, tylko kiwnął głową. Z tą iluzją zrozumienia poszłam spać, przekonana, że może coś się zmieni. Najgorszy poranek mojego życia Obudził mnie harmider z kuchni. Zeszłam na dół, jeszcze w piżamie. Przemysław stał przy blacie, a naprzeciwko niego – nasza czternastoletnia Tosia i dwunastoletni Tymek. Ich spojrzenia były pełne lęku. – Co się dzieje? – zapytałam, próbując zrozumieć sytuację. Tymek popatrzył na mnie, a jego oczy były zupełnie inne niż zwykle – zimne, obce. – To prawda? – spytał cicho. – Co masz na myśli? – zmarszczyłam brwi. Tosia zaczęła płakać. – Tata powiedział, że nas nie kochasz. Że chcesz nas zostawić i wyjechać – wyszeptała przez łzy. Zamarłam. Spojrzałam na Przemysława. Stał tam niewzruszony, z kubkiem kawy. – Co im powiedziałeś?! – warknęłam, czując, jak narasta we mnie złość i bezsilność. – Powiedziałem tylko to, co mi wczoraj wyznałaś – wzruszył ramionami. – Że bycie z nimi cię męczy, że żałujesz, że nie masz własnego życia i że chciałabyś stąd uciec. Nie mogłam uwierzyć, że tak łatwo oddał dzieciom moje najgłębsze lęki, moje zmęczenie – i to w najgorszym możliwym świetle. – To nieprawda! – próbowałam uspokoić Tosię, wyciągając do niej ręce. Odsunęła się jednak ze strachem. – Nie kłam, mamo! Przecież tata wszystko nam powiedział! – Tymek podniósł głos. – Zawsze wybierałaś siebie, a teraz po prostu chcesz nas zostawić! Próba naprawienia szkód Próbowałam im tłumaczyć, że to nie tak, że miałam tylko trudny moment. Ale było już za późno. Ziarno niepewności zostało zasiane. Przemysław wyszedł do pracy, zostawiając mnie samą z rozbitymi dziećmi. Resztę dnia spędziłam, próbując rozmawiać z Tosią i Tymkiem, ale każde zamknęło się w swoim pokoju. Kiedy zapukałam do Tosi, usłyszałam tylko: – Zostaw mnie! Skoro chcesz odejść, to po prostu odejdź! Czułam, jak serce mi pęka. Nie mogłam zrozumieć, co kierowało Przemysławem. Czy chciał mnie ukarać za szczerość? Zemścić się za to, że mam własne myśli, własne potrzeby? Wieczorem, gdy wrócił, czekałam na niego w salonie. – Dlaczego to zrobiłeś? – zapytałam bez owijania w bawełnę. Spojrzał na mnie z czymś na kształt satysfakcji. – Muszą wiedzieć, jaka jesteś naprawdę. Nie możesz udawać idealnej matki, skoro w głębi duszy chcesz ich zostawić. – Przecież dobrze wiesz, jak to powiedziałam i co miałam na myśli! – Słowa mają znaczenie, Elizo – rzucił zimno. – Teraz wiedzą, na czym stoją. Nowa rzeczywistość Minęły dwa tygodnie. W domu jest lodowato. Tymek mnie unika, Tosia odzywa się tylko, gdy musi. Zawsze byliśmy blisko, a teraz czuję się jak obca. Próbuję odbudować zaufanie, ale każde moje słowo odbija się od nich jak od muru. Te słowa, które powierzyłam Przemysławowi, stały się narzędziem do zburzenia wszystkiego, co budowałam latami. Z Przemysławem prawie nie rozmawiamy. Mieszkamy razem, ale jesteśmy sobie wrogami. Już wiem, że nie chodziło o dzieci – chodziło o władzę i kontrolę. O zemstę za to, że ośmieliłam się marzyć o czymś więcej. Siedzę w tej samej kuchni, dopijam zimną herbatę i myślę, czy cokolwiek da się jeszcze naprawić. Czy moje dzieci kiedyś znowu mi zaufają? Czy kiedykolwiek przestanę czuć się winna za to, że chciałam choć przez chwilę być po prostu sobą? Eliza, 42 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Mam 43 lata i czasem żałuję, że nigdy nie usłyszę tupotu małych stópek w sypialni. Opływanie w luksusach i kochający mąż to marne pocieszenie” „Teściowa od lat powtarzała, że dom będzie dla wnuków. Gdy podczas remontu mąż znalazł list schowany pod deskami, wiedziałam, że musimy zabrać stamtąd dzieci” „Ten jeden raz to mąż miał odebrać Gabrysia z przedszkola, ale do domu wrócił sam, z cieniutką kurteczką w ręce. Mój świat się zatrzymał”
Pozwala synowi chodzić w sukienkach i bawić się lalkami. „Po tym, co zrobili dziadkowie, już nigdy nie zobaczą wnuka”
„Mój syn wrócił z wakacji od dziadków jakiś... inny. Cichszy? Niewidzialny? Jakby zgasła w nim jakaś iskierka. Po krótkiej rozmowie zrozumiałam, że ktoś właśnie odebrał mojemu pięcioletniemu dziecku coś znacznie ważniejszego niż zwykłą sukienkę” – pisze nasza czytelniczka.
Ustalmy coś na wstępie: ubrania nie mają płci. Podobnie jak zabawki, szkolne zeszyty, kubeczki, talerzyki czy inne przedmioty. Choć przez lata wmawiano nam, że niebieski jest dla chłopców, a różowy dla dziewczynek, dzisiejsi rodzice z dumą wyłamują się z krzywdzących schematów. Niestety, wciąż nie wszyscy potrafią to zaakceptować, o czym przekonała się Sandra. „Spakowałam sukienkę razem z ubraniami” Dzień dobry, mam troje dzieci. Dwie starsze córki i pięcioletniego syna, który jest oczkiem w głowie całej naszej rodziny. Dziewczynki od kilku lat uwielbiają „Krainę Lodu”, więc trudno się dziwić, że ich młodszy brat również zna wszystkie piosenki na pamięć. Kiedy w domu leci „Mam tę moc”, cała trójka śpiewa razem i nikt nie zastanawia się, kto powinien być Elsą, Anną czy Olafem. Kilka miesięcy temu syn powiedział, że marzy o sukience Elsy. Nie o sukience „dla dziewczynek”, tylko o stroju swojej ulubionej bohaterki. Założył ją kilka razy w domu, biegał po salonie, udawał, że rzuca śnieżne zaklęcia i świetnie się bawił z siostrami. Co roku dzieci spędzają dwa tygodnie u moich teściów na Mazurach. Mają tam dom z ogrodem, jezioro niedaleko i zawsze wracają zachwycone. Pakując walizki na tegoroczny wyjazd, wrzuciłam do środka także sukienkę Elsy. Wiedziałam, że syn lubi się w nią przebierać, więc nie widziałam powodu, żeby mu tego zabraniać. Nie przyszło mi nawet do głowy, że właśnie ta jedna rzecz wywoła taką awanturę. „Babcia mówi, że to dla bab” Dzieciaki były u dziadków dwa tygodnie. Już przez telefon czułam, że z moim synem jest coś nie tak, ale on sam nie pisnął nawet słowa, a teściowa uznała, że mi się wydaje. Po powrocie do domu od razu zauważyłam, że w walizce nie ma stroju Elsy. Zadzwoniłam do teściowej z pytaniem, gdzie jest sukienka. Czy może się gdzieś zawieruszyła albo została w praniu. Teściowa spokojnym tonem oznajmiła, że oddała sukienkę wnuczce sąsiadki, bo „i tak bardziej jej się przyda”. Na początku myślałam, że to jakiś żart i trochę mnie zatkało. Teściowa dodała wtedy: – Chłopak nie będzie chodził po moim domu w sukience. To jest wstyd. Zamarłam, a po chwili po prostu się rozłączyłam. Zapytałam o to synka. Powiedział mi, że babcia śmiała się, kiedy chciał włożyć sukienkę, a potem powiedziała, że „księżniczki są dla dziewczynek”. Czułam, że próbuje być twardy, ale wieczorem długo płakał. Nie dlatego, że stracił ulubione przebranie. Dlatego, że ktoś, kogo bardzo kochał, dał mu do zrozumienia, że z nim jest coś nie tak. „Nie chodzi o sukienkę” Teściowie dzwonią do nas od kilku dni. Mówią, że przesadzam, że robię awanturę o kawałek materiału. Tylko że dla mnie to nigdy nie była awantura o sukienkę. To była awantura o szacunek do mojego dziecka. Nikt nie miał prawa zabierać jego rzeczy, wyśmiewać go ani zawstydzać tylko dlatego, że bawi się inaczej, niż oczekuje starsze pokolenie. Powiedziałam teściom, że dopóki nie zrozumieją, dlaczego zrobili mu krzywdę, nie zostawię u nich dzieci bez opieki. Właściwie w ogóle nie zostawię. Nie dlatego, że chcę ich ukarać. Po prostu moim obowiązkiem, jako matki, jest chronić syna. Jeżeli dziś pozwolę komuś wmówić mu, że jest „gorszy”, bo lubi Elsę, jutro ktoś inny powie mu, że nie może być sobą z kolejnego równie absurdalnego powodu. Na to po prostu nie ma mojej zgody. Komentarz redakcji Dzieci w wieku przedszkolnym bardzo często bawią się w odgrywanie ról i przebieranie za ulubionych bohaterów. Psychologowie podkreślają, że takie zabawy rozwijają wyobraźnię, kreatywność, empatię i kompetencje społeczne. Sam wybór zabawki, koloru czy przebrania nie pozwala wyciągać wniosków na temat przyszłości dziecka ani jego tożsamości. Coraz więcej specjalistów zwraca też uwagę, że przypisywanie zabawek czy ubrań wyłącznie do jednej płci może niepotrzebnie ograniczać dziecięcą swobodę i sprawiać, że dziecko zaczyna odczuwać wstyd z powodu swoich zainteresowań. Rolą dorosłych jest zapewnienie dziecku poczucia bezpieczeństwa i akceptacji. To właśnie ono buduje zdrowe poczucie własnej wartości – znacznie bardziej niż to, czy kilkuletni chłopiec wybierze strój Elsy, superbohatera czy strażaka. Zobacz także: Babcia załamana ubiorem 2-letniego wnuka na chrzest. „Synowa zamówiła jakiś badziew na Temu. Ze wstydu chciałam uciec z kościoła” „Dzieci wróciły od dziadków odmienione. Opowieści o zwyczajach teścia mnie zmroziły: codziennie o 18 wyjmował czerwony notes” Dziadkowie nie chcą zajmować się wnukami w wakacje. „Teściowie wolą jechać do Egiptu, a chciałam im nawet zapłacić”
Nie poda matce szklanki wody na starość. „Nie jestem jej nic winna. Każdy, kto w dzieciństwie przeżył to samo, zrozumie”
„Ludzie mówią, że matkę ma się tylko jedną, że trzeba ją szanować i kochać, jaka by nie była. Że kiedyś nie spała po nocach, utulała i zmieniała pieluchy, to teraz nasza kolej. Za każdym razem mam ochotę zapytać: a co z dziećmi, których nikt nigdy nie przytulał, nie chwalił i nie dawał im poczucia, że są wystarczające? Czy one też mają matce usługiwać, choć przez nią trafiły na kozetkę?” – pisze nasza czytelniczka.
Wiele osób uważa, że opieka nad starzejącymi się rodzicami jest naturalnym obowiązkiem dorosłych dzieci. Tych, którzy otwarcie mówią, że woleliby umieścić rodziców w domu opieki niż się nimi zajmować, nazywa się egoistami. Ludźmi bez serca. Historia Martyny pokazuje, że zbyt łatwo przychodzi nam ocenianie innych. Martyna nie zamierza zostawić matki bez pomocy, ale nie zamierza poświęcić własnego życia dla osoby, która – jak mówi – przez lata odbierała jej poczucie własnej wartości. „Dorastałam w przekonaniu, że do niczego się nie nadaję” Mam troje dzieci i odkąd zostałam mamą, coraz częściej wracam myślami do własnego dzieciństwa. Wcześniej tłumaczyłam sobie, że w każdym domu bywa trudno, że nie ma idealnych rodziców i że może po prostu byłam zbyt wrażliwa. Dzisiaj wiem, że przez wiele lat oszukiwałam samą siebie. Dopiero patrząc na swoje dzieci, zrozumiałam, że to, co przeżywałam, nie było normalne. Moja mama potrafiła sprawić, że już jako dziecko żałowałam, że się urodziłam. Nie biła, fakt, nie nadużywała też żadnych substancji, ale raniła mnie w inny sposób. Nigdy nie usłyszałam od niej, że jest ze mnie dumna. Nawet kiedy coś mi się udało, zawsze znajdowała powód, żeby umniejszyć mój sukces. Gdy dostałam piątkę, pytała, dlaczego nie szóstkę. Gdy zdobyłam wyróżnienie w konkursie, ze skwaszoną miną pytała, kto zajął pierwsze miejsce. Jeśli zajęłam to nieszczęsne pierwsze miejsce, chwaliła się wszystkim, że to dzięki niej. Gdy zaczęłam dorastać, wcale nie było lepiej. Gdy dostałam się na wymarzone studia 300 km od domu, przekonywała mnie, że sobie nie poradzę. Porzuciłam marzenia i poszłam na uczelnię w moim rodzinnym mieście. Gdy cieszyłam się z nowej pracy, usłyszałam od niej, że mam się cieszyć, póki mogę, bo pewnie długo jej nie utrzymam. Nigdy nie byłam dla niej dość dobra. „Dopiero kiedy sama zostałam mamą, zrozumiałam, że to nie było normalne” Przez wiele lat wierzyłam, iż problem leży we mnie. Myślałam, że naprawdę jestem niewystarczająca, leniwa, niezaradna i ciągle zawodzę. Bardzo długo potrzebowałam czyjejś pochwały, bo sama nie potrafiłam uwierzyć, że jestem coś warta. Dzisiaj wiem, że wiele z tych przekonań wyniosłam właśnie z domu. Macierzyństwo mnie otrzeźwiło. Kiedy patrzę na swoje dzieci, nie wyobrażam sobie mówić do nich w taki sposób, w jaki zwracano się do mnie. Nie potrafię sobie wyobrazić, że mogłabym celowo podcinać im skrzydła tylko po to, żeby zawsze czuły, że są ode mnie zależne. Nie chcę karać ich milczeniem, jak robiła to moja matka. Właściwie robi to do tej pory. Chcę, żeby były pewne siebie, żeby wiedziały, że nawet jeśli popełnią błąd, nadal zasługują na miłość i szacunek. Ja nigdy nie miałam takiego poczucia. Od kilku lat chodzę na terapię i dopiero tam zrozumiałam, jak bardzo dzieciństwo wpływa na dorosłe życie. Zaczęłam stawiać granice, przestałam odbierać telefony o każdej porze dnia i przestałam pozwalać mamie komentować każdy mój wybór. Nasz kontakt ograniczył się właściwie do świąt, urodzin i kilku krótkich rozmów w ciągu roku. Paradoksalnie dopiero wtedy zaczęłam żyć spokojniej. Coraz częściej słyszę jednak od dalszej rodziny, że powinnam myśleć o przyszłości, bo mama się starzeje. Padają pytania, czy zabiorę ją do siebie, kiedy przestanie być samodzielna, albo czy będę się nią opiekować. Za każdym razem odpowiadam tak samo i widzę to samo oburzenie na twarzach rozmówców. „Za to, co zrobiła, nie zasługuje na moją miłość” Nie, nie zamieszkam z mamą. Jeżeli przyjdzie taki moment, pomogę znaleźć jej dobry dom opieki, dopilnuję formalności i będę mieć pewność, że ma zapewnioną profesjonalną pomoc. Mama ma dobrą emeryturę i będzie ją na to stać. Nie zostawię jej bez żadnego wsparcia, ale nie zrezygnuję z własnego życia ani nie sprowadzę do domu osoby, przy której przez całe dzieciństwo czułam się gorsza. Najbardziej boli mnie to, że ludzie bardzo łatwo oceniają takie decyzje. Słyszę, że jestem niewdzięczna, że matkę ma się tylko jedną i że kiedyś będę tego żałować. Nikt nie pyta jednak, jak wyglądało moje dzieciństwo i dlaczego jako dorosła kobieta przez lata nie potrafiłam uwierzyć we własną wartość. Nikt nie zastanawia się, ile kosztowało mnie odbudowanie poczucia bezpieczeństwa i stworzenie domu, w którym moje dzieci nie boją się powiedzieć, że popełniły błąd. Nie czuję nienawiści do mamy. Czuję raczej ogromny smutek, że nasza relacja wygląda właśnie tak. Nie zamierzam jednak poświęcać siebie ani swojej rodziny tylko dlatego, że społeczeństwo oczekuje od córki bezwarunkowego poświęcenia. Przez całe dzieciństwo próbowałam zasłużyć na miłość swojej mamy i nigdy mi się to nie udało. Dziś już wiem, że choć ją kocham, to ona nie zasługuje na moją miłość. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Pytanie o to, czy dorosłe dzieci mają obowiązek opiekować się starzejącymi się rodzicami, nie ma jednej odpowiedzi. W wielu rodzinach taka pomoc jest czymś naturalnym i wynika z bliskiej więzi. W niektórych dorosłe dzieci czują obowiązek zajęcia się rodzicem, nawet jeśli mają do niego o coś żal. Są jednak także relacje, w których za zamkniętymi drzwiami przez lata dochodziło do krzywdzących zachowań – nawet jeśli nie były widoczne dla otoczenia. W takich sytuacjach dorośli często próbują znaleźć równowagę między poczuciem odpowiedzialności a ochroną własnego zdrowia psychicznego i swojej rodziny. Zapewnienie rodzicowi profesjonalnej opieki, gdy samodzielne wsparcie nie jest możliwe, również może być formą zadbania o jego potrzeby. Każda historia jest inna i warto powstrzymać się od pochopnego oceniania decyzji podejmowanych przez osoby, których doświadczeń po prostu nie znamy. Czytaj także: „Wykańcza mnie opieka nad 3 dzieci, więc na weekend wyskoczyłam sama na Hel. Od męża usłyszałam 2 słowa i nie mogę się pozbierać”
„Mam 43 lata i czasem żałuję, że nigdy nie usłyszę tupotu małych stópek w sypialni. Opływanie w luksusach i kochający mąż to marne pocieszenie”
„Przez lata wmawiałam sobie, że nie chcę mieć dzieci. Luksus i wolność miały mi wystarczyć. Aż do tamtej niedzieli, kiedy całe moje dotychczasowe życie wydało mi się nagle puste.”
Od lat powtarzałam wszystkim, że moje życie z Pawłem jest idealne. W pewnym sensie naprawdę takie było. Mieliśmy piękne mieszkanie, jeździliśmy na egzotyczne wakacje, a w mojej szafie wisiały ubrania, o których wiele kobiet mogłoby tylko pomarzyć. Paweł zawsze o mnie dbał. Przynosił kwiaty bez okazji, rezerwował stoliki w najdroższych restauracjach, a kiedy byłam zmęczona po pracy, po prostu siadał obok, masował mi kark i słuchał. Zawsze uważałam, że dzieci to nie mój świat. Kiedy moje przyjaciółki zarywały noce przy płaczących noworodkach, ja planowałam kolejny wyjazd na południe Włoch. Kiedy one narzekały na brak czasu na fryzjera, ja właśnie wybierałam nowy kolor hybrydy. Czułam się wolna, niezależna i szczęśliwa. Albo przynajmniej tak mi się wydawało przez te wszystkie lata. Paweł nigdy nie naciskał. Zawsze powtarzał, że najważniejsze, żebyśmy byli szczęśliwi we dwoje. I byłam z nim szczęśliwa. Naprawdę byłam. Niedzielny obiad Tamtej niedzieli wszystko wydawało się normalne. Pojechaliśmy na obiad do siostry Pawła, Ani. Zwykłe rodzinne spotkanie. Ania zawsze przygotowywała pyszne jedzenie, a dom był pełen śmiechu. Kiedy weszliśmy do przedpokoju, od razu rzuciły mi się w oczy malutkie, różowe buciki stojące obok męskich, eleganckich półbutów. Były takie maleńkie, takie... rozczulające. Poczułam dziwne ukłucie w klatce piersiowej, ale szybko je zignorowałam. Zasiedliśmy do stołu. Rozmowy toczyły się wokół pracy, planów na wakacje i codziennych spraw. W pewnym momencie mała Zosia, córka Ani, zaczęła domagać się uwagi. Miała zaledwie kilkanaście miesięcy i właśnie uczyła się chodzić. Ania postawiła ją na dywanie i zachęcała do zrobienia kilku kroków w stronę taty. Zosia chwiała się na niepewnych nóżkach, machając rączkami, by złapać równowagę. Jej twarzyczka była pełna skupienia, a potem, gdy udało jej się zrobić dwa kroki, rozjaśniła się ogromnym, bezzębnym uśmiechem. Wszyscy zaczęli bić brawo. – Brawo, Zosiu! – zawołał Paweł, uśmiechając się szeroko. Patrzyłam na to wszystko i nagle poczułam, że brakuje mi tchu. To nie było zwykłe wzruszenie. To było coś znacznie silniejszego, coś, co narastało we mnie od dawna, a teraz postanowiło uderzyć z pełną mocą. Łzy w łazience – Przepraszam, muszę skorzystać z łazienki – wymamrotałam, szybko wstając od stołu. Zamknęłam za sobą drzwi i oparłam się o chłodne kafelki. Łzy same płynęły mi po policzkach. Nie potrafiłam ich powstrzymać. Dlaczego płakałam? Przecież miałam wszystko. Przecież nigdy nie chciałam być matką. A jednak widok tej małej, stawiającej pierwsze kroki dziewczynki sprawił, że całe moje dotychczasowe życie wydało mi się nagle jakieś puste. Spojrzałam w lustro. Zobaczyłam kobietę w idealnym makijażu, w drogiej sukience, ale z oczami pełnymi bólu. Zrozumiałam, że te wszystkie wyjazdy, torebki, kolacje – to wszystko było tylko zasłoną dymną. Próbowałam zagłuszyć w sobie coś, czego tak naprawdę zawsze pragnęłam, ale bałam się do tego przyznać, nawet przed samą sobą. Usłyszałam ciche pukanie do drzwi. – Magda? Wszystko w porządku? – to był Paweł. Jego głos brzmiał z troską. – Tak, tak, zaraz wyjdę – odpowiedziałam, starając się opanować drżenie głosu. Otarłam łzy, poprawiłam makijaż i wyszłam. Diamenty zamiast odpowiedzi Paweł stał na korytarzu. Od razu zauważył, że coś jest nie tak. Przytulił mnie mocno. – Co się stało, kochanie? – zapytał cicho, gładząc mnie po włosach. – Nic, po prostu... po prostu się wzruszyłam – skłamałam. Nie potrafiłam powiedzieć mu prawdy. Nie wiedziałam, jak by zareagował. – Wiesz co? – powiedział, odsuwając się nieznacznie i patrząc mi w oczy. – Jutro pójdziemy do jubilera. Kupię ci ten diamentowy naszyjnik, o którym wczoraj mówiłaś. Zasługujesz na wszystko, co najlepsze. Jego słowa miały mnie pocieszyć, ale zamiast tego sprawiły, że poczułam się jeszcze gorzej. Zrozumiałam, że on naprawdę wierzy, że kolejny drogi prezent sprawi, że będę szczęśliwa. Że to mi wystarczy. Wróciliśmy do salonu, ale ja już do końca spotkania byłam nieobecna. Uśmiechałam się, potakiwałam, ale myślami byłam zupełnie gdzie indziej. Powrót do pustego domu Kiedy wróciliśmy do naszego pięknego, cichego mieszkania, Paweł poszedł do sypialni, a ja zostałam w przedpokoju. Spojrzałam na nasze buty. Moje eleganckie szpilki i jego skórzane mokasyny. Nic więcej. Żadnych małych, różowych bucików. Poczułam, jak moje serce pęka na milion kawałków. Usiadłam na podłodze, opierając się o ścianę, i znów zaczęłam płakać. Tym razem nie powstrzymywałam łez. Pozwoliłam, by cała ta nagromadzona latami tęsknota, to poczucie pustki, wypłynęły ze mnie. Nie wiedziałam, co będzie dalej. Nie wiedziałam, czy odważę się porozmawiać o tym z Pawłem. Czy powiem mu, że diamenty nie są już w stanie zapełnić tej luki w moim sercu. Wiedziałam jedno: to, co zobaczyłam dzisiaj u Ani, zmieniło wszystko. I nic już nie będzie takie samo. Magda, 43 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Zostałam sama jak palec w 7. miesiącu ciąży. Nie wiedziałam, że obcy kurier całkiem odmieni losy mojej małej rodziny” „Mój mąż przepadł, gdy byłam w 9. miesiącu ciąży. Po 3 latach stanął w drzwiach i zadał tylko 1 pytanie, a mnie zabrakło tchu” „W marynarce męża znalazłam zdjęcie ciążowego USG. W najgorszych snach nie podejrzewałam, jaką tajemnicę skrywał przede mną”