4 oznaki, że jesteś emocjonalnie niedojrzałym rodzicem. Twoje dziecko nigdy nie stworzy zdrowej relacji
Wszyscy chcemy dać swoim dzieciom wszystko, co najlepsze, ale czasem nasze własne, nieprzepracowane emocje z przeszłości zaczynają cicho rządzić domem. Psychologowie coraz głośniej mówią o tym, że to nie brak miłości, ale konkretne, ukryte nawyki dorosłych najmocniej ranią wrażliwą psychikę malucha. Sprawdź, czy cztery z pozoru niewinne zachowania nie niszczą szansy twojego dziecka na szczęśliwą przyszłość i zdrowe związki.
Codzienność z kilkulatkiem czy nastolatkiem pod jednym dachem bezlitośnie weryfikuje naszą psychiczną stabilność i zmusza do ciągłego mierzenia się z sytuacjami, w których cierpliwość dorosłych wystawiana jest na potężną próbę. W świecie nowoczesnej psychologii coraz głośniej i śmielej mówi się o tym, że bycie dobrym rodzicem nie polega wyłącznie na zapewnieniu pokoju, markowych ubrań i opłaceniu najlepszych zajęć dodatkowych. Kluczem do wychowania silnego, odpornego psychicznie człowieka jest nasza własna dojrzałość emocjonalna, czyli umiejętność radzenia sobie z porażkami, kontrolowania wybuchów gniewu i dawania dziecku bezpiecznej przestrzeni na jego własne, często bardzo trudne uczucia. Niestety, w wielu polskich domach wciąż powtarza się schemat, w którym dorosły zamiast przewodnikiem, staje się dla swojego dziecka największym emocjonalnym ciężarem. Psychologowie i terapeuci dziecięcy alarmują: istnieją cztery konkretne, z pozoru niewinne sygnały, które jednoznacznie świadczą o tym, że emocjonalna dojrzałość rodzica jest co najmniej dyskusyjna. Jeśli w porę nie zaczniemy pracować nad sobą, dziecko może w przyszłości nigdy nie stworzyć zdrowej, opartej na zaufaniu relacji partnerskiej. 1. Cisza zamiast rozmowy. Jak fochy dorosłego niszczą poczucie bezpieczeństwa dziecka Pierwszą i niezwykle powszechną oznaką tego, że rodzic nie dorósł do swojej roli pod kątem psychicznym, jest stosowanie tak zwanych cichych dni i szantażu emocjonalnego w momentach kryzysowych. Wyobraźmy sobie sytuację, w której kilkulatek zmalował coś grubszego, pociął ulubioną firankę albo przyniósł gorszą ocenę ze szkoły podstawowej. Niedojrzały emocjonalnie rodzic, zamiast usiąść z dzieckiem, nazwać problem i wspólnie poszukać rozwiązania, natychmiast obraża się, przestaje odzywać do własnej pociechy i ostentacyjnie ignoruje jej obecność w domu. Taki foch w wykonaniu dorosłego człowieka to dla małego dziecka potworna, paraliżująca kara, która uderza w jego fundamentalną potrzebę bezpieczeństwa i akceptacji. Maluch czuje wtedy przerażający lęk przed porzuceniem i podświadomie koduje w swojej głowie wniosek, że miłość mamy czy taty jest warunkowa − zależy wyłącznie od tego, czy jest potulny i idealnie spełnia oczekiwania dorosłych. W dorosłym życiu takie dzieci bardzo często wchodzą w toksyczne relacje, w których panicznie boją się wyrazić własne zdanie i wiecznie przepraszają za to, że żyją, byle tylko partner nie ukarał ich chłodem i milczeniem. 2. Przerzucanie odpowiedzialności. Kiedy to dziecko musi stać się opiekunem własnej mamy Drugim, niezwykle uciążliwym i destrukcyjnym zachowaniem jest zjawisko tak zwanej parentyfikacji, czyli odwrócenia ról w rodzinie, gdzie to małe dziecko staje się powiernikiem i opiekunem emocjonalnym swojego rodzica. Niedojrzały dorosły nie potrafi samodzielnie przetworzyć swojego stresu związanego z pracą, finansami czy problemami w małżeństwie, więc zaczyna bez żenady wylewać wszystkie swoje żale bezpośrednio do ucha kilkulatka. Matka płacząca w ramionach siedmioletniej córki i opowiadająca jej o tym, jak bardzo ojciec ją rani albo jak ciężko jest jej utrzymać dom, to dramatyczny obrazek, który w ułamku sekundy niszczy dzieciństwo. Dziecko zostaje obarczone potężnym ciężarem problemów dorosłego świata, z którymi jego niedojrzały układ nerwowy po prostu nie ma prawa sobie poradzić. Taki maluch natychmiast rezygnuje ze swojej beztroski, uczy się czytać z twarzy rodzica każdą najmniejszą zmianę nastroju i robi wszystko, żeby tylko mama była szczęśliwa. W dorosłości tacy ludzie stają się klasycznymi ratownikami, którzy całkowicie zapominają o własnych potrzebach, ślepo poświęcają się dla innych i dają bezlitośnie wykorzystywać w związkach, bo od dziecka byli uczeni, że ich wartość zależy od tego, ile cudzych problemów są w stanie udźwignąć na własnych barkach. 3. Brak zgody na trudne emocje. Dlaczego zamykanie ust dziecku uczy je fałszu Trzecim sygnałem zdradzającym emocjonalną niedojrzałość jest całkowity brak tolerancji na naturalną złość, smutek, strach czy rozczarowanie u dziecka. Kiedy maluch wpada w złość na środku sklepu albo płacze z powodu zgubionej zabawki, niedojrzały rodzic czuje potężną frustrację i wstyd przed oceną otoczenia, ponieważ traktuje te emocje jako osobisty atak na swój autorytet. Zamiast pomóc dziecku oswoić ten stan, reaguje agresją, krzykiem albo rzuca powtarzane od pokoleń, toksyczne hasła w stylu: „Natychmiast przestań ryczeć, nie ma o co płakać, zobacz, jak brzydko wyglądasz, kiedy się złościsz”. To brutalne zamykanie ust dziecku wysyła mu jasny komunikat, że jego prawdziwe uczucia są złe, niepożądane i grożą utratą miłości ze strony rodziców. Maluch uczy się wtedy nakładać maskę wiecznie zadowolonego, grzecznego człowieka, a złość i smutek spycha głęboko do podświadomości. W przyszłości taki dorosły nie będzie potrafił stworzyć zdrowej relacji partnerskiej, ponieważ nie będzie umiał otwarcie mówić o swoich potrzebach, postawić twardych granic, a każdy konflikt w związku potraktuje jako ostateczny koniec miłości i katastrofę. 4. Rywalizacja zamiast wsparcia. Jak chora zazdrość rodzica podcina dziecku skrzydła Czwartą, bardzo bolesną i trudną do wychwycenia na pierwszy rzut oka oznaką niedojrzałości jest podświadoma rywalizacja rodzica z własnym dorastającym dzieckiem. Niedojrzały dorosły, który sam nie zrealizował swoich życiowych planów czy ambicji zawodowych, zaczyna z ukrytą zazdrością patrzeć na sukcesy, młodość, urodę czy talenty swojej pociechy. Zamiast autentycznej dumy i wsparcia pojawiają się kąśliwe uwagi, umniejszanie osiągnięć oraz ciągłe porównywanie do innych rówieśników, byle tylko maluch za bardzo nie obrósł w piórka. Teksty w stylu: „No i co z tego, że dostałeś piątkę, skoro reszta klasy miała szóstki”, albo „Zobaczysz, jak dorosłe życie da ci w kość”, to klasyczne podcinanie skrzydeł stosowane przez dorosłych, którzy boją się, że dziecko osiągnie więcej niż oni sami. Dorastanie w atmosferze wiecznej rywalizacji z najbliższą osobą na świecie sprawia, że młody człowiek przez całe życie zmaga się z potężnym kompleksem bycia niewystarczającym. W dorosłych związkach tacy ludzie bez przerwy szukają potwierdzenia swojej wartości na zewnątrz, są chorobliwie zazdrośni o sukcesy partnera i nie potrafią cieszyć się z drobnych, codziennych radości, bo ich wewnętrzny krytyk, zaprogramowany przez niedojrzałego rodzica, nigdy nie pozwala im na pełen spokój. Zobacz też: Gdy dziecko wybucha złością, stosuję metodę 3-3-3. Nie muszę nawet podnosić głosu
Jego żona woli kisić się w domu na kanapie niż wyjść z rodziną. „Od porodu strasznie się zapuściła. Co to za przykład dla córki”
Szkoda mi zmarnowanych weekendów i pięknej pogody, kiedy moglibyśmy razem budować super wspomnienia, a kończymy, gapiąc się w ściany, bo mojej żonie nie chce się ruszyć z miejsca.
Zawsze byłem facetem, który nie potrafi usiedzieć na miejscu − uwielbiam rower, spacery po lesie, góry i każdą formę ruchu na świeżym powietrzu. Kiedy brałem ślub z Anią, myślałem, że będziemy taką aktywną, zgraną paczką, która pokaże dziecku świat z dala od ekranów. Niestety, rzeczywistość po narodzinach małej brutalnie zweryfikowała moje marzenia. Moja żona woli kisić się w domu na kanapie z telefonem w ręku, niż wyjść z rodziną na zwykły, popołudniowy spacer. Stoję w salonie, patrzę na ten nasz domowy marazm i pytam głośno: co to za przykład dla naszej rosnącej córki? Od trzech lat słyszę tylko jedną wymówkę. Mam już dosyć tych samych tłumaczeń Kiedyś Ania była zupełnie inną dziewczyną − biegała, dbała o siebie, lubiła weekendowe wypady za miasto. Rozumiem, że ciąża i pierwszy rok opieki nad niemowlakiem to dla kobiety morderczy wysiłek, ogromne zmęczenie i rewolucja w organizmie. Sam starałem się pomagać, ile mogłem − wstawałem w nocy, przewijałem, brałem małą na długie spacery w wózku, żeby żona mogła odpocząć i odespać. Ale minęły już trzy lata, Amelka chodzi do przedszkola, życie wróciło na normalne tory, a Ania dalej funkcjonuje w trybie wiecznego zmęczenia i kanapowego lenistwa. Każda moja próba zorganizowania wolnego czasu kończy się tak samo. Proponuję wyjazd nad jezioro, rowery, wycieczkę do zoo albo chociaż wyjście na fajny, nowoczesny plac zabaw − w odpowiedzi słyszę tylko narzekanie, że ona nie ma siły, że boli ją kręgosłup, że jest brzydka pogoda albo że musi posprzątać. Ostatecznie Ania zostaje na kanapie z włączonym serialem, a ja sam pakuję małą i jedziemy gdzieś we dwójkę. Czuję wtedy ogromny żal, bo dookoła widzę inne, uśmiechnięte rodziny, które trzymają się za ręce i spędzają czas razem, a my żyjemy jak jakieś małżeństwo na papierze, gdzie każdy ma swój własny, osobny świat. Nasza córka wszystko widzi. Boję się, że mała przejmie te najgorsze nawyki Zastanawiam się, jak to zachowanie wpływa na naszą córeczkę. Dzieci są przecież jak gąbka, nie słuchają tego, co im mówimy, tylko bacznie obserwują, co robimy na co dzień. Jaki wzorzec zdrowego stylu życia i dbania o siebie dostaje Amelka, widząc mamę, która każdą wolną chwilę spędza pod kocem z chipsami i telefonem? Chciałbym, żeby moja córka była sprawna, kochała sport, miała energię i wiedziała, że wolny czas spędza się aktywnie, a nie na bezmyślnym przewijaniu społecznościówek. Kiedy próbuję delikatnie porozmawiać z Anią o tym, że powinna coś zmienić dla własnego zdrowia i dla małej, ona natychmiast wpada w furię i zarzuca mi, że jej nie akceptuję, że oczekuję wyglądu modelki i że jestem bezdusznym facetem, który nie rozumie, ile kosztuje prowadzenie domu. To jest dla mnie zwykła wymówka i pójście na łatwiznę. Nie wymagam od niej figury z okładki magazynu, tylko elementarnej chęci do życia i ruchu. To wieczne narzekanie sprawia, że nasze małżeństwo powoli zamienia się w relację dwójki nudnych współlokatorów. Powiedziałem jej prosto z mostu, co o tym myślę. W domu zapadła głucha cisza Wczoraj po kolejnej odmowie wyjścia na wspólny spacer wybuchła u nas potężna kłótnia. Powiedziałem Ani prosto z mostu, że się zapuściła i robi krzywdę nam wszystkim swoim podejściem do życia. Mąż i żona powinni ciągnąć się w górę, motywować do zmian, a nie pozwalać sobie na totalny marazm. Moja żona popłakała się, zamknęła w sypialni i do teraz nie zamieniła ze mną ani jednego słowa, a ja siedzę w kuchni i zastanawiam się, czy to ja jestem jakimś potworem, czy to po prostu presja otoczenia wmówiła kobietom, że po porodzie mają pełne prawo do całkowitej rezygnacji z jakiejkolwiek dyscypliny i dbania o siebie. Chciałem zapytać inne mamy i ojców: czy w Waszych związkach też pojawiały się takie rozbieżności w podejściu do aktywności fizycznej po narodzinach dzieci? Czy da się jakoś zmotywować partnera, który z własnej woli zamknął się w czterech ścianach, czy jedynym wyjściem jest zaakceptowanie faktu, że już zawsze będę spędzał weekendy samotnie z córką? Pomóżcie, bo tracę już siły do tej wiecznej walki o normalne, aktywne dzieciństwo dla mojego dziecka. Pozdrawiam, Grzesiek Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Mąż w domu palcem nie kiwnie, do dziecka ani razu nie wstał w nocy. To wina teściowej, bo tak go wychowała”
„Mąż nazwał mnie darmozjadem, więc na obiad dostał pierogi z marketu, a wieczorem stos ubranek dziecka do prasowania. Efekt mnie zaskoczył”
Kiedy Kacper miał trzy miesiące, moje dni składały się z karmienia, prania, gotowania i prób złapania choćby pół godziny snu. Marcin wychodził do pracy o siódmej, wracał o siedemnastej i traktował mój urlop macierzyński jak coś w rodzaju wakacji. Nie mówiłam o tym głośno, bo wydawało mi się, że to normalne – że skoro ja jestem w domu, to na mnie spada wszystko, co się w nim dzieje.
Tamtego wieczoru byłam wykończona bardziej niż zwykle. Kacper miał gorszy dzień, płakał od południa, a ja nie zdążyłam nawet zjeść obiadu na siedząco. Kiedy Marcin wrócił i zobaczył nieposprzątaną kuchnię, westchnął ciężko. – Ania, no weź się w garść. Cały dzień w domu, a tu taki bajzel. Słowo, które wszystko zmieniło Stałam z Kacprem na rękach, kompletnie oniemiała. – Co powiedziałeś? – Że mogłabyś chociaż kuchnię posprzątać. Ja pracuję cały dzień, a ty siedzisz w domu jak... – zawiesił głos, jakby szukał słowa. – Jak darmozjad. To słowo uderzyło mnie mocniej niż cokolwiek innego, co usłyszałam od niego w ciągu ośmiu lat małżeństwa. Poczułam, jak coś we mnie się zamyka, jakby drzwi, które dotąd trzymałam otwarte na wszystkie jego niedopatrzenia, zatrzaskują się z hukiem. Nie płakałam. Nie krzyczałam. Odłożyłam Kacpra do łóżeczka, wzięłam głęboki oddech i powiedziałam spokojnie: – Dobrze. Od dziś to ty się zajmiesz domem po pracy. Ja idę odpocząć. I pamiętaj o prasowaniu. Marcin spojrzał na mnie, jakbym zwariowała. – Ania, nie bądź dziecinna. – Nie jestem dziecinna. Jestem zmęczona. I skoro uważasz, że nic nie robię, to zobaczymy, jak sobie poradzisz. Wieczór, który otworzył mu oczy Wyszłam do sypialni i zamknęłam drzwi. Nie zrobiłam tego z premedytacją, żeby go ukarać – po prostu nie miałam już siły na kolejną rozmowę, która niczego nie zmieni. Usiadłam na łóżku i po raz pierwszy od tygodni miałam chwilę tylko dla siebie. Z kuchni dobiegały odgłosy, które z czasem stawały się coraz bardziej chaotyczne. Brzęk garnków, trzaśnięcie szafki, a potem cisza, która brzmiała jak desperacja. Po pół godzinie usłyszałam płacz Kacpra i kroki Marcina, który próbował go uspokoić, jednocześnie mieszając coś na kuchence. Nie wyszłam. Siedziałam i słuchałam, jak mój mąż po raz pierwszy w życiu próbuje jednocześnie ugotować kolację, choć były tylko mrożone pierogi, uspokoić dziecko i posprzątać po sobie. Słyszałam jego coraz bardziej zdesperowany głos, gdy tłumaczył synowi, że „tata się stara”, słyszałam brzęk upuszczonej łyżki i ciche przekleństwo, którego nigdy wcześniej u niego nie słyszałam. O dziewiątej wieczorem zapukał do drzwi sypialni. Wyglądał, jakby przeżył bitwę – włosy w nieładzie, koszula poplamiona, oczy podkrążone bardziej niż moje kiedykolwiek. – Ania, ja... – zaczął, ale urwał, jakby nie wiedział, co dalej powiedzieć. Nigdy nie zapomnę jego wzroku Spojrzał na mnie tak, jak nie patrzył od dawna – z prawdziwym zrozumieniem, a nie z rutynowym „kocham cię”, które wypowiadał z automatu przed snem. – Przepraszam za to słowo. Nie miałem prawa tak powiedzieć. – Nie przepraszaj mnie tylko za to jedno słowo, Marcin. Ale za to, że przez trzy miesiące zachowywałeś się, jakby moja praca w domu nie istniała. Siadł na skraju łóżka, trzymając głowę w dłoniach. – Nie wiedziałem, że to jest aż tak wyczerpujące. Myślałem, że skoro nie idziesz do biura, to masz łatwiej. – A teraz wiesz? – Teraz wiem, że jestem zmęczony po dwóch godzinach tego, co ty robisz cały dzień. I że nawet nie zauważyłem, kiedy przestałem cię pytać, jak się czujesz. To była prawda, która bolała bardziej niż jego wcześniejsze słowa. Bo zrozumiałam, że przez te trzy miesiące czułam się niewidzialna nie dlatego, że robiłam coś źle, ale dlatego, że nikt nie próbował zobaczyć, ile naprawdę robię. „W weekendy ja mam wolne popołudnie” Paradoksalnie, mój błąd nie polegał na tym, że się poddałam i przestałam walczyć o uznanie – polegał na tym, że nigdy wcześniej nie postawiłam sprawy tak jasno. Przez miesiące czekałam, aż Marcin sam zauważy, jak wygląda mój dzień. Aż w końcu on, podczas wieczoru pełnego chaosu, zrozumiał to, czego słowa nie potrafiły przekazać. – Musimy to zmienić – powiedziałam, patrząc mu w oczy. – Nie chcę więcej czuć się jak ktoś, kto istnieje tylko po to, żeby dom się kręcił. – Wiem. I chcę, żebyś wiedziała, że od teraz to się zmieni. Nie obiecuję, że będę idealny, ale będę bardziej uważny. Uśmiechnęłam się, pierwszy raz tego dnia bez zmęczenia w oczach. – Zacznij od tego, że w piątki ty robisz zakupy, a w weekendy ja mam wolne popołudnie. Bez pytań, bez przypominania. – Umowa stoi. Kilka miesięcy później Dziś, gdy patrzę na to wszystko z dystansu, wiem, że tamten wieczór był punktem zwrotnym w naszym małżeństwie. Marcin nie stał się nagle idealnym partnerem – wciąż zapomina o niektórych rzeczach, wciąż czasem trzeba mu przypomnieć, że pranie się nie składa samo. Ale zmienił się sposób, w jaki na mnie patrzy. Już nie jak na kogoś, kto „siedzi w domu”, ale jak na kogoś, kto pracuje równie ciężko, choć inaczej. Kacper ma teraz rok i uwielbia, gdy tata go kładzie spać – to jeden z rytuałów, które wprowadziliśmy po tamtym wieczorze. A ja nauczyłam się, że czasem najlepszym sposobem na wyjaśnienie komuś, jak wygląda twój dzień, nie są słowa, tylko danie mu szansy, by sam spróbował. Anna, 31 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie przedstawiają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz też: „Teściowie zawsze mieli w nosie naszą rodzinę. Gdy niespodziewanie zaoferowali pomoc przy dzieciach, wiedziałam, że mają ukryty cel” „Myślałam, że pani w przedszkolu dba o moje dziecko z sympatii. Gdy nakryłam ją z moim mężem, uknułam słodką zemstę” „Teściowa zabrała Olusia na spacer po osiedlowym parku. Gdy odkryłam, gdzie naprawdę pojechali, oblał mnie zimny pot”
„Zrobiłam z teściowej i męża pośmiewisko na roczku naszej córki. Za te kłamstwa i plotki o mnie musieli słono zapłacić”
Nigdy nie planowałam robić z urodzin córki pola bitwy. Chciałam po prostu, żeby Zosia miała piękny dzień – balony, tort z jednorożcem, rodzina. Ale kiedy dwa tygodnie wcześniej znowu usłyszałam przez ścianę, jak moja teściowa mówi mężowi, że „Ewa znowu przepuszcza pieniądze na byle co”, coś we mnie się przełamało. Bo to nie ja wydawałam nasze oszczędności. To on.
Od miesięcy czułam, że w domu dzieje się coś, czego nie rozumiem. Odkładałam pieniądze na wspólne konto z myślą o remoncie łazienki, a suma nijak nie chciała rosnąć. Gdy pytałam Marcina, wzruszał ramionami i mówił, że „życie jest drogie”. Jego matka, Krystyna, przy każdej możliwej okazji wtrącała, że kobieta powinna umieć gospodarować budżetem, a syn „ma dość zmartwień w pracy”. Czułam się jak intruz w swoim własnym małżeństwie. Zaczęłam liczyć, zamiast się kłócić Po jednej z takich rozmów, gdy Marcin wyszedł niby do pracy, a Krystyna została, żeby „pomóc mi w kuchni”, usłyszałam, jak mówi do kogoś przez telefon: „Ona się w ogóle nie kontroluje, kupuje bez sensu”. Wtedy pomyślałam – dość. Zamiast się bronić słowami, zaczęłam zbierać dowody. Przez kolejne tygodnie sprawdzałam każdy wyciąg z konta. Skrupulatnie zapisywałam, kto i kiedy robił jakie zakupy. Odkryłam, że to Marcin regularnie przelewał pieniądze na konto, które prowadził „na wszelki wypadek” – jak twierdził, na drobne wydatki. W rzeczywistości szły tam pieniądze na kosztowne akcesoria do jego hobby, wypady z kolegami, drogie gadżety, które potem chował w garażu. Ja w tym czasie kupowałam ubrania Zosi na wyprzedażach i piekłam ciasta sama, żeby zaoszczędzić. Czułam gniew, ale też ulgę – nareszcie miałam dowód, że moje podejrzenia nie są wyssane z palca. Plan, który miał zakończyć plotki raz na zawsze Nie chciałam robić z tego afery przy rodzinie. Naprawdę. Ale wiedziałam, że słowa nie wystarczą – Krystyna zawsze znajdzie sposób, by je wykrzywić. Postanowiłam więc, że pokażę fakty. Dosłownie. Wydrukowałam wyciągi bankowe, zaznaczyłam kluczowe transakcje, oprawiłam je w prostą ramkę – taką, jaką się kupuje na zdjęcia rodzinne. Na urodzinach Zosi, gdy nadszedł czas na prezenty, wręczyłam ją Marcinowi z uśmiechem, mówiąc, że to „specjalny prezent, żeby wszyscy w rodzinie mogli zobaczyć, jak naprawdę wygląda nasze domowe gospodarowanie”. W pierwszej chwili wszyscy się uśmiechnęli, myśląc, że to jakiś żart. Ale gdy Marcin odsłonił ramkę i zobaczył swoje własne przelewy zestawione z moimi wydatkami na dom, jego twarz zbielała. Krystyna, siedząca przy stole, spojrzała na wyciągi, potem na syna, i w jej oczach można było zobaczyć, jak grunt usuwa się jej spod nóg. Cisza, która powiedziała więcej niż słowa Nikt się nie odezwał. Balony wciąż kołysały się nad stołem, dzieci bawiły się w drugim pokoju, a dorośli w salonie zamarli, jakby czas się zatrzymał. Marcin próbował coś powiedzieć, ale słowa więzły mu w gardle. – Może... może to nie jest dobry moment – wyszeptał. – A kiedy jest dobry moment, żeby powiedzieć prawdę? – odpowiedziałam spokojnie, choć serce waliło mi jak młotem. – Miesiącami słuchałam, jak twoja matka mówi wszystkim, że nie umiem gospodarować pieniędzmi. Chciałam, żeby wszyscy wiedzieli, jak to naprawdę wygląda. Krystyna spróbowała się odezwać, ale zabrakło jej argumentów. Po raz pierwszy nie miała nic do powiedzenia. Zrozumiałam, że milczenie kosztowało mnie najwięcej Po tym dniu w naszym domu zapadła cisza. Marcin unikał tematu przez kilka dni, aż w końcu, gdy dzieci już spały, usiadł przy stole i powiedział, że wie, że popełnił błąd. Że wstydził się przyznać, że wydawał pieniądze na rzeczy, które miały mu dać poczucie, że wciąż jest „kimś więcej niż tylko mężem i ojcem”. Że łatwiej było zrzucić winę na mnie, bo tak przyzwyczaił go do tego jego dom rodzinny. Nie usłyszałam wtedy przeprosin, ale usłyszałam coś ważniejszego – szczerość. Powiedział, że chce razem ze mną ułożyć budżet od nowa, że będziemy prowadzić wspólne konto, do którego oboje będziemy mieć pełny wgląd. Krystyna przez jakiś czas ograniczyła swoje komentarze, może ze wstydu, może z obawy, że kolejny „prezent” mógłby ujawnić coś jeszcze. Nie był to koniec naszych problemów – wciąż uczyliśmy się rozmawiać, wciąż czasem wracaliśmy do starych wzorców. Ale to był moment, w którym zrozumiałam, że dłuższe milczenie kosztowałoby mnie znacznie więcej niż chwila niezręczności przy urodzinowym torcie. Dziś, kiedy patrzę na Zosię, bawiącą się w ogrodzie, wiem, że tamten dzień, choć trudny, był potrzebny. Bo prawda, nawet wstydliwa, czasem musi się pokazać, żeby dom mógł zacząć się leczyć. Ewa, 32 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie przedstawiają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz też: „Teściowie zawsze mieli w nosie naszą rodzinę. Gdy niespodziewanie zaoferowali pomoc przy dzieciach, wiedziałam, że mają ukryty cel” „Nigdy sobie nie wybaczę, że wynajęłam nianię do mojej córeczki. Po tygodniu wróciłam z pracy do pustego domu, a na stole leżał tylko krótki list” „Myślałam, że pani w przedszkolu dba o moje dziecko z sympatii. Gdy nakryłam ją z moim mężem, uknułam słodką zemstę”
„Biała koperta i potajemna rozmowa otworzyły mi oczy. Mój mąż zniszczył naszą rodzinę dla kaprysu matki”
Znalazłam ją przypadkiem, szukając zszywek w szufladzie biurka Roberta. Biała koperta z logo towarzystwa ubezpieczeń, adresowana do niego, ale otwarta. Nie miałam zwyczaju przeglądać jego papierów, ale coś w tej kopercie przykuło mój wzrok – może to, że leżała pod fakturami za remont, których nie powinno tam być, bo przecież żadnego remontu u nas nie planowaliśmy.
Wyjęłam dokument i przez chwilę nie rozumiałam, na co patrzę. Potwierdzenie zamknięcia polisy ubezpieczeniowej na Kacpra, naszego trzynastoletniego syna. Polisy, którą zakładaliśmy razem dziesięć lat temu, żeby chłopak miał start w dorosłość – na studia, na pierwsze mieszkanie, na cokolwiek, co wybierze. Odkładaliśmy na nią co miesiąc, czasem odbierając sobie drobne przyjemności, żeby ta suma rosła. A teraz widniała tam data zamknięcia i kwota wypłaty. Nie było mnie przy tej decyzji. Nikt mnie nie pytał. Telefon, który wszystko wyjaśnił Stałam z tą kopertą w ręku, kiedy usłyszałam głos Roberta z salonu. Mówił do telefonu, pewnie do matki, bo ten ton – trochę uległy, trochę chłopięcy – zawsze rezerwował dla niej. – Mamo, spokojnie, teraz już stać nas na remont twojej kuchni. Powiedziałem ci, że coś wymyślę. Zamarłam. Serce zaczęło mi walić tak głośno, że bałam się, że usłyszy je przez ścianę. Podeszłam bliżej, nie chowając się już, chciałam usłyszeć każde słowo. – Nie, nie musisz się o nic martwić. Te pieniądze już są na koncie. Zamówimy ci nowe blaty, szafki, wszystko, o czym marzyłaś. Oparłam się o framugę drzwi, bo nogi zaczęły mi się trząść. Teściowa od lat narzekała na swoją kuchnię, powtarzała przy każdej rodzinnej okazji, że sąsiadka ma nowocześniejszą, że ona zasługuje na coś lepszego po tylu latach poświęceń dla rodziny. Robert zawsze słuchał tego z poczuciem winy, jakby to on był odpowiedzialny za jej niezadowolenie. Ale nie sądziłam, że pójdzie tak daleko. Rozmowa, która zmieniła wszystko między nami Kiedy odłożył telefon, weszłam do salonu z kopertą w ręku. Nie krzyczałam, głos mi się łamał, ale mówiłam wyraźnie. – Co to jest, Robert? Spojrzał na papier, potem na mnie, i widziałam, jak jego twarz się zmienia – z zaskoczenia w coś, co przypominało próbę usprawiedliwienia się, jeszcze zanim padły jakiekolwiek słowa. – Natalia, posłuchaj, chciałem ci powiedzieć… – Zamknąłeś polisę Kacpra. Bez pytania mnie o zgodę. I słyszałam, na co te pieniądze idą. – To nie jest tak, jak myślisz. Mama naprawdę potrzebuje tej kuchni, ona ma prawo w końcu żyć wygodnie, po tym wszystkim, co dla nas robiła. – A Kacper? – zapytałam. – On nie ma prawa do swojej przyszłości? Robert zamilkł. Widziałam, że nie ma dobrej odpowiedzi, bo prawda była prosta – postawił wygodę swojej matki nad przyszłością własnego syna, i zrobił to po cichu, licząc, że nigdy się nie dowiem albo że jakoś to wszystko rozejdzie się po kościach. – Myślałem, że zdążę odłożyć te pieniądze z powrotem, zanim Kacper będzie ich potrzebował – powiedział cicho. – To nie tłumaczenie. To kolejna obiecanka, którą trudno będzie spełnić, kiedy znowu zadzwoni telefon od twojej matki z nową prośbą. Kiedy zrozumiałam, jak długo to trwało Tej nocy nie spałam. Siedziałam w kuchni, patrząc na dokument leżący na stole, i myślałam o tym, jak wiele razy Robert ustępował matce w drobnych sprawach – wybierał jej stronę w kłótniach, kupował prezenty, na które nas nie było stać, jeździł do niej częściej niż do moich rodziców. Zawsze tłumaczyłam to sobie jego przywiązaniem do matki, czymś naturalnym, czymś, co z czasem się wyrówna. Ale teraz widziałam to inaczej. To nie była jednorazowa decyzja podjęta w chwili słabości. To był wzorzec, który budował się latami, a ja go ignorowałam, bo wygodniej było wierzyć, że wszystko jest w porządku. Rano zapytałam Roberta, czy da się odwrócić decyzję o zamknięciu polisy. Powiedział, że rozmawiał już z agentem i że częściowo można odzyskać środki, choć nie w pełnej wysokości, bo umowa przewidywała pewne opłaty przy wcześniejszym zamknięciu. – Muszę spróbować to naprawić – powiedział, i po raz pierwszy od dawna usłyszałam w jego głosie coś, co przypominało prawdziwy niepokój, nie tylko chęć uspokojenia mnie. Wtedy postawiłam mężowi warunek – jeśli chcemy zostać razem jako rodzina, musimy wspólnie decydować o pieniądzach, które dotyczą naszego syna. Robert zgodził się, choć wiedziałam, że będzie mu trudno postawić granicę matce, której przez całe życie mówił tylko „tak”. Nigdy nie zapomnę tej rozmowy z teściową Kilka tygodni później zadzwoniła teściowa, pytając, kiedy zaczyna się remont kuchni. Robert, stojąc przy mnie, odpowiedział, że plany się zmieniły, że musimy najpierw zabezpieczyć przyszłość Kacpra, a remont będzie musiał poczekać. Usłyszałam po drugiej stronie głośne westchnienie i słowa o tym, że rodzina powinna sobie pomagać, że ona tyle dla nas zrobiła. Robert, ku mojemu zdziwieniu, nie ustąpił. – Mamo, kocham cię, ale mam też syna, o którego przyszłość muszę się zadbać. To nie jest wybór między tobą a nim, to jest po prostu kwestia priorytetów. Po tej rozmowie Robert wydawał się inny – jakby zdjął z siebie ciężar, który nosił od lat, ciężar bycia zawsze dobrym synem za wszelką cenę. Odzyskaliśmy część środków z polisy, choć nie wszystko. Zaczęliśmy odkładać na nowo, tym razem z jasną umową między nami, że żadna decyzja dotycząca pieniędzy Kacpra nie zapadnie bez wspólnej rozmowy. Minęło kilka miesięcy. Teściowa wciąż czasem wspomina o kuchni, ale Robert nauczył się mówić „nie” bez poczucia winy. Nasza relacja stała się mocniejsza, bo on w końcu przestał żyć w cieniu oczekiwań matki, a zaczął patrzeć na to, co ważne dla naszej własnej rodziny. Natalia, 42 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie przedstawiają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz też: „Teściowie zawsze mieli w nosie naszą rodzinę. Gdy niespodziewanie zaoferowali pomoc przy dzieciach, wiedziałam, że mają ukryty cel” „Myślałam, że pani w przedszkolu dba o moje dziecko z sympatii. Gdy nakryłam ją z moim mężem, uknułam słodką zemstę” „Teściowa zabrała Olusia na spacer po osiedlowym parku. Gdy odkryłam, gdzie naprawdę pojechali, oblał mnie zimny pot”
„Mąż biegał z płaczem do mamusi, gdy leżałam w połogu, i narzekał, że dom nieposprzątany. Mój sprytny odwet zamknął mu usta”
Wróciłam do domu z nowo narodzoną Zosią owiniętą w kocyk tak mocno, że aż się bałam − tak była krucha. Byłam wyczerpana, obolała i szczęśliwa naraz – tak jakoś dziwnie po porodzie się czuje, że nie ma jednego słowa na te emocje. Pierwsze wspólne dni minęły, nawet nie wiem kiedy i jak, a ja uczyłam się nowej roli. Mój mąż też, przynajmniej tak mi się wtedy wydawało.
Pewnego wieczora, kiedy kładłam Zosię spać w jej pokoju, usłyszałam głos Krzyśka dochodzący z sypialni. Mówił do telefonu, ściszonym, załamanym tonem, jakby zdawał raport z pola bitwy. – Mamo, ja nie wiem, co robić. Wszędzie kurz, naczynia się piętrzą, a Anita mówi, że teraz się nie liczy nic poza dzieckiem – powiedział, a ja zastygłam z córką na rękach, słuchając, jak mój mąż płacze teściowej w słuchawkę, że dom tonie w bałaganie. Coś się we mnie przełamało. Nie ze złości, a z dziwnej, chłodnej jasności. Pomyślałam: dobrze, skoro tak wyglądają jego priorytety, kiedy uczymy się życia z noworodkiem, to niech się przekona, jak to wygląda z mojej perspektywy. Postanowiłam, że tym razem nie będę się tłumaczyć Przez pierwsze tygodnie po porodzie ledwo wstawałam z łóżka. Zosia budziła się co dwie godziny, a ja uczyłam się na nowo własnego ciała – obolałego, zmienionego, ale wciąż mojego. Krzysiek wracał z pracy i z westchnieniem rozglądał się po kuchni, jakby liczył plamy na blacie. – Może chociaż naczynia... – zaczynał, a ja kładłam rękę na jego ramieniu i mówiłam spokojnie: – Teraz się regeneruję. Ty też możesz pozmywać. Nie robiłam tego, żeby go ukarać. Zdecydowałam po prostu, że tym razem nie będę udawać supermatki, która jedną ręką kołysze dziecko, a drugą składa pranie. Widziałam, jak inne kobiety z mojej rodziny wypalały się w takim rytmie, i obiecałam sobie, że ja spróbuję inaczej. Krzysiek próbował żartować, że dom przypomina pole bitwy po przejściu armii, ale ja się tylko uśmiechałam i wracałam do karmienia. Kiedy zabrakło czystych skarpet Siódmego dnia usłyszałam z przedpokoju jego głos, pełen desperacji. – Anita, ja nie mogę znaleźć ani jednej pary skarpet! – krzyknął, wywalając zawartość szuflad na podłogę. Stałam w drzwiach z Zosią przy piersi i patrzyłam, jak mój mąż, zawsze pewny siebie, ogarnięty i zorganizowany, stoi pośród sterty ubrań, kompletnie zagubiony. – Sprawdziłeś w pralce? – zapytałam spokojnie. – W pralce jest sto rzeczy, ale nie wiem, co czyste, a co brudne! Coś w tym momencie było prawie komiczne – on, który wcześniej z takim żalem opowiadał matce, że dom „tonie w kurzu”, teraz sam nie potrafił poradzić sobie z jednym koszem prania. Nie odezwałam się złośliwie. Powiedziałam tylko: – Widzisz, ile pracy to jest? Ja to robiłam codziennie, zanim urodziła się Zosia. Teraz robię coś innego – opiekuję się nią i sobą. To był moment, w którym zobaczyłam jego bezradność inaczej Krzysiek siadł na podłodze między stertami ubrań i spojrzał na mnie z wyrazem, którego nie znałam. Nie było w nim złości, tylko coś w rodzaju zawstydzenia. – Przepraszam za tamten telefon do mamy – powiedział cicho. – Nie powinienem narzekać, zamiast pomagać. – Nie chodzi o to, żebyś się czuł winny – odpowiedziałam. – Chodzi o to, żebyśmy oboje zrozumieli, że to nie jest już czas na dzielenie obowiązków po staremu. Potrzebuję, żebyś to zauważył sam, a nie żebym musiała cię prosić o każdą drobnostkę. Zamyślił się, jakby dopiero teraz zobaczył, ile rzeczy robiłam wcześniej niemal automatycznie – że gdy wracał z pracy do „czystego” domu, to za tym stała moja codzienna, niewidzialna praca. Kiedy teściowa zapukała z pretensją Dwa dni później przyjechała jego mama, prawdopodobnie zaniepokojona telefonem syna. Weszła do przedpokoju, rzuciła okiem na porozrzucane ubrania i uniosła brwi. – Anito, może warto się bardziej postarać, Krzysiek ma teraz dużo pracy – powiedziała, siadając na kanapie, jakby oceniała otoczenie. Czułam, jak we mnie wzbiera coś, co dawniej bym przełknęła. Tym razem nie chciałam. – Halinko, ja też mam teraz dużo pracy. Moja praca nazywa się Zosia i waży trzy i pół kilograma – odpowiedziałam spokojnie, ale stanowczo. – Dom może poczekać. Moje zdrowie i córka nie mogą. Zapadła cisza. Krzysiek, który do tej pory tylko przysłuchiwał się rozmowie, w końcu się odezwał. – Mamo, Anita ma rację. Ja się przez ten tydzień nauczyłem więcej o prowadzeniu domu niż przez cały poprzedni rok. To ja przez chwilę nie radziłem sobie, nie ona. Jego mama spojrzała na niego zaskoczona, ale nie znalazła słów na odpowiedź. Wyszła niedługo potem, zostawiając w powietrzu coś w rodzaju niedopowiedzianego pojednania. Nowy układ, który wypracowaliśmy razem Od tamtej rozmowy coś się zmieniło. Krzysiek zaczął sam planować pranie, uczył się gotować szybkie obiady, a wieczorami, zamiast narzekać, częściej brał Zosię na ręce, żebym mogła się choć na chwilę wyciągnąć na kanapie. Zauważyłam, że przestał traktować dom jako coś, co „się dzieje” bez jego udziału, a zaczął widzieć go jako wspólny projekt, który wymaga uwagi obu stron. Czasem się śmiałam, widząc, jak z determinacją segreguje skarpetki na pary, jakby to była misja życia. – Teraz już wiem, gdzie leżą czyste – mówił z udawaną powagą, unosząc parę w górę jak trofeum. Minęły miesiące, a ja patrzyłam na to, jak nasza codzienność się układa na nowo – nie w idealnym rytmie, ale w takim, który był bardziej sprawiedliwy. Nie musiałam już udowadniać, że zasługuję na odpoczynek. Nauczyłam się, że granice, które wtedy postawiłam, nie zniszczyły naszego związku, tylko go wzmocniły. Czasem, gdy widzę Krzyśka szukającego czegoś w szafie, uśmiecham się do siebie, przypominając sobie tamten dzień, kiedy dom tonął w chaosie, a on nauczył się, że miłość czasem wymaga zwykłej, cierpliwej odpowiedzialności – nie wielkich słów. Anita, 30 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie przedstawiają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Mąż w domu palcem nie kiwnie, do dziecka ani razu nie wstał w nocy. To wina teściowej, bo tak go wychowała” „Wnuczka zamieszkała ze mną na czas remontu. Miałam jej pilnować, a ona zapadła się pod ziemię. Jak mogłam tak zawieść córkę i zięcia?” „Mąż donosił matce, że nie umiem zajmować się dziećmi. Moja reakcja przy całej rodzinie uciszyła tego maminsynka raz na zawsze”
Awantura w restauracji obnażyła największy grzech nowoczesnych rodziców. Ta scena przy stoliku pokazuje jedno. „Mały król rządzi”
Niedzielny obiad w modnym lokalu miał być dla gości chwilą relaksu przy dobrym jedzeniu i spokojnej rozmowie. Sielankowa atmosfera pękła jednak jak bańka mydlana, gdy przy sąsiednim stoliku usiadła rodzina, która zasady dobrego wychowania zostawiła daleko przed wejściem. Zobacz, do jakiego skandalicznego zachowania posunął się kilkulatek i dlaczego totalna kapitulacja jego rodziców wywołała natychmiastową reakcję managera restauracji.
Większość z nas, zabierając swoje pociechy do miejsc publicznych, stara się od najmłodszych lat uczyć je podstawowych zasad savoir-vivre'u, szacunku do pracy kelnerów oraz dbania o komfort innych gości. Ostatnio moja przyjaciółka opowiedziała mi o kłopotliwej przygodzie, której była świadkiem podczas niedzielnego obiadu w jednej z popularnych, rodzinnych restauracji w centrum miasta. Do teraz czuje złość na samą myśl o tym, jak bardzo niektórzy dorośli dają wchodzić sobie na głowę własnym dzieciom. Ta jedna, bardzo dynamiczna scena przy stoliku pokazuje jedno: czasem mały król rządzi całym domem, a bezradni dorośli potrafią jedynie potulnie spełniać jego najbardziej absurdalne zachcianki. Uważam, że ta historia to idealny, choć niezwykle smutny punkt wyjścia do dyskusji o tym, jak zgubne bywa wychowanie bez żadnych zakazów. Festiwal fochów przy niedzielnym obiedzie. Jak mała królowa rozniosła całą salę Całe to kłopotliwe zdarzenie miało miejsce w porze obiadowej, kiedy restauracja pękała w szwach, a kelnerzy dwoili się i troili, żeby na czas roznosić gorące posiłki. Przy stoliku obok mojej znajomej usiadło eleganckie małżeństwo z córeczką, na oko w wieku około trzech lat. Dziewczynka od samego początku nie potrafiła usiedzieć na miejscu − biegała między kelnerami noszącymi ciężkie tace, rzucała sztućcami o podłogę i głośno krzyczała, że nudzi jej się czekanie na jedzenie. Zamiast spokojnie przywołać malucha do porządku, dać mu kolorowankę czy wyjść z nim na chwilę na zewnątrz, rodzice z uśmiechem na twarzach obserwowali jego popisy, tłumacząc pod nosem, że Lenka po prostu ma dziś wyjątkowo ekspresyjny dzień i musi rozładować energię. Kulminacja tego wszystkiego nastąpiła jednak w momencie, gdy kelner podał na stół zamówione dania, a mała uznała, że zupa pomidorowa ma nie taki odcień czerwieni, jakiego oczekiwała. Totalna kapitulacja dorosłych. Szokujące zachowanie rodziców wobec zachowania dziecka Dziewczynka na widok talerza wpadła w szał, chwyciła miskę z gorącą zupą i z całym impetem popchnęła ją w stronę kelnera, przez co całe danie wylądowało na białej koszuli pracownika i na czystym obrusie. Wokół stolika w ułamku sekundy zapadła cisza, a wszyscy goście odwrócili wzrok w stronę zszokowanej obsługi. Reakcja rodziców po prostu zwaliła moją przyjaciółkę z nóg − zamiast ostro zareagować, wyprowadzić dziecko z sali i natychmiast przeprosić poparzonego kelnera, mama malucha zaczęła go potulnie głaskać po głowie. Zaczęła przepraszać własną córkę, że zupa była niesmaczna, a ojciec z pretensją w głosie zażądał od managera lokalu natychmiastowego przyniesienia karty deserów i darmowych lodów, byle tylko ich mała królewna przestała płakać i krzyczeć. To była chwila, w której menedżer restauracji nie wytrzymał i bardzo chłodno, ale stanowczo poprosił rodzinę o uregulowanie rachunku i opuszczenie lokalu, tłumacząc, że bezpieczeństwo personelu i komfort innych gości są dla nich priorytetem. Bezstresowe wychowanie zbiera gorzkie żniwo. Przez uleganie kaprysom niszczymy przyszłość dzieci Ta skandaliczna scena z restauracji to niestety kolejny bolesny przykład na to, że w imię fałszywie pojętego gentle parentingu i strachu przed wywołaniem u dziecka jakiejkolwiek frustracji, dorośli robią z siebie potulnych podwładnych we własnym domu. Zapominają przy tym całkowicie, że mały człowiek, który w wieku kilku lat terroryzuje restaurację i nie ponosi żadnych konsekwencji za niszczenie cudzej pracy, w przyszłości przeżyje potworny dramat. Żadna szkoła podstawowa, żaden rówieśnik na podwórku ani tym bardziej żaden szef w dorosłym życiu nie będzie bawił się w skakanie wokół jego wybujałego ego. Czas wreszcie przestać oszukiwać się, że uleganie kaprysom buduje pewność siebie u najmłodszych. Mądre rodzicielstwo polega na stawianiu twardych wymagań, uczeniu empatii i pokazywaniu, że wolność każdego człowieka kończy się tam, gdzie zaczyna się komfort i bezpieczeństwo drugiej osoby. Zobacz też: „Justysia była naszą wyczekaną córeczką. Zaślepieni miłością długo nie widzieliśmy, jaka jest naprawdę. Aż do tamtej nocy nad jeziorem”
Matka zrobiła dym na środku sklepu z zabawkami. „Zdarła folię i otworzyła klocki, bo Oliwierek musiał sprawdzić, czy mu się spodobają”
Patrzyłam na to wszystko z dużym niesmakiem. Było mi po prostu przykro, że przez taki brak wstydu ucierpiały pracujące tam dziewczyny, a dzieci dostały najgorszy z możliwych przykładów.
Wszystko wydarzyło się na dziale z popularnymi zestawami konstrukcyjnymi, gdzie zazwyczaj panuje spory ruch, a dzieciaki z wypiekami na twarzach oglądają pudełka. Niszczenie towaru na oczach dzieci. Afera w alejce z klockami Stałam z moim Franiem przy regale, gdy obok nas zatrzymała się kobieta z chłopcem na oko pięcioletnim. Maluch zaczął marudzić, że chce dokładnie ten duży zestaw z pociągiem, ale nie wie, czy ludziki w środku są fajne. Zamiast wytłumaczyć dziecku, że zawartość jest narysowana z tyłu, jego mama podjęła decyzję, która wprawiła mnie w osłupienie. Wyciągnęła z kieszeni klucze, sprawnym ruchem rozcięła grubą folię zabezpieczającą, otworzyła tekturowe wieko i zaczęła zaglądać do środka. Chłopiec zaczął dotykać foliowych woreczków, a jego mama stała nad nim z uśmiechem, uznając to za świetny sposób na udane zakupy. Awantura przy regale z zabawkami. Szokujące tłumaczenie matki Widząc, że klientka niszczy opakowanie, podeszła do nich młoda dziewczyna z obsługi. Bardzo spokojnie i kulturalnie zwróciła uwagę, że klocki są fabrycznie zamknięte i nie wolno otwierać pudełek, bo nikt potem nie kupi uszkodzonego zestawu za kilkaset złotych. W tym momencie kobieta zamiast się zawstydzić, zaczęła się wykłócać, że ma prawo wiedzieć, za co płaci. Twierdziła, że jej Oliwierek musi sprawdzić zabawkę, zanim ona wyda na nią pieniądze. Gdy ekspedientka powtórzyła, że za uszkodzony karton trzeba będzie zapłacić przy kasie, kobieta zrobiła jeszcze większą awanturę. Krzyknęła, że od rozerwanej folii nikt nie zbiednieje, a sklep na pewno nie zbankrutuje przez jedno pudełko. Po tej dyskusji wcisnęła zniszczony zestaw głęboko między inne zabawki, złapała syna za rękę i ostentacyjnie wyszła ze sklepu. Oczywiście zaraz zatrzymała ją ochrona, i bardzo dobrze. Wychowanie bez żadnych barier. Dlaczego uleganie kaprysom dzieci rodzi problemy Ta sytuacja z marketu to niestety przykry przykład na to, jak niektórzy rodzice potrafią zatracić granicę między miłością do dziecka a uczeniem go skrajnego egoizmu. Taka mama uważa, że ułatwiając synowi życie za wszelką cenę i łamiąc dla jego zachcianki normy społeczne, buduje jego pewność siebie. Zapomina jednak, że w ten sposób uczy go zachowań, które szybko zweryfikuje szkoła podstawowa czy rówieśnicy na podwórku. To smutne, że mały chłopczyk, zamiast mądrej lekcji o tym, że należy szanować cudzą własność i pracę innych ludzi, nauczył się od własnej matki, że wolno mu wszystko. Wstyd, droga mamo. Pozdrawiam Ada Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Justysia była naszą wyczekaną córeczką. Zaślepieni miłością długo nie widzieliśmy, jaka jest naprawdę. Aż do tamtej nocy nad jeziorem”
„Mąż donosił matce, że nie umiem zajmować się dziećmi. Moja reakcja przy całej rodzinie uciszyła tego maminsynka raz na zawsze”
Nie planowałam podsłuchiwać. Stałam w kuchni, obierałam ziemniaki na obiad, kiedy z salonu dobiegł głos Artura – głośny, bo od jakiegoś czasu telefon zawsze miał ustawiony na głośnomówiący, żeby móc jednocześnie gapić się w ekran konsoli. Rozmawiał z jego matką, Krystyną, która dzwoniła prawie każdego dnia o tej samej godzinie.
– Wiesz, mamo, Paula ostatnio trochę odpuszcza z dzieciakami – usłyszałam. – Zosia znowu miała nieuprane ubrania, a Kubie zapomniała podpisać zeszyty. Ja się staram, jak mogę, ale ona jakby nie miała głowy do tych rzeczy. Zamarłam z nożem w ręce. Nie uprane ubranie? To ja wyprałam je wieczorem i powiesiłam na balkonie, bo pralka się zacięła w środku cyklu, a rano po prostu nie zdążyło wyschnąć. Podpis w zeszycie – to akurat było jego zadanie, bo ja tego dnia zabierałam Zosię na wizytę kontrolną do okulisty. Kiedy słowa nie zgadzają się z rzeczywistością Stałam jeszcze chwilę, słuchając, jak Artur opowiada matce o mnie w sposób, który brzmiał niemal jak skarga sąsiada na sąsiada. Nie złość, a raczej rozczarowanie ścisnęło mi gardło. Przez ostatnie miesiące to ja odbierałam dzieci z przedszkola i szkoły, ja gotowałam, ja umawiałam wizyty, sprawdzałam zadania domowe. Artur wracał z pracy, jadł obiad i siadał przed konsolą – czasem na godzinę, czasem na cały wieczór, tłumacząc się zmęczeniem. Nie powiedziałam mu wtedy nic. Uznałam, że może to chwilowe, że może po prostu szukał u matki jakiegoś potwierdzenia, że robi wszystko dobrze, kosztem prawdy o mnie. Ale to ziarno niepokoju zostało. Kilka dni później, gdy wieczorem odkładałam pranie, usłyszałam kolejną rozmowę – znów przez głośnik, znów z Krystyną. – No wiesz, staram się uczyć Kubę i Zosię jeździć na rowerze – mówił Artur z entuzjazmem, jakby opisywał jakieś osiągnięcie. – Codziennie po pracy wychodzimy na podwórko, już Kuba prawie sam jeździ. Stałam w progu, patrząc na niego, siedzącego z padem w ręku, i na ekran migający mu w oczach. Rowery od tygodni stały w garażu, zakurzone. Nikt nigdzie z nikim nie wychodził. To był moment, w którym postanowiłam ujawnić prawdę Nie skomentowałam tego od razu. Wiedziałam, że gdybym zaczęła kłótnię w tamtej chwili, skończyłoby się na wzajemnych wymówkach, a nie na wyjaśnieniu, co się właściwie dzieje. Zamiast tego zaczęłam obserwować. Rzeczywiście, każdego dnia po powrocie z pracy Artur mówił, że zaraz idzie z dzieciakami na rower, ale zawsze coś stawało na przeszkodzie – zmęczenie, deszcz, który wcale nie padał, albo „jeszcze pięć minut” przy konsoli, które rozciągały się w godziny. Zosia i Kuba, siedmio- i dziewięcioletni, nie narzekali. Byli przyzwyczajeni, że tata odpoczywa, a mama organizuje resztę dnia. Ale ja czułam, że coś we mnie się łamie – to poczucie, że jestem niewidzialna w swoim własnym domu, że cała praca, którą wykonuję, zostaje przypisywana komuś innemu albo w ogóle nie zauważana. Zadzwoniłam do Krystyny sama, bez wiedzy Artura. Nie chciałam robić z tego afery – po prostu zapytałam, jak się czuje, co u niej. W rozmowie, niby przypadkiem, wspomniała, że Artur mówił, że dzieci już świetnie jeżdżą na rowerze, że to piękne, jak on się nimi zajmuje. Poczułam, jak coś we mnie zamarza. To nie było jednorazowe kłamstwo. To była opowieść, którą Artur budował od tygodni, opowieść, w której on był bohaterem, a ja – tłem, które czasem coś zawali. Wieczór, który miał wszystko zmienić Krystyna zapowiedziała wizytę na sobotni wieczór – chciała zobaczyć wnuki, a przy okazji, jak sama powiedziała, zobaczyć, jak Kuba jeździ na tym rowerze. Artur, kiedy usłyszał o planowanej wizycie, wydawał się nieco spięty, ale nie powiedział nic, co zdradzałoby, że coś jest nie tak. Ja natomiast przygotowałam sobie mały plan. Nie chciałam robić scen, nie chciałam upokarzać go przed matką w sposób złośliwy. Chciałam tylko, żeby prawda wyszła na wierzch w sposób naturalny, bez mojego udziału w roli oskarżycielki. Gdy Krystyna przyjechała, usiedliśmy w salonie, dzieci kręciły się wokół, podekscytowane wizytą babci. W pewnym momencie, gdy rozmowa zeszła na temat aktywności na świeżym powietrzu, powiedziałam, jakby to było najnaturalniejsze pytanie na świecie: – Arturze, może pokażesz babci, jak dzieci jeżdżą na rowerze? Przecież tyle czasu razem ćwiczyliście. Zobaczyłam, jak twarz mu blednie na chwilę, ale próbował to zamaskować uśmiechem. – No jasne, tylko trochę ciemno już się robi na dworze – powiedział, patrząc przez okno, za którym słońce jeszcze wisiało wysoko. – To może chociaż opowiesz babci, jak wam idzie? – nie odpuszczałam, zwracając się teraz do dzieci. – Kuba, pokaż babci, jak dobrze już jeździsz. Tata mówił, że codziennie razem trenujecie. Kuba spojrzał na mnie, potem na tatę, z tą szczerością, jaką mają tylko dzieci, które nie rozumieją jeszcze konsekwencji słów. – Ale my nie jeździmy na rowerze z tatą – powiedział zdziwiony. – Tata śpi po pracy na kanapie. My się bawiliśmy sami na podwórku. Zosia dodała, jakby chciała uzupełnić informację, nie widząc w tym nic złego: – Tata gra w gry. My chcieliśmy go prosić, żeby z nami pojeździł, ale mówił, że jest zmęczony. Nigdy nie zapomnę jego wzroku W salonie zapadła cisza, która wydawała się trwać znacznie dłużej niż faktycznie trwała. Krystyna spojrzała na syna z wyrazem twarzy, który mówił więcej niż jakiekolwiek słowa – mieszanka zaskoczenia i czegoś, co przypominało zawstydzenie. Artur siedział z rękami splecionymi na kolanach, patrząc gdzieś w bok, jakby szukał punktu na podłodze, w którym mógłby się zapaść. – To nieprawda, co mówiłeś mamie – powiedziałam spokojnie, choć czułam, jak drży mi głos. – Że codziennie z nimi trenujesz. Że ja czegoś nie robię dobrze, kiedy w rzeczywistości to ja przez cały dzień jestem z dzieciakami, a ty odpoczywasz przed konsolą. – Paula, nie zaczynaj teraz – próbował zbić mnie z tonu, zerkając niespokojnie na matkę. – Nie zaczynam niczego – odpowiedziałam. – Po prostu chciałam, żebyś powiedział prawdę. Sam, swoimi słowami, bez mojej pomocy. Krystyna, po chwili wahania, odezwała się cicho, zwracając się do syna: – Arturze, czemu mówiłeś mi takie rzeczy? Myślałam, że naprawdę się starasz, a ty po prostu... szukałeś kogoś, kto by cię pochwalił, zamiast się faktycznie zająć dzieciakami? Artur nie odpowiedział od razu. Wstał, przeszedł się po salonie, jakby szukał ucieczki, choć w małym pokoju nie było dokąd pójść. – Nie wiem, czemu to robiłem – powiedział wreszcie, cichszym głosem niż zwykle. – Może dlatego, że czułem się źle, widząc, jak dużo Paula robi, a ja... ja po prostu byłem zmęczony i chciałem, żeby ktoś powiedział mi, że jestem dobrym ojcem, nawet jeśli nie zawsze na to zasługuję. To, co zostało po tamtym wieczorze Krystyna wyjechała tego wieczoru wcześniej niż planowała, mówiąc, że musi to sobie poukładać w głowie. Nie było w tym złości wobec mnie – raczej rozczarowanie synem, którego nie znała z tej strony. My z Arturem zostaliśmy sami w salonie, po tym, jak dzieci zasnęły. Rozmawialiśmy długo – bez krzyku, bez wzajemnych obwinień, choć momentami czułam w sobie ciężar wszystkich tygodni, kiedy czułam się niewidzialna we własnym domu. – Przepraszam – powiedział Artur w końcu. – Nie chodziło o to, żeby cię oczernić przed mamą. Po prostu... łatwiej było mówić, że wszystko idzie dobrze, niż przyznać, że sam nie daję sobie rady z byciem takim ojcem, jakim chciałbym być. – Wolałabym, żebyś powiedział mi to prosto w oczy, zamiast opowiadać komuś innemu bajki – odpowiedziałam. – Nie chcę, żebyś był idealny. Chcę, żebyś był ze mną szczery. Od tamtej pory coś się zmieniło, choć nie od razu i nie bez wysiłku. Artur zaczął faktycznie wychodzić z dzieciakami na podwórko, na początku niezdarnie, z rowerami, które długo stały zapomniane w garażu. Kuba nauczył się jeździć samodzielnie kilka tygodni później, a ja stałam z boku, patrząc, jak Artur biegnie za nim, śmiejąc się razem z nim, gdy synek wreszcie znalazł równowagę. Nie było to cudowne rozwiązanie wszystkich naszych problemów – wciąż zdarzały się wieczory, kiedy Artur wolał odpoczynek przed konsolą niż wspólny czas z rodziną. Ale przynajmniej teraz rozmawialiśmy o tym otwarcie. Paula, 38 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie przedstawiają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Mąż w domu palcem nie kiwnie, do dziecka ani razu nie wstał w nocy. To wina teściowej, bo tak go wychowała” „Wnuczka zamieszkała ze mną na czas remontu. Miałam jej pilnować, a ona zapadła się pod ziemię. Jak mogłam tak zawieść córkę i zięcia?” „Teściowa od lat powtarzała, że dom będzie dla wnuków. Gdy podczas remontu mąż znalazł list schowany pod deskami, wiedziałam, że musimy zabrać stamtąd dzieci”
Oburzające zachowanie przy kasie na basenie publicznym. „Ta matka uważała, że jej synowi wolno więcej niż reszcie”
Patrzyłam na to wszystko z ogromnym niesmakiem i było mi po prostu przykro, że przez czyjeś cwaniactwo ucierpiały dzieci stojące w ogonku.
Upał w weekend był trudny do zniesienia, więc spakowaliśmy koła, ręczniki i pojechaliśmy na miejskie kąpielisko, żeby mały mógł się trochę schłodzić. Niestety, zanim w ogóle weszliśmy na teren obiektu, spotkała nas sytuacja, która po prostu odebrała mi mowę. Przy kasie biletowej rozegrała się scena, która natychmiast zepsuła humor wszystkim oczekującym. Jedna z matek uznała, że jej synowi wolno więcej niż reszcie maluchów, które spokojnie czekały na swoją kolej w pełnym słońcu. Słońce praży, kolejka pęka w szwach, a dla nich zasady po prostu nie istnieją Wszystko wydarzyło się przed bramkami biletowymi, gdzie w sporym skwarze utworzyła się długa kolejka rodziców z dziećmi. Wszyscy grzecznie czekaliśmy, maluchy były już trochę zmęczone i marudne, ale rodzice starali się odwracać ich uwagę, tłumacząc, że za chwilę wejdziemy do wody. Nagle z boku, całkowicie ignorując tłum, pod same barierki podeszła kobieta z chłopcem na oko sześcioletnim. Bez żadnego skrępowania rozsunęła taśmy odgradzające, wcisnęła swojego syna tuż przed pierwszą osobę w ogonku i jak gdyby nigdy nic podała kasjerce pieniądze. Gdy stojący na początku starszy pan zwrócił jej uwagę, że tu jest kolejka, kobieta zareagowała oburzeniem. Oświadczyła, że jej Maksio nie będzie stał na słońcu, bo jest delikatny, źle znosi upały i po prostu musi wejść bez czekania. Wyciągnęła pieniądze i się wepchała. Kulisy awantury przy okienku biletowym Widząc to jawne lekceważenie reszty ludzi, w kolejce szybko zawrzało. Kilka mam głośno domagało się, żeby kobieta przeszła na koniec. W tym momencie spokojny dotąd dzień zamienił się w głośną kłótnię. Kobieta zamiast się wycofać, zaczęła krzyczeć, że jej syn ma prawo wejść pierwszy, bo kupuje droższy karnet, a reszta ludzi po prostu jej zazdrości. Chłopiec, widząc reakcję matki, zaczął pokazywać język innym dzieciom i kopać w barierki, a ona tylko się uśmiechała, uznając to pewnie za przejaw sprytu. Ostatecznie kasjerka odmówiła sprzedaży biletu i wezwała ochraniarza. Pracownik ochrony bardzo chłodno i stanowczo nakazał kobiecie opuszczenie strefy kas, co cała kolejka skwitowała głębokim westchnieniem ulgi. Wychowanie bez granic. Dlaczego ułatwianie dziecku wszystkiego rodzi problemy Ta sytuacja spod kas to niestety przykry przykład na to, jak niektórzy rodzice potrafią zatracić granicę między miłością do dziecka a uczeniem go skrajnego egoizmu. Taka mama uważa, że ułatwiając synowi życie za wszelką cenę i łamiąc dla jego wygody normy społeczne, buduje jego pewność siebie. Zapomina jednak, że w ten sposób uczy go zachowań, które szybko zweryfikuje szkoła podstawowa czy rówieśnicy na podwórku. Mały chłopczyk, zamiast mądrej lekcji o tym, że należy szanować innych, dostał od własnej matki przekonanie, że jest lepszy i wolno mu wszystko. Czas przestać przymykać oko na takie sytuacje. Musimy jako rodzice reagować na brak kultury, bo dbanie o normalne zasady to nasz obowiązek wobec dzieci, które patrzą i uczą się od nas każdego dnia. Pozdrawiam, Patrycja Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Oburzająca scenka na publicznym basenie. „Gdy zobaczyłam, co ta rodzina wrzuca do brodzika, odebrało mi mowę”
„Pozwoliłam zabrać dzieci na wesele i pożałowałam. Bąbelki rozniosły salę, ale najgorszą wiochę odstawili rodzice”
Rodzina wiedziała, że dzieci na weselu są mile widziane – nie chciałyśmy z siostrą nikogo wykluczać. Nie przewidziałam jednak, że to właśnie obecność najmłodszych zburzy cały porządek, który tak starannie układałam.
Planowanie wesela mojej siostry Zuzy zajęło nam prawie rok. Jako starsza siostra wzięłam na siebie sporo organizacyjnych obowiązków. Chciałam, żeby to był wieczór pełen elegancji – stonowana muzyka, delikatne aranżacje, moment na rozmowy przy stole. Zuza zgodziła się na mój pomysł, bo sama nie miała głowy do szczegółów. Ustaliłyśmy z didżejem konkretną playlistę: trochę jazzu, klasyki, spokojnych utworów, które pozwolą gościom cieszyć się wieczorem bez chaosu. Wszystko było perfekcyjnie zaplanowane Sala wyglądała dokładnie tak, jak sobie wymarzyłam. Stoły nakryte w odcieniach beżu, świece, delikatne kwiaty. Didżej, pan Robert, dostał od nas playlistę tydzień wcześniej i zapewnił, że będzie się jej trzymał, z małymi odstępstwami na prośby gości. Czułam ulgę – wreszcie coś, co mogłam odhaczyć jako „zrobione”. Gdy zaczęli się schodzić goście, w tym kilka rodzin z dziećmi, uśmiechałam się do każdego malucha, który wpadał mi w ramiona. Kochałam te dzieci – to były córki i synowie moich kuzynów, sąsiadów, przyjaciół Zuzy. Nie miałam nic przeciwko ich obecności. Po prostu założyłam, że rodzice będą pilnować, żeby impreza toczyła się zgodnie z planem, a dzieci znajdą swój kącik do zabawy, który przygotowałyśmy – z klockami, kredkami i małym telewizorem do puszczania bajek w przerwie. Nagle muzyka zaczęła się zmieniać Pierwsze dźwięki jazzu wybrzmiewały w sali może przez czterdzieści minut. Potem zauważyłam, że przy didżejskim stanowisku zaczyna się gromadzić grupka rodziców. Z daleka nie słyszałam, o czym rozmawiają, ale widziałam gesty w stronę dzieci siedzących przy stołach, znudzonych, kręcących się na krzesłach. Po chwili muzyka się zmieniła. Zamiast spokojnego standardu jazzowego popłynęła piosenka z popularnej bajki. Spojrzałam na Zuzę, która tańczyła z mężem, i zobaczyłam jej zdziwioną minę. Podeszłam do didżeja. – Panie Robercie, mieliśmy inną playlistę – powiedziałam, starając się zachować spokój. – Wiem, ale rodzice bardzo prosili. Dzieci się nudzą – odpowiedział, wzruszając ramionami, jakby to była najnormalniejsza rzecz na świecie. Nie chciałam robić scen, więc wróciłam do stołu, myśląc, że to jednorazowy epizod. Ale kolejna piosenka też była z bajki. I następna. W pewnym momencie sala, która miała być elegancka i stonowana, zaczęła przypominać przedszkolną dyskotekę. Dzieci szalały, rzucały balonami, a dorośli zaczęli podpierać ściany. Spróbowałam spokojnie to naprawić Zebrałam się na odwagę i podeszłam do grupki rodziców, którzy inicjowali te zmiany. Wśród nich była moja kuzynka Ania, z którą zawsze miałam dobry kontakt. – Rozumiem, że dzieciom podobają się takie piosenki, ale to wesele Zuzy. Mieliśmy ustaloną playlistę – powiedziałam, próbując brzmieć uprzejmie, choć czułam narastającą frustrację. – Monika, no przestań. To jest wesele familijne, dzieci muszą się bawić – odpowiedziała Ania, a inni przytaknęli. – Nie mówię, że dzieci nie mogą się bawić. Mówię, że jest do tego specjalny kącik, i że muzyka miała być inna – tłumaczyłam, czując, jak głos mi się napina. – Jesteś strasznie sztywna. To wesele, nie koncert filharmonii – wtrącił się mąż Ani, Arek, z uśmiechem, który miał rozładować napięcie, ale zabolał mnie bardziej niż jego słowa. Odeszłam od stolika z poczuciem, że coś we mnie się łamie. Nie chodziło o upór, chodziło o to, że przez miesiące planowania nikt nie zapytał mnie, czy mogę coś zmienić – po prostu to zmieniono, bez pytania. Usłyszałam, że jestem egoistką Wieczorem, kiedy już emocje trochę ostygły, podeszła do mnie mama. Miałam nadzieję, że przyjdzie do mnie ze wsparciem, ale usłyszałam coś zupełnie innego. – Monika, przesadzasz. To dzieci, nie możesz oczekiwać, że będą siedziały cicho przy jazzowej muzyce – powiedziała, kładąc mi rękę na ramieniu, jakby to miało mnie uspokoić. – Mamo, ja nie mam nic przeciwko dzieciom. Mam coś przeciwko temu, że nikt nie zapytał, czy mogę coś zmienić w planie, który przygotowywałam miesiącami – odpowiedziałam, czując, jak łzy cisną się do oczu. – Czasem trzeba ustąpić. Nie bądź egoistką, dzieci mają swoje potrzeby – dodała, a ja poczułam, jakby ktoś odebrał mi prawo do posiadania własnych granic. Ten moment był dla mnie punktem zwrotnym. Zrozumiałam, że dla wielu bliskich moje starania i moja praca były czymś, co można było łatwo odsunąć na bok, gdy tylko ktoś inny miał głośniejszy głos. Czułam się osamotniona, mimo że stałam w sali pełnej ludzi, którzy powinni być mi najbliżsi. Wesele pełnych dziecięcych piosenek Wyszłam na chwilę na zewnątrz, żeby ochłonąć. Powietrze było chłodne, a gwar imprezy dobiegał przez otwarte drzwi jak coś odległego, niepowiązanego ze mną. Wtedy przyszła do mnie Zuza, w swojej sukni, z lekko rozmazanym makijażem od śmiechu i tańca. – Wiem, że jesteś zdenerwowana. Ale wiesz co? Ja się dobrze bawię. Może nie tak, jak planowałyśmy, ale dzieciaki są szczęśliwe, rodzice też. Może to nie jest najgorsze, co mogło się stać – powiedziała, siadając koło mnie na schodkach. Zaskoczyło mnie to. Przez chwilę milczałam, próbując zrozumieć, co czuję. – Nie chodzi o to, że dzieci się bawią, Zuza. Chodzi o to, że czułam się zupełnie zignorowana. Że moja praca, mój wysiłek, nie miały żadnej wartości w oczach innych – powiedziałam, patrząc na siostrę. – Rozumiem to. I masz prawo się tak czuć. Ale może ten wieczór nie musi być idealny według twojego planu, żeby być dobry – odpowiedziała, ściskając moją rękę. To był moment, w którym zrozumiałam swój błąd. Nie chodziło o to, że chciałam kontrolować wszystko do perfekcji – chodziło o to, że tak bardzo bałam się, że wieczór wymknie się spod kontroli, że nie zauważyłam, jak inni po prostu chcieli się dobrze bawić, każdy na swój sposób. Wróciłam do sali z innym nastawieniem. Nie porzuciłam swoich uczuć – wciąż uważałam, że rozmowa z didżejem powinna się odbyć wcześniej, że ktoś powinien mnie zapytać. Ale zamiast walczyć z każdą piosenką, usiadłam przy stole z dziećmi mojej kuzynki i zaczęłam z nimi rozmawiać o ich ulubionych bajkach. Któraś z dziewczynek, może pięcioletnia, złapała mnie za rękę i zaciągnęła do tańca przy piosence, której nienawidziłam jeszcze godzinę wcześniej. Nie było to moje wymarzone wesele. Muzyka klasyczna wróciła tylko na chwilę, przy toaście, a resztę wieczoru zdominowały piosenki, które śpiewały dzieci na cały głos, z entuzjazmem, który w końcu zaczął mnie rozbrajać. To była najlepsza dziecięca dyskoteka w rodzinie Dzień po weselu zadzwoniłam do Ani. Chciałam wyjaśnić, co czułam, bez oskarżeń, ale też bez udawania, że wszystko było w porządku. – Ania, wiem, że chciałaś dobrze dla dzieci. Ale zabolało mnie, że nikt nie zapytał mnie o zgodę, tylko po prostu zmieniono plan bez rozmowy – powiedziałam. – Masz rację, powinniśmy cię zapytać. Po prostu widziałyśmy znudzone dzieci i chciałyśmy szybko coś zmienić. Nie pomyślałam, że to może cię zranić – odpowiedziała, a w jej głosie usłyszałam autentyczny żal. Ta rozmowa nie naprawiła całego wieczoru, ale dała mi coś ważniejszego – poczucie, że moje emocje zostały wreszcie usłyszane, a nie zbyte jako przesadna reakcja. Dziś, kiedy wspominam to wesele, śmieję się z tego, jak bardzo trzymałam się swojego planu, i jednocześnie wiem, że miałam prawo czuć się poirytowana, gdy ktoś zmienił go bez pytania. Zrozumiałam, że elastyczność i granice mogą iść w parze – że można ustąpić w jednej sprawie, nie tracąc przy tym prawa do bycia wysłuchaną. Zuza do dziś żartuje, że jej wesele było najlepszą dziecięcą dyskoteką w rodzinie, a ja już się z tego powodu nie obrażam. Monika, 38 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie przedstawiają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz też: „Teściowie zawsze mieli w nosie naszą rodzinę. Gdy niespodziewanie zaoferowali pomoc przy dzieciach, wiedziałam, że mają ukryty cel” „Nigdy sobie nie wybaczę, że wynajęłam nianię do mojej córeczki. Po tygodniu wróciłam z pracy do pustego domu, a na stole leżał tylko krótki list” „Myślałam, że pani w przedszkolu dba o moje dziecko z sympatii. Gdy nakryłam ją z moim mężem, uknułam słodką zemstę”
Babcia zaczęła na siłę karmić dziecko, a matka nie wytrzymała: „Starsze pokolenie guzik wie o wychowaniu”
Wszystko zaczęło się przy podawaniu drugiego dania. Staś zjadł kilka łyżek ziemniaków i kawałek mięsa, po czym odsunął talerzyk, mówiąc swoje stanowcze „nie”. Dla mnie sprawa była jasna – dziecko jest najedzone, koniec kropka.
Wtedy do akcji wkroczyła moja teściowa z miną eksperta, który pozjadał wszystkie rozumy. Zaczęła najpierw tradycyjne, denerwujące gadanie, że za mamusię, za tatusia, jeszcze jedna łyżeczka, bo Staś będzie chudy i chory. Gdy mały zaczął zaciskać usta i odwracać głowę, jej puściły wszelkie hamulce. Złapała go mocno za rączkę, unieruchomiła mu główkę i próbowała dosłownie siłą wcisnąć pełną łyżkę gęstej zupy do buzi, ignorując jego płacz i krztuszenie się. No na litość boską, wściekłam się! Karmienie dziecka na siłę − jak metody babci niszczą relację z jedzeniem Wyrwałam jej tę łyżkę z ręki, zabrałam zapłakanego Stasia z krzesełka do karmienia i wykrzyczałam teściowej prosto w twarz, że nie pozwolę na to przy moim stole. Starsze pokolenie żyje w jakimś głębokim przekonaniu, że gruby maluch to zdrowy maluch, a wciskanie jedzenia na siłę to przejaw wielkiej miłości. To jest totalne średniowiecze. Zmuszanie do jedzenia to najprostsza droga do zaburzeń i potężnej traumy na całe życie. Moja teściowa obraziła się, ostentacyjnie rzuciła ścierką i uznała mnie za pyskatą synową, która próbuje zagłodzić własne dziecko. Konflikt pokoleń w rodzinie − gdy starsi podważają autorytet matki Najbardziej boli mnie jednak fakt, że w oczach starszego pokolenia my, młode matki, jesteśmy zdezorientowanymi dziewczynkami, które naczytały się mądrości w internecie i nie mają zielonego pojęcia o prawdziwym życiu. Moja matka i teściowa ciągle powtarzają tekst, że one wychowały po dwoje czy troje dzieci swoimi metodami i wszyscy żyją. Tylko nikt nie patrzy na to, że połowa ich pokolenia ma teraz problemy z żołądkiem, jelitami czy potężną nadwagą. Wciskanie niemowlakowi cukru, solenie potraw od pierwszych miesięcy życia czy dawanie czekolady na pocieszenie to była u nich norma. Kiedy staram się wprowadzać zdrowe nawyki, podawać warzywa i unikać chemii, za moimi plecami i tak dochodzi do łamania moich zasad. Teściowa potrafi ukradkiem wcisnąć Stasiowi słodkiego lizaka, mówiąc mu cicho, żeby nie mówił mamie, bo znowu będzie krzyczeć. Przecież to jest sabotowanie mojego autorytetu jako rodzica i uczenie dziecka kłamstwa. Starsze pokolenie kompletnie nie rozumie, że czasy się zmieniły, a my nie musimy powielać ich dawnych błędów wychowawczych. Jak stawiać granice dziadkom i bronić swoich zasad wychowawczych? Podjęłam twardą i ostateczną decyzję: koniec z rodzinnymi obiadkami, dopóki teściowa nie zrozumie, że to ja i mąż ustalamy reguły gry w życiu naszego syna. Asertywność w rodzinie i wyznaczenie jasnych, twardych granic dziadkom to jedyny sposób, żeby nie dać się wykończyć psychicznie i ochronić własne dziecko. Drogie mamy, jak Wy radzicie sobie z taką ingerencją starszego pokolenia? Czy u Was też dziadkowie próbują karmić dzieci na siłę i wciskać słodycze za Waszymi plecami? Pozdrawiam, Małgosia Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Dziadkowie obiecali zająć się wnukami w wakacje i zabrać je na działkę. Gdy wróciłam z delegacji, zrozumiałam, czemu nie odbierali telefonów, a dom jest pusty”
„Babcia zabrała Lenkę i Łucję do lasu w poszukiwaniu grzybów, ale do domu wróciła tylko z jedną wnuczką. Nigdy się z tym nie pogodzę”
„Stałam w przedpokoju i czułam, jak grunt usuwa mi się spod nóg – a to, co powiedziała mi później moja starsza córka, zmieniło wszystko, co myślałam o teściowej”.
Przyjechaliśmy do teściowej na tydzień, jak co roku w lipcu. Alina mieszka w starym domu na skraju lasu. Drewniany ganek pamięta jeszcze czasy jej rodziców, w ogrodzie rosną maliny, a huśtawka skrzypi dokładnie tak samo, jak wtedy, gdy przyjechałam tu pierwszy raz, jeszcze jako dziewczyna Daniela. Dziewczynki uwielbiały to miejsce. Lena miała sześć lat, Łucja cztery. Już od kilku tygodni pytały, kiedy wreszcie pojedziemy do babci na grzyby, bo w lesie zawsze można znaleźć prawdziwki większe od dłoni. My z Danielem liczyliśmy na kilka spokojniejszych dni. Bez przedszkola, pracy i ciągłego patrzenia na zegarek. Miał być odpoczynek. Czwartego dnia po obiedzie Alina wyciągnęła z szafy wiklinowy koszyk. – Chodźcie, dziewczynki. Pójdziemy zobaczyć, czy po ostatnich deszczach nie wyrosły grzyby. – Mogę iść? – zapiszczała Łucja. – Ja też! – Lena już wkładała kalosze. Daniel odbierał właśnie ważny telefon służbowy. Ja zostałam w kuchni, żeby posprzątać po obiedzie. – Dołączymy za chwilę – powiedziałam. – Wy idźcie przodem. Alina uśmiechnęła się. – Przecież to tylko kawałek lasu. Za pół godziny będziemy z powrotem. Patrzyłam jeszcze przez okno, jak cała trójka znika za bramką. Nawet przez myśl mi nie przeszło, że za niecałe pół godziny wrócą... tylko we dwie. Do domu wróciły tylko we dwie Usłyszałam trzask furtki. Otarłam ręce o ścierkę i wyszłam do przedpokoju. Najpierw zobaczyłam Lenę. Płakała. Potem Alinę. Była blada jak ściana. Rozejrzałam się odruchowo. – A gdzie Łucja? Teściowa otworzyła usta, ale nie wydobył się z nich żaden dźwięk. – Alina? – Nie... nie ma jej. Poczułam, jak wszystko wokół przestaje istnieć. – Co znaczy „nie ma jej”? Daniel wybiegł z pokoju. – Co się dzieje? – Łucja została w lesie... – wyszeptała Alina. – Co?! – Szukałam jej... nie mogłam znaleźć... wróciłam po was. Nie pamiętam nawet, jak wybiegłam z domu. Pamiętam tylko, że biegłam przed siebie, krzycząc imię córki. – Łucja! Daniel pobiegł drugą ścieżką. Alina została z Leną przy domu. Dziewczynka zanosiła się płaczem. Las, który jeszcze chwilę wcześniej wydawał się spokojny i znajomy, nagle stał się ogromny. Każdy krzak wyglądał tak samo. Każda ścieżka prowadziła donikąd. W głowie miałam tylko jedną myśl. Po kilkunastu minutach, które wydawały się wiecznością, usłyszeliśmy płacz. Daniel znalazł ją przy starym powalonym pniu. Siedziała skulona, brudna od mchu, zapłakana. – Mama... Nigdy w życiu nie przytuliłam nikogo tak mocno. Sprawdzałam jej ręce, nogi, twarz. Nie miała nawet zadrapania. – Gdzie byłaś? – Szukałam babci... Co naprawdę wydarzyło się w lesie? Kiedy wróciliśmy do domu, Alina siedziała na schodach. Płakała. – Przepraszam... Nie odpowiedziałam. Nie potrafiłam. Po kilkunastu minutach, kiedy Łucja już się uspokoiła, zapytałam: – Jak do tego doszło? – Schyliłam się po grzyby. Lena coś do mnie mówiła. Myślałam, że Łucja stoi obok. Odwróciłam się... i jej nie było. Brzmiało wiarygodnie. Wystarczy chwila. Każdy rodzic o tym wie. Sama kiedyś na moment zgubiłam Lenę w galerii handlowej. Pamiętam ten paraliżujący strach... Dlatego bardzo chciałam uwierzyć Alinie. Ale coś mi nie pasowało. Nie umiałam tylko powiedzieć co. „Babcia kazała mi nic nie mówić” Wieczorem kąpałam dziewczynki. Łucja szybko zasnęła. Lena długo nie mogła, leżała wpatrzona w sufit. – Mamo? – Tak? – Babcia powiedziała, żebym nic nie mówiła. Spojrzałam na nią. – O czym? – O telefonie. Usiadłam na brzegu łóżka. – Jakim telefonie? – Babcia rozmawiała z ciocią. Poczułam, że serce zaczyna mi bić szybciej. – Skąd wiesz? – Bo słyszałam. – I co było dalej? – Łucja biegała obok ścieżki. Ja mówiłam babci, żeby popatrzyła. – Powiedziałaś jej? – Kilka razy. – I? – Pokazała mi ręką, żebym poczekała. Lena zawahała się. – Babcia cały czas rozmawiała. Milczałam. – Potem Łucji już nie było. – Babcia od razu zaczęła jej szukać? – Najpierw schowała telefon. Poczułam zimno. – Dlaczego nie powiedziałaś mi tego wcześniej? – Bo babcia mówiła, że tata będzie na nią zły. Powiedziała, że to będzie nasza tajemnica. Nie pamiętam, co odpowiedziałam. Pamiętam tylko, że przytuliłam Lenę. – Kochanie, nigdy nie musisz przede mną nic ukrywać. Nawet jeśli prosi cię o to babcia. Zawsze mów mi prawdę. Pokiwała głową. – Dobrze. Rozmowa, po której wszystko się zmieniło Nie spałam tej nocy. Rano zeszłam do kuchni, Alina robiła kawę. Kiedy mnie zobaczyła, od razu wiedziała. – Lena ci powiedziała? – Tak. Odłożyła kubek. – To nie było tak... – Rozmawiałaś przez telefon? Milczała. – Rozmawiałaś? – Tak. – Jak długo? – Nie wiem. – Wystarczająco długo, żeby czteroletnie dziecko zniknęło ci z oczu. Usiadła ciężko na krześle. – Zadzwoniła moja siostra. Chodziło o mamę. Byłam zdenerwowana... – Alina, mnie naprawdę nie interesuje, kto dzwonił. Spojrzała na mnie ze łzami w oczach. – Przepraszam. – Wiesz, co boli mnie najbardziej? Milczała. – Nie to, że Łucja odeszła. Takie rzeczy mogą wydarzyć się każdemu. – ... – Najbardziej boli mnie to, że poprosiłaś moje dziecko, żeby mnie okłamało. Alina zakryła twarz dłońmi. – Spanikowałam. – Wiem. – Nie chciałam, żeby Daniel pomyślał, że jestem złą babcią. – A pomyślałaś, co mogło się stać z moją córką? Zapadła długa cisza. – Masz rację. – To nie wystarczy. Mąż stanął między żoną a własną matką Daniel dowiedział się wszystkiego jeszcze tego samego dnia. Najpierw nie chciał uwierzyć. – Mama by tego nie zrobiła. – Lena sama mi powiedziała. Usiadł ciężko na fotelu. – Czyli naprawdę rozmawiała przez telefon... – I kazała naszej córce to ukryć. Długo nic nie mówił. – To moja mama – powiedział w końcu cicho. – Wiem. – Ale ty też masz rację. To był chyba najtrudniejszy moment dla niego. Musiał pogodzić dwa obrazy tej samej osoby. Kochającej mamy. I babci, która popełniła bardzo poważny błąd. Już nigdy nie zaufałam jej tak jak wcześniej Do końca wyjazdu zostały jeszcze trzy dni. Atmosfera była poprawna. Alina gotowała ulubione naleśniki dziewczynek, czytała im wieczorami książki, śmiała się. Ale już nigdy nie zabrała ich sama do lasu. Ja też na to nie pozwoliłam. Po powrocie do domu wszystko wróciło do normalności: praca, przedszkole, zakupy, kolacje. Zmieniło się tylko jedno. Za każdym razem, kiedy Alina proponowała: – Zostaw dziewczynki u mnie na weekend. Czułam ten sam skurcz w żołądku. Minęło wiele miesięcy, zanim znowu zgodziłam się, żeby została z nimi sama. I nawet wtedy zadzwoniłam trzy razy. Nie dlatego, że chciałam ją kontrolować. Po prostu coś we mnie już nigdy nie wróciło do tego, co było wcześniej. Kilka tygodni później Lena zapytała mnie: – Mamo... babcia jest na mnie zła? – Nie. – Bo powiedziałam ci prawdę? Przytuliłam ją. – Nigdy nie będę zła za to, że mówisz mi prawdę. – Nawet jeśli ktoś prosi, żebym nic nie mówiła? – Zwłaszcza wtedy. – Nawet babcia? Spojrzałam na nią. – Nawet babcia. Od tamtego dnia Alina już nigdy nie prosiła wnuczek o żadne tajemnice. Przynajmniej nic o tym nie wiem. Ale zaufanie działa inaczej niż szklanka. Nie rozbija się z hukiem. Pęka po cichu. Nawet jeśli później uda się je posklejać, rysy zostają na zawsze. Patrycja, 34 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Teściowa się na mnie obraziła, gdy powiedziałam, że jestem w czwartej ciąży. Podsłuchałam jej rozmowę z sąsiadką i świat mi się zawalił” „Mąż wrócił z pustym fotelikiem, a miał przywieźć Hanię od dziadków. Gdy usłyszałam, gdzie została, zrobiło mi się słabo” „Dziadkowie zabrali Tymonka na działkę, bo w bloku piekarnik. Gdy wieczorem przywieźli tylko reklamówkę mokrych ubrań, nie mogłam wydobyć słowa”
Wstyd na miejskiej plaży. „Gdy puściła dziecko do wody, ludzie z obrzydzeniem odwracali wzrok”
Korzystając z pięknej, upalnej pogody, postanowiliśmy spędzić popołudnie na miejskiej plaży nad Wisłą. Chciałam, żeby dzieciaki trochę się schłodziły, popluskały w wodzie i pobawiły w piasku. Zamiast relaksu był jednak tylko niesmak. Do teraz mam ochotę iść pod prysznic i szorować się przez godzinę szorstką gąbką.
Piszę do Państwa, żeby zwrócić uwagę na skrajną bezmyślność i, nie ukrywajmy, totalny brak manier jednej z matek, która rozbiła się tuż obok nas. Cała ta akcja rozegrała się tuż przy brzegu, gdzie pluskały się te najmniejsze dzieciaki, w tym moja mała Oliwka. Kąpiel niemowlaka w rzece − co z higieną na publicznym kąpielisku? Tamta kobieta przyszła na plażę z chłopcem na oko półtorarocznym. Zamiast założyć maluchowi specjalne majteczki do pływania albo chociaż jednorazową pieluszkę basenową, matka bez żenady rozebrała go do samej koszulki i puściła do wody w zwykłej, nasączonej już od dawna pieluszce jednorazowej. Zwykły pampers w ułamku sekundy nasiąknął wodą z rzeki, spuchł do rozmiarów gigantycznej, ciężkiej kuli i zaczął zwisać dziecku niemal do samych kolan. Co najgorsze, zawartość pampersa zaczęła sobie swobodnie pływać w wodzie tuż obok rączek i buzi innych niczego nieświadomych maluchów. Widok był tak obrzydliwy, że ludzie stojący obok odwracali wzrok, zaczęli łapać swoje dzieci za ręce i uciekać na koc. Dziecko w pieluszce na kąpielisku. Matka: „To nieodpowiedzialność” Uważam, że to jest po prostu bezczelne ignorowanie podstawowych zasad higieny kosztem zdrowia innych ludzi. Jak można być tak skrajnie nieodpowiedzialnym rodzicem? Przecież dzisiaj w każdym markecie czy drogerii za parę groszy można kupić specjalne wodoodporne pieluszki do pływania dla dzieci, które nie nasiąkają wodą z zewnątrz i skutecznie zatrzymują wszystkie nieczystości w środku. Puszczanie niemowlaka w zwykłym pampersie do rzeki to robienie z czystego kąpieliska jednego wielkiego szamba dla własnej wygody. Próbowałam interweniować, podeszłam do tej kobiety i powiedziałam jej wprost, ale spokojnym głosem, że pielucha jej syna pęka, cała zawartość pływa w wodzie i czy mogłaby natychmiast zabrać małego, bo to jest skrajnie niehigieniczne dla reszty kąpiących się dzieci. Kobieta tylko przewróciła oczami i oświadczyła, że to jest jeszcze malutkie dziecko, woda wszystko rozpuści, a ona nie zamierza wydawać pieniędzy na specjalne pieluchy basenowe na te parę minut pluskania. Kultura osobista nad wodą − jak reagować na brak wyobraźni rodziców? Gdy to usłyszałam, po prostu zaniemówiłam. Mój mąż też nie wytrzymał i wywiązała się z tego potężna awantura, bo ojciec tego chłopca zaczął na nas kląć, wymachiwać rękami i krzyczeć, że na miejskiej plaży wolno im robić co chcą, bo nikomu nic do tego. Skończyło się na tym, że w pośpiechu spakowaliśmy nasz cały majdan − namiot, koce, zabawki dzieci − i natychmiast wróciliśmy do domu. Czuję ogromny niesmak, żal i bezsilność. Jak to możliwe, że dorośli ludzie wykazują się takim brakiem kultury w miejscach publicznych? Jestem ciekawa zdania innych mam. Czy Waszym zdaniem to ja przesadzam i powinnam na plaży bardziej się wyluzować, czy też macie dość takiego zachowania bezmyślnych rodziców? Pozdrawiam całą redakcję, Jagoda Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Przykre: zabrała dziecko na rollercoaster, ale coś poszło nie tak. Dziewczynce po wszystkim tylko latała główka
„Odkąd teściowa z nami zamieszkała na czas remontu, ja i dzieci czujemy się jak skazańcy. Muszę zacisnąć zęby, to jej piękny dom będzie mój”
„Myślałam, że cierpliwość się opłaci, że ten piękny dworek wart jest wszystkich upokorzeń, które fundowała nam Barbara”.
Renowacja dworku teściowej miała trwać trzy miesiące. Minęło już siedem. Kiedy Barbara zadzwoniła w marcu i powiedziała, że musi się do nas przenieść na czas prac, bo u niej nie da się mieszkać przez pył i hałas, ugryzłam się w język. Tomek ucieszył się – w końcu to jego matka. Ja pomyślałam o swoim salonie, w którym mam biurko z dwoma monitorami, i o tym, że będę musiała przenieść całe moje centrum dowodzenia. Porcelana w mojej witrynie Barbara przyjechała z trzema walizkami i porcelanowym serwisem, który natychmiast ustawiła w witrynie w salonie – tej po babci Tomka. Powiedziała, że tak będzie bezpieczniej, bo u niej teraz wszystko w pyle. Pierwszego tygodnia jeszcze próbowałam pracować z laptopem na kolanach w sypialni. Klienci pytali, czemu nie odpisuję na maile tak szybko jak zwykle. Nie mogłam im powiedzieć, że mój gabinet zamienił się w pokój gościnny dla kobiety, która o ósmej wieczorem gasi światło, bo, jak twierdzi, elektryczność w tym domu jest za droga. – Mamo, ale ja tu mieszkam – powiedziałam jej kiedyś, kiedy zastałam wyłączony router. – Wiem, kochana. Ale dzieci powinny już spać, a nie siedzieć przy internecie. Było wtedy wpół do dziewiątej. Nasza córka miała jedenaście lat i robiła prezentację na biologię. Szesnasta trzydzieści jako godzina policyjna Zuza, nasza córka, przestała zapraszać koleżanki po tym, jak Barbara weszła do jej pokoju bez pytania, żeby powiedzieć dziewczynkom, że jest już za głośno, choć była dopiero szesnasta trzydzieści. – Mamo, one się ze mnie śmiały – powiedziała mi wtedy Zuza, siedząc na brzegu łóżka, z tą miną, którą znam za dobrze. Syn, Filip, miał czternaście lat i już nie mówił mi wprost, co czuje – ale zauważyłam, że przestał grać z kolegami przez słuchawki wieczorami. Kiedyś zapytałam go czemu. – Babcia mówi, że krzyczę – odpowiedział, nie odrywając wzroku od telefonu. – A ja nie krzyczę, mamo. Ja tylko gram. Tomek, kiedy mu o tym mówiłam, wzdychał i mówił, że mama ma swoje przyzwyczajenia, że to przez wiek, że trzeba jej wybaczać. – Ja jej wybaczam, Tomek. Ale nasze dzieci nie mają czego wybaczać, bo nie zrobiły nic złego. Obietnica, za którą płaciliśmy codziennie Umowa była taka: Barbara mieszka z nami, dokąd nie skończy się renowacja jej dworku. Po cichu liczyłam, że kiedy już jej zabraknie, to my będziemy mieć dom, o którym nawet nie śmieliśmy marzyć. Stary, piękny budynek z ogrodem, w którym Tomek spędził dzieciństwo. Dlatego znosiłam to wszystko. Dlatego, kiedy Barbara krytykowała mój sposób prowadzenia domu, kiedy mówiła, że dzieci są zbyt rozpieszczone, kiedy przestawiała moje rzeczy w kuchni, bo „tak jest wygodniej”, milczałam. Powtarzałam sobie, że to inwestycja. Że kiedyś to się nam odpłaci. Ale pewnego wieczoru, kiedy siedziałam w łazience – jedynym miejscu w domu, gdzie mogłam zamknąć drzwi na chwilę – i próbowałam dokończyć projekt logo dla klienta na laptopie oparty o brzeg wanny, zrozumiałam, że coś się we mnie zmieniło. Nie płakałam. Byłam po prostu zmęczona. Zmęczona tym, że moje własne dzieci boją się głośno śmiać w swoim domu. Kuchnia, telewizor i milczący mąż – Musimy pogadać o twojej mamie – powiedziałam Tomkowi, kiedy dzieci już spały, a Barbara oglądała telewizję w salonie z dźwiękiem na maksimum, bo, jak twierdziła, słabo słyszy. Ciekawe, że jej telenowele nie zżerały prądu. – Co się stało? – Nic konkretnego. Wszystko. Ona rządzi w naszym domu, Tomek. Ja nie mam gdzie pracować. Zuza się wstydzi zapraszać koleżanki. Filip przestał grać ze znajomymi. Tomek potarł czoło. – Monika, ona tylko chce pomóc. – Ona nie pomaga, ona przejmuje. I ja to znoszę, bo myślę o tym domu, który kiedyś będzie nasz. Ale zaczynam się zastanawiać, czy ta cena nie jest za wysoka. – To moja matka. – Wiem. I ja ją szanuję. Ale nasze dzieci płacą za twoją lojalność swoim spokojem. Tomek nie odpowiedział. Wstał, poszedł do kuchni po wodę i nie wrócił do rozmowy tego wieczoru. Muzyka, której nie było Parę dni później miałam termin oddania dużego projektu dla klienta z Warszawy – logotyp i identyfikacja wizualna dla nowej kawiarni. Praca, na którą czekałam miesiącami, bo dobrze płatna i prestiżowa. Usiadłam w sypialni z laptopem, słuchawkami, próbując się skoncentrować, kiedy usłyszałam pukanie. – Moniko, mogłabyś ściszyć tę muzykę? – powiedziała Barbara, choć nie było żadnej muzyki, miałam w uszach słuchawki. – Nie gra muzyka, mamo. – Coś słyszę. Chcę odpocząć. Zamknęła drzwi, nie czekając na odpowiedź. Siedziałam chwilę z rękami na klawiaturze, czując, jak narasta we mnie coś, czego dawno nie czułam – nie smutek, nie żal, ale czysta, gorzka złość. Wyszłam z pokoju i poszłam do salonu. Barbara siedziała w fotelu, w moim fotelu, z herbatą, którą zaparzyła w moim czajniku, w moim domu. – Mamo, muszę pracować. To jest mój dom i muszę mieć w nim miejsce, gdzie mogę pracować bez przerywania co dziesięć minut. – Ja tylko chciałam odpocząć w spokoju, Moniko. Nie musisz się tak stawiać. – Nie stawiam się. Mówię, jak jest. Barbara odłożyła filiżankę z takim trzaskiem, że aż drgnęłam. – Może, gdybyś była wdzięczna za to, co dla was robię, zamiast się kłócić, byłoby nam wszystkim łatwiej. – Wdzięczna za co? Za to, że muszę pracować w łazience? Za to, że moje dzieci boją się być sobą we własnym domu? Zapadła cisza. Barbara wstała, spojrzała na mnie z wyrazem twarzy, którego nie umiałam odczytać – może obrażona, może zdziwiona, że wreszcie powiedziałam to na głos. – Może powinnam wrócić do siebie – powiedziała cicho. – Skoro jestem tu takim ciężarem. – Nie mówię, że jesteś ciężarem, mamo. Mówię, że potrzebujemy wszyscy trochę więcej przestrzeni i szacunku dla tego, jak żyjemy. Nie odpowiedziała. Wyszła z pokoju, a ja stałam tam, czując, że coś się właśnie skończyło, choć nie wiedziałam jeszcze co. Walizka na łóżku Tomek wrócił z pracy i zastał matkę pakującą walizkę. – Co się dzieje? – zapytał, patrząc to na mnie, to na nią. – Twoja żona uważa, że jestem tu niepotrzebna – powiedziała Barbara, nie przerywając pakowania. Czekałam, że Tomek stanie po jej stronie, jak zawsze. Ale on tylko westchnął i usiadł na łóżku obok walizki. – Mamo, chyba oboje wiemy, że to nie jest łatwa sytuacja dla nikogo. – Więc mnie wyrzucacie. – Nikt cię nie wyrzuca. Ale może rzeczywiście powinnaś dokończyć remont u siebie i wrócić tam, kiedy będzie gotowe, a do nas przyjeżdżać, jak dawniej, na obiady, na święta. Barbara spojrzała na niego, potem na mnie, i coś w jej twarzy zmiękło, choć nie do końca. – Myślałam, że będziemy jedną rodziną pod jednym dachem. – Jesteśmy jedną rodziną, mamo. Ale każdy potrzebuje swojego dachu. Tego wieczoru Barbara nie wyjechała – zostało jeszcze parę dni, zanim znalazła nocleg u siostry na czas, aż wykończą jej dom. Ale coś się zmieniło. Zaczęła pytać, czy jej muzyka nie przeszkadza, zamiast decydować za nas. Zuza znowu zaprosiła koleżankę na noc, a Barbara, wychodząc z kuchni, powiedziała tylko, żeby się dobrze bawiły. Biurko z powrotem na swoim miejscu Dworek teściowej wykończono w końcu jesienią. Barbara wróciła do siebie, a my odzyskaliśmy dom – ten sam, w którym mieszkaliśmy od lat, ale inaczej wyglądający, kiedy w salonie znowu stało moje biurko, a nie porcelanowa witryna. Czasami myślę o tych siedmiu miesiącach i zastanawiam się, czy zgodziłabym się na to jeszcze raz, wiedząc, co to będzie kosztować. Nie wiem. Wiem tylko, że nauczyłam się jednej rzeczy: że żadna obietnica przyszłego domu nie jest warta tego, żeby dzieci bały się być sobą we własnych czterech ścianach. Zrozumiałam, że spokój, który odzyskaliśmy w naszym własnym, mniejszym domu, jest więcej wart niż wszystkie dworki świata. Monika, 39 lat Historie są inspirowane życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Mąż w domu palcem nie kiwnie, do dziecka ani razu nie wstał w nocy. To wina teściowej, bo tak go wychowała” „Wnuczka zamieszkała ze mną na czas remontu. Miałam jej pilnować, a ona zapadła się pod ziemię. Jak mogłam tak zawieść córkę i zięcia?” „Babcia chce wziąć na wakacje tylko jedno z moich dzieci. Mogłaby się bardziej postarać i zabrać dwoje”
Zwróciła się do teściowej po imieniu. „Aż się opluła zupą przy obiedzie, ale »mamo« nie przejdzie mi przez gardło”
Jedno słowo potrafi zepsuć rodzinny obiad. „Mamo” dla jednych jest symbolem akceptacji i bliskości, dla innych brzmi sztucznie i wymuszenie. Jak się zwracać do teściowej: po imieniu? Per pani? A może postawić na klasyka i bezosobowe: „Czy mogę prosić sól”?
Są rodziny, w których synowa od pierwszego dnia po ślubie mówi do teściowej „mamo”. Są też takie, w których nawet po kilkunastu latach małżeństwa kobiety zwracają się do niej po imieniu albo pozostają przy oficjalnym „pani”. Choć dla części osób to jedynie kwestia przyzwyczajenia, dla innych sposób zwracania się do teściowej ma ogromne znaczenie. Bo za jednym słowem często kryją się emocje, oczekiwania i pytanie o to, jaka naprawdę jest relacja między synową a matką męża. „Matkę ma się tylko jedną” – Kiedy wychodziłam za mąż, moja teściowa od razu powiedziała, że mam mówić do niej „mamo”. Wiem, że miała dobre intencje. Chciała chyba pokazać, że przyjmuje mnie do rodziny – opowiada Marta, mama dwójki dzieci. Problem w tym, że Marta nigdy nie potrafiła się do tego przekonać. – Uważam, że matkę ma się tylko jedną. To nie znaczy, że nie lubię teściowej albo jej nie szanuję. Po prostu to słowo jest dla mnie bardzo osobiste. Nie potrafię nazwać mamą osoby, z którą nie łączy mnie taka relacja. Po kilku miesiącach zdecydowała się mówić do teściowej po imieniu. – Pamiętam pierwszy raz. Siedzieliśmy przy obiedzie, powiedziałam: „Aniu, podasz mi, proszę, sałatkę?”. Teściowa aż się zakrztusiła zupą. Była wyraźnie zaskoczona. Ale z czasem się przyzwyczaiła. Marta przyznaje, że do dziś czasem czuje presję. – Ludzie mówią: „Przecież to matka twojego męża”. Ale ja uważam, że szacunek można okazywać na wiele sposobów. Nie tylko jednym słowem. „Dla mnie to było naturalne” Inaczej patrzy na sprawę Michalina, mama 5-letniej córki. – Ja powiedziałam „mamo” do teściowej bardzo szybko i nigdy nie miałam z tym problemu. Od początku była dla mnie bardzo dobra, pomagała nam, wspierała mnie po porodzie. Nie czułam, że nazywam ją kimś obcym. Jak podkreśla, dla niej był to symbol nowego etapu. – Wychodząc za mąż, wiedziałam, że nie poślubiam tylko mojego męża, ale też wchodzę w jego rodzinę. Oczywiście moja teściowa nigdy nie zastąpi mojej mamy, ale to nie oznacza, że nie mogę mieć z nią bliskiej relacji. Michalina uważa, że czasem problem tworzą same kobiety. – Niektóre teściowe oczekują tego słowa, jakby ono było dowodem miłości. A przecież bliskości nie da się wymusić. Jeśli ktoś mówi „mamo”, bo naprawdę tak czuje, to jest piękne. Jeśli mówi, bo musi – może brzmieć zupełnie odwrotnie. „Po imieniu? Nigdy. Zostałam przy pani” Jeszcze inne doświadczenie ma Joanna, która jest mężatką od 12 lat. – Moja teściowa od początku mówiła do mnie: „Możesz mówić mi po imieniu”. Ale ja nie potrafiłam. Ani „mamo”, ani po imieniu. Zostało „pani”. Dla wielu osób może brzmieć to chłodno, ale Joanna twierdzi, że w jej przypadku działa. – Mamy poprawne relacje. Rozmawiamy, spotykamy się, pomagamy sobie. Ale nie jesteśmy przyjaciółkami. I chyba obie to rozumiemy. Joanna uważa, że czasem rodzina zbyt mocno skupia się na formie. – Ludzie potrafią oceniać synową, bo nie mówi „mamo”, albo teściową, bo tego oczekuje. A przecież najważniejsze jest to, jak się traktujemy. Można mówić najpiękniejsze słowa i zachowywać się źle. Czy istnieje jedna poprawna forma? Nie ma jednej zasady, która obowiązywałaby wszystkie rodziny. W Polsce przez lata popularne było zwracanie się do teściów „mamo” i „tato”, szczególnie w bardziej tradycyjnych rodzinach. Dziś coraz częściej pary ustalają własne zasady – jedni wybierają imię, inni pozostają przy formach oficjalnych. Językoznawcy zwracają uwagę, że sposób zwracania się do drugiej osoby zawsze zależy od relacji, wieku, rodzinnych zwyczajów i indywidualnego komfortu. Bo być może najważniejsze pytanie nie brzmi: „Czy synowa powinna mówić do teściowej mamo?”, tylko: „Czy obie strony czują się dobrze w tej relacji?”. Bo nawet najcieplejsze słowo wypowiedziane z przymusu może zabrzmieć chłodno. A czasem zwykłe imię może oznaczać więcej bliskości niż wymuszone rodzinne role. Zobacz także: „Mąż w domu palcem nie kiwnie, do dziecka ani razu nie wstał w nocy. To wina teściowej, bo tak go wychowała”
Oburzająca scenka na publicznym basenie. „Gdy zobaczyłam, co ta rodzina wrzuca do brodzika, odebrało mi mowę”
Letni dzień na basenie miał być chwilą wytchnienia, ale jeden kłopotliwy incydent w strefie dla najmłodszych zepsuł wszystko. Pewni rodzice postanowili zafundować swoim dzieciom nietypową rozrywkę, która w ułamku sekundy zamieniła czysty brodzik w mętną kałużę. Zszokowana matka musiała uciekać z własną córeczką.
Większość z nas, pakując torbę na basen, skrupulatnie pilnuje, by znalazły się w niej czyste klapki, świeże ręczniki i bezpieczne akcesoria do pływania. Ostatnio koleżanka z pracy opowiedziała mi o przedziwnej i bulwersującej przygodzie, która spotkała ją podczas popołudniowego relaksu w strefie dla najmłodszych na jednym z popularnych miejskich kąpielisk. Gdy moja znajoma zobaczyła, co pewna rodzina bez cienia żenady wrzuca do brodzika, po prostu zaniemówiła. Ta historia to idealny, choć niezwykle smutny dowód na to, jak bardzo egoizm i brak wyobraźni dorosłych potrafią zniszczyć bezpieczną przestrzeń stworzoną z myślą o najmłodszych. Higiena na publicznym basenie. Plastikowe zabawki zepsuły zabawę Cała ta kłopotliwa sytuacja miała miejsce w płytkim, specjalnie filtrowanym brodziku, w którym pluskały się maluszki, w tym dwuletnia córeczka mojej znajomej. W pewnym momencie obok baseniku rozłożyła się kilkuosobowa rodzina z dwójką dzieci na oko w wieku trzech i pięciu lat. Rodzice tych maluchów, zamiast wyciągnąć ze swojej torby klasyczne, dmuchane kółka czy gumowe kaczuszki do kąpieli, wywrócili do góry dnem ogromny, materiałowy worek pełen... zabawek przyniesionych prosto z przydomowej piaskownicy. Do chlorowanej wody z wielkim pluskiem wpadły plastikowe łopatki, foremki i wiaderka, na których gołym okiem widać było warstwy zaschniętego błota i trawę. W ułamku sekundy wokół tych zabawek woda zaczęła zmieniać kolor, a na powierzchni czystego brodzika zaczął pływać zwykły, podwórkowy brud. Najgorsze było to, że rodzice tych dzieci z pełnym luzem usiedli na brzegu, wyciągnęli telefony i kompletnie nie widzieli nic złego w tym, że ich pociechy bawią się ogrodowym szlamem tuż obok buzi innych, niczego nieświadomych maluszków. Awantura przy brodziku dla dzieci. Bezmyślność rodziców i jawne ignorowanie zasad Widząc, że brudna zawartość ogrodowych foremek błyskawicznie miesza się z wodą, w której kąpie się jej własne dziecko, moja znajoma nie wytrzymała i postanowiła natychmiast zareagować. Podeszła do tej rodziny i spokojnym, ale stanowczym głosem zwróciła uwagę, że te zabawki są oblepione ziemią i piaskiem z podwórka, przez co woda w brodziku robi się mętna i niehigieniczna dla reszty małych dzieci. Reakcja tamtej matki po prostu zwaliła ją z nóg − kobieta fuknęła, że woda i tak jest przecież filtrowana. Ojciec dzieciaków również włączył się do dyskusji i zaczął krzyczeć, że na publicznym obiekcie wolno im robić, co chcą, bo zapłacili za bilety wstępu, a jak się komuś nie podoba, to może sobie wybudować prywatny basen w swojej willi. Sytuacja stała się napięta, a w efekcie moja koleżanka w pośpiechu spakowała swoje rzeczy, zabrała córeczkę na ręce i natychmiast opuściła teren kąpieliska, czując potworny niesmak i żal, że przez tak skrajną bezmyślność obcych ludzi jej dziecko straciło szansę na bezpieczną, letnią zabawę. Kultura plażowania i szacunek do innych. Uczmy dzieci mądrych nawyków nad wodą Ta bulwersująca scena z miejskiego kąpieliska to niestety coraz częstsza codzienność, z jaką musimy się mierzyć jako współczesne pokolenie rodziców. Wielu dorosłych wychodzi z założenia, że w miejscach publicznych wszystkie chwyty są dozwolone, a dbanie o czystość i komfort innych użytkowników to rzekome przewrażliwienie i szukanie dziury w całym. Zapominamy jednak, że maluchy wpuszczane do wody pełnej podwórkowego błota są narażone na poważne kłopoty. Wychowanie małego człowieka w duchu szacunku do norm społecznych wymaga od nas dawania przykładu na każdym kroku - również podczas urlopu i wypoczynku. Jeśli idziemy na basen, naszym obowiązkiem jest przestrzeganie regulaminu obiektu i pilnowanie, by nasze akcesoria były sterylne i bezpieczne dla ogółu. Warto przy tym asertywnie piętnować wszelkie przejawy egoizmu i braku elementarnej kultury w przestrzeni publicznej, bo tylko w ten sposób możemy wywalczyć dla naszych dzieci bezpieczne warunki do zabawy i dorastania. Zobacz też: Syn błagał, by zabrała go od dziadków. „Gdy powiedział, co babcia każe mu robić wieczorami, od razu wsiadłam w auto”
Kłopotliwy incydent pod prysznicami na basenie. Zachowanie tej matki wobec dziecka wywołało skandal
Widok, jaki zastałam pod prysznicami, wywołał we mnie spore emocje i zmusił do pytania o to, gdzie kończy się rodzicielska wygoda, a zaczyna zwyczajna bezczelność, na którą nie powinno być cichego przyzwolenia.
Większość z nas na publicznych basenach stara się pilnować nie tylko bezpieczeństwa swoich maluchów, ale też podstawowych zasad higieny, które obowiązują w takich miejscach. Ostatnio podczas zwykłego, weekendowego wyjścia na basen byłam świadkiem sytuacji, która dosłownie odebrała mi mowę i na długo popsuła humor. W damskiej strefie natrysków rozegrała się kłopotliwa scena, a zachowanie pewnej matki wobec jej kilkuletniego dziecka doprowadziło do ostrej wymiany zdań między obcymi sobie ludźmi. Przekroczenie granic w strefie natrysków. Jak porządki po kąpieli zamieniły się w basenowy skandal Całe to zdarzenie miało miejsce pod koniec mojej wizyty na pływalni, kiedy razem z innymi mamami i ich maluchami weszłam pod prysznice, żeby opłukać się z chlorowanej wody przed wyjściem do szatni. Pod jednym z natrysków stała kobieta z synkiem na oko w wieku około czterech lat. Chłopiec najwyraźniej bardzo mocno zmarzł podczas zabawy w wodzie, bo głośno płakał, marudził i nie chciał spokojnie stać pod strumieniem wody. Zamiast spokojnie przytulić malucha, ubrać go w ręcznik i jak najszybciej przejść do przebieralni, jego mama postanowiła rozwiązać problem w sposób, który zszokował wszystkie obecne w pomieszczeniu kobiety. Mama bez cienia zażenowania wyciągnęła ze swojej torby wielkie opakowanie peelingu i tarkę do pięt. Na środku ogólnodostępnej posadzki zaczęła urządzać sobie regularne, domowe spa, pilnując jednocześnie płaczącego i trzęsącego się z zimna malucha. Kiedy rozżalony chłopiec zaczął uciekać pod nogi innych kąpiących się dzieci, matka szarpnęła go ostro za rękę i zaczęła na niego krzyczeć. Kompletnie ignorowała przy tym fakt, że resztki jej kosmetyków spływają prosto pod stopy stojących obok dziewczynek. Awantura pod basenowymi prysznicami. Brak reakcji matki na uwagi zszokowanych kobiet Widząc, że brud i kosmetyki mieszają się z wodą, w której brodzą bose dzieci, stojąca obok mnie mama nie wytrzymała i postanowiła natychmiast zareagować. Podeszła do kobiety i zwróciła jej uwagę, że prysznice na publicznym basenie służą do szybkiego opłukania się, a nie do robienia pedikiuru, peelingu czy czego tam jeszcze sobie nie wymyśli. Dodała, że obok po prostu marznie zapłakane dziecko. Reakcja tamtej matki po prostu zwaliła nas wszystkie z nóg − kobieta przewróciła oczami i z agresją w głosie oświadczyła, że płaci za bilet tak samo jak wszyscy inni i ma prawo dbać o siebie wtedy, kiedy ma na to ochotę. Zaczęła krzyczeć, że nie mamy prawa jej pouczać, jak ma wychowywać swojego syna. Palnęła, że jeśli komuś przeszkadzają jej kosmetyki, to może sobie wykupić wejście do luksusowego hotelu, a nie pchać się na miejski basen dla zwykłych ludzi. Sytuacja stała się niesamowicie napięta, a inne kobiety domagały się, by bezczelna klientka natychmiast się spakowała. W ułamku sekundy zrobił się taki hałas, że na miejsce musiała w końcu przyjść pani sprzątająca, która bardzo chłodno nakazała krewkiej matce wyjść. Kultura w miejscach publicznych. Bezmyślność dorosłych niszczy poczucie bezpieczeństwa dzieci? Ta skandaliczna scena spod basenowych pryszniców to niestety kolejny przykład na to, jak bardzo niektórzy rodzice potrafią zatracić granicę między tym, co intymne i domowe, a tym, jak należy zachowywać się wśród obcych ludzi. Wielu dorosłych wychodzi z egoistycznego założenia, że skoro kupili bilet, to stają się właścicielami tej przestrzeni i mogą tam robić wszystko, co im się podoba. Zapominają przy tym całkowicie o komforcie i zdrowiu własnych dzieci, które w takich momentach stają się zakładnikami ich bezmyślności. Mały chłopiec, zamiast bezpiecznego zakończenia udanej wycieczki na basen, dostał dawkę potężnego stresu, którą zafundowała mu własna mama dla swojego kaprysu. A rodzice przecież powinni dawać właściwy przykład na każdym kroku, bez względu na miejsce i okoliczności. Zobacz też: Matka rozkręciła aferę na środku Biedronki. „Od dwóch winogronek nikt nie zbiednieje, a Maksio był głodny”
„Dla mojego męża mamusia jest ważniejsza niż własne dziecko. Po tym, co o mnie nagadał, upokorzyłam go przed całą rodziną”
Kupiłam synowi nowe buty, a mąż publicznie zrobił mi z tego powodu aferę – nie wiedział, że w końcu powiem wszystkim, kto naprawdę utrzymuje ten dom.
Mój mąż zawsze powtarzał, że u niego w domu temat pieniędzy był bardzo drażliwy, że matka nauczyła go szacunku do grosza i niewydawania na głupoty. Ja się z tym zgadzałam, bo sama nie lubię przepychu. Ale to, co usłyszałam kilka miesięcy temu od jego siostry, wywróciło mój obraz małżeństwa do góry nogami. Szwagierka otworzyła mi oczy Siedziałyśmy w kuchni, obierając jabłka na szarlotkę, kiedy Kasia powiedziała coś, co zapaliło mi czerwoną lampkę. – Wiesz, Dominika, Piotr mówił mamie, że ty wydajesz pieniądze jak szalona. Że nie myślisz o przyszłości Antosia. Zamarłam z nożem w ręce. – Co? – spytałam, myśląc, że się przesłyszałam. – No tak mówił. Że kupujesz mu zbyt dużo zabawek, że nie odkładacie na jego edukację. Czułam, jak twarz mi płonie. Przez ostatnie lata robiłam wszystko, żeby naszemu synowi niczego nie brakowało, a jednocześnie sama nie kupiłam sobie nowej kurtki od trzech lat. Piotr wiedział to najlepiej – to ja płaciłam za czynsz, przedszkole i wszystkie rachunki. On miał swoją pracę, ale odkąd pamiętam, większość pensji przekazywał matce, tłumacząc to „przechowywaniem na przyszłość”. – To jakieś nieporozumienie – powiedziałam wtedy do Kasi, chcąc wierzyć, że to tylko plotka. Ale ziarno niepokoju zostało zasiane. Kiedy maska zaczęła opadać Przez kilka tygodni obserwowałam Piotra. Zauważyłam, że kiedy rozmawiał z matką przez telefon, zawsze zniżał głos, jakby coś ukrywał. Kiedy pytałam, o co chodzi, odpowiadał wymijająco: – Nic takiego, sprawy rodzinne. Czułam, że coś jest nie tak, ale nie miałam dowodów. Aż do tamtej niedzieli, kiedy odwiedziliśmy teściową na obiedzie. Antoś przybiegł do stołu w nowych butach – kupiłam mu je tydzień wcześniej, bo stare już go cisnęły. Piotr spojrzał na nie z dezaprobatą. – Znowu nowe buty? – powiedział głośno, tak żeby wszyscy usłyszeli. – Dominika, musisz przestać wydawać pieniądze na fanaberie. Dziecko nie potrzebuje nowej pary co miesiąc. Teściowa pokiwała głową z aprobatą, jakby to była najbardziej naturalna uwaga na świecie. Czułam, jak gula rośnie mi w gardle. Miałam ochotę wstać i wyjść, ale coś we mnie pękło i postanowiłam, że w końcu powiem prawdę. Nie wytrzymałam dłużej – Piotrek, może najpierw powiedz wszystkim, komu oddajesz swoją pensję każdego miesiąca – powiedziałam spokojnie, choć głos mi się trząsł. Zapadła cisza. Teściowa spojrzała na mnie z niedowierzaniem. – O czym ty mówisz? – spytał Piotr, próbując zachować kontrolę w głosie. – Mówię o tym, że to ja płacę za wszystko w naszym domu. Czynsz, przedszkole, ubrania, jedzenie. A ty co miesiąc oddajesz swoją pensję mamie „na przechowanie”. Nie wiem nawet, na co te pieniądze idą, bo nigdy ich nie widzieliśmy z powrotem. Teściowa zbielała, a Kasia spojrzała na mnie z czymś, co przypominało ulgę – jakby czekała, żeby ktoś nareszcie powiedział to na głos. – To nie twoja sprawa, pomagam mamie, oszczędzam! – wybuchnął Piotr, czerwony na twarzy. – Pomagasz mamie, a naszemu synowi kupuję buty za swoje pieniądze i ty jeszcze robisz mi wyrzuty? – odpowiedziałam, czując, że łzy same napływają mi do oczu, ale nie chciałam już milczeć. To był moment, w którym wszystko się zmieniło Po tamtym obiedzie w domu zapanowała cisza, która trwała kilka dni. Piotr nie odzywał się do mnie prawie wcale, jakby to on był poszkodowany. Ale ja czułam, że coś we mnie się uwolniło – może gniew, może ulga, że przestałam udawać, że wszystko jest w porządku. Pewnego wieczoru, kiedy Antoś już spał, Piotr usiadł przy stole i powiedział cicho: – Może przesadziłem z tymi butami. Przeprowadziliśmy długą rozmowę, w której wyszło na jaw więcej, niż się spodziewałam. Piotr od dziecka czuł presję, że musi wspierać matkę finansowo, bo ona sama go tak wychowała – w przekonaniu, że dbanie o rodzinę oznacza oddawanie jej pieniędzy. Nie umiał powiedzieć „nie”, nawet gdy oznaczało to, że własna rodzina zostaje z niczym. – Nie chciałem, żebyś czuła się sama ze wszystkim – powiedział, unikając mojego wzroku. – Ale zamiast to naprawić, obwiniałem cię. Był to pierwszy raz, kiedy usłyszałam od niego coś tak szczerego. Nie usprawiedliwiało to jego wcześniejszych słów, ale dawało mi nadzieję, że może w końcu zrozumiemy się naprawdę. Nowe zasady, nowy początek Postanowiliśmy, że od tej pory wszystkie decyzje finansowe będziemy podejmować razem, jawnie, bez tajnych transferów do teściowej. Piotr zadzwonił do matki i powiedział jej wprost, że musi zacząć dbać najpierw o własną rodzinę. Nie było to łatwe – teściowa przez tydzień nie odbierała telefonów, obrażona, że ktoś odważył się jej powiedzieć prawdę. Ale z czasem, choć niechętnie, zaczęła to akceptować. Dla mnie najważniejsze było to, że Piotr przestał milczeć. Zaczął mówić otwarcie, nawet kiedy było to niewygodne. Nauczyliśmy się rozmawiać o pieniądzach bez wstydu, bez udawania, że problem nie istnieje. Dziś, kiedy wspominam tamten obiad, czuję coś między żalem i wdzięcznością. Żal, że musiało dojść do publicznego starcia, żeby ktoś usłyszał prawdę. Wdzięczność, że w końcu przestałam milczeć. Antoś nosi swoje nowe buty z uśmiechem, nieświadomy, że stały się symbolem czegoś znacznie większego – były początkiem końca fałszywego obrazu, który Piotr budował przez lata. Dominika, 33 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie przedstawiają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz też: „Mąż miał odebrać dzieci od babci i zabrać je na budowę naszego nowego domu. Chciałam zrobić im niespodziankę, a zastałam Kamila z nianią” „Teściowa od lat powtarzała, że dom będzie dla wnuków. Gdy podczas remontu mąż znalazł list schowany pod deskami, wiedziałam, że musimy zabrać stamtąd dzieci” „Syn i synowa zamieszkali u mnie, ale dopiero po narodzinach wnuka poznałam ich plan. Musiałam się ich pozbyć”
Cena korepetycji wzrosła o 10 zł za godzinę. Oburzona matka wypisała dziecko. „Nie gryzie się ręki, która karmi”
Nauczycielka pokazała screeny z prywatnej rozmowy z mamą ucznia. Niewinna informacja o tym, że od września stawka za lekcję wzrośnie o skromne 10 złotych, wywołała ze strony rodzica lawinę pretensji. Korepetytor powinien być wdzięczny za każdy grosz?
W sieci wybuchła niezwykle żywa i kontrowersyjna dyskusja po opublikowaniu materiału wideo na popularnym profilu BLOOM Edukacja online na Facebooku. Autorka nagrania, doświadczona korepetytorka, upubliczniła nadesłane przez jedną z branżowych koleżanek screeny z prywatnej konwersacji z mamą jednego z uczniów, która planowała kontynuację nauki od nowego roku szkolnego. Niewinna informacja o drobnej zmianie cennika wywołała ze strony rodzica falę pretensji, żalu i roszczeniowych komentarzy. Sytuacja ta idealnie obnaża smutne mechanizmy, z jakimi przed wrześniem mierzą się prywatni nauczyciele, oraz pokazuje, jak łatwo w pogoni za oszczędnościami zapominamy o elementarnym szacunku dla czyjejś pracy i wiedzy. Ceny korepetycji przed nowym rokiem szkolnym. „Wszystko drożeje” Cała ta internetowa awantura zaczęła się od bardzo standardowej procedury, jaką przed wrześniem przeprowadza większość osób oferujących prywatne lekcje. Mama ucznia napisała wiadomość z deklaracją, że od nowego semestru jej dziecko chce wznowić stałe, cotygodniowe zajęcia. Korepetytorka potwierdziła rezerwację terminu, ale jednocześnie lojalnie i z dużym wyprzedzeniem poinformowała klientkę, że ze względu na rosnące koszty prowadzenia działalności, od września stawka za godzinę zegarową wzrośnie o symboliczne dziesięć złotych. Dla większości osób taka korekta ceny w dobie ogólnej drożyzny wydaje się czymś całkowicie naturalnym i zrozumiałym, jednak w tym przypadku wywołała oburzenie matki. Kobieta poczuła się głęboko urażona faktem, że nauczyciel śmiał zmienić warunki finansowe. Napisała bez owijania w bawełnę, że to zachowanie jest skrajnie nie fair, ponieważ ona lojalnie wraca do tej konkretnej osoby, mimo że na rynku jest masa innych ofert i od września mogły wybrać tańszą konkurencję. „To trochę nie fair z pani strony, napisałam, że chcemy kontynuować zajęcia, mimo że mogłyśmy od września wybrać kogoś innego. Wszystko drożeje, sama pani wie, jak jest ciężko, szczególnie gdy ma się rodzinę. Nie gryzie się ręki, która karmi” − napisała mama. Konwersację zakończyła chłodnym oświadczeniem, że jest zawiedziona i z wielką przykrością musi zrezygnować z dalszej współpracy. Korepetytorzy boją się mówić o podwyżkach? Prowadząca profil BLOOM Edukacja online, analizując tę konkretną sytuację, dotknęła bardzo ważnego i rzadko poruszanego w przestrzeni publicznej problemu, z jakim mierzy się środowisko edukacyjne. Rosnące stawki za lekcje to w dzisiejszych czasach absolutna norma rynkowa, wynikająca z rosnących podatków, kosztów energii, programów komputerowych oraz ciągłego podnoszenia kwalifikacji przez nauczycieli. Niestety, bardzo wielu świetnych korepetytorów i korepetytorek odczuwa strach przed wysłaniem do rodziców prostej wiadomości o zmianie cennika przed nowym sezonem edukacyjnym. Nauczyciele boją się właśnie takich roszczeniowych, agresywnych i pełnych emocjonalnego szantażu reakcji ze strony klientów, którzy traktują prywatną edukację jak darmową służbę, a nie poważny, legalny biznes. Teksty o gryzieniu ręki, która karmi, to próba ustawienia nauczyciela w roli podwładnego, który powinien być wdzięczny za każdy rzucony grosz i potulnie zgadzać się na pracę poniżej kosztów, byle tylko zadowolić roszczeniową mamę. Tego typu zachowania pokazują totalny brak klasy oraz elementarnej kultury osobistej. Korepetytor to nie jest wolontariusz ani darmowa niania − to profesjonalista, który sprzedaje swój czas, wiedzę i cierpliwość, i ma pełne prawo wyceniać swoje usługi zgodnie z aktualnymi realiami gospodarczymi. Edukacja dodatkowa dzieci a finanse domowe − jak szukać kompromisu bez kłótni o pieniądze Wychowanie i edukacja dzieci w obecnych realiach to dla rodziców potężne obciążenie finansowe i nikt nie neguje faktu, że dodatkowe lekcje z matematyki czy języka angielskiego potrafią mocno nadszarpnąć domowy budżet. Kluczem do rozwiązania takich napięć nie jest jednak agresywny atak na nauczyciela, ale szczera, kulturalna i dojrzała rozmowa o możliwościach finansowych obu stron. Jeśli podwyżka o dziesięć złotych za godzinę sprawia, że zajęcia stają się dla rodziny zbyt drogie, zamiast obrażać się w wiadomościach, można po prostu podziękować za dotychczasową, owocną pracę i spokojnie poszukać tańszego studenta lub zajęć grupowych w szkole językowej. Zrzucanie winy za drożyznę na Bogu ducha winną korepetytorkę, która również musi opłacić rachunki i kupić jedzenie dla własnej rodziny, to przejaw skrajnego egoizmu. Jako rodzice mamy obowiązek dawać dzieciom przykład tego, jak załatwia się sprawy dorosłych i jak należy szanować ludzi, którzy wkładają serce w rozwijanie skrzydeł naszych pociech. Mądre rodzicielstwo polega także na szukaniu oszczędności tam, gdzie to możliwe, ale nigdy kosztem szacunku dla drugiego człowieka, bo tylko w ten sposób możemy nauczyć młode pokolenie odpowiedzialności i zdrowych zasad panujących w dorosłym świecie. Zobacz też: 12-latek chciał kupić gofra na deptaku w Kołobrzegu. Reakcja jego matki to dowód, że pokolenie alfa będzie stracone
Jej córka wróciła z wakacji i oczekuje all inclusive u mamusi. „Nie mogę się doczekać, aż szkoła postawi ją do pionu”
Słucham jej wiecznych fochów od tygodnia i nie wierzę własnym uszom. Czuję się jak darmowa służąca, a nie matka, która wypruwa sobie żyły dla dobra dziecka.
W tym roku postanowiliśmy zafundować córce naprawdę wspaniałe wakacje i kupiliśmy drogi wyjazd do hotelu w Hiszpanii z pełną opcją wyżywienia. Piękne baseny, czyste pokoje sprzątane przez obsługę, jedzenie podawane pod nos. Myślałam, że młoda odpocznie po ciężkim roku szkolnym i wrócimy do domu z nową energią. Niestety, rzeczywistość po przekroczeniu progu naszego mieszkania brutalnie mnie rozczarowała. Gdy tylko wysiedliśmy z auta pod domem, Pola rzuciła swoją walizkę na środku przedpokoju, zostawiła brudne buty na przejściu i jak gdyby nigdy nic poszła do swojego pokoju, rzucając się na łóżko z telefonem w ręku. Kiedy po godzinie noszenia tobołów poprosiłam ją, żeby chociaż posegregowała swoje rzeczy do prania i włożyła naczynia do zmywarki, spojrzała na mnie z taką pogardą, jakbym kazała jej pracować w kamieniołomach. Fuknęła pod nosem, że ona jest zmęczona podróżą, że wakacje wciąż trwają i od tego jestem ja, żeby ogarnąć ten syf. Zaniemówiłam. Okazało się, że dwa tygodnie luksusu w hiszpańskim kurorcie całkowicie wymazały z jej głowy fakt, że w zwykłym życiu talerze nie znikają same ze stołu, a czyste ubrania nie pojawiają się w szafie za dotknięciem czarodziejskiej różdżki. Moja córka uznała, że status gościa w resorcie przysługuje jej również w domowej kuchni, a dom rodzinny to pensjonat z całodobową obsługą matki. Roszczeniowe dziecko w domu − wakacyjne błędy wychowawcze mszczą się na rodzicach Najbardziej boli mnie w tym wszystkim jej potworny, roszczeniowy ton i brak jakiegokolwiek szacunku dla mojej pracy. Pola potrafi przyjść do kuchni, ostentacyjnie zajrzeć do lodówki i skrzywić się z fochem, że nie ma nic dobrego do jedzenia i dlaczego nie zrobiłam jej naleśników takich, jakie podawali w hotelowym bufecie. Kiedy tłumaczę jej spokojnie, że od rana byłam na zakupach, sprzątałam całe mieszkanie i zrobiłam normalny obiad, ona tylko przewraca oczami i trzaska drzwiami od pokoju. No ludzie, czy ja wychowałam jakiegoś małego, bezdusznego potwora? Czuję ogromny żal, bo w imię fałszywie pojętej miłości i chęci zafundowania dziecku idealnego urlopu, sama ukręciłam na siebie bicz. Moja córka uważa, że stawiając jej jakiekolwiek wymagania, robię jej krzywdę i urządzam w domu jakiś obóz wojskowy. Ja mam już po prostu dość wiecznego proszenia o elementarne zaangażowanie w życie rodziny. Powrót do szkoły we wrześniu − szkolna dyscyplina to ratunek dla rodziców? Wczoraj po kolejnej kłótni o nieposprzątany pokój wybuchła u nas ostra dyskusja z mężem. On oczywiście twierdzi, że przesadzam, że młoda zaraz idzie do szkoły i skończy się jej luz, więc powinnam odpuścić dla świętego spokoju. Faktycznie nie mogę się doczekać pierwszego dzwonka, bo wiem, że szkoła nie będzie bawiła się z nią w all inclusive i szybko nauczy ją twardych reguł gry. Szkoła nie pyta nastolatka, czy ma ochotę wstać o siódmej rano i czy podoba mu się termin klasówki. Tam są oceny, rygor i konkretne konsekwencje za lenistwo, co dla mojej roszczeniowej córki będzie najlepszym, zimnym prysznicem. Chciałam zapytać inne czytelniczki portalu Mamotoja: czy Wasze dzieci po powrocie z wakacji też zachowują się jak wielcy panowie na wczasach? Czy też musicie biegać wokół ich fochów i sprzątać walizki, bo młodzież uważa dom za darmowy hotel? Pomóżcie, bo do końca sierpnia został jeszcze kawałek czasu, a skala buntu mojej własnej córki po prostu odbiera mi resztki sił i radości z tych wakacji. Pozdrawiam serdecznie, Ula Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Mąż zostawił ją z dziećmi w hotelu i poszedł zwiedzać. „Powiedział, że skoro zapłacił, należy mu się odpoczynek”
„Tylko zajrzałam do wózka młodziutkiej sąsiadki i aż mnie zamroczyło. Spod różowego kocyka wysunął się włochaty ogon”
„Myślałam, że sąsiadka jest młodą mamą i wychodzi na pierwsze spacery z maleństwem. Pod różowym kocykiem czekał na mnie widok, który zmienił moje myślenie o trosce i miłości”.
Osiedle, na którym mieszkam, to niewielki labirynt bloków z lat dziewięćdziesiątych, otoczony trawnikami, które latem pachną skoszoną trawą, a zimą toną w błocie. Znam tu każdego, przynajmniej z widzenia – to jedna z tych zalet małych społeczności, że nawet jeśli nie znasz imienia sąsiada, rozpoznajesz go po chodzie, po tym, jak parkuje pod klatką, po godzinie, w której wychodzi na spacer. Tamtego popołudnia szłam z moimi dziećmi na plac zabaw, jak robię to prawie codziennie, kiedy pogoda pozwala. Starszy syn pędził na rowerku, młodsza córka drzemała w wózku, a ja próbowałam iść wystarczająco szybko, żeby nie zgubić syna z oczu, i wystarczająco spokojnie, żeby nie obudzić córki. W takich chwilach człowiek zauważa więcej niż zwykle – może dlatego, że idzie się bez telefonu w ręku, tylko z oczami otwartymi na świat. Wtedy zobaczyłam Zosię. Coś było nie tak z tym wózkiem Zosia to dwudziestoparoletnia sąsiadka z bloku po drugiej stronie parkingu. Nie mam z nią bliskiej relacji – witamy się, czasem zamienimy kilka słów o pogodzie, ale to wszystko. Nie wiedziałam, że ma dzieci, więc kiedy zobaczyłam ją prowadzącą wózek, od razu wydało mi się to dziwne. Jeszcze dziwniejszy był sposób, w jaki go prowadziła. Szła niezwykle wolno, jakby każdy wybój na chodniku mógł spowodować katastrofę. Omijała szerokim łukiem korzenie drzew wystające z ziemi, zwalniała przed każdym krawężnikiem, a ręce trzymała na uchwytach tak, jakby przewoziła coś kruchego, jak szkło. Moja pierwsza myśl była prosta – może to wnuk sąsiadki, może pilnuje dziecka znajomych. Ale coś w tym obrazie nie układało się w całość. Zosia nie miała tej swobody, którą mają ludzie przyzwyczajeni do wózków. Nie gawędziła z dzieckiem, nie nuciła, nie sprawdzała odruchowo, czy wszystko w porządku. Szła w ciszy, skupiona, z wyrazem twarzy, jaki widuje się u ludzi noszących coś, co bardzo boją się upuścić. Mój syn pomachał do niej, bo znał ją z widzenia, a ona odpowiedziała uśmiechem, który wydał mi się zmuszony, jakby w tej samej chwili myślała o czymś zupełnie innym. Zajrzałam pod kocyk i zdrętwiałam Nasze ścieżki się skrzyżowały przy ławce niedaleko piaskownicy. Zatrzymałam wózek, żeby poprawić czapkę córki, a Zosia usiadła kawałek dalej, wciąż trzymając rękę na swoim wózku, jakby bała się, że coś z niego wyskoczy. Różowy kocyk, którym był przykryty, zsunął się nieco na bok. Zerknęłam odruchowo, myśląc, że zobaczę pod nim rumianego bobaska. Zamiast tego moim oczom ukazał się puchaty, szary ogon, który poruszał się leniwie, jakby jego właściciel odpoczywał w cieniu. – Zosia? – zapytałam, może zbyt głośno, bo skoczyła jak oparzona. – To… to nie jest to, co myślisz – zaczęła, ale zaraz się poprawiła, widząc, że i tak nie ma sensu udawać. – Dobra, to jest właśnie to, co myślisz. Uniosła kocyk i zobaczyłam starego, siwiejącego kota, który leżał zwinięty w kłębek, z uszami przyklejonymi do głowy, ale z oczami pełnymi czegoś, co można nazwać spokojną ciekawością. Wyglądał na słabego, ale nie na cierpiącego – bardziej na kogoś, kto od dawna nie miał okazji zobaczyć czegoś innego niż sufit własnego mieszkania. – To Filemon – powiedziała Zosia, głaszcząc go delikatnie za uchem. – Mój kot. Jest ze mną od siedemnastu lat. Historia Filemona poruszyła czułe struny Usiadłam obok niej, a mój syn pobiegł na zjeżdżalnię, więc mogłam poświęcić chwilę na rozmowę. Zosia opowiedziała mi, że Filemon jest już bardzo stary i coraz mniej sił ma na cokolwiek. Kiedyś, jak mówiła, wyskakiwał na osiatkowany balkon, wygrzewał się w słońcu, obserwował ptaki. Teraz większość dnia spędza w jednym miejscu, a nawet do miski chodzi z wysiłkiem. – Lekarz powiedział, że nie warto już wozić go do kliniki – powiedziała, patrząc na kota, nie na mnie. – Że najważniejsze, żeby czuł się dobrze tam, gdzie jest. Więc pomyślałam, że jeśli nie może już samodzielnie wyjść na balkon, to ja go wyniosę na spacer. Chociaż raz. Chociaż na chwilę. Głos jej się załamał, ale nie płakała – mówiła to z taką spokojną determinacją, że aż mnie to poruszyło. Wzięła stary wózek dziecięcy, który miała po siostrzenicy, wyściełała go kocykiem i codziennie, kiedy tylko pogoda pozwalała, wychodziła z Filemonem na spacer po osiedlu. – Ludzie pewnie myślą, że jestem szalona – powiedziała, uśmiechając się smutno. – Ale on całe życie spędził w czterech ścianach. Zasłużył, żeby poczuć zapach trawy, chociaż raz usłyszeć śpiew ptaków nie przez szybę. Coś, co zmieniło mój sposób patrzenia na sąsiadów Tamtego dnia zostałam z nią dłużej, niż planowałam. Moje dzieci szalały na placu, a ja rozmawiałam z Zosią o Filemonie, o tym, jak trafił do niej jako mały kociak znaleziony pod klatką schodową, o tym, jak towarzyszył jej przez studia, przez pierwszą samodzielną pracę, przez trudne chwile, kiedy nie miała nikogo innego. Zrozumiałam, że to, co z daleka wydawało mi się dziwactwem, w rzeczywistości było jednym z najbardziej wzruszających gestów troski, jakie widziałam. Zosia nie robiła tego dla pokazu – robiła to, bo naprawdę zależało jej, żeby istota, która była przy niej tyle lat, mogła jeszcze poczuć coś dobrego. Od tamtej pory, kiedy widywałam ją na spacerze z wózkiem, już nie patrzyłam na to z zaskoczeniem. Czasem podchodziłam, żeby zapytać, jak się czuje Filemon, a moje dzieci przyzwyczaiły się do tego, że w wózku sąsiadki odpoczywa stary, schorowany kotek. Najpiękniejsza lekcja miłości Filemon dożył jeszcze kilku tygodni tych spacerów. Zosia mówiła mi później, że każdy z nich był dla niej ważny – że widziała, jak kot unosi nos, kiedy czuje zapach kwitnących krzewów, jak jego uszy strzygą na dźwięk ptaków, jak mruczy, kiedy słońce ogrzewa jego futro przez szparę w kocyku. Kiedy przyszła do mnie, żeby powiedzieć, że Filemon odszedł spokojnie, we śnie, w swoim mieszkaniu, otoczony rzeczami, które znał, nie potrzebowała długich słów. Wystarczyło, że powiedziała, że zrobiła dla niego wszystko, co mogła, i że ostatnie tygodnie były piękne, mimo że wiedziała, jak się skończą. Od tamtej pory, kiedy widzę kogoś, kto robi coś, co z pierwszego wrażenia wydaje się niezrozumiałe, staram się nie oceniać za szybko. Czasem za dziwnym gestem stoi historia pełna miłości, o której nie mamy prawa wyrokować, dopóki nie zajrzymy pod kocyk. Magda, 32 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie przedstawiają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Mąż donosił mamusi na każdy mój ciążowy humor. Gdy poznałam ich bezczelny plan na czas po porodzie, zdrętwiałam” „Chciałam tylko zerknąć na słodkiego bobaska. Gdy z wózka wysunęła się włochata rączka, zmroziło mi krew w żyłach” „Mąż wyszedł z córką na plac zabaw, a wrócił z pustym wózkiem. Płakał i powtarzał tylko jedno słowo”
Wstyd na całego w miejskim aquaparku. „Moja 5-letnia córka zrobiła przy ratowniku coś, przez co do teraz się czerwienię”
Wspólne wyjście z całą rodziną do parku wodnego to zazwyczaj idealny plan na udany, pełen śmiechu i beztroski dzień, w którym liczy się tylko dobra zabawa. Rzeczywistość potrafi jednak w ułamku sekundy spłatać rodzicom potężnego figla, gdy małe dziecko postanowi w najmniej odpowiednim momencie publiczne zacytować prywatne rozmowy dorosłych.
Nasze pociechy są jak najdokładniejsze magnetofony, które rejestrują każdy, nawet najbardziej niefortunny komentarz rzucony przez nas w domowym zaciszu, a potem bez cienia żenady odtwarzają to na forum publicznym. Ostatnio koleżanka z pracy opowiedziała mi o kłopotliwej przygodzie, która przydarzyła się jej podczas rodzinnego wyjazdu do jednego z parków wodnych w kraju. Przeżyła tam tak potężny wstyd, że na samą myśl o tej sytuacji do teraz ma ochotę zapaść się pod ziemię. Wszystko przez jej 5-letnią córkę, która stojąc na brzegu basenu, zrobiła przy dyżurującym ratowniku coś, co zszokowało oboje rodziców. Kłopotliwy incydent przy zjeżdżalni wodnej. Jak słowa tatusia zamieniły się w rodzinną wpadkę Cała ta komiczna sytuacja rozegrała się tuż przy wejściu na jedną z najpopularniejszych, kręconych zjeżdżalni, gdzie rygorystycznie pilnowano zasad bezpieczeństwa i kolejki. Pięcioletnia córka mojej znajomej, mała Tosia, bardzo chciała zjechać z rury razem z mamą, jednak czujny ratownik kategorycznie zabronił wspólnego ślizgu, tłumacząc, że przepisy pozwalają wyłącznie na zjazdy pojedyncze. Mama dziewczynki przyjęła tę argumentację i zaczęła tłumaczyć małej, że muszą się rozdzielić, ale w tym momencie Tosia postanowiła wziąć sprawy w swoje ręce. Popatrzyła na ubranego w czerwone spodenki ratownika, zmrużyła oczy i z pełną powagą wykrzyczała na cały głos, że pan ratownik ma wprawdzie super mięśnie, ale tata wczoraj mówił, że na pewno są sztuczne, bo pan tylko siedzi i gapi się na ładne dziewczyny, zamiast pracować. Wszyscy ludzie stojący w kolejce odwrócili wzrok w stronę zszokowanej matki. Okazało się, że mała Tosia idealnie zapamiętała zazdrosną uwagę swojego ojca, który dzień wcześniej komentował świetne sylwetki ratowników, widząc, że jego żona zbyt długo przygląda się chłopakom z ekipy. Dziecięca szczerość kontra autorytet dorosłego. Reakcja personelu basenu na słowa 5-latki Koleżanka czuła, jak w ułamku sekundy cała krew odpływa jej z twarzy, a jej mąż, który stał kawałek dalej z ręcznikami, nagle zaczął intensywnie studiować regulamin basenu, udając, że ta rozkrzyczana dziewczynka w ogóle nie jest jego dzieckiem. A młody ratownik? Kompletnie zaniemówił. Tosia na tym nie poprzestała − widząc brak reakcji, dodała z dziecięcym uporem, że tata ma duży brzuch, bo pije dużo kompotu, a mama i tak woli pana mięśnie. To była chwila, w której moja znajoma po prostu złapała córkę za rękę, zrezygnowała z jakichkolwiek zjeżdżalni i w pośpiechu uciekła w stronę szatni, modląc się w duchu, żeby nikt nie zapamiętał ich twarzy. Jak unikać kłopotliwych wpadek przy dzieciach? Lekcja dla każdego rodzica Ta historia z aquaparku, choć po czasie brzmi jak żart opowiadany przy kawie, niesie ze sobą niezwykle ważną lekcję dla wszystkich współczesnych rodziców. Musimy wreszcie przestać oszukiwać się, że małe dzieci bawiące się klockami na dywanie nie słyszą naszych dorosłych rozmów, złośliwych uwag, plotek o znajomych czy małżeńskich przekomarzań. Nawet przedszkolak chłonie emocje i słownictwo najbliższych jak gąbka, a brak filtra społecznego sprawia, że maluchy używają później tych informacji w najmniej odpowiednich sytuacjach. Wychowanie małego człowieka wymaga od nas, dorosłych, gigantycznej samokontroli i pilnowania własnego języka w domowym zaciszu, bez względu na to, jak bardzo jesteśmy zmęczeni czy sfrustrowani codziennością. Jeśli nie chcemy w przyszłości czerwienić się ze wstydu przed lekarzem, nauczycielem w szkole czy ratownikiem na basenie, powinniśmy odrzucić nawyk rzucania ostrych słów, niesprawiedliwych opinii czy przykrych komentarzy o innych ludziach przy dzieciach. Uczmy dzieci kulturalnej i przyjaznej komunikacji, bo koniec końców − to się wszystkim opłaci. Zobacz też: „Dziadkowie obiecali zająć się wnukami w wakacje i zabrać je na działkę. Gdy wróciłam z delegacji, zrozumiałam, czemu nie odbierali telefonów, a dom jest pusty”
„Pozywam dzieci o alimenty. Całe życie odkładałam sobie od ust, żeby niczego im nie brakowało, a na starość nawet na urodziny do mnie nie zadzwonią”
„Przez trzydzieści lat dawałam im wszystko, a oni zapominali nawet o moich urodzinach”.
Nigdy nie zapomnę dnia, w którym siedziałam sama przy stole zastawionym na cztery osoby, a przyszła tylko jedna – sąsiadka Halinka, która wpadła zupełnym przypadkiem z kawałkiem placka ze śliwkami. Moje urodziny minęły i żadne z moich dzieci nawet nie zadzwoniło. Wtedy coś we mnie pękło, ale zamiast płakać, zaczęłam liczyć. Mam trójkę dzieci – Agnieszkę, Marka i najmłodszą Ewę. Przez trzydzieści lat mojego życia oni byli w centrum wszystkiego. Nie kupiłam sobie nowego płaszcza, żeby Agnieszka miała korepetycje z angielskiego. Nie pojechałam na żadne wczasy, bo zawsze były ważniejsze wydatki – buty, wycieczka szkolna, kurs prawa jazdy dla Marka. Robiłam to z miłości, bez żalu, przynajmniej tak sobie wtedy powtarzałam. Dzwonią, kiedy czegoś potrzebują Od kilku lat schemat był zawsze ten sam. Agnieszka dzwoniła, gdy potrzebowała kogoś do popilnowania dzieci. Marek odwiedzał mnie, gdy szukał rady w sprawach zawodowych albo chciał, żebym upilnowała jego psa na czas wyjazdu. Ewa pisała wiadomości głównie wtedy, gdy planowała coś dla siebie i chciała się pochwalić. Nikt nie zapytał, jak się czuję. Nikt nie zapamiętał, że w marcu miałam urodziny. Zamiast tego dostałam esemesa od Agnieszki tydzień później: „Mamo, przypomniałam sobie, że miałaś urodziny, przepraszam, było urwanie głowy”. Przeczytałam to zdanie kilka razy, próbując znaleźć w nim coś więcej niż formalność. Nie znalazłam. Przez wiele wieczorów siedziałam z filiżanką herbaty i przeglądałam stare zdjęcia – moje dzieci na przedszkolnych przedstawieniach, na koloniach, na studniówkach. Byłam wtedy dla nich wszystkim. Teraz czułam się jak zapasowa część, którą wyciąga się z szuflady, gdy coś się zepsuje. Czasem siadałam wieczorem przy oknie i patrzyłam na ulicę, na sąsiadów wracających z zakupami, na dzieci jeżdżące na rowerach, i myślałam, że moje życie skupiło się na czekaniu. Czekałam na telefon, na wiadomość, na jakiś znak, że wciąż jestem częścią czegoś większego niż lista kontaktów w telefonie moich dzieci. Z czasem to czekanie zamieniło się w rezygnację, a rezygnacja w gorycz, którą starałam się skrywać nawet przed samą sobą. To był moment, w którym zrozumiałam swój błąd Rozmawiałam o tym z Haliną, która znała mnie od lat i widziała, jak się poświęcałam. – Barbara, ty przez całe życie dawałaś, dawałaś i dawałaś. A oni się nauczyli brać. Nikt ich nie nauczył, że matka też ma potrzeby – powiedziała, mieszając herbatę. Jej słowa zabolały, bo były prawdziwe. Sama stworzyłam ten mechanizm. Zawsze mówiłam „nic mi nie trzeba, wy się liczycie”. Teraz zbierałam żniwo tamtych deklaracji. Zaczęłam się zastanawiać, czy jest sposób, żeby to zmienić bez awantur, bez płaczu i wyrzutów, które i tak pewnie nic by nie dały. Chciałam, żeby moje dzieci usiadły razem, spojrzały na siebie i na mnie, i żeby ktoś w tej rodzinie w końcu powiedział coś szczerze. Przez kilka tygodni nosiłam ten pomysł w sobie, obracając go na wszystkie strony. Bałam się, że jeśli powiem to głośno, zabrzmi jak zemsta albo szantaż. A ja nie chciałam niczyjej kary – chciałam tylko, żeby moje dzieci zobaczyły to, co widziałam ja: że rodzina, którą stworzyłam z takim poświęceniem, zamieniła się w luźny zbiór obowiązków, które można odhaczyć. Decyzja, która wszystkich zszokowała Poszłam do prawnika. Nie chciałam pieniędzy – miałam wystarczająco, żeby żyć skromnie, ale spokojnie. Chciałam czegoś innego: chciałam, żeby moje dzieci zostały zmuszone do rozmowy, do skonfrontowania się z tym, jak traktują swoją matkę. Wystąpiłam o alimenty na rodzica. Wiedziałam, że to wywoła lawinę. I tak się stało. Telefon rozdzwonił się jeszcze tego samego wieczoru, gdy dostali pisma z sądu. – Mamo, co to ma znaczyć?! – krzyczała Agnieszka. – Alimenty? Przecież nie jesteś biedna! – Nie chodzi o pieniądze – odpowiedziałam spokojnie. – Chodzi o to, że nikt z was nie pamiętał moich urodzin. Że jestem dla was kimś, do kogo się dzwoni, kiedy czegoś potrzebujecie. Usłyszałam w słuchawce ciszę, a potem trzask – odłożyła telefon. Marek przyjechał osobiście, zły, z zaciśniętymi szczękami. – To jakiś żart, mamo. Nigdy cię nie zostawiliśmy bez pomocy. – Bez pomocy finansowej, może. Ale bez uwagi, bez rozmowy, bez pytania, jak się czuję – to inna sprawa. Nie odpowiedział. Wyszedł, zabierając ze sobą jedynie wściekłość. Ewa zadzwoniła później tego samego wieczoru, głosem drżącym i pełnym niepokoju. – Mamo, ja nie rozumiem, o co ci chodzi. Myślałam, że wszystko jest w porządku, że tak po prostu wygląda dorosłe życie. – Może dla ciebie tak. Ale dla mnie to wygląda jak samotność w rodzinie, która teoretycznie mnie kocha. Ona nie wiedziała, co odpowiedzieć. Rozłączyłyśmy się w niezręcznej ciszy. Musieliśmy spojrzeć prawdzie w oczy Sąd wyznaczył termin mediacji. Po raz pierwszy od lat moje dzieci usiadły razem w jednym pokoju, nie z powodu świąt, nie z powodu urodzin, ale z powodu formalnego wezwania. Ewa, która zwykle unikała konfliktów, przyszła z opuszczoną głową. – Mamo, ja... nie wiedziałam, że to tak wygląda z twojej strony. Myślałam, że jesteś zadowolona, że masz spokój, że nie musisz się nami martwić. – Spokój to nie to samo co samotność, Ewa – powiedziałam. Agnieszka próbowała się bronić, tłumacząc się pracą, dzieckiem, brakiem czasu. Ale w pewnym momencie jej głos się załamał. – Wiesz co, mamo? Może boję się być taka jak ty. Może boję się, że jeśli będę dawać siebie bez granic, to w końcu też zostanę sama. To było zdanie, które przewróciło coś we mnie do góry nogami. Nie oczekiwałam takiej szczerości. Zrozumiałam, że moje dzieci powtarzały mój wzorzec – dawania bez granic, tylko że robiły to teraz wobec własnych rodzin, zapominając o mnie po drodze. Marek siedział w milczeniu, aż w końcu powiedział: – Nigdy nie myślałem o tym w ten sposób. Zawsze zakładałem, że ty jesteś fundamentem, który po prostu stoi, niezależnie od tego, co robimy. Nie przyszło mi do głowy, że fundament też może się kruszyć. Mediatorka, kobieta w okularach o spokojnym głosie, zapytała każdego z nich, kiedy ostatnio zapytali mnie, czego naprawdę potrzebuję. Zapadła cisza, która trwała chyba pół minuty, ale wydawała się wiecznością. Nikt nie miał odpowiedzi. To była chwila, w której zobaczyłam na ich twarzach coś, czego dawno nie widziałam – wstyd, ale też coś, co wyglądało na chęć naprawienia sytuacji. Nigdy nie zapomnę jej wzroku Po tej rozmowie wycofałam sprawę z sądu. Nie chciałam alimentów – chciałam tylko, żeby oni zobaczyli, co się dzieje, kiedy miłość zamienia się w przyzwyczajenie, a przyzwyczajenie w obojętność. Minęły miesiące. Rzeczy nie zmieniły się z dnia na dzień, bo takie sprawy nie znają cudów. Ale Ewa zaczęła dzwonić co niedzielę, nie po to, żeby o coś prosić, ale żeby zapytać, jak minął tydzień. Marek zaczął przyjeżdżać z żoną na obiady, nie tylko wtedy, gdy potrzebował pomocy z psem. Agnieszka, mimo napiętego grafiku, znalazła czas, żeby raz w miesiącu przyjechać z dziećmi na cały dzień. Pewnego wieczoru Marek zadzwonił bez żadnego powodu, tylko żeby zapytać, jak się czuję po niedawnej przeziębieniu, o którym wspomniałam mimochodem tydzień wcześniej. Zdziwiłam się tak bardzo, że przez chwilę nie wiedziałam, co powiedzieć. To był mały gest, ale poczułam, że coś naprawdę się zmieniło, nie tylko na pokaz. Moje kolejne urodziny wyglądały inaczej. Ewa przywiozła kwiaty, które sama wybrała, bo pamiętała, że lubię frezje. Agnieszka usiadła koło mnie i po prostu trzymała moją rękę, nie mówiąc nic konkretnego, ale ten gest powiedział więcej niż jakiekolwiek słowa. Marek przywiózł zdjęcie z dzieciństwa, które znalazł, przeglądając stare pudła – zdjęcie, na którym trzymam go jako niemowlę, patrząc na niego z czułością. Patrząc na nich, myślałam, że czasem trzeba zrobić coś drastycznego, żeby ludzie, którzy nas kochają, przypomnieli sobie, że miłość wymaga uwagi, nie tylko obecności w tle. Nie żałuję tamtej decyzji, choć wiem, że wielu ocenia ją surowo. Dla mnie była to jedyna droga, by odzyskać coś, co przez lata rozpłynęło się w codziennym pośpiechu moich dzieci. Dziś, kiedy siadam wieczorem z filiżanką herbaty, nie przeglądam już starych zdjęć z żalem. Patrzę na nowe – te z ostatnich miesięcy, na których jesteśmy razem, uśmiechnięci, obecni. Wiem, że to nie jest idealne rozwiązanie i że pewnie jeszcze wielokrotnie będziemy musieli uczyć się siebie na nowo. Ale przynajmniej już wiem, że mój głos został usłyszany, a to więcej, niż miałam przez ostatnie lata. Barbara, 61 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie przedstawiają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Nie chcę niańczyć matki na starość, więc oddałam ją do domu starców. Po tym, co zrobiła mi w dzieciństwie, zasłużyła sobie na taki los” „Wychowałam rozpuszczone egoistki, które nie chcą mi dać wnuków. Pewnie szklanki wody na starość też nie dostanę” „Córka kazała mi wracać z sanatorium. Zamiast szukać na starość amorów, mam zająć się wnukami, bo to mój obowiązek”
Smutne słowa 8-latka po powrocie z kolonii. Tego pokolenia nic już nie cieszy? Matka: „Zrobiło mi się przykro”
Gdy pociąg wjechał na peron, wypatrywałam mojego dziecka z utęsknieniem. Danielek wysiadł z wagonu z tak ponurą miną, jakby wracał z jakiejś przymusowej zsyłki, a nie z pięknego obozu w lesie.
Ponieważ nasz Daniel ostatnio spędzał każdą wolną chwilę przed ekranem monitora, grając w te swoje gierki, postanowiliśmy zafundować mu wakacje życia. Kupiliśmy mu drogie, dwutygodniowe kolonie surwiwalowe w Borach Tucholskich. Piękne domki, podchody, ogniska, spanie pod namiotem i co najważniejsze − całkowity zakaz używania smartfonów i komputerów. Myślałam, że syn wróci zachwycony, z brudnymi kolanami, pełen energii i opowieści o leśnych przygodach. Niestety, rzeczywistość okazała się smutna. Poczułam się jak najgorsza matka na świecie, która poniosła całkowitą klęskę wychowawczą. Dziecko nudzi się na kolonii − tradycyjne atrakcje dziś już nikogo nie cieszą? Podbiegłam do niego, uścisnęłam z całych sił i zapytałam z wielkim entuzjazmem, jak było, co ciekawego robili i czy poznał fajnych kumpli. Mój syn nawet mnie nie przytulił, tylko wzruszył ramionami i oświadczył prosto z mostu: „Mamo, było beznadziejnie i nudno, najgorsze dwa tygodnie w moim życiu”. Zaczęłam go dopytywać, czy ktoś mu zrobił krzywdę, czy jedzenie było niedobre, czy wychowawcy byli niemili. Daniel spojrzał na mnie z taką złością w oczach i wykrzyknął, że jedzenie było spoko, ale program to jakaś totalna porażka, bo kazali im ciągle chodzić po lesie, zbierać chrust na ognisko, tachać ciężkie gałęzie i łazić na wielogodzinne wycieczki. Powiedział, że las jest nudny, drzewa są nudne, a chodzenie na piechotę bez celu to czysta tortura. On chciał po prostu w ułamku sekundy wrócić do swojego pokoju, odpalić komputer i zagrać wreszcie w swoją ulubioną grę, bo przez te dwa tygodnie miał wrażenie, że traci czas. Słuchałam tego jego narzekania i czułam, jak zalewa mnie żal. Nasze pokolenie oddałoby wszystko za taki wyjazd, a dla mojego syna natura i realne przygody to nuda. Współczesne dzieci wolą komputer od obozu w lesie? Jak technologia niszczy wakacje Prawda jest taka, że to współczesne pokolenie dzieciaków zostało całkowicie skrzywdzone przez technologię i smartfony. Żyjemy w świecie, w którym jeśli coś nie mruga, nie świeci neonami, nie daje natychmiastowej nagrody w postaci punktów na ekranie, to dla dziecka po prostu nie istnieje i jest stratą czasu. Piękna, krystalicznie czysta woda w jeziorze, śpiew ptaków o poranku, budowanie szałasów z gałęzi − to wszystko przegrywa w przedbiegach z wirtualną fikcją. Mój Daniel przez całą drogę powrotną do domu w aucie nie chciał ze mną rozmawiać, tylko siedział naburmuszony i odliczał minuty do momentu, aż usiądzie przed monitorem. Kiedy weszliśmy do mieszkania, nawet nie rozpakował plecaka z brudnymi ubraniami, tylko od razu pobiegł do biurka, odpalił sprzęt i błogo się uśmiechnął, patrząc na logowanie do platformy z grami. Zniknął dla świata w sekundę. Stałam w progu jego pokoju i czułam, jak pęka mi serce. Wydałam na ten turnus prawie trzy tysiące złotych, brałam nadgodziny, żeby chłopak zobaczył kawałek prawdziwego świata, a on traktuje powrót do sieci jak wybawienie z niewoli. Jak odciągnąć dziecko od komputera − rola rodziców w cyfrowym świecie Po tej sytuacji wybuchła u nas w domu ostra dyskusja z mężem. On twierdzi, że przesadzam, że takie są teraz czasy i wszystkie dzieciaki tak żyją, więc powinnam odpuścić dla świętego spokoju. Ale we mnie wszystko się buntuje. Uważam, że jako dorośli popełniliśmy gigantyczny błąd, pozwalając technologii na całkowite przejęcie kontroli nad wolnym czasem naszych pociech. Drogie mamy, czy Wasze dzieci też potrafią cieszyć się już tylko życiem w internecie, a zwykły spacer po lesie czy spływ kajakowy to dla nich nuda i katusze? Pomóżcie, bo czuję się w tym wszystkim potwornie samotna i bezradna, a do końca wakacji został jeszcze prawie miesiąc i już na samą myśl o walkach o komputer odechciewa mi się wszystkiego. Pozdrawiam, Marta Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: To już plaga wśród rodziców: zabierają na wakacje darmową „nianię” i mają spokój. Po co w ogóle mieć dzieci?