Teściowa już zaplanowała sobie wakacje w sanatorium. Matka oburzona: „A kto zabierze wnuki na działkę?”
Wakacyjny grafik opieki nad dziećmi spędza sen z powiek wielu pracującym rodzicom. Przeczytaj niezwykle emocjonalny list naszej czytelniczki, która poczuła się pozostawiona sama sobie, gdy najbliższa osoba w rodzinie postawiła swoje własne plany towarzyskie ponad pomoc przy wnukach.
Dzień dobry. Piszę do Państwa, bo nie wiem już, jak mam rozmawiać z własną rodziną. Zbliżają się wakacje, a w moim domu zamiast radości z nadchodzącego lata, panuje atmosfera totalnego kryzysu i wzajemnych żalów. Wszystko przez moją teściową, która kilka dni temu, jak gdyby nigdy nic, oznajmiła nam przy niedzielnym obiedzie, że właśnie opłaciła turnus w sanatorium i na przełomie lipca oraz sierpnia wyjeżdża nad morze. Siedziałam jak wryta, patrząc na jej uśmiechniętą twarz, a w mojej głowie kłębiła się tylko jedna, rozpaczliwa myśl: a kto w takim razie zabierze wnuki na działkę i pomoże nam przetrwać ten trudny czas, gdy my z mężem musimy normalnie chodzić do pracy? Wakacje z dziećmi a brak pomocy ze strony dziadków Przez ostatnie lata mieliśmy wypracowany idealny schemat, który pozwalał nam jakoś spiąć te dwa miesiące wolnego od szkoły. Moja teściowa, odkąd przeszła na emeryturę, niemal całe lato spędzała na swojej podmiejskiej działce, a nasze dzieci, sześcioletni Nikoś i dziewięcioletnia Laura, uwielbiały tam jeździć. Dla nas to było jak błogosławieństwo, bo oboje z mężem pracujemy na pełen etat w korporacji i nie mamy szans na dostanie dwóch miesięcy urlopu w tym samym czasie. Byliśmy święcie przekonani, że w tym roku będzie dokładnie tak samo, zwłaszcza że dzieciaki od zimy dopytywały o stawianie basenu i spanie pod namiotem u babci. Tymczasem teściowa uznała, że w tym roku jej własny komfort i zabiegi borowinowe są ważniejsze niż czas spędzony z najbliższymi. Kiedy spróbowałam delikatnie zasugerować, że ten wyjazd całkowicie rujnuje nasz wakacyjny grafik opieki nad dziećmi, usłyszałam jedynie zimną odpowiedź, że ona swoje dzieci już wychowała, a teraz ma prawo do odpoczynku i podreperowania zdrowia. Poczułam się, jakby ktoś dał mi w twarz. Rozumiem, że zdrowie jest ważne, ale czy nie można było wybrać terminu we wrześniu albo w październiku, kiedy szkoła ruszy pełną parą, a my nie będziemy musieli stawać na rzęsach, żeby znaleźć jakiekolwiek zastępstwo? Opieka nad wnukami w wakacje to nie jest kaprys Dla mnie postawa teściowej to przejaw czystego egoizmu, którego po prostu nie potrafię pojąć jako matka. Żyjemy w czasach, kiedy koszty życia i ceny za prywatne półkolonie w mieście zwalają z nóg, a wysłanie dwójki dzieci na chociażby jeden dwutygodniowy obóz to wydatek rzędu kilku tysięcy złotych. Nas zwyczajnie na to nie stać, a listy na tańsze zajęcia organizowane przez miasto pękają w szwach. Działka teściowej była dla nas ratunkiem, a dla dzieci wspaniałą okazją do ucieczki od betonu i spędzenia czasu na świeżym powietrzu. Najbardziej boli mnie jednak fakt, że teściowa kompletnie nie wzięła pod uwagę emocji swoich wnuków. Nikoś i Laura od miesięcy żyli tymi wyjazdami, a teraz babcia po prostu pakuje walizki i jedzie w siną dal, bo koleżanki z osiedla namówiły ją na wspólne tańce i turnus uzdrowiskowy. Gdzie podziała się ta dawna, tradycyjna instytucja babci, która kochała bezgranicznie i była gotowa do poświęceń dla dobra rodziny? Mam wrażenie, że dzisiejsze emerytki bardziej dbają o swoje profile w mediach społecznościowych i wyjazdy towarzyskie niż o budowanie prawdziwych, głębokich relacji z kolejnym pokoleniem. Konflikty rodzinne o urlop i wielkie rozczarowanie Szczerze mówiąc, nie wiem, czy szybko jej to wybaczę. Mój mąż próbuje zachować neutralność i tłumaczy swoją matkę, co rani mnie jeszcze mocniej, bo czuję się w tym wszystkim totalnie osamotniona. Zamiast planować spokojne lato, spędzam wieczory na płaczu i nerwowym przeglądaniu ofert prywatnych opiekunek, na które będziemy musieli wziąć pożyczkę lub wydać wszystkie oszczędności odłożone na czarną godzinę. Chciałam za pośrednictwem Waszego portalu zapytać inne mamy: czy ja naprawdę wymagam zbyt wiele? Czy oczekiwanie, że babcia pomoże nam ogarnąć dzieci przez te kilka tygodni w roku, to naprawdę jest roszczeniowość, o którą tak chętnie oskarża się młodych rodziców? Dla mnie rodzina to system naczyń połączonych, gdzie wspieramy się w trudnych chwilach, a okres letni dla każdego pracującego rodzica jest właśnie takim momentem krytycznym. Teściowa wybrała sanatoryjne deptaki i wieczorki taneczne, a ja zostałam na lodzie z poczuciem ogromnego żalu, którego nie potrafię w sobie zagłuszyć. Pozdrawiam serdecznie, Alicja Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Jestem po 70-tce, a córka chciała zagonić mnie do niańczenia dzieci. Dobrze, że mam jeszcze syna, który mnie wspiera”
„Składam się już na dziesiąty prezent dla nauczyciela. Na kolejny chyba wezmę kredyt”
Usiadłam dzisiaj wieczorem, żeby podliczyć wszystkie „składki”, które przelałam w tym miesiącu na konta trójek klasowych, i poczułam, jak zbierają mi się łzy w oczach, bo zamiast na nowe sandały dla dzieci, moje pieniądze poszły na luksusowe zachcianki obcych ludzi.
Mam dwoje dzieci − syna w czwartej klasie i córkę w zerówce − i to, co dzieje się w czerwcu w polskich szkołach, to nie jest już wdzięczność, to jest regularny haracz, który musimy płacić, żeby nie wyjść na tych najgorszych. Składam się już na dziesiąty prezent w tym roku szkolnym, licząc wszystkich nauczycieli prowadzących, wychowawców, panią z religii, od rytmiki i kadrę przedszkolną. Na kolejny upominek chyba będę musiała wziąć kredyt, bo kwoty, o których decydują inni rodzice na grupach, są całkowicie oderwane od rzeczywistości przeciętnej polskiej rodziny. Prezentowe szaleństwo rodziców na WhatsAppie Wszystko zaczyna się niewinnie od pytania na grupie rodziców: „Co kupujemy pani na koniec roku?”. Zanim zdążę pomyśleć o skromnym bukiecie, już padają propozycje: złota biżuteria, markowe torebki, a w tym roku absolutny hit − voucher do luksusowego hotelu na weekend. Kiedy nieśmiało zasugerowałam, że może 100 złotych od osoby to przy trzydzieściorgu dzieciach lekka przesada, zostałam natychmiast ustawiona do pionu przez dwie mamy, które stwierdziły, że przecież nauczyciele tak ciężko pracują. Ja też ciężko pracuję, mój mąż również, ale nikt nam nie funduje wakacji w spa za to, że wykonujemy swoje obowiązki! Czuję się stłamszona tą presją. Nie chcę, żeby moje dzieci były wytykane palcami, bo ich matka nie chce dorzucić się do trzeciej bransoletki dla pani od angielskiego. Ale z drugiej strony, gdzie jest granica? W tym miesiącu zapłaciłam już za pożegnanie przedszkola, podziękowanie dla pani od muzyki, upominek dla wychowawcy i składkę na kwiaty dla dyrekcji. Łącznie wyszło mi ponad 600 złotych! Dla kogoś to może mało, ale dla mnie to są dwa tygodnie porządnych zakupów spożywczych, które oddałam w formie bonów podarunkowych do sklepów, w których sama nigdy nie robię zakupów, bo mnie na nie nie stać. Dlaczego symboliczny kwiatek przestał wystarczać? Pamiętam czasy, gdy na koniec roku szło się do ogrodu, zrywało piwonie albo kupowało różę w kwiaciarni za rogiem i to wystarczyło. Pani była wzruszona, dziecko dumne, a rodzic nie musiał sprawdzać salda na koncie. Dzisiaj kwiatek to obciach. Rodzice licytują się, kto da więcej, jakby chcieli tymi pieniędzmi odkupić brak czasu dla dziecka albo brak szacunku do nauczyciela przez cały rok. To jest chore, że robimy z pedagogów jakąś uprzywilejowaną kastę, której trzeba dziękować złotem za to, że po prostu uczą. Najgorsze, że te zbiórki są niemal obowiązkowe. Niby nikt nie zmusza, ale trójka klasowa skrupulatnie odnotowuje, kto wpłacił, a kto nie. Potem na zakończeniu roku czytana jest lista dzieci, które „ufundowały” prezent, albo pani dostaje album ze zdjęciami tylko tych uczniów, których rodzice sypnęli groszem. To jest czysta dyskryminacja i segregacja dzieci ze względu na zasobność portfela rodziców. Skutki zbiórek dla domowego budżetu w dobie drożyzny Przy obecnych cenach jedzenia, prądu i paliwa każda taka dodatkowa pięćdziesiątka czy stówa to dla nas ogromny wydatek. Czerwiec to najgorszy miesiąc w roku − nie dość, że trzeba myśleć o wyprawce na obozy i wakacje, to jeszcze te niekończące się zrzutki. Składam się na prezent dla pani od wf-u, bo przecież taka miła, na panią z biblioteki, bo „zawsze wyszuka książkę”. A ja się pytam: kto złoży się na moje potrzeby? Kto podziękuje mi za to, że co noc zarywam godziny, żeby pomóc dzieciom w projektach i nauce? Apeluję do Was, Redakcjo, i do wszystkich rodziców: opamiętajmy się! Wróćmy do skromności. Nauczyciel to zawód z misją, ale to wciąż zawód. Szczery uścisk dłoni, laurka narysowana przez dziecko albo jeden kwiatek znaczą więcej niż karta podarunkowa wymuszona od rodziców, którzy ledwo wiążą koniec z końcem. Nie bójmy się mówić „nie”" na grupach. Nie dajmy się wpędzić w poczucie winy, bo prawdziwa wdzięczność nie ma ceny i na pewno nie da się jej przelać blikiem. Na kolejny prezent się nie zrzucę − najwyżej syn pójdzie z jedną różą, ale za to kupioną z serca, a nie ze strachu przed opinią innych matek. Urszula Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: 1100 zł na dziecko jeszcze przed wrześniem. Wystarczy złożyć wniosek
Teściowa groziła wnuczce karą za niezjedzenie obiadu. Matka: „1 zdaniem ustawiłam ją do pionu”
Musiałam stanąć w obronie mojej czteroletniej córeczki, która stała się ofiarą emocjonalnego szantażu tylko dlatego, że jej mały brzuszek nie był w stanie pomieścić kolejnej porcji tłustych ziemniaków.
Zawsze starałam się zachowywać dobre relacje z mamą mojego męża, przymykałam oko na drobne uwagi o dzisiejszych czasach, ale tym razem granica została przekroczona tak brutalnie, że nie mogłam milczeć. Moja teściowa, widząc, że mała odstawia talerz, nagle zmieniła głos na surowy i lodowaty, a to, czym zagroziła mojemu dziecku, po prostu zwaliło mnie z nóg. Poczułam, że jeśli teraz nie zareaguję, to moja córka na lata zapamięta ten obiad jako moment upokorzenia, a ja nie po to buduję w niej poczucie własnej wartości, by ktoś niszczył je jednym zdaniem przy niedzielnym rosole. Szantaż przy stole, czyli „Nie zjesz, to nie będzie zabawy” Wszystko zaczęło się przy drugim daniu, gdy moja teściowa nałożyła Mai porcję jak dla dorosłego chłopa, kompletnie ignorując moje prośby o nałożenie mniejszej ilości. Kiedy córka po zjedzeniu mięsa i surówki powiedziała cicho: „Babciu, już nie mogę”, teściowa odłożyła sztućce, nachyliła się nad nią i syknęła: „Jeśli nie zjesz wszystkiego do ostatniego okruszka, to po obiedzie nie pójdziesz z dziadkiem karmić kurek i nie dostaniesz obiecanej niespodzianki, po prostu zostaniesz w domu”. Widziałam, jak w oczach mojego dziecka pojawiają się łzy, a mała rączka drżąco sięga po widelec, żeby wpychać w siebie jedzenie przez siłę. To był dla mnie widok nie do zniesienia − ten archaiczny sposób zachęcania do jedzenia, który kojarzy mi się z najgorszymi wspomnieniami z dzieciństwa. Teściowa uważała, że robi dobrze, że uczy szacunku do jedzenia, a tak naprawdę uczyła moją córkę ignorowania sygnałów płynących z własnego ciała i strachu przed bliską osobą. Czułam, że atmosfera przy stole zgęstniała, mąż spuścił wzrok, ale ja wiedziałam, że to jest ten moment, w którym muszę być matką-lwicą i raz na zawsze wyjaśnić, kto tu ustala zasady gry. Jedno zdanie, które zmieniło wszystko w relacji z teściową W pokoju zapadła cisza, gdy delikatnie, ale stanowczo położyłam dłoń na ręce córki, odsunęłam jej talerz i spojrzałam teściowej prosto w oczy. Powiedziałam wtedy spokojnym, ale twardym głosem: „Mamo, żołądek mojego dziecka należy do niej, a nie do czyichś oczekiwań, więc Maja decyduje, kiedy kończy jeść, a mama decyduje, czy chce spędzić z nami miłe popołudnie, czy w samotności”. Widziałam, jak teściowa zesztywniała, jak jej twarz zrobiła się czerwona z oburzenia, ale nie cofnęłam ani jednego słowa, bo wiedziałam, że tylko taki wstrząs może przynieść rezultat. To jedno zdanie ustawiło ją do pionu skuteczniej niż tysiąc próśb o niepodawanie słodyczy przed obiadem czy o nieubieranie dziecka zbyt ciepło. Pokazałam jej, że nie jestem już małą dziewczynką, którą można pouczać, ale matką, która chroni granice swojego dziecka nawet przed najbliższą rodziną. Teściowa próbowała jeszcze coś fukać pod nosem o marnowaniu jedzenia, ale gdy zobaczyła moją nieugiętą minę, po prostu wstała i zaczęła sprzątać ze stołu w milczeniu. Uratowałam popołudnie mojej córki, która za chwilę radosna pobiegła do ogrodu, zupełnie nieświadoma, że właśnie stoczyliśmy bitwę o jej emocjonalną wolność. Dlaczego musimy chronić dzieci przed dobrymi radami babć? Wiem, ile matek przechodzi przez to samo każdego tygodnia przy rodzinnych obiadach, czując ucisk w żołądku na samą myśl o metodach wychowawczych babć. Musimy zrozumieć, że zmuszanie do jedzenia to forma przemocy, która zostawia ślady na całe życie, prowadząc do zaburzeń odżywiania i braku zaufania do siebie. Babcie często działają w dobrej wierze, bo same były tak wychowane, ale to nie zwalnia nas z obowiązku powiedzenia „stop”, gdy dzieje się krzywda naszemu maluchowi. Drogie Mamy, nie bójcie się stawiać granic teściowym czy własnym matkom, nawet jeśli atmosfera przy stole miałaby się na chwilę popsuć. To Wy jesteście głosem swoich dzieci, dopóki one same nie nauczą się mówić „nie”. Jedno krótkie, stanowcze zdanie potrafi zdziałać cuda i sprawić, że kolejna wizyta będzie już na Waszych zasadach. Moja teściowa przez resztę dnia była nienaturalnie uprzejma, a ja poczułam ogromną ulgę, że nie pozwoliłam jej wejść z butami w psychikę mojej córki. Wychowanie to nie jest walka o czysty talerz, to walka o to, by nasze dzieci czuły się bezpieczne i szanowane, zwłaszcza w gronie najbliższych. Marta Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Wstyd mi za teściową, że tak podle potraktowała moją córkę na komunii. Dałam jej nauczkę”
Wszyscy w restauracji przestali jeść. „To, co ta matka zrobiła przy stole, przechodzi ludzkie pojęcie”
Widok, który zastałam przy stoliku obok, sprawił, że na sali zapadła absolutna cisza, a ja do teraz zadaję sobie pytanie: gdzie leży granica między naturalnym macierzyństwem a zachowaniem, które w miejscu publicznym po prostu przechodzi ludzkie pojęcie?
Wszystko zaczęło się bardzo zwyczajnie, lokal był pełen rodzin z dziećmi, panował gwar, a zapach świeżej pizzy unosił się w powietrzu. Obok nas usiadła młoda, na oko bardzo troskliwa mama z około dwuletnim maluszkiem. Wszystko było w porządku do momentu, gdy na stole pojawiło się główne danie, a kobieta, zamiast sięgnąć po słoiczek czy plastikowy nożyk, zaczęła karmić dziecko w sposób, który sprawił, że dosłownie wszyscy wokół przestali jeść. Widziałam w oczach gości zmieszanie, a u niektórych nawet wyraźny dyskomfort, bo to, co działo się na naszych oczach, było czymś, czego nikt z nas nie spodziewałby się zobaczyć w eleganckim lokalu. Powrót do natury czy brak wyczucia miejsca i sytuacji? Młoda mama, chcąc podać dziecku kawałek miękkiego warzywa i mięsa z własnego talerza, najpierw je sama przeżuła. Widok dorosłej osoby, która dzieli się posiłkiem w ten sposób przy restauracyjnym stole, był dla wielu po prostu nie do przyjęcia. Poczułam się wtedy bardzo dziwnie, bo nie potrafiłam oprzeć się wrażeniu, że istnieją pewne granice intymności. W restauracji, gdzie każdy płaci za komfort i estetykę podania potraw, takie sceny budzą naturalny opór. Czy naprawdę w dobie powszechnego dostępu do widelców, rozgniataczy i dziecięcego menu, musimy wracać do metod, które dla postronnych obserwatorów są po prostu niehigieniczne i krępujące? Higiena kontra matczyny instynkt Jako matka uważam też, że podawanie dziecku jedzenia w ten sposób jest bardzo niehigieniczne. Patrzyłam na tę mamę i zastanawiałam się, czy ona naprawdę uważa to za najlepszy sposób, czy po prostu zapomniała, że nie jest w swojej kuchni, gdzie nikt jej nie ocenia. Gwar restauracji nagle ucichł, bo ludzie zaczęli się sobie nawzajem przyglądać, a potem dyskretnie odwracać wzrok w stronę okien. To nie był hejt, to było po prostu ogólne poczucie, że uczestniczymy w czymś zbyt prywatnym, czymś, co nie powinno dziać się nad talerzem w miejscu publicznym. Czy instynkt, który podpowiada nam, by za wszelką cenę nakarmić dziecko, powinien całkowicie wyłączać nasze poczucie dobrych manier i zasad higieny panujących w społeczeństwie? Czy w restauracji wolno nam wszystko w imię macierzyństwa? Najbardziej uderzyło mnie to, że młoda kobieta kompletnie nie zauważyła konsternacji, jaką wywołała. Była tak zapatrzona w swoje dziecko, że nie docierały do niej karcące spojrzenia kelnerów ani fakt, że starsza para przy sąsiednim stoliku poprosiła o zapakowanie reszty jedzenia na wynos i szybko wyszła. Wierzę w wolność i karmienie piersią w miejscach publicznych (co sama robiłam), ale przeżuwanie jedzenia przy stole to dla mnie zupełnie inny poziom, który uderza w podstawy kultury jedzenia w grupie. Chciałabym poznać opinię innych matek. Czy ja faktycznie jestem zbyt surowa i staroświecka, czy może jednak macierzyństwo nie zwalnia nas z myślenia o tym, jak nasze zachowanie wpływa na komfort osób postronnych? Kochajmy nasze dzieci ponad wszystko, ale szanujmy też przestrzeń publiczną, która należy do nas wszystkich. Nie róbmy z restauracji miejsca, w którym zasady higieny i dobrego smaku przestają istnieć tylko dlatego, że tak jest naturalnie. Kasia Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Urodziłam jedno dziecko, a w domu mam dwoje. Mąż nawet palcem nie kiwnie przy małej”
„Znalazłam w szafie białą kopertę i zabrakło mi tchu. To dlatego Marek zostawił mnie samą z dzieckiem”
Leżałam na boku, wpatrzona w pustą stronę łóżka, na której jeszcze kilka miesięcy temu sypiał Marek. Ciszę nocną przerywał jedynie miarowy oddech mojej trzymiesięcznej córeczki, Lenki, która spała w łóżeczku obok. W teorii miało to być najpiękniejsze lato naszego życia – pierwsze wspólne wakacje z dzieckiem, spacery brzegiem morza, wspólne kąpiele i ta euforia, o której piszą w kolorowych magazynach. W praktyce zostałam sama w czterech ścianach wynajętego mieszkania, z rozstępami na brzuchu i sercem rozbitym na drobne kawałki.
Marek odszedł, gdy Lenka miała zaledwie sześć tygodni. Powiedział, że to go przerosło, że nie tak wyobrażał sobie ojcostwo i że musi odnaleźć siebie, bo w domu czuje się jak w klatce. Zostawił mnie z długami, niewypłaconym zasiłkiem macierzyńskim i dzieckiem, które co noc budziło się z płaczem, jakby wyczuwając moją rozpacz. Przez te wszystkie tygodnie karmiłam ją łzami, zastanawiając się, co zrobiłam nie tak. Czy byłam zbyt zmęczona? Czy za mało o siebie dbałam? Czy to moja wina, że płacz noworodka przegonił miłość jego życia? Pewnego popołudnia, gdy Lenka w końcu zasnęła, postanowiłam przejrzeć kartony z rzeczami, które Marek zostawił w szafie. Chciałam je po prostu wyrzucić, spalić, pozbyć się każdego śladu po człowieku, który nas porzucił. Na samym dnie pudełka z dokumentami znalazłam małą, białą kopertę z napisem: „Dla Lenki, na przyszłość”. Słuchałam i wzbierał we mnie gniew Moje serce przyspieszyło. Myślałam, że to może jakieś pieniądze, polisa, cokolwiek, co pomoże nam przetrwać kolejny miesiąc. Ale w środku był tylko stary pendrive i odręcznie napisana notatka: „Kiedyś jej to puść”. Podłączyłam urządzenie do laptopa, drżącymi rękami klikając w jedyny folder. Były tam nagrania wideo. Pierwsze pochodziło z dnia, w którym dowiedzieliśmy się o ciąży. Marek skakał z radości, całował mój brzuch, krzyczał do kamery, że będzie najlepszym tatą na świecie. Kolejne filmy były relacją z każdego tygodnia − Marek dokumentował, jak rośnie mój brzuch, jak wybierał łóżeczko, jak składał wózek, klnąc pod nosem, ale śmiejąc się do obiektywu. − Hej, mała fasolko − mówił na nagraniu z siódmego miesiąca. − Czekamy tu na ciebie. Twój tata już kupił ci pierwsze korki do piłki, choć mama mówi, że będziesz baletnicą. Obiecuję ci, że zawsze będę obok. Zawsze. Słuchałam tych słów i czułam, jak wzbiera we mnie fala gniewu. Jak mógł to mówić? Jak mógł tak kłamać? Przewijałam nagrania, aż dotarłam do ostatniego. Data: dzień naszego wypisu ze szpitala. Marek siedział w samochodzie, Lenka spała w foteliku obok niego. Jego twarz była szara, oczy podkrążone, ręce mu drżały. − Nie umiem tego robić − szeptał do kamery, gdy ja wchodziłam jeszcze do apteki po leki. − Boję się jej dotknąć. Boję się, że ją zepsuję. Każdy jej płacz przeszywa mnie jak nóż. Widzę, jak Ania cierpi, jak jest zmęczona, a ja nie potrafię jej pomóc. Czuję się jak oszust. Wszyscy mówili, że będę wiedział, co robić, a ja nie wiem nic. Jestem przerażony, że zawiodę was obie tak bardzo, że nie będzie już powrotu. To nagranie trwało zaledwie minutę, ale zmieniło wszystko. Zrozumiałam, że Marek nie odszedł dlatego, że nas nie kochał. Odszedł, bo jego lęk przed byciem nieidealnym okazał się silniejszy niż instynkt. Nie potrafił znieść widoku mojej słabości, bo sam czuł się najsłabszy na świecie. Partnerstwo, o którym marzyliśmy, rozbiło się o mur niewypowiedzianych lęków i presji, by być super-tatą od pierwszej sekundy. Trzy dni później zadzwonił domofon Zamknęłam laptopa i podeszłam do łóżeczka Lenki. Mała otworzyła oczy i po raz pierwszy świadomie się do mnie uśmiechnęła. W tym jednym uśmiechu zobaczyłam całą siłę, której Marek nie potrafił w sobie znaleźć. Trzy dni później zadzwonił domofon. Marek stał pod drzwiami. Wyglądał fatalnie, schudł, był nieogolony. W rękach trzymał małą paczkę pieluch i butelkę wody. − Nie przyszedłem prosić o wybaczenie − powiedział cicho, nie patrząc mi w oczy. − Przyszedłem zapytać, czy mogę potrzymać ją przez pięć minut. Chcę spróbować jeszcze raz, nawet jeśli będę się trząsł ze strachu. Nie zaprosiłam go do środka z radosnym okrzykiem. Droga do odbudowania zaufania była jeszcze bardzo daleka. Ale pozwoliłam mu wejść. Patrzyłam, jak niezdarnie bierze Lenkę na ręce, jak szepcze jej do ucha przeprosiny, o których ona jeszcze nie miała pojęcia. Ciąża i poród zmieniają kobietę, ale ojcostwo potrafi całkowicie złamać mężczyznę, jeśli nie damy mu prawa do lęku. Marek nie był idealny. Był przerażonym chłopcem w ciele mężczyzny. Ale tamtego dnia, patrząc na nich oboje, zrozumiałam, że prawdziwe partnerstwo nie polega na braku kryzysów, ale na odwadze, by wrócić, gdy wszystko inne zawiedzie. Dziś Lenka ma dwa lata. Marek wciąż czasem boi się, że robi coś źle, ale już nie ucieka. A ja? Ja już nie płaczę do poduszki. Wiem, że nasza historia nie jest z bajki, ale jest prawdziwa. A prawda, choć czasem boli, jest jedynym fundamentem, na którym można zbudować prawdziwy dom. Zobacz też: „Znalazłam to w spiżarni w starym pudełku po piernikach. Prawda o mojej nieczułej matce złamała mi serce”
Przez 20 lat uważałam teściową za wroga. Jedno znalezisko w jej torebce sprawiło, że spłonęłam ze wstydu
Przez dwadzieścia lat myślałam, że moja teściowa, Maria, szczerze mnie nienawidzi. Od dnia naszego ślubu była jak chłodny cień kładący się na moim małżeństwie z jej jedynym synem. Nigdy nie pochwaliła mojego obiadu, zawsze poprawiała pościel w sypialni, gdy tylko wyszłam z pokoju, a jej prezenty dla naszych dzieci były praktyczne do bólu – wełniane skarpety, grube rajstopy, nigdy zabawka, o której marzyły.
Dla mnie Maria była uosobieniem surowości i braku empatii. Kiedy zachorowałam i musiałam przejść trudną operację, ona nie przysłała mi nawet kwiatów. Przyszła do naszego domu, wzięła klucze i bez słowa zajęła się dziećmi. Gdy wróciłam ze szpitala, w domu lśniło, a w lodówce stały słoiki z zaprawami, ale ona wyszła, zanim zdążyłam zdjąć płaszcz. Nie usłyszałam „Zdrowiej”, tylko krótkie: „Zupa jest na gazie, nie przypal”. Mój mąż, Paweł, zawsze powtarzał: „Ona taka jest, Aniu. Przeszła w życiu zbyt wiele, by umieć o tym opowiadać”. Nie wierzyłam mu. Myślałam, że to po prostu zły charakter starej, zgorzkniałej kobiety. Znalazłam to w jej torebce i zabrakło mi tchu Prawda przyszła do mnie w najmniej oczekiwanym momencie − w zimny, marcowy wieczór, gdy Maria trafiła do szpitala. Paweł był w delegacji, więc to ja siedziałam na szpitalnym korytarzu, ściskając w dłoniach jej starą, zniszczoną torebkę. Gdy pielęgniarka poprosiła o jej dokumenty, zaczęłam gorączkowo przeszukiwać przegródki. Nie znalazłam tam żadnego listu ani pamiętnika. Znalazłam coś, co zabolało znacznie mocniej. W bocznej kieszonce, zawinięte w sfatygowaną chusteczkę do nosa, leżało zdjęcie. Nie było na nim Pawła, wnuków ani jej zmarłego męża. To było zdjęcie... moje. Wycięte z gazety lokalnej sprzed dziesięciu lat, kiedy dostałam wyróżnienie dla najlepszej nauczycielki w powiecie. Zdjęcie było tak wyświechtane od dotykania, że brzegi niemal rozsypywały się w palcach. Na odwrocie, kulfoniastym pismem, ktoś dopisał: „Moja synowa. Duma rodziny”. Poczułam, jak brakuje mi tchu. Ale to nie był koniec. Obok zdjęcia znalazłam plik małych karteczek − takich, jakie odrywa się z kalendarza. To były notatki robione przez lata. „Ania lubi herbatę z lipy, kupić w zielarskim”. „Ania ma katar, zrobić syrop z cebuli, postawić w piwnicy, żeby nie widziała”. „Kupić wnukom buty z atestem, bo Ania się martwi o ich kręgosłupy”. Wtedy, na tym sterylnym korytarzu, dotarło do mnie, że ta kobieta przez dwie dekady prowadziła cichą wartę nad moim życiem. Jej miłość nie miała głosu, nie miała uśmiechu ani czułych słów, bo Maria urodziła się w świecie, który nauczył ją, że uczucia to słabość, która wystawia cię na cios. Jej surowość była tarczą, a te nielubiane przeze mnie słoiki z zupą i wełniane skarpety były jedynym językiem miłości, jaki znała. W jej oczach zobaczyłam tylko jedną łzę Weszłam na salę, gdy odzyskała przytomność. Wyglądała tak krucho pod tą szpitalną pościelą. Jej oczy spotkały moje i znów zobaczyłam ten cień surowości, który tak dobrze znałam. − Co tu robisz? - wychrypiała. − Dzieci powinny mieć ciepłą kolację. Zamiast się obruszyć, jak robiłam to setki razy wcześniej, po prostu podeszłam i wzięłam jej szorstką, spracowaną dłoń w swoje dłonie. − Dzieci mają kolację, mamo − powiedziałam, po raz pierwszy używając tego słowa bez cienia ironii. − Teraz ja jestem tutaj, żeby pilnować, by tobie było ciepło. Maria nie odpowiedziała. Przez chwilę jej palce drgnęły, jakby chciały uścisnąć moją rękę, ale po sekundzie znów znieruchomiały. Jednak w jej oczach, tych samych, które przez dwadzieścia lat uważałam za zimne, zobaczyłam jedną, jedyną łzę, która spłynęła po policzku prosto w poduszkę. Nie potrzebowałyśmy wielkich wyjaśnień. Tej nocy zrozumiałam, że najpiękniejsze historie miłosne to czasem te, które pisze się nie słowami, ale czystymi oknami, zapasami w spiżarni i wyświechtanym zdjęciem noszonym blisko serca przez dwadzieścia lat. Maria nie była toksyczną teściową. Była kobietą, która kochała mnie tak bardzo, że aż bała się o tym wspomnieć, by nie zapeszyć mojego szczęścia. Od tamtego dnia słoiki z zupą od teściowej smakują inaczej. Smakują najczystszą formą poświęcenia, jakiej kiedykolwiek doświadczyłam. Zobacz też: „Znalazłam to w spiżarni w starym pudełku po piernikach. Prawda o mojej nieczułej matce złamała mi serce”
„Karmię piersią 5-latka i nikomu nic do tego. Przestanę, gdy pójdzie do liceum”
Mój syn, Kacper, skończył właśnie pięć lat i tak – wciąż karmię go piersią, a fakt, że muszę się z tego tłumaczyć, jest dla mnie po prostu skandaliczny.
Kiedy Kacper był malutki, wszyscy bili mi brawo, że karmię naturalnie, że daję mu przeciwciała, że buduję więź. Ale gdy tylko skończył rok, zaczęły się pytania: „A kiedy odstawisz?”, „Przecież on już je schabowe, po co mu to?”. Teraz, gdy mój syn jest rezolutnym przedszkolakiem, który potrafi sam złożyć klocki Lego i opowiedzieć o kosmosie, moja pierś stała się dla otoczenia czymś obrzydliwym albo wręcz niemoralnym. Ludzie nie rozumieją, że to nie jest tylko jedzenie. To nasze bezpieczeństwo, nasz sposób na wyciszenie po trudnym dniu w przedszkolu i najwspanialszy dowód miłości, z którego nie mam zamiaru rezygnować tylko dlatego, że sąsiadka czy pani w kolejce czują dyskomfort. Długie karmienie piersią to nie fanaberia, to świadomy wybór Wiele osób pyta mnie, dlaczego wciąż to robię, sugerując, że pewnie chcę uwiązać syna przy sobie albo że robię mu krzywdę emocjonalną. To bzdura. Kacper jest bardzo samodzielnym chłopcem, odważnym i ciekawym świata, a karmienie piersią daje mu bazę, z której może śmiało ruszać w świat. Światowa Organizacja Zdrowia mówi jasno: karmić należy tak długo, jak chce tego matka i dziecko. Dlaczego więc w naszym społeczeństwie ta granica jest ustawiona tak nisko? Czy mleko matki po drugich urodzinach nagle zamienia się w wodę? Oczywiście, że nie. To wciąż najzdrowszy pokarm, pełen witamin i składników, których nie znajdzie się w żadnym soku czy jogurcie z marketu. Dla mnie to naturalna kontynuacja macierzyństwa i nie widzę powodu, by przerywać coś, co daje mojemu dziecku tyle dobra, tylko dlatego, że komuś innemu wydaje się to dziwne. Presja społeczna i hejt wobec matek karmiących starsze dzieci Najgorsze są sytuacje w miejscach publicznych, choć i tak staram się być dyskretna, bo nie chcę wysłuchiwać agresywnych komentarzy. Ostatnio na placu zabaw Kacper uderzył się w kolano, podbiegł do mnie zapłakany i poprosił o maminą pomoc. Gdy tylko rozpięłam bluzkę, by go uspokoić, usłyszałam za plecami głos innej matki: „Boże, taki wielki koń, to obrzydliwe”. Poczułam się, jakby ktoś oblał mnie kubłem zimnej wody. Dlaczego widok kobiety karmiącej dziecko wywołuje w ludziach taką agresję, a nikt nie reaguje, gdy pięciolatek ssie smoczek albo pije z butelki ze smoczkiem? To jest hipokryzja w najczystszej postaci. Moja pierś jest źródłem ukojenia dla mojego syna. Jeśli komuś to przeszkadza, niech po prostu odwróci wzrok, zamiast wylewać na mnie swój jad i kompleksy. Do kiedy będę karmić? Przestanę, gdy mój syn będzie gotowy Dostałam kiedyś pytanie, czy zamierzam karmić go do liceum. Odpowiedziałam z przekąsem: „A choćby i do matury, jeśli będzie taka potrzeba!”. Oczywiście żartowałam, ale prawda jest taka, że nie wyznaczyłam sobie żadnej daty końcowej. Wierzę w samoodstawienie. Dziecko najlepiej wie, kiedy przestaje potrzebować tej formy bliskości. Zauważyłam, że Kacper prosi o pierś coraz rzadziej − czasem tylko raz dziennie, przed snem, albo gdy dzieje się coś naprawdę trudnego. To proces, który musi wygasnąć naturalnie, bez przemocy, bez smarowania piersi piołunem czy wyjeżdżania na tydzień, żeby zapomniał. Chcę, żeby mój syn dorastał w poczuciu, że jego potrzeby są ważne, a mama jest dla niego bezpiecznym portem. Jeśli uzna, że jest już za duży, sam powie „stop”. A dopóki tego nie zrobi, nikomu nic do tego, co dzieje się w naszym domu. Piszę to, żeby inne mamy, które karmią długo, wiedziały, że nie są same. Nie jesteście wariatkami, nie robicie dzieciom krzywdy. Robicie coś najpiękniejszego na świecie − słuchacie instynktu zamiast plotek. Nasze piersi, nasze dzieci, nasza sprawa. Sylwia, mama Kacpra Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Gdy dziecko wpada w tantrum, jak mantrę mówię to zdanie. Wystarczą 3 słowa
„W starym notesie babci Marii znalazłam dwie zszyte kartki. Gdy przeczytałam jej liścik do mnie, serce mi pękło”
Niektóre sekrety są jak uśpione wulkany – potrafią milczeć przez dekady, by nagle, pod wpływem jednego drobnego szczegółu, wybuchnąć i obrócić w popiół całą naszą wiedzę o własnym pochodzeniu. Gdy w miniony weekend porządkowałam rzeczy po mojej ukochanej, zmarłej przed kilkoma miesiącami babci Marii, nie spodziewałam się, że jeden odręcznie zapisany notes na zawsze zmieni moją definicję słowa „mama”.
Przez trzydzieści lat żyłam w przekonaniu, że moja rodzina była idealna. Moja mama, elegancka i wiecznie zapracowana kobieta sukcesu, rzadko miała dla mnie czas, więc to babcia Maria ukształtowała moją wrażliwość. To ona czytała mi bajki do poduszki, ocierała łzy po rozbitym kolanie i uczyła, jak być dobrym człowiekiem. Kiedy babcia odeszła, poczułam, że straciłam swój jedyny prawdziwy dom. Wczoraj postanowiłam przejrzeć jej dawną, drewnianą komodę. Na samym dnie szuflady, zawinięty w haftowaną serwetę, leżał gruby, bordowy notes, w którym babcia przez lata własnoręcznie przepisywała dla mnie baśnie Andersena i braci Grimm, gdy byłam małą dziewczynką. Zaszyta strona w starym notesie z bajkami, czyli prawda, która miała zniknąć Zaczęłam kartkować ten pożółkły brulion, chłonąc wzrokiem równe, staranne pismo babci. Przypomniałam sobie każdą noc, gdy czytała mi te opowieści. Jednak na samym końcu notesu, tuż za bajką o Królowej Śniegu, zauważyłam coś dziwnego. Dwie ostatnie kartki zostały ze sobą bardzo gęsto i starannie zszyte grubą, białą nicią. Wyglądało to tak, jakby babcia za wszelką cenę chciała ukryć to, co tam zapisała. Moje serce zaczęło bić jak oszalałe. Wzięłam małe nożyczki do paznokci i delikatnie, z drżeniem rąk, zaczęłam rozcinać nitkę po nitce. Gdy rozłożyłam sklejone strony, moim oczom ukazała się nie kolejna baśń, ale urzędowy dokument z pieczątką ośrodka adopcyjnego z 1996 roku oraz odręczny list pisany przez babcię Marysię w noc moich narodzin. „Moja najdroższa Natalko” − pisała babcia drżącym pismem. „Gdy czytasz te słowa, pewnie jesteś już dorosłą kobietą. Musisz wiedzieć, że kobieta, którą nazywasz mamą, nie nosiła cię pod sercem. Moja córka, a twoja przyszywana matka, adoptowała cię tylko po to, by ratować swoje małżeństwo i pokazać światu, że jest idealna. Gdy mąż i tak ją zostawił pół roku później, oddała cię mnie, mówiąc, że dziecko niszczy jej karierę. To ja cię wychowałam, to ja walczyłam o ciebie w urzędach i to ja jestem twoją prawdziwą matką, choć system kazał mi być tylko twoją babcią. Ukrywam to, bo nie chcę, żebyś dorastała w poczuciu, że byłaś niechcianym dzieckiem”. Ból, który rozdarł mi serce, czyli zderzenie z rodzinnym kłamstwem Zamurowało mnie. Poczułam, jak powietrze ulatuje z moich płuc, a ściany pokoju zaczynają się na mnie zapadać. Przez całe życie wierzyłam w rodzinną legendę o tym, jak moja mama ciężko pracowała na nasz byt, dlatego nie mogła być blisko. Wspierałam ją, usprawiedliwiałam jej chłód i wieczną nieobecność. Tymczasem prawda była potworna − byłam dla niej tylko luksusowym gadżetem, zabawką, która miała zatrzymać męża, a gdy ten odszedł, zostałam porzucona jak zbędny mebel. Całe moje dzieciństwo, każde wspomnienie ciepłego rosołu, zapachu ciasta drożdżowego i czułych uścisków − to wszystko była miłość mojej babci, która dobrowolnie zgodziła się na rolę tej drugiej, byle tylko chronić moją psychikę przed prawdą o egoizmie własnej córki. Babcia Maria do końca swoich dni udawała przed całym światem, że wszystko jest w porządku. Pozwalała mojej mamie przyjeżdżać raz w miesiącu, przywozić drogie prezenty i robić sobie ze mną zdjęcia, które potem dumnie pokazywała znajomym z pracy. Koniec z teatrem pozorów − wybieram prawdę Wieczorem zadzwoniłam do mojej mamy. Przyszła do mnie, elegancka jak zawsze, pachnąca drogimi perfumami. Gdy położyłam przed nią bordowy notes z rozciętymi stronami, jej idealna twarz natychmiast stężała. Nie zalała się łzami, nie zaczęła przepraszać. Spojrzała na mnie z chłodnym dystansem i powiedziała: „I tak byś się kiedyś dowiedziała. Maria zawsze była zbyt sentymentalna. Dałam ci dobre życie, opłaciłam studia, czego jeszcze ode mnie chcesz?”. W tym jednym momencie poczułam, jak opada ze mnie cały ciężar żalu. Zrozumiałam, że ta kobieta nigdy nie była i nie będzie moją matką. Matką była ta skromna starsza pani w kwiecistym fartuchu, która zmarła w szpitalu, trzymając mnie za rękę. Jej genów nie mam, ale to jej serce bije we mnie każdego dnia. Babcia Maria nie tylko uratowała mnie przed domem dziecka, ale podarowała mi najpiękniejsze, bezpieczne dzieciństwo, ukrywając swój własny ból na dnie szafy, zaszyty białą nicią. Wróciłam do notesu babci. Przejrzałam go raz jeszcze i na samej okładce dopisałam: „Dziękuję ci, Mamo Mario. Twoja baśń była prawdziwa”. Dziś już nie płaczę z żalu. Płaczę ze wzruszenia nad ogromem miłości, jakiej doświadczyłam od kobiety, która dla mnie zrezygnowała z własnej dumy. Geny to tylko biologia, ale prawdziwa miłość to decyzja, którą babcia podejmowała każdego poranka, gdy budziła mnie do szkoły. Zobacz też: „Znalazłam koślawy rysunek dziecka w starym albumie. Wybielona plama kryła mroczny sekret mojego męża”
„Jestem matką, więc opiekuję się dzieckiem w wakacje. Moja córka to nie zbędny balast”
Czy zapisywanie dzieci na przedszkolne dyżury wakacyjne to konieczność współczesnego rynku pracy, czy raczej ucieczka rodziców przed trudami wychowania? Przeczytaj poruszający list matki, która głośno sprzeciwia się oddawaniu maluchów do placówek w okresie letnim, argumentując, że wolny czas z rodziną to najcenniejszy dar, jaki możemy przekazać dziecku.
Szanowna Redakcjo, piszę do Was te słowa po fali dyskusji, jaka przetoczyła się na grupie rodziców naszego przedszkola w sprawie zapisów na letnie dyżury, bo po prostu pękło mi serce. Jestem matką, więc moim naturalnym obowiązkiem i największą radością jest opieka nad własnym dzieckiem w wakacje, a to, jak łatwo inni rodzice próbują pozbyć się swoich maluchów na lipiec i sierpień, budzi we mnie głęboki smutek. Moja czteroletnia córka, Zosia, przez cały rok ciężko pracuje, uczy się wierszyków, rano wstaje przed świtem i musi dostosować się do sztywnego rytmu placówki, więc lato traktuję jako nasz święty czas na budowanie bliskości. Tymczasem wokół mnie widzę matki, które już w kwietniu przeżywały logistyczną panikę i walczyły o miejsca na dyżurach wakacyjnych w obcych przedszkolach na drugim końcu miasta, byle tylko ich dziecko nie siedziało w domu. Moja córka to nie jest żaden zbędny balast ani uciążliwy grat, który muszę gdzieś upchnąć na osiem godzin dziennie, żeby móc swobodnie pić kawę i udawać, że nie mam zobowiązań. Rozumiem, że praca zawodowa jest ważna, ale nie potrafię pojąć, jak można dobrowolnie odbierać dziecku jedyne w roku tygodnie wolności od rygoru i zamykać je w murach placówki, kiedy słońce świeci najpiękniej. Wakacje to czas na odpoczynek i wolność dla małego człowieka Przedszkolaki w dzisiejszych czasach są niesamowicie przebodźcowane, zmęczone i zestresowane wieczną presją czasu, która towarzyszy nam od poniedziałku do piątku. Letnie miesiące powinny być dla nich czasem, kiedy budzą się bez budzika, biegają boso po trawie, jedzą truskawki prosto z krzaka i po prostu nudzą się pod okiem kochającej mamy. Posyłanie dziecka na dyżur wakacyjny, gdzie grupy są łączone, opiekunki często obce, a dzieci z różnych placówek nie znają się nawzajem, to fundowanie maluchowi kolejnego stresu adaptacyjnego w środku lata. Ja wolę zreorganizować całe nasze życie, wziąć urlop bezpłatny, pracować wieczorami czy poprosić o wsparcie męża, byle tylko dać Zosi poczucie, że dom to jej najbezpieczniejsza baza. Dziecko potrzebuje nas, naszej uwagi i wspólnego lenistwa, a nie kolejnych zorganizowanych zajęć według narzuconego z góry grafiku w dusznym budynku. Macierzyństwo to odpowiedzialność za wspólny czas, a nie wieczna ucieczka Często słyszę od innych kobiet argument, że one muszą odpocząć, że dziecko w domu to wieczna awantura i że przedszkole zapewnia maluchowi lepszą rozrywkę niż nudząca się mama. To jest dla mnie przerażający dowód na kryzys współczesnego rodzicielstwa, w którym własna pociecha staje się problemem i ciężarem, od którego trzeba uciec za wszelką cenę. Jeśli nie potrafimy spędzić z własnym dzieckiem dwóch tygodni na wsi, na spacerach po lesie czy na wspólnym budowaniu zamków z piasku, to znaczy, że coś poszło bardzo nie tak w naszych relacjach. Dziecko uczy się nas, a my uczymy się jego właśnie wtedy, gdy zdejmujemy z siebie maski zagonionych pracowników i stajemy się po prostu rodziną bez planu na kolejną godzinę. Moja córka rozkwita latem, staje się odważniejsza, więcej mówi i widzę, jak bardzo potrzebuje mojej bliskości, którą aż chłonie. Nie zamienię tych chwil na żaden przedszkolny dyżur. Przestańmy traktować dzieci jak projekt do oddelegowania instytucjom Apeluję do wszystkich mam, które bezrefleksyjnie podpisują deklaracje na letnie dyżury: zatrzymajcie się na chwilę i pomyślcie, co jest naprawdę ważne dla Waszych dzieci. Szkoła i przedszkole to wspaniałe instytucje, ale one nie mogą zastąpić dziecku matczynego ciepła i poczucia, że jest się chcianym i ważnym członkiem rodziny, a nie tylko obowiązkiem do odhaczenia w kalendarzu. Mądre macierzyństwo wymaga od nas czasami rezygnacji z własnego komfortu, z idealnego porządku w domu czy z dodatkowych zarobków na rzecz tego jednego, cichego popołudnia na kocu w ogrodzie. Zamiast szukać kolejnych miejsc, gdzie można bezpiecznie zostawić dziecko, zacznijmy uczyć się cieszyć ich obecnością, ich śmiechem i tym pięknym, brudnym od lodów latem. Ja z dumą mówię, że lipiec i sierpień spędzam z córką w domu, bo to mój świadomy wybór i największy przywilej, z którego nie zrezygnuję dla żadnej kariery. Pokażmy naszym dzieciom, że są dla nas darem, a nie balastem, bo miłość mierzy się czasem, który jesteśmy w stanie im podarować wtedy, gdy najbardziej tego potrzebują. Agata Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Moja mama nadała mi to imię w latach 80. Dziś wstydzę się przedstawiać nowym znajomym”
„Znalazłam koślawy rysunek dziecka w starym albumie. Wybielona plama kryła mroczny sekret mojego męża”
Myślałam, że jesteśmy idealną, szczęśliwą rodziną. Jeden stary rysunek mojego synka, schowany na dnie szafy, pokazał mi, jak bardzo się myliłam. Gdy pod światło zobaczyłam, co mąż kazał mu zamazać, zabrakło mi tchu.
Przez siedem lat żyłam w sterylnej, idealnej bajce, którą sama sobie utkałam z codziennych radosnych uśmiechów mojego synka i troskliwości męża. Wystarczyło jednak jedno deszczowe popołudnie i stary szkolny album, bym zrozumiała, że pod tą piękną fasadą kryła się tajemnica, która mogła doprowadzić do niewyobrażalnej tragedii, podczas gdy ja żyłam w błogiej nieświadomości. Wciąż nie potrafię powstrzymać płaczu, a moje serce kołacze się w piersi jak oszalałe. Wszystko wydarzyło się wczoraj, gdy mój siedmioletni syn, Kubuś, poszedł do szkoły, a ja postanowiłam w końcu uporządkować kartony na dnie szafy w sypialni. Znalazłam tam jego album z rysunkami z przedszkola. Przeglądałam te koślawe domki, słoneczka i autka, uśmiechając się pod nosem, aż dotarłam do rysunku zrobionego rok temu, na przełomie zimy i wiosny. Przedstawiał naszą trójkę − mnie, mojego męża Tomka i Kubusia. Jednak w rogu kartki, tuż obok postaci taty, znajdowała się wielka, brzydka plama zrobiona grubą warstwą białego korektora biurowego. Wyglądało to tak, jakby dziecko chciało coś tam rozpaczliwie wymazać. Biała plama na rysunku siedmiolatka, czyli ślad, który zaczął parzyć Zaczęłam przyglądać się tej kartce pod światło. Korektor był stary, zaczął się łuszczyć. Z czystej, babskiej ciekawości wzięłam mały pilniczek i zaczęłam delikatnie, milimetr po milimetrze, zdrapywać białą warstwę. Spodziewałam się tam zobaczyć nabazgranego potwora albo nieudaną próbę narysowania psa. Gdy spod bieli wyłonił się czarny kształt, w pokoju zapadła tak przerażająca cisza, że słyszałam bicie własnego serca. Kubuś narysował tam wielki samochód z pękniętą szybą, a obok postać taty, który trzymał się za głowę. Pod spodem, dziecięcym pismem, było napisane: „Sekret taty i Kubusia. Mama ma nie wiedzieć”. Zamurowało mnie. Poczułam, jak krew odpływa mi z twarzy. Moje myśli natychmiast cofnęły się o rok, do lutego, kiedy mój mąż wrócił wieczorem z synem z sanek. Pamiętam, że Tomek był wtedy dziwnie blady, a na boku naszego auta zobaczyłam potężne wgniecenie. Mąż tłumaczył mi ze stoickim spokojem, że na parkingu pod lasem ktoś w nich cofnął, gdy oni zjeżdżali z górki, a on sam ma ból głowy, bo chyba przewiało go na mrozie. Uwierzyłam mu. Przecież Tomek to chodząca odpowiedzialność, najlepszy mąż i ojciec. Dlaczego więc kazał dziecku zamazać ten wypadek korektorem i zmusił je do milczenia? Męski pakt milczenia, który o mało nie doprowadził do tragedii Gdy Kubuś wrócił ze szkoły, usiadłam z nim na dywanie i pokazałam mu rysunek. Na widok zdrapanego korektora moje małe dziecko wybuchło tak strasznym, spazmatycznym płaczem, że aż zaczęło się krztusić. Wtulił się we mnie i przez łzy wyznał prawdę, którą nosił w swoim małym serduszku przez równe dwanaście miesięcy. Tamtego dnia pod lasem nie było żadnego obcego kierowcy. Mąż, chcąc zaimponować synowi, postanowił zrobić na zaśnieżonej leśnej drodze tak zwany kontrolowany poślizg. Stracił panowanie nad kierownicą i z impetem uderzyli w drzewo. Szyba pękła, a Tomek uderzył głową w kierownicę tak mocno, że na chwilę stracił przytomność. Kubusiowi nic się nie stało, ale przeżył potworny horror, myśląc, że jego tacie coś się stało. Gdy Tomek odzyskał świadomość, zamiast wezwać pogotowie, błagał zapłakanego siedmiolatka: „Kubuś, jeśli powiesz mamie, ona pęknie z żalu i nas zostawi. To nasz męski sekret, musimy chronić mamusię”. Później w domu Tomek dał synowi korektor i patrzył, jak mały zamazuje prawdę. Cena za święty spokój, czyli jak odbudować zaufanie w rodzinie Siedziałam na podłodze, tuląc mojego syna, i czułam, jak wzbiera we mnie gigantyczna wściekłość na męża. Nie dlatego, że miał wypadek − wypadki się zdarzają. Ale dlatego, że zrobił z naszego siedmioletniego dziecka zakładnika swojego błędu i tchórzostwa! Wpędził syna w potworne poczucie winy i zmusił do okłamywania jedynej osoby, która powinna być dla niego ostoją bezpieczeństwa. Kubuś przez rok budził się w nocy z krzykiem, a ja myślałam, że to przez szkołę. A on po prostu dźwigał ciężar tajemnicy, która była ponad siły jego małej psychiki. Wieczorem, gdy Tomek wrócił z pracy, położyłam rysunek na stole. Nie krzyczałam. Pokazałam mu zdrapany korektor i zapłakane oczy naszego syna, który w końcu mógł spokojnie zasnąć, wiedząc, że mama już wie. Mąż usiadł na krześle i ukrył twarz w dłoniach, a spod jego palców zaczęły płynąć łzy. − Bałem się, że mnie znienawidzisz, że uznasz mnie za nieodpowiedzialnego ojca − szeptał. Droga do wybaczenia będzie bardzo długa. Zrozumiałam, że w dążeniu do bycia idealnym rodzicem mężczyźni potrafią popełnić błędy, które niszczą emocjonalnie ich własne dzieci. Prawda, nawet ta najgorsza i najbardziej bolesna, jest tysiąc razy lepsza niż sterylne kłamstwo z korektora. Dzisiaj mój syn śpi spokojnie, a ja wiem jedno − w moim domu nie ma już miejsca na żadne męskie sekrety. Bo miłość, która boi się prawdy, nie jest żadną miłością. Zobacz też: „W piwnicy pod stosem pudeł leżał stary pamiętnik mamy. Jej ostatni wpis sprawił, że wybuchłam płaczem”
Darmowe obiady w szkołach? „To wstyd, jeśli matka nie gotuje w domu”
Uważam, że pomysł darmowych posiłków w szkole to ogromny błąd, który promuje lenistwo, zdejmuje z rodziców odpowiedzialność za własne potomstwo i sprawia, że zaczynamy zapominać o fundamentalnych wartościach rodzinnych.
Odkąd pamiętam, w moim rodzinnym domu zapach domowego, ciepłego posiłku był symbolem miłości, troski i bezpieczeństwa, a nie jakimś przykrym obowiązkiem, który można bezdusznie zrzucić na szkolną stołówkę. Dzisiaj, jako mama dwójki dzieci, nie wyobrażam sobie dnia, w którym moje maluchy wróciłyby ze szkoły najedzone masową, bezosobową zupą ze wspólnego kotła, podczas gdy w domu na stole nie czekałby na nie świeży obiad ugotowany moimi własnymi rękami. Dla mnie to jest po prostu wielki wstyd, jeśli dorosła, sprawna kobieta nie potrafi lub po prostu nie chce ugotować porządnego posiłku dla własnej rodziny, czekając, aż państwo zrobi to za nią za darmo. Finansowanie obiadów wszystkim uczniom z naszych podatków to tworzenie społeczeństwa roszczeniowego, w którym rodzice stają się jedynie pionkami, a nie prawdziwymi opiekunami dbającymi o domowe ognisko. Domowy obiad to fundament i najpiękniejsza tradycja każdej rodziny Nie rozumiem, dlaczego współczesny świat próbuje nam wmówić, że codzienne gotowanie dla dzieci to udręka i strata czasu, którą należy jak najszybciej wyeliminować za pomocą państwowych dotacji. Wspólne jedzenie posiłku po powrocie ze szkoły to najważniejszy moment naszego dnia, czas, kiedy siadamy razem przy stole, rozmawiamy o ocenach, o problemach w klasie i po prostu jesteśmy blisko siebie. Posiłek przygotowany przez mamę ma zupełnie inny smak, bo stoi za nim uwaga, znajomość smaków własnego dziecka i chęć podarowania mu tego, co najlepsze i najzdrowsze. Szkolna stołówka, choćby nie wiem jak nowoczesna, nigdy nie zastąpi dziecku ciepła rodzinnego domu i poczucia, że ktoś na nie czekał z ciepłą zupą. Darmowe obiady dla każdego, bez względu na to, czy rodzice zarabiają mało, czy pękają od nadmiaru gotówki, to odbieranie nam tej pięknej tradycji i sprowadzanie matki do roli kogoś, kto tylko rano wypycha dziecko za drzwi. Jeśli od małego będziemy uczyć dzieci, że jedzenie dostaje się w szkole z automatu, to wyrosną one w przekonaniu, że dom to tylko sypialnia, a rodzina nie musi o siebie nawzajem dbać w tak podstawowych sprawach jak codzienne wyżywienie. Finansowanie posiłków bogatym to niesprawiedliwość społeczna Kolejną kwestią, która budzi mój głęboki sprzeciw, jest absurdalne założenie, że darmowe posiłki miałyby przysługiwać absolutnie każdemu uczniowi, bez względu na status materialny jego rodziców. Rozumiem i w pełni popieram pomoc dzieciom z rodzin ubogich, wielodzietnych czy tych, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej − im państwo ma obowiązek pomóc, by żadne dziecko w Polsce nie chodziło głodne. Ale dlaczego z moich ciężko zarobionych pieniędzy i podatków mają być opłacane obiady dla dzieci lokalnych biznesmenów, dyrektorów korporacji czy ludzi, którzy bez problemu mogą pozwolić sobie na prywatnego kucharza? To jest rażąca niesprawiedliwość i marnowanie publicznych środków, które zamiast na modernizację sal, lepsze podręczniki czy wyższe pensje dla nauczycieli, pójdą na darmowe kotlety dla rodzin, które tego wsparcia w ogóle nie potrzebują. Jeśli kogoś stać na drogie wakacje, nowoczesny samochód i markowe ubrania dla dziecka, to stać go również na opłacenie szkolnego abonamentu obiadowego lub po prostu na zrobienie zakupów i ugotowanie posiłku w domu. Państwo nie powinno wyręczać zamożnych ludzi z ich podstawowych obowiązków rodzicielskich, bo to prowadzi do sytuacji, w której bogaci stają się jeszcze bardziej roszczeniowi, a budżet oświatowy pęka w szwach od nieprzemyślanych wydatków. Powrót do odpowiedzialności za wychowanie własnych dzieci Musimy w końcu głośno powiedzieć, że bycie rodzicem to nie jest tylko dawanie życia, ale przede wszystkim codzienna, ciężka praca, której elementem jest dbanie o to, co nasze dzieci jedzą. Jeśli matka ma czas na przeglądanie internetu, zakupy w galerii czy spotkania z koleżankami, a twierdzi, że nie ma godziny na ugotowanie rosołu czy upieczenie kurczaka, to dla mnie jest to zwyczajne lenistwo i brak odpowiedzialności. Przestańmy szukać wymówek w braku czasu i nowoczesnym stylu życia, bo nasze prababki pracowały fizycznie w polu, nie miały blenderów ani zmywarek, a na stole zawsze stał ciepły posiłek dla całej gromadki dzieci. Mądre wychowanie polega na uczeniu dzieci szacunku do pracy rodziców, do wysiłku włożonego w przygotowanie posiłku i do wartości, jakie niesie ze sobą wspólny domowy stół. Nie dajmy się zwariować i nie pozwólmy, by szkoła przejęła każdą sferę życia naszych dzieci, bo na końcu obudzimy się w świecie, w którym instytucje państwowe będą robić wszystko, a rola rodzica ograniczy się do płacenia rachunków. Brońmy tradycji domowego gotowania, bo to właśnie z tych prostych, codziennych gestów rodzi się najsilniejsza więź, której żaden darmowy szkolny posiłek nigdy nie będzie w stanie zastąpić. Mama Asia Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Wychowujemy pokolenie dzieci na łańcuchu. Sytuacja z komunii najlepszym dowodem”
Nauczyciele powinni dyżurować w wakacje. „I tak nie mają co robić, a rodzice pracują”
Chcę głośno i otwarcie powiedzieć o problemie, o którym większość rodziców rozmawia tylko po kryjomu: nauczyciele powinni mieć obowiązkowe dyżury w trakcie wakacji, ponieważ oni i tak nie mają wtedy nic mądrego do roboty, a my, pracujący rodzice, musimy stawać na głowie, żeby nie stracić zatrudnienia.
Mój syn kończy właśnie drugą klasę szkoły podstawowej, a ja od miesiąca nie śpię po nocach, analizując kalendarz i próbując zapełnić dwa miesiące wolnego czasu, który szkoła funduje nam z automatu. Pracuję w biurze na pełen etat, mój mąż również, a nasz roczny urlop wypoczynkowy to zaledwie dwadzieścia sześć dni, których przecież nie możemy wziąć jednocześnie, jeśli chcemy spędzić choć tydzień razem. To jest absolutny skandal, że system edukacji w Polsce całkowicie ignoruje realia współczesnego rynku pracy i zostawia nas samych sobie z opieką nad dziećmi na blisko siedemdziesiąt dni w roku. Nauczyciele zasłaniają się zmęczeniem i Kartą Nauczyciela, a prawda jest taka, że dwa miesiące pełnopłatnego wolnego to archaiczny luksus, na który nie może sobie pozwolić żadna inna grupa zawodowa w tym kraju. Logistyczny koszmar pracujących rodziców w czasie letnich miesięcy Kiedy zaczynają się wakacje, w naszym domu kończy się jakikolwiek spokój, a zaczyna nerwowe liczenie dni i pieniędzy na kolejne formy przetrwania. Moje koleżanki z pracy, które też mają dzieci w wieku szkolnym, biorą urlopy na zmianę z mężami, co oznacza, że przez całe lato mijają się w drzwiach i w ogóle nie spędzają czasu jako małżeństwo. Ci, którzy mają szczęście, podrzucają dzieci dziadkom, ale moi rodzice wciąż pracują, a teściowie mieszkają na drugim końcu Polski i są zbyt schorowani, by zająć się energicznym ośmiolatkiem. Zostają nam płatne półkolonie, których ceny w tym roku po prostu zwalają z nóg i sprawiają, że człowiek zaczyna zastanawiać się nad sensem chodzenia do pracy. Za pięć dni opieki w mieście, od godziny ósmej do szesnastej, trzeba zapłacić ponad tysiąc złotych od dziecka, co przy dwóch miesiącach daje kwotę, która rujnuje nasz domowy budżet na całe półrocze. Dlaczego publiczne placówki, które są utrzymywane z naszych podatków, stoją puste przez całe lato, podczas gdy rodzice muszą płacić prywatnym firmom za to, by ich dzieci nie siedziały same w domu? Szkoły mają doskonałą infrastrukturę, boiska, sale gimnastyczne i świetlice, które mogłyby służyć dzieciom przez cały lipiec i sierpień, gdyby tylko kadra pedagogiczna zeszła na ziemię i zaczęła pracować tak jak reszta społeczeństwa. Dwa miesiące wolnego dla nauczycieli to niesprawiedliwy relikt przeszłości Nie rozumiem, dlaczego zawód nauczyciela ma być traktowany w tak wyjątkowy, uprzywilejowany sposób, skoro inne branże również wiążą się z ogromnym stresem i odpowiedzialnością. Lekarze, pielęgniarki, urzędnicy czy pracownicy korporacji pracują przez cały rok, mając do dyspozycji standardowy urlop, i nikt nie zamyka szpitali czy urzędów na dwa miesiące, bo kadra musi odpocząć. Nauczyciele często narzekają na swoje zarobki i warunki pracy, ale milczą, gdy temat schodzi na wolne soboty, ferie zimowe, przerwy świąteczne i gigantyczne wakacje. Gdyby w szkołach wprowadzono system dyżurów wakacyjnych, na wzór tego, jak działają przedszkola publiczne, problem opieki przestałby istnieć dla tysięcy polskich rodzin. Pedagodzy mogliby wymieniać się na dyżurach, pracując na przykład przez trzy tygodnie lata, co w żaden sposób nie odebrałoby im prawa do normalnego, miesięcznego wypoczynku. Resztę czasu spędzaliby na prowadzeniu zajęć opiekuńczo-wychowawczych, grach zespołowych czy wyjściach do kina z dziećmi, które zamiast nudzić się przed ekranem telewizora, miałyby zapewniony bezpieczny czas. To nie jest kwestia złośliwości wobec nauczycieli, ale zwykłego, społecznego pragmatyzmu i dostosowania archaicznych przepisów do realiów, w których oboje rodzice muszą zarabiać na utrzymanie domu. Szkoła musi zacząć wspierać rodziny, a nie rzucać im kłody pod nogi Obecna sytuacja pokazuje, jak bardzo szkoła jest odklejona od życia codziennego i jak bardzo brakuje w niej chęci do dialogu z rodzicami, którzy oczekują realnego wsparcia. Dzieci w okresie wakacyjnym potrzebują bezpiecznego miejsca, a rodzice potrzebują pewności, że pracując na utrzymanie rodziny, nie robią tego kosztem bezpieczeństwa swoich pociech. Domaganie się letnich dyżurów to nie jest kaprys przewrażliwionych matek, ale realne wołanie o pomoc w świecie, w którym wszystko staje się coraz droższe, a czas wolny jest dobrem luksusowym. Apeluję do Redakcji o wywołanie głośnej dyskusji na ten temat i zmuszenie decydentów do refleksji nad zmianą organizacji roku szkolnego. Przestańmy udawać, że nauczyciele pracują ponad ludzkie siły i zasługują na permanentny odpoczynek od czerwca do września, podczas gdy my, ich pracodawcy, płaczemy ze zmęczenia i bezradności nad wakacyjnym kalendarzem. Czas skończyć z tym systemowym absurdem i sprawić, by szkoła była dla obywateli wsparciem przez trzysta sześćdziesiąt pięć dni w roku, a nie tylko wtedy, gdy urzędnikom pasuje to w tabelkach. Aga Komentarz Redakcji: Dziękujemy za Pani list, który porusza jeden z najbardziej palących problemów logistycznych, z jakimi co roku mierzą się pracujący rodzice. Rozbieżność między dwoma miesiącami wakacji szkolnych a wymiarem urlopu wypoczynkowego dorosłych to systemowe wyzwanie, które generuje ogromny stres oraz koszty w wielu polskich domach. Jako redakcja rozumiemy Pani frustrację, jednak warto spojrzeć na tę kwestię w sposób wyważony, biorąc pod uwagę specyfikę pracy pedagogów. Choć z perspektywy innych branż letnia przerwa wydaje się długim przywilejem, w rzeczywistości nauczyciele nie mają dwóch miesięcy wolnego. Ich urlop wypoczynkowy wynosi ustawowo 56 dni i jest sztywno przypisany do okresu wakacji, co uniemożliwia im odpoczynek w jakimkolwiek innym terminie w roku. Pozostały czas w lipcu i sierpniu to dni pracy, podczas których w szkołach odbywają się rady pedagogiczne, rekrutacje, egzaminy poprawkowe oraz przygotowania do nowego roku szkolnego. Szukając rozwiązań tego trudnego problemu, warto rozważyć alternatywne ścieżki: Wsparcie systemów samorządowych. Wiele miast w Polsce organizuje letnie akcje opiekuńcze (np. popularne programy typu Lato w Mieście), które oferują bezpłatną lub tanią opiekę w wybranych placówkach szkolnych. Współpraca międzyresortowa. Rozwiązaniem nie musi być obciążanie nauczycieli dodatkowymi obowiązkami opiekuńczymi, lecz zatrudnianie przez gminy wykwalifikowanych animatorów i studentów do prowadzenia zajęć na terenie pustych latem szkół. Dialog z pracodawcami. Coraz więcej firm dostrzega problem wakacyjny i oferuje pracownikom elastyczne godziny pracy, dofinansowania do kolonii lub możliwość pracy zdalnej w okresie letnim. Zamiast stawiać rodziców i nauczycieli po dwóch stronach barykady, powinniśmy wspólnie apelować o ogólnokrajowe rozwiązania systemowe, które odciążą budżety rodzinne i zapewnią dzieciom bezpieczną opiekę bez naruszania praw pracowniczych pedagogów. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Nauczyciele nie chcą drogich prezentów na koniec roku. „Lepiej skupcie się na wychowaniu, bo jest dramat”
Pamiątki z komunii wylądowały w śmieciach. „Naprawdę myśleli, że zagracę sobie mieszkanie?”
Z komunii przynieśliśmy całe naręcze tak zwanych podziękowań dla gości. Gdy tylko przekroczyłam próg własnego domu, wszystkie te plastikowe pamiątki bez mrugnięcia okiem wyrzuciłam do kosza na śmieci, bo naprawdę nie rozumiem, jak dorośli ludzie mogą myśleć, że zagracę sobie mieszkanie gadżetami z wizerunkiem cudzego dziecka.
Na przyjęciu mojego siostrzeńca każdy z gości został uszczęśliwiony pakietem pamiątkowym, który u mnie wywołał jedynie gęsią skórkę i poczucie głębokiego zażenowania. Spakowałam te wszystkie figurki i magnesy do torby, a w domu od razu otworzyłam klapę od śmietnika, bo moje mieszkanie to nie jest izba pamięci ani galeria zdjęć dalekich krewnych. Festiwal komunijnej tandety i personalizowanych zbieraczy kurzu Głównym punktem tego nieszczęsnego pakietu pamiątkowego był metalowy otwieracz do butelek z wielkim, kolorowym zdjęciem dziecka w komunijnej albie, trzymającego złożone rączki. Do tego dołożono gipsową figurkę aniołka, która miała jednak twarz... mojego siostrzeńca, wykonaną na specjalne zamówienie w jakiejś internetowej drukarni. Całość zamykało wielkie, oprawione w błyszczącą ramkę oficjalne zdjęcie z kościoła, które pani fotograf zrobiła tuż przed ołtarzem. Patrzyłam na te przedmioty na swoim stole i zastanawiałam się, co autor miał na myśli, tworząc coś tak potwornie niepraktycznego i nachalnego. Czy ja mam teraz otwierać colę w kuchni, gapiąc się na uduchowioną twarz dziesięciolatka, który przecież nie jest moim własnym synem? Czy mam postawić na komodzie w salonie gipsowy odlew jego głowy obok moich rodzinnych pamiątek i zbierać z niego kurz przez najbliższe dwadzieścia lat? To jest absolutne pomylenie pojęć − rodzicom wydaje się, że ich dziecko jest pępkiem świata dla całej rodziny, a prawda jest taka, że dla ciotek, wujków czy kuzynów to po prostu kolejny krewny, z którym widują się raz w roku. Szacunek do własnej przestrzeni kontra presja rodzinnych pamiątek Wiele osób z mojej rodziny uważa zapewne, że wyrzucenie takich rzeczy to szczyt bezczelności i brak serca, ale dla mnie to jest po prostu dbanie o higienę własnego otoczenia. Moje mieszkanie jest małe, minimalistyczne, urządzone z wielkim trudem i za ciężko zarobione pieniądze, więc nie widzę żadnego powodu, dla którego miałabym je szpecić chińskim plastikiem z cudzą podobizną. Rodzice organizujący komunię nie biorą pod uwagę, że ich wielkie szczęście i duma nie przekładają się automatycznie na to, że każdy gość marzy o posiadaniu wizerunku ich pociechy we własnej sypialni czy kuchni. To jest narzucanie komuś swojej estetyki i wpędzanie w poczucie winy, bo przecież zdjęcia dziecka nie wypada wyrzucić, więc człowiek chowa je po szufladach, przekłada z kąta w kąt i tylko się denerwuje przy każdym sprzątaniu. Ja powiedziałam temu dość − nie mam zamiaru być zakładnikiem fałszywej uprzejmości. Jeśli ktoś marnuje pieniądze na zamawianie spersonalizowanych otwieraczy ze zdjęciem pierwszokomunijnego dziecka, to musi liczyć się z tym, że ten gadżet skończy tam, gdzie jego miejsce, czyli na wysypisku śmieci. Skromność i umiar, czyli jak mądrze dziękować gościom za obecność Ten cały skandal z pamiątkami pokazuje, jak bardzo zagubiliśmy się w materialnej stronie sakramentów, zapominając o tym, co w tym dniu powinno być najważniejsze. Dawniej podziękowaniem za przybycie na komunię było dobre słowo, wspólne zdjęcie zrobione aparatem na kliszę, które potem chowało się do rodzinnego albumu, albo pudełko z kawałkiem domowego ciasta zabrane na drogę. To były piękne, skromne gesty, które niosły ze sobą autentyczne ciepło i nie zmuszały nikogo do dekorowania domu elementami sakralnymi z wizerunkiem kuzyna. Apeluję do wszystkich rodziców, którzy planują uroczystości w najbliższym czasie: opamiętajcie się z tymi spersonalizowanymi prezentami, bo robicie krzywdę swoim portfelom i kłopot własnym gościom. Jeśli koniecznie chcecie podziękować rodzinie za obecność i prezenty, upieczcie małe pierniczki, podarujcie słoiczek miodu z lokalnej pasieki albo po prostu szczerze powiedzcie dziękuję przy pożegnaniu. Przestańcie produkować plastikowe śmieci z twarzami Waszych dzieci, bo gwarantuję Wam, że większość z nich, tak jak u mnie, ląduje w koszu zaraz po zamknięciu za Wami drzwi, a Wasza duma staje się dla innych po prostu uciążliwym gratem. Paulina Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Wychowujemy pokolenie dzieci na łańcuchu. Sytuacja z komunii najlepszym dowodem”
„Mój brat zostawił mnie samą z długami rodziców. Po 10 latach odkryłam, za jaką cenę ratował nasz dom”
Przez lata myślałam, że mój brat, Kamil, jest największym egoistą, jakiego nosiła ta ziemia. Kiedy nasi rodzice zginęli w wypadku samochodowym, ja miałam dwadzieścia dwa lata, on zaledwie osiemnaście. Byliśmy wtedy u progu dorosłości, a świat rozpadł się nam na kawałki. Ja, jako ta „rozsądniejsza”, zajęłam się formalnościami, pogrzebem i opieką nad naszym starym domem. Kamil? On po prostu zniknął.
Dwa tygodnie po pogrzebie spakował plecak i wyjechał do Anglii. Nie zapytał, czy potrzebuję pomocy, nie sprawdził, czy mam za co opłacić rachunki. Przesyłał tylko krótkie SMS-y: „U mnie ok, pracuję”. Czułam do niego czystą, palącą nienawiść. Podczas gdy ja pracowałam na dwa etaty, żeby utrzymać dom, w którym dorastaliśmy, on wrzucał zdjęcia z londyńskich pubów. Uważałam go za tchórza, który uciekł od żałoby i odpowiedzialności, zostawiając mnie samą na placu boju. Nasze relacje ograniczyły się do chłodnych życzeń na święta. Przez dziesięć lat nie zaprosiłam go do domu. Gdy w końcu, po dekadzie, Kamil napisał, że wraca do Polski na stałe i chciałby się spotkać, odpisałam krótko: „Przyjedź po swoje rzeczy, które wciąż zagracają strych. Potem każde z nas pójdzie w swoją stronę”. Przyjechał w deszczowe, listopadowe popołudnie Wyglądał inaczej − doroślej, z siatką zmarszczek wokół oczu, których wcześniej nie było. Nie rozmawialiśmy zbyt wiele. Podałam mu kawę, a on poszedł na strych. Siedział tam ponad trzy godziny. Kiedy w końcu zszedł na dół, nie niósł swoich starych płyt ani ubrań. Trzymał w ręku małe metalowe pudełeczko. − Marta, musisz coś zobaczyć − powiedział cicho. Kamil włożył klucz do zamka i otworzył pudełko. W środku leżał plik potwierdzeń przelewów zagranicznych. Wszystkie były adresowane na konto techniczne naszego banku, z którego automatycznie spłacany był kredyt hipoteczny rodziców. Ten sam kredyt, o którym myślałam, że cudownie wygasł zaraz po wypadku dzięki jakiejś polisie, o której tata wspominał przed śmiercią. Zaczęłam przeglądać daty. Pierwszy przelew przyszedł miesiąc po wyjeździe Kamila. Kwoty były ogromne − często przekraczały standardową pensję. Ostatni przelew wpłynął dwa miesiące temu. − Myślałam, że bank umorzył ten dług... − wykrztusiłam, czując, jak nogi uginają się pode mną. − Nic nie umorzyli, Marta. Tata wziął ten kredyt pod zastaw domu, żeby opłacić moje studia i twój start. Kiedy zginęli, wiedziałem, że jeśli zostanę, bank zabierze nam dom w pół roku. Nie miałem tu żadnej szansy na takie pieniądze. Musiałem wyjechać. Musiałem pracować na budowach, na nocki, brać każdą nadgodzinę, żebyś ty mogła spokojnie spać w swoim pokoju i nie martwić się o dach nad głową. Skazał się na harówkę, by ratować nasz dom Patrzyłam na mojego brata i czułam, jak cała ta nienawiść, którą karmiłam się przez dziesięć lat, zamienia się w bolesny wstyd. On nie uciekł do pubów. On uciekł do ciężkiej, fizycznej harówki, żeby ratować jedyną pamiątkę po rodzicach, jaką mieliśmy. Zdjęcia z imprez, które tak mnie drażniły? To były jedyne chwile, kiedy mógł odetchnąć, otoczony ludźmi, których nie znał, byle tylko nie zwariować z tęsknoty i zmęczenia. − Dlaczego mi nie powiedziałeś? − szlochałam, chwytając go za rękaw znoszonej bluzy. − Bo byś mi zabroniła. Powiedziałabyś, że dom nie jest ważny, że mam wracać i studiować. A ja wiedziałem, że dom to wszystko, co nam zostało z ich miłości. Chciałem, żebyś miała gdzie wrócić, gdyby świat znów cię skrzywdził. Tego wieczoru nie było wielkich toastów. Siedzieliśmy w kuchni, jedząc proste kanapki, tak jak wtedy, gdy byliśmy dziećmi. Zrozumiałam, że poświęcenie nie zawsze ma twarz bohatera z pierwszych stron gazet. Czasem ma twarz brata, który dobrowolnie skazał się na dziesięć lat wygnania i ciężkiej pracy, byle tylko jego siostra mogła wierzyć w cudowne zbiegi okoliczności. Dziś dom wciąż stoi, a ogród kwitnie jak dawniej. Ale najważniejsze jest to, że odzyskałam brata. Bo dom to nie tylko mury i spłacony kredyt. Dom to człowiek, który jest gotów nieść twój ciężar, nawet jeśli ty w tym czasie go nienawidzisz. Zobacz też: „W piwnicy pod stosem pudeł leżał stary pamiętnik mamy. Jej ostatni wpis sprawił, że wybuchłam płaczem”
Millenialsi i Generacja X wychowują inaczej. Wyjątkowy spot Mamotoja.pl i Polki.pl na Dzień Matki
Z okazji Dnia Matki redakcje Mamotoja.pl i Polki.pl stworzyły wspólny spot pokazujący, jak różnią się podejścia do wychowania dzieci wśród mam z Generacji X i Millenialsów i co mimo tych różnic pozostaje dokładnie takie samo.
"Załóż czapkę, bo jest zimno" czy "wyjdź i zobacz, czy zmarzniesz"? "Nie marudź" czy "pogadajmy o emocjach"? Wychowanie dzieci zmieniło się bardziej, niż wielu z nas wydaje się na pierwszy rzut oka. Właśnie o tym opowiada wyjątkowy spot przygotowany przez redakcje Mamotoja.pl i Polki.pl z okazji Dnia Matki. W krótkim materiale spotykają się przedstawicielki dwóch pokoleń mam (Generacja X i Millenialsów) i odpowiadają na pytania dotyczące codziennych sytuacji z dziećmi. Co zrobić, gdy dziecko rzuca się na podłogę w sklepie? Jak reagować na "nudzi mi się"? Czy pozwalać wspinać się wysoko na placu zabaw? Czy trzeba zmuszać do jedzenia? Ich odpowiedzi są różne, czasem zabawne, czasem bardzo charakterystyczne dla swoich czasów. Mamy z Generacji X częściej stawiały na samodzielność, odporność i zasadę "dzieci i ryby głosu nie mają". Dzisiejsi rodzice - głównie Millenialsi - dużo więcej mówią o emocjach, relacji i stawianiu granic bez zawstydzania dziecka. Ale ten spot nie jest o tym, kto wychowuje lepiej. To raczej opowieść o tym, że każde pokolenie rodziców daje dzieciom to, co samo uważało za najlepsze. Jedni wychowywali dzieci w świecie większej dyscypliny i mniejszej świadomości psychologicznej. Drudzy próbują być bardziej uważni, ale często jednocześnie mierzą się z ogromną presją idealnego rodzicielstwa. Najpiękniejszy moment pojawia się jednak na końcu, gdy pada pytanie: "Twoje dziecko przychodzi się przytulić?", odpowiedź obu kobiet jest niemal identyczna: "Tulę, tulę, tulę". I może właśnie w tym kryje się cała prawda o macierzyństwie - niezależnie od pokolenia.
„Nie chcę od męża kwiatów na Dzień Matki. Wolę, żeby wstawał do dziecka w nocy i przestał być gościem w domu”
Piszę do Was te słowa, siedząc w kuchni przy zimnej kawie, podczas gdy za ścianą mąż pewnie przegląda w internecie oferty kwiaciarni z dostawą na Dzień Matki. Chcę mu głośno powiedzieć: zachowaj te pieniądze w portfelu, bo jeden bukiet róż nie naprawi tego, że w naszym własnym domu czuję się jak samotna matka z mężem na doczepkę.
Mój Dzień Matki trwa od 365 dni w roku, 24 godziny na dobę, bez przerwy na chorobę czy chwilę oddechu, a zbliżające się święto tylko uwypukla to, jak bardzo jestem w tym wszystkim zostawiona sama sobie. Kocham moje dziecko nad życie, ale nienawidzę roli, w którą wtłoczył mnie nasz związek − roli kogoś, kto odpowiada za każdą brudną pieluchę, każdą nieprzespaną noc i każdy termin szczepienia, podczas gdy ojciec dziecka pełni funkcję gościa specjalnego. Nie chcę kolejnego dowodu wdzięczności w wazonie, który zwiędnie po trzech dniach; chcę partnera, który zrozumie, że ojcostwo nie kończy się na zarabianiu pieniędzy i radosnej zabawie przez kwadrans po pracy. Nocne wstawanie to nie jest pomoc, to obowiązek obojga rodziców Najbardziej boli mnie to mityczne pomaganie, o którym tak chętnie mówią mężczyźni. Mój mąż często pyta: „Czy mam ci w czymś pomóc?”, jakby to dziecko było tylko moim projektem, a dom moją wyłączną firmą, w której on łaskawie może wziąć nadgodziny. Najgorzej jest w nocy − kiedy nasze dziecko płacze, on ma niesamowitą zdolność zapadania w sen kamienny, z którego nie budzi go nawet najgłośniejszy szloch. To ja wstaję, ja kołyszę, ja karmię, ja zmieniam piżamkę, a rano słyszę rześkie: „O, mały chyba dzisiaj dobrze spał, co nie?”. W takie dni mam ochotę krzyczeć, że nie, nie spał dobrze, i ja też nie spałam, a fakt, że on jest wypoczęty, wynika tylko z mojego poświęcenia. Nie chcę kwiatów na Dzień Matki, jeśli noc po ich otrzymaniu znów spędzę samotnie na dywanie w pokoju dziecięcym, próbując uspokoić ząbkującego malucha. Chcę, żeby poczuł ten sam ciężar pod oczami co ja, żeby w końcu przejął inicjatywę i powiedział: „Kochanie, dzisiaj ja przejmuję nocną wartę, ty po prostu śpij”. To byłby najpiękniejszy prezent, o jakim mogę marzyć − uznanie, że moje zdrowie i sen są tak samo ważne jak jego praca. Bycie gościem w domu niszczy naszą relację bardziej niż kłótnie Mój mąż wraca z biura i uważa, że jego dniówka się skończyła − zjada obiad, kładzie się na kanapie z telefonem i czeka, aż podam mu herbatę, podczas gdy ja w jednej ręce trzymam dziecko, a drugą próbuję ogarnąć pobojowisko po kolacji. Stał się gościem, który owszem, poklepie syna po plecach, pośmieje się do niego przez chwilę, ale gdy tylko zaczyna się płacz, brudna pielucha albo marudzenie, oddaje mi dziecko ze słowami: „Chyba chce do mamy”. To „chce do mamy” to najczęstsza wymówka, jaką słyszę, i za każdym razem czuję, jakby ktoś wbijał mi szpilkę w serce. On nie widzi, że ja nie mam godzin urzędowania, że moja praca trwa non stop. Kwiaty od gościa, który tylko wpada do domu na nocleg i posiłek, budzą we mnie jedynie gorycz. Marzę o tym, żeby przestał pytać, gdzie są czyste skarpetki dziecka albo co ma mu dać na kolację − marzę, żeby sam to wiedział. Chcę, żeby wziął odpowiedzialność za logistykę naszego życia, żeby wiedział, kiedy kończy się mleko i gdzie leżą leki na gorączkę. Bycie rodzicem to nie jest bycie asystentem matki, to bycie współdecydentem, kimś, kto widzi bałagan i go sprząta, a nie czeka na polecenie służbowe. Prezent, którego nie da się kupić: szacunek do mojego czasu W tegoroczny Dzień Matki nie chcę iść na uroczysty obiad, podczas którego i tak będę musiała pilnować, żeby mały nie wylał zupy, podczas gdy mąż będzie swobodnie rozmawiał z rodziną. Chcę wolnego czasu − takiego prawdziwego, bez dziecka na ręku i bez planowania w głowie obiadu na jutro. Chcę, żeby mąż zrozumiał, że mój czas jest tak samo cenny jak jego, i że moje zmęczenie nie jest mniej ważne, bo przecież siedzę w domu. To siedzenie w domu to najcięższy etat, jaki w życiu miałam, i najmniej doceniany pod słońcem. Zamiast bukietu, wolałabym listę zadań, które on przejmuje na stałe. Chcę usłyszeć: „Od dzisiaj ja kąpię małego co wieczór”, „Od dzisiaj sobotnie poranki są twoje, ja idę z dzieckiem na spacer”. To są prezenty, które budują więź, które dają kobiecie poczucie, że jest kochana i szanowana jako człowiek, a nie tylko jako sprawna maszyna do obsługi ogniska domowego. Kwiaty zwiędną, ale poczucie, że mam obok siebie prawdziwego ojca i partnera, dałoby mi siłę na lata. Redakcjo, czy ja naprawdę wymagam zbyt wiele? Czy pragnienie, by mąż przestał być turystą w naszym wspólnym życiu, to aż taki wygórowany postulat? Angelika Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Dziadkowie to nie darmowa służba na pstryknięcie. „Gdy synowa podrzuciła mi wnuki, usłyszała tylko 3 słowa”
„W piwnicy pod stosem pudeł leżał stary pamiętnik mamy. Jej ostatni wpis sprawił, że wybuchłam płaczem”
Siedziałam na tarasie domu spokojnej starości, trzymając za rękę kobietę, która była dla mnie całym światem, choć ja od kilku lat byłam dla niej jedynie uprzejmą nieznajomą. Moja mama, niegdyś błyskotliwa nauczycielka polskiego, która potrafiła recytować Mickiewicza z pamięci o północy, teraz z uśmiechem dziecka gładziła rąbek swojej spódnicy i pytała, czy dziś też odwiedzi ją „ta miła pani”.
Czas nie tylko odbierał jej wspomnienia, ale też powoli wymazywał naszą wspólną historię, zostawiając mnie z ogromnym poczuciem niesprawiedliwości. Tego dnia mama była wyjątkowo spokojna. Nagle, patrząc gdzieś w dal, powiedziała cicho: „Wiesz, moja córka miała takie same oczy jak ty. Zawsze mówiłam jej, że w tych oczach widać całą dobroć świata”. Serce mi zamarło. To był pierwszy raz od miesięcy, kiedy wspomniała o mnie w czasie przeszłym, nie wiedząc, że siedzę tuż obok. Po wizycie, zamiast wrócić prosto do domu, pojechałam do jej starego mieszkania. Sprzedaliśmy je rok temu, ale nowy właściciel − mój dobry znajomy − pozwolił mi zajrzeć do piwnicy, gdzie wciąż stało kilka pudeł, których nie miałam siły przejrzeć wcześniej. W jednym z nich, ukrytym pod stosem starych klasówek i scenariuszy szkolnych przedstawień, znalazłam zniszczony, niebieski brulion. To był dziennik, który mama prowadziła od dnia, w którym dowiedziała się, że jest w ciąży. „Boję się, Małgosiu” „12 maja 1988 r. Dziś lekarz potwierdził, że pod moim sercem rośnie życie. Boję się, Małgosiu. Boję się, czy będę umiała cię chronić. Twój ojciec odszedł, zanim zdążyłam mu powiedzieć, ale przysięgam ci, że będę za nas dwoje. Nigdy nie będziesz czuła się niechciana”. Przewracałam kartki, płacząc nad każdym słowem. Mama opisywała moje pierwsze kroki, pierwszy ząbek, a potem te wszystkie trudne momenty, o których jako nastolatka nie miałam pojęcia. Pisała o nocach, które spędzała na przepisywaniu prac dyplomowych dla studentów, byle tylko kupić mi wymarzone baletki. Pisała o swoim lęku, gdy zachorowałam, i o tym, jak sprzedała jedyną pamiątkę po swojej matce − złoty pierścionek − by opłacić mój kurs językowy. „15 września 2012 r. Małgosia wyszła za mąż. Wyglądała jak anioł. Gdy tańczyłyśmy, szepnęła mi do ucha, że jestem jej bohaterką. Poczułam wtedy, że moja misja dobiegła końca. Teraz mogę już odpocząć, choć serce pęka, że gniazdo puste”. „Nie płacz nade mną. Pamiętaj za nas obie” Ale najbardziej wstrząsnął mną ostatni wpis, opatrzony datą sprzed pięciu lat, gdy jeszcze wszystko pamiętała. „Zaczynam zapominać słowa. Czasem budzę się rano i przez chwilę nie wiem, kim jest ta piękna kobieta na zdjęciu obok mojego łóżka. Potem dociera do mnie, że to moja Małgosia. Boję się dnia, w którym moje oczy nie poznają jej twarzy. Jeśli to czytasz, córeczko, wiedz jedno: nawet jeśli mój umysł cię zgubi, moje serce zawsze będzie znało twój rytm. Moja niepamięć może zabrać mi twoje imię, ale nie zabierze mi miłości, którą czuję, gdy wchodzisz do pokoju. Nie płacz nade mną. Pamiętaj za nas obie”. Siedziałam w tej ciemnej piwnicy, przyciskając brulion do piersi, i zrozumiałam, że te wszystkie godziny spędzone na tarasie, to powtarzanie tych samych historii i odpowiadanie na te same pytania, nie są daremne. Mama nie potrzebowała pamiętać moich imienin czy szczegółów z mojego życia. Ona wciąż czuła moją obecność. Miłość nie potrzebuje wspomnień Następnego dnia znów przyszłam do ośrodka. Mama siedziała w tym samym miejscu. − Dzień dobry, czy pani znów mnie odwiedziła? − zapytała z tym samym, ufnym uśmiechem. − Tak, mamo. I będę przychodzić codziennie − odpowiedziałam, całując jej pomarszczoną dłoń. − Mamo? − zdziwiła się lekko, przekrzywiając głowę. − To takie ładne słowo. Brzmi jak... jak dom. Wtedy zrozumiałam, że miłość nie potrzebuje wspomnień, by istnieć. Ona jest energią, która zostaje, nawet gdy wszystko inne zawodzi. Nie musiała wiedzieć, że jestem jej Małgosią. Wystarczyło, że gdy brałam ją za rękę, jej oddech stawał się spokojniejszy, a w oczach pojawiał się ten sam blask, o którym pisała w niebieskim brulionie. Pamiętam za nas obie, mamo. I to jest mój najpiękniejszy obowiązek. Zobacz też: Matka pozwoliła dziecku nie iść do kościoła. Teściowa była bezlitosna: „Jeszcze za to zapłaci”
Mąż zostawił ją obolałą z noworodkiem. „Gdy zobaczyłam jego relację na Instagramie, pękło mi serce”
Piszę do Was, leżąc w łóżku, choć powinnam teraz pewnie spać lub cieszyć się obecnością męża przy moim boku. Zamiast tego trzymam w ręku telefon, z którego przed chwilą dowiedziałam się więcej o moim partnerze, niż przez ostatnie pięć lat naszego związku.
Wczoraj rano urodziłam naszego pierwszego synka. To był długi, wyczerpujący poród, który zostawił mnie fizycznie i psychicznie na dnie. Kiedy wieczorem mąż wyszedł ze szpitala, obiecał, że będzie pod telefonem, gdybym czegoś potrzebowała. Czułam się fatalnie, hormony szalały, a mały nie mógł przestać płakać. Próbowałam się dodzwonić do męża kilkanaście razy − chciałam tylko usłyszeć jego głos, poczuć, że nie jestem w tym wszystkim sama. Głuchy sygnał. Myślałam, że może padła mu bateria, że może śpi ze zmęczenia... dopóki nie weszłam na Instagrama. Pępkowe, czyli celebracja egoizmu w czystej postaci Gdy tylko odświeżyłam tablicę, do oczu napłynęły mi łzy, a serce dosłownie podeszło mi do gardła. Zobaczyłam serię relacji wrzuconych przez jego kolegów i przez niego samego. Mój mąż, ojciec mojego dziecka, który jeszcze kilka godzin temu widział mój ból, stał teraz w środku zatłoczonego baru. Śmiał się do telefonu, wznosił toasty za zdrowie mamusi i nowego członka ekipy. W tle dudniła muzyka. Nie odbierał telefonu ode mnie, ale miał czas, żeby wrzucać zdjęcia z durnymi naklejkami i serduszkami. Czułam się, jakby ktoś wymierzył mi policzek. Ja tu walczę o każdą minutę snu, uczę się karmić, boli mnie każde poruszenie, a on urządził sobie wielkie święto, bo przecież mu się należy. Ta chora tradycja pępkowego to dla mnie nic innego jak przyzwolenie społeczne na porzucenie kobiety w najbardziej wrażliwym momencie jej życia. Chora tradycja, która niszczy zaufanie od pierwszego dnia Kto w ogóle wymyślił, że najlepszym sposobem na uczczenie narodzin dziecka jest impreza z kolegami, podczas gdy matka tego dziecka ledwo trzyma się na nogach? To jest jakiś relikt przeszłości, który w dzisiejszych czasach powinien zostać wyśmiany. Mężczyźni uważają, że pępkowe to ich nagroda za stres związany z porodem. Przepraszam bardzo, jaki stres? To ja wypychałam z siebie człowieka, to ja teraz drżę przy każdym kwileniu noworodka. Partner powinien być przy mnie, choćby mentalnie, pod telefonem, gotowy przywieźć wodę, czyste ubrania czy po prostu powiedzieć: „Kocham cię, dajesz radę”. Zamiast tego dostałam pokaz totalnego braku empatii. On bawił się w najlepsze, podczas gdy ja czułam się jak porzucony przedmiot, który spełnił swoją funkcję i przestał być potrzebny. Ten wieczór na zawsze zmienił to, jak na niego patrzę. Już nigdy nie zaufam mu tak samo, bo w chwili największej próby on wybrał zabawę i poklask kolegów. Zawiedziona i załamana − jak spojrzeć mu w oczy po powrocie? Teraz czekam, aż łaskawie dojdzie do siebie i pojawi się w szpitalu. Pewnie przyniesie kwiaty i będzie udawał, że nic się nie stało, bo przecież wszyscy tak robią. Ale dla mnie pępkowe to nie jest niewinna zabawa. To sygnał, że moje potrzeby zawsze będą na drugim miejscu po jego męskich wyjściach. Nie pozwolę sobie wmówić, że jestem przewrażliwiona. Drogie mamy, czy Wy też tego doświadczyłyście? Czy naprawdę musimy się godzić na to, że ojcowie naszych dzieci świętują ich narodziny bez nas, zostawiając nas w połogu z całym tym ciężarem? Dla mnie to koniec złudzeń o partnerskim związku. Pępkowe to obrzydliwy zwyczaj, który promuje egoizm i brak szacunku do kobiet. Mam nadzieję, że mój mąż, gdy zobaczy moje czerwone od płaczu oczy, zrozumie, że te kilka godzin kosztowało go znacznie więcej niż barowy rachunek. Amelia Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Nie jestem służką męża”. Gdy po raz setny zapytał, gdzie są pieluchy, usłyszał tylko 2 słowa
„Starsza pani w parku wysyczała to do mojej córki. 1 zdaniem nauczyłam ją moresu”
Wciąż czuję to specyficzne drżenie rąk i wściekłość na bezczelność, z jaką starsze pokolenie próbuje wchodzić w buty rodziców i tłamsić małe dzieci psychologicznymi sztuczkami.
Dzień dobry, piszę do Was, bo muszę to z siebie wyrzucić, a wiem, że na łamach Waszego portalu znajdę zrozumienie u innych matek. Moja czteroletnia córka, Lenka, miała dziś po prostu gorszy moment. Długi dzień w przedszkolu, zmęczenie, a na koniec drobiazg − pęknięty balonik sprawił, że mała usiadła na ławce i zalała się rzewnymi łzami. Kucnęłam przy niej, przytuliłam ją i spokojnym głosem tłumaczyłam, że rozumiem jej smutek i zaraz kupimy nowy. Klasyczna, spokojna sytuacja, jakich tysiące na placach zabaw. I wtedy, nie wiedzieć skąd, wyrosła nad nami starsza, elegancko ubrana pani z laseczką, która zamiast przejść obok, zatrzymała się, nachyliła nad moją przerażoną córką i syknęła prosto w jej zapłakaną buzię: „No już, przestań ryczeć, bo jak nie przestaniesz płakać, to cię zabiorę od mamusi i pójdziesz ze mną!”. Straszenie dzieci, czyli trauma z poprzedniej epoki W tym jednym momencie czas jakby się zatrzymał. Moja Lenka, słysząc te słowa, dosłownie zamarła. Jej oczy zrobiły się wielkie jak pięciozłotówki, przestała oddychać i z potwornym lękiem wtuliła się we mnie, kurczowo łapiąc za moją bluzkę. Poczułam, jak cała krew odpływa mi z twarzy, a na jej miejsce napływa czysta, pierwotna wściekłość. To potworne, zakorzenione w PRL-u straszenie dzieci Babą Jagą, panem policjantem czy złą panią, która zabierze, to jest najgorsza krzywda, jaką można wyrządzić budującemu się poczuciu bezpieczeństwa malucha. Ta obca kobieta, bez cienia wstydu, postanowiła wykorzystać lęk mojego dziecka przed utratą matki. Bo przecież w jej idealnym świecie dzieci nie mają prawa do płaczu, mają być cichymi, posłusznymi manekinami. Stałam na równe nogi, osłaniając Lenkę własnym ciałem. Starsza pani patrzyła na mnie z taką dumną miną, jakby spodziewała się, że podziękuję jej za „pomoc”. Nie wiedziała jednak, że trafiła na matkę, która nie pozwoli na psychiczne tłamszenie swojego dziecka. Jedno zdanie, które zamroziło staruszkę − jak postawić twarde granice Spojrzałam jej prosto w oczy. Nie krzyczałam, nie rzucałam przekleństw, bo nie chciałam robić widowiska, ale mój głos był zimny jak lód. Powiedziałam głośno i niezwykle wyraźnie, tak by słyszeli to również inni przechodnie: „Szanowna pani, jeśli jeszcze raz odezwie się pani do mojego dziecka i spróbuje je porwać, to ja natychmiast zadzwonię na policję i zgłoszę usiłowanie uprowadzenia, a pani wiek pani nie uchroni”. Mina tej kobiety? Bezcenna. To jedno zdanie zadziałało natychmiast i momentalnie nauczyło ją moresu. Jej usta ułożyły się w idealne „O”, laseczka zatrzęsła się w dłoni, a ta cała pewność siebie i pogarda wyparowały w sekundę. Zaczęła coś nerwowo bąkać pod nosem, że przecież ona tylko chciała pomóc, że dzisiejsze matki to histeryczki, ale widząc mój bezwzględny wzrok i dłoń zaciśniętą na telefonie, odwróciła się na pięcie i niemal biegiem oddaliła się w stronę wyjścia z parku. Nauczyłam ją szacunku do cudzych dzieci w dokładnie pięć sekund. Czas skończyć z wychowawczym pouczaniem obcych ludzi Dlaczego o tym piszę? Bo mam serdecznie dość tego, że starsze pokolenie uważa nas, młode matki, za własność publiczną, a nasze dzieci za obiekty do tresury. Płacz to emocja. Dziecko ma prawo płakać, ma prawo być zmęczone, a my mamy prawo reagować na to miłością i bliskością, a nie przemocą psychiczną i budowaniem traumy. Straszenie dziecka, że zostanie porwane przez obcą osobę, niszczy jego zaufanie do świata i sprawia, że w sytuacji realnego zagrożenia maluch może bać się szukać pomocy. Błagam Was, drogie mamy, nie stójcie bezczynnie, gdy obcy ludzie wbijają szpilki w psychikę Waszych maluchów. Nie bójcie się reagować ostro i stanowczo. Wiek czy rzekoma chęć pomocy nie dają nikomu prawa do znęcania się nad emocjami czteroletniego dziecka. Moja Lenka po powrocie do domu długo jeszcze pytała, czy ta pani naprawdę mogłaby ją zabrać. Musiałam włożyć mnóstwo energii, by na nowo posklejać jej poczucie bezpieczeństwa, które ta staruszka zrujnowała jednym zdaniem. Ale wiem jedno − ta kobieta już nigdy więcej nie odważy się podejść do żadnego płaczącego dziecka w tym parku. I to jest moje małe, rodzicielskie zwycięstwo. Asia Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Ugotowała dziecku suchy makaron, bo nie chciało kotlecika. Oburzona babcia: „Dzisiejsi rodzice są słabi”
Zrobiła dziecku skromne urodziny w domu. „Oluś się popłakał. Goście to same snoby”
Nie sądziłam, że w świecie, w którym tak dużo mówi się o autentyczności i prostocie, zwykłe przyjęcie z domowym ciastem może stać się powodem do towarzyskiego wykluczenia siedmiolatka. Widok mojego syna, który w odświętnej koszuli siedzi przy pełnym stole i co chwilę spogląda na zegar, zostanie pod moimi powiekami już na zawsze.
Dzień dobry, Redakcjo. Wczoraj mój synek, Oluś, obchodził siódme urodziny. Od tygodni o niczym innym nie mówił − wspólnie wypisywaliśmy zaproszenia dla dzieci z klasy, wybieraliśmy kolorowe serpentyny i planowaliśmy gry, w które będziemy bawić się w naszym ogrodzie i salonie. Z mężem podjęliśmy świadomą decyzję: nie chcemy kolejnej imprezy w dusznej sali zabaw, gdzie dzieci biegają bez ładu i składu, a rodzice siedzą z nosami w telefonach. Chcieliśmy czegoś ciepłego, domowego, z zabawą w chowanego i bitwą na balony z wodą. Niestety, ta lekcja normalności okazała się dla mojego dziecka brutalnym zderzeniem z rzeczywistością, której nie życzę żadnemu maluchowi. Puste krzesła i tort, którego nie miał kto zjeść Przygotowania trwały od rana. Zrobiłam sałatkę owocową, mąż rozstawił mały dmuchany zamek w ogródku, a ja upiekłam tort z bitą śmietaną i truskawkami − taki, jaki Oluś lubi najbardziej. Na zaproszeniach widniała godzina 15. O 15:15 Oluś zaczął nerwowo kręcić się przy oknie. O 15:30 przyszedł jeden kolega, Antoś, ze swoją mamą. I na tym koniec. Siedzieliśmy w tej ciszy, patrząc na przygotowane talerzyki i czapki urodzinowe, które wyglądały jak jakiś smutny żart. Dzwoniłam, pisałam. „Przepraszam, coś nam wypadło”, „Zapomnieliśmy”, „Mamy jednak inne plany” − sypały się SMS-y od matek z klasy, które wcześniej potwierdzały obecność. Ale ja wiem, jaka jest prawda. Słyszałam szepty pod szkołą już wcześniej. „Urodziny w domu? Bez cateringu? Przecież tam nie będzie nawet animatora” − mówiła jedna z mam, nie wiedząc, że stoję za filarem. Okazało się, że dla tych ludzi urodziny bez wypasu, bez wynajętego klauna i ścianki wspinaczkowej za dwa tysiące złotych, to po prostu obciach. Goście to same snoby, którym nie chciało się pofatygować do bloku, skoro nie dostaną tam darmowej kawy z ekspresu i profesjonalnej obsługi. Oluś się popłakał − jak wytłumaczyć dziecku snobizm dorosłych? Najgorszy moment nastąpił około 16:30. Oluś podszedł do mnie, pociągnął za spódnicę i zapytał cichutko: „Mamo, czy oni mnie nie lubią, bo nie mamy basenu z kulkami?”. Wtedy pękłam. Mój siedmioletni syn, zamiast cieszyć się prezentami, zaczął szukać winy w sobie i w tym, co mu zaoferowaliśmy. Popłakał się tak strasznie, że nie mogłam go uspokoić przez godzinę. Cały ten entuzjazm, ta radość z bycia starszym o rok, wszystko zniknęło. Zostało poczucie bycia gorszym. Czy my naprawdę oszaleliśmy? Czy dzieciństwo mierzy się teraz liczbą atrakcji na metr kwadratowy wynajętej sali? Te matki, które nie przyszły, bo wolały zabrać dzieci na zakupy albo po prostu uznały, że domowa impreza jest poniżej ich poziomu, wyrządziły mojemu dziecku krzywdę, której nie da się naprawić nową zabawką. One uczą swoje dzieci, że liczy się tylko blichtr, kasa i to, co można wrzucić na Instagrama. Skromne urodziny w domu stały się w ich oczach symbolem biedy albo zacofania, a nie miłości i poświęconego czasu. Koniec z udawaniem − świat, w którym nie liczy się człowiek Ten jeden kolega, Antoś, był dzielny. Bawili się z Olusiem autkami, zjedli tort, ale atmosfera była grobowa. Mama Antosia patrzyła na mnie ze współczuciem, a ja czułam piekący wstyd. Wstyd nie za swój dom czy skromny tort, ale za to, w jakim środowisku przyszło mi wychowywać syna. Zrozumiałam, że te przyjaźnie z klasy są tak samo plastikowe jak kulki w salach zabaw, do których tak wszyscy lgną. Jeśli nie zrobisz imprezy na bogato, nie istniejesz. Twoje dziecko nie istnieje. Chcę zapytać te wszystkie idealne mamy: co powiecie swoim dzieciom, gdy kiedyś im w życiu nie wyjdzie? Gdy nie będzie ich stać na luksusy? Nauczyliście ich, że na urodziny idzie się dla atrakcji, a nie dla jubilata. Moje dziecko dostało bolesną lekcję, ale ja dostałam jeszcze gorszą. Dowiedziałam się, że otaczają mnie ludzie bez serca, dla których liczy się tylko oprawa. Następnym razem nie zrobię urodzin wcale, pojedziemy we trójkę do lasu. Przynajmniej tam nikt nie będzie oceniał mojego dziecka przez pryzmat braku cateringu. Nie zapomnę łez Olusia, a tym snobom z klasy nigdy nie podam ręki. Z poważaniem, Mama Olusia Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Weszła do przedszkolnej szatni i zobaczyła, co robi inna matka. „To szczyt bezczelności”
Jej 12-letnia córka zażądała kieszonkowego 500 zł. „Gdy wyjaśniła, na co wydają koleżanki, zamarłam”
Kiedy moja córka usiadła naprzeciwko mnie przy kolacji i z kamienną twarzą oświadczyła, ile pieniędzy potrzebuje co miesiąc, w pierwszej chwili pomyślałam, że to jakiś internetowy żart. Jednak gdy zaczęła punkt po punkcie wyliczać wydatki swoich rówieśniczek, dotarło do mnie, że moje dziecko żyje w rzeczywistości, której kompletnie nie rozumiem i która szczerze mnie przeraża.
Szanowna Redakcjo, piszę do Was, bo czuję się totalnie bezsilna w starciu z dzisiejszym światem nastolatek. Moja Zuzia skończyła niedawno 12 lat. Zawsze była skromną dziewczynką, cieszyła się z wyjścia na lody czy nowej bluzki z sieciówki. Ale od kilku miesięcy widzę w niej zmianę, która kulminację miała wczoraj wieczorem. Zuzia przyszła do mnie i powiedziała, że potrzebuje „stałego, godnego” kieszonkowego. Kiedy zapytałam ile, bez mrugnięcia okiem odparła: „Pięćset złotych, mamo. Przecież to i tak mało”. Zamurowało mnie. 500 złotych to dla mnie ogromna kwota − to połowa moich opłat za mieszkanie, to budżet na jedzenie na tydzień dla całej naszej trójki. Próbowałam nie wybuchnąć śmiechem ani się nie wkurzyć za bardzo. Zapytałam spokojnie: „Zuzia, na co 12-latka może wydać tyle pieniędzy?”. To, co usłyszałam w odpowiedzi, sprawiło, że do teraz mam ciarki na plecach. To nie była lista zabawek, książek czy wyjść do kina. To był biznesplan małej celebrytki. Kosmetyczne szaleństwo, czyli pielęgnacja za setki złotych Zuzia zaczęła wymieniać marki kosmetyków, o których ja sama ledwo słyszałam. Okazuje się, że w jej klasie obciachem jest mycie twarzy zwykłym żelem z drogerii za dychę. Koleżanki mojej córki, te same, które jeszcze rok temu bawiły się lalkami, teraz codziennie nakładają na twarz serum z witaminą C, maski nawilżające od luksusowych marek i specjalne kremy pod oczy, które kosztują po 150 złotych za słoiczek! Córka wyjaśniła mi, że jej przyjaciółka, Amelia, ma całą lodówkę kosmetyczną w pokoju, a ich główną rozrywką po lekcjach jest chodzenie do Sephory i testowanie próbek najdroższych perfum. Słuchałam tego i czułam, jak rośnie we mnie sprzeciw. One mają po 12 lat! Ich skóra jest młoda, piękna, naturalna. Po co im retinol? Po co im skomplikowane rytuały pielęgnacyjne, które my, dojrzałe kobiety, stosujemy, żeby zatrzymać czas? Zuzia patrzyła na mnie z wyrzutem, mówiąc, że bez tych produktów czuje się zaniedbana, bo wszystkie inne dziewczyny mają już swoje zestawy do „skincare”. Poczułam, że przegrywam walkę z TikTokiem i Instagramem, które wmawiają dzieciom, że ich naturalność to defekt, który trzeba naprawić drogim kremem. Galeria handlowa jako jedyny plac zabaw dzisiejszych dzieci Druga połowa tej kwoty − te kolejne 250 złotych − ma iść na „życie towarzyskie”. Ale nie myślcie sobie, że chodzi o rower, basen czy pizzę raz na miesiąc. Dzisiejsze 12-latki nie spotykają się na podwórku. One spotykają się w galeriach handlowych. Zuzia opisała mi ich typowe popołudnie: najpierw spacer po markowych sklepach z ubraniami (gdzie T-shirt kosztuje 100 zł), a potem obowiązkowa wizyta w modnej kawiarni na kawie z bitą śmietaną. Taka jedna kawka to koszt rzędu 25-30 złotych. Do tego jakiś modny bajgiel czy ciastko i rachunek zamyka się w 50 złotych za jedno wyjście. „Mamo, nie mogę siedzieć w domu, kiedy one wszystkie tam są i robią wspólne zdjęcia na Insta z tymi kubkami” − powiedziała mi córka ze łzami w oczach. Zamarłam. Zrozumiałam, że te 500 złotych to nie jest cena za kosmetyki czy jedzenie. To jest cena za bilet wstępu do grupy rówieśniczej. To opłata za to, żeby nie być wykluczonym, żeby nie stać się obiektem drwin jako ta biedna, której nie stać na karmelowe frappuccino. Moje serce pękło, bo zobaczyłam, że moja córka zaczyna mierzyć swoją wartość grubością portfela rodziców. Mówię „stop”, ale boję się konsekwencji dla mojego dziecka Powiedziałam „nie”. Nie dam jej 500 złotych na to, żeby niszczyła sobie cerę chemią i marnowała czas w sztucznym świecie galerii handlowych. Zaproponowałam jej mniejszą kwotę na realne potrzeby i wspólne wyjścia do kina, ale Zuzia trzasnęła drzwiami. Nazwała mnie nienowoczesną i okrutną. Od wczoraj się do mnie nie odzywa, a ja siedzę w kuchni i zastanawiam się, gdzie popełniliśmy błąd jako społeczeństwo. Dlaczego pozwalamy na to, by dzieciństwo kończyło się w wieku 11 lat? Skąd w tych rodzicach, którzy dają te pieniądze, zgoda na taką konsumpcję? Przecież te dziewczynki uczą się, że jedynym sposobem na spędzanie czasu jest wydawanie pieniędzy. Boję się, że moja decyzja sprawi, że Zuzia zostanie sama, że koleżanki przestaną ją zapraszać, bo nie będzie pasować. Ale jeszcze bardziej boję się, co wyrośnie z 12-latki, która uważa, że złoty krem pod oczy to jej prawo podstawowe. Czuję się w tym wszystkim strasznie samotna i zastanawiam się, czy tylko ja w tej klasie mam jeszcze resztki zdrowego rozsądku? Monika Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Na komunię kupiłam wnuczce Pismo Święte. Odpowiedziała 2 słowa i aż się przeżegnałam”
„Mąż żali się mamusi, że nie zrobiłam obiadu, a dzieci płaczą. Ostatni jego wyskok przelał czarę goryczy”
Droga Redakcjo, czuję, że moja godność została właśnie zdeptana, a ja sama nie wiem, czy mam jeszcze siłę walczyć o to, co nazywamy naszym „domem”. Myślałam, że takie historie zdarzają się tylko w kiepskich serialach, ale rzeczywistość matki dwójki małych dzieci bywa gorsza niż najgorszy scenariusz.
Wszystko zaczęło się od zwykłego, wtorkowego popołudnia, które po prostu mnie przerosło. Staś ma roczek i ząbkuje, starsza Zuzia wróciła z przedszkola z gorączką. Każda matka wie, co to oznacza: dom w ruinie, ja w poplamionym dresie, brak czasu nawet na wypicie zimnej kawy, a co dopiero na stanie przy garach. Kiedy mój mąż, Marek, wszedł do domu po ośmiu godzinach w biurze, jego pierwszym pytaniem nie było: „Jak się czujesz?” albo „Jak dzieci?”. On po prostu otworzył lodówkę, westchnął ciężko i zapytał z wyrzutem: „To co, dzisiaj znowu nie ma obiadu?”. Konflikty w małżeństwie o obowiązki domowe Zamurowało mnie. Stałam tam z płaczącym niemowlakiem na ręku, próbując podać córce syrop, a on patrzył na mnie, jakbym była leniwym pracownikiem, który nie dowiózł projektu na czas. Próbowałam tłumaczyć, że dzieci chorują, że jestem wykończona, ale Marek tylko machnął ręką i wyciągnął telefon. Myślałam, że zamawia pizzę. Jakże się myliłam. Toksyczna relacja z teściową i brak wsparcia Marek nie zamawiał jedzenia. On zadzwonił do swojej matki. Stał w przedpokoju i słyszałam każde słowo: „Mamo, u nas znowu sajgon. Dzieci wyją, Ania nic nie przygotowała, nawet głupiej zupy nie ma w czym podgrzać. Można u ciebie zjeść coś normalnego?”. Słuchałam tego z narastającym niedowierzaniem. Czułam się, jakby ktoś wymierzył mi policzek. Mój mąż, ojciec moich dzieci, żalił się mamusi na mnie, jakby był skrzywdzonym przedszkolakiem, a nie dorosłym facetem. Najgorsze było jednak to, co stało się później. Marek bez słowa wziął kluczyki od samochodu. Powiedział tylko: „Muszę odpocząć od tego hałasu i zjeść jak człowiek, wrócę rano”. I wyszedł. Zostawił mnie z dwójką chorych dzieci, górą prania i lodowatym poczuciem osamotnienia. To był ten moment, w którym coś we mnie pękło. Ostatni jego wyskok przelał czarę goryczy − to nie była już tylko kwestia obiadu, to była kwestia totalnego braku lojalności. Ucieczka męża do matki po kłótni − co dalej? Noc była koszmarna. Zuzia wymiotowała, Staś budził się co godzinę, a ja płakałam razem z nimi, zastanawiając się, z kim ja właściwie założyłam rodzinę. Marek nie odbierał telefonów. Wiedziałam, że siedzi w swoim starym pokoju u mamy, dopieszczany rosołkiem i utwierdzany w przekonaniu, że ma ciężko w domu. Teściowa nigdy mnie nie lubiła, zawsze uważała, że jej syn zasługuje na kogoś, kto będzie go obsługiwał 24 godziny na dobę. Teraz dostała idealny dowód na swoją rację. Rano Marek wrócił, pachnący świeżym praniem (mama pewnie mu wyprała koszulę) i zadowolony z siebie. Nie było „przepraszam”. Było tylko pytanie, czy już mi przeszło. Drogie mamy, piszę to, bo chcę wiedzieć: czy ja wymagam za dużo? Czy to normalne, że mąż ucieka do spódnicy matki, gdy w domu robi się pod górkę? Czuję, że moje poczucie bezpieczeństwa zostało zniszczone. Nie potrafię już patrzeć na niego jak na partnera, na którym mogę polegać. Ten jeden wieczór pokazał mi, że w naszym trójkącie − ja, on i jego mama − dla mnie i dzieci zawsze zabraknie miejsca, gdy tylko pojawią się problemy. Zastanawiam się teraz nad każdym kolejnym dniem. Czy każda choroba dziecka, każdy gorszy dzień w domu będzie kończył się jego ucieczką? Nie chcę tak żyć. Chcę męża, a nie kolejnego dziecka, które trzeba pilnować i karmić. Pozdrawiam, Anna Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Gdy ja skręcałam się na łóżku porodowym, mąż balował z kolegami. Najgorsze jednak czekało na mnie w domu”
„Wykupiłam mamie drogą wycieczkę do Włoch na Dzień Matki. Myślałam, że odwdzięczy mi się w testamencie, ale czekał mnie szok”
Przez całe dorosłe życie wierzyłam, że miłość to rodzaj transakcji. Może to brzmi brutalnie, ale w moim domu rodzinnym nic nie było za darmo. Moja mama, kobieta silna, ambitna i zawsze nienagannie ubrana, rzadko nagradzała nas ciepłym słowem. Zamiast tego liczyły się wyniki: oceny na świadectwie, prestiżowe studia, a później stanowisko w korporacji. „Inwestuję w ciebie, Aniu, więc oczekuję, że nie przynieś wstydu” – powtarzała, gdy kupowała mi kolejny kurs językowy.
Kiedy więc zaczęłam zarabiać naprawdę duże pieniądze, postanowiłam grać według jej zasad. Chciałam być najlepszą córką, taką, którą mogłaby się pochwalić przed koleżankami przy kawie. Na Dzień Matki postanowiłam zaszaleć. Wykupiłam jej dwutygodniową wycieczkę objazdową po Włoszech − luksusowe hotele w Toskanii, prywatny przewodnik w Rzymie, kolacje przy winie. Kosztowało mnie to trzy pensje, ale czułam satysfakcję. Gdzieś z tyłu głowy, w tej mniej chlubnej części moich myśli, tliła się nadzieja: mama widzi moje starania. Nasz rodzinny dom, piękna willa pod miastem, na pewno w końcu przypadnie mnie, a nie mojemu bratu, Piotrkowi, który wiecznie „szukał siebie”, pracując dorywczo w schroniskach dla zwierząt. Gdy notariusz czytał testament, prawie spadłam z krzesła Mama wróciła z Włoch odmieniona. Była opalona, radosna, ale... dziwnie milcząca. Nie dziękowała mi wylewnie. Powiedziała tylko: „To była bardzo ważna lekcja, Aniu”. Trzy miesiące później mama zmarła, zostawiając nas w totalnym szoku. Tydzień po pogrzebie siedzieliśmy z Piotrkiem w kancelarii notarialnej. Byłam pewna swego. Przecież to ja dbałam o jej prestiż, to ja fundowałam luksusy, to ja byłam tą udaną inwestycją. Kiedy notariusz zaczął czytać testament, moje dłonie zacisnęły się na oparciu krzesła. „Dom wraz ze wszystkimi oszczędnościami zapisuję mojemu synowi, Piotrowi” − przeczytał urzędnik. Zamurowało mnie. Poczułam, jak krew odpływa mi z twarzy, a w sercu rośnie potworna fala żalu i wściekłości. „Zdradziła mnie” − pomyślałam. „Wykorzystała moją hojność i zostawiła z niczym”. Ale notariusz nie skończył. „Mojej córce, Annie, zapisuję małą drewnianą szkatułkę z sypialni oraz... list, który napisałam w Wenecji”. Otworzyłam szkatułkę. Pod zdjęciami leżał list Piotrek patrzył na mnie z przerażeniem i współczuciem, ale ja wybiegłam z biura, nie chcąc na niego patrzeć. Dopiero wieczorem, w samotności, otworzyłam szkatułkę. W środku nie było biżuterii. Leżały tam stare zdjęcia − ja i mama, gdy miałam pięć lat. Na jednym z nich obie jesteśmy utytłane błotem, śmiejemy się do rozpuku, bo zepsuł się nam rower na wycieczce. Pod zdjęciami leżał list. „Aniu, moja kochana, zawsze tak bardzo poważna córeczko. Piszę to, patrząc na zachód słońca w Wenecji, na wycieczce, którą mi podarowałaś. Dziękuję ci za nią, ale to właśnie tutaj zrozumiałam swój największy błąd. Przez lata uczyłam cię, że na miłość trzeba zasłużyć, że trzeba ją kupić wynikami albo drogimi prezentami. Widziałam, jak bardzo się starasz mnie zadowolić, jak kupujesz moją aprobatę, i serce mi pękło. Piotrek dostał dom, bo on nic nie ma − ani twojej siły, ani twoich pieniędzy, ani twojej zaradności. On sobie bez tego nie poradzi. Tobie natomiast zapisuję prawdę, której sama nie umiałam ci dać przez trzydzieści lat. Pieniądze z wycieczki, które wydałaś, to tylko papier. To zdjęcie, na którym jesteśmy brudne od błota, to jedyny moment, w którym naprawdę cię 'miałam'. Przepraszam, że zrobiłam z ciebie żołnierza, zamiast pozwolić ci być dzieckiem. Majątek oddaję bratu, by go chronić, ale tobie oddaję wolność. Nie musisz już nic kupować. Nie musisz być najlepsza. Jesteś kochana za to, że po prostu jesteś, choć ja nie potrafiłam tego wypowiedzieć”. Odzyskałam moją mamę, której nigdy nie znałam W szkatułce, pod listem, znalazłam jeszcze coś − mały, zasuszony kwiatek, który dałam jej, mając sześć lat. Przez wszystkie te lata myślałam, że go wyrzuciła. A ona trzymała go jak coś cenniejszego niż złoto. Siedziałam w ciemności, płacząc nad własną głupotą. Szok, który przeżyłam u notariusza, zamienił się w najgorszy rodzaj wstydu. Przez lata licytowałam się z własną matką na prezenty, podczas gdy ona marzyła tylko o tym, bym znów była tą brudną od błota dziewczynką, która kocha ją za nic. Testament nie był karą. Był ostatnią próbą zdjęcia z moich barków ciężaru, który sama mi kiedyś nałożyła. Odzyskałam nie dom, ale mamę, której nigdy wcześniej nie znałam. I choć willa należy do Piotrka, to ja pierwszy raz w życiu czuję się naprawdę bogata. Zobacz też: „Marzyłam, by syn był magistrem. On chce iść do zawodówki i zostać mechanikiem, jak jego ojciec-robol”
„Mamo, nienawidzę cię!”. Zamiast się wściekać, użyłam metody Superniani. Spokój nastał w 5 minut
Szanowna Redakcjo, piszę do Was z poczuciem ogromnej ulgi, bo jeszcze miesiąc temu myślałam, że bezpowrotnie straciłam kontakt z moją czternastoletnią córką. Nasz dom przypominał cyrk, a każda moja próba rozmowy kończyła się furią, trzaskaniem drzwiami i wielogodzinnym milczeniem.
Szanowna Redakcjo! Ratunek znalazłam w metodach Sary Newton, brytyjskiej specjalistki, która o nastolatkach wie wszystko, i to, co wydarzyło się w naszym domu, to prawdziwa rewolucja. Moja córka, do niedawna córeczka mamusi, nagle stała się obcą osobą, która na każde moje pytanie reagowała wzruszeniem ramion lub agresją. Próbowałam tradycyjnych metod − zabierania telefonu, szlabanów na wyjścia, kazań o przyszłości − ale to tylko pogarszało sprawę, a przepaść między nami rosła z każdym dniem. Czułam się bezradna i odtrącona. Wtedy trafiłam na książki Sary Newton, która tłumaczy, że nastolatek to nie zepsute dziecko, ale młody dorosły w fazie ogromnej przebudowy mózgu. Zrozumiałam, że to ja muszę zmienić strategię, jeśli chcę, by moje dziecko kiedykolwiek jeszcze mi zaufało. Rezygnacja z roli żandarma na rzecz coacha Pierwszą lekcją od Sary Newton było uświadomienie sobie, że im mocniej naciskam, tym bardziej córka będzie uciekać. Sara uczy, że okres nastoletni to czas walki o autonomię, a rodzic, który próbuje zachować totalną kontrolę, staje się wrogiem numer jeden. Zrezygnowałam z przesłuchiwania jej po powrocie ze szkoły i zaglądania przez ramię w telefon. Zamiast wydawać polecenia i nakładać kolejne kary, zaczęłam stosować metodę aktywnego słuchania, którą promuje brytyjska ekspertka. Kiedy córka wraca wściekła, nie mówię już: „Uspokój się i odrób lekcje”, ale: „Widzę, że masz za sobą trudny dzień, jestem tu, jeśli będziesz chciała pogadać”. To było niesamowite − gdy przestałam atakować, ona przestała się bronić. Metoda budowania mostów zamiast murów kontroli Sara Newton kładzie ogromny nacisk na to, by przestać oceniać, a zacząć wspierać proces decyzyjny nastolatka. Wprowadziłam w domu zasadę wspólnych negocjacji zamiast narzuconych odgórnie szlabanów. Zamiast mówić: „O 22:00 masz być w łóżku”, usiedliśmy razem i ustaliliśmy zasady, które obie strony akceptują. Sara tłumaczy, że nastolatek potrzebuje czuć, że ma wpływ na swoje życie. Gdy moja córka zobaczyła, że traktuję jej zdanie poważnie, nagle przestała łamać zasady. Zrozumiałam, że jej bunt nie był wymierzony we mnie, ale w brak wolności, którą próbowałam jej ograniczyć ze strachu. Metody Newton nauczyły mnie, że zaufanie to jedyna waluta, która ma wartość w relacji z dorastającym dzieckiem. Zrozumienie nastoletniego mózgu i emocjonalny spokój Trzecim filarem zmian była moja własna edukacja na temat tego, co dzieje się w głowie czternastolatki. Sara Newton w genialny sposób wyjaśnia, dlaczego nastolatki podejmują ryzyko i dlaczego ich emocje są jak rollercoaster. Dzięki niej przestałam brać do siebie każdą złośliwą uwagę czy przewrócenie oczami. Zamiast reagować złością na jej humory, zaczęłam zachowywać spokój, który stał się dla niej kotwicą. Sara mówi wprost: „Ty jesteś dorosła, ty musisz trzymać emocje na wodzy, bo twoje dziecko właśnie straciło nad nimi kontrolę”. To podejście sprawiło, że w naszym domu w końcu zapanował spokój. Córka zaczęła wychodzić ze swojego pokoju, zaczęła opowiadać mi o swoich problemach, a ja w końcu czuję, że odzyskałam swoją więź z nią, choć na zupełnie nowych, dojrzałych zasadach. Redakcjo, proszę, piszcie więcej o Sarze Newton i jej podejściu do młodzieży. Rodzice nastolatków często czują się zostawieni sami sobie, a jej rady to gotowa instrukcja obsługi dorastającego człowieka, która ratuje nie tylko dzieci, ale i nas, rodziców, przed obłędem. Daria Komentarz Redakcji: Dziękujemy za ten niezwykle ważny i potrzebny list. Okres dojrzewania to dla wielu rodzin czas, w którym dotychczasowe metody wychowawcze przestają działać, a domowe zacisze zamienia się w pole bitwy. Cieszymy się, że dzięki metodom Sary Newton udało się Pani odnaleźć klucz do zrozumienia świata nastolatka. Współczesna nauka potwierdza to, o czym pisze brytyjska ekspertka − mózg dorastającego człowieka przechodzi prawdziwe trzęsienie ziemi. To nie zła wola czy brak wychowania sprawiają, że nasze dzieci stają się drażliwe czy wycofane, ale biologia, która pcha je ku samodzielności. Jako redakcja wierzymy, że przejście z roli kontrolera do roli wspierającego mentora, o którym Pani wspomina, to jedyna droga do zachowania autentycznej więzi. Warto zapamiętać trzy kluczowe lekcje płynące z tej historii: Zaufanie zamiast kontroli. Im mocniej zaciskamy pętlę zakazów, tym silniejszy jest opór. Dawanie dziecku przestrzeni do decydowania o sobie uczy go odpowiedzialności. Emocje to nie atak. Złośliwe uwagi czy trzaskanie drzwiami to często wołanie o pomoc w radzeniu sobie z własnym napięciem, a nie brak szacunku do rodzica. Słuchanie ma moc. Czasami wystarczy być obok i dać dziecku sygnał: „Jestem tu, gdy będziesz gotowy”, zamiast od razu zasypywać je gradem dobrych rad. Mamy nadzieję, że Pani doświadczenie doda otuchy innym rodzicom, którzy czują, że tracą kontakt ze swoimi dziećmi. Pamiętajmy, że pod maską buntu wciąż kryje się ten sam młody człowiek, który potrzebuje naszej miłości i akceptacji − teraz bardziej niż kiedykolwiek. Zobacz też: Rodzice wstydzą się tego zachowania u dziecka. Nie wiedzą, że świadczy o wybitnej inteligencji
„Starałam się być mamą dobrą”. Odcinek specjalny „Mamy to!” wzruszył nas wszystkie
W specjalnym odcinku podcastu "Mamy to!" z okazji zbliżającego się Dnia Matki usiadłam do rozmowy z moimi trzema córkami: 21-letnią Alicją oraz 19-letnimi bliźniaczkami Julią i Nel. Nie wiedziałyśmy do końca, dokąd ta rozmowa nas zaprowadzi. I właśnie dlatego była tak prawdziwa.
Są takie słowa, które trafiają prosto w miejsce, którego na co dzień nawet nie pokazujemy światu. Zwłaszcza matkom, bo chyba każda z nas - niezależnie od tego, ile przeczytała książek, ile popełniła błędów i ile rzeczy zrobiła dobrze - nosi w sobie jedno ciche pytanie: "Czy byłam dobrą mamą?". Cały odcinek można obejrzeć na YouTube Mamotoja. "Zawsze mogłam się przytulić" Kiedy zapytałam dziewczyny, co zrobiłam dobrze jako mama, zapadła chwila ciszy. A potem padły słowa, które chyba zostaną ze mną na zawsze. - Na pewno bliskość. Zawsze mogłam się przytulić - powiedziała jedna z córek. I nagle pomyślałam, że może właśnie o to chodzi bardziej niż o perfekcję. Nie o idealne obiady czy perfekcyjnie prowadzony dom. Nie o to, czy zawsze miałyśmy cierpliwość. Tylko o to, czy dziecko czuło, że może przyjść, przytulić się, być blisko, nawet bez słów. Dziewczynki mówiły, że nigdy nie słyszały ode mnie: "nie teraz". Że zawsze mogły przyjść się przytulić i że to zostało z nimi do dziś. To niezwykłe, jak często właśnie takie rzeczy budują dzieci na całe życie. Nie chciałam wychować swoich kopii Bardzo poruszył mnie też moment, kiedy jedna z córek powiedziała, że dawałam im przestrzeń do bycia sobą. I rzeczywiście - patrząc dziś na nasze życie rodzinne - widzę, ile tam było różnic. Każda z dziewczynek była zupełnie inna. Każda miała własny charakter, własne potrzeby, własny sposób patrzenia na świat. Jedna nie jadła mięsa, druga czegoś nie lubiła, trzecia miała własny rytm życia. I choć czasem było trudno, nigdy nie chciałam wychować trzech identycznych dziewczynek. - Dałaś nam przestrzeń na bycie sobą - usłyszałam podczas rozmowy. To zdanie bardzo mnie zatrzymało. Mam poczucie, że często jako rodzice - zupełnie nieświadomie - próbujemy trochę "dopasować" dzieci do własnej wizji życia. Chcemy, żeby było łatwiej, spokojniej, wygodniej. A dzieci przecież nie przyszły na świat po to, żeby były naszym odbiciem. "Przeżyłaś bardzo dużo" W pewnym momencie rozmowa zeszła na coś znacznie głębszego. Dziewczynki zaczęły mówić o tym, że podziwiają mnie nie tylko jako mamę, ale też jako kobietę. Za siłę, wytrzymałość, za to, że mimo trudnych momentów nadal jestem sobą. I wtedy już naprawdę trudno było mi powstrzymać łzy. - Przeżyłaś bardzo dużo. Jesteś tu, gdzie jesteś - powiedziała Julia. Słuchając tego, pomyślałam o wszystkich kobietach, które każdego dnia próbują "dowieźć" życie, pracę, dom, dzieci, emocje, rozwody, straty, zmęczenie i jeszcze przy tym wszystkim mają poczucie, że ciągle robią za mało. A przecież nasze dzieci często widzą w nas dużo więcej dobra, niż my same potrafimy dostrzec. "Starałam się być mamą dobrą" Na końcu rozmowy powiedziałam coś, co chyba jest prawdą o większości matek. - Na pewno idealną nie byłam, ale zawsze się starałam - przyznałam podczas podcastu. I dziś coraz bardziej myślę, że może właśnie to jest najważniejsze. Nie idealność, tylko gotowość do słuchania, przytulania, bycia obok, do przyznania się do błędów i do tego, żeby mimo wszystko codziennie próbować jeszcze raz. Bo może dzieci wcale nie potrzebują idealnych mam. Może najbardziej potrzebują takich, przy których mogą czuć się kochane.