GRY
1 tygodniowe niemowlę
fot. AdobeStock

Rozwój niemowlaka w 1. tygodniu

Patrzysz na noworodka z niedowierzaniem i ogromnym lękiem. Boisz się wziąć go na ręce. Jest taki malutki i delikatny. Już za kilka dni będziesz obchodzić się z nim doskonale. Bez trudu rozpoznasz, czego potrzebuje.

Jak wygląda dziecko?

Jeśli nigdy wcześniej nie widziałaś noworodka, jego widok może cię zdziwić. W 1. tygodniu życia dziecko ma specyficzną urodę. Nosi ślady przeciskania się przez kanał rodny. Nie martw się – te dziwne objawy wkrótce znikną. Co może zaskoczyć cię wyglądzie noworodka?
  • lekko zniekształcona główka
  • opuchnięte powieki
  • krwiaki na ciele i na twarzy
  • mocno zaróżowiona (czasem pomarszczona) skóra.
  • zaskórniki jako skutek niedojrzałej pracy gruczołów łojowych
  • opuchnięte brodawki piersiowe (wynik działania hormonów matczynych)
  • lanugo, czyli delikatne włoski pokrywające ciałko (czasem też małżowiny uszne)
  • dwa miękkie miejsca na główce, tzw. ciemiączka

Wzrost i waga niemowlaka

Większość noworodków przychodzi na świat z wagą 2800-3800 g i 46-55 cm wzrostu. Ale już w 2 lub 3 dniu życia dziecko zaczyna tracić na wadze. To normalny proces, nazywany fizjologicznym spadkiem masy ciała. Powoduje go wydalanie smółki, utrata płynów i przyjmowanie niewielkich ilości pokarmu. Donoszony noworodek może stracić do 10 proc. swojej masy urodzeniowej. Tyle uznaje się za normę. Około 10. dnia życia wróci do początkowej wagi

Co potrafi dziecko?

Noworodek przede wszystkim śpi. Sen zajmuje mu ok. 20 godzin w ciągu doby. Wydaje ci się, że tak małe dziecko niewiele jeszcze potrafi? Jego umiejętności na pierwszym etapie życia są bardzo niedoceniane. Noworodek w 1 tygodniu życia:
  • bardzo dobrze słyszy
  • nieźle widzi, np. twarz osoby, która się nam nim pochyla
  • doskonali się w ssaniu piersi
  • porozumiewa się płaczem

Sen jest dla dziecka rodzajem pancerza ochronnego. Pod jego osłoną wzmacnia się układ nerwowy noworodka. Sen przechodzi co ok. 30 min. z fazy snu głębokiego do fazy drzemania. W tym czasie dziecko może zaskoczyć cię szybkimi, nieskoordynowanymi ruchami rąk i nóg i podobnym do uśmiechu drganiem mięśni twarzy. Niektórzy twierdzą, że dzieciom już od pierwszych dni życia coś się śni.
 

Redakcja poleca: Rozwój niemowlęcia w 1. miesiącu życia - film
Zobacz, co potrafi miesięczne dziecko.

Jak wspomagać rozwój dziecka?

Choć noworodek dużo śpi, między kolejnymi drzemkami występują u niego krótkie okresy czuwania. Leży wtedy spokojnie z otwartymi oczami. W tym stanie spędza około 10% czasu. To dobry moment na pierwsze próby kontaktu: mówienie do niego lub nucenie. W 1 tygodniu możesz wspomagać rozwój dziecka poprzez:

  • Kangurowanie – czyli kontakt z ciałem rodzica skóra do skóry. Dziecko przytulone brzuszkiem do twojej klatki piersiowej czuje się bezpiecznie, uspokaja się, jest mu ciepło. Często w tej pozycji maluchy zasypiają. Dowiedz się jak najwięcej o zaletach kangurowania i staraj się codziennie zapewnić maluchowi porcję takiej bliskości.
  • Kołysanie – dziecko w 1 tygodniu życia nie jest przyzwyczajone do leżenia w bezruchu, na płaskiej powierzchni jaką jest materacyk w łóżeczku. Przez 9 miesięcy w brzuchu kołysało się w rytm twoich ruchów i kroków. Nadal dobrze to pamięta. Większość noworodków uspokaja się, gdy rodzic bierze je na ręce. Nie martw się, że dziecko się przyzwyczai do noszenia. Ono potrzebuje takiej bliskości.

Pielęgnacja i zdrowie niemowlaka

Pierwsze 2–3 doby po narodzinach dziecko spędza w szpitalu. Tu odbywają się pierwsze badania noworodka (także badania przesiewowe) i pierwsze ważne szczepienia (przeciwko gruźlicy i WZW B). Stan zdrowia dziecka jest oceniany  wg 10-punktowej skali Apgar. Urodzone w dobrej formie noworodki zwykle otrzymują 7-10 punktów. Dziecko ogląda lekarz neonatolog. W razie potrzeby, kieruje maluszka na specjalistyczne badania. Noworodek opuszcza szpital z wpisanymi do książeczki zdrowia zaleceniami. Dotyczą one dalszej opieki i pielęgnacji. Jakie wyzwania przed tobą: 

  1. Pierwsze przewijanie pierwszą pieluchę zmienisz dziecku jeszcze w szpitalu. Aby noworodek nie miał odparzeń, zmieniaj ją co 2-3 godziny i zawsze, gdy dziecko zrobi kupę. Podczas przewijania smaruj pupę dziecka kremem ochronnym.
  2. Pierwsza kąpiel – W 1 tygodniu życia noworodka czeka pierwsza kąpiel. Według aktualnych zaleceń, dziecko nie musi być kąpane od razu po narodzinach. Personel może wykąpać noworodka, jeśli rodzi się ubrudzony np. krwią. Wykąpanie dziecka po powrocie ze szpitala jest konieczne – pozwala pozbyć się szpitalnych zarazków. niemowlaka można kapać 2-3 razy w tygodniu codziennie trzeba umyć miejsca, które się brudzą (pupę, buzię).
  3. Pierwsze obcinanie paznokci – dzieci często rodzą się z długimi paznokietkami. Aby uniknąć infekcji, nie obcina się ich w szpitalu. Zrób to po powrocie do domu, gdy dziecko zaśnie. Do tego czasu chroń jego rączki, nakładając na nie rękawiczki–niedrapki albo małe skarpetki.

Karmienie niemowlaka

Nie ważne, jak urodziłaś – naturalnie czy przez cesarskie cięcie – w ciągu dwóch pierwszych godzin po porodzie powinnaś podjąć pierwszą próbę karmienia piersią. To najlepszy sposób żywienia dziecka. Noworodek nie wyssie dużo pokarmu. Ale nie jest też głodny. Ma jeszcze zapasy z życia płodowego. Choć piersi produkują jeszcze mało mleka, jest ono szczególnie wartościowe. To tzw. siara, która ma duże korzyści dla zdrowia dziecka. W 3 lub 4 dobie pojawi się nawał pokarmu – piersi stają się twarde i przepełnione mlekiem.

Karmienie piersią

Karmienie piersią jest naturalne, ale sporo kobiet na początku ma z nim problem. Jak go uniknąć?
  • znajdź wygodną pozycję do karmienia
  • karm na żądanie, czyli gdy dziecko tego chce
  • sprawdzaj, czy noworodek dobrze chwyta brodawkę
  • słuchaj, czy przełyka pokarm (odgłos cichego postękiwania)
  • o wątpliwościach rozmawiaj z doradcą laktacyjnym

Karmienie butelką

Karmienie butelką to rozwiązanie dla tych mam, które nie są w stanie karmić piersią. Zdaniem specjalistów jest ich bardzo mało. Z sukcesem można podjąć karmienie piersią po cesarskim cięciu. Pokarm może pojawić się nieco później. W każdym przypadku należy podjąć próbę karmienia i korzystać z pomocy doradcy laktacyjnego. Pokarm mamy to najlepsze, co możesz dać swojemu dziecku.

1. tydzień życia niemowlaka - Film
Czego nie potrzebuje noworodek?

Co może niepokoić?

Dziecko w pierwszym tygodniu życia jest jedną wielką zagadką. Każde jego zachowanie, każdy objaw może być powodem do niepokoju. Co rodziców martwi najczęściej?

  • Sapka – w pierwszych dniach po urodzeniu w nosie dziecka może zalegać śluz utrudniający oddychanie. Noworodek wydaje lekki świst, a nawet może kichać. Rodzice mogą myśleć, że dziecko się przeziębiło. Ten objaw może utrzymywać się dłużej.
  • Żółtaczka – pojawia się u ok. 70 procent zdrowych donoszonych noworodków i nawet u 90 proc. wcześniaków. Nie jest chorobą – stąd nazwa żółtaczka fizjologiczna. Zwykle widać ją na drugi lub trzeci dzień po narodzinach. Dziecko z żółtaczką jest wypisywane do domu.
  • Pępek – kikut pępowinowy nie wygląda ładnie. To kawałek tkanki, który obsusza się, a potem odpada. Pielęgnacja pępka jest bardzo prosta. Aby pępek szybko odpadł, musisz dbać, żeby był suchy i czysty. Jeśli przypadkiem zamoczy się w kąpieli, wystarczy go umyć i wysuszyć. Według najnowszych zaleceń kikuta pępowinowego nie należy niczym polewać.

Więcej o 1. tygodniu

Doładuj
Przeładuj

Narzędzia dla mam

Więcej

Zima z niemowlakiem

Przygotowania do świąt