Encyklopedia zdrowia dziecka

Różyczka

Różyczka to jedna z najbardziej rozpowszechnionych, ale niegroźnych chorób zakaźnych wieku dziecięcego.

Przyczyny różyczki

Różyczkę wywołuje wirus, którym łatwo się zarazić podczas bezpośredniego kontaktu z chorym. Okres wylęgania choroby to 14-16 dni. Dzieci, które nie zostały zaszczepione przeciw różyczce, najczęściej zapadają na nią między 1. a 9 rokiem życia. Niemowlęta do 6. miesiąca życia chorują rzadko dzięki odporności uzyskanej od mamy w okresie płodowym (o ile ona sama wcześniej chorowała na różyczkę). Chory zaraża już 7 dni przed wystąpieniem wysypki i powiększeniem węzłów oraz przez 4 dni po pojawieniu się pierwszych objawów różyczki.

Objawy różyczki

  • ból gardła
  • powiększone węzły chłonne
  • wysypka
  • gorączka
Różyczka często przebiega bezobjawowo lub z lekko zaznaczonymi objawami. Zazwyczaj poprzedza ją krótki okres złego samopoczucia, połączony z nieżytem gardła. Potem powiększają się węzły chłonne, szczególnie na głowie, w tylnej części czaszki, oraz na potylicy za uszami. Delikatna wysypka „spływa” z górnych części ciała dziecka ku dolnym. Może również pojawić się na podniebieniu dziecka.

Wysypka na buzi i tułowiu jest gruboplamista, na kończynach – drobna. Gdy zejdzie już na dolne partie ciała, w ciągu 2-3 dni może wystąpić lekkie łuszczenie się naskórka.

Jak się leczy różyczkę?

Różyczki w zasadzie się nie leczy – zarażonym dzieciom zaleca się jednak leżenie w łóżku przez kilka dni. Gdy przebieg choroby jest cięższy, można stosować leki objawowe: przy wysokiej gorączce podawaj dziecku środek obniżający temperaturę, najlepiej preparat paracetamolu. Dziecko powinno także dużo pić, nie zmuszaj go jednak do jedzenia. Podawaj mu np. lekkie zupy, dużo owoców. Koniecznie upewnij się, że kobiety w ciąży, które mogły mieć kontakt z twoim zarażonym różyczką dzieckiem, są o tym poinformowane!

Powikłania różyczki

Różyczka rzadko kończy się powikłaniami. Sporadycznie może wystąpić zapalenie stawów, obniżenie ilości płytek krwi (trombocytopenia) i zapalenie mózgu. Powikłania mają jednak ogromne znaczenie w przypadku kobiet w ciąży, szczególnie jeśli zachorowały w pierwszych dwóch miesiącach ciąży. Istnieje wówczas ryzyko wystąpienia u dziecka zaćmy oka (katarakta), wad serca, porażenia mózgowego oraz głuchoty.

Kobieta, która w pierwszych miesiącach ciąży zetknie się z chorym na różyczkę, powinna poddać się profilaktycznemu podaniu preparatu gammaglobuliny (w postaci zastrzyku domięśniowego). Dawka leku jest jednorazowa, trzeba ją podać szybko – w pierwszej lub drugiej dobie od kontaktu z chorą osobą.

Kiedy zaszczepić dziecko przeciw różyczce?

W Polsce szczepi się wszystkie dziewczęta w wieku 13 lat. Nie trzeba koniecznie wcześniej wykonywać badań serologicznych na obecność przeciwciał, bo nawet jeżeli dziewczynka przechorowała już wcześniej różyczkę, zaszczepienie jej nie będzie szkodliwe.

Obecnie zaleca się szczepienia chłopców i dziewczynek już w wieku 13-15 miesięcy szczepionką skojarzoną potrójną (przeciw odrze, śwince i różyczce), zamiast obowiązkowego szczepienia tylko przeciw odrze. Dawkę przypominającą podaje się w 7. roku życia dziecka. Dorosłe kobiety mogą się zaszczepić bez wykonywania badania serologicznego. Nie powinny potem zachodzić w ciążę przez 3 miesiące. Wyraźnym przeciwwskazaniem do szczepienia jest ciąża.

Zobacz także:
Odra
Ospa wietrzna
Świnka
Szczepienia

Konsultacja: lekarz medycyny Lucyna Michalska, pediatra

Zobacz także: Kalendarze szczepień