zapotrzebowanie, na, sen , dziecko

Dlaczego dzieci powinny się wysypiać?

Dlaczego sen jest taki ważny? Co się dzieje z organizmem dziecka w nocy? Skąd masz wiedzieć, czy twój malec się wysypia?
Beata Turska
zapotrzebowanie, na, sen , dziecko

Spokojny, wystarczająco długi sen jest dla dziecka bardzo ważny. Dlaczego? Zapytaliśmy o to specjalistę, dr n.med. Adama Wichniaka, psychiatrę i neurofizjologa z Ośrodka Medycyny Snu  Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie.  

Polecamy także: Dlaczego dziecko nie chce spać?

Gdy dziecko śpi, odpoczywa oczywiście jego ciało. Na tym jednak nie koniec. Co jeszcze dzieje się w jego organizmie?

Sen a neuroprzekaźniki

Podczas snu w  organizmie zachodzi mnóstwo ważnych, bardzo skomplikowanych procesów. Brak snu może je zakłócić.
Weźmy na przykład neuroprzekaźniki, czyli substancje, dzięki którym nasze  komórki nerwowe mogą się ze sobą "dogadać." Należą do nich m.in.  serotonina (odpowiedzialna za nastrój), noradrenalina (odpowiedzialna za siłę i energię) i dopamina (odpowiedzialna za odczuwanie radości i sprawność ruchową) oraz acetylocholina (odpowiedzialna za pamięć).
- Każdy z nich musi być wydzielany w odpowiednim momencie i w odpowiedniej ilości. Muszą ze sobą współgrać niczym muzycy w orkiestrze symfonicznej. Sen pozwala im się zestroić – tłumaczy dr Adam Wichniak.    
Właśnie dlatego niewyspane dziecko (dorosły zresztą też) ma zły nastrój, jest marudne, nerwowe, chimeryczne i brakuje mu siły na zabawę.  
Redakcja poleca: Jak wzmocnić odporność dziecka? film
Jesień sprzyja częstym przeziębieniom. Sprawdź, co robić by twoje dziecko nie chorowało. Oto 5 rad na zwiększenie odporności dziecka.

Sen a odporność

Sen ma wpływ na każdy układ organizmu, także immunologiczny. Jeśli dziecko ma problemy ze snem, np.  nie śpi wystarczająco dużo, spada jego odporność. Jest bardziej podatne na infekcje i różne inne choroby. 

Sen a hormon wzrostu

Hormon wzrostu wydzielany jest przez przysadkę mózgową  pulsacyjnie – porcjami, których wielkość zależy m.in. od pory doby.  W nocy, podczas snu, zwłaszcza tuż po zaśnięciu, kiedy sen jest bardzo głęboki,  wydziela się go najwięcej.  
Jeśli dziecko prowadzi nieregularny tryb życia, na przykład  raz chodzi spać o godzinie dwudziestej, a  raz o północy, proces ten może zostać zaburzony. Malec oczywiście i tak będzie rósł, ale mniej intensywnie.

Sen a pamięć

Gdy dziecko śpi, jego mózg pracuje pełną parą.
- Gdy podczas snu  pojawiają się marzenia senne, impulsy elektryczne biegną najpierw przez obszary, które były używane w ciągu dnia: to tak, jakby mózg raz jeszcze odczytywał wszystko, co zapisał w ciągu dnia i porządnie układał zgromadzone dane (właśnie wtedy śnimy o tym, co się nam wydarzyło). Dzięki tym porządkom  dziecko może się uczyć i korzystać z zasobów swojej pamięci - tłumaczy dr Wichniak.  

Polecamy: Co zapamięta twoje dziecko?


Sen a zdolność uczenia się

Ponieważ w ciągu dnia wykorzystujemy tylko niewielką część mózgu, natura wymyśliła sprytną sztuczkę, która nie pozwala "zardzewieć" reszcie: pobudzane są także te obszary, których nie używaliśmy.  U dziecka jest to  szczególnie ważne.
-  Mały człowiek niewiele jeszcze potrafi: nie gra w piłkę ani w szachy, nie uczy się tabliczki mnożenia itd jednak jego mózg intensywnie  przygotowuje się do tego, by to wszystko było możliwe w przyszłości  – mówi dr Wichniak. - Przez nieużywane w ciągu dnia obszary mkną impulsy, powstają nowe połączenia itd. Wszystko będzie gotowe do użycia, gdy przyjdzie na to pora. 

 Jak długo powinno spać dziecko? 

Zapotrzebowanie na sen jest bardzo rózne, bo ze snem jest jak z apetytem: jedni potrzebują go więcej, inni mniej.
Np. roczne maluchy drzemią na ogół dwukrotnie w ciągu dnia, ale  są i takie, które zadowalają się jedną drzemką. Nie ma na to reguły.
Skąd w takim razie masz wiedzieć, ze twoje dziecko śpi wystarczająco długo?
– Wystarczy je obserwować – mówi dr Wichniak – Jeśli dobrze się rozwija, ma apetyt i ochotę za zabawę, na pewno wszystko jest w porządku. 
 
Przeczytaj także: Apetyt na sen

 Gdy dziecko  śpi za mało

Jeśłi dziecko śpi za mało i ciągle jest niewyspane, przede wszystkim sprawdź, co zakłóca spokojny sen. Może chodzić między innymi o brak stałego rytmu dnia, zbyt wysoką temperatura w sypialni, zatkany nos, lęk, niezaspokojony apetyt, pragnienie,  ból, niewygodę.  Spróbuj pomóc dziecku  - o tym, jak to zrobić przeczytasz poniżej.
Jeśli żaden z tych sposobów nie zadziała, wybierz się z dzieckiem do pediatry.

 Jak pomóc dziecku zasnąć? 

Przede wszystkim kładź dziecko o stałej porze. To bardzo ważne, no nieregularny rozkład dnia utrudnia zasypianie. A poza tym: 
  • Wycisz malucha. Rozbrykane albo rozzłoszczone dziecko nie będzie w stanie zasnąć.
  • Przestrzegaj wieczornych rytuałów. Wszystkie wieczorne czynności (kąpiel, przewijanie, zakładanie piżamki, itd.) staraj się wykonywać w tej samej kolejności. 
  • Przewietrz pokój.  W dusznym pomieszczeniu trudniej się zasypia.
  • Spraw, by dziecko czuło się bezpiecznie. Stres odbiera ochotę na sen. Bądź blisko malucha.
  • Oczyść dziecku nosek. Niemowlęta oddychają głównie nosem, więc nawet niewielki katar to dla nich katastrofa.
  • Poszukaj najlepszego sposobu usypiania. Niektóre maluchy lubią słuchać kołysanek, inne wolą trzymać mamą za rękę, jeszcze inne uwielbiają, gdy się do nich cichutko szepcze. 
  • Bądź cierpliwa. Malec nie jest w stanie usnąć na zawołanie.
  •  Bądź konsekwentna. Nie daj się wciągnąć w zabawę, nie zmieniaj obowiązujących na co dzień zasad. 
  • Zgaś światło. Jeśli maluch boi się ciemności, zapal mu lampkę nocną, która nie  świeci zbyt jasno  (taką, żeby z trudem dało się przy niej czytac) ponieważ melatonina (hormon snu) wydziela się ciemności.
 
Oceń artykuł

Ocena 4 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy