Sepsa u dzieci jest śmiertelnie groźna. Sprawdź, jak jej zapobiec [WIRTUALNE WARSZTATY]

Co musisz wiedzieć o sepsie i co możesz zrobić, by twoje dziecko nigdy na nią nie zachorowało? Dowiesz się tego, uczestnicząc w bezpłatnych wirtualnych warsztatach, na które zapraszamy wraz z dr n.med. Anetą Górską-Kot, pediatrą.
– Sepsy boją się nie tylko rodzice. Boimy się jej także my, lekarze. Dlaczego? Ponieważ nigdy nie wiemy, czy uda się nam dziecko uratować, a jeśli tak, to czy nie zostaną po niej trwałe powikłania, np. głuchota, padaczka, zaburzenia rozwoju albo – tak się dzieje w przypadku sepsy meningokokowej – utrata części ciała – mówi dr n. med. Aneta Górska-Kot, pediatra, ekspertka Wirtualnych Warsztatów Mamo, To Ja. Na szczęście sepsie można zapobiec. Weź udział w naszych warsztatach „Mamo, To Ja”, dr Aneta Górska-Kot wyjaśni ci, jak to zrobić.

Co to jest sepsa? 

Sepsa to zagrażający życiu zespół objawów, które towarzyszą uogólnionemu zakażeniu organizmu. 
Należą do nich:
  • bardzo wysoka albo bardzo niska temperatura ciała, 
  • zaburzenia świadomości, 
  • ogólne osłabienie,
  • przyspieszony oddech,
  • przyspieszone bicie serca,
  • objawy ze strony objętych zakażeniem narządów, np. nerek, przewodu pokarmowego, układu krążenia.

Sepsa wiąże się z chorobą inwazyjną, do której dochodzi wówczas, gdy bakterie przenikają do miejsc z zasady wolnych od wszelkich drobnoustrojów, na przykład – jak w przypadku sepsy – do krwi. Inne postaci choroby inwazyjnej to m.in. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (gdy bakterie przenikną do płynu mózgowo-rdzeniowego) i zapalenie płuc z odczynem opłucnowym (gdy bakterie przenikną do jamy opłucnowej).
Szacuje się, że w Polsce sepsę rozpoznaje się u około 4 tysięcy dzieci rocznie. Wiele z nich umiera. 

Rodzaje sepsy

Sepsę można podzielić na szpitalną, dotyczącą dzieci, które przewlekle chorują i podczas wielomiesięcznych pobytów w szpitalu zarażają się bytującymi tam bakteriami, oraz pozaszpitalną, która dopada dzieci zdrowe. 
Sepsę pozaszpitalną wywołują 3 rodzaje bakterii:
  1. Pałeczka grypy (Haemophilus influenzae), która dzięki szczepieniom wprowadzonym w 2007 roku od lat nie powoduje już zakażeń,
  2. Pneumokoki (Streptococcus pneumoniae ), czyli dwoinki zapalenia płuc,
  3. Meningokoki (Neisseria meningitidis), czyli dwoinki zapalenia opon mózgowych.

Sepsa pneumokokowa 

Sepsa pneumokokowa występuje 10 razy częściej niż sepsa meningokokowa. 
Jak sama nawa wskazuje, wywołują ją pneumokoki – powszechnie występujące bakterie, które często mieszkają na nabłonku dróg oddechowych dzieci. 
– Są takie grupy żłobkowe, w których nosicielami pneumokoków jest nawet 80 % dzieci! – mówi dr Górska-Kot. 
Póki pneumokoki żyją sobie spokojnie na nabłonku dróg oddechowych dziecka, wszystko jest w porządku. Problem zaczyna się wówczas, gdy na skutek osłabienia (np. wtedy, gdy układ odpornościowy maluszka zajęty jest zwalczaniem wirusów), zaczynają się szybko rozmnażać. 
Jeżeli ograniczą się do zniszczenia nabłonka dróg oddechowych, mówimy o zakażeniu nieinwazyjnym (np. zapaleniu ucha środkowego, zapaleniu płuc itd.), które bez większych problemów leczymy w domu antybiotykami. 
Jeśli natomiast przenikną do krwi, dochodzi do śmiertelnie groźnej inwazyjnej choroby pneumokokowej, czyli sepsy pneumokokowej, która jest najbardziej niebezpieczna dla dzieci poniżej 2. roku życia oraz osób starszych (po 65. roku życia). Sepsę pneumokokową leczy się w szpitalu m.in. dużymi dawkami antybiotyków, jednak nie zawsze się to udaje. 
– Nierzadko jest tak, że mimo walki z użyciem wszelkich osiągnięć współczesnej medycyny dziecko umiera, bo procesu wywołanego przez pneumokoki nie da się już zatrzymać – mówi dr Górska-Kot. –  Zdarza się także, że dziecko udaje się uratować, jednak po sepsie pozostaje trwały ślad. 

Szczepionki przeciwko pneumokokom

Na szczęście chorobie można zapobiec dzięki szczepionkom. Są 2 rodzaje szczepionek przeciw najbardziej zjadliwym spośród 100 rodzajów pneumokoków:
  • Obowiązkowa refundowana szczepionka 10-walentna przeciwko 10 rodzajom pneumokoków,
  • Płatna szczepionka 13-walentna przeciwko 13 rodzajom pneumokoków.
– Szczepionka 13-walentna zapewnia dziecku większą ochronę, dlatego warto skorzystać właśnie z niej. „Trzynastką” można szczepić dziecko już w 1. roku życia, a jeśli wcześniej zaszczepiono je „dziesiątką”, można doszczepić je nią w 2. roku życia – wyjaśnia dr Górska-Kot. 

Szczepionki przeciw pneumokokom wymyślono, żeby zapobiegać sepsie, jednak okazało się, że mają również inne zalety: zmniejszają także liczbę zakażeń nieinwazyjnych, a więc zapaleń ucha, płuc itd. 
Szczepionka 10-walentna jest zarejestrowana dla dzieci do 5. roku życia, natomiast szczepionka 13-walentna nie ma ograniczeń wiekowych – mogą (i powinny) zaszczepić się nią zwłaszcza osoby starsze, po 65. roku życia. 

Sepsa meningokokowa 

O wiele rzadszą, ale bardzo groźną sepsę meningokową wywołują meningokoki. Wyróżnia się 12 rodzajów tych bakterii. Najgroźniejsze spośród nich są meningokoki typu A, B, C, W i Y. 
Nosicielami meningokoków są głównie nastolatki – ma je 15-20% młodych ludzi. 
– Meningokokami można zarazić się drogą kropelkową. Nie wywołują nieinwazyjnych form zakażenia, od razu przenikają do opon mózgowo-rdzeniowych (wywołując zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych) lub do krwi (wywołując sepsę) – ostrzega dr Górska-Kot – Typowe dla sepsy meningokokowej  jest to, że często ma przebieg piorunujący, co oznacza, że w ciągu kilku, kilkunastu godzin dziecko może umrzeć.
Objawy sepsy meningokokowej:
  1. Niespecyficzny początek: gorączka, katar, kaszel, słowem objawy zwykłej infekcji,
  2. Narastająca gorączka, światłowstręt, sztywność karku,
  3. Wysypka krwotoczna, którą można odróżnić od zwykłej wysypki za pomocą tzw. testu szklanki: gdy ją uciśniemy czymś przezroczystym, np. szklanką, zauważymy, że w przeciwieństwie do zwykłej wysypki nie znika.
Uwaga! Takie objawy świadczą o tym, że natychmiast trzeba jechać z dzieckiem do szpitala, bo tylko błyskawiczna reakcja może je uratować! 
– Niestety, 10 do 30% pacjentów umiera, a 80%,  jeśli dojdzie do wstrząsu septycznego – mówi pani doktor.

Szczepionki przeciwko meningokokom

Przeciwko meningokokom także można się zaszczepić. Istnieją oddzielne szczepionki przeciwko różnym rodzajom meningokoków. Żeby dać dziecku pełną ochronę przed gwałtownie przebiegającą sepsą meningokokową, trzeba zaszczepić je:
W 1. roku życia przeciw meningokokom typu B,
Po 1. roku przeciw meningokokom typu A, C, W, Y

Kiedy dokładnie szczepić dziecko przeciw pneumokokom i meningokokom? Dowiesz się tego w kolejnych odcinkach naszych wirtualnych warsztatów. Zapraszamy!

Chroń dziecko przed powikłaniami groźnych chorób
 
Oceń artykuł

Ocena 6 na 1 głos

Popularne tematy