skoki rozwojowe u niemowlaka
fot. Adobe Stock

Skoki rozwojowe u niemowlęcia – kiedy występują, ile trwają, objawy

Skoki rozwojowe to ważne etapy w rozwoju niemowlęcia. W pierwszym roku życia dziecko przechodzi siedem skoków rozwojowych. Każdy przynosi całkiem nowy zestaw umiejętności. Sprawdź, kiedy występują poszczególne skoki, jak się objawiają, jakie umiejętności dziecko nabywa w ich wyniku.
Agnieszka Majchrzak
skoki rozwojowe u niemowlaka
fot. Adobe Stock

Małe dziecko rozwija się bardzo dynamicznie, ale jednak nie w stałym tempie. Dlatego właśnie mówi się o skokach rozwojowych. Pojawienie się skoku rozwojowego zapowiadają zmiany w zachowaniu dziecka.

Gdy niemowlę nagle i bez przyczyny zaczyna gorzej spać, ciągle chce być na rękach lub dużo płacze, można podejrzewać, że wkrótce nastąpi ważna zmiana w jego rozwoju. W jej wyniku dziecko zdobędzie nowe umiejętności.

Skoki rozwojowe – ważne informacje:


Skoki rozwojowe w pierwszym roku życia:

Skoki rozwojowe – co to takiego?

Skoki rozwojowe to określenie okresów w rozwoju dziecka, w którym nabywa ono ważne umiejętności. Skoki rozwojowe są efektem intensywnego rozwoju układu nerwowego – u niemowlęcia i małego dziecka tworzy się w mózgu najwięcej połączeń nerwowych. W czasie trwania skoku rozwojowego nagle, z dnia na dzień, dziecko nabywa nowe umiejętności. W dodatku – kilka naraz! Przedtem jednak bywa wyjątkowo marudne – zmiana zachowania niemowlęcia w okresie skoku rozwojowego jest typowa dla tego okresu. 

Skok rozwojowy nie jest tym samym co faza intensywnego wzrostu niemowląt. Dokonywanie się skoku rozwojowego następuje niezależnie od tempa wzrostu dziecka.

Kiedy pojawiają się skoki rozwojowe u niemowlęcia?

Skoki rozwojowe pojawiają się co kilka tygodni. Przerwa miedzy nimi trwa od 3 do 7 tygodni. Pierwszy skok rozwojowy rozpoczyna się około 5. tygodnia (u wcześniaków tygodnie liczymy od planowanego terminu porodu, a nie rzeczywistego). W sumie w pierwszym roku życia występuje 7 skoków rozwojowych. 

Skoki rozwojowe poprzedzają okresy gorszego lub nietypowego zachowania u dziecka. Dopiero po nich ujawnia się nowa umiejętność zdobywa w wyniku skoku.

Gdy dziecko jest młodsze, okresy poprzedzające skoki rozwojowe trwają krócej – jedynie kilka dni. Gdy dziecko jest starsze, wydłużają się nawet do kilku tygodni.

Objawy skoku rozwojowego u niemowlaka

Jak rozpoznać skok rozwojowy? Każdy skok rozwojowy trwa około tygodnia, poprzedzać mogą go następujące objawy:

  • problemy ze snem (regres snu)
  • głośniejszy i częstszy płacz
  • marudzenie
  • rozdrażnienie
  • zmniejszona aktywność dziecka
  • potrzeba większej uwagi ze strony rodzica.

Skoki rozwojowe – jak sobie radzić

Objawy zbliżającego się skoku rozwojowego u dziecka, mogą być bardzo uciążliwe dla opiekunów, zwłaszcza jeśli czas ich trwania się przedłuża. Warto wykazywać się cierpliwością i zrozumieniem dla gorszego samopoczucia dziecka i nie zapominać, że skok rozwojowy jest naturalnym procesem w rozwoju dziecka.

Najlepiej spróbować przejść przez ten trudny czas ze spokojem – nie wolno denerwować się na dziecko za marudzenie, drażliwość i płaczliwość. Należy zapewnić niemowlęciu komfort i poczucie bezpieczeństwa. Towarzyszyć mu, gdy ma problemy ze snem lub często płacze i zawsze, kiedy tego potrzebuje. Warto dziecko często przytulać, przemawiać do niego spokojnym, przyciszonym głosem, zajmować je wspólnymi aktywnościami i zabawami. Takie postępowanie nie tylko złagodzi niemowlęciu trudy wykonywania skoku rozwojowego, ale też zrodzi w nim bezgraniczne zaufanie do rodzica i wzmocni wzajemną więź.

Pierwszy skok rozwojowy: 5 tydzień życia

Pierwszy skok rozwojowy pojawia się, gdy niemowlę kończy 1 miesiąc. Dziecko zaczyna intensywnie odbierać świat wszystkimi zmysłami. To może wywołać w nim przerażenie i strach (wcześniej najlepiej działały tylko dotyk, słuch i węch).

Dziecko potrzebuje teraz więcej bliskości. Może być płaczliwe, ale kiedy oswoi się z nowymi wrażeniami, wszystko wróci do normy.

Pierwszy skok rozwojowy – jakie umiejętności przynosi:
  • niemowlę uważnie się przygląda
  • zwraca baczną uwagę na dźwięki
  • jest bardzo wrażliwe na zapachy
  • płacze ze łzami
  • zaczyna się uśmiechać.
 

Drugi skok rozwojowy: 7–9 tydzień życia

W połowie 2 miesiąca przychodzi drugi skok rozwojowy u niemowlaka. To czas, kiedy dziecko zaczyna lepiej rozróżniać dźwięki, zapachy i smaki. Odkrywa też swoje dłonie. Często je obserwuje. Interesuje się twarzami mamy i taty. Przygląda się im i obserwuje mimikę.

Drugi skok rozwojowy – jakie umiejętności przynosi:
  • bawi się rączkami
  • przygląda się twarzom
  • zaczyna interesować się muzyką
  • zaczyna głużyć.

Trzeci skok rozwojowy: 11–12 tydzień życia

Trzeci skok rozwojowy można rozpoznać, gdy niemowlę staje się wrażliwsze na detale. Trzymiesięczne dziecko zwykle zauważa szczegóły, których dotąd nie widziało i nie słyszało, np. potrafi wyłapać różnice w tonie głosu mamy i taty. Emocje rodziców udzielają się dziecku i mogą budzić w nim niepokój i strach. Maluch odkrywa możliwości swojego głosu i bardzo chce poznawać świat.

Trzeci skok rozwojowy – jakie umiejętności przynosi:
  • piszczy, pokrzykuje
  • śmieje się
  • wkłada wszystko do buzi
  • potrafi skoordynować ruchy oczu i głowy
  • ogląda się za zabawką w ruchu i chodzącą osobą.

 Czwarty skok rozwojowy: 14–19 tydzień życia

W wyniku czwartego skoku rozwojowego niemowlak zaczyna kojarzyć zdarzenia, które po sobie następują: wie, że gdy potrząśnie grzechotką, ta wyda dźwięk. Dziecko staje się też coraz sprawniejsze i bardziej komunikatywne.

Czwarty skok rozwojowy – jakie umiejętności dziecko nabywa:
  • potrafi wyciągnąć rączkę po zabawkę i złapać ją
  • reaguje na swoje imię i odbicie w lustrze
  • może parsknąć śmiechem
  • cmoka, puszcza bańki ze śliny
  • wydaje okrzyki radości.

Piąty skok rozwojowy: 22–26 tydzień życia

Okres poprzedzający piąty skok rozwojowy u niemowlaka może trwać nawet cztery tygodnie i często nazywany jest najgorszym skokiem rozwojowym. W tym czasie u dziecka pojawia się lęk separacyjny. Niemowlę zauważa fizyczną odległość pomiędzy przedmiotami i osobami. Płacze, gdy widzi, że mama znika z pola widzenia, wykazuje niechęć w stosunku do osób obcych. W trakcie tego skoku dziecko ma słabszy apetyt i śpi niespokojnie.

Piąty skok rozwojowy – jakie umiejętności dziecko nabywa:
  • boi się obcych
  • chętnie ogląda ilustracje w książeczkach
  • próbuje robić „pa pa”
  • samo siada
  • chwyta przedmioty dwoma paluszkami (chwyt szczypcowy)
  • wodzi wzrokiem z jednego obrazka na drugi.

Szósty skok rozwojowy: 33–37 tydzień życia dziecka

W efekcie szóstego skoku rozwojowego u niemowlęcia rozwija się inteligencja. Dziecko zaczyna dostrzegać podobieństwa pomiędzy przedmiotami i zdarzeniami. Dostrzega, że rzeczy mają wspólne cechy np. brzmią lub pachną podobnie. Na tym etapie dziecko zaczyna również przejawiać własne poczucie humoru.

Szósty skok rozwojowy – jakie umiejętności dziecko nabywa:
  • potrafi samo zacząć zabawę
  • przytula i pociesza misia lub lalkę
  • robi miny do swojego odbicia w lustrze
  • próbuje raczkować
  • może okazywać zazdrość o rodzica
  • znajduje przedmioty o podobnym kształcie.

Siódmy skok rozwojowy: 41–46 tydzień życia dziecka

Roczne dziecko zaczyna rozumieć sekwencję prostych wydarzeń. Podczas zabawy chętnie się wspina, umie dopasować kształty zabawek, szuka przedmiotów, które ktoś dla niego ukrył lub sam chowa i chce, by je znaleźć.

Ostatni skok rozwojowy w pierwszym roku – jakie umiejętności dziecko nabywa:
  • umie naśladować głosy zwierząt
  • może już mówić kilka słów
  • chętnie mówi „nie”, gdy nie chce czegoś zrobić
  • uczy się chodzić
  • zachęca rodzica do zabawy
  • próbuje rysować.   
 
Zobacz też: 
Redakcja poleca: Kiedy dziecko zaczyna chodzić - film
Zobacz, jak dziecko stawia pierwsze kroki. Nasz ekspert tłumaczy, przez jakie etapy w nauce chodzenia dziecko powinno przejść.
Oceń artykuł

Ocena 5 na 27 głosy

Zobacz także

Popularne tematy