Skoki rozwojowe niemowlaka i dwulatka. Czego (i kiedy) uczy się dziecko?

Twoje dziecko nagle zaczęło marudzić, płakać, stało się rozdrażnione? To może być skok rozwojowy, czyli ważny etap w rozwoju. W pierwszym roku życia niemowlę przechodzi 7 takich skoków. Kolejne czekają na dwulatka.
Skoki rozwojowe u niemowlaka i dwulatka
fot. AdobeStock

Dziecko rozwija się skokowo. Możesz być zaskoczona, kiedy nagle z dnia na dzień nabywa nowych umiejętności. W dodatku – kilku naraz. Przedtem jednak bywa wyjątkowo marudne. Gdy niemowlę nagle zaczyna gorzej spać, chce być ciągle na rękach, dużo płacze, możesz się przygotować, że wkrótce nastąpi skok w jego rozwoju. Podpowiadamy, ile skoków czeka cię w pierwszym i drugim roku życia dziecka i jakie osiągnięcia przyniosą.

Skoki rozwojowe – co to takiego?

To okresy intensywnego rozwoju dziecka. W ich trakcie maluch zdobywa nowe umiejętności. Występują u wszystkich prawidłowo rozwijających się dzieci. Pierwszy pojawia się około 5. tygodnia po narodzinach, ostatni – około 20. miesiąca (u wcześniaków tygodnie liczymy od planowanego terminu porodu, a nie rzeczywistego). Skoki rozwojowe są efektem intensywnego rozwoju układu nerwowego – w 1. i 2 roku życia dziecka tworzy się najwięcej połączeń nerwowych.
Redakcja poleca: Niepokojące objawy podczas nauki chodzenia - film
Jakie zachowanie dziecka, które zaczyna chodzić, powinno skłonić rodziców do wizyty lekarskiej? Doradza pediatra.

Skąd wiadomo, że dziecko przechodzi skok rozwojowy

Skoki rozwojowe poprzedzają zmiany w zachowaniu. Dziecko, u którego ma wystąpić skok:
  • trudniej zasypia
  • głośniej i częściej płacze
  • marudzi
  • jest rozdrażnione
  • mniej aktywne
  • potrzebuje większej uwagi rodzica.

Gdy dziecko jest młodsze, okresy poprzedzające skoki rozwojowe trwają krócej – jedynie kilka dni. Gdy dziecko jest starsze, wydłużają się nawet do kilku tygodni.
 

Jakie skoki rozwojowe przechodzi niemowlę?

W pierwszym roku życia można wyróżnić siedem skoków rozwojowych. Podajemy harmonogram ich pojawiania się i opisujemy, jakie zmiany w rozwoju niemowlaka przynoszą.

5 tydzień życia

Pierwszy skok rozwojowy pojawia się, gdy niemowlę kończy 1. miesiąc. Dziecko intensywniej zaczyna odbierać świat wszystkimi zmysłami. To może wywołać w nim przerażenie i strach. Wcześniej dobrze działały tylko dotyk, słuch i węch. Dziecko potrzebuje teraz więcej bliskości. Może być płaczliwe, ale kiedy oswoi się z nowymi wrażeniami, wszystko wróci do normy. W wyniku skoku rozwojowego możesz zauważyć, że:
  • uważnie się przygląda
  • zwraca baczną uwagę na dźwięki
  • jest bardzo wrażliwe na zapachy
  • płacze ze łzami
  • zaczyna się uśmiechać

7–9. tydzień życia

W połowie 2. miesiąca przychodzi drugi skoku rozwojowy. To czas, kiedy niemowlę zaczyna lepiej rozróżniać dźwięki, zapachy i smaki. Odkrywa też swoje dłonie. Często je obserwuje Interesuje się twarzami mamy i taty. Przygląda się im i obserwuje mimikę. Na tym etapie rozwoju maluch:  

11–12. tydzień życia

3 miesięczne niemowlę staje się wrażliwsze na detale. Zauważa szczegóły, których dotąd nie widziało i nie słyszało, np. potrafi wyłapać różnice w tonie głosu mamy i taty. Emocje rodziców udzielają się dziecku i mogą budzić w nim niepokój i strach. Maluch odkrywa możliwości swojego głosu i bardzo chce poznawać świat:
  • piszczy, pokrzykuje
  • śmieje się
  • wkłada wszystko do buzi
  • potrafi skoordynować ruchy oczu i głowy
  • ogląda się za zabawkę w ruchu i chodzącą osobą

14–19. tydzień życia

W tym czasie niemowlak zaczyna rozumieć zdarzenia, które po sobie następują: wie, że gdy potrząśnie grzechotką, ta wyda dźwięk. Dziecko jest też coraz sprawniejsze:
  • potrafi wyciągnąć rączkę po zabawkę i złapać ją
  • reaguje na swoje imię i odbicie w lustrze
  • może parsknąć śmiechem
  • cmoka, puszcza bańki ze śliny
  • wydaje okrzyki radości
 

22–26. tydzień życia

Okres poprzedzający ten skok rozwojowy może trwać nawet cztery tygodnie. W tym czasie u dziecka pojawia się lęk separacyjny. Niemowlę zauważa fizyczną odległość pomiędzy przedmiotami i osobami. Płacze, gdy widzi, że mama znika z pola widzenia, wykazuje niechęć w stosunku do osób obcych. W trakcie tego skoku dziecko ma słabszy apetyt i śpi niespokojnie. Dzięki nowym osiągnięciom rozwojowym dziecko:
  • boi się obcych
  • chętnie ogląda ilustracje w książeczkach
  • wodzi wzrokiem z jednego obrazka na drugi
  • próbuje robić „pa pa”
  • samo siada
  • chwyta przedmioty dwoma paluszkami (chwyt szczypcowy)

33–37. tydzień życia dziecka

U niemowlaka rozwija się inteligencja. Dziecko zaczyna dostrzegać podobieństwa pomiędzy przedmiotami i zdarzeniami. Dostrzega, że rzeczy mają wspólne cechy np. brzmią lub pachną podobnie. Na tym etapie dziecko zaczyna również przejawiać własne poczucie humoru. W efekcie tego skoku niemowlę:
  • potrafi samo zacząć zabawę
  • przytula i pociesza misia lub lalkę
  • robi miny do swojego odbicia w lustrze
  • znajduje przedmioty o podobnym kształcie
  • próbuje raczkować
  • może okazywać zazdrość o rodzica

41–46. tydzień życia dziecka

Roczne dziecko zaczyna rozumieć sekwencję prostych wydarzeń. Podczas zabawy chętnie się wspina, umie dopasować kształty zabawek, szuka przedmiotów, które ktoś dla niego ukrył lub sam chowa i chce, by je znaleźć.
  • umie naśladować głosy zwierząt,
  • może mówić kilka słów,
  • chętnie mówi „nie”, gdy nie chce czegoś zrobić
  • uczy się chodzić
  • próbuje rysować
  • zachęca rodzica do zabawy.
   

Skoki rozwojowe w drugim roku życia

Drugi rok życia to okres kolejnych ważnych zmian w życiu dziecka. Dwulatek staje się coraz bardziej ruchliwy i ciekawy świata, a opieka nad nim staje się coraz większym wyzwaniem dla rodzica. Okres ten kończy słynny bunt dwulatka. Oglądając naszą tabelę skoków rozwojowych w drugim roku życia nie zapominaj, że dziecko rozwijają się indywidualnie. Nie wszystkie zdobywają te same umiejętności w podobnym czasie. Jeśli coś cię niepokoi, porozmawiaj o tym z pediatrą na najbliższej wizycie albo umów się z dzieckiem do psychologa dziecięcego.
 
Skok rozwojowy Osiągnięcia dwulatka


14-16 miesiąc
 zaczyna chodzić
próbuje wspinać się po schodach
świadomie mówi „mama”, „tata”
wymawia od 3 do 6 słów
daje do zrozumienia, czego
pragnie, wykonuje proste
polecenia, klaszcze


17-19 miesiąc
bawi się w „koci, koci łapci”
robi „pa-pa”, „tany-tany”
lubi rysować
próbuje łączyć słowa w zdania
może schylać się i podnosić przedmioty
 


20-21 miesiąc
wchodzi po schodach i schodzić
nazywa części ciała (nosek, ucho, oko) pije z kubeczka
posługuje się łyżką buduje wieżę
z dwóch klocków myje rączki


22-24 miesiąc
buntuje się (bunt dwulatka)
umie się rozebrać
kopie piłkę do przodu
tworzy proste zdania
nazywa zwierzątka na obrazku
 

Zobacz też: 
Doładuj
Przeładuj

Popularne tematy

To Cię zainteresuje

Narzędzia dla mam

Więcej

Dieta niemowlaka

Pielęgnacja noworodka