skolioza

Skolioza – co to jest, objawy, leczenie

Skolioza to trójpłaszczyznowa deformacja kręgosłupa i całej sylwetki. Wcześnie uchwycona pozwala na nieoperacyjne leczenie.
Ewa Janczak-Cwil
skolioza
Skolioza jest zmianą kształtu kręgosłupa. Prawidłowy kręgosłup, gdy ogląda się go z tyłu, jest prosty, a oglądany z boku tworzy trzy łuki: lordozę szyjną, kifozę piersiową i lordozę lędźwiową. Te naturalne wygięcia kręgosłupa nadają mu funkcję amortyzującą.

Skoliozę często nazywa się bocznym skrzywieniem kręgosłupa, jednak skolioza to nie tylko wygięcie kręgosłupa na bok. Jest to deformacja trójpłaszczyznowa, co oznacza, że problem nie polega jedynie na wygięciu kręgosłupa w bok. Skoliozie zwykle towarzyszą bowiem rotacje kręgów oraz zmiany w naturalnych krzywiznach kręgosłupa.

Skolioza:

Rodzaje skolioz

Często lekarze mają do czynienia z tak zwanymi skoliozami idiopatycznymi. Skolioza idiopatyczna to nic innego jak skrzywienie kręgosłupa, którego przyczynę trudno ustalić.

Skolioza funkcjonalna

Ma określoną przyczynę. Najczęściej jest to skrócenie jednej nogi lub przykurcze w stawie biodrowym. Skrzywienie (niewielkie) powstaje wtedy najczęściej w lędźwiowym odcinku kręgosłupa. Po wyrównaniu długości kończyn lub zlikwidowaniu nieprawidłowości w obrębie biodra skrzywienie kręgosłupa samoistnie ustępuje.

Zobacz też: Choroba, która atakuje biodra dzieci

Skolioza strukturalna

Może być znaczna i duża. Towarzyszy im deformacja kręgów, klatki piersiowej, czasami tak duża, że utrudnia oddychanie, a także deformacja miednicy i całej sylwetki. Wśród skolioz strukturalnych wyróżnia się trzy rodzaje:
  • idiopatyczne – stanowią 80-90 proc. skolioz,
  • wrodzone,
  • porażenne.

Skolioza prawostronna, skolioza lewostronna

Skolioza prawostronna: łuk bocznego skrzywienia uwypukla się w prawo (patrząc na sylwetkę od tyłu). Przy dużym skrzywieniu powstaje garb żebrowy po prawej stronie kręgosłupa.

Przy skoliozie lewostronnej dochodzi do wygięcia kręgosłupa w lewo i do powstania (przy dużym skrzywieniu) garbu żebrowego po lewej stronie pleców.

Skolioza może być jednołukowa, dwułukowa lub wielołukowa, piersiowa, lędźwiowa, piersiowo-lędźwiowa, a także szyjna, szyjno-piersiowa.

Podział skolioz według kąta skrzywienia

Najczęściej stosowany podział to klasyfikacja Grucy, dokonywana metodą Cooba. Według niej skoliozy dzieli się na stopnie:
  • I stopień: do 30 stopni,
  • II stopień – 30-60 stopni,
  • III stopień – 60-90 stopni,
  • IV stopień – powyżej 90 stopni.
Redakcja poleca: USG prenatalne – kiedy i po co się je wykonuje [WIDEO]
USG prenatalne to jedno z najważniejszych badań w ciąży. Zwyczajowo nazywa się je USG w 12. tygodniu ciąży. Podczas tego ciążowego badania sprawdza się, czy dziecko rozwija się prawidłowo oraz ocenia ryzyko wystąpienia u płodu wad genetycznych.

Przyczyny skoliozy

Skolioza może być wrodzona lub nabyta. W pierwszym przypadku często towarzyszy nieprawidłowościom układu moczowo-płciowego lub wadom serca. Skolioza nabyta pojawia się w późniejszym okresie życia – w dzieciństwie lub w dorosłości. Powstaje wskutek: przepukliny krążka międzykręgowego, zwyrodnienia stawów międzykręgowych, operacji na klatce piersiowej wykonanych w wieku dziecięcym, chorób opłucnej, nierównej długości kończyn.

Objawy skoliozy

O tym, że doszło do skoliozy, mogą świadczyć następujące zmiany w sylwetce:
  • nierówne ustawienie ramion i/lub bioder,
  • nierówne tzw. trójkąty talii (przestrzenie między tułowiem a rękami na wysokości talii),
  • wystające łopatki,
  • pozorne skrócenie jednej nogi.

Przy zaawansowanej skoliozie widoczny staje się garb żebrowy oraz skrócenie tułowia.

Skolioza u dzieci

Klasyfikuje się ją według momentu w życiu dziecka, w jakim doszło do skoliozy:
  • wczesnodziecięce – do 3. r. ż.,
  • dziecięce – od 3. do 10. r. ż.,
  • młodzieńcze – powstałe w okresie dojrzewania.

Czynniki sprzyjające powstaniu skoliozy u dzieci

Bardzo ważne jest odpowiednie układanie dziecka w wieku niemowlęcym oraz tworzenie prawidłowych nawyków w życiu dziecięcym. Powstaniu skoliozy u dziecka sprzyja:
  • układanie dziecka na brzuszku z główką zwróconą zawsze w tę samą stronę,
  • zbyt wczesne sadzanie dziecka,
  • noszenie niemowlęcia w nosidle w pozycji pionowej,
  • zbyt wczesne pionizowanie dziecka,
  • noszenie dziecka zawsze na jednej ręce,
  • siadanie na jednej pięcie podczas zabaw,
  • noszenie tornistra lub plecaka na jednym ramieniu,
  • oglądanie telewizji w pozycji leżącej z głową na ręce,
  • siadanie na krześle z nogą pod pośladkami,
  • siedzenie przy komputerze z monitorem nieustawionym na wprost.
Wczesne wychwycenie skoliozy jest szalenie ważne, gdyż skrzywienie w okresie intensywnego wzrostu będzie się pogłębiało!

Leczenie skoliozy

Niewielkie skrzywienie kręgosłupa można leczyć odpowiednio prowadzonymi ćwiczeniami. Ćwiczenia na skoliozę powinny regulować napięcie mięśniowe i korygować ustawienie kręgosłupa we wszystkich trzech płaszczyznach. Dlatego niezbędna jest pomoc fizjoterapeuty, który zbada dziecko czy dorosłego, ustali, w jakim odcinku doszło do skrzywienia, czy jest to skolioza jednołukowa czy wielołukowa, jakie jest nasilenie rotacji kręgów. Na tej podstawie dobierze odpowiednie ćwiczenia.

Przy znacznym skrzywieniu kręgosłupa niezbędna może być operacja skoliozy. To inwazyjny zabieg, który pozwala odtworzyć naturalne ustawienie kręgosłupa, co poprawia wygląd sylwetki i funkcje oddechowe. Jednak kręgosłup po zabiegu nie jest tak sprawny jak zdrowy.

Zobacz też:
Oceń artykuł

Ocena 6 na 2 głosy

Zobacz także

Popularne tematy