skurcze w ciąży
fot. pressmaster - Fotolia.com

Co to za skurcze? Wyjaśniamy: od skurczów Braxtona-Hicksa do porodowych

Jak odróżnić skurcze przepowiadające od porodowych? Czy te, które pojawiają się już po porodzie, są bolesne? No i po co właściwie matka natura nam je zafundowała?
Beata Turska
skurcze w ciąży
fot. pressmaster - Fotolia.com

Skurcze Braxtona-Hicksa, czyli przepowiadające, pojawiają się podczas ciąży. Skurcze przepowiadające nie oznaczają jednak początku porodu, chociaż bywają mylone ze skurczami porodowymi. To naturalne, że podczas ciąży, porodu oraz połogu będziesz odczuwała różnego rodzaju skurcze macicy. O tym, czemu służą różne rodzaje skurczów – od skurczów Braxtona-Hicksa po skurcze porodowe, opowiada Artur Kucharski, ginekolog-położnik z Wrocławia.

Skurcze przepowiadające: co to i kiedy się pojawią?

Pierwsze skurcze  pojawią się zapewne już około 20. tygodnia ciąży. Są dwa rodzaje skurczów przepowiadających.
  • fale Alvareza – to te słabsze i częstsze skurcze, często wręcz słabo wyczuwalne
  • skurcze przepowiadające – dłuższe i silniejsze (ale także niebolesne i w przeciwieństwie do skurczów porodowych nieregularne) to skurcze Braxtona Hicksa (przyszłe mamy opisują je jako twardnienie, napinanie się, „stawianie się” brzucha; mogą pojawić się w seriach kilka razy dziennie, ale możesz też wcale ich nie odczuwać). Ani jedne, ani drugie nie są jeszcze oznaką rozpoczynającego się porodu. To tylko sygnał, że twoja macica zabrała się do roboty.
– Żaden sportowiec nie pojedzie na olimpiadę bez intensywnego treningu. Macica także musi przygotować się na wysiłek, który ją czeka – tłumaczy doktor Kucharski. – Dziecko rośnie, a więc włókna mięśniowe, z których jest zbudowana, rozciągają się z tygodnia na tydzień. Gdyby nie skurcze, byłyby coraz dłuższe i coraz słabsze. Dzięki takiemu treningowi zwiększają swoją objętość i stają się silne, podobnie jak bicepsy czy mięśnie łydek dbającego o formę zawodnika.

Skurcze przed porodem

Zerknij w nasz kalendarz ciąży: 3-4 tygodnie przed porodem zaczyna się obniżać dno macicy. Skurcze, które temu towarzyszą, są nieregularne i możesz je odczuwać jako ciągnięcie albo pobolewanie w podbrzuszu. Tak powinno być i nie musisz się niczym martwić. Pod koniec tego okresu (zazwyczaj jest to mniej więcej 2 tygodnie przed porodem) twój brzuch wyraźnie się obniży i będzie ci łatwiej oddychać.

Podczas ostatnich tygodni ciąży coraz częściej będziesz też odczuwać skurcze przepowiadające. Nadal jednak będą nieregularne. Dzięki nim włókna mięśniowe macicy przegrupowują się tak, by dziecko mogło zostać „wypchnięte” na świat. Jeśli rodzisz po raz pierwszy, spowodują także ułożenie się główki dziecka w odpowiednim miejscu.

Skurcze porodowe

Pojawienie się regularnych skurczy oznacza, że rozpoczął się pierwszy okres porodu, który zakończy się pełnym rozwarciem szyjki macicy. Kobiety odczuwają te skurcze bardzo różnie:
  • jako silne bóle podbrzusza przypominające ból podczas miesiączki
  • albo silny rozlewający się ból, który zaczyna się w okolicach kości krzyżowej.
Zawsze jednak w ich trakcie macica robi się twarda jak kamień. Początkowo skurcze występują naprawdę rzadko, np. co 20 minut, potem coraz częściej (pod koniec pierwszego okresu co 3–5 minut).

UWAGA! Gdy skurcze pojawiają się co 10 minut, musisz jechać do szpitala! W drugim okresie porodu (kończącym się przyjściem dziecka na świat) będziesz je czuć dużo częściej: już co 2–3 minuty.

Czy skurcze porodowe bolą?

No cóż, nie ma się co czarować: skurcze porodowe to nie są lekkie dolegliwości ciążowe – są bolesne, ale dzięki nim dzieją się ważne rzeczy. – Macica kurczy się już nie tak jak wcześniej (czyli równomiernie). Na tym etapie najsilniejszy i najdłuższy skurcz obejmuje dno macicy, a jego siła skierowana jest w stronę szyjki, która dzięki temu skraca się i rozwiera – rozwarcie powiększa się średnio centymetr na godzinę, a u kobiet, które już wcześniej rodziły, znacznie szybciej – dodaje dr Kucharski.
 



Z kolei w drugim okresie porodu dziecko wypychane jest na zewnątrz, w czym pomagają także skurcze wszystkich mięśni jamy brzusznej i przepony (tłocznia brzuszna). Kiedy czubek główki dziecka będzie już widoczny, położna każe przeć – mówi dr Kucharski.

Gdy dziecko jest już na świecie, pojawiają się skurcze powodujące odklejenie się i urodzenie łożyska. Zapewne będziesz wtedy tak zmęczona i przejęta tym, co się wydarzyło, że w ogóle ich nie odczujesz.

Jak rozpoznać skurcze? Oto tabelka przedstawiająca podstawowe różnice między skurczami przepowiadającymi a porodowymi
 
RODZAJ SKURCZU OBJAWY U MAMY
Skurcze przepowiadające twardnienie, napinanie się, „stawianie się” brzucha; mogą pojawić się w seriach kilka razy dziennie, ale możesz też wcale ich nie odczuwać
Skurcze porodowe silne bóle, przypominające miesiączkowe, ale dużo mocniejsze lub „rozlewający się”, promieniujący od okolic krzyża ból 


Skurcze po porodzie

Skurcze przypomną o sobie także po porodzie. W pierwszych dniach będą dość częste i mocne, zwłaszcza podczas karmienia (wówczas wytwarza się oksytocyna, która je powoduje). Może trochę boleć, ale dzięki nim twoja macica „zwinie się” (wróci do rozmiarów sprzed ciąży). Po 2-3 tygodniach od porodu przestaniesz je w ogóle odczuwać.

Niepokojące skurcze w ciąży

Jeśli skurcze ciążowe robią się podejrzanie regularne, np. pojawiają się co 20 minut, co 15 itd., musisz jak najszybciej skontaktować się z lekarzem, nawet jeśli przypuszczalny termin porodu jest odległy – to może (choć nie musi) być objaw rozpoczynającego się przedwczesnego porodu. Nie martw się na zapas – niektóre kobiety już od 20. tygodnia ciąży często odczuwają skurcze, czasem nawet bolesne, a mimo to nie dochodzi u nich do rozwarcia szyjki macicy i przedwczesnego porodu. Sytuację musi ocenić jednak lekarz. [content:0_21893,0_24680,0_24194,,0_25636:CMNews]
Przyczyną przedwczesnych skurczów porodowych mogą być m.in. infekcje lub zaburzenia elektrolitowe, dlatego konieczne będzie badanie krwi i moczu oraz zrobienie wymazu z szyjki macicy. Lekarz zrobi ci także dopochwowe USG, żeby ocenić długość szyjki macicy.
 
Zobacz też:  
Doładuj
Przeładuj