dziecko, kaszel, alergia wziewna, duszność
fot. Fotolia

Słowniczek alergika

Przedstawiamy najważniejsze pojęcia dotyczące alergii.
dziecko, kaszel, alergia wziewna, duszność
fot. Fotolia

A jak...

  • Alergen - substancja, która wywołuje reakcję alergiczną organizmu. W zależności od sposobu, w jaki alergen wnika do organizmu, wyróżnia się: alergeny wziewne (wdychane z powietrzem), alergeny kontaktowe (alergizujące przy kontakcie ze skórą), alergeny pokarmowe znajdujące się w spożywanym jedzeniu oraz alergeny dostające się od zewnątrz do tkanek (np. jad owadów wstrzyknięty pod skórę). Alergenem może być prawie każda substancja.
  • Alergia (uczulenie) – oznacza nadmierną reakcję na różne, pochodzące z otoczenia substancje, na które inni ludzie nie reagują. Jest to jedna z najbardziej rozpowszechnionych chorób przewlekłych, liczba chorych na alergię ciągle wzrasta. Reakcje alergiczne związane są z funkcjonowaniem układu immunologicznego (odpornościowego).
  • Antygeny – czynniki (najczęściej są to substancje białkowe) powodujące reakcję układu immunologicznego. Gdy antygen wywoła reakcję uczuleniową, dla osoby uczulonej staje się alergenem.
  • Astma – przewlekła choroba o podłożu zapalnym (wywołana alergią wziewną), objawia się skurczem oskrzeli. Najbardziej charakterystyczne objawy astmy to: napadowy kaszel, świszczący oddech, duszność. Napady astmy pojawiają się najczęściej w nocy i nad ranem, a także po wysiłku i podczas wdychania zimnego lub zanieczyszczonego powietrza.
  • Atopia – dziedzicznie uwarunkowana, przekazywana potomstwu skłonność do zapadania na choroby alergiczne. Jeżeli oboje rodzice lub jedno z nich choruje na alergię, istnieje większe prawdopodobieństwo, że ich dzieci będą również miały skłonność do alergii.
  • Atopowe zapalenie skóry (azs) – na skórze pojawiają się czerwone, swędzące suche zmiany, u dzieci najczęściej na policzkach, podbródku, zgięciach łokciowych i kolanowych oraz za uszami. Zmieniona skóra łatwo ulega zakażeniu. Leczenie polega na eliminacji alergenu oraz na nawilżaniu i natłuszczaniu. Dziecko dotknięte azs źle śpi, jest niespokojne. Swędzenie jest jednym z bardziej dokuczliwych objawów alergii.
Redakcja poleca: Co to jest AZS i jakie są objawy tej choroby? – Film
Atopowe zapalenie skóry, czyli AZS, to najczęstsza choroba skóry, jaka przytrafia się dzieciom. Jak można ją rozpoznać? Objawy AZS wylicza dermatolog – obejrzyj nasz film!

B jak...

  • Beta-mimetyki – leki najsilniej rozkurczające oskrzela, np. Salbutamol, Ventolin, Oxis, Serevent.
  • Błona śluzowa – (śluzówka) wyściela jamy ciała (układ oddechowy, pokarmowy, narządy rodne kobiety), może być miejscem reakcji alergicznych.

D jak...

  • Dieta eliminacyjna – wykluczenie z jadłospisu pokarmów, na które dziecko jest uczulone. Prawie każdy rodzaj pokarmu może wywołać alergię. Najczęstszymi alergenami u dzieci są: mleko krowie i jego przetwory, jajka, soja, mąka pszenna, owoce cytrusowe, orzechy (zwłaszcza arachidowe), ryby, skorupiaki, czekolada, kakao, truskawki.
  • Dieta hipoalergiczna – dieta wykluczająca z jadłospisu pokarmy zawierające najczęstsze alergeny.

E jak...

  • Eozynofile – białe krwinki kwasochłonne. Wytwarzają substancje powodujące skurcz i zapalenie śluzówki oskrzeli. Zwiększona ich ilość może świadczyć o tym, że w organizmie toczą się procesy alergiczne.

G jak...

H jak...

  • Histamina – jedna z substancji wywołujących reakcje alergiczne (zapalenie błony śluzowej i jej obrzęk, skurcz mięśni, pokrzywkę). Przyczynia się np. do wystąpienia kataru alergicznego czy ataku astmy itp. Leczenie antyhistaminowe jest ważną częścią leczenia przeciwalergicznego. Jej działanie daje się zablokować dzięki tzw. lekom antyhistaminowym (np. Fenistil, Claritina, Zyrtec).
  • Hipoalergiczny (albo hypoalergiczny) – niezawierający substancji, będących najczęstszymi alergenami. Określenie używane w stosunku do kosmetyków, środków czystości, żywności.

I jak...

  • Immunoglobuliny E (IgE) – przeciwciała produkowane przez organizm w odpowiedzi na zetknięcie się z alergenem. Badając ich ilość można ustalić, czy dana substancja wywołuje alergię.
  1. IgE ogólne – stężenie IgE w surowicy krwi nieokreślające rodzaju alergenu. Wysoki poziom IgE może świadczyć o skłonności do alergii.
  2. IgE swoiste – stężenie IgE w surowicy krwi określające rodzaj alergenu. Informuje, że dziecko jest uczulone np. na białka mleka krowiego, pyłki roślin czy roztocza kurzu domowego.
  • Immunoterapia – odczulanie. Leczenie polega na obniżaniu wrażliwości organizmu na jeden konkretny alergen, np. jad pszczół czy pyłki traw.

K jak...

  • Kandydoza (popularnie grzybica) – jeśli dotyczy jamy ustnej i gardła, może być skutkiem ubocznym stosowania kortykosteroidów wziewnych.
  • Katar sienny (inaczej pyłkowica) – nieżyt nosa wywołany przez pyłki roślin. Występuje sezonowo (zwłaszcza w czerwcu i lipcu). Charakterystyczne objawy: kichanie, wodnista wydzielina z nosa, swędzenie oczu i nosa, obrzmienie błony śluzowej dróg oddechowych, nosa, uczucie zatkania w nosie. Leczenie polega na podawaniu preparatów zmniejszających stan przekrwienia śluzówki i leków przeciwhistaminowych. Możliwe jest odczulanie.
  • Katar alergiczny całoroczny – występujący przez cały rok nieżyt nosa o podłożu alergicznym. Dziecko oddycha ustami, często występuje nawykowe pocieranie nosa (tzw. powitanie alergika). Może stanowić przyczynę nawracających zapaleń ucha, zatok oraz bóli głowy.
  • Kromony – leki przeciwzapalne stosowane w leczeniu astmy, np. Intal, Tilade.

L jak...

  • Leukotrieny – związki powstające w czasie reakcji alergicznej powodujące między innymi skurcz oskrzeli. Leki antyleukotrienowe to leki najnowszej generacji stosowane w leczeniu astmy.

M jak...

  • Mediatory reakcji alergicznych – wytwarzane w organizmie ludzkim substancje powodujące rozprzestrzenianie się reakcji alergicznych, np. histamina.
  • Maść cholesterolowa – hipoalergiczna maść pomocna w leczeniu alergicznych zmian skórnych.

R jak...

  • Reakcje krzyżowe – reakcje na alergeny o podobnej budowie, np. dziecko uczulone na pyłki traw (główny alergen) może być też uczulone na seler, pomidory, banany, arbuzy, kiwi, orzechy ziemne itd. Objawy uczulenia wywoływane są przez alergeny pochodzące od różnych gatunków roślin i zwierząt.

S jak...

  • Skaza białkowa – uczulenie na białko zawarte w pokarmach, np. mleku i jego przetworach, mięsie, rybach. Jest to najczęstszy rodzaj alergii pokarmowej. Może powodować objawy ze strony układu pokarmowego: biegunki, wymioty, wzdęcia, objawy skórne: pokrzywkę, swędzące wypryski, a także dolegliwości układu oddechowego, np. alergiczny katar, napady astmy.
  • Steroidy – inaczej kortykosteroidy lub sterydy (syntetyczne hormony kory nadnerczy, np. kortyzon). Ze względu na silne działanie przeciwzapalne odgrywają ważną rolę w leczeniu astmy i ciężkich postaci alergii.
  • Swoisty – właściwy dla czegoś, np. przeciwciała swoiste, czyli odpowiadające konkretnemu alergenowi. Słowo często używane w medycynie.
  • Szczepionka – w alergologii lek zawierający dawki alergenów, za którego pomocą przeprowadza się odczulanie.

T jak...

  • Terapia niekonwencjonalna – niesprawdzone naukowo metody leczenia. Ich skuteczność nie jest znana, brak naukowego uzasadnienia ich stosowania (np. metody biorezonansu, BICOM).
  • Testy alergiczne
  1. skórne, np. punktowe, to najczęściej stosowana metoda określania substancji wywołujących alergię. Na nakłutą skórę nanosi się kroplę cieczy substancji zawierających alergen;
  2. z krwi – umożliwiają wykrycie we krwi przeciwciał, świadczących o uczuleniu na konkretny alergen, np. na mleko krowie czy roztocza.

W jak...

  1. dziecko gwałtownie zblednie, jego skóra stanie się zimna i lepka,
  2. maluch będzie wymiotował, kichał lub z trudem oddychał,
  3. na jego twarzy pojawi się obrzęk i pokrzywka (czerwone plamy),
  4. będzie miał szybkie, ale słabo wyczuwalne tętno.
Jeśli wystąpią któreś z wymienionych objawów, natychmiast trzeba zawieźć dziecko do szpitala lub wezwać pogotowie. W samochodzie trzeba posadzić je tak, by mogło nisko trzymać głowę. Jeśli będzie czekać na lekarza w domu, trzeba posadzić malucha przy stole, tak by oparł ramiona na blacie i pochylił się. Gdy zechce się położyć, należy podłożyć coś pod jego kolana. Nie wolno zostawiać dziecka nawet na chwilę, bo może stracić przytomność. Jeśli tak się zdarzy, natychmiast trzeba przystąpić do reanimacji.
  • Wyprysk atopowy (inaczej skaza atopowa, atopowe zapalenie skóry, egzema, popularnie świerzbiączka, dawniej neurodermitis) – u małych dzieci najczęściej jest spowodowany alergią na mleko. Na skórze pojawiają się czerwone, szorstkie, silnie swędzące plamy, które po pewnym czasie mogą przybierać postać wysiękową.
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy