Niemowlę ma gorączkę
fot. AdobeStock

Sposoby na obniżenie gorączki u niemowląt i starszych dzieci

Jak pomóc dziecku, który ma wysoką temperaturę? Czego lepiej nie robić? Sprawdź!
Beata Turska
Niemowlę ma gorączkę
fot. AdobeStock
Zbyt wysoka temperatura wyczerpuje i może prowadzić do komplikacji (m.in. drgawek), dlatego jeśli przekracza 38,5°C (u niemowląt 38°C) trzeba ją obniżać. Jak to robić? Zapytaliśmy o to pediatrę, dr n.med. Małgorzatę Czyżewską, konsultanta wojewódzkiego ds. Neonatologii Akademii Medycznej we Wrocławiu.

Jakie leki podawać dziecku na obniżenie gorączki?

Najmłodszym dzieciom podaje się jedynie paracetamol (np. Apap, Calpol, Panadol). U dzieci powyżej 3. miesiąca życia można stosować także ibuprofen (np. Ibufen, Ibum, Nurofen). Niemowlętom najwygodniej zaaplikować lek w czopku (chyba, że mają biegunkę), starszym dzieciom – w syropie (chyba, że wymiotują). Przyjmuje się, że leki obniżające temperaturę zaczynają działać po 20–30 minutach, jednak na efekt trzeba niekiedy (np. infekcjach bakteryjnych) czekać do godziny.
Redakcja poleca: Jakie leki na gorączkę u dziecka: radzi ekspert – film
Kiedy u dziecka trzeba obniżać gorączkę, lepszy będzie paracetamol czy ibuprofen? Dlaczego bardziej skuteczne są leki w syropie niż w czopku: wyjaśnia prof. Piotr Socha z Centrum Zdrowia Dziecka.

Co robić, jeśli przepisany lek na gorączkę nie wystarcza?

Czasem, zwłaszcza na początku choroby, leki działają zbyt krótko (np. lekarz zalecił podawanie syropu co 8 godzin, tymczasem już po 4 godzinach malec jest rozgrzany jak piec). Lepiej nie przekraczać wówczas zalecanej dawki na własną rękę, lecz stosować na zmianę leki z dwóch różnych grup (np. najpierw podać paracetamol, a po czterech godzinach ibuprofen). Przy takim postępowaniu łączy się skuteczność obydwu specyfików, a skutki uboczne się nie kumulują, bo między kolejnymi dawkami jednego leku zachowany jest bezpieczny odstęp. W przypadku niemowląt do 6. miesiąca życia trzeba jednak skonsultować to rozwiązanie z pediatrą.
  [content:2_1250,0_25053,0_22215,0_19228:CMNews]

Kąpiel na zbicie gorączki

Obniża temperaturę szybko i skutecznie (niestety, nie na długo). Rozpalonego maluszka nie można jednak ochładzać gwałtownie – niedojrzały układ nerwowy mógłby zareagować drgawkami. Bezpieczniej jest wypełnić wannę wodą o temperaturze o stopień niższej od temperatury ciała malucha, włożyć do niej dziecko, a dopiero potem stopniowo dolewać odrobinę chłodniejszą wodę.
Ważne! Nie wkładaj dziecka do wanny, kiedy ma dreszcze. Wcześniej podaj mu leki przeciwgorączkowe. Nie rób również tego na siłę, bo stres i płacz osłabiają, a poza tym pogarszają i tak kiepskie samopoczucie malca.

Chłodne okłady na czoło

Są skuteczne, jednak działają wolniej i krócej niż kąpiel. Zmoczoną pieluszkę (koszulkę, mały ręcznik itd.) kładź na czole, klatce piersiowej, w pachwinach i na przedramionach maluszka. Okłady często wymieniaj. Możesz także owinąć malca w wilgotne prześcieradło. Gdy gorączka u dziecka spadnie, osusz go dokładnie i przykryj czymś lekkim (np. samą poszewką).

Odpowiednie nawodnienie organizmu

Picie nie tylko pomaga obniżyć temperaturę (im malec więcej pije, tym bardziej się poci, a pocąc się oddaje ciepło), ale także zapobiega odwodnieniu. Niemowlę jak najczęściej karm piersią, możesz także dopajać je:
  • wodą,
  • lekko posłodzoną herbatką,
  • sokami (jeśli nie ma biegunki).
Starszemu dziecku możesz podawać napój strzykawką, pompką do syropów lub butelką ze smoczkiem. Napoje powinny być letnie, a nie zimne, bo zbyt duża różnica temperatur nie jest korzystna.

Po czym poznać, że dziecko jest odwodnione?

Jeśli dziecko nie chce pić, bardzo szybko może się odwodnić. W przypadku odmawiania przyjmowania płynów przez malucha trzeba jechać z nim do szpitala, zanim pojawią się sygnały poważnego odwodnienia, zagrażające jego zdrowiu a nawet życiu. Są to:
  • brak moczu i łez,
  • wiotka skóra,
  • apatia,
  • zapadnięte ciemiączko (u niemowląt).

Lekkie ubranie i cienka kołdra

Rozpalone ciało musi mieć możliwość oddania ciepła otoczeniu, dlatego ubierz dziecko w lekką piżamkę i przykryj cienkim kocykiem albo samą poszewką. Temperatura pokoju powinna być taka jak zazwyczaj (20–22°C). Uważaj jednak na przeciągi i podczas wietrzenia zabieraj malca do innego pokoju.

Ustal przyczynę gorączki u dziecka

Gorączka to objaw, nie choroba, dlatego zawsze trzeba ustalić jej przyczynę. Jeśli nie towarzyszą jej typowe objawy, takie jak kaszel, katar itd., wybierz się z dzieckiem do pediatry, który ustali, co się za nią kryje (np. zajrzy do uszu, zleci badanie moczu itp.).
Przeważnie gorączka pojawia się przy infekcjach, ale może mieć wiele innych przyczyn, np.:
  • udar cieplny,
  • zaburzenia hormonalne,
  • zatrucie,
  • choroby reumatoidalne.

Kiedy u gorączkującego dziecka potrzebny jest lekarz?

Twoja reakcja na gorączkę u dziecka powinna zależeć od tego, w jakim wieku jest dziecko i jaka temperaturę wskazuje termometr. Podpowiadamy, co należy robić w różnych sytuacjach. 
 

Wezwij pediatrę, jeśli:

  • dziecko ma mniej niż 3 miesiące.
  • dziecko ma mniej niż pół roku i 38°C (albo więcej).
  • nie znasz przyczyny pojawienia się gorączki, a stan dziecka się pogarsza.

Natychmiast skontaktuj się z lekarzem, jeśli:
  • niemowlę, które nie skończyło jeszcze 6 miesięcy, ma temperaturę powyżej 38,5°C.
  • dziecko nie siusia, nie chce pić, ma spierzchnięte usta, zapadnięte ciemię (u niemowląt), jest apatyczne.
  • dziecko ma biegunkę lub wymiotuje.
  • nie działają leki obniżające temperaturę.

Wezwij pogotowie albo jedź do szpitala, jeżeli:
  • dziecku sztywnieje kark (nie może dotknąć bródką piersi), razi je światło, wymiotuje, jest bardzo niespokojne i nie pozwala się dotknąć.
  • dziecko jest apatyczne, leje się przez ręce albo traci przytomność.
  • dziecko ma drgawki.
  • temperatura przekracza 40°C, a leki obniżające gorączkę i chłodne kąpiele nie działają.
  • dziecko ma objawy odwodnienia: zapadnięte ciemiączko (u niemowląt), wiotką skórę na brzuchu, suchy, klejący się język, mało siusia, płacze bez łez.
  • pojawia się wysypka (punkciki albo duże plamy, głównie na tułowiu i nogach), która się rozprzestrzenia i nie znika po uciśnięciu palcem.

Zobacz też:
Oceń artykuł

Ocena 5 na 3 głosy

Zobacz także

Popularne tematy