Encyklopedia zdrowia dziecka

Stulejka

Stulejka to zwężenie napletka (czyli fałdu skóry, przykrywającego zakończenie prącia) uniemożliwiające zsunięcie go poza żołądź.
O stulejce mówi się również wtedy, gdy napletek daje się zsuwać, jest jednak tak wąski, że podczas zsuwania boli, pęka, a nawet krwawi. 

Uwaga!
U niemal wszystkich chłopców, którzy nie ukończyli jeszcze roku,  napletek jest wąski,  ściśle przylega do żołędzi i odsłania jedynie ujście cewki moczowej. To  normalne.  Z czasem  (najczęściej do końca 2 roku życia) odkleja się sam, bez niczyjej pomocy. U 3-, 4-latka napletek powinien już zsuwać się zupełnie swobodnie.

Przyczyny stulejki

Stulejka to dość często spotykana (wraz z przyklejeniem napletka dotyczy 20-30 proc. chłopców) wada wrodzona.  
Może się nasilać przy odciąganiu napletka na siłę, co doprowadza do powstania pęknięć, a w konsekwencji blizn, które sprawiają, że skóra staje się coraz mniej elastyczna.

Najczęstsze objawy stulejki

  • zwężenie napletka
Zwężenie napletka jest tak duże, że uniemożliwia lub utrudnia zsunięcie go poza żołądź. Podczas odciągania napletek boli,  pęka, czasem krwawi.

Możliwe objawy

  • problemy z oddawaniem moczu
  • zakażenie pod napletkiem
  • bakterie w moczu
Problemy z oddawaniem moczu mogą się pojawić, gdy zwężenie jest bardzo duże. Mocz wypływa wówczas cienką strużką, po kropelce lub gromadzi się pod skórą tworząc mały balonik. Siusianiu może towarzyszyć dyskomfort, pieczenie, ból.
Zdarzają się także nawracające zakażenia pod napletkiem, powodujące zaczerwienienie, obrzęk i ból, a nawet wyciek ropnej wydzieliny z prącia.
Gdy w moczu małego chłopca są bakterie, zawsze trzeba sprawdzić, czy nie ma stulejki. Bakterie najczęściej pochodzą właśnie spod napletka.

Kiedy do lekarza?

Jeśli dziecko ma 3-4 lata, a napletek nadal nie odsłania żołędzi, trzeba iść do pediatry, a potem do chirurga lub urologa dziecięcego.

Niezależnie od wieku dziecka trzeba iść do lekarza jak najszybciej, jeśli:
  • Napletek jest tak wąski, że dziecko ma trudności z siusianiem: odczuwa dyskomfort, pieczenie albo ból (np. płacze podczas siusiania).
  • Mocz wypływa cienką stróżką albo zalega przy siusianiu pod napletkiem  (na końcu prącia tworzy się wówczas balonik).  
  • Dziecko ma powtarzające się stany zapalne (siusiak jest zaczerwieniony, obrzęknięty, pojawia się ropna wydzielina) 
  • W moczu są bakterie. Najczęściej pochodzą spod zwężonego lub przyklejonego napletka.
Czytaj także: Badania moczu u dziecka

Leczenie i pielęgnacja dziecka ze stulejką

Niektórzy lekarze ściągają napletek na siłę, jednak nie jest to dobra metoda: skóra może popękać, co spowoduje powstanie blizn i jeszcze bardziej skomplikuje sytuację. Taki zabieg jest niezwykle bolesny, co może prowadzić do powstania lęków a nawet poważnych urazów psychicznych. 
Jedynie szeroki ale przyklejony do żołędzi (a nie zwężony!) napletek można odklejać, stosując jednak wcześniej znieczulenie miejscowe.

W leczeniu stulejki stosuje się:

1. Maści sterydowe. Jeśli zwężenie napletka nie jest duże, dziecko może swobodnie siusiać i nie ma nawracających zakażeń pod napletkiem ani bakterii w moczu, można spróbować leczenia przy pomocy maści sterydowych, które sprawiają, że skóra staje się bardziej elastyczna. Tego rodzaju kuracja nie zawsze jednak przynosi pożądany i trwały efekt.

2. Leczenie operacyjne stosuje się, jeśli zwężenie jest bardzo duże lub pojawiają się komplikacje (infekcje, trudności z siusianiem).
Zabieg wykonuje się na dwa sposoby:
  • Obrzezanie polega na usunięciu części lub całości napletka. Po zabiegu żołądź jest częściowo lub całkowicie odkryta.
  • Operacja plastyczna, polegająca na poszerzeniu napletka. Po zabiegu napletek nadal zakrywa żołądź. Operacja plastyczna jest trochę bardziej skomplikowana (chirurg robi kilka nacięć, które potem zszywa w odpowiedni sposób, często musi wcześniej wyciąć blizny) i nie zawsze da się ją przeprowadzić (gdy np. blizny są bardzo rozległe), ale u większości chłopców jest możliwa.
Uwaga!
Masz prawo wiedzieć, jaki typ zabiegu czeka twoje dziecko.

Najczęściej operuje się dzieci w wieku przedszkolnym oraz uczniów podstawówek, czasem także dorosłych mężczyzn. Z zabiegiem nie można zwlekać  zbyt długo, bo problem z czasem może się pogłębić.
Ze względu na komfort małego pacjenta  zabieg przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym.   Niezwykle ważna jest właściwa opieka lekarska i pielęgniarska w okresie wybudzania dziecka ze znieczulenia.
Po operacji konieczna jest kilkakrotna kontrola u chirurga. Gojenie trwa około dwóch tygodni.

Przeczytaj także: Dziecko w szpitalu - jak przetrwać pobyt?

Powikłania

Pozostawienie stulejki samej sobie lub nieprawidłowe jej leczenie może prowadzić do wielu problemów. W grę wchodzą przede wszystkim coraz poważniejsze zakażenia układu moczowego  (najpierw stan zapalny obejmuje cewkę moczową, potem pęcherz, w końcu nerki), infekcje skórne oraz  wtórne moczenie nocne.
U nastolatków i młodych mężczyzn stulejka może być źródłem wielu kompleksów. Zbyt wąski napletek utrudnia także utrzymywanie higieny narządów płciowych a z powodu pękania może w przyszłości poważnie utrudnić życie seksualne.

Zapobieganie stulejce

Wrodzonemu zwężeniu napletka nie da się zapobiec, można jednak uniknąć komplikacji - pęknięć i blizn, które sprawiają, że skóra staje się jeszcze mniej elastyczna. Dlatego nigdy nie odciągaj napletka na siłę i nie zwlekaj z leczeniem operacyjnym, jeśli lekarz uzna, że jest konieczne.

Tekst: Beata Turska
Konsultacja: prof. nadzw. dr hab. med. Wojciech Perdzyński, kierownik Gabinetu Chirurgii Rekonstrukcyjnej Męskich Narządów Moczowo-Płciowych (dla dorosłych i dzieci)

Przeczytaj także: Męskie sprawy