szczepienia dzieci
fot. Adobe Stock

Szczepienia dzieci – 7 szczepionek zalecanych przez lekarzy [rotawirusy, meningokoki, ospa wietrzna i inne]

Wśród szczepień dla dzieci, które warto dodatkowo wykonać, lekarze zalecają rodzicom zaszczepić dziecko przeciwko rotawirusom, meningokokom, WZW typu A oraz ospie wietrznej. Szczepionki te chronią przed ciężkimi zakażeniami, kończącymi się hospitalizacją, a nawet zagrażającymi życiu. Szczepionki te niestety nie są refundowane przez NFZ i trzeba za nie zapłacić.
Agnieszka Majchrzak
Konsultacja: dr Aneta Górska-Kot
szczepienia dzieci
fot. Adobe Stock
Nie wszystkie szczepionki, które dziecko powinno otrzymać, znajdują się w Polsce na liście szczepień obowiązkowych w ramach Programu Szczepień Ochronnych. Dlatego rodzice często mają dylemat i stają przed koniecznością wyboru, na co warto zaszczepić dodatkowo dziecko, tak aby uchronić je przed ryzykiem poważnej choroby zakaźnej. Przedstawiamy poniżej listę 7 takich szczepionek zalecanych przez pediatrów i wyjaśniamy, dlaczego warto je wykonać.

Zalecane szczepienia dzieci:

Zalecane szczepienia dzieci – dlaczego warto?

Szczepienia zalecane to szczepionki, które rozszerzają zakres ochrony zdrowia dziecka. Potwierdzają to wyniki badań –  dzięki programowi szczepień przeciwko wirusowi brodawczka ludzkiego (HPV) w Australii właściwie wyeliminowano raka szyjki macicy.

Co roku z powodu infekcji rotawirusowej do szpitali w Polsce trafia ok. 50 tys. dzieci. Gdyby każde niemowlę otrzymywało szczepionkę przeciw tym patogenom, problem by nie istniał.

Minusem szczepień zalecanych jest jedynie ich koszt, nie są to leki tanie, a uzyskanie przez dziecko odporności wymaga podania z reguły dwóch lub trzech dawek preparatu. Wyjątkiem jest szczepienie przeciwko grypie, które najczęściej jest wykonywane w formie jednorazowej szczepionki, a jego cena w porównaniu z innymi preparatami jest umiarkowana i wynosi około 40 złotych.

Na rynku dostępnych jest wiele szczepionek zalecanych i rodzicom często trudno podjąć decyzję, na co dodatkowo zaszczepić dziecko. Poniżej wymieniamy szczepienia polecane przez Ministerstwo Zdrowia i Głównego Inspektora Sanitarnego.
Redakcja poleca: W Norwegii szczepi się dzieci, choć nie ma obowiązku. Jak to możliwe? [WIDEO]
Coraz więcej rodziców odmawia szczepienia dziecka w Niemczech, Francji, także w Polsce. Za to w Norwegii jest odwrotnie: tam rodzice chcą szczepić, choć nie jest to obowiązkowe. Jak to możliwe? I kto ma rację?

Zalecane szczepienia dzieci – rotawirusy

Szczepionka przeciwko rotawirusom chroni dziecko przed ryzykiem hospitalizacji, która jest wynikiem odwodnienia po zakażeniu się tymi patogenami. Odpowiadają one za ciężkie biegunki zakaźne i wymioty u najmłodszych. Szczepionka na rotawirusy chroni przez co najmniej 3 lata, czyli w czasie największego ryzyka zachorowania u dzieci na biegunkę rotawirusową. Stąd lekarze zalecają, aby szczepić niemowlęta przeciwko rotawirusom.

W Polsce są dostępne doustne szczepionki przeciwko rotawirusom, które podaje się w dwóch dawkach, oraz takie, które dziecko otrzymuje w trzech dawkach.

Szczepionkę powinny otrzymać niemowlęta:
  • od 6. do 24. tygodnia życia,
  • podanie pierwszej dawki szczepionki powinno nastąpić do 12. tygodnia życia (najlepiej w 8 tygodniu),
  • drugą dawkę najlepiej podać przed 16 tygodniem życia, lecz nie później niż przed ukończeniem 24 tygodnia życia, w przypadku szczepionki 3-dawkowej - do 32 tygodnia życia
  • pomiędzy kolejnymi dawkami powinien być zachowany odstęp 4 tygodni.

Cena jednej szczepionki to wydatek około 250-350 złotych, a to oznacza, że cały cykl szczepienia wynosi 1 tys. złotych. Obecnie prowadzone są bardzo intensywne prace nad wprowadzeniem szczepionki przeciwko rotawirusom do kalendarza szczepień.

Zalecane szczepienia dzieci przeciwko meningokokom

Meningokoki odpowiadają za wywołanie w organizmie inwazyjnej choroby menigokokowej (IChM), bardzo często prowadzącej do sepsy meningokokowej, która bezpośrednio zagraża życiu dziecka. Są na nią narażone przede wszystkim niemowlęta w wieku 3-11 miesięcy oraz małe dzieci.

Wyróżniamy 12 serogrup meningokoków. Za zakażenie inwazyjne odpowiada przede wszystkim pięć z nich: A, B, C, W-135, Y. W Polsce większość zakażeń wywołują meningokoki z grupy B oraz C. W ostatnich latach, w Polsce,  obserwujemy coraz większy udział odsetkowy serogrupy W.

W naszym kraju dostępnych jest kilka rodzajów szczepionek przeciwko:
  • meningokokom grupy C
  • meningokokom grupy B 
  • meningokokom grup A, C, W, Y

Wszystkie te szczepionki można podawać niemowlętom już od 2 miesiąca życia.

Najlepiej, aby niemowlę zostało zaszczepione w pierwszych 6 miesiącach życia, można to zrobić już po ukończeniu 2 miesiąca życia. W zależności od rodzaju zastosowanej szczepionki oraz wieku dziecka, pediatra dobierze odpowiedni sposób dawkowania.

Jeżeli szczepienie rozpoczęto w 1 roku życia, konieczne jest podanie dawki przypominającej w 2 roku życia.

Koszt szczepionki to około 150-350 złotych za jedną dawkę.

Zalecane szczepienia dzieci – WZW typu A

Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) typu A, nazwane jest potocznie żółtaczką pokarmową i powstaje wskutek uszkodzenia wątroby przez wirusa zapalenia wątroby typu A. Powikłaniami po zakażeniu może być piorunujące zapalenie wątroby, ale także powikłania nefrologiczne, hematologiczne, neurologiczne i inne. Pediatrzy zalecają, aby rozważyć zaszczepienie dziecka przeciwko WZW typu A w drugim roku jego życia, jeżeli:
  • choruje przewlekle na choroby wątroby, zwłaszcza na wirusowe zapalenie wątroby typu B lub C,
  • choruje na hemofilię,
  • będzie przebywało w kraju o dużym ryzyku zachorowania na WZW typu A.

W Polsce dostępne są dla dzieci dwie szczepionki: chroniąca przez WZW typu A oraz szczepionka skojarzona przeciwko WZW typu A i WZW typu B.

Można je podawać dzieciom powyżej 1 roku życia. Schemat szczepienia przewiduje aplikację dwóch dawek szczepionki podanych w 6-12-miesięcznych odstępach czasu.

Szczepienie dzieci przeciwko ospie wietrznej

Wirus ospy wietrznej wywołuje ospę wietrzną przebiegającą z gorączką i z charakterystycznymi pęcherzykami oraz półpaśca. Ospa wietrzna jest jedną z najbardziej zaraźliwych chorób, a przebieg choroby nie zawsze jest łagodny i może powodować poważne powikłania w postaci nadkażenia bakteryjnego skóry i tkanki podskórnej, a nawet sepsy.

Szczepienie przeciwko ospie wietrznej zaleca się dzieciom od 9 miesiąca życia (najlepiej wykonać je między 12-18 miesiącem życia). Jest także polecane starszym dzieciom, jeżeli jeszcze nie chorowały na tę chorobę.

Szczepienie obejmuje podanie 2 dawek leku w odstępie co najmniej 6 tygodni. Ponieważ jest to żywa szczepionka, nie wolno szczepić dziecka przez okres 3-11 miesięcy po leczeniu krwią, osoczem, immunoglobulinami lub innymi preparatami krwi.

Szczepienie nie jest obowiązkowe, ale dla wszystkich dzieci uczęszczających do żłobka lub klubu malucha szczepionka jest bezpłatna.

Szczepienie przeciwko ospie wietrznej jest obowiązkowe i bezpłatne także dla dzieci do 12 roku życia, które chorują na ostrą białaczkę, mają upośledzoną odporność (są np. nosicielami wirusa HIV), są w trakcie chemioterapii lub przed przeszczepieniem narządów, lub szpiku.

Cena jednej dawki szczepionki na ospę wietrzną wynosi około 250 złotych.

Zalecane szczepienie dzieci – kleszczowe zapalenie opon mózgowych

Kleszczowe zapalenie opon mózgowych to choroba centralnego układu nerwowego, spowodowana przez wirusy przenoszone przez kleszcze. Jej skutkiem może być zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i zapalenia mózgu.

W Polsce dostępne są szczepionki zabezpieczające przed ryzykiem choroby i można je podać dziecku, które skończyło 1. rok życia. W celu uzyskania pełnej ochrony konieczne jest podanie 3 dawek szczepionki:
  • dwie pierwsze dawki podaje się w odstępie od 4 tygodni do 3 miesięcy – najlepiej zrobić to jeszcze zimą przed początkiem aktywności kleszczy, przypadającym na początek kwietnia,
  • trzecią dawkę podaje się w odstępie 9-12 miesięcy lub 5-12 miesięcy od aplikacji pierwszej, w zależności od rodzaju preparatu.

Stosuje się także dawkę przypominającą po 3 latach, a następnie kolejne – po 3-5 latach w zależności od wieku osoby szczepionej.

Jeśli dziecko jest uczulone na białko jaja kurzego, może wymagać dłuższej obserwacji po szczepieniu. 

Jedna dawka szczepionki kosztuje od 70 do 130 złotych.

Szczepienie dzieci przeciwko grypie

Grypa jest ostrą chorobą zakaźną, wywoływaną przez wirusa grypy. Zaszczepienie się przeciwko niej każdego roku w sezonie jesienno-zimowym chroni przed infekcją, a w przypadku zachorowania bardzo łagodzi jej przebieg i minimalizuje ryzyko powikłań (zapalenie płuc, oskrzeli, ucha środkowego, mięśnia sercowego).

Szczepionkę na grypę można podawać już po ukończeniu przez dziecko 6 miesiąca życia. Odporność przeciwko wirusom powstaje w ciągu tygodnia od momentu jej zastosowania i trwa przez około 6-12 miesięcy.

Cena szczepionki wynosi około 40 złotych.

Szczepienie dzieci przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV)

Wirusy brodawczaka ludzkiego są główną przyczyną raka szyjki macicy u kobiet i najczęstszym zakażeniem przenoszonym drogą płciową.

Lekarze zalecają wykonanie szczepienia przeciw HPV (także chłopców) przed rozpoczęciem aktywności seksualnej, najlepiej między 11 a 12 rokiem życia dziecka. W Polsce dostępne są szczepionki przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego:
  • chroniące przed dwoma rakotwórczymi typami wirusa,
  • przeciw 4 typom wirusa – dwóm rakotwórczym i dwóm wywołującym kłykciny kończyste,
  • przeciwko 7 rakotwórczym typom wirusa oraz 2 typom HPV odpowiedzialnym za kłykciny kończyste.

Szczepienia polega na podaniu 3 dawek szczepionki (lub dwóch w zależności od wieku dziecka). Drugą dawkę wykonuje się 1-2 miesiące po aplikacji pierwszej, trzecią w odstępie 6 miesięcy po pierwszej iniekcji. Cykl szczepień należy zakończyć w ciągu jednego roku.

Ochrona przed zachorowaniem na HPV po szczepieniu utrzymuje się przez co najmniej 8 lat. Szczepionka nie zabezpiecza przed wszystkimi przypadkami raka szyjki macicy, więc kobiety nie są zwolnione z regularnych badań cytologicznych.

Jedna dawka szczepionki przeciwko HPV kosztuje 300-400 złotych, ale ponad 200 samorządów w Polsce ją refunduje. Ma to miejsce m.in. w Częstochowie, Gdyni, Poznaniu, Radomiu, Toruniu i Warszawie.

Zobacz także:
Konsultacja: dr Aneta Górska-Kot

ordynator szpitala dziecięcego przy ul. Niekłańskiej w Warszawie

Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy