Szczepienie na meningokoki
fot. Fotolia

Krztusiec wciąż groźny dla małych dzieci

Specjaliści ostrzegają, że nie można zaprzestać szczepienia niemowląt, gdyż u nich krztusiec może mieć szczególnie ciężki przebieg.
Katarzyna Pinkosz
Konsultacja: dr Paweł Grzesiowski
Szczepienie na meningokoki
fot. Fotolia
Krztusiec (koklusz) to choroba zakaźna, jej przyczyną krztuśca są bakterie, tzw. pałeczki krztuśca. Choroba jest bardzo zaraźliwa: 90 proc. osób, które nie są uodpornione, zakaża się krztuścem w wyniku kontaktu z chorą osobą. Krztuścem można się zakazić w każdym wieku, jednak najgroźniejszy przebieg ma choroba u niemowląt i małych dzieci. W ostatnich latach krztusiec coraz częściej powraca. Ma on szczególnie ciężki przebieg u niemowląt i małych dzieci. U dorosłych często pozostanie nierozpoznany i mylony z innymi chorobami (np. zapalenie płuc). To często dorosły zaraża dziecko.
 

Jakie są objawy krztuśca?

Okres wylęgania choroby wynosi od 6 do 20 dni. Bakterie, po przedostaniu się do organizmu, wnikają do tkanek. Wydzielają toksynę, która niszczy nabłonek drób oddechowych. Przedostaje się też do układu nerwowego i może uszkodzić mózg. Początkowo objawy krztuśca przypominają zwykłą infekcję:
  • dziecko ma katar,
  • ból gardła,
  • czasem gorączkę.
W tej fazie choroby krztusiec zwykle nie jest rozpoznawany (a jednocześnie jest to faza najbardziej zakaźna).
Po  ok. tygodniu do objawów dołącza się silny kaszel, często połączony z wymiotami. Kaszel jest bardzo charakterystyczny, przypomina "pianie koguta". Napady kaszlu mogą trwają wiele minut, prowadząc do wymiotów i osłabienia dziecka.
W kolejnych tygodniach napady kaszlu stopniowo ustępują, jednak choroba trwa zwykle wiele tygodni.

Jakie mogą być powikłania po krztuścu?

U 6 na 100 chorych dzieci występują powikłania po krztuścu (najczęściej u niemowląt poniżej 6. miesiąca życia).
Najczęstsze powikłania to:
  • bezdech,
  • niedotlenienie,
  • sinica,
  • wymioty,
  • bóle brzucha,
  • drgawki,
  • powstawanie przepuklin,
  • pękanie naczyń krwionośnych w oku i na twarzy.
Te powikłana powstają w wyniku nadmiernego wysiłku mięśni, zaangażowanych w kaszel.  Może też dojść do powikłań zagrażających życiu: zapalenie płuc, uszkodzenia mózgu spowodowanego niedotlenieniem (dochodzi do tego typu powikłań u 8-80 na 100 000 chorych dzieci w czasie napadowego kaszlu).

Jak szczepić dziecko przeciw krztuścowi?

Szczepionka przeciw krztuścowi zawsze jest podawana w jednym wstrzyknięciu jako szczepionka przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (DTP). Szczepionka DTP zawiera pełnokomórkowy składnik krztuśca (tzw. DTwP) lub bezkomórkowy składnik krztuśca (tzw. DTaP). Szczepionka przeciw krztuścowi należy do szczepień obowiązkowych dla dzieci i nastolatków. Ponieważ z upływem czasu obserwujemy obniżenie odpowiedzi odpornościowej schemat szczepienia obejmuje podawanie kolejnych dawek szczepionki DTP lub DTaP dzieciom w 2, 3-4, 5, 16 -18 miesiącu życia oraz szczepionki DTaP w 6 roku życia. Szczepionka dTap (z obniżoną zawartością antygenów krztuśca) podawana jest jako obowiązkowa nastolatkom w 14 roku życia. W celu utrzymania odporności przeciw krztuścowi zalecane jest również szczepienie przypominające w 19 roku życia oraz dla osób dorosłych co 10 lat.

 

Nie można szczepić przeciw krztuścowi dzieci, które miały reakcję wstrząsową po poprzedniej dawce szczepionki, mają uczulenie na którykolwiek składnik szczepionki. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów niepożądanych po poprzedniej dawce szczepionki o podaniu kolejnej dawki szczepionki powinien każdorazowo zdecydować lekarz lub specjalista poradni konsultacyjnej ds. szczepień. Nie można szczepić przeciw krztuścowi dzieci chorych (infekcja, zwłaszcza z gorączką), mających zaburzenia neurologiczne (nawet przemijające). Lekarz może zadecydować o odłożeniu szczepienia lub o zaszczepieniu dziecka szczepionką bezkomórkową.

Jakie mogą wystąpić NOP po szczepionce przeciwko krztuścowi?

Najczęstsza niepożądane odczyny poszczepienne po szczepionce przeciwko krztuścowi to:
  • odczyny miejscowe (ból, świąd, obrzęk w miejscu ukłucia)
  • odczyny ogólne: gorączka, brak łaknienia, nadmierna senność lub znaczne skrócenie czasu snu, płacz, rozdrażnienie.
Po szczepionce pełnokomórkowej mogą też wystąpić NOP: przedłużający się, niedający się utulić, płacz dziecka, gorączka, wymioty, czy bladość, drgawki z gorączką lub bez, słaba reakcja dziecka na bodźce zewnętrzne, obniżone napięcie mięśniowe. Zdarzają się też reakcje anafilaktyczne, neurologiczne (1/10 000 dawek) oraz encefalopatie (0-10,5/1 000 000 dawek). Po szczepionce bezkomórkowej przeciw krztuścowi powyższe ciężkie reakcje występują znacznie rzadziej niż po szczepionce pełnokomórkowej.
 
Redakcja poleca: W Norwegii szczepi się dzieci, choć nie ma obowiązku. Jak to możliwe? [WIDEO]
Coraz więcej rodziców odmawia szczepienia dziecka w Niemczech, Francji, także w Polsce. Za to w Norwegii jest odwrotnie: tam rodzice chcą szczepić, choć nie jest to obowiązkowe. Jak to możliwe? I kto ma rację?
dr Paweł  Grzesiowski
Konsultacja: dr Paweł Grzesiowski

Pediatra, immunolog, ekspert ds szczepień, kieruje Fundacją "Instytut Profilaktyki Zakażeń" oraz punktem konsultacyjnym szczepień w Centrum Medycznym "ŻELAZNA" w Warszawie.

Ocena (3 oceny)

5.3
Doładuj
Przeładuj

Popularne tematy

To Cię zainteresuje

Narzędzia dla mam

Więcej

Pielęgnacja niemowlaka

Zakupy dla niemowlaka