Po co szczepić dziecko przeciwko pneumokokom?

Pneumokoki są przyczyną wielu chorób, takich jak sepsa, zapalenie opon mózgowych, zapalenie płuc. Warto więc wiedzieć, jak skutecznie chronić dzieko.
Katarzyna Pinkosz
Konsultacja: dr Paweł Grzesiowski
Szczepienie przeciwko pneumokokom
fot. Fotolia
Zakażenia pneumokokami są najbardziej niebezpieczne dla najmłodszych dzieci (do 5 lat) oraz dla osób starszych. Pneumokoki występują często w nosie i gardle. Bardzo wiele dzieci jest nosicielami tych bakterii – ponad 25 proc. dzieci wychowywanych w domu i prawie 60 proc. dzieci chodzących do żłobka. Szczepienie przeciwko pneumokokom od 1 stycznia 2017 roku znajduje się na liście szczepień obowiązkowych
 

Co to są pneumokoki?

Pneumokoki (Streptococcus pneumoniae) są jednymi z najbardziej agresywnych bakterii. Bardzo często występują w nosie i gardle u małych dzieci. Dziecko może się nimi zarazić wszędzie, szczególnie łatwo od innych dzieci w żłobku czy przedszkolu, ale także w domu – od rodzeństwa, rodziców, dziadków. Większość małych dzieci jest nosicielami pneumokoków.
Zwykle zakażenia pneumokokami nie powodują niepokojących objawów, jednak w sprzyjających okolicznościach (stan po przebyciu grypy lub innej wirusowej infekcji układu oddechowego) może rozwinąć się choroba:
  • zapalenie ucha środkowego,
  • zapalenie zatok,
  • zapalenie płuc. 
Zdarza się jednak również, że bakterie przełamują obronę organizmu i przedostają się do krwi, powodując tzw. inwazyjną chorobę pneumokokową, np. zapalenie płuc połączone z zakażeniem krwi, zapalenie otrzewnej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie stawów, sepsę.
Redakcja poleca: W Norwegii szczepi się dzieci, choć nie ma obowiązku. Jak to możliwe? [WIDEO]
Coraz więcej rodziców odmawia szczepienia dziecka w Niemczech, Francji, także w Polsce. Za to w Norwegii jest odwrotnie: tam rodzice chcą szczepić, choć nie jest to obowiązkowe. Jak to możliwe? I kto ma rację?

Jakie są objawy zakażenia pneumokokami?

Im młodsze dziecko, tym większe ryzyko zachorowania, a także cięższego przebiegu choroby. Najbardziej narażone na poważne zakażenia są dzieci do 5. roku życia, a szczególnie te najmłodsze, które nie skończyły jeszcze 2 lat. Pneumokoki mają specjalną otoczkę chroniącą je przed układem odpornościowym, dlatego w początkowej fazie zakażenia dziecko nie ma takich objawów, jak gorączka czy wybroczyny. Pojawiają się wtedy, gdy zakażenie już się rozwinęło. Trudniej je wtedy pokonać. Objawy zakażenia pneumokokami mogą być różne, w zależności od tego, jaką chorobę wywołają te bakterie. Jeśli jest to zapalenie ucha, objawem jest:
  • ból,
  • gorączka,
  • płacz,
  • niechęć do jedzenia.
W przypadku zapalenia płuc jest to:
  • gorączka,
  • dreszcze,
  • duszność,
  • kaszel.
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych objawia się:
  • gorączką,
  • bólami głowy,
  • światłowstrętem,
  • nudnościami,
  • wymiotami,
  • sztywnością karku.
Rozwój zakażenia może prowadzić do sepsy, wstrząsu septycznego i niewydolności wielu narządów organizmu.

Jakie mogą być powikłania infekcji pneumokokami?

Powikłaniem infekcji pneumokokami może być:
  • utrata słuchu,
  • niedosłuch,
  • padaczka
  • nne objawy neurologiczne.
Inwazyjna choroba pneumokokowa może zakończyć się śmiercią dziecka (śmiertelność w inwazyjnej chorobie pneumokokowej może przekraczać we wstrząsie septycznym 50%, a w zapaleniu płuc z bakteriemią dochodzi do 25%).

Kiedy najlepiej zaszczepić dziecko przeciw pneumokokom?

Dzieci urodzone od 1 stycznia 2017 dostają szczepionkę przeciwko pneumokokom podaje się w schemacie 2+1:

  • pierwszą w 2. miesiącu życia,
  • drugą w 4. miesiącu życia,
  • trzecią (dawkę przypominającą) w 13 miesiącu życia.

Czy szczepionka chroni w 100 proc. przed zachorowaniem?


Podanie szczepionki w ponad 90% eliminuje zachorowania wywołane serotypami zawartymi w szczepionce. To nie oznacza wyeliminowania wszystkich zakażeń pneumokokowych. W przypadku pneumokoków trzeba pamiętać, że jest ponad 90 typów (tzw. serotypów) tych bakterii, tak więc, żeby zabezpieczyć dziecko w stu procentach, trzeba by stworzyć szczepionkę chroniącą przed wszystkimi serotypami. Na razie nie jest to możliwe. Zdecydowaną większość groźnych zakażeń wywołują jednak tylko niektóre serotypy, te najbardziej agresywne. I to właśnie one znajdują się w szczepionkach. 

W ramach darowanego szczepienia dzidziom podawana jest 10-walentna szczepionka (PCV10), chroniącą przed 10 serotypami (odmianami). Na rynku dostępna jest także płatna szczepionka 13-walentna, która chroni przed 13 serotypami. Warto wiedzieć, że szczepionka 13-walentna stanowi najczęściej stosowany preparat przeciwko pneumokokom na świecie – funkcjonuje w programach profilaktycznych w 108 krajach.
dr Paweł  Grzesiowski
Konsultacja: dr Paweł Grzesiowski

Pediatra, immunolog, ekspert ds szczepień, kieruje Fundacją "Instytut Profilaktyki Zakażeń" oraz punktem konsultacyjnym szczepień w Centrum Medycznym "ŻELAZNA" w Warszawie.

Ocena (21 ocen)

4.0
Doładuj
Przeładuj

Popularne tematy

To Cię zainteresuje

Narzędzia dla mam

Więcej

Rozszerzanie diety

Wakacje z niemowlakiem