3 miesiąc życia dziecka – co potrafi maluch [kalendarz rozwoju dziecka]
3-miesięczne niemowlę potrafi już dźwigać główkę i wodzić za tobą wzrokiem. Sprawdź, czym może zadziwić cię twój niemowlak i jak należy się nim teraz opiekować. Opisujemy zabawy dla niemowląt, które pomogą stymulować rozwój zmysłów dziecka.
Spis treści: Rozwój fizyczny Rozwój emocjonalny Rozwój intelektualny Co cię może zaniepokoić? Co cię może zainteresować? Rozwój fizyczny 3-miesięczne niemowlę potrafi, leżąc na brzuchu (w tzw. pozycji żabki), opierać się symetrycznie na przedramionach i podnosić główkę tak wysoko, że jest w stanie patrzeć prawie na wprost. Jest już też na tyle silne, że w tej pozycji może wytrwać nawet minutę. 3-miesięczne dziecko kręci główką, patrząc np. za tobą, kiedy chodzisz po pokoju. Potrafi śledzić wzrokiem przedmiot, który znajduje się ok. 15 cm od jego twarzy i porusza się w ruchu kołowym. Mięśnie szyi są na tyle wzmocnione, że niemowlę podniesione do pozycji siedzącej nieco lepiej utrzymuje też głowę w pionie. Natomiast podtrzymywane pod pachami na lekko zgiętych nogach w stawach kolanowych i biodrowych opiera się o podłoże. Wypróbuj 6 ćwiczeń dla mamy i niemowlaka Niemowlę położone na plecach wytrwale próbuje obrócić się na bok. I coraz częściej mu się to udaje. Dlatego nawet na moment nie zostawiaj dziecka samego na wersalce czy przewijaku, bo mogłoby przekręcić się i spaść. Od momentu, kiedy niemowlę zacznie ćwiczyć obracanie się, rozpoczyna się w jego życiu okres… siniaków i guzów. Sprawdź, co robić, by zapewnić bezpieczeństwo dziecka Gdy 3-miesięczne dziecko będzie w dobrym nastroju, delikatnie podciągnij je za nadgarstki do siedzenia. Zobaczysz, jak dzielnie będzie starało się dźwignąć głowę i ramiona. Ale nie martw się, jeśli będzie mu to jeszcze sprawiać trudności. Za kilka tygodni na pewno mu się uda. Dziecko zapamiętale ćwiczy sięganie, a chwytanie przestaje być już tylko odruchem. A grzechotka to klucz do dobrej zabawy. Twoje niemowlę utrzymuje ją w ręku, potrząsa nią. Wraz z rozwojem percepcji wzrokowej dziecko widzi przedmioty, których wcześniej nie zauważało. Zdobywa też poczucie głębi i zaczyna dostrzegać, ze świat jest trójwymiarowy. U 3-miesięcznego dziecka można też zauważyć coś, co w fachowej terminologii nazywa się natężoną reakcją orientacyjną. Niemowlę w odpowiedzi na jakiś interesujący dla niego bodziec skierowuje oczy w tę stronę z równoczesnym otwarciem buzi i zahamowaniem innych ruchów. Wygląda to bardzo pociesznie. W tym samym czasie może pojawić się podobna, ale negatywna reakcja strachu (usta wyciągają się w dół w tzw. podkówkę). Niemowlę w tym okresie częściej wydaje dźwięki („głużenie” albo „gruchanie”), takie jak kichanie, westchnienia czy popiskiwanie z radości. Wiele z tych dźwięków zaniknie w późniejszym okresie, tylko niektóre zamienią się w gaworzenie, a potem w słowa. Stopniowo zanikają odruchy noworodkowe. U twojego dziecka powinno już zarosnąć tylne ciemiączko. Na przełomie 3. i 4. miesiąca, czyli po upływie sześciu tygodni od ostatniego szczepienia, przychodzi czas na podanie dziecku kolejnych dawek szczepionek. Jakich? Sprawdź kalendarz szczepień obowiązkowych Rady dla rodziców: Kilka razy dziennie układaj dziecko na brzuszku, to wzmacnia mięśnie i stymuluje wzrok. W zasięgu rączek powieś na tasiemkach zabawki. Sięgając po nie, dziecko będzie ćwiczyło koordynację wzrokowo-ruchową i koncentrację wzroku. Tańcz z dzieckiem na ręku, to świetna zabawa wspierająca rozwój mięśni, równowagi oraz wielu zmysłów. Wybierz się z niemowlakiem na basen, na wielu pływalniach organizowane są specjalne zajęcia dla niemowląt i ich mam. Rozwój emocjonalny 3-miesięczne dziecko reaguje ożywieniem ruchowym, uśmiechem, wydawaniem dźwięków na kontakt z ludźmi. Niemowlę jest coraz bardziej towarzyskie i pogodne. Gdy pochylisz się nad nim, uśmiecha się szeroko i radośnie grucha (sprawdź też, jak wygląda rozwój mowy dziecka). Rozbawione niemowlę piszczy z uciechy i śmieje się w głos. A rozśmieszyć może je niemal wszystko: szalone zabawy rodzeństwa, dziwna mina mamy, nagłe kichnięcie taty. Gdy jednak się rozzłości, głośno płacze, a w jego oczach pojawiają się prawdziwe łzy. Sprawdź też: Jak zrozumieć niemowlaka? Dziecko nauczyło się już, że płaczem, marudzeniem, a nawet spojrzeniem może dać ci do zrozumienia, że czuje się samotne i chce, żeby ktoś wziął je na ręce i przytulił. Między rodzicami a niemowlęciem ustala się w tym okresie prawdziwa harmonia: wzajemnie potraficie odczytać mowę ciała, mimikę, nastroje i emocje. Jest to podwalina pod głęboką, społeczną więź, a wielu rodziców (zwłaszcza ojców) właśnie w tym okresie naprawdę „zakochuje się” w swoim dziecku. Przeczytaj: Co powinno umieć trzymiesięczne niemowlę? Rady dla rodziców: Zapakuj dziecko w chustę lub nosidełko (Sprawdź to zanim kupisz nosidełko!) i wybierz się do muzeum, pospaceruj po starówce. W większych miastach kina organizują specjalne seanse, na które można wybrać się z niemowlęciem. Ćwicz z dzieckiem artykułowanie różnych dźwięków, udawaj odgłosy zwierząt, gwiżdż… Takie ćwiczenia to doskonały trening mowy i sposób na nawiązanie z dzieckiem bliższego kontaktu. Rozwój intelektualny 3-miesięczne dziecko coraz sprawniej korzysta ze swoich zmysłów i uczy się koordynować ich pracę – widząc kolorowe zabawki nie tylko przygląda im się z zainteresowaniem, ale jeszcze wyciąga w ich kierunku rączki. Dłonie nie są już zaciśnięte i niemowlę coraz bardziej się nimi interesuje. Czasem udaje mu się trafić rączką do buzi. Któregoś dnia zobaczysz, że ze zdumieniem przygląda się swoim dłoniom. Wcześniej zupełnie ich nie dostrzegało, a teraz dotyka paluszków, próbuje wkładać je do buzi, liże. Przez jakiś czas dłonie będą ulubionymi zabawkami niemowlęcia. Szybko wpadnie też na to, że może sięgnąć rączką po grzechotkę (czasem nawet uda mu się nią przez chwilę pomachać). Dziecko śledzi przedmiot oddalający się z pola widzenia, przypadkowo zaczepia zawieszone przedmioty nad łóżeczkiem. Niemowlę szuka też wzrokiem źródła dźwięku (warto kupić dziecku bezpieczne zabawki grające). Większość niemowląt w 3 miesiącu życia w pozycji pionowej sztywno trzyma główkę i rozgląda się z zaciekawieniem wokół. Dziecko nie chce już całymi dniami leżeć w łóżeczku. Woli zwiedzać mieszkanie, wyglądając zza twojego ramienia. Zatańcz z nim w rytm spokojnej muzyki. Na pewno mu się spodoba. Dziecko ucieszy się też, gdy posadzisz je w leżaczku, z którego będzie mogło przyglądać się temu, co robisz. Pozwól mu patrzeć, jak przygotowujesz obiad, wkładasz pranie do pralki, podlewasz kwiaty. To wszystko fascynuje niemowlę. Wybierz wygodny leżaczek dla niemowlaka Maluch coraz częściej odpowiada uśmiechem na uśmiech, wydaje okrzyki zadowolenia. Niemowlę lubi powtarzać usłyszane odgłosy. Na głos dorosłego odpowiada ciągiem długich gardłowych dźwięków. Czasem przesuwa ślinę do tylnej strony gardła i wydaje prawdziwe bulgoty. Rady dla rodziców: Przypomnij sobie zabawy paluszkowe (np. „Ważyła sroczka kaszkę”), jeśli nie pamiętasz, zapytaj mamę lub babcię. Przekonaj się, że zabawy paluszkowe uczą i bawią Daj poznać różne materiały, spróbuj gładzić dziecko jedwabną chusteczką, ręcznikiem frotté, aksamitem, futerkiem. Mów do malucha jak najwięcej („Teraz zmienimy pieluszkę i założymy śpioszki”, „Po obiedzie pójdziemy na spacer, dobrze?”). To nic, że na razie niewiele z tego rozumie. Za kilka miesięcy twoja gadatliwość będzie procentować. Niemowlęta, do których dużo się mówi, więcej rozumieją i szybciej zaczynają mówić. Co cię może zaniepokoić? Nocne karmienia. 3-miesięczne niemowlę czasem nadal budzi się w nocy na nocne karmienie piersią. Jeśli chcesz je ograniczyć, przystawiaj dziecko na dłużej tuż przed snem i nie podawaj mu w nocy mleka od razu, gdy tylko się przebudzi. Bezdech. Krótkie zatrzymania oddechu (poniżej 20 sekund) są naturalne u niemowląt, jednak dłuższe wymagają badań lekarskich, gdyż mogą doprowadzić do SIDS, czyli zespołu nagłej śmierci łóżeczkowej! Spanie z dzieckiem. Wiele słyszałaś o tym, że spanie z dzieckiem może być niebezpieczne, ale z drugiej strony dzięki temu ty i niemowlę jesteście po prostu wyspani. Co zatem robić? Zachowaj rozsądek i przeczytaj 7 szkodliwych mitów o spaniu z dzieckiem View Ediplayer on the source website Co cię może zainteresować? Nocne karmienia butelką Siatki centylowe - jak z nich korzystać?​ Rączki, czyli narzędzia doskonałe Mycie główki bez płaczu Kłopoty pod pieluszką Wszystko o atopowym zapaleniu skóry Zabawy z tatą Napięcie mięśniowe - po czym poznać, że niemowlę ma kłopoty?
Ile powinno ważyć 3-miesięczne dziecko: prawidłowa waga i wzrost [TABELA]
Twoje 3-miesięczne dziecko powinno ważyć o ok. 60-70% więcej niż ważyło w chwili urodzin. To dlatego waga i wzrost 3-miesiecznego dziecka może się znacząco różnić od wymiarów innych niemowląt w tym samym wieku. Do ogólnej oceny rozwoju bierze się także pod uwagę obwód główki i klatki piersiowej oraz proporcje ciała. Tabela prawidłowej wagi i wzrostu pokazuje jedynie uśrednione normy dla 3-miesięcznych dzieci.
To, ile waży 3-miesięczne dziecko, zależy w dużej mierze od jego wagi urodzeniowej: w 3. miesiącu życia waga niemowlaka jest o ok. 60-70% większa niż noworodka. Może się nawet zdarzyć, że pod koniec 3. miesiąca dziecko podwoi swoją wagę urodzeniową, chociaż zazwyczaj dzieje się to nieco później. Po 3. miesiącu przyrost wagi dziecka nieco zwalnia, ale niemowlę wciąż przybiera ok. 150-200 g tygodniowo. Pamiętaj, że dzieci nie rosną w stałym tempie i na tym etapie nadal możesz spodziewać się skoków, podczas których 3-miesięczne i starsze dziecko zacznie szybko przybierać na wadze. Ile waży 3-miesięczne dziecko? Waga i wzrost 3-miesięcznego dziecka nie musi idealnie pasować do norm zawartych w tabelach. Dla niemowląt punktem wyjścia do oceny wagi jest ich waga urodzeniowa. Nie wdawaj się w porównania z innymi matkami, ponieważ dzieci rozwijają się w indywidualnym tempie. Nie licz na to, że w <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rozwoj-dziecka-kalendarz/miesiac-3-r6/">3. miesiącu życia dziecko o niskiej wadze urodzeniowej (2,5 kg i mniejsze) nadrobi różnicę 1 czy nawet 2 kg w stosunku do większych rówieśników. Pomiar wagi jest ważnym wskaźnikiem prawidłowego rozwoju dziecka, ale pediatra do całościowej oceny rozwoju zestawia go ze wzrostem, obwodem główki, obwodem klatki piersiowej. Warto też korzystać z <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/kalkulator-wagi-dziecka/">kalkulatora wagi dziecka online. Ile powinno ważyć 3-miesięczne dziecko: tabela Możesz sprawdzić prawidłową wagę 3-miesięcznego dziecka, korzystając z prostej tabeli. Pokazuje ona, ile powinna ważyć 3-miesięczna dziewczynka i 3-miesięczny chłopiec. Wskazuje też na właściwy przyrost wagi niemowlaka w pierwszych 3 miesiącach życia. Pamiętaj, że wartości podane poniżej są uśrednione, a możliwe odchylenia od tych norm to +/- 0,8 kg. Wzrost 3-miesięcznego dziecka: tabela Pamiętaj, że wzrost 3-miesięcznego dziecka nie musi idealnie odpowiadać wartościom z tabeli: akceptowalne odchylenia od norm to ok. +/- 4 cm. View Burdaffi on the source website Prawidłowa waga 3-miesięcznego dziecka: kiedy iść do lekarza? Jeśli chcesz ocenić wagę swojego 3-miesięcznego dziecka, pamiętaj, że między 10. a 90. centylem mieści się tzw. szeroka norma wzrostu i wagi. W zwykłej normie mieszczą się dzieci, których wzrost i waga znajdują się między 25. a 75. centylem na <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/siatki-centylowe/">siatce centylowej. U 3-miesięcznego dziecka niepokojące jest: słabe <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/niemowle/rozwoj/waga-niemowlaka-jak-niemowle-powinno-przybierac-na-wadze-7755-r1/">przybieranie na wadze (waga poniżej 10 centyla) nagła utrata wagi (może to świadczyć o problemach zdrowotnych i wtedy lekarz powinien skierować twoje dziecko na badania. Poniżej 3. centyla mówi się o skrajnej <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/niemowle/dieta/waga-dziecka-czy-nie-jest-za-niska-4830-r1/">niedowadze). zbyt duża waga (powyżej 90. centyla na siatce centylowej wagi) − można wtedy mówić o wadze ponad normę. Ważna jest jednak proporcjonalna budowa ciała. Jeżeli twoje dziecko jest ciężkie, ale też długie, ma stosunkowo duże stopy i dłonie, prawdopodobnie takie są jego uwarunkowania genetyczne. Pamiętaj, że u niemowląt i małych dzieci nie wolno stosować żadnych drastycznych diet. Jeżeli karmisz wyłącznie piersią, nie masz szansy <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/niemowle/karmienie/czy-mozna-przekarmic-dziecko-karmione-piersia-1315-r22/">przekarmić dziecka. Jeżeli natomiast karmisz butelką lub stosujesz <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/niemowle/karmienie/karmienie-mieszane-9-pytan-o-karmienie-mieszane-piersia-i-butelka-5996-r1/">karmienie mieszane i wydaje ci się, że twój niemowlak jest zbyt pulchny, skontaktuj się z pediatrą. Zobacz też: Otyłości u niemowląt nie wolno lekceważyć! Gotowe jadłospisy dla niemowląt: do druku Jak karmić niemowlę: 11 zwyczajów na całe życie
Sprawdź, czy twoje dziecko dobrze się rozwija - check lista do druku
W pierwszym roku życia dziecko nie tylko rośnie niezwykle szybko, ale równie prędko zdobywa nowe umiejętności. Zastanawiasz się, czy twój maluszek w odpowiednim tempie się rozwija? Dzięki naszej check liście możesz to sprawdzić.
Nie ma chyba mamy, która w jakimś momencie nie zaczęłaby się martwić, czy jej dziecko rozwija się prawidłowo. Za późno zaczęło przekręcać się na brzuszek? Za wcześnie usiadło? Jeszcze nie mówi? Już samo wstało? Takie obawy dotyczą większości rodziców. Każde dziecko rozwija się w swoim tempie Nie ma jednak sztywnych norm, według których dzieci powinny się rozwijać, bo każde może to robić w swoim własnym tempie. Jednak niektóre umiejętności maluchy powinny osiągnąć w pewnym określonym przedziale czasowym - choć zdobywanie danej umiejętności może dziecku zająć nawet trzy miesiące i wciąż wszystko będzie w porządku. Tylko znaczne opóźnienia w rozwoju mogą ewentualnie budzić niepokój, ale zawsze wtedy warto skontaktować się z pediatrą, by ocenił, czy rzeczywiście jest się czym martwić. Zobacz też: Kalendarz rozwoju niemowlaka Co to są kamienie milowe? Rozwój niemowlęcia można oceniać na podstawie osiągania przez nie konkretnych umiejętności, tzw. kamieni milowych. Dotyczą one czterech dziedzin rozwoju: poznawczego motorycznego komunikacyjnego umiejętności społecznych Każda dziedzina to określone umiejętności. Rozwój poznawczy dotyczy przetwarzania informacji i poznawania świata, rozpoznawania osób i przedmiotów oraz rozwiązywania problemów. Rozwój motoryczny oznacza, że dziecko osiąga pewne umiejętności ruchowe, np. raczkowanie, obroty, chodzenie lub rysowanie. Komunikacja obejmuje takie funkcje, jak wykonywanie gestów, gaworzenie i mówienie, a rozwój społeczny – czynności typu uśmiechanie się, naśladowanie, dzielenie się i rozpoznawanie emocji. Jeśli dziecko osiąga kolejne kamienie milowe, to znak, że rozwija się prawidłowo. Ale nawet jeśli ich nie osiąga, nie znaczy to, że już na pewno coś jest źle. Warto po prostu wtedy sprawdzić rozwój dziecka, kontaktując się ze specjalistą, zawsze zaczynając od pediatry. Zobacz też: Skoki rozwojowe w 1. roku życia - poznaj je! Wydrukuj swoją check listę i zaznacz, co umie twoje dziecko. Jeśli coś cię niepokoi, poradź się swojego lekarza.
To, w jaki sposób nosisz dziecko, jak je kąpiesz, czy w ciągu dnia leży w łóżeczku, czy bawi się na podłodze, ma wpływ na to, jak szybko się rozwija. O tym, jak mądrze wspierać rozwój niemowlęcia, mówi Zofia Szwiling, znana terapeutka NDT Bobath.
Nie jest obojętne, w jaki sposób nosisz niemowlę, jak je karmisz, kąpiesz, pielęgnujesz, bawisz się z nim. Mądrze pielęgnując, wspierasz rozwój dziecka. Dlaczego niemowlę powinno jak najwięcej czasu spędzać na podłodze, a nie w łóżeczku? Bo trzeba dostarczać mu jak najwięcej doświadczeń. Na pewno dziecko nie powinno leżeć na miękkim podłożu: łóżku rodziców, kołdrze czy poduszce, tylko na twardym, np. na materacu. Zalecam "podłogoterapię": już od drugiego miesiąca, gdy dziecko nie śpi, powinno jak najwięcej przebywać na podłodze, np. na puzzlach gąbkowych, które świetnie izolują od zimna. Daje to dziecku przestrzeń, możliwość zmiany pozycji ciała, można mu dać zabawki, po które z czasem zacznie sięgać, kopać je. To wszystko stymuluje rozwój dziecka. Nie lepiej, żeby niemowlę leżało w leżaczku? Nie. W leżaczku czy bujaku dziecko nie ma swobody ruchów. Leżak i bujak mają miękkie podparcie pod plecy, dziecko "zapada się", nie może dobrze kontrolować pozycji swojego ciała, dochodzi też do asymetrii, bo trzyma głowę na boku. Warto nosić niemowlę w chuście? Chusta jest dobra dla wcześniaka, gdyż daje poczucie bezpieczeństwa, bliskości, które są mu bardzo potrzebne, bo je stracił, przychodząc na świat zbyt wcześnie. Wcześniaki będące w tak bliskiej relacji z mamą są spokojniejsze, radośniejsze. Generalnie jednak nie jestem fanką chust w przypadku donoszonego dziecka. Dziecko w chuście nie może za dużo się ruszać, jest skrępowane, a ono potrzebuje ruchu, by się uczyć, pokonywać kolejne etapy rozwojowe. Oczywiście nic się nie stanie, jeśli od czasu do czasu mama zabierze dziecko np. do sklepu w chuście, ale noszenie go cały czas w ten sposób nie jest dobre. Jak nosić niemowlę? Przodem do siebie, do świata, bokiem? Najlepsze jest urozmaicenie: przodem do świata, bokiem, tyłem do świata, na jednym biodrze, na drugim. Na pewno trzeba zwracać uwagę na to, by dostarczać dziecku symetrycznych bodźców: raz nosić je na prawym biodrze, innym razem na lewym, na prawym ramieniu, na lewym. Jeśli zawsze będziemy nosić np. na lewym biodrze, bo tak mamie jest wygodniej, spowodujemy asymetrię i być może wadę postawy. To dobrze, gdy mama lub tata kąpie się z niemowlęciem? Tak, bo wtedy dziecko ma poczucie bezpieczeństwa. Podczas wspólnej kąpieli możemy trzymać naszą pociechę w odpowiedniej pozycji: zgięciowej, przypominającej tę, w jakiej było w brzuchu mamy. Jest to pozycja dobrze dla niego znana, a jednocześnie pozwala na rozwijanie i doskonalenie więzi między rodzicami a dzieckiem. Oczywiście trzeba pamiętać o bezpieczeństwie: do wanny nie należy wchodzić z dzieckiem. Tata może podać dziecko mamie, która jest już w wannie. Albo odwrotnie. Czytaj też: Kąpiel noworodka krok po kroku Jak bawić się z niemowlęciem? Potrzebne są zabawki, ale takie, które mobilizują do intelektualnej kreatywności. Dziecko powinno mieć w rodzicu partnera do zabawy. Ten czas, który zainwestujemy bawiąc się z niemowlęciem, a potem — starszym dzieckiem, w przyszłości zaprocentuje. Nie muszą to być wyszukane zabawki — wystarczy nawet garnek i drewniana łyżka, ponieważ kreatywne podejście do rzeczywistości lepiej wpłynie na rozwijanie wyobraźni aniżeli dawanie dziecku bardzo drogich zabawek i pozostawianie go samemu sobie. Młody człowiek nie wie, jak zabawki użyć i jak się nią bawić co sprawia, że szybko się nią nudzi i oczekuje kolejnego bodźca. Wynika to z faktu, że nie zostało nauczone jak wykorzystywać tę samą zabawkę na różne sposoby. Dzieci coraz bardziej tracą na tym, że rodzice poświęcają im coraz mniej czasu. Czytaj też: 5 zabaw, które rozśmieszą niemowlaka: niezawodne!
Niemowlę okiem psychologa: nerwowe, nadwrażliwe - co to znaczy?
Jak rozpoznać nieprawidłowości w rozwoju malutkiego dziecka? Czy z niemowlakiem można iść do psychologa? Rozmowa z Małgorzatą Dąbrowską, dziecięcym psychologiem klinicznym i terapeutą integracji sensorycznej.
Dlaczego już z niemowlakiem warto iść do psychologa? Już u niemowlaków, które ukończyły 3 miesiące życia, psycholog jest w stanie zaobserwować zachowania, które mogą świadczyć o pewnych trudnościach rozwojowych. A jeśli się je zaniedba na etapie niemowlęcym, w przyszłości mogą skutkować problemami w rozwoju fizycznym, psychicznym, emocjonalnym lub intelektualnym. Zobacz: Kalendarz rozwoju niemowlaka tydzień po tygodniu. Ważne jest zwrócenie uwagi przede wszystkim na te niemowlęta, które miały problemy psychoruchowe, wynikające na przykład z obniżonego lub wzmożonego napięcia mięśniowego lub na te, które asymetrycznie się układały — są to to dzieci, które warto obserwować również w późniejszym okresie życia. Zachowania i reakcje tak maleńkich dzieci są bardzo trudne do rozszyfrowania dla rodziców. Kiedy można zauważyć jakieś nieprawidłowości? Pierwsze 3 miesiące życia dziecka to okres adaptacyjny. Niemowlak przystosowuje się do życia w świecie zewnętrznym, poza łonem matki, więc nic jego rytm dobowy (sen, czuwanie, jedzenie) może być nieregularny. W porównaniu ze środowiskiem płodowym niemowlę doświadcza bardzo mocnych wrażeń zmysłowych. Natomiast po ukończeniu 3-4 miesięcy, większość niemowlaków, zaczyna coraz lepiej radzić sobie w otaczającym je świecie i wówczas łatwiej jest już coś powiedzieć o ich temperamencie czy występujących zaburzeniach. Jakie zachowanie niemowlaka można uznać za pierwszy niepokojący sygnał? Przede wszystkim są pewne etapy, które stanowią wyznaczniki prawidłowego rozwoju niemowlaka. Jeżeli dziecko w znacznym stopniu odbiega od tych norm, warto zwrócić się o poradę do specjalisty. Natomiast jednym z pierwszych sygnałów, że coś może być nie tak, jest nerwowe zachowanie niemowlęcia przy piersi. Przyczyn takiego zachowania może być wiele. Jeżeli zadbamy o odpowiednie warunki do karmienia, a dziecko nadal jest bardzo niespokojne, to może świadczyć o jego nadwrażliwości na bodźce dotykowe, przedsionkowe lub węchowe. Załóżmy, że mama wyeliminuje wszystkie możliwe przyczyny nerwowego zachowania niemowlęcia podczas karmienia. Jakie wtedy objawy świadczyłyby o nadwrażliwości na bodźce zewnętrzne? Wyróżnić można nadwrażliwość praktycznie na wszystkie bodźce zewnętrze w tym: Nadwrażliwość na bodźce dotykowe Nadwrażliwość na ruch Nadwrażliwość na smaki Nadwrażliwość na zapachy Nadwrażliwość słuchowa Czy tylko nadwrażliwość na bodźce jest zachowaniem, które może niepokoić rodziców? Są dzieci z tzw.: podwrażliwym układem dotykowym i przedsionkowym. Musimy pamiętać, że istnieje grupa dzieci, które muszą doznawać wyjątkowo silnych wrażeń, aby miały dobre samopoczucie. Maluchy te zazwyczaj bez przerwy są w ruchu. Nie potrafią spokojnie poleżeć w łóżeczku czy leżaczku. Domagają się ciągłego noszenia na rękach i bujania, a im mocniejsze jest kołysanie lub podrzucanie – tym większą radość im sprawia. Zapotrzebowania na wrażenia słuchowe... Zwiększone zapotrzebowanie na wrażenia słuchowe sprawia, że dziecko lubi hałasować – głośno pokrzykuje, rzuca zabawkami, które upadając wydają głośne dźwięki, a jak jest trochę starszy - bez przerwy czymś stuka w podłogę, uruchamia dźwięczące zabawki itp. Trudno go oderwać od tego rodzaju zabaw i nigdy nie wydaje się być nimi zmęczony. Dziecko, które wykazuje cechy podwrażliwości na różnego rodzaju bodźce bywa na ogół odbierane jako wyjątkowo męczące dla otoczenia, natomiast rzadko kto zauważa się że ma ono trudności w przetwarzaniu wrażeń zmysłowych. Jak mogą sami rodzice przekonać się, czy dziecko źle reaguje na określone bodźce zewnętrzne? Przede wszystkim dziecko trzeba dobrze obserwować w różnych sytuacjach, zarówno podczas pielęgnacji jak i zabawy. Warto również sprawdzać jak dziecko reaguje, na drobne zmiany, które próbujemy wprowadzać w jego codziennym życiu. Jak postępować z dziećmi, które są bardzo wrażliwe na bodźce napływające z otoczenia? Nadwrażliwe dzieci trzeba stopniowo, ale sukcesywnie przyzwyczajać do bodźców, których nie lubią. Nie wolno ich jednak rzucać na tak zwaną „głęboką wodę”, lecz w sposób przemyślany oswajać z dotykiem, ruchem, dźwiękami czy nowymi smakami. Służą temu odpowiednie zabawy i sposoby pielęgnacji. A dzieci, które potrzebują silnych wrażeń? Z kolei niemowlakom, które potrzebują silnych doznań, należy dostarczać takich wrażeń w zabawie, jednocześnie je jednak dawkując. Jeżeli nie będziemy czuwać nad aktywnością dziecka, to będzie ono ciągle funkcjonowało na „wysokich obrotach” i w rezultacie stale będzie zmęczone i rozdrażnione, może wykazywać również niepokojące zachowania... [CMS_PAGE_BREAK] A dlaczego kwestia nadmiernej lub zbyt małej wrażliwości zmysłowej jest taka ważna i dlaczego rodzice powinni zgłosić się z tym problemem do specjalisty? Jeżeli nie zwrócimy uwagi na te problemy odpowiednio wcześnie, to należy się liczyć z tym, że dziecko będzie miało trudności również w późniejszym okresie życia. Może to być wolniejszy rozwój mowy lub słabsza sprawność manualna czy grafomotoryczna. Problemy takich dzieci często nasilają się, gdy idą one do przedszkola. • Jeżeli nie pomożemy dziecku przezwyciężyć nadmiernej wrażliwości dotykowej, może ono unikać takich zajęć plastycznych, rytmiki. • Jeżeli utrzymywać się będzie nadwrażliwość słuchowa, to hałas panujący w przedszkolu może być dla dziecka trudny do zniesienia. • Nadwrażliwość na ruch, może z kolei sprawiać, że maluch będzie siedział w kąciku i miał poczucie, że biegający rówieśnicy stanowią dla niego niemalże „śmiertelne” zagrożenie. • Dzieci, które preferują mocne wrażenia zmysłowe, spostrzegane są natomiast jako niesforne lub nadpobudliwe psychoruchowo. Wszystkie dzieci, o których tu mowa – zarówno nadwrażliwe jak i o małej wrażliwości na bodźce, są zazwyczaj negatywnie oceniane przez dorosłych, którzy uważają, że są rozpieszczone albo źle wychowane. Bardzo popularny jest obecnie temat nadpobudliwości u dzieci, czyli tzw.: ADHD. Czy objawy takiej nadpobudliwości można zdiagnozować już u niemowlaków? U tak małych dzieci, nie można jeszcze mówić o zespole nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD), jednak u tych które mają problemy z przetwarzaniem wrażeń zmysłowych bywa, że już w pierwszym roku życia obserwuje się podwyższony poziom aktywności, który sprawia, że maluch często jest niespokojny, rozdrażniony i trudno mu się skupić na jakiejkolwiek zabawie. Takie dzieci mają też zazwyczaj duże problemy ze snem. Wszyscy młodzi rodzice i dziadkowie z niecierpliwością czekają na pierwszy uśmiech dziecka. Jego brak zawsze jest powodem zmartwienia i niepokojów. Dlaczego czasami uśmiech nie chce się pojawić na buzi niemowlęcia? Uśmiech jest jedną z pierwszych prób kontaktu społecznego niemowlaka z mamą i otoczeniem. Jednocześnie dziecko bardzo intensywnie odbiera sygnały płynące z zewnątrz, a twarz dorosłego wysyła takich sygnałów bardzo wiele (weźmy pod uwagę złożoność mimiki i bogactwo dźwięków docierających do dziecka, gdy do niego mówimy). Dla niektórych dzieci jest tych bodźców zbyt wiele i wówczas mogą mieć kłopot ze skoncentrowaniem się na twarzy dorosłego. Jest to najczęstszą przyczyną braku uśmiechu u malucha. A co rodzice, poza gabinetem specjalisty, mogą jeszcze zrobić, aby wspomóc rozwój dziecka? Ze strony rodziców potrzebna jest przede wszystkim zwykła, codzienna zabawa z niemowlakiem pełna serdecznego i ciepłego kontaktu, gdyż to właśnie bliskie więzi rodzinne gwarantują maluchowi prawidłowy rozwój. Jako psycholog będę zawsze podkreślać, że dla małego dziecka najważniejsza jest więź emocjonalna z osobą dorosłą, która zapewni mu poczucie bezpieczeństwa i akceptacji. Dzięki ufnej więzi maluch uczy się odwzajemniać uczucia, porozumiewać ze światem oraz współdziałać w różnych sytuacjach życia codziennego. A jakie zabawy są szczególnie ważne dla prawidłowego rozwoju dziecka? W przypadku maluchów ważne jest podążanie za ich aktywnością, a więc włączanie się w to, czym same się interesują. Jeśli na przykład oglądają własne stopy, to połaskoczmy je w pięty, a jeśli gaworzą - spróbujmy naśladować ich „guganie” (większość maluchów to uwielbia i zaczyna coraz więcej „mówić” ). Sprawdź: zabawy rozwijające dla niemowląt. Szczególne znaczenie mają zabawy „twarzą w twarz”, gdyż rozwijają w dziecku umiejętność odczytywania sygnałów, które inni chcą mu przekazać, oraz umiejętność wyrażania własnych odczuć i potrzeb. Dlatego warto bawić się z maluchem w robienie śmiesznych min i prowadzenie „dialogów”, podczas których naśladujemy jego „wypowiedzi” stosując przy okazji zmienną intonację. Wielu rodziców niepokoi się, że ich dziecko nie chce na polecenie robić „pa-pa”, albo pokazywać obrazków w książeczce. Czy rzeczywiści mają się czym martwić? Raczej nie. Maluchy wykonują polecenia w zabawie bardzo rzadko i to tylko wtedy, gdy nie są do tego zbyt natarczywie namawiane. Im większy kładziemy nacisk na wykonywanie poleceń, tym dziecko mniej chętnie je spełnia. Nieporozumieniem jest również dawanie poleceń, które nie mają związku z aktualną sytuacją. Małgorzata Dąbrowska, dziecięcy psycholog kliniczny, terapeuta integracji sensorycznej, konsultant Polskiego Towarzystwa Psychologicznego w dziedzinie wczesnej interwencji. Rozmawiała: Dorota Pierzchalska
Sprawdź listę umiejętności, jakie powinno zdobywać dziecko od 1. do 6. miesiąca życia.
Zobacz, jakie umiejętności zdobywa dziecko po kilku miesiącach od urodzenia. Sprawdź, co jest ważne w codziennej opiece nad niemowlakiem.
Film powstał we współpracy w Centrum Medycznym
Jakie szczepienia dodatkowe zaleca się dzieciom?
Małe ukłucie i dużo zalet – oto najprostsza definicja szczepionki. Czasem warto sięgnąć po dodatkowe, płatne zastrzyki. Przed jakimi chorobami chronią – sprawdź!
Dodatkowe szczepienia chronią przed wieloma groźnymi chorobami. Kiedy dziecko dostanie szczepionkę, w jego organizmie zaczynają mnożyć się przeciwciała, które już na długo zostaną w gotowości. Dzięki temu zetknięcie się dziecka z prawdziwymi chorobotwórczymi drobnoustrojami obędzie się bez szkody dla jego zdrowia. Rotawirusy – biegunka, jaką wywołują, grozi odwodnieniem Wystarczy krótki kontakt z zarażoną osobą, aby rotawirusy wniknęły do organizmu dziecka. Po następnych 2–4 dniach dziecko zaczyna wymiotować, do wymiotów dołącza biegunka – a to prosta droga do odwodnienia. Niemowlę traci wodę i cenne składniki odżywcze, słabnie i chudnie w oczach. Z tego powodu zarażenie rotawirusami często – szczególnie w przypadku niemowląt – kończy się w szpitalu. W jaki sposób szczepić? Pierwszą dawkę szczepionki przeciwko rotawirusom można podać już w 6. tygodniu życia, kolejną – po czterech tygodniach (cały cykl szczepienia trzeba zakończyć przed 24. tygodniem życia dziecka). Na szczęście akurat ta szczepionka nie wiąże się z dodatkowym wkłuciem, bo niemowlę dostaje ją doustnie. Musisz tylko uważać, aby jej nie ulało albo nie zwymiotowało (nie karm tuż po szczepieniu). Ile kosztuje: ok. 320 zł (jedna dawka). Zobacz też: Szczepionki nierefundowane - kwestia ilości wkuć? Pneumokoki – mogą wywołać np. zapalenie płuc albo zapalenie ucha Pneumokoki to groźne bakterie, które mogą powodować wiele chorób – od zapalenia ucha środkowego albo płuc aż po zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, a nawet sepsę! Z tego powodu w wielu krajach, np. Francji czy Wielkiej Brytanii, szczepionka przeciwko pneumokokom jest bezpłatna i zalecana przez wszystkich lekarzy (choć w tych krajach nie ma obowiązkowych szczepień, to zdarza się, że niezaszczepiony przeciw pneumokokom kilkulatek nie zostaje przyjęty do przedszkola albo żłobka). Pamiętaj, że na zakażenie pneumokokami najbardziej narażone są maluchy przed 5. rokiem życia. W jaki sposób szczepić? Cykl szczepień przeciw pneumokokom można zacząć już w 6. tygodniu życia. Najmłodszym niemowlętom podaje się cztery dawki (trzy podstawowe i jedna przypominająca). Jeśli szczepienia rozpocznie się po 6. miesiącu życia, dziecko dostanie trzy dawki, a gdy w 2. roku życia – dwie. Dwulatki i starsze dzieci dostają tylko jedną dawkę. Ile kosztuje: ok. 300 zł (jedna dawka). Sprawdź i wydrukuj aktualny kalendarz szczepień obowiązkowych i zalecanych Ospa wietrzna – szczepienie zalecane jest np. dzieciom z AZS Nie wierz opinii babci, że każde dziecko po prostu musi ospę przechorować. Choć sama choroba rzeczywiście zwykle ma lekki przebieg, to może powodować bardzo poważne powikłania, np. zapalenie opon mózgowych i mózgu, ostrą małopłytkowość, zapalenie mięśnia sercowego i zakażenia bakteryjne. W dodatku wirus pozostaje w organizmie w postaci utajonej i nawet po wielu latach może się uaktywnić, wywołując bolesnego półpaśca. W jaki sposób szczepić? Szczepionkę przeciwko ospie wietrznej podaje się już od 9. miesiąca życia. Dzieciom wystarcza jedna dawka (plus w przyszłości dawka przypominająca). Ile kosztuje: ok. 200 zł (jedna dawka). Zobacz: Zakażenia bakteryjne skóry – jak je rozpoznać i leczyć? Grypa – u małych dzieci grozi powikłaniami Czy wiesz, że każdego roku na grypę choruje około pół miliarda ludzi na świecie? Ta z pozoru niegroźna choroba może powodować np. zapalenie płuc, oskrzeli, a nawet mózgu. Uwaga! Szczepionka na zwykłą grypę nie chroni przed tą wywołaną wirusem A/H1N1 (tzw. świńską grypą). W jaki sposób szczepić? Możesz zaszczepić już półroczne dziecko (szczepienie dzieci poniżej 2. roku życia jest jednak mało skuteczne). Jeśli maluch jest szczepiony po raz pierwszy, dostaje dwie dawki w odstępie miesiąca. W kolejnych latach – bo trzeba szczepić co roku – wystarczy jeden zastrzyk. Ile kosztuje: ok. 40 zł (jedna dawka). [CMS_PAGE_BREAK] Meningokoki – to bakterie, które wywołują najgroźniejszą sepsę! Dziecko może się nimi zarazić, np. całując chorą ciocię albo bawiąc się z zakatarzonym kolegą ze żłobka. Skutki zakażenia meningokokami są bardzo niebezpieczne: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych albo sepsa. Zobacz: Nowa szczepionka przeciw meningokokom już w Polsce! W jaki sposób szczepić? Szczepionkę można podać już dwumiesięcznemu niemowlęciu. Taki maluszek dostaje dwie dawki w mniej więcej miesięcznych odstępach, a trzecią po ukończeniu roku. Dzieci po 1. roku życia są szczepione jedną dawką. Ile kosztuje: ok. 150 zł (jedna dawka). WZW typu A Czyli wirusowe zapalenie wątroby (żółtaczka) typu A albo potocznie mówiąc: choroba brudnych rąk. Dziecko może się zarazić, jedząc niedokładnie umyte jabłko albo ssąc kciuk. Choć żółtaczka typu A ma zwykle łagodny charakter, to może prowadzić do niewydolności wątroby – a to już jest bardzo niebezpieczne. W jaki sposób szczepić? Szczepić można dzieci, które ukończyły 1. rok życia. Aby uzyskać długotrwałą ochronę (czyli na około 20 lat), zaleca się podanie dwóch dawek szczepionki w odstępie 6–12 miesięcy. Ile kosztuje: ok. 120 zł (jedna dawka). Odkleszczowe zapalenie mózgu Szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu zaleca się np. dzieciom, które chodzą na częste spacery do lasu albo mieszkają na kleszczowych terenach. Czytaj: Letni wysyp kleszczy – jak się chronić? W jaki sposób szczepić? Szczepionkę podaje się dzieciom, które ukończyły rok. Dwie dawki podane w odstępie 1–3 miesięcy zabezpieczają na rok. Trzecia, przyjęta po 9–12 miesiącach, uodpornia na trzy lata. Ile kosztuje: ok. 70 zł (jedna dawka). Co to są szczepionki skojarzone? Zawierają mniej substancji dodatkowych, są skuteczne i bezpieczne. No i mamy je w jednym zastrzyku. Szczepionka 5 w 1 (Infanrix-IPV-Hib, Penaxim) Szczepionka skojarzona 5w1 chroni przed: błonicą, tężcem, krztuścem, polio oraz Hib. Dzięki niej dziecko otrzymuje w ciągu pierwszych 18 miesięcy życia cztery wkłucia zamiast 11. Szczepionka6 w 1 (Infanrix-Hexa) Z kolei ta opcja to zaledwie cztery wkłucia zamiast 13 w ciągu pierwszych 18 miesięcy życia. Szczepionka skojarzona 6w1 chroni przed: błonicą, tężcem, krztuścem, polio, Hib oraz WZW typu B. Uwaga! Szczepionki skojarzone podaje się dzieciom w 6. tygodniu życia. Druga dawka przypada na przełom 3. i 4. miesiąca po narodzinach, trzecia po kolejnych sześciu tygodniach, a ostatnia między 16. a 18. miesiącem. Konsultacja: dr Paweł Grzesiowski, pediatra, kierownik Zakładu Profilaktyki Zakażeń i Zakażeń Szpitalnych Narodowego Instytutu Leków w Warszawie. Dyskutuj na forum: Szczepić siebie i dziecko przeciwko grypie?
Dowiedz się, jak przebiega rozwój mowy; dzięki temu pomożesz maluchowi ładnie mówić. O rozwoju mowy pisze logopeda Małgorzata Stanoch.
Zaczyna się od krzyku. Pod koniec roku może paść pierwsze „ma-ma”. Jak komunikuje się z nami noworodek? Początkowo maleństwo komunikuje się z otoczeniem za pomocą krzyku. Jako mama na pewno świetnie rozpoznajesz już jego rodzaje. Krzyk sygnalizuje różne potrzeby maleństwa, np. jest mi zimno, mam mokro, jestem głodne, jest mi niewygodnie. Krzyk jest także doskonałym ćwiczeniem narządu oddechowego, podczas którego można dostrzec krótko wdech i znacznie dłuższy, powolny wydech. Płacz dziecka jest odruchem bezwarunkowym jednak określany jest jako początek mowy. Kiedy u niemowlaka zauważymy głużenie? Około drugiego, trzeciego miesiąca życia pojawia się głużenie. Nie jest ono jeszcze mówieniem, ale nieświadomym treningiem narządów artykulacyjnych. Właśnie dzięki głużeniu powstają dźwięki zbliżone do samogłosek i spółgłosek. Aktywność ruchowa sprzyja głużeniu, zwłaszcza, gdy dzidziuś jest najedzony i w dobrym humorze. Kiedy dziecko zaczyna gaworzyć? Od szóstego miesiąca życia zaobserwować możesz u swojego maluszka inną formę wydawania dźwięków – gaworzenie. Jest to już czynność zamierzona przez dziecko. Polega ona na powtarzaniu i naśladowaniu dźwięków mowy, np. pa-pa-pa, ma-ma-ma. Słysząc miłe dla ucha dźwięki milknie i nasłuchuje. Dzięki rozwojowi spostrzegawczości i koncentracji uwagi dziecko zaczyna się już bawić dźwiękiem. Pod koniec pierwszego roku życia maluch spełnia już proste polecenia, np. daj misia, zjedz serek. Pojawiają się pierwsze wyrazy: mama, baba, tata, dada. Dziecko wymawia już głoski: p, b, t, d, n, t, ś czasami ć. Sprawdź, kiedy dziecko zacznie mówić. Ważne! co powinno cię zaniepokoić w mowie Twojego maluszka? Czy Twoje dziecko do porozumiewania się używa tylko sylab, np. da, to a nie używa innych słów? Czy Twoje dziecko nie rozumie prostych poleceń, np. idź do taty, podaj mamusi książeczkę? Czy Twoje dziecko porozumiewa się z wami za pomocą gestów a nie słów? Czy Twoje dziecko śpi z otwartymi ustami? Jeżeli odpowiedziałaś pozytywnie na jedno z pytań, powinnaś skontaktować się ze specjalista logopedą.