Dziecko 5 miesiąc – co się zmienia [kalendarz rozwoju dziecka]
5-miesięczne dziecko potrafi leżeć w pozycji foczki, przekręcać się z brzuszka na plecy i odwrotnie. Zastanawiasz się, czy już czas na rozszerzanie diety? Sprawdź, kiedy wprowadzać nowe produkty i po czym możesz rozpoznać ząbkowanie.
Spis treści: Rozwój fizyczny Rozwój emocjonalny Rozwój intelektualny Co cię może zaniepokoić? Co cię może zainteresować? Rozwój fizyczny 5-miesięczne niemowlę urosło o około 2,5 cm, przybyło mu też około 500 g, a sprawność, jaką osiągnie w 5. miesiącu, na pewno będzie dla ciebie powodem do dumy. Dziecko w pozycji na brzuchu leży z wyprostowanymi nogami i obraca się na boki, stara się oprzeć na dłoniach i unieść górną część tułowia. Potrafi podnieść klatkę piersiową niemal pod kątem prostym do podłoża. To tzw. pozycja „foki”, która zapowiada przejście do następnego etapu rozwoju – raczkowania. Tymczasem dziecko, leżąc na brzuchu i odpychając się rękami lub nogami, będzie w stanie posunąć się o kilka cm do przodu lub do tyłu. Twoje niemowlę umie już także przekręcać się z pleców na brzuszek i odwrotnie. 5-miesięczne dziecko można właściwie porównać do wygimnastykowanego akrobaty. Kiedy leży na plecach sięga do stóp i prowadzi je do ust, aktywnie unosi głowę, wspiera się na głowie i nóżkach, podnosi brzuszek i poznaje świat do góry nogami. Maluch przetacza się z brzucha na plecy i odwrotnie, podpiera się na prostych rękach i sięga po zabawkę umieszczoną na wysokości jego wzroku. Umie już chwycić grzechotkę całą dłonią z prostym kciukiem i przekładać ją z ręki do ręki. Może też trzymać kubek obiema rękami i unosić do ust. To wstęp do samodzielnego jedzenia i picia, które również jest kamieniem milowym w rozwoju dziecka. W 5. miesiącu niemowlę siedzi już pewnie z podparciem. Potrafi wytrzymać w tej pozycji dość długo bez przewracania się, ponieważ jego plecy są obecnie mniej zaokrąglone. W tym czasie niemowlę umie obracać nadgarstkiem podczas trzymania zabawki. Może więc obejrzeć ją ze wszystkich stron i dokładniej „zbadać” jej właściwości. Niektóre niemowlęta w tym wieku są już gotowe do przyjmowania stałych pokarmów. Z wprowadzaniem nowości do menu smyka lepiej jednak zaczekać jeszcze miesiąc lub dwa. Zbyt wcześnie wprowadzone pokarmy stałe mogą wywołać bóle brzucha, a nawet może pojawić się u dziecka alergia pokarmowa. Zobacz: Aktualny schemat żywienia niemowląt - do druku U 5-miesięcznego dziecka mogą zacząć wyrzynać się też pierwsze ząbki. Ząbkowaniu może też towarzyszyć podwyższona temperatura i luźniejsze stolce. Masuj dziecku dziąsła miękką silikonową szczoteczką dla niemowląt. Możesz też dać mu do gryzienia miękki plastikowy gryzak wypełniony wodą (schłodzony w lodówce). Przed karmieniem i przed snem posmaruj dziąsła dziecka znieczulającym żelem. Jeśli ból jest silny lub maluch gorączkuje, podaj mu paracetamol w czopku lub syropie. Zobacz też: Najlepsze gryzaki dla niemowlaka Kiedy pojawią się pierwsze ząbki, nie daj się przekonać, że trzeba odstawić dziecko od piersi. Jeśli tylko będziesz je dobrze przystawiać, na pewno cię nie pogryzie. W 5. miesiącu przychodzi czas na podanie dziecku kolejnych dawek szczepionek. Koniecznie więc sprawdź aktualny kalendarz szczepień obowiązkowych. Rady dla rodziców: Pochylaj się nad dzieckiem i pozwalaj mu chwycić twoje ręce, a potem delikatnie podciągaj je do pozycji siedzącej. Bawcie się w robienie „pa-pa” - to pomaga dziecku ćwiczyć rotację nadgarstka. Pobudzaj w dziecku ochotę do pełzania, np. ustawiając zabawkę w odległości kilkunastu centymetrów od niego. Pozwalaj, by dziecko, jeśli ma ochotę, piło z butelki lub kubka niekapka samo. Rozwój emocjonalny 5-miesięczne dziecko reaguje na melodię i intonację głosu dorosłej osoby. Ustala się między wami prawdziwa harmonia. Niemowlę reaguje śmiechem na twoją zadowoloną twarz i może zacząć płakać, jeśli ty płaczesz. W tym okresie dziecko często ma swoją jedną ulubioną zabawkę (a czasem kocyk, pieluszkę), do której jest bardzo przywiązane. W ten sposób tworzy nowe emocjonalne więzi i uczy się, jak radzić sobie z własną samotnością, smutkiem i poczuciem zagrożenia. Sprawdź też: Jakie zabawki dla niemowlaka? Najlepiej czarno-białe! Dziecko reaguje na innych ludzi na wiele różnych sposobów – piszczy, śmieje się, macha rączkami. Ale naprawdę przywiązane jest tylko do ciebie i taty. Niemowlę może więc przejawiać lęk, gdy widzi obcą twarz lub słyszy nieznajomy, głośny i groźny głos. Rady dla rodziców: Gdy dziecko marudzi, nie interweniuj natychmiast, odczekaj chwilę, może będzie umieć pocieszyć się samo, swoimi rączkami i paluszkami. Czas na przedstawienie kukiełkowe. Z kukiełką na ręce rozmawiaj z dzieckiem, śpiewaj mu, połaskocz delikatnie… Staraj się być miła dla dziecka, nawet jeśli jesteś zła czy zdenerwowana. Twój zły nastrój to dla niemowlaka ogromny stres, który może odbić się na jego usposobieniu. Jak najczęściej baw się z dzieckiem; im więcej czasu spędzisz z nim w tym okresie, tym bliższa będzie wasza więź. Przekonaj się też, że matczyna miłość czyni cuda. Rozwój intelektualny 5-miesięczne niemowlę reaguje na swoje odbicie w lustrze, rozróżnia twarze obce i znajome, reagując na ton głosu i mimikę dorosłego. Odwraca głowę w kierunku źródła dźwięku. Sięga spontanicznie po przedmioty, manipuluje nimi, potrząsa, ogląda, obmacuje i wkłada do ust. Chętnie wydaje okrzyki radości, wymawia samogłoski i spółgłoski. Rośnie w tym czasie „gadatliwość” dziecka. Sprawdź też, jak rozwija się pamięć niemowlaka Niemowlę cieszy się swoimi palcami, zaczyna rozumieć, jak działają i do czego służą. Sięgając po jakiś przedmiot, dziecko używa już obu rąk. A dzięki szybko rozwijającej się koordynacji wzrokowo-ruchowej, jest w stanie ocenić, jaką wielkość ma przedmiot i jak daleko się znajduje. Dziecko dobrze rozumie też zależności przyczynowo-skutkowe. Wie np., że jeśli się rozpłacze, ktoś wyjmie je z łóżeczka. Dziecko w tym czasie potrafi dłużej koncentrować się na jednym przedmiocie. Najbardziej ciekawią je zabawki oddziałujące jednocześnie na kilka zmysłów – ruszające się, kolorowe, hałaśliwe. Poznaj zakazane zabawy dla niemowląt - tego nie rób z dzieckiem! Niemowlę staje się coraz bardziej spostrzegawcze. Z zainteresowaniem przygląda się chodzącej po ścianie muszce, jego uwadze nie ujdzie nawet najmniejszy okruszek. Zanim położysz dziecko na dywanie, sprawdź więc dokładnie, czy nie ma tam żadnych guzików, koralików, czy innych drobiazgów, które mogłoby włożyć do buzi. Dziecko w wieku 5 miesięcy wyraźnie potrafi odróżniać mimikę dorosłych. Inaczej reaguje na twój uśmiech, inaczej na twoją smutną czy rozgniewaną twarz. Rozróżnia też głosy przyjazne od agresywnych. Na przykrą sytuację może zareagować płaczem. Sprawdź też: Dziecko płacze po karmieniu: co robić? Rady dla rodziców: Pomagaj dziecku ćwiczyć palce, bawcie się np. w „Sroczka kaszkę warzyła". Często śpiewaj niemowlakowi, to pobudza umiejętność artykułowania sylab u dziecka. Zabawa przed lustrem jest dla dziecka stymulacją wzrokową i ogólnorozwojową, pozwól więc niemowlęciu przypatrywać się swemu odbiciu jak najczęściej. Używając prostych pytań i odpowiedzi, prowadź z dzieckiem dialog - im więcej będziesz z nim rozmawiać, tym szybciej nauczy się ono rozumieć mowę. Co cię może zaniepokoić? Nietypowe objawy ząbkowania. Ząbkowanie kojarzy się z wkładaniem przez niemowlę piąstek do buzi i ślinieniem. Tymczasem podczas ząbkowania mogą wystąpić także inne objawy, np. kaszel (dziecko krztusi się nadmiarem śliny), biegunka, lekka gorączka, utrata apetytu. Wysypka. Jeśli pojawiła się po rozpoczęciu rozszerzania diety, może być sygnałem uczulenia. Ważne jest wtedy odpowiednie rozszerzanie diety alergika. Zrób test: Co potrafi 5-miesięczne niemowlę? View Ediplayer on the source website Co cię może zainteresować? W którym centylu jest twoje dziecko? (Siatki centylowe online)​ Koniec karmienia piersią (bez łez i stresów!) Kalendarz ząbkowania niemowlęcia – wydrukuj i powieś! 6 rzeczy, które warto wiedzieć o rozwoju niemowlęcia Temperatura a spacer z dzieckiem – kiedy wyjść, kiedy zostać w domu? 13 powodów, dla których niemowlaki mogą cierpieć na bezsenność 5 niepokojących zachowań niemowlaka - co naprawdę jest groźne?
Jadłospis 5-miesięcznego dziecka: co może jeść 5-miesięczne dziecko?
Jadłospis 5-miesięcznego dziecka to przede wszystkim mleko: jeśli karmisz piersią, nie musisz jeszcze rozszerzać diety. Jeśli podajesz mleko modyfikowane, także możesz to nadal robić. Od tego miesiąca możesz też wprowadzać do diety dziecka nowe potrawy w małych ilościach. Jak to najlepiej zrobić? Podajemy przykładowy jadłospis 5-miesięcznego dziecka.
Jadłospis 5-miesięcznego dziecka nie musi się zmieniać: po skończeniu 4 miesięcy dietę dziecka możesz wzbogacać, ale nic się nie stanie, jeśli niemowlę nadal będzie dostawać tylko mleko – twoje lub modyfikowane. Zasady rozszerzania diety są teraz bowiem dość liberalne. Zgodnie z aktualnym schematem żywienia oraz wytycznymi WHO wprowadzanie pokarmów uzupełniających można rozpocząć w 17. tygodniu życia (początek 5. miesiąca) i nie później niż w 26. tygodniu życia (początek 7. miesiąca). Jeśli karmisz wyłącznie piersią, możesz nadal to robić do 6. miesiąca życia dziecka. Poniżej przykładowy jadłospis 5-miesięcznego dziecka. Jadłospis 5-miesięcznego dziecka karmionego piersią Dziecko karmione piersią w 5. miesiącu życia może pić tylko mleko z piersi. To najlepszy sposób odżywiania niemowlęcia, nie ma konieczności wprowadzania do jego diety nowych potraw: zupek, kaszek, warzyw czy owoców. Ważniejsze dla zdrowia i prawidłowego rozwoju dziecka jest to, by dostawało pokarm mamy. Dodatkowo podawaj dziecku tylko witaminę D (400 IU na dobę w pierwszych 6 miesiącach życia i 400-600 IU na dobę do 12. miesiąca). Lekarz może jednak zalecić (np. z powodów zdrowotnych), by maluch dostał już teraz jakieś dodatkowe produkty do jedzenia. Jadłospis 5-miesięcznego dziecka karmionego butelką Jeśli karmisz dziecko butelką, po skończeniu 4 miesięcy możesz zacząć rozszerzać mu dietę. Po kolei wprowadzaj do jego jadłospisu nowe produkty. Uwaga! Wszelkie witaminy podawaj tylko wtedy, gdy zaleci je pediatra. Co może jeść 5-miesięczne dziecko: Zacznij od zupki: papki z warzyw. Początkowo z 1 lub 2 warzyw, np. ziemniaka i marchewki. Warzywa obierz, ugotuj w małej ilości wody. Zmiksuj. Możesz zagęścić kleikiem ryżowym i dodać łyżeczkę oleju (rzepakowego) lub oliwy z oliwek albo masła. Podaj dziecku 2-3 łyżeczki nowego dania. Jeśli nie zauważysz niepokojących objawów (biegunka, bóle brzuszka, wysypka), w kolejnych dniach podawaj dziecku większe ilości zupki-papki. Stopniowo do zup dodawaj kolejne warzywa, takie jak: pietruszka, por, burak, cebula, seler, kalafior, brokuł, fasolka szparagowa. Wprowadź owoce. Do niedawna lekarze podkreślali, że np. utarte jabłko może być pierwszym posiłkiem niemowlęcia. Obecnie jednak uważa się, że lepiej będzie, jeśli na początek dziecko przyzwyczai się do warzyw. Lepiej zacząć podawać mu owoce po ok. 2 tygodniach podawania warzyw. Owoce są słodkie i jeśli dziecko przyzwyczai się do ich smaku, może mniej chętnie jeść potem warzywa. Najlepiej podawać dziecku owoce z naszej strefy klimatycznej. Zacznij od jabłka. Stopniowo możesz dodawać inne owoce, np. w sezonie: porzeczki, maliny, jagody. By posiłek owocowy był bardziej kaloryczny, podawaj go wraz z kleikiem, kaszką ryżową albo kukurydzianą. Czego nie może jeść i pić 5-miesięczne dziecko: soków, herbatek, mleka krowiego, koziego ani owczego, mleka roślinnego i smakowego, podrobów i tłustych mięs, surowego mięsa, jaj, ryb, zwykłego ryżu, grzybów leśnych, Przepisy: marchwianka pierwsza zupka jarzynowa zupa brokułowa dla alergika słoneczna zupa dyniowa mus z jabłek Jadłospis 5-miesięcznego dziecka karmionego sposobem mieszanym Jeśli karmisz dziecko piersią i dokarmiasz mieszanką, porozmawiaj z lekarzem, czy konieczne jest w jego przypadku wprowadzanie dodatkowych posiłków. Zwykle lekarz zaleca stopniowe wprowadzanie nowych dań, przede wszystkim zupy warzywnej, podobnie jak w przypadku dziecka, które pije wyłącznie mleko modyfikowane. Staraj się nie zmniejszać ilości karmień piersią. Ważne jest też dodatkowe podawanie witaminy D3. Zobacz i wydrukuj przykładowy jadłospis dla 5-miesięcznego niemowlaka: Zobacz też: Śniadanie dla niemowlaka – przepisy dla dzieci w różnym wieku Przekąski dla niemowlaka – zasady i przepisy Ryż tylko w małych ilościach albo wcale: nowe zalecenia dla dzieci są bardzo surowe! Konsultacja merytoryczna dr inż. Anna Stolarczyk Dietetyczka, członkini Polskiego Towarzystwa Nauk Żywieniowych
Jesteś mamą 5-miesięcznego dziecka? Sprawdź, czy prawidłowo przybiera
5-miesięczne niemowlę urosło już od urodzenia około 2,5 cm, a ile powinno przytyć?
Dziecko w 5. miesiącu życia powinno już podwoić swoją wagę urodzeniową. Przyrost masy ciała jest wciąż dość szybki, chociaż dziecko traci zawrotne tempo z pierwszych tygodni życia. W 5. miesiącu dziecku powinno przybywać ok. 150-200 g tygodniowo. Normy dla 5-miesięcznego dziecka Pomiar wagi jest ważnym wskaźnikiem prawidłowego rozwoju dziecka, ale pediatra do całościowej oceny rozwoju zestawia go ze wzrostem, obwodem główki, obwodem klatki piersiowej, czy obwodem ramienia. Pamiętaj o zmiennym tempie wzrostu wagi twojego dziecka. Mogą zdarzyć się momenty chwilowego przestoju i nagłe skoki wagi. W <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rozwoj-dziecka-kalendarz/miesiac-5-r6/">5. miesiącu życia wiele dzieci dostanie już swój pierwszy niemleczny posiłek. To duża rewolucja w życiu dziecka i może odbić się na wadze. View Burdaffi on the source website Kiedy waga powinna martwić? Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Siatki centylowe Czytaj więcej Lekarze do całościowej oceny rozwoju dziecka używają siatek centylowych. Za normę uważa się wagę mieszczącą się między 25. a 75. centylem. Waga poniżej 10 centyla jest uważana za zbyt niską. Waga skrajnie niska to waga poniżej 3. centyla. Jeżeli wprowadziłaś już stałe pokarmy do diety twojego dziecka i zaczęło ono nagle chudnąć – porozmawiaj z pediatrą o alergiach. Natomiast jeżeli waga twojego dziecka jest powyżej 90. centyla, znajduje się ona ponad normą. Jednak jeżeli twoje dziecko jest ciężkie, ale też długie, ma (jak na 5-miesięczne niemowlę) duże stopy i dłonie, prawdopodobnie takie są jego uwarunkowania genetyczne. Jeżeli karmisz swoje 5-miesięczne niemowlę wyłącznie piersią, nie ma takiej możliwości, żebyś je "przekarmiła". Jeżeli natomiast wprowadziłaś już <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/niemowle/dieta/schemat-zywienia-niemowlat-na-2015-rok-16738-r1/">stałe pokarmy i dziecko zaczęło mocno przybierać na wadze, porozmawiaj o tym z pediatrą.
Jak rozwija się dziecko w 5. miesiącu życia? - film
Zobacz, co potrafi 5. miesięczne dziecko. Posłuchaj porad psychologa dotyczących stymulowania rozwoju dziecka.
Co potrafi 5. miesięczne dziecko? Sprawdź, jakie nowe umiejętności zyskuje dziecko w 5. miesiącu życia. Zobacz, jak stymulować jego rozwój. Sprawdź, w co bawić się z dzieckiem w 5. miesiącu jego życia. Sprawdź, co potrafi 5 miesięczne dziecko? - test
Sprawdź, czy twoje dziecko dobrze się rozwija - check lista do druku
W pierwszym roku życia dziecko nie tylko rośnie niezwykle szybko, ale równie prędko zdobywa nowe umiejętności. Zastanawiasz się, czy twój maluszek w odpowiednim tempie się rozwija? Dzięki naszej check liście możesz to sprawdzić.
Nie ma chyba mamy, która w jakimś momencie nie zaczęłaby się martwić, czy jej dziecko rozwija się prawidłowo. Za późno zaczęło przekręcać się na brzuszek? Za wcześnie usiadło? Jeszcze nie mówi? Już samo wstało? Takie obawy dotyczą większości rodziców. Każde dziecko rozwija się w swoim tempie Nie ma jednak sztywnych norm, według których dzieci powinny się rozwijać, bo każde może to robić w swoim własnym tempie. Jednak niektóre umiejętności maluchy powinny osiągnąć w pewnym określonym przedziale czasowym - choć zdobywanie danej umiejętności może dziecku zająć nawet trzy miesiące i wciąż wszystko będzie w porządku. Tylko znaczne opóźnienia w rozwoju mogą ewentualnie budzić niepokój, ale zawsze wtedy warto skontaktować się z pediatrą, by ocenił, czy rzeczywiście jest się czym martwić. Zobacz też: Kalendarz rozwoju niemowlaka Co to są kamienie milowe? Rozwój niemowlęcia można oceniać na podstawie osiągania przez nie konkretnych umiejętności, tzw. kamieni milowych. Dotyczą one czterech dziedzin rozwoju: poznawczego motorycznego komunikacyjnego umiejętności społecznych Każda dziedzina to określone umiejętności. Rozwój poznawczy dotyczy przetwarzania informacji i poznawania świata, rozpoznawania osób i przedmiotów oraz rozwiązywania problemów. Rozwój motoryczny oznacza, że dziecko osiąga pewne umiejętności ruchowe, np. raczkowanie, obroty, chodzenie lub rysowanie. Komunikacja obejmuje takie funkcje, jak wykonywanie gestów, gaworzenie i mówienie, a rozwój społeczny – czynności typu uśmiechanie się, naśladowanie, dzielenie się i rozpoznawanie emocji. Jeśli dziecko osiąga kolejne kamienie milowe, to znak, że rozwija się prawidłowo. Ale nawet jeśli ich nie osiąga, nie znaczy to, że już na pewno coś jest źle. Warto po prostu wtedy sprawdzić rozwój dziecka, kontaktując się ze specjalistą, zawsze zaczynając od pediatry. Zobacz też: Skoki rozwojowe w 1. roku życia - poznaj je! Wydrukuj swoją check listę i zaznacz, co umie twoje dziecko. Jeśli coś cię niepokoi, poradź się swojego lekarza.
Jak rozszerzać dietę niemowlaka? Aktualne zalecenia i jadłospisy na każdy miesiąc
Rozszerzanie diety to ważny moment w życiu niemowlęcia. Co podać na początek: zupę czy kaszkę, warzywa czy owoce, co zrobić, gdy dziecko zaciska buzię i nie chce jeść? Jak ułożyć codziennie jadłospis dla niemowlęcia – radzą nasi eksperci z Centrum Zdrowia Dziecka: prof. Piotr Socha i dr inż. Anna Stolarczyk oraz dr inż. Anna Harton z SGGW w Warszawie.
Nowe zasady żywienia niemowląt są rewolucją. Ich główną zasadą jest: rodzic decyduje, co dziecko je, dziecko decyduje, ile zjada. Rodzice muszą więc wiedzieć, co może się znaleźć w diecie niemowlęcia, dziecko decyduje zaś, czy chce zjeść łyżeczkę nowego dania czy całą porcję. Teraz możesz nauczyć dziecko jeść warzywa, owoce, chude mięso, ryby, nabiał. Ważne, by nie przyzwyczajać niemowlęcia do jedzenia słodyczy i nadmiaru tłuszczów. Od tego, co teraz je, zależy, czy będzie zdrowe nie tylko w okresie niemowlęcym, ale też za 20, 30, 50, 80 lat. Dzieci urodzone w 2014, 2015 roku i później mają dużą szansę żyć 100 lat (a nawet dłużej!). Czy tak się stanie, zależy w dużej mierze od tego, co będą jeść. Dlatego ucz dziecko jedzenia tego, co zdrowe.
Najlepszym sposobem na to, by wpierać naukę mowy jest... mówienie do dziecka. To jednak nie może być długi monolog. To chyba oczywiste, że niemowlak będzie chciał odpowiedzieć.
Niemowlę w 5. miesiącu życia może wydawać gardłowe dźwięki, np. „ehe”, „errh”, „ekhe”. To głużenie - fantastyczny etap rozwoju, bo dźwięki te towarzyszą często pierwszym przyjaznym reakcjom i uśmiechom dziecka na widok bliskich. To kolejny wspaniały etap nauki mowy. Gaworzenie niemowlaka Niemowlę w 5. lub 6. miesiącu życia stopniowo zaczyna też gaworzyć, czyli świadomie „rozmawiać”. Powtarza zasłyszane dźwięki, bawi się nimi, zaczepia z ich pomocą innych. Niemowlę w 5. miesiącu życia uwielbia takie konwersacje z bliskimi i chętnie podejmuje dialog. Logopedzi nazywają cały pierwszy rok życia dziecka okresem melodii. W tym czasie każde dziecko uczy się odróżniać swój język od języka niemieckich, francuskich czy chińskich dzieci właśnie dzięki odmiennemu akcentowaniu i melodyjności. Co ciekawe, gaworzenie dzieci z różnych krajów jest podobne! Dopiero około 12. miesiąca życia dzieci ograniczają się do dźwięków mowy ojczystej. Jeśli rodzice będą mówili do dziecka różnymi językami, smyk w równym stopniu nauczy się ich obu. Zobacz 4-miesięcznego Filipka, który rozmawia ze swoim tatusiem o futbolu. View oEmbed on the source website
Przełomowy 5. miesiąc - rewolucja w karmieniu dziecka
Przez całe 4 miesiące twoje dziecko piło tylko mleko. Teraz przychodzi czas na pierwszą zmianę w diecie. To pierwszy etap na drodze ku samodzielności.
Rozszerzanie diety niemowlaka, zgodnie z aktualnym schematem żywienia niemowląt, rozpoczynamy w 5. miesiącu. Niemowlęciu wcale niełatwo może być zaakceptować nowe danie, które mu zaproponujesz. To dla niego nie tylko całkowicie nowy smak, lecz także zmiana konsystencji. Do momentu rozszerzania diety niemowlak nauczył się połykać płynne mleko, teraz przyszedł czas na nieco gęściejszy pokarm. Dlatego nauka jedzenia pierwszej zupki może być dość długa i niezbyt łatwa. Jak wygląda rozszerzanie diety niemowlaka w 5. miesiącu wg schematu żywienia? Rozszerzanie diety: pierwszy posiłek niemowlaka Choć bardzo się starasz, twoje dziecko może nie zjeść na początku całej porcji, którą mu przygotujesz. Bądź cierpliwa i spokojnie po troszku podawaj niemowlęciu nową potrawę. Zacznij najpierw od 2 łyżeczek i codziennie stopniowo zwiększaj ilość podawanej jarzynki. Nie zrażaj się jednak, gdy dziecko wcale nie będzie miało ochoty próbować nowego dania i na sam widok łyżeczki z zupką będzie odwracało główkę w drugą stronę. Trzeba czasu, by przyzwyczaiło się do nowości. Próbuj codziennie podawać dziecku przecier jarzynowy lub zupkę, ale niczego nie rób na siłę. Niekiedy trzeba kilku lub nawet kilkunastu prób. Dziecko z pewnością w końcu zaakceptuje nowość. Może zdarzyć się i tak, że niemowlak będzie bardzo zainteresowany jedzeniem nowego dania, ale nie będzie jeszcze umiał dobrze poradzić sobie z gęściejszym pokarmem, jakim są przetarte warzywa. Jarzynka może początkowo wypływać mu z buzi. Minie trochę czasu, nim nauczy się jeść pokarmy o konsystencji innej niż płynna. Gluten w diecie niemowlaka Jako pierwszej niemowlak powinien spróbować kaszki manny - to zmniejszy ryzyko rozwoju celiakii. Uwaga, kaszkę możesz podać już w 4. miesiącu życia dziecka karmionego piersią i w 5. miesiącu życia dziecka karmionego butelką. Podaj pół łyżeczki rozgotowanej na wodzie kaszki, np. w swoim pokarmie albo w jarzynowym przecierze. Takie niewielkie ilości dziecko może jeść codziennie. Pierwsza zupka z jarzyn Rozszerzanie diety niemowlaka zacznij od dwu-, maksimum trzyskładnikowej zupki. Jarzynki ugotuj do miękkości – wystarczy 20 minut pod przykryciem. Jeśli będziesz gotować je dłużej, stracą większość wartości odżywczych. Potem zmiksuj je na gładko lub przetrzyj przez sitko. Przełóż zupkę do podgrzanej miseczki. Przed podaniem sprawdź, czy nie jest zbyt gorąca. Kropla zupki na przegubie dłoni powinna dawać przyjemne wrażenie ciepła. Sprawdź, czy Twoje dziecko prawidłowo przybiera na wadze (kliknij w obrazek): A może danie ze słoiczka? Pierwsze zupki dla dziecka możesz gotować sama. W ten sposób będzie się od razu przyzwyczajało do smaków, jakie mają twoje potrawy. Ale dobrym i wygodnym, choć nieco droższym rozwiązaniem są gotowe dania w słoiczkach. Mają odpowiedni dla małego niemowlęcia skład i konsystencję. Możesz mieć też pewność, że zostały przygotowane ze składników najwyższej jakości. To produkty, które przechodzą drobiazgowe kontrole, bo są przeznaczone dla najmłodszych. W sprzedaży oprócz zupek z kilku warzyw są też słoiczki zawierające jeden produkt, np. marchewkę lub dynię. Karmienie dziecka - łyżeczką i w leżaczku Dzieci w 5. miesiącu życia nie umieją jeszcze zwykle samodzielnie stabilnie siedzieć. Dlatego wysokie krzesełko podczas pierwszego „prawdziwego” posiłku nie sprawdzi się. Na ten czas posadź pociechę w leżaczku lub weź ją na swoje kolana i trzymaj w pozycji półsiedzącej. Najlepiej od początku rozszerzania diety podawaj zupkę łyżeczką. W ten sposób dziecko od początku przyzwyczai się, że właśnie tak się ją jada. Wybierz łyżeczkę o zaokrąglonych brzegach, by nie urazić nią buzi dziecka (kształtem powinna przypominać „dorosłe” sztućce). Nałóż też niemowlęciu śliniaczek lub podłóż mu pod szyję tetrową pieluszkę, by zabezpieczyć ubranko przed zabrudzeniem. Nauka jedzenia z łyżeczki z pewnością trochę potrwa – dziecko musi się nauczyć, jak sprawnie zbierać ustami pokarm z łyżeczki. Co nowego w diecie dziecka? W menu 5-miesięcznego dziecka mogą się już znaleźć: owoce: przeciery z jabłka, malin, moreli, warzywa: przetarte jarzynki - marchew, ziemniak, dynia; w zupce jarzynowej dodatkowo pietruszka, seler. Wydrukuj gotowy jadłospis dla niemowlaka na 5. miesiąc. [CMS_PAGE_BREAK] Jadłospis dla niemowlaka na 5. miesiąc - kliknij na obrazek, aby wydrukować jadłospis: Polecamy: Jak ugotować pierwszą zupkę dla pięciomiesięcznego dziecka? Gotowe jadłospisy dla niemowląt do druku
Sprawdź listę umiejętności, jakie powinno zdobywać dziecko od 1. do 6. miesiąca życia.
Rozszerzanie diety: kolejność wprowadzania nowych potraw
Rozszerzasz dietę niemowlaka? Sprawdź, co możesz podać dziecku.
Zaleca się, by dzieciom karmionym butelką rozszerzać dietę w piątym miesiącu, a karmionym piersią – w siódmym. Maluch jest na to gotowy, jeśli potrzebuje więcej karmień (jest częściej głodny), interesuje się tym, co jedzą inni członkowie rodziny, umie już sam siedzieć, brać jedzenie do rączki i wkładać je do buzi. Na pierwszy posiłek wystarczą 3-4 łyżeczki, ale co dzień po troszku zwiększaj porcje. Przez pierwsze tygodnie dziecko zaznajamia się z nowymi smakami i konsystencjami. Upłynie sporo czasu, nim zje tyle, by się nasycić. A oto kolejność wprowadzania nowych potraw. Zupka jarzynowa od 7. miesiąca – dzieci karmione piersią, od 5. miesiąca – karmione sztucznie Pierwszą zupkę ugotuj z marchewki i ziemniaka, zagęść kleikiem ryżowym (kaszką manną – patrz niżej), dodaj oliwy. Zmiksuj. Potem dodawaj inne warzywa: dynię, brokuły, pora, selera, buraki. Kaszka manna od 5.–6. miesiąca – dzieci karmione piersią, od 6. miesiąca – karmione sztucznie Pół łyżeczki (2–3 g/100 ml) rozgotowanej kaszki manny podaj dziecku w przecierze jarzynowym albo w swoim pokarmie. Takie postępowanie zmniejsza ryzyko rozwoju celiakii (glutenozależnej choroby trzewnej). Owoce i soczki od 7. miesiąca – dzieci karmione piersią, od 5. miesiąca – karmione sztucznie Zacznij od skrobanego łyżeczką jabłka, potem maluch może jeść przeciery również z malin, jagód, porzeczek. Wprowadź soki owocowe, najlepiej przecierowe – do 150 ml dziennie. Kaszki, kleiki od 5.–7. miesiąca Możesz robić dziecku kaszki glutenowe (pszenne) i bezglutenowe (kukurydziane, ryżowe). Na początku pół łyżeczki (2–3 g/100 ml) rozgotowanej kaszki glutenowej, podawaj w przecierze jarzynowym, odciągniętym pokarmie, mleku modyfikowanym. Większe ilości kaszek glutenowych dziecko będzie jeść w kolejnych miesiącach. [CMS_PAGE_BREAK] Mięso i ryby od 7. miesiąca – dzieci karmione piersią, od 6. miesiąca – karmione sztucznie Początkowo gotuj je osobno, dodając zmiksowane (bez wywaru), do zupki jarzynowej. Ugotowaną rybę (np. halibut, pstrąg) dokładnie oczyść z ości – maluch może ją jeść 1–2 razy w tygodniu zamiennie z mięsem. Żółtko jaja od 7. miesiąca Połowę żółtka podawaj maluchowi w zupce co drugi dzień. Od 10. miesiąca dodawaj do zupki lub kaszki pół żółtka codziennie. Pieczywo od 10. miesiąca Dziecko może już zacząć jeść pieczywo, biszkopty, sucharki. Pilnuj, by nie zakrztusiło się okruszkami. Całe jajko od 11. miesiąca Podawaj je 3–4 razy w tygodniu w postaci jajecznicy na parze, w omleciku lub np. w cieście naleśnikowym. Przetwory mleczne Od 11. miesiąca Czyli twarożek (najlepiej domowy), jogurt naturalny, kefir, maślanka. Podawaj je na zmianę z karmieniem piersią, mlekiem modyfikowanym. Mleko krowie pod koniec 12. miesiąca Małe ilości, jeśli dziecko nie ma alergii na białka mleka. Przygotowuj na nim dania, które trzeba gotować, np. budyń (mleka modyfikowanego się nie gotuje!). Jak wprowadzać nowe składniki Spokojnie przygotuj się do rozszerzania diety dziecka, nie spiesz się. Pamiętaj, by nowe produkty podawać: Stopniowo, w niewielkich ilościach, dając maluchowi czas na poznanie i zaakceptowanie nowego smaku. Oddzielnie, w kilkudniowych odstępach. Dzięki temu zaobserwujesz, jak produkt jest tolerowany. Niepokojące objawy to np. wysypka, plamy na skórze, biegunka. Cierpliwie i bez przymusu zachęcaj do jedzenia. Gdy dziecku nie smakuje, spróbuj ponownie za jakiś czas. Wypróbuj przepisy dla niemowląt: Mus z jabłek - przepis Mus warzywny z rybą - przepis Zupa jarzynowa z soczewicą - przepis Przysmak z mięsem, ryżem i jabłkiem - przepis Konsultacja: dr n. med. Grażyna Rowicka, pediatra, pracuje w Zakładzie Żywienia IMiD w Warszawie.
Oprócz piątki zmysłów maluszek już od urodzenia ćwiczy jeszcze szósty – zmysł równowagi. Uczy się unosić głowę, turlać się, siadać, a potem jeszcze wstawać i chodzić.
Lubię się huśtać W górę i w dół. Do przodu albo na boki. W ramionach mamy lub na leżaczku-huśtawce. Maluch może kołysać się godzinami – i bardzo dobrze! W ten sposób stymuluje układ przedsionkowy, czyli tę część mózgu, która odpowiada za poczucie równowagi. Im lepiej rozwinięty będzie układ przedsionkowy, tym ruchy malca będą płynniejsze, a upadki, kiedy już zacznie chodzić – rzadsze. Naukowcy mówią też, że dzieci, które w niemowlęctwie miały zapewnioną odpowiednią ilość kołysania, w przyszłości potrafią łatwiej się koncentrować, są spokojniejsze i rzadziej mają kłopoty z nauką. Jeśli jednak dziecko reaguje na kołysanie płaczem (tak jakby tego nie lubiło albo się bało), poproś pediatrę o skierowanie do neurologa. Strach podczas łagodnego kołysania pojawia się zazwyczaj jedynie u maluszków, których układ nerwowy nie działa do końca sprawnie, np. występują zaburzenia napięcia mięśniowego. Uwaga: siadam Która mama nie czeka z niecierpliwością na tę chwilę? Bobas też się do tego aż rwie! Lepiej jednak powstrzymaj się od „pomagania” mu. Sadzanie maluszka i np. obkładanie poduszkami przyniesie więcej szkody niż pożytku. W ten sposób nie ćwiczymy równowagi malucha, za to nadmiernie obciążamy jego mięśnie i kręgosłup. Smyk powinien usiąść samodzielnie mniej więcej w ósmym–dziewiątym miesiącu życia. Na początku pewnie nieraz się zachwieje (będzie jednak umiał utrzymać równowagę, podpierając się na wyciągniętych do przodu rączkach), ale już po kilku tygodniach jego siedzenie stanie się pewne i swobodne. Rączki wtedy na nowo zajmą się zabawkami – albo łyżeczką i kubeczkiem :) Ćwiczę obroty Mniej więcej w piątym–szóstym miesiącu maluchowi uda się pierwszy pełny obrót z pleców na brzuch. Po kilku tygodniach dojdzie nowa akrobacja: przekręcanie się z brzuszka na plecy. Co prawda każde dziecko we własnym tempie dochodzi do tych umiejętności i kilkutygodniowe opóźnienia nie powinny niepokoić, ale jeżeli siedmiomiesięczny smyk wciąż nie umie przekręcać się nawet tylko na brzuszek, powiedz to pediatrze. [CMS_PAGE_BREAK] Zadzieram nosa Główka to największa i najcięższa część ciała maluszka, dlatego jej dźwignięcie (a potem utrzymanie w górze!) wymaga i siły, i wprawy. Noworodek na pewno sobie nie poradzi, ale już dwumiesięczny smyk umie unieść ją i utrzymać nawet kilkanaście sekund. Maluch tym szybciej opanuje sztukę podnoszenia główki i ramion, im więcej będzie miał okazji do ćwiczeń. Kiedy więc odpadnie kikut pępowiny, jak najczęściej układaj smyka na brzuszku. Najpewniej na początku będzie protestował – wtedy pozwól mu chwilę odpocząć na plecach. Z czasem mięśnie karku i brzuszka staną się mocniejsze, a smyk będzie leżał na brzuchu coraz dłużej i bez protestu. To właśnie z leżenia na brzuszku będzie uczył się siadać, raczkować i wstawać. Raz w jedną, a raz w drugą stronę Już 80 proc. polskich siedmiolatków ma „okrągłe” plecy albo wystające łopatki! Zastanawiasz się, co to ma wspólnego z twoim maluszkiem? Ano to, że na wady kręgosłupa dziecka często pracują jego rodzice, i to już od urodzenia maluszka. Kiedy nosisz smyka zawsze w tej samej pozycji albo kiedy układasz go wciąż w jeden i ten sam sposób do snu, ćwiczysz tylko jedną część mięśni jego ciała. Kiedy mięśnie boczne zostaną tak niesymetrycznie wzmocnione, mogą „ciągnąć” w swoją stronę kręgosłup, a stąd już tylko jeden krok do kłopotów. Zanim zostanę cyrkowcem! Jak trenować równowagę i mięśnie malca? - Często kładź dziecko na brzuszku. Najlepiej będzie, jeśli położysz się obok niego i pobawisz razem z nim. Maluch, sięgając po zabawki, musi podnieść główkę i wyciągnąć rękę, a to świetne, wzmacniające ćwiczenie. - Nie ograniczaj ruchów. Spętany rożkiem czy kołderką maluszek nie może się swobodnie poruszać, a przecież wkładanie stópek do buzi czy obroty są konieczne dla jego rozwoju.
Kiedy wreszcie dziecko nauczy się siedzieć. Co mu pomaga, a co przeszkadza?
Przejście z leżenia do siedzenia to wielka zmiana w życiu dziecka. Zanim nastąpi - potrzeba ładnych paru miesięcy, by dziecko nauczyło się siedzieć, a potem kolejnych tygodni, by opanowało samodzielne siadanie.
Gdybyś spróbowała (do czego nie namawiamy) posadzić bez podparcia 3 lub 4-miesięczne dziecko, to od razu przechyliłoby się na boczek i przewróciło albo złożyło w pół (tułów poleciałby do przodu, na nóżki). W tym wieku mięśnie brzuszka i te wokół kręgosłupa nie są jeszcze na tyle mocne, by utrzymać tułów w pionie. Na to potrzeba czasu i gimnastyki. Zobacz, jak wyglądają kolejne etapy nauki siadania i jak można w nich pomóc dziecku. 5 miesiąc - przygotowania do siedzenia Dziecko ułożone np. w leżaczku może próbować przyjąć pozycję bardziej pionową: stara się unieść główkę i oderwać plecki od oparcia – ciągnie w ten sposób tułów do siedzenia. Pamiętaj, by maluch był zawsze przypięty w leżaczku (inaczej przy próbach dźwignięcia plecków łatwo może z niego wypaść). Jak pomóc dziecku w nauce siadania? Codziennie układaj dziecko na brzuszku. W tej pozycji, unosząc coraz pewniej główkę, a potem także klatkę piersiową, niemowlę systematycznie ćwiczy mięśnie karku oraz niższych partii plecków. Tak samo przygotowuje się do siadania (i do nauki wielu innych umiejętności ruchowych). Gdy niemowlę leży na brzuszku, z głową i ramionami wyżej od reszty ciała, unosi główkę, często razem z ramionkami, opierając się na łokciach. Podawaj dwa palce leżącemu na pleckach maluchowi, wtedy całą górną połowę ciała będzie ciągnąć do siadu. Dziecko nie utrzyma się jeszcze samo w takiej pozycji, więc trzeba je ponownie położyć. Nie będzie mu się to podobać, bo chciałoby wciąż robić coś, co jest nowe, fascynujące i takie przyjemne. Powtarzaj te ćwiczenia przy różnych okazjach – są dla malucha nie tylko wielką frajdą, ale też dobrym treningiem mięśni grzbietu i brzucha. Ciesz się, że twój maluszek jest taki sprawny, silny i chętny do podejmowania nowych wyzwań. Pamiętaj jednak, że to jeszcze nie jest prawdziwe siadanie. 6 miesiąc - dziecko zaczyna siadać Pod koniec pierwszego półrocza życia większość dzieci uczy się samodzielnego siedzenia. Z początku siad jest chwiejny, maluch upada lub podpiera się wyciągniętymi do przodu rączkami. W 7. miesiącu wiele niemowląt już pewnie siedzi – nawet przez 15 minut! Niektóre dzieci czują się w tej pozycji jeszcze niezbyt komfortowo, ale z czasem siedzą coraz pewniej i dłużej. Po kilku tygodniach, zwykle przed upływem 8. miesiąca życia, potrafią już mocno trzymać plecki. Dziecko nie pozwala się położyć Bywają takie uparciuszki, które gdy tylko zdobędą umiejętność siedzenia, nie pozwalają się położyć. Krzyczą i protestują, bo na siedząco świat podoba im się najbardziej... Niektóre dzieci z pozycji siedzącej potrafią przejść do leżenia na brzuszku. Są to zazwyczaj te maluchy, które bardzo chcą się przemieszczać. Opadają więc z siedzenia na brzuszek, żeby móc trochę popełzać. Co robić, jeśli dziecko jeszcze nie siada? Jeśli u twojej pociechy neurolog zdiagnozował osłabione napięcie mięśniowe, możesz spodziewać się, że nauczy się siedzieć nieco później. Pamiętaj, by w takiej sytuacji przestrzegać rad specjalisty i nie rezygnować z rehabilitacji i zaleconych ćwiczeń. Nie sadzaj malucha, gdy ma jeszcze zbyt słabe mięśnie, żeby mógł sam utrzymać prosto i pewnie plecki. Ortopedzi podkreślają, że może to źle wpływać na kształtowanie się krzywizn kręgosłupa i naturalne wzmacnianie mięśni. W pierwszym półroczu życia lepszą pozycją jest leżenie – na pleckach, boczku, a także brzuszku. Leżenie na brzuszku daje wiele korzyści, m.in. zachęca dziecko do podejmowania prób raczkowania, pozwala lepiej rozglądać się, wzmacnia mięśnie grzbietu. To właśnie z tej pozycji dziecko prawdopodobnie w końcu samo usiądzie. Krzesełka do karmienia - przegląd i opinie [CMS_PAGE_BREAK] 7 miesiąc - dziecko siedzi pewnie Gdy kręgosłup i mięśnie są mocne, pora zacząć oglądać świat z nowej perspektywy. Wskazówką, że malec sam pewnie siedzi, jest fakt, iż w tej pozycji bez problemu potrafi bawić się obiema rączkami. To znak, że nie musi używać rączek do podpierania się, a więc jego siad jest w pełni swobodny. Bez obaw możesz sadzać dziecko: do posiłków w wysokim krzesełku, do zabawy na kocyku rozłożonym na podłodze. Maluchowi w tej pozycji jest wygodniej się bawić, przekładać zabawki z rączki do rączki, rozglądać się. Przy jedzeniu możesz dać mu do rączki łyżeczkę, aby maluch próbował trafić do buzi. Może też przyglądać się zawartości talerzyka czy miseczki, sprawdzać rączką konsystencję jedzenia. Na siedząco łatwiej też oglądać książeczki. Nie zapominaj, że maluszek powinien dużo czasu spędzać również na brzuszku, by nadal wzmacniać mięśnie wokół kręgosłupa potrzebne do kolejnej zmiany. Ułożenie na brzuszku umożliwia podejmowanie prób pełzania, raczkowania i samodzielnego siadania. 8-9 miesiąc - dziecko samo potrafi usiąść Teraz twoje dziecko nauczy się wreszcie samo siadać. Uniesie się do pozycji siedzącej z leżenia na brzuszku albo na boku. Jeżeli będzie leżało na pleckach i postanowi usiąść, to najpierw obróci się na brzuch lub na boczek, po czym, odpychając się od podłoża rączkami i łokciami, usiądzie. Z początku, gdy maluch przebywa w łóżeczku, może sobie pomagać, chwytając się szczebelków. A kiedy już opanuje sprawne siadanie, szybko nauczy się również wracania do pozycji na brzuszku. No a wtedy będzie mógł, ku swej ogromnej radości, samodzielnie decydować, czy woli siedzieć, czy leżeć (na brzuchu lub na plecach). A może postanowi wyruszyć dalej w świat... na czworakach? Zobacz też: Skoki rozwojowe niemowlaka Kiedy dziecko raczkuje? Nauka chodzenia - jak powinna wyglądać?
Jakie szczepienia dodatkowe zaleca się dzieciom?
Małe ukłucie i dużo zalet – oto najprostsza definicja szczepionki. Czasem warto sięgnąć po dodatkowe, płatne zastrzyki. Przed jakimi chorobami chronią – sprawdź!
Dodatkowe szczepienia chronią przed wieloma groźnymi chorobami. Kiedy dziecko dostanie szczepionkę, w jego organizmie zaczynają mnożyć się przeciwciała, które już na długo zostaną w gotowości. Dzięki temu zetknięcie się dziecka z prawdziwymi chorobotwórczymi drobnoustrojami obędzie się bez szkody dla jego zdrowia. Rotawirusy – biegunka, jaką wywołują, grozi odwodnieniem Wystarczy krótki kontakt z zarażoną osobą, aby rotawirusy wniknęły do organizmu dziecka. Po następnych 2–4 dniach dziecko zaczyna wymiotować, do wymiotów dołącza biegunka – a to prosta droga do odwodnienia. Niemowlę traci wodę i cenne składniki odżywcze, słabnie i chudnie w oczach. Z tego powodu zarażenie rotawirusami często – szczególnie w przypadku niemowląt – kończy się w szpitalu. W jaki sposób szczepić? Pierwszą dawkę szczepionki przeciwko rotawirusom można podać już w 6. tygodniu życia, kolejną – po czterech tygodniach (cały cykl szczepienia trzeba zakończyć przed 24. tygodniem życia dziecka). Na szczęście akurat ta szczepionka nie wiąże się z dodatkowym wkłuciem, bo niemowlę dostaje ją doustnie. Musisz tylko uważać, aby jej nie ulało albo nie zwymiotowało (nie karm tuż po szczepieniu). Ile kosztuje: ok. 320 zł (jedna dawka). Zobacz też: Szczepionki nierefundowane - kwestia ilości wkuć? Pneumokoki – mogą wywołać np. zapalenie płuc albo zapalenie ucha Pneumokoki to groźne bakterie, które mogą powodować wiele chorób – od zapalenia ucha środkowego albo płuc aż po zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, a nawet sepsę! Z tego powodu w wielu krajach, np. Francji czy Wielkiej Brytanii, szczepionka przeciwko pneumokokom jest bezpłatna i zalecana przez wszystkich lekarzy (choć w tych krajach nie ma obowiązkowych szczepień, to zdarza się, że niezaszczepiony przeciw pneumokokom kilkulatek nie zostaje przyjęty do przedszkola albo żłobka). Pamiętaj, że na zakażenie pneumokokami najbardziej narażone są maluchy przed 5. rokiem życia. W jaki sposób szczepić? Cykl szczepień przeciw pneumokokom można zacząć już w 6. tygodniu życia. Najmłodszym niemowlętom podaje się cztery dawki (trzy podstawowe i jedna przypominająca). Jeśli szczepienia rozpocznie się po 6. miesiącu życia, dziecko dostanie trzy dawki, a gdy w 2. roku życia – dwie. Dwulatki i starsze dzieci dostają tylko jedną dawkę. Ile kosztuje: ok. 300 zł (jedna dawka). Sprawdź i wydrukuj aktualny kalendarz szczepień obowiązkowych i zalecanych Ospa wietrzna – szczepienie zalecane jest np. dzieciom z AZS Nie wierz opinii babci, że każde dziecko po prostu musi ospę przechorować. Choć sama choroba rzeczywiście zwykle ma lekki przebieg, to może powodować bardzo poważne powikłania, np. zapalenie opon mózgowych i mózgu, ostrą małopłytkowość, zapalenie mięśnia sercowego i zakażenia bakteryjne. W dodatku wirus pozostaje w organizmie w postaci utajonej i nawet po wielu latach może się uaktywnić, wywołując bolesnego półpaśca. W jaki sposób szczepić? Szczepionkę przeciwko ospie wietrznej podaje się już od 9. miesiąca życia. Dzieciom wystarcza jedna dawka (plus w przyszłości dawka przypominająca). Ile kosztuje: ok. 200 zł (jedna dawka). Zobacz: Zakażenia bakteryjne skóry – jak je rozpoznać i leczyć? Grypa – u małych dzieci grozi powikłaniami Czy wiesz, że każdego roku na grypę choruje około pół miliarda ludzi na świecie? Ta z pozoru niegroźna choroba może powodować np. zapalenie płuc, oskrzeli, a nawet mózgu. Uwaga! Szczepionka na zwykłą grypę nie chroni przed tą wywołaną wirusem A/H1N1 (tzw. świńską grypą). W jaki sposób szczepić? Możesz zaszczepić już półroczne dziecko (szczepienie dzieci poniżej 2. roku życia jest jednak mało skuteczne). Jeśli maluch jest szczepiony po raz pierwszy, dostaje dwie dawki w odstępie miesiąca. W kolejnych latach – bo trzeba szczepić co roku – wystarczy jeden zastrzyk. Ile kosztuje: ok. 40 zł (jedna dawka). [CMS_PAGE_BREAK] Meningokoki – to bakterie, które wywołują najgroźniejszą sepsę! Dziecko może się nimi zarazić, np. całując chorą ciocię albo bawiąc się z zakatarzonym kolegą ze żłobka. Skutki zakażenia meningokokami są bardzo niebezpieczne: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych albo sepsa. Zobacz: Nowa szczepionka przeciw meningokokom już w Polsce! W jaki sposób szczepić? Szczepionkę można podać już dwumiesięcznemu niemowlęciu. Taki maluszek dostaje dwie dawki w mniej więcej miesięcznych odstępach, a trzecią po ukończeniu roku. Dzieci po 1. roku życia są szczepione jedną dawką. Ile kosztuje: ok. 150 zł (jedna dawka). WZW typu A Czyli wirusowe zapalenie wątroby (żółtaczka) typu A albo potocznie mówiąc: choroba brudnych rąk. Dziecko może się zarazić, jedząc niedokładnie umyte jabłko albo ssąc kciuk. Choć żółtaczka typu A ma zwykle łagodny charakter, to może prowadzić do niewydolności wątroby – a to już jest bardzo niebezpieczne. W jaki sposób szczepić? Szczepić można dzieci, które ukończyły 1. rok życia. Aby uzyskać długotrwałą ochronę (czyli na około 20 lat), zaleca się podanie dwóch dawek szczepionki w odstępie 6–12 miesięcy. Ile kosztuje: ok. 120 zł (jedna dawka). Odkleszczowe zapalenie mózgu Szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu zaleca się np. dzieciom, które chodzą na częste spacery do lasu albo mieszkają na kleszczowych terenach. Czytaj: Letni wysyp kleszczy – jak się chronić? W jaki sposób szczepić? Szczepionkę podaje się dzieciom, które ukończyły rok. Dwie dawki podane w odstępie 1–3 miesięcy zabezpieczają na rok. Trzecia, przyjęta po 9–12 miesiącach, uodpornia na trzy lata. Ile kosztuje: ok. 70 zł (jedna dawka). Co to są szczepionki skojarzone? Zawierają mniej substancji dodatkowych, są skuteczne i bezpieczne. No i mamy je w jednym zastrzyku. Szczepionka 5 w 1 (Infanrix-IPV-Hib, Penaxim) Szczepionka skojarzona 5w1 chroni przed: błonicą, tężcem, krztuścem, polio oraz Hib. Dzięki niej dziecko otrzymuje w ciągu pierwszych 18 miesięcy życia cztery wkłucia zamiast 11. Szczepionka6 w 1 (Infanrix-Hexa) Z kolei ta opcja to zaledwie cztery wkłucia zamiast 13 w ciągu pierwszych 18 miesięcy życia. Szczepionka skojarzona 6w1 chroni przed: błonicą, tężcem, krztuścem, polio, Hib oraz WZW typu B. Uwaga! Szczepionki skojarzone podaje się dzieciom w 6. tygodniu życia. Druga dawka przypada na przełom 3. i 4. miesiąca po narodzinach, trzecia po kolejnych sześciu tygodniach, a ostatnia między 16. a 18. miesiącem. Konsultacja: dr Paweł Grzesiowski, pediatra, kierownik Zakładu Profilaktyki Zakażeń i Zakażeń Szpitalnych Narodowego Instytutu Leków w Warszawie. Dyskutuj na forum: Szczepić siebie i dziecko przeciwko grypie?
W 5. miesiącu życia zacznij rozszerzanie diety dziecka. Wprowadź pokarmy inne niż mleko. Jeśli zrobisz to dużo później, trudniej mu będzie zaakceptować nowe smaki.
Dietę dziecka karmionego butelką rozszerza się inaczej niż malucha pijącego mleko mamy. Już w 5. miesiącu możesz wprowadzić zupkę jarzynową i skrobane jabłuszko lub sok przecierowy. Na początek daj malcowi do spróbowania 1–2 łyżeczki takiego dania. Nowe jedzonko to duża zmiana dla dziecka, które do tej pory piło tylko mleko, więc może nie od razu przyjąć go z entuzjazmem. Spróbuj rozpocząć od podawania gotowych dań ze słoiczków. To wygodne, a poza tym owoce i warzywa, z których są przygotowywane, pochodzą z upraw będących pod stałą kontrolą. Jarzynowe zupki (od 5. miesiąca) Warzywa zawierają cenne sole mineralne, witaminy oraz zapobiegający zaparciom błonnik. Najpierw podaj dziecku zupkę dwuskładnikową z marchewki i ziemniaczka albo tylko z jednego z tych warzyw. Dodaj do niej po łyżeczce kleiku ryżowego i masła lub oliwy z oliwek. Potem wprowadzaj inne warzywa z włoszczyzny oraz brokuły, kalafior, dynię, fasolkę szparagową, groszek. Zupka powinna być dość gęsta. W 6. miesiącu dodaj do niej osobno gotowane mięso, np. z indyka, królika, kurczaka, jagnięcia, a czasem też cielęce, wołowe, wieprzowe. Co drugi dzień dołóż pół żółtka. Trzeba je zagotować z zupą lub dodać ugotowane na twardo. Żółtko zawiera ważne dla rozwoju mózgu kwasy tłuszczowe. Mięso zaś jest źródłem białka i łatwo przyswajalnego żelaza, które zapobiega niedokrwistości. W 6. miesiącu 1–2 razy w tygodniu mięso zastąp rybą. To ważne. Do zupek dodawaj łyżeczkę oliwy, oleju rzepakowego niskoerukowego lub masła. Nienasycone i nasycone kwasy tłuszczowe są niezbędne do rozwoju mózgu. Zawierają witaminy rozpuszczalne w tłuszczach i są ważnym źródłem energii. Kaszki i kleiki (od 6. miesiąca) Kaszki i kleiki to źródło węglowodanów, w tym łatwostrawnej skrobi. Wzbogaca się je w witaminy, żelazo i wapń. Płaską łyżeczkę kleiku możesz zmieszać z mlekiem modyfikowanym i dać dziecku do spróbowania. Taki kleik powinien być półpłynny. Od 9–10. miesiąca podawaj też gotowane na wodzie drobne kasze (np. jęczmienną, krakowską). To ważne. Cenne są gotowe kaszki mleczne z dodatkiem prebiotyków (stanowią pożywienie dla dobroczynnych bakterii). Dodaje się je także do niektórych rodzajów mleka modyfikowanego. Kasza manna (od 6. miesiąca) Naukowcy sądzą, że gdy dziecko dostaje produkty z glutenem już w 6. miesiącu, jest chronione przed wystąpieniem celiakii (nietolerancji glutenu). Wczesne wprowadzenie manny do niemowlęcej diety sprawia, że przewód pokarmowy powoli przyzwyczaja się do tolerowania glutenu. To ważne. Zacznij od niewielkiej ilości kaszy: pół łyżeczki manny gotuj w 100 ml wody przez 10 minut. Zmieszaj ją z zupką jarzynową. Później dziecko może dostawać gotową kaszkę mleczno-pszenną lub deserek. Soki i przeciery (od 6. miesiąca) Skrobane jabłuszko lub sok z jabłek – to jedne z pierwszych niemlecznych pokarmów, których próbuje twoja pociecha. Potem przychodzi czas na sok z marchewki, soki dwuskładnikowe, np. z jabłek i marchwi lub dyni i winogron. Przecierowe z miąższem z owoców i warzyw oprócz witamin, soli mineralnych dostarczają pektyn i błonnika, które m.in. zapobiegają zaparciom. Soki te nie są dosładzane, a smak zawdzięczają obecnym w nich naturalnym cukrom. Jeśli przygotowujesz sok z kwaśnych owoców, możesz złagodzić jego smak odrobiną kleiku ryżowego. To ważne. Soki nie mogą zastępować innych posiłków. W piątym miesiącu dziecko nie powinno pić więcej niż 100 ml soku dziennie, a później nie więcej niż 150 ml. Dania gotowe i domowe Przyzwyczajaj malca do różnych potraw, smaków i konsystencji. Gotuj w domu zupki, jarzynki, kasze, rób przeciery i soki z owoców. Świeżo przygotowane potrawy zawierają mnóstwo witamin i mikroelementów. Dzieci za nimi przepadają, bo każda mama tak potrafi dobrać składniki, by zaspokoić gust swojego małego smakosza. Gotowe kaszki ułatwiają życie. Korzystaj z nich bez wahania. Są wzbogacane m.in. w witaminy. Wartościowe są też zwykłe kasze i płatki, np. kaszka krakowska (szybko się gotuje), kukurydziana, jaglana, kleik z płatków owsianych i jęczmiennych. Muszą być gotowane do miękkości. Konsultacja: dr Halina Weker, dietetyk, pracuje w IMiD w Warszawie.