Agresywne dziecko w przedszkolu: co robić, gdzie zgłosić?
Rodzice często nie wiedzą, co robić, gdy dziecko staje się agresywne w przedszkolu, bije, pluje i kopie dzieci, a panie zgłaszają, że stanowi zagrożenie. Jest też druga strona medalu – co robić, jeśli to inne agresywne dziecko atakuje twojego malucha? Gdzie to zgłosić i czy można takie dziecko usunąć z przedszkola?
W każdym przedszkolu znajdzie się choć jedno agresywne dziecko. Między maluchami zdarzają się szybkie wymiany ciosów, ale też plucie, gryzienie, popychanie, drapanie. To, że się to zdarza, nie zwalnia nas, dorosłych, z obowiązku zajęcia się sprawą. Bo jeśli mama i tata nie zareagują już teraz, to niewinne przepychanki przedszkolaków mogą im wejść w nawyk. Jeśli dziecko uzna bicie za sposób rozwiązywania problemów, to będzie prawdziwy problem do rozwiązania dla rodziców. Z pomocą psychologa, Edyty Żółtowskiej, wyjaśniamy, co robić, jeśli w przedszkolu jest agresywne dziecko. Tłumaczymy procedury i związane z tym przepisy prawne. Agresywny przedszkolak: co robić? Gdy dziecko w wieku 2-3 lat idzie do przedszkola, natrafia na pierwsze sytuacje, gdy coś idzie nie po jego myśli – czegoś chce, a nie może dostać, ktoś mu coś zabiera. Ponieważ nie wie jeszcze, co mogłoby zrobić – uderza. I tu powinni wkroczyć rodzice. Dziecku trzeba powtórzyć komunikat „nie wolno bić”, przeprosić w jego imieniu poszkodowanego smyka, a jeśli nasz maluch nie przestaje – odizolować go od zabawy. Tym samym dostanie bardzo wyraźny sygnał: bijesz – nie będziesz się bawił. Gdy bije starszy przedszkolak, zazwyczaj w grę wchodzą już silne emocje. Kilkulatek w grupie rówieśników musi uporać się z wieloma trudnymi uczuciami. Przede wszystkim jest bez rodziców i musi podporządkować się zasadom (które czasem różnią się od tych stosowanych w domu). Poza tym jest jednym z wielu, a nie tym jedynym (jak przy mamie). Trzeba się dzielić, czekać na swoją kolej, znosić odrzucenie, niepowodzenie, pominięcie przez panią. A to wywołuje w dziecku cały wachlarz różnorodnych emocji – złość, smutek, wstyd, bezradność. Warto pamiętać, że jeśli dziecko bije, to niekoniecznie musi czuć złość – może również być smutne czy zakłopotane. Zalane uczuciami, z którymi jeszcze nie umie sobie poradzić. I tu po raz kolejny muszą wkroczyć rodzice. Co zrobić, gdy dziecko bije w przedszkolu? „Adaś znowu uderzył Bartka”, „Julia gryzie dzieci”, „Patryk rzuca zabawkami i kopie w drzwi”. Gdy rodzice słyszą taką uwagę przedszkolanki, trochę się wstydzą, trochę złoszczą, ale z pewnością myślą: „Co ja mam zrobić!?”. Na szczęście... jest sporo sposobów, by pomóc smykowi. Najpierw rozmowa. Po trudnym dniu w przedszkolu malcowi należy się… wsparcie. Stało się coś, co zaburzyło jego spokój, nad czym nie zapanował. Dlatego postaraj się usiąść obok malca i bez nagany w głosie zapytaj: „Czy coś trudnego stało się dzisiaj w przedszkolu? Coś, co cię zdenerwowało. Opowiesz mi o tym?”. Powiedz to łagodnie, tak by dziecko wyczuło, że jesteś zainteresowana tym, co się Z NIM działo, a nie ukaraniem go. Gdy malec ma problemy ze znalezieniem przyczyny, poproś, żeby przypomniał sobie, co działo się przed tym, gdy uderzył kolegę, w co się bawił, z kim, co się wydarzyło. Może ktoś wepchnął się do kolejki, może go popchnął, zabrał zabawkę, albo może pani pochwaliła zamiast niego inne dziecko. Pobaw się w detektywa i postaraj odkryć, co się działo z malcem. Co mógł czuć? On sam może jeszcze nie potrafić tego określić. Pomóż mu w tym. Potem nazywanie uczuć. Kiedy ustalisz przebieg zdarzenia, określ emocje malca, ale w trybie przypuszczającym, nie narzucając mu tego, co czuło, raczej z zaciekawieniem tego szukając. Możesz powiedzieć np. „Chyba byłeś zły, co?”, „Może się zasmuciłaś? Ja bym się smuciła, gdyby koleżanka nie chciała się ze mną bawić”. Poszukaj tej emocji, która najbardziej pasuje twojemu dziecku, opisz, co się wtedy dzieje z człowiekiem. Teraz granice. I tu najważniejszy punkt programu. Maluchowi trzeba jasno wytłumaczyć, że ma pełne prawo czuć wszystkie te emocje. Ty w pełni je przyjmujesz. Ale nie wolno mu bić. Tego zachowania nie akceptujesz. Niezwykle ważne jest przyjęcie uczuć i zanegowanie zachowania, na które się nie zgadzasz. Powiedz np.: „Rozumiem, że się rozzłościłeś, ale nie wolno ci bić innych ludzi. Wymyślmy razem, co innego mógłbyś zrobić z tą złością”. A że dziecko nie ma przecież pomysłu, co mogłoby zrobić poza biciem, podsuń mu jakiś pomysł: może krzyknąć, powiedzieć „jestem zły, zły, wściekły”, podrzeć gazetę, uderzyć w poduszkę, pobiegać w kółko – zrobić cokolwiek, co pozwoli mu odreagować złość. Zróbcie naradę rodzinną, porozmawiajcie o tym, jak każde z was radzi sobie ze złością, smutkiem czy bezradnością. Dzięki temu przedszkolak dowie się, że to, co czuje, nie jest niczym dziwnym, że mama i tata też się borykają z tymi uczuciami. I jeszcze konsekwencja. Jednorazowy wybryk jest do omówienia. Jeśli sytuacja się powtarza, musicie zatrzymać przemoc. Za duże słowo? Niekoniecznie. Jeśli dorośli nie powstrzymają agresji dziecka, ono przyjmie ten sposób rozwiązywania konfliktów czy radzenia sobie z emocjami jako swój sposób na problemy i wejdzie mu to w nawyk. A nad nawykiem już trzeba się porządnie napracować, by go zmienić. Lepiej reagować od razu. Ustalcie, co się stanie, jeśli dziecko ponownie kogoś uderzy. To, że musi przeprosić, to oczywiste. Ale co dalej? Możecie zabronić oglądania bajki wieczorem, odstawić słodycze na tydzień, ustalić z panią przedszkolanką, że jeśli malec uderzy, to siada na krzesełku na kilka minut i nie wolno mu się bawić z dziećmi przez jakiś czas. Sprawdźcie, co poskutkuje. Ważne, aby konsekwentnie się tego trzymać. Po takim incydencie powtarzać: wolno ci czuć, nie wolno ci bić. I egzekwować ustaloną konsekwencję. Agresywne dziecko w przedszkolu: gdzie zgłosić? Jeśli rodzice uważają, że agresywne zachowania konkretnego przedszkolaka zagrażają bezpieczeństwu innych dzieci, powinni jak najszybciej zgłosić to nauczycielom oraz dyrektorowi placówki. Agresja w przedszkolu: co jeszcze robić? Agresywne dziecko powinno być objęte pomocą psychologiczną i pedagogiczną w przedszkolu. Jeśli wybuchy agresji u przedszkolaka powtarzają się i nauczyciele dostrzegają w tym głębszy problem, mogą zasugerować rodzicom, by zgłosili się z dzieckiem do poradni psychologiczno-pedagogicznej. Przepisy nie dopuszczają jednak możliwości, by zmusić do tego rodziców lub wymagać od nich dostarczenia do placówki odpowiedniego zaświadczenia z poradni. Nie ma też żadnych podstaw prawnych, by w przedszkolu zatrudniać dodatkową kadrę, np. nauczyciela wspomagającego, do pomocy w opiece nad agresywnym dzieckiem. Takie prawo przysługuje jedynie wtedy, gdy dziecko posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane np. ze względu na autyzm. Istnieje jednak możliwość zatrudnienia pomocy nauczyciela lub powierzenia opieki nad grupą dwóm nauczycielom z przedszkola. Takie decyzje wymagają zgody organu prowadzącego. Uwaga, przedszkole nie może prosić rodziców dzieci o pomoc w prowadzeniu zajęć! Można zaś wezwać rodziców, by interweniowali (np. w sytuacji, gdy ich dziecko zachowuje się agresywnie). Jeśli są ku temu podstawy (np. istnieją podejrzenia, że dobro dziecka jest zagrożone), dyrektor może poprosić sąd rodzinny o wgląd w sytuację rodzinną dziecka. A co robić w konkretnej sytuacji, w której bezpośrednio zagrożone jest bezpieczeństwo dzieci? Można wezwać pogotowie ratunkowe lub lekarza. Specjalista udzieli pomocy wszystkim potrzebującym, w tym agresywnemu dziecku. Nauczyciel powinien niezwłocznie powiadomić o tym fakcie dyrektora. Należy też wezwać do przedszkola rodziców dzieci zaangażowanych w incydent. Ważne: w każdym przedszkolu powinny zostać opracowane sposoby postępowania w przypadku wybuchu agresji, która stanowi zagrożenie dla dzieci i nauczycieli. O tych wytycznych rodziców powiadamia placówka. Czy agresywne dziecko może nie zostać przyjęte do przedszkola? Nie, dyrektor placówki nie może odmówić przyjęcia dziecka z powodu jego agresywnych zachowań. Nie wolno także wykluczyć agresywnego przedszkolaka z udziału w wybranych zajęciach. To dyrektor placówki ma obowiązek tak zorganizować pracę przedszkola, aby zapewnić wszystkim dzieciom komfortowe warunki i bezpieczeństwo. Uwaga, po wyczerpaniu wszystkich możliwości pomocy agresywnemu dziecku, bezskutecznych próbach nawiązania współpracy z jego rodzicami oraz po zakończeniu współpracy z poradnią psychologiczno-pedagogiczną, dziecko może zostać skreślone z listy wychowanków. Konieczne jest jednak wskazanie podstawy takiego działania w statucie przedszkola. Źródło i podstawa prawna: Ustawa z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2021 r. poz. 1082 ze zm.) – art. 55 ust. 3 pkt 5, art. 68 ust. 1 pkt 3, art. 102 ust. 1 pkt 13. Ustawa z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2021 r. poz. 1762) – art. 6 pkt 1. Ustawa z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1805) – art. 572 ust. 1 i ust. 2 Ustawa z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2020 r. poz. 1359) – art. 109 § 1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz.U. z 2020 r. poz. 1309) – § 7 ust. 2 i 3. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1551 ze zm.) – § 22 ust. 3 pkt 2. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz.U. z 2020 r. poz. 1604) – § 2. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz.U. z 2020 r. poz. 1280) – § 20 ust. 4. Zobacz też: Spektrum autyzmu: co musisz o nim wiedzieć? Dziecko krzyczy i się buntuje? Co z niego wyrośnie? Jak radzić sobie z trudnymi emocjami dziecka?
Co czuje dziecko, które wpada w histerię? Doświadczona niania wyjaśnia, co robić, gdy dzieckiem targają silne emocje
Twoje dziecko chce iPada, nową zabawkę lub obejrzeć kolejną bajkę na tablecie, a ty stanowczo odmawiasz mu tej przyjemności. I wtedy się zaczyna. Krzyk, kopanie, pokładanie się na ziemi i szloch. Znasz to? Sprawdź, co możesz zrobić w takiej sytuacji.
Laura Amies, doświadczona niania z ponad 20-letnim stażem doradza rodzicom w kwestiach wychowania dziecka. Na jednym z takich miniwebinariów radzi rodzicom, jak powinni reagować w przypadku, gdy ich dziecko zacznie emocjonalnie reagować na odmowę. „Krzyk, agresja, rzucanie przedmiotami – typowy napad złości” Laura Amies wyjaśnia mechanizm i obrazowo przedstawia pięć etapów, przez jakie musi przejść dziecko. Punktem wyjścia jest sytuacja, gdy maluch bawi się spokojnie i nic nie wskazuje, że zaraz dojdzie do eskalacji. Jednak zanim dziecko wpadnie w histerię, pojawia się „zapalnik”, coś np. rzecz lub myśl, która wywołuje negatywne emocje, np. frustrację. I to ona rozpocznie proces eskalacji. Kolejnym etapem jest „targowanie”. Dziecko zaczyna negocjować, prosi rodzica o daną rzecz, wskazuje argumenty, próbuje osiągnąć swój cel. Gdy rodzic odmawia, następuje „eskalacja”. Dziecko okazuje swoje negatywne emocje: jest wściekłe, krzyczy, bije, szlocha, pokłada się na ziemi – wykorzystuje każdy znany mu lub jej sposób, by zademonstrować swoje nieszczęście. „Krzyk, agresja, rzucanie przedmiotami – typowy napad złości”, wyjaśnia Amies. View oEmbed on the source website Najczęściej popełniany błąd Jeśli na etapie „eskalacji”, najbardziej trudnego etapu zarówno dla dziecka, jak i rodzica, rodzic ulegnie presji i spełni prośbę dziecka, np. włączy kolejną bajkę, kupi zabawkę, czy pozwoli grać, problem zostanie zażegnany. Dziecko otrzyma to co chce, uspokoi się. Jednak takie rozwiązanie jest krótkotrwałe, ponieważ uczymy dziecko, że zachowując się w określony sposób, jest w stanie osiągnąć swój cel i wpłynąć na nasze decyzje. Co ważne, ulegając w takiej sytuacji, nie uczymy dziecka, w jaki sposób radzić sobie z trudnymi emocjami. Kolejnym, czwartym etapem jest „akceptacja”. Dziecko jest nadal niezadowolone, że nie osiągnęło swojego celu, ale powoli uspokaja się. Ważne, aby w tym momencie okazać dziecku akceptację jego emocji: przytulić je, pozwolić się wyciszyć w bezpiecznym miejscu. Ostatnim etapem jest „oderwanie” – dziecko godzi się z sytuacją, porzuca wcześniejszy zamiar i zaczyna zajmować się zupełnie czymś innym. Ostatnie etapy są najważniejsze, ponieważ uczą dziecko akceptacji zarówno swoich emocji, jak i faktu, że w życiu nie zawsze otrzymujemy to, co chcemy. Źródło: TikTok @nannyamies Zobacz także: Dziecięca złość wcale nie taka zła! Są sposoby, by ją oswoić Skąd ta złość na dziecko i jak sobie z nią radzić Jak radzić sobie z agresją u dzieci? Kiedy świadczy o zaburzeniu, a kiedy jest typowym objawem dorastania?
Socjoterapia – na czym polega i jakie daje korzyści
Socjoterapia to terapia społeczna, która jest częścią terapii zajęciowej. Kierowane na nią są osoby, które mają problemy emocjonalne i zaburzenia zachowania. Socjoterapia ma działanie terapeutyczne, rozwojowe i edukacyjne.
Socjoterapia, zwana też terapią społeczną, tylko wtedy przynosi dobre rezultaty, gdy na zajęciach panuje dobra atmosfera, nie ma konfliktów, a uczestnicy czują się bezpiecznie i komfortowo. Na zajęciach socjoterapeutycznych kluczową rolę odgrywa dobry kontakt z terapeutą, rodzaje aktywności, w jakich biorą udział uczestnicy oraz rodzaj zaburzeń z jakimi zmagają się pacjenci. Spis treści: Socjoterapia Cele socjoterapii Socjoterapia dla dzieci Socjoterapia Socjoterapia wykorzystuje wpływ środowiska społecznego, pozytywne oddziaływanie grupy społecznej oraz interakcje społeczne. To dlatego socjoterapia odbywa się w grupie, aby między uczestnikami miały szansę odbywać się interakcje i nawiązywać relacje. Terapia społeczna uczy nowych sposobów myślenia i radzenia sobie z problemami. Socjoterapia jest skuteczną metodą leczenia zaburzeń lękowych, osobowości, odżywiania się, a także łagodzenia problemów emocjonalnych. Jej zastosowanie jest bardzo szerokie – od terapii dzieci po terapię osób niepełnosprawnych i osadzonych w zakładach karnych. Socjoterapię stosuje się u dzieci nadmiernie nieśmiałych, zalęknionych, cierpiących na fobię szkolną. Pomaga dzieciom z wadami wymowy oraz agresywnym i takim, które nie potrafią dobrze funkcjonować w grupie. Z kolei dzieciom autystycznym ułatwia poznanie wzorców zachowań i przyswojenie norm. Cele socjoterapii Istnieją trzy cele socjoterapii. W zależności od grupy i potrzeb jej członków terapeuta może przenosić nacisk na jeden z nich albo pracować we wszystkich trzech obszarach. Cel terapeutyczny socjoterapii. Chodzi o nauczenie pacjentów pewnych umiejętności psychologicznych, które pozwalają łagodzić skutki stresu i kontrolować trudne emocje. Dzięki temu osoba poddana terapii staje się pewna siebie i kształtuje pozytywny obraz swojej osoby. Cel edukacyjny socjoterapii. Terapeuta tak organizuje zajęcia, aby dzięki nim przekazywać zasady obowiązujące w grupie społecznej, a także rządzące nią normy i reguły. Pacjenci uczą się rozpoznawać emocje, nazywać je i wyrażać w akceptowalny społecznie sposób. Ułatwia to poznawanie samego siebie i zrozumienie innych ludzi. Cel rozwojowy socjoterapii. Aby zrealizować to zadanie, zajęcia dobiera się do potrzeb wynikających z wieku uczestników. U dzieci terapeuta pracuje nad zdobywaniem wiedzy i rozwojem motoryki, u nastolatków pracuje głównie nad emocjami, a u osób dorosłych nad sposobami samorealizacji pacjentów, sposobami radzenia sobie ze stresem i zaspokojenia potrzeby aprobaty społecznej. Socjoterapia dla dzieci Organizowana jest w grupach dzieci w podobnym wieku i, w idealnych warunkach, z podobnymi problemami. Zajęcia trwają od 60 do 120 minut i im młodsze dzieci, tym większą część zajęć terapeuta organizuje w postaci gier i zabaw terapeutycznych. Socjoterapia dla dzieci sprawdza się w przypadkach, gdy dziecko lub nastolatek: jest nadpobudliwe wycofane agresywne lub konfliktowe często pełni w grupie rolę kozła ofiarnego jest wyśmiewane nie nawiązuje dobrych relacji z rówieśnikami albo dorosłymi ma niskie poczucie własnej wartości nie umie zdrowo rywalizować i przegrywać nie potrafi wyrażać i rozładowywać emocji w akceptowalny sposób. Na początku terapii dzieci wzajemnie się poznają i budują zaufanie do terapeuty. Wprowadza on zasady i normy, które obowiązują na zajęciach, co zwiększa poczucie bezpieczeństwa pacjentów. W kolejnym etapie rozpoznaje się tworzące się między dziećmi relacje i w razie potrzeby je koryguje. Następnie cała grupa realizuje zadania przygotowane przez prowadzącego. Zajęcia można prowadzić w salkach terapeutycznych, ale też w plenerze. W socjoterapii dzieci wykorzystuje się takie techniki jak: rysunek terapeutyczny trening interpersonalny gry i zabawy z podejmowaniem różnych ról w grupie opowiadania terapeutyczne i ich omawianie (np. bajkoterapia) tworzenie kodeksu złości, czyli zasad, na jakich można wyrazić negatywne emocje i na jakich nie powinno się tego robić drama, czyli wcielanie się w role i wypowiadanie konkretnych komunikatów i zwrotów. Dzięki socjoterapii dzieci poznają same siebie, swoje mocne i słabe strony, swoje zdolności i talenty, co znacząco podnosi ich samoocenę. Przekonują się też, że przestrzeganie norm społecznych pomaga nawiązywać satysfakcjonujące relacje z innymi. Uczą się rozpoznawać emocje i je wyrażać oraz radzić sobie z trudnymi sytuacjami. Zdobywają umiejętność stawiania granic, odmawiania, przełamywania nieśmiałości, ale też podejmowania decyzji i brania za nie odpowiedzialności. Sprawdź także: Terapia integracji sensorycznej Problemy z zachowaniem dziecka – pomoże terapia behawioralna Na czym polega terapia pedagogiczna
Masz syna? On potrzebuje więcej wsparcia niż dziewczynka!
Rozwój chłopców i dziewczynek przebiega inaczej. Zwłaszcza jeśli chodzi o emocje. Właśnie dlatego w przypadku syna twoje reakcje będą w pewnych sytuacjach bardzo ważne.
Dwulatek potrafi być trudnym dzieckiem. Wybuchy złości, ośli upór, częste protesty, a nawet ataki agresji potrafią każdego rodzica wyprowadzić z równowagi. Okazuje się, że od tego, jak będziesz reagować w trudnych sytuacjach, zależy to, czy twój syna nauczy się radzić sobie z negatywnymi emocjami. Przepracujcie złość i strach Zamiast karać złość i frustracje syna bądź wyrozumiała i postaraj się dziecko zrozumieć. Jeśli tego nie zrobisz, twój syn nauczy się w przyszłości internalizować uczucia i odczucia. Oznacza to przyjmowanie za własne cudzych postaw, poglądów i wartości. A to może rodzić w dorosłym życiu wewnętrzne konflikty i problemy emocjonalne. Dwa sposoby reagowania Naukowcy przebadali wpływ na dzieci w wieku 33 miesięcy dwóch rodzajów reakcji rodziców. Pierwsza reakcja polegała na umniejszaniu emocji i uczuć dziecka, np. poprzez mówienie "Nie zachowuj się jak małe dziecko". Drugim typem reakcji było karanie za niepożądane zachowanie poprzez wysłanie do malca pokoju, aby tam się wypłakał lub "przemyślał" swoje zachowanie. Pół roku później przepytano rodziców, jak obecnie zachowują się ich dzieci i jakie problemy wychowawcze stwarzają. Kara za emocje szkodzi Okazało się, że rodzice karzący dzieci za ich strach czy frustrację zgłaszali, że ich pociechy są niespokojne i wycofane. Szczególnie dotyczyło to chłopców, którzy wcześniej mieli skłonność do negatywnych emocji. Karanie chłopców za nie sprawia, że uczą się je ukrywać. A ukrywanie ich budzi w nich niepokój i lęk. Boją się, że gdy okażą złość lub lęk, spotkają się z przykrymi konsekwencjami. Czas zmienić podejście do synów W naszej kulturze płaczący mężczyzna uważany jest za słabego. Uważa się, że prawdziwy facet powinien panować nad sobą i swoimi emocjami. Emocjonalne są przecież kobiety, nie mężczyźni... Ale takie myślenie jest dużym błędem, a wychowywanie w ten sposób syna robi mu po prostu krzywdę. Jak postępować z chłopcem Masz małego syna? Nie mów mu, że płacze jak baba, że złości się jak małe dziecko, nie każ go za to, że okazuje to, co czuje! Porozmawiaj z nim. Zapytaj, dlaczego tak się zachowuje, co go zezłościło lub wystraszyło. Zapytaj, co by mu pomogło poprawić humor i się uspokoić. W ten sposób pokażesz mu, że emocje są ważne, są godne uwagi i że można sobie z nimi radzić. A co z dziewczynkami? Powyższe zasady warto stosować też przy wychowywaniu córek. Pozwólmy dzieciom przeżywać emocje, jakie czują. Warto je zauważyć, poznać ich źródło i nauczyć dziecko, że ma prawo do najróżniejszych uczuć. Tych dobrych i tych złych. Praca ta zaprocentuje w przyszłości. Twoje dziecko stanie się kiedyś znającym siebie, własne emocje i reakcje dorosłym człowiekiem. Dzięki temu będzie bardziej pewne siebie, będzie się akceptować i będzie bardziej tolerancyjne i wrażliwe na innych. A tego chyba byś chciała, prawda? Źródło: sciencedialy.com
Jak radzić sobie z agresją u dzieci? Kiedy świadczy o zaburzeniu, a kiedy jest typowym objawem dorastania?
Eksperci przekonują, że pewien poziom agresji u dzieci jest normalny. Zamiast krzyczeć, złościć się i dawać klapsy, wystarczy odwrócić uwagę malca.
„Aby dziecko mogło zachowywać się lepiej, potrzebuje tyle samo empatii i wsparcia, co osoba w depresji, choć tego typu zachowania zwykle nie zachęcają nas do bycia empatycznym” – twierdzi Dave Anderson, psycholog z Child Mind Institute w Nowym Jorku. Istnieje przekonanie, że złe zachowanie dziecka odzwierciedla jego kiepskie wychowanie, a w rzeczywistości może ono wynikać z pewnych problemów natury biologicznej. W takich przypadkach typowe reakcje rodziców mogą nie przynieść pożądanych rezultatów, czyli poprawy zachowania malca. Dzieci biją, gryzą, kopią Pediatrzy pod kierownictwem Michaela F. Lorbera przeprowadzili badanie, w którym przyjrzeli się 477 dzieciom w wieku od 6 do 24 miesięcy. Ich matki miały notować, jak często maluchy wykazywały się negatywnym zachowaniem, łącznie z biciem, gryzieniem i kopaniem. Wyniki obserwacji opublikowano na łamach Journal of Pediatrics. Okazało się, że tego typu zachowania były dość powszechne, w dodatku nasilały się wraz z wiekiem, a punkt kulminacyjny następował zwykle u dwulatków. Na tej podstawie naukowcy polecili pediatrom, by uspokajali rodziców, martwiących się niewłaściwym zachowaniem swoich dzieci. Zaznaczali jednak, że tego typu wybuchy agresji powinny być od początku zmieniane. Rodzice powinni ustalać jasne granice i reagować w odpowiedni sposób. Zamiast karać jednak dziecko wrzaskiem, gniewem lub klapsem, lepiej odwrócić jego uwagę i nakierować ją na coś zupełnie innego. Niektóre dzieci zachowują się wyjątkowo agresywnie Naukowcy podkreślają, że wybuchy agresji to typowe zachowanie u najmłodszych, jednak u niektórych dzieci zdarzają się one wyjątkowo często i są bardziej nasilone. Wówczas potrzebna jest inna forma pomocy, takie problemy z zachowaniem mogą utrzymywać się dłużej, nawet u starszych dzieci. Jeśli wybuchy agresji u dziecka zdarzają się codziennie i nie wynikają z żadnych problemów fizycznych, nie są oznaką bólu albo upośledzenia słuchu lub mowy, mogą świadczyć o zaburzeniach rozwoju. Zwykły napad złości od zaburzenia różni się częstotliwością, intensywnością i czasem trwania danego zachowania. Krzyk nie jest dobrą formą terapii Rodzice instynktownie reagują krzykiem na złe zachowanie dziecka, ale to nie działa. Dr Anderson zwraca uwagę na pewną istotną rzecz. Czy w terapii dla par mówi się, że jedno z partnerów powinno krzyczeć na drugie w celu wyegzekwowania jakiegoś zachowania? Albo czy szefom wpaja się, że lepszą wydajność pracowników osiągną, krzycząc na nich? Oczywiście, że nie. Podobnie takie zachowanie rodziców w stosunku do dzieci nie jest właściwe i skuteczne. Zobacz też: Gdy przedszkole staje się ringiem, czyli sposoby na dziecięcą agresję Najpierw ustal granice, później je egzekwuj Według specjalistów ważne jest, by dziecko miało jasne zasady, jakie zachowanie jest akceptowane i pożądane, a jakie nie. Najlepiej najpierw wytłumaczyć dziecku, czego się od niego oczekuje, zamiast denerwować się, gdy postąpiło ono niewłaściwie, a tak naprawdę nie miało wytyczonych żadnych granic. View Burdaffi on the source website Konsekwencje zamiast kar Drobne przewinienia dzieci warto ignorować, wówczas nie będą one dla nich tak atrakcyjne, bo nie spowodują skupienia uwagi rodzica. Zamiast karać dzieci w nieskończoność za podobne przewinienia, a następnie przywracać utracone przywileje, lepiej jest stosować przemyślane konsekwencje danego zachowania. Muszą one być z nim spójne i wykonane odpowiednio szybko, by dziecko rozumiało związek przyczynowo-skutkowy. Warto też podkreślić, jakiego zachowania w podobnej sytuacji oczekuje się od dziecka w przyszłości. Lepiej też poczekać, aż dziecko ochłonie, niż karać je w chwili, gdy jest wzburzone. Jeśli podejrzewasz, że dziecko może mieć poważne problemy z zachowaniem, udaj się do specjalisty zdrowia psychicznego. Wielokrotnie rodzice ignorują zbyt długo agresję u dziecka, a jeśli okaże się, że jest to problem, który faktycznie wymaga leczenia, wówczas im szybciej się ono rozpocznie, tym lepiej. Źródło: nytimes.com Zobacz też: "Agresja dzieci to problem naszych czasów" - twierdzi znana pisarka 7 rad do poskromienia złośnika Dziecko krzyczy i się buntuje? Co z niego wyrośnie?
Twoje dziecko jest wyjątkowo kłótliwe? Może mieć niedobór kwasów omega-3
Kwasy tłuszczowe mają zbawienny wpływ na zachowanie. Powinny być spożywane nie tylko przez dzieci! Dlaczego?
Według magazynu Aggresive Behavior suplementowanie kwasów tłuszczowych omega-3 jest niezwykle ważne, zwłaszcza dla dzieci, ale nie tylko. Niedobór tego składnika w diecie przyczynia się do osłabienia odporności organizmu, problemów ze skórą i włosami oraz… do zwiększenia agresywnych zachowań. Kwas omega-3 ogranicza destrukcyjne zachowania Zdaniem dr Jill Portnoy z Uniwersytetu w Massachusetts regularne podawanie dzieciom preparatów zawierających kwasy tłuszczowe omega-3 powodują, że zmniejsza się u nich skłonność do destrukcyjnych zachowań. Dzieci, które nie mają niedoborów tego składnika odżywczego, nie są tak kłótliwe i skore do przemocy, jak ich koledzy, którzy nie suplementują kwasów. Dr Jill Portnoy przyznaje również, że do zachowań przestępczych przyczyniają się nie tylko predyspozycje biologiczne, lecz także czynniki społeczne. Niemniej jednak uzupełnianie niedoborów tych kwasów tłuszczowych znacznie zmniejsza problem zachowań przestępczych wśród młodzieży i agresywnego zachowania wśród dzieci. Czy dorośli również łagodnieją, gdy zażywają kwasy tłuszczowe omega-3? Z badań zespołu dr Jill Portnoy wynika, że tak. Kwasy omega-3 mają zbawienny wpływ na mózg zarówno dzieci, jak i dorosłych. Dodatkowo gdy dzieci nie mają niedoborów tego składnika i nie są tak kłótliwe, jak dawniej, rodzic również mają mniej powodów, by się denerwować i są w efekcie mniej skłonni do przemocy. Gdzie znajdziemy kwasy tłuszczowe omega-3? Oprócz gotowych suplementów diety z apteki, powinniśmy też jak najczęściej włączać do naszej diety produkty, które są bogate w kwasy tłuszczowe. Cennym ich źródłem są np.: rośliny strączkowe, orzechy, nasiona, tłuste ryby morskie, owoce morza, oleje roślinne (nierafinowane). Podajecie swoim dzieciom suplementy diety zawierające kwasy omega-3? Jeśli mają skłonności do ciągłego wykłócania się, może warto zacząć? Źródło: rynekzdrowia.pl Zobacz też: Czego nie może zabraknąć w diecie dziecka? Prawdy i mity o rybach i mięsie w diecie dziecka Czy wiesz, kiedy wrpwadzić do diety dziecka owoce i warzywa?
ADHD u dzieci. Objawy, przyczyny, leczenie
ADHD czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, to schorzenie, którego przyczyny nie są do końca znane. O dzieciach chorujących na ADHD mówi się w szkole, że nie uważają, przeszkadzają innym i nie pamiętają słów nauczycieli. Czy są to objawy ADHD, czy raczej złego wychowania? Sprawdź, w jaki sposób wykluczyć lub potwierdzić u dziecka zespół nadpobudliwości psychoruchowej i jak go leczyć, jeśli okaże się to konieczne.
ADHD to inaczej zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi. Skrót wywodzi się z angielskiego określenia – attention deficit hyperactivity disorder. Używa się go na określenie zaburzenia rozwoju dziecka, które znacznie utrudnia funkcjonowanie – dzieci z ADHD uznawane są za niegrzeczne, sprawiające kłopot rodzicom i nauczycielom. ADHD nie istnieje? Niektórzy kwestionują istnienie ADHD u dzieci, argumentując, że objawy, które mu towarzyszą, są skutkiem złego wychowania. Eksperci zaprzeczają takiej teorii i wskazują konkretne przyczyny zaburzenia oraz konieczność otoczenia dziecka profesjonalną opieką, dzięki której życie nadpobudliwego dziecka staje się łatwiejsze. Zobacz także: Coraz więcej dzieci ma ADHD Spis treści: 1. Objawy ADHD u dzieci 2. Przyczyny ADHD u dzieci 3. Dlaczego ADHD objawia się inaczej u chłopców i u dziewcząt? 4. Diagnostyka ADHD u dzieci [TEST] 5. Dlaczego fachowa opieka jest tak ważna? 6. Leczenie ADHD u dzieci 7 Jak opiekować się dzieckiem z ADHD w domu? 8. Zabawki dla dziecka z ADHD Objawy ADHD u dzieci Objawy ADHD ujawniają się w okresie przedszkolnym. To bardzo ważna informacja dla rodziców, których niepokoi rozwój niemowlaka i próbują już na tym etapie życia doszukiwać się znamion ADHD u niemowląt. Przedszkolaki z natury są bardzo ruchliwe i nie potrafią jeszcze długo skupiać uwagi, więc rzadko bywają podejrzewane o ADHD. Niepokojące symptomy zwracają uwagę dopiero w szkole, gdy zachowanie ucznia sprawia kłopot nauczycielom i rówieśnikom. Jak objawia się nadpobudliwość psychoruchowa? Do objawów nadpobudliwości należą: Nasilone problemy z koncentracją uwagi – znacznie wyróżniające się na tle rówieśników i utrudniające dziecku normalne funkcjonowanie; Nadruchliwość – dziecku trudno usiedzieć w jednym miejscu, wszędzie go pełno, mimo tego że inne dzieci potrafią już opanować swoją ruchliwość; Impulsywność – krzykliwość, hałaśliwość, czasem również zachowania agresywne (ujawniają się przede wszystkim u dzieci, które w porę nie otrzymały właściwej opieki). U połowy dzieci ze zdiagnozowaną nadpobudliwością psychoruchową, objawy ADHD utrzymują się przez całe życie, u pozostałych – ulegają wyciszeniu lub ustępują. Zwykle słabnie nadruchliwość i impulsywność, ale utrzymuje się nieuważność. Przyczyny ADHD u dzieci Do tej pory pojawiło się kilka teorii dotyczących przyczyn ADHD u dzieci. Zaburzenie wiązano z dietą (zgodnie z nią nadpobudliwość mają maluchy, które jedzą za dużo cukru), nieporadnością rodziców (dorośli stosują nieodpowiednie metody wychowawcze) lub z zaniedbaniem (dziecko jest pozostawione same sobie i brakuje mu jakichkolwiek oddziaływań wychowawczych). Psychologowie i psychiatrzy zdecydowanie odrzucają teorie, że ADHD nie istnieje. Ich zdaniem istnieją dwie przyczyny nadpobudliwości u dzieci. W związku z nimi wyróżniają też dwa rodzaje nadpobudliwości: ADHD wrodzone – odpowiadają za nie geny (są przyczyną nadpobudliwości w ponad 70 proc. przypadków). Dzieci dziedziczą ADHD po nadpobudliwych rodzicach lub dziadkach, podobnie jak dziedziczy się wzrost. ADHD nabyte – powodują je zmiany w obszarach mózgu odpowiedzialnych za kontrolę uwagi i impulsywności, które może wywołać niedotlenienie podczas porodu, palenie papierosów w ciąży – zarówno przez mamę, jak i przez tatę (czyli tzw. bierne palenie). Zobacz także: Łobuziak czy dziecko z ADHD – porównaj objawy Dlaczego ADHD objawia się inaczej u chłopców i dziewczynek? ADHD może inaczej ujawniać się u chłopców niż u dziewczynek. Chłopcy z ADHD sprawiają tyle problemów, że szybko trafiają do specjalisty i zostają objęci terapią. Dziewczynki, mimo tego, że bardzo potrzebują fachowej pomocy, często jej nie otrzymują, ponieważ dorośli nie zdają sobie sprawy, że jest im potrzebna. Jak różni się ADHD u chłopców i u dziewczynek? Dziewczynki z ADHD – mogą mieć tylko zaburzenia koncentracji uwagi. Nie są rozbiegane i głośne jak chłopcy, ale rozmarzone, jakby nieobecne. Nauczyciele przypinają im etykietkę zdolnych, lecz leniwych; Chłopcy z ADHD – są impulsywni i nadruchliwi, sprawiają swoim zachowaniem wiele kłopotów, przez co szybciej otrzymują potrzebną pomoc. Diagnostyka (test) ADHD u dzieci Diagnostyka ADHD polega na wykonywaniu przez psychologa specjalnych testów, które mają za zadanie ocenić sprawność intelektualną dziecka, jego zdolność do zapamiętywania, koncentracji i kojarzenia. Ocenie podlega także koordynacja ruchowa. Warto wiedzieć, że aby można było podejrzewać ADHD u dziecka, niepokojące objawy muszą utrzymywać się nie krócej niż pół roku. Muszą być widoczne i w domu, i poza nim. Nadpobudliwy maluch trafia wówczas do wspomnianego psychologa lub psychiatry – tylko oni mogą postawić diagnozę o ADHD. Najpierw próbują wykluczyć inne przyczyny mogące wpływać na zachowanie. Ponadto neurolog lub inni specjaliści sprawdzają, czy dziecko nie cierpi na niedosłuch, kłopoty ze wzrokiem czy stany lękowe. Czytaj też: Złe zachowanie - 9 kół ratunkowych Dlaczego fachowa opieka jest tak ważna? Brak odpowiedniej opieki nad dzieckiem z ADHD może przesądzić o jego przyszłości, poczynając od kwestii bezpieczeństwa (mali nadpobudliwcy są bardziej narażeni np. na poważne urazy głowy), przez problemy z nauką (dziecko pozostawione samo sobie skupia się na tym, co je interesuje, np. siedzi przy komputerze), na możliwości popadania w konflikt z prawem kończąc (brak umiejętności dostosowania się do wszelkich zasad). Zdiagnozowanie zobowiązuje nie tylko do pracy z dzieckiem, ale również wymaga od niego wielkiego wysiłku, który musi włożyć w to, aby radzić sobie mimo swoich ograniczeń. ADHD u dzieci. Leczenie Czy wszystkie dzieci otrzymują leki? Nie wszystkie nadpobudliwe dzieci muszą otrzymywać leki. Najczęściej wystarcza terapia, oddziaływania wychowawcze oraz odpowiednie podejście nauczycieli – najlepiej, żeby dziecko miało w szkole kontakt z osobami, które są przygotowane do pracy z uczniami z ADHD. Jak opiekować się dzieckiem z ADHD? Dziecko z nadpobudliwością psychoruchową wymaga zrozumienia nie tylko ze strony rodziców, ale wszystkich osób, które się nim opiekują, i jasnego systemu zasad. W jego otoczeniu nie powinno być chaosu, pośpiechu, niecierpliwości. Dzieci z ADHD lepiej się zachowują, kiedy wszystko jest dobrze zaplanowane, wymagają cierpliwego przypominania i pokazywania, jakie są konsekwencje ich działań. Potrzebują też okazji, aby pozbyć się nadmiaru energii, czemu sprzyja aktywny tryb życia rodziny – sportowe pasje. Sprawdzą się również zajęcia artystyczne, które uczą cierpliwości, systematyczności, jak np. gra na instrumentach czy taniec. ADHD u dzieci. Czym może bawić się nadpobudliwy maluch? Zabawki dla dzieci z ADHD powinny być proste. Od nadpobudliwego kilkulatka trudno oczekiwać, że będzie cierpliwie i długo siedział nad jednym zadaniem. Lepiej nie kupować mu skomplikowanych układanek lub zestawów klocków, które sprawią, że dziecko szybko się zniechęci i poczuje frustrację. Lepszym rozwiązaniem są zabawy w lepienie, malowanie, w których dziecko może stworzyć to, na co ma ochotę. Warto też grać w proste i niezbyt czasochłonne gry – mają tę zaletę, że uczą dziecko stosowania się do reguł. Gdy chcemy nadpobudliwego kilkulatka zainteresować jakąś zabawką, usuńmy z jego otoczenie inne – to pozwoli mu skupić na niej uwagę. Zobacz też: Jak wychowywać dziecko z ADHD? Kim są dzieci indygo? <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/przedszkolak/wychowanie/adhd-czy-zle-zachowanie-13964-r1/">Jak odróżnić ADHD od złego zachowania?
Jak zdyscyplinować dziecko bez klapsa – są na to sposoby!
Nie zgadzamy się na bicie dzieci. Klaps to wyraz słabości rodzica, a dopiero w drugiej kolejności kara dla dziecka. Zobacz, jak można inaczej przywołać je do porządku.
Dzieci bywają nieznośne – takie ich prawo. Ale nawet gdy doprowadzą rodzica do białej gorączki, dawanie klapsów nie ma wiele sensu. Lekcja, którą zapamięta dziecko to „mama była tak wściekła, że mnie uderzyła”, zamiast „nie mogę się zachowywać niegrzecznie, bo spotka mnie kara”. Badania mówią wręcz, że bicie dziecka przynosi więcej szkody niż pożytku – wzmaga agresję, może prowadzić do zaburzeń psychicznych i niespołecznych zachowań. Nie wspominając o tym, że jest prawnie zabronione w naszym kraju. Karę można wymierzyć dziecku w inny sposób. Nie ma to nic wspólnego z bezstresowym wychowaniem ani przyzwalaniem na każde zachowanie dziecka. To sprawdzone rodzicielskie sposoby na przywrócenie spokoju. Sposób 1: zabierz dziecko na bok Gdy dziecko zaczyna zachowywać się w sposób, na który się nie godzisz, odetnij je od sytuacji. Jeżeli np. sypie dzieciom piaskiem w oczy, odciągnij je na bok i stanowczym, spokojnym tonem każ mu się uspokoić. Nerwy rodzica raczej dodatkowo nakręcą dziecko. Możecie posiedzieć razem, dopóki nie będzie gotowe wrócić do zabawy. Sposób 2: system ostrzeżeń i konsekwencji Ostrzeż dziecko, że spotka je kara, jeżeli nie zrobi tego, o co je prosisz. Musisz być bardzo konsekwentna. Zapowiedz dziecku, że np. jeżeli nie posprząta zabawek w pokoju, odwołasz planowaną wizytę u koleżanki. Daj dziecku konkretną ilość czasu na wykonanie zadania (np. 10 minut albo „zanim policzę do 10”), a jeżeli go nie wykona, dotrzymaj słowa i ukarz je w taki sposób, jak zapowiadałaś. Sposób 3: zabierz zabawkę, która wywołuje konflikt To dobry sposób na kłótnie rodzeństwa. Jeżeli bardzo kłócą się o konkretną rzecz lub używają jej w niebezpieczny sposób, po prostu im ją zabierz. Powiedz dokładnie, dlaczego i na ile czasu konfiskujesz zabawkę i dopilnuj, żeby dzieci wykorzystały go na omówienie, dlaczego spotkała je kara. Sposób 4: odejdź z pola bitwy Czasami my, rodzice potrafimy pogorszyć sytuację. Wiadomo, że niełatwo jest uspokoić histeryzujące dziecko, ale nasze nerwy tylko dolewają oliwy do ognia. Kiedy czujesz, że nad sobą nie panujesz - po prostu odejdź. Powiedz dziecku, że nie podoba ci się jego zachowanie i wyjdź do drugiego pokoju. To będzie dla niego jasny sygnał, że robi coś nie tak, a dla ciebie moment na zebranie myśli i uspokojenie się. Sposób 5: przegadaj z dzieckiem sytuację Oczywiście nie w momencie, gdy wrzeszczy i wali pięściami w podłogę. Odczekaj, aż się trochę uspokoi i wspólnie ustalcie przyczynę jego złości. Małe dzieci nie panują jeszcze nad swoimi emocjami, a takie rozmowy pomogą znaleźć akceptowalne ujście dla złości, agresji, pasji. Czytaj też: Porozumienie bez przemocy, czyli wychowanie bez awantur Awantura w sklepie - jak jej uniknąć na zakupach z dzieckiem
Houston, mamy problem! O kłopotach w przedszkolu
Życie rodziców przedszkolaka nie zawsze jest usłane różami: bywa, że muszą się zmierzyć z różnymi problemami. Psycholog Beata Chrzanowska podpowiada, jak radzić sobie w kryzysowych sytuacjach.
Co robić, gdy pojawiają się problemy w przedszkolu? Podpowiada Beata Chrzanowska-Pietraszak, psycholog i psychoterapeuta z "Uniwersytetu dla rodziców" Moja córeczka nie chce chodzić do przedszkola. Co rano w szatni wpada w histerię, krzyczy „Nie zostawiaj mnie mamusiu! Błagam! Będę już z grzeczna!”. Pęka mi serce i czuję się jak kat. (Dagmara, mama 3,5-letniej Marty) Zdaniem Beaty Chrzanowskiej są dwie możliwości: albo Marcie jest z jakiegoś powodu źle w przedszkolu albo jej mama tak naprawdę nie chce, by mała tam chodziła. Tak czy inaczej trzeba zrobić wszystko, by poprawić sytuację, zanim Dagmara osiwieje ze zmartwienia, a jej dziecko na dobre zrazi się do przedszkola. – Myślę, że warto zacząć od spokojnej rozmowy z córeczką. Jeśli problem dotyczy przedszkola, trzeba go zidentyfikować. Może mała nie cierpi leżakowania? Albo pokłóciła się z najlepszą koleżanką? Warto także porozmawiać z nauczycielką, być może z jej pomocą uda się rozwiązać zagadkę – radzi Beata Chrzanowska. Także Dagmara powinna przyjrzeć się swoim uczuciom. – Zdarza się, że mamy tak naprawdę wcale nie chcą by ich dzieci chodziły do przedszkola. Posyłają je tam, ale mają ogromne poczucie winy, czują, że je krzywdzą. Dzieci to wyczuwają i mają w głowie bałagan: „Muszę iść w miejsce, którego moja mama nie lubi. Będzie strasznie!” Przeczytaj także: "Mamo, weź mnie stąd" - wywiad z psychologiem o pierwszych dniach w przedszkolu Moja córeczka próbuje rządzić innymi dziećmi. Gdy nie chcą jej słuchać, poszturchuje je, a nawet bije. Nie wiem, gdzie się tego nauczyła. (Ewa, mama 4-letniej Wiktorii) - Gdy dziecko jest agresywne, warto przyjrzeć się dorosłym, którzy je otaczają. Maluchy są jak lusterka, w których odbija się ich zachowanie. Rodzice nie muszą bić się czy wrzeszczeć, by mały człowiek nauczył się rozwiązywania problemów przy pomocy siły. Wystarczą złe słowa, nieprzyjemny, napastliwy ton, zniecierpliwiona mina – mówi Beata Chrzanowska. Dziecko bywa agresywne także wówczas, gdy nie radzi sobie ze swoimi emocjami. Warto przy pomocy nauczyciela zorientować się, kiedy takie zachowanie się pojawia, a potem spróbować rozwiązać problem. Czasem wystarczy podpowiedzieć dziecku jak sobie z czymś poradzić, a jeszcze lepiej przećwiczyć z nim trudną sytuację w domu. Polecamy: 5 zabaw, by dziecko przestało bić innych Szymek opowiada w przedszkolu niestworzone historie. Ostatnio uraczył panie opowieścią o tym, że zostawiliśmy go w domu i wyjechaliśmy na całą noc. Zapomniał dodać, że był wówczas pod opieką babci. Innym razem opowiedział, że każemy mu spać na podłodze. Myślałam, że spalę się ze wstydu, gdy tłumaczyłam się nauczycielce. (Katarzyna, mama 5-letniego Szymona) Dzieciom w wieku przedszkolnym rzeczywistość miesza się ze światem fikcji. Póki maluch opowiada o tym, że ma w domu żyrafę, nie ma problemu. A co robić, jeśli w jego opowieści może ktoś uwierzyć? Przede wszystkim nie ma sensu obrażać się na nauczyciela, gdy pyta, jak było naprawdę. To jego obowiązek. – Trzeba prostować nieprawdziwe informacje i uczyć malca oddzielania faktów od tego, co zmyślone. Można np. powiedzieć spokojnie: „Przecież zostałeś z babcią”, „Przecież masz swoje łóżeczko” – mówi pani psycholog. Nie ma sensu robić ze zdarzenia wielkiej afery z karaniem dziecka czy przysięganiem, że było inaczej niż w jego opowieści. Jeśli sytuacja się powtarza, warto zastanowić się, skąd u malca taki pociąg do fikcji. Może brakuje mu naszej uwagi? Gdy przychodzę po synka, on udaje, że mnie nie widzi. Kompletnie mnie ignoruje. (Renata, mama 3,5-letniego Łukasza) – Być może Łukasz chce ukarać mamę za to, że zostawiła go zostawiła w przedszkolu – mówi Beata Chrzanowska. – Warto tłumaczyć dziecku. że taki jest porządek świata: mama chodzi do pracy, on do przedszkola. Roztaczanie cudownych wizji (zajęcia są super, poznasz fajnych kolegów, jest tam dużo zabawek itd) może nie przynieść rezultatów: po pierwsze łatwo przedszkole przereklamować, po drugie, skoro dziecko go nie lubi, wygląda na to, że póki co nie dostrzegło jego zalet. Moje dziecko skarży się, że pani w przedszkolu krzyczy na dzieci. Rozmawiałam o tym z nauczycielką. Twierdzi, że to bzdura. Co robić? (Joanna, mama 3-letniej Kamilki) Można pomyśleć: ktoś tu kłamie. – Niekoniecznie – mówi Beata Chrzanowska. - Może dziewczynka bierze za krzyk stanowczy albo głośny sposób mówienia nauczycielki? Przychodząc po dziecko warto chwilę „popodglądać” zajęcia, zwłaszcza gdy dzieci są na podwórku. Warto także porozmawiać z rodzicami innych dzieci. A co robić, jeśli nauczycielka rzeczywiście krzyczy? – No cóż, świat nie jest idealny i zdarza się, że dziećmi opiekują się osoby, które nie powinny tego robić: niecierpliwe, niemiłe, obcesowe. Jeśli sytuacja jest zła, trzeba interweniować: porozmawiać stanowczo z nauczycielką, iść do dyrektora, napisać skargę do kuratorium – mówi Beata Chrzanowska. – Warto przy tym pamiętać, że krzyk krzykowi nierówny. Jeśli np. dziecko wspina się na drzewo, głośne „Złaź natychmiast!” bywa jedynym dostępnym środkiem, by zapobiec nieszczęściu. Wydzieranie się na podopiecznych przy każdej okazji czy odbijanie sobie na nich własnych stresów jest oczywiście niedopuszczalne. Odkąd moje dziecko chodzi do przedszkola, znów siusia w nocy do łóżka. Czy powinnam je nadal posyłać na zajęcia? (Ula, mama 5-letniego Sebastiana) Na to pytanie nie da się odpowiedzieć prostym TAK lub NIE. Moczenie nocne może mieć różne przyczyny, od medycznych po stres, niekoniecznie związany z przedszkolem. Na ogół już trzylatki są gotowe do przejęcia całodobowej kontroli nad pęcherzem. Każde dziecko jest jednak inne: jednemu ta sztuka udaje się wcześniej, innemu później. Uważa się, że nauka powinna zakończyć się do końca 5. roku u dziewczynek i do końca 6. u chłopców. Warto wybrać się z Sebastianem do pediatry, a w razie potrzeby także do nefrologa. Przyczyną moczenia się może być m.in. zakażenie układu moczowego lub jego wada (np. zbyt mały pęcherz), nieprawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, cukrzyca, alergia albo zaparcia. Jeśli maluch jest zdrowy, problem może mieć podłoże emocjonalne. Jest to jednak rzadsze niż się na ogół wydaje (nefrolodzy mówią, że problemy emocjonalne ma jedynie 5 procent moczących się dzieci). Trzeba uważnie przyjrzeć się dziecku i porozmawiać z nim o tym, co je dręczy. Jeśli „domowe sposoby” zawiodą, warto skorzystać z pomocy psychologa dziecięcego. - Jeśli problem wyraźnie wiąże się z przedszkolem (to znaczy dziecko ma z nim problem, a nie np. rodzic uważający je za zło konieczne) lepiej przez jakiś czas nie posyłać tam malca – radzi Beata Chrzanowska. Odkąd urodziła się Maćkowi młodsza siostra, mój synek nie chce opuścić mnie nawet na krok. Rozpacza, gdy musi pójść do przedszkola, choć wcześniej bardzo je lubił. Czy powinnam go wypisać? (Barbara, mama 4-letniego Maćka i 3-miesięcznej Zosi. - Moim zdaniem nie, ale być może warto zabierać go stamtąd nieco wcześniej. Byłoby wspaniale, gdyby po przedszkolu Maciek mógł spędzić trochę czasu sam na sam z mamą – mówi Beata Chrzanowska. Przeczytaj także: Zazdrość o młodsze rodzeństwo Czy Twoje dziecko ma lub miało jakieś problemy w przedszkolu? Jakie? Napisz o tym do nas, czekamy na Twój komentarz. Polecamy także: Kalendarz na dobry start przedszkolaka
Bunt i wycofanie dziecka - przyczyną może być nadmierna kontrola
Gdy rozwój dziecka jest zaburzony, jego reakcją może być bunt, łamanie zasad lub przeciwnie – apatyczne zachowanie. W ten sposób dziecko daje rodzicom znać, że dzieje się coś niedobrego. Rozwiązaniem może być praca rodzica nad... własnym zachowaniem i stosunkiem do dziecka.
Dziecko rozwija się w wielu obszarach – fizycznym, intelektualnym, emocjonalnym, duchowym, społecznym itd. Rodzice mają jednak tendencję do przywiązywania nadmiernej wagi do rozwoju intelektualnego. Nie wynika to ze złej woli, wręcz przeciwnie – zapewniając dziecku wiele zajęć stymulujących intelekt, starają się zagwarantować mu "życiowy sukces". Ale żeby dziecko wyrosło na pewnego siebie człowieka, świadomego własnej wartości, który potrafi osiągać wyznaczone sobie cele, musi ono najpierw rozwinąć się we wszystkich obszarach. Trudno, żeby w pełni ukształtowany człowiek składał się z samego intelektu, a nie wiedział, co czuje ani co się dzieje z jego ciałem. Wykształcenie wyraźnego poczucia własnego Ja jest jednym z najważniejszych procesów w życiu dziecka, o które może zadbać rodzic. Niestety, nieświadomy rodzic może również zaburzać ten proces, nawet jeśli ma jak najlepsze intencje. Dziecko ma natomiast niejako "zaprogramowane", instynktowne reakcje na taką sytuację: bunt lub wycofanie – podkreśla psychoterapeuta Krzysztof Pawłuszko z Instytutu Gestalt. Bunt dziecka - przyczyny Bunt może się przejawiać w zachowaniach agresywnych wobec siebie i otoczenia, łamaniu ustalonych zasad, czy unikaniu bliskiego kontaktu z rodzicami, rodzeństwem itp. To powinna być dla opiekunów wyraźna informacja, że potrzeby dziecka są niezaspokojone. Standardowa reakcja rodziców w takiej sytuacji to próba "naprawienia" zachowania. Tymczasem warto zastanowić się, co je spowodowało. Jedną z przyczyn może być właśnie stawianie wyłącznie na naukę i rozwój intelektualny dziecka. To ważna sfera, ale dziecko musi też biegać, nudzić się, zajmować tym, na co samo ma ochotę. Tymczasem takie "kastrowanie" samosterowności dziecka (czyli decydowania o sobie) to kolejna możliwa przyczyna dziecięcego buntu. Wielu rodziców chciałoby sterować uwagą dziecka, aby zajmowało się ono zawsze tym, co oni uważają za odpowiednie w tym momencie. A przecież dziecko może na przykład nie chcieć rozmawiać, bawić się, wygłupiać, przytulać, wymieniać czułości, by za chwilę przybiec i zakomunikować, że właśnie tego potrzebuje tu i teraz – zaznacza Krzysztof Pawłuszko. Apatia u dziecka – przyczyny Za apatycznym zachowaniem dziecka mogą kryć się bardzo podobne przyczyny, jak w sytuacji buntu. Wycofane dziecko pozornie nie stwarza żadnych problemów, ale zachowuje się, jakby było ciągle wystraszone, sztywne, niepewne. Między nim a rodzicami tworzy się dystans. Trudno się wówczas dowiedzieć, co się z takim dzieckiem dzieje. Wycofanie i apatia to wyraz jego samotności i frustracji, które wynikają z poczucia, że nic od niego nie zależy, że jego jedynym zadaniem jest wypełnianie komunikatów "bądź miły, grzeczny, nie sprawiaj kłopotów, nie płacz". Tymczasem dziecko – już w wieku przedszkolnym – do własnego rozwoju potrzebuje przestrzeni, w której samo o sobie zdecyduje. Nie ma tu oczywiście mowy o podejmowaniu wielkich, życiowych decyzji, ale takich na miarę dziecka już tak. Np. pozwól mu nałożyć zieloną koszulkę zamiast niebieskiej, nawet jeżeli – twoim zdaniem – nie pasuje do reszty stroju. Pozwól bawić się w chowanego zamiast układać edukacyjną układankę itp. Taką samodzielność dziecko buduje także przez odmowę. Są sprawy, w których nasza wiedza o tym, co jest dla dziecka najlepsze, nie jest aż taka kluczowa, np. ubieranie się, rodzaj zabawy, wielkość posiłku. Dziecko przyjmując bądź odmawiając tego, co mu proponujemy podświadomie sięga po to, co jest mu w danym momencie potrzebne do rozwoju. Nie obawiajmy się, że okazując szacunek dla wyborów dziecka wychowamy egoistę skoncentrowanego tylko na swoich potrzebach. Na przygotowanym w ten sposób gruncie rozwija się człowiek, który w przyszłości będzie miał zaufanie do siebie i tworzył zdrowe relacje z innymi – przekonuje psychoterapeuta. Co mogą zrobić rodzice zbuntowanego lub wycofanego dziecka? Wielu rodziców popełnia poważny błąd, traktując dzieci w sposób zero-jedynkowy. Zwracają się do dziecka z pozycji władzy oczekując, że będzie się ono zawsze słuchać, wykonywać polecenia, spełniać swoje obowiązki i generalnie chodzić jak w zegarku. Jeżeli nie spełnia tego rodzaju standardów, spotyka się z karą w postaci braku akceptacji i uznania. Dla dziecka jest to duży cios. W głębi siebie zaczyna myśleć i czuć "coś ze mną jest nie tak". Tak rodzi się dystans między rodzicem i dzieckiem. Dziecko odbiera wówczas rodzica jak kogoś, kto jest przeciwko niemu. Z tego powodu w kontakcie z dorosłym reaguje buntem, wycofaniem, obojętnością lub ignorancją. Ta droga prowadzi donikąd. Powinniśmy jako rodzice nauczyć się traktować poważnie świat dziecka czyli jego myśli, uczuć i zachowań. Jest to najlepsza gwarancja rodzicielskiego sukcesu. Przy okazji odkryjemy, jak wiele możemy się nauczyć od naszych dzieci. – mówi Pawłuszko. Czytaj też: Chcesz, żeby twoje dziecko odnosiło sukcesy? Posłuchaj naukowców! "Agresja dzieci to problem naszych czasów" mówi Eve Ainsworth, autorka książki "7 dni" Jak wychować pewne siebie dziecko - radzi trenerka parentingowa
Zabawy w wojnę – pozwalać na nie dziecku?
Paweł zrobił sobie z kija pistolet i na niby z niego strzela. Jakub prosi mamę o Batmana, a Kasia z Julką udają Atomówki i walczą z potworem. Czy to źle, że dzieci czasem bawią się w wojnę?
Kiedyś w takich zabawach nie widziano nic dziwnego: przecież chłopcy musieli się nauczyć walki, odwagi, by wyrosnąć na silnych mężczyzn, którzy będą polować, bronić ojczyzny i za nią walczyć. Teraz coraz częściej tego typu zabawy są krytykowane, bo rodzą agresję, uczą przemocy, okrucieństwa... Rodzice więc niechętnie na nie pozwalają, a dzieci... A dzieci bawią się dalej. Chłopcy chętniej bawią się w wojnę Militarne zabawy to często domena chłopców. Choć są dziewczynki, które chętnie bawią się żołnierzykami i toczą ze sobą boje na niby, jest ich zdecydowanie mniej. A wszystkiemu „winien" jest mózg. To on w dużej mierze odpowiada za to, że chłopcy potrzebują więcej ruchu, tego żeby stale się coś działo. Z grubsza wygląda to tak, że na placu zabaw chłopaki biegają i wymachują rękami, a dziewczynki, nawet jeśli chwilę pobiegają, to zatrzymują się, by skupić się na jakieś bardzo ważnej czynności. Takie różnice w potrzebie ruchu można zaobserwować już u trzylatków, a więc nie da się powiedzieć, że są one wyuczone, tylko stanowią pierwotną potrzebę. Jest jeszcze jedna poważna różnica, która tłumaczy, dlaczego to chłopcy chętniej bawią się w wojnę. Płeć męska jest znacznie słabsza w słowach. Te konflikty, które dziewczynki rozwiązują gadaniem (czyli dyskusją, plotkowaniem czy uszczypliwymi uwagami), chłopcy usiłują rozwiązać siłowo (czyli popychaniem czy zwykłą bójką). Zabawy w wojnę nie zawsze są złe Dorośli nie lubią patrzeć, jak ich dzieci urządzają pojedynki na niby, walczą z potworami, strzelają z zabawkowych pistoletów... Boją się o bezpieczeństwo swoich pociech, martwią, że dzieci wyrosną na łobuzów, a poza tym wydaje im się, że to niewychowawcze pozwalać dzieciom na walkę. Bo przecież nad negatywnymi emocjami trzeba umieć zapanować, a nie rozładowywać je pięścią. Potem jednak rodzice dziwią się, że dziecko np. nie potrafiło obronić się przed atakiem starszego kolegi, stanąć w obronie słabszego. A nie umiało, bo nie wiedziało, jak to zrobić. Walki z potworem czy przepychanki z kolegami ułatwiają dziecku odnalezienie się w takiej sytuacji i dają szansę na rozładowanie nazbieranych emocji. Oczywiście nie oznacza to, że powinniśmy zachęcać dziecko do zabaw w wojnę czy przymykać oko na jego agresywne zachowanie. Nie trzeba jednak dzieciom takich zabaw kategorycznie zabraniać. Czytaj też: Zabawa, kłótnia, współpraca – co robić, by dziecko odnalazło się w grupie Po co dzieciom zabawy militarne? Jak się okazuje można znaleźć także pozytywne strony dziecięcych zabaw w wojnę. Ustalanie hierarchii. Dzieci, a w szczególności chłopcy, często potrzebują jasnych zasad, kto dowodzi w grupie czy podczas konkretnej zabawy. W czasie bitew, walk na niby uczą się, jak to robić (poprzez pokazanie siły, odwagi). Panowanie nad emocjami. Walczący kilkuletni rycerze powoli dowiadują się, kiedy pojawia się u nich złość i co można zrobić, by szybko wyparowała (np. przerwać w odpowiednim momencie walkę, zająć się inną zabawą, obrócić całość w żart itp.). Rozwój koordynacji ruchowej. Bitwy wymagają nie tylko siły, ale też umiejętnego posługiwania się ciałem i sprytu. W militarnych zabawach potrzebny jest rozsądek Tak jak z większością rzeczy, tak i przy zabawach militarnych trzeba zachować umiar. Możesz pozwolić dziecku na zabawę w rycerza, pojedynki na tekturowe miecze czy strzelanie z patyka. Nie jest natomiast dobrym pomysłem zasypywanie kilkulatka plastikowymi pistoletami czy procami. Nie możesz się jednak łudzić, że dziecko kiedyś o takie zabawki nie poprosi. Gdy zobaczy na podwórku kolegę z pistoletem, z pewnością samo zechce taki mieć. Kupić go wtedy dziecku? Trzy-,czterolatek w ostateczności może posiadać jedną, dwie tego typu zabawki. Powinnaś jednak wytłumaczyć mu, że pistoletem nie wolno celować w ludzi i zwierzęta, a prawdziwa broń może wyrządzić ogromną krzywdę. Warto także kontrolować, ile czasu dziecko poświęca na zabawy w wojnę. Jeśli oprócz nich ma jeszcze wiele innych zainteresowań, nie musisz się martwić. Czytaj też: Pomaganie - jak go nauczyć, by dziecko było wrażliwe Reaguj, gdy zabawa przeradza się w agresję Dzieci mają ogromną wyobraźnię. Kiedy toczą pojedynki na niby, zdarza im się czasem za bardzo zaangażować w zabawę. Przejmują wtedy uczucia bohaterów, w których się wcielają. Stają się bardziej agresywne i przestają na siebie zważać. Jednym słowem zabawa wymyka się im spod kontroli i pojedynek zaczyna przypominać prawdziwą walkę. Wtedy powinnaś ją natychmiast przerwać! Dziecko musi wiedzieć, że nie wolno przekraczać granicy bezpieczeństwa, a złość czy agresję trzeba umieć odpowiednio kontrolować. Nawet, gdy to tylko zabawa. Sprawdź: 5 zabaw, by dziecko przestało bić innych Dlaczego dziecko za często bawi się w wojnę Czasem dzieci bawią się w wojny na okrągło. Powinnaś wtedy zastanowić się, dlaczego tak się dzieje. Oto najczęstsze przyczyny: Zbyt dużo agresywnych bajek lub gier komputerowych. Dzieci szybko przejmują zachowania bohaterów kreskówek i się z nimi utożsamiają. Najlepiej ograniczyć dziecku telewizję, a gry komputerowe dostosować do wieku brzdąca. Dziecko ma problemy. Np. ze słuchem, wzrokiem, wymową, jest nadpobudliwe. Te wszystkie sytuacje sprawiają, że czuje się trochę zagubione w świecie. Trzeba mu poświęcić więcej czasu. Niepokojąca sytuacja w domu. Rozwód czy np. ciężka choroba któregoś z rodziców także mogą nasilić tego typu zabawy. Dziecko jest bite. Wtedy przemoc w stosunku do swojej osoby próbuje odreagować, samo bawiąc się agresywnie. Czytaj też: Kto, kiedy i dlaczego daje dzieciom klapsy? Wstrząsające fakty Konsultacja merytoryczna Beata Chrzanowska-Pietraszak Pedagożka specjalna, psycholożka, psychoterapeutka dzieci i rodzin, prowadzi szkolenia dla rodziców, psychologów i nauczycieli, zakamarkirodzicielstwa.pl
5 zabaw, by dziecko przestało bić innych
Pamiętaj, że żadne dziecko nie nadużywa swojej siły bez konkretnego powodu i nigdy nie robi tego złośliwie, bo chce zrobić komuś krzywdę. To nie leży w dziecięcej naturze. Dlatego najpierw sprawdź, skąd się biorą ataki złości czy agresji i w jakich momentach pojawiają się najczęściej, a potem baw się w jedną z zaproponowanych przez psychologa, Beatę Chrzanowską, zabaw.
Dziecko bije innych, bo nie zna swojej siły Czasem dziecko może mieć problemy z oceną swoich możliwości: to, co dla kolegów wydaje się uderzeniem w plecy, dla niego jest koleżeńskim klepnięciem. Jeśli tak jest, baw się z nim w te zabawy: Ugniatanie plasteliny. Podajesz dziecku sporą bryłę plasteliny i prosisz, by w nią mocno uderzyło. Stopniowo każesz mu zmniejszać siłę uderzeń. Zabawę powtarzasz często i dodajesz swój słowny komentarz, np.: „Zobacz, teraz klepnąłeś delikatnie". Walka na niby. Rodzice czasem mają tendencję do pozwalania dzieciom na wygrywanie wszelkich zabaw. Tymczasem mały siłacz powinien poznać także smak przegranej. Dlatego podczas siłowania się, tata czasem musi wygrywać. Dziecko uczy się w ten sposób, że jego możliwości są ograniczone, ale nie oznacza to niczego złego i nie trzeba ciągle udowadniać, że "siła jest po mojej stronie". Zobacz też: Zabawy edukacyjne dla dzieci Dziecko bije innych, bo nie ma wzorców zachowań Spójrz, na otoczenie swojego dziecka. Może się okazać, że wielu jego kolegów z piaskownicy swoje prawa egzekwuje siłą. A może w rodzinie ktoś często w żartach poklepuje czy podszczypuje innych? Dziecko z tych wszystkich zachowań czasem bierze przykład. Sprawdź, jak to zmienić: Gładzenie po policzku. Jak najczęściej pokazuj dziecku, jak w inny sposób okazywać uczucia. Możesz np. urządzać małe „seanse pieszczot". Wtedy głaszczesz dziecko po główce, drapiesz po pleckach czy stópkach, a ono odpłaca ci tym samym. Sprawdź również, co robić, gdy dziecko przynosi zły przykład z przedszkola Dziecko bije innych, bo nie może się powstrzymać Czasem dziecko wie, że nie powinno się zachowywać agresywnie, ale mimo tego nie potrafi się powstrzymać, bo ma tyle niespożytkowanej energii. Wtedy pomogą zabawy: Dobra wymiana. Grasz z dzieckiem w piłkę. Gdy łapie ją dziecko, za każdym razem głośno to komentujesz, mówiąc: „Brawo, złapałeś piłeczkę". Gdy piłka jest u ciebie, stwierdzasz: „A teraz ja mam piłkę". Dziecko uczy się w ten sposób czekać na swoją kolei i uzyskuje świadomość, że takie oczekiwanie jest naturalne i się opłaca. Budujemy i burzymy. Robisz babę z piasku czy budujesz wieżę z klocków, a burzy ją twoje dziecko. Potem zamieniacie się rolami. Zabawa pozwala zrozumieć dziecku, że nie zawsze można być w centrum uwagi, że czasem gramy mniej ważną rolę i nie ma w tym nic złego. Zobacz, jak u dziecka trenować sztukę koncentracji Gdy dziecko bije innych, tego nigdy nie mów! Ale jesteś silny. Tym zdaniem jeszcze bardziej podkreślasz, jak ważna jest w życiu siła. Bez przerwy kogoś bijesz. Zwracasz uwagę na negatywne zachowania, a przecież chcesz wydobyć te pozytywne. Dlatego zamiast krytycznych uwag, wygłaszaj jak najwięcej pochwał, np. "Cieszę się, że tak cicho zamknąłeś drzwi\". Pamiętaj, że dzieci często wchodzą w role, jakie przypisują im dorośli! Przeczytaj inne słowa, które ranią – 6 zakazanych zdań
Histeria dziecka - to wszystko wina mózgu - Jak z tym żyć?
Twoje dziecko potrafi płakać na cały głos w sklepie lub rzucić się z krzykiem na przedszkolną podłogę? Najnowsze badania wykazały, że dziecięce wybuchy są normalną biologiczną reakcją na złość, tak jak ziewanie na zmęczenie.
Niektóre dzieci radzą sobie ze zbyt trudną dla nich sytuacją właśnie poprzez gryzienia innych. By wyperswadować dziecku gryzienie rówieśników, trzeba znaleźć przyczynę takiego zachowania i próbować mu zapobiec.
Dzieci zwykle gryzą rówieśników w przedszkolu lub żłobku. Często naprawdę trudno przewidzieć, kiedy dziecko zaatakuje innego malucha. Co mogą zrobić jego opiekunowie? Dlaczego dziecko gryzie inne dzieci? Jeśli gryzienia innych dzieci zdarza się tylko w żłobku lub przedszkolu warto poprosić panie przedszkolanki, by znalazły przyczynę takiego zachowania dziecka, tzn. w jakich sytuacjach gryzie ono inne dzieci. Maluch może to robić z różnych powodów, np. bo ktoś mu coś zabiera albo stoi mu na drodze, gdy ten chce przejść. Taki atak agresji jest spowodowany sytuacją, w której dziecko sobie nie radzi, a nie potrafi z niej inaczej wybrnąć. Wiedząc to, można zapobiec takiemu zachowaniu dziecka i pokazać mu, jak radzić sobie w trudnych sytuacjach (np. szukać pomocy u dorosłego). Zobacz też: 5 dziecięcych trików, na które się nabierasz Jak mają zareagować rodzice? Dziecko musi wiedzieć, że rodzice nie zgadzają się na zachowanie, tzn. na gryzienie innych dzieci („Nie podoba mi się, że gryziesz dzieci”). Warto w takim wypadku zwrócić uwagę dziecka na inną zabawę lub czynność – mniej męczącą i łatwiejszą. Dotyczy to wszystkich czynności przerastających możliwości dziecka – jeżeli zredukuje się stresujące i trudne dla niego sytuacje, najprawdopodobniej gryzienie samo przeminie. Jednak dopóki dziecko próbuje gryźć inne dzieci, musi być stale pod kontrolą i opieką dorosłych, którzy powinni spokojnie, ale jednocześnie zdecydowanie reagować na takie ataki. Za każdym razem trzeba tłumaczyć, że gryzienie jest złe, ponieważ sprawia ból. Warto też spróbować pokazać dziecku inny sposób rozładowywania złości. Konsultacja merytoryczna Beata Chrzanowska-Pietraszak Pedagożka specjalna, psycholożka, psychoterapeutka dzieci i rodzin, prowadzi szkolenia dla rodziców, psychologów i nauczycieli, zakamarkirodzicielstwa.pl
Bunt dwulatka – 7 sposobów na nieznośne zachowanie dziecka
Buntu dwulatka nie sposób przegapić. Jego objawy potrafią w końcu wyprowadzić z równowagi każdego rodzica, jednak jest to normalny i bardzo ważny etap w rozwoju każdego dziecka. Są jednak sposoby na nieznośnego malucha! Poznaj je i śmiało wykorzystuj na co dzień. Będzie łatwiej.
Mówiąc "NIE", protestując, dziecko uczy się niezależności, a to istotny etap w rozwoju dziecka. Pamiętaj, że maluch słowami jeszcze nie zawsze potrafi wyrazić tego, co chce. Ten pierwszy bunt - bunt dwulatka (następny będzie w okresie dojrzewania) przypada między 18. a 26. miesiącem życia, ale nie są to sztywne granice. Napady złości i ataki histerii w drugim i trzecim roku życia są czymś absolutnie normalnym i potrzebnym. Tylko jak to przetrwać i poskromić malucha? Jest kilka sposobów: Uzbrój się w cierpliwość Nie pozwalaj na wszystko Daj wybór Zamień „nie wolno” na „wolno” Nie rozkazuj małemu buntownikowi Stawiaj dziecku rozsądne granice Czasem ustąp Rozpoznaj bunt dwulatka i... uzbrój się w cierpliwość Pierwsze objawy będą związane z codziennymi czynnościami, które mogłaś do tej pory spokojnie wykonywać przy dziecku. Złość może pojawić się przy zdejmowaniu piżamy, ubieraniu kurtki, czy kąpaniu. Jeśli dziecko do tej pory lubiło te czynności, teraz mogą okazać się trudne do wykonania. Większość rodziców skarży się, że: dziecko pokazuje „charakterek”, próbuje rządzi. Zawołaj swojego dwulatka, a pobiegnie w przeciwną stronę; poproś, by włożył skarpetkę do szuflady, a on raczej wyrzuci całą jej zawartość; powiedz, że nie wolno bić psa, a biedny zwierzak zarobi jeszcze kopniaka. dwulatek używa wciąż słowa „nie” – wydaje się, że maluch nie potrafi powiedzieć nic innego. Odpowiada „nie” na prośby, polecenia, zakazy. zbuntowane dziecko wrzeszczy wniebogłosy, gdy nie dostanie tego, czego chce. Albo bije. I płacze ze złości, gdy nie udaje mu się osiągnąć tego, co sobie założyło. Straszne? Czasami tak, ale... bardzo potrzebne. Nie pozwalaj na wszystko zbuntowanemu dziecku Mówiąc „nie” dziecko odkrywa, że może o sobie decydować oraz wywoływać rozmaite zdarzenia. Okres buntu jest więc bardzo ważny z punktu widzenia kształtowania się tożsamości dziecka, jego poczucia własnego „ja”. Właśnie teraz kształtuje się malucha poczucie własnej wartości i sprawczości. Dziecko uczy się o sobie bardzo ważnej rzeczy – „mogę wpływać na rzeczywistość” lub „nie mam wpływu na to, co się ze mną dzieje”. Od postępowania rodziców w dużej mierze zależy, która postawa zapisze się w jego scenariuszu na życie. Ta faza ma jeszcze jedno wytłumaczenie – dziecko testuje twój autorytet, sprawdza granice w jakich może się poruszać. Jeśli rodzice pozwalają mu na wszystko, mogą wychować małego tyrana. Z drugiej strony – tłumiąc dziecięcą niezależność, zaszczepiają w nim przekonanie, że nie ma kontroli nad tym, co go w życiu spotyka. Jak więc poradzić sobie z buntem dwulatka, dając mu nie zbędną odrobinę wolności? Zobacz też: Twoje dziecko nie jest niegrzeczne, gdy... Nawet zbuntowanemu dwulatkowi dawaj wybór Zamiast namawiać: „Zjedz serek” lub pytać: „Czy chcesz serek?”, daj dziecku wybór: „Chcesz serek waniliowy czy wiśniowy?). Zamiast powiedzieć: „Idziemy teraz umyć rączki”, zaproponuj: „Wolisz umyć rączki w kuchni czy w łazience?”. Na tak postawione pytanie trudno odpowiedzieć „nie”, ale jest i ważniejsza konsekwencja – dając dziecku jak najwięcej okazji do podejmowania decyzji, pokażesz mu, że ma kontrolę nad swoim życiem, a tym samym ograniczysz potrzebę buntu. Zamień „nie wolno” na „wolno” Zamiast cały czas wszystkiego zabraniać, pokaż dziecku, co mu wolno. Gdy mały artysta robi freski na ścianie, daj mu papier i powiedz: „Rysujemy na karteczce. Tu można narysować pięknego konika. Albo kotka. Wolisz konika czy kotka?”. Spróbuj też lżej podchodzić do złego zachowania dziecka i jego humory rozładowywać przez zabawę – sprawdź, jak codziennie leczysz swoje dziecko śmiechem. Nie rozkazuj małemu buntownikowi Nikt nie lubi słuchać rozkazów, a zbuntowany dwulatek szczególnie. Można wykorzystać tę jego przekorę i gdy dziecko nie chce wracać do domu ze spaceru, pomachać mu ręką na pożegnanie mówiąc: „Dobrze, to ty zostań, a ja idę”. A zamiast polecenia: „Natychmiast usiądź na krzesełku”, lepiej powiedzieć: „Ciekawe, czy umiesz sam usiąść na tym krzesełku” lub: „Obiadek już gotowy. Ciekawe, gdzie my teraz usiądziemy”. Dziecko, które tak bardzo chce być teraz niezależne, chętnie wykaże się inicjatywą i... samo usiądzie. Stawiaj dziecku rozsądne granice Nie ma wychowania bez stawiania granic. Rozsądne stawianie granic pokazuje dziecku, czego się od niego oczekuje, a to tak naprawdę daje mu poczucie bezpieczeństwa. Pokazuje, że dorosły panuje nad sytuacją. Pod warunkiem jednak, że ograniczenia i zasady nie będą zbyt restrykcyjne i że dziecko będzie w stanie ich przestrzegać (np. dwulatek nie będzie umiał utrzymać porządku w pokoju, nie kręcić się przy jedzeniu, nie biegać, nie krzyczeć itd.). Ustąp czasem zbuntowanemu dwulatkowi „Twoje” nie zawsze musi być na wierzchu. Jeśli sprawa nie jest zbyt ważna, możesz czasem ustąpić dziecku. Twój autorytet wcale na tym nie ucierpi. Ale nie rób tego, gdy dziecko bardzo głośno już krzyczy, tupie ze złości nogami, rzuca się po podłodze w sklepie, bo wtedy nauczy się, że wystarczy tylko zrobić porządną awanturę, żeby wygrać. Dobra wiadomość jest taka, że maluch wkrótce z buntownika zmieni się ponownie w pogodne dziecko, a ty zamiast na jego zachowaniu, skupisz się na tym, jak wspomagać jego rozwój, by wychować małego geniusza... Zobacz film, w którym pediatra radzi, jak uporać się ze zbuntowanym dwulatkiem:
To dobrze, gdy maluch ma własne zdanie i wie, czego chce. Gorzej, gdy wyraża je krzykiem i tupaniem nogą. Warto wtedy trzymać się kilku zasad.
Filipek jest pogodnym, wesołym malcem, jednak czasami zmienia się nie do poznania. Potrafi urządzać takie sceny buntu, że doprowadza swoją mamę do łez. Mała Monika na odmowy czy zakazy reagowała... biciem. Dzisiaj zachowuje się inaczej. Zdarzają jej się chwile buntu (każdy ma przecież prawo do swojego zdania), ale kończą się zwykłym marudzeniem. Jak rodzicom udało się oduczyć dziecko agresji? Zastosowali metodę siedmiu kroków. Gdyby tylko mama Filipka wiedziała o niej wcześniej... Zanalizuj sytuację - Kiedy dziecko najczęściej wpada w złość? Pomyśl, w jakich sytuacjach najczęściej dochodzi do wybuchów. Odpowiedz też na pytanie, w jakim miejscu maluch łatwiej wpada w złość: w miejscach publicznych (czyli np. w centrum handlowym, przedszkolu, na ulicy) czy w domu. Pomyśl też, ja-ką formę najczęściej przyjmuje bunt: czy dziecko histeryzuje, krzyczy, rzuca się na podłogę, czy też może reaguje biciem innych? No i wreszcie zastanów się, jak ty reagujesz na dziecięcy gniew (jesteś konsekwentna czy może ustępujesz). Takie przemyślenia pomogą ci szybciej znaleźć rozwiązanie problemu. Bo jeśli malec np. złości się i sprawia problemy głównie wieczorami, może po prostu to znak, że jest zmęczony, i wystarczy go wcześniej kłaść spać. Gdy dziecko histeryzuje w sklepach, to może na razie na czas zakupów zostawiać go np. z babcią? Jeśli maluch najbardziej wścieka się w przedszkolu, zapytaj opiekunki, czy gdy nie ma cię w pobliżu, to też tak się zachowuje. Być może zwyczajnie stara się zwrócić twoją uwagę. Ustal dziecku granice Dziecko ma prawo się złościć, ale musi to robić w cywilizowany sposób. Dlatego spokojnie wytłumacz mu, że złość to nic złego, ale czasem niewłaściwie się ją wyraża. Jasno określ granice, w jakich malec ma się poruszać, np. może płakać, ale nie wolno mu brzydko mówić czy bić innych. No i koniecznie powiedz, jakie będą konsekwencje jego złego zachowania. Zawsze, gdy malec zachowa się źle, dotrzymuj słowa i rób to, co zapowiedziałaś. Powtarzaj, że nie postępujesz tak ze złości, ale dlatego, że wspólnie ustaliliście takie zasady działania, gdy maluch będzie znów niegrzeczny. Bądź stanowcza Nie możesz liczyć na to, że maluch po rozmowie od razu przestanie źle się zachowywać. Po pierwsze dlatego, że wpadanie w złość to u niego niemal nawyk. Po drugie, każdy smyk chce sprawdzić, na ile granice ustalone przez rodziców są przesuwalne („A nuż mama tylko mówiła, że nie wolno krzyczeć, ale jak długo pokrzyczę, to znów mi ustąpi?”). Nie ma więc rady: musisz być stanowcza i konsekwentna. Często baw się z dzieckiem Maluch potrzebuje twojej obecności. Im więcej czasu będziesz z nim spędzać na zabawie i wygłupach, tym będzie spokojniejszy i pogodniejszy. Wtedy trudniej o wybuch wściekłości. Zachowaj spokój Jeśli coś dziecku nakazujesz czy czegoś mu odmawiasz, twój ton powinien być stanowczy, ale spokojny. Nigdy nie krzycz na dziecko. Dzieci odbierają to często jako przejaw pewnej bezradności („Skoro mama krzyczy, to znak, że nie jest pewna tego, co mówi. Jeśli powiercę jej dziurę w brzuchu, to może zmięknie”). Nie dopuść do wybuchu złości u dziecka Gdy widzisz, że maluch już zdążył się nakręcić, spróbuj wyhamować jego emocje. Przypomnij mu o waszej rozmowie, o tym, jakie zasady panują u was w domu. A jeśli dziecko mimo to się nie uspokoi i np. spróbuje cię uderzyć, zatrzymaj jego rękę w locie i spokojnie go upomnij. Pokaż inny sposób Kiedy dziecko wybuchnie, spróbuj nazwać jego uczucia: „Wiem, że się zezłościłaś, bo nie pozwoliłam ci oglądać bajki”. Takie wyjaśnienie ułatwi szkrabowi zrozumienie i opanowanie sytuacji. Podsuń też mu sposób na rozładowanie złości (np. niech chwyci cię za ręce i podskakuje tak długo, jak długo czuje wściekłość). A kiedy emocje opadną, dziecko łatwiej dostosuje się do twoich poleceń. I wkrótce przekona się, że wcale nie tak trudno zapanować nad swoją złością. Tak jak przekonała się o tym Monika. Zobacz też: 5 sprawdzonych sposobów na dziecięcą złość Chwal dziecko za dobre zachowanie Dobrym sposobem na małego buntownika jest nagradzanie go za właściwe zachowanie. Nie chodzi jednak o prezenty. Po prostu dobrze jest pochwalić go, gdy widzisz, że nie wybuchnął gniewem w trudnej sytuacji. Powiedz wtedy np.: „Cieszę się, że nie uderzyłeś Bartka, choć byłeś bardzo zdenerwowany”. A co ze złym zachowaniem dziecka Jeśli malec nie będzie przestrzegał zasad, musi ponieść konsekwencje. Jaki sposób będzie najwłaściwszy? Krzesełko grzecznościowe. Sadzasz na nim malucha na określoną ilość minut (na tyle, ile lat ma dziecko plus 1 minuta). Wcześniej powinnaś powiedzieć smykowi, za co spotkała go kara (np. „Uderzyłeś mnie, więc teraz musisz posiedzieć na krzesełku”). Ważne jest, by dziecko przestrzegało kary, nawet jeśli delikwenta kilka razy musiałabyś przyprowadzać na miejsce. Odebranie przywileju. Może np. tego dnia nie oglądać dobranocki. Ale uwaga: lepiej nie odbierać przywileju długoterminowo, np. na tydzień, bo to zbyt surowa kara. Maluch po tygodniu zakazu już nawet nie bardzo pamięta, za co dostał karę. Konsultacja merytoryczna Beata Chrzanowska-Pietraszak Pedagożka specjalna, psycholożka, psychoterapeutka dzieci i rodzin, prowadzi szkolenia dla rodziców, psychologów i nauczycieli, zakamarkirodzicielstwa.pl
Gdy dziecko na wszystko reaguje płaczem. Jak mu pomóc?
Co robić, gdy dziecko nie potrafi się bronić i we wszystkim ustępuje? Sprawdź, jak możesz mu pomóc - radzi psycholog.
Krzyś ma cztery lata i nie potrafi się bronić. Oddaje zabawkę, którą się akurat bawi, nie poprosi o tę, którą chciałby się bawić. Pozwala się popychać. Jego obrona to płacz. Jak mu pomóc? Renata Niestety, za takie zachowanie dziecka odpowiadają rodzice. Ich obawa przed tym, że ktoś posądzi malca o agresję, a ich samych o błędy wychowawcze, sprawia, że mówią smykowi: „Oddaj”, „Podziel się z kolegą”, gdy tylko jakieś dziecko wyciąga rękę po zabawkę pociechy. Tak działając, uczymy malca ustępowania. A co z dbaniem o dobre samopoczucie? Moim zdaniem Krzyś powinien wiedzieć, że nie zawsze musi oddawać swoją zabawkę dziecku. Poza tym proszę mu powiedzieć, że kiedy inny maluch zabiera mu coś, Krzyś może zawołać mamę na pomoc. To żaden wstyd! Czytaj też: Posłuszne dziecko to nie zawsze szczęśliwe dziecko Konsultacja merytoryczna Beata Chrzanowska-Pietraszak Pedagożka specjalna, psycholożka, psychoterapeutka dzieci i rodzin, prowadzi szkolenia dla rodziców, psychologów i nauczycieli, zakamarkirodzicielstwa.pl
Przedszkolne problemy: nieśmiałość i agresja
Dziecko jest bardzo nieśmiałe lub agresywne? To częste problemy w przedszkolu. Psycholog Beata Chrzanowska-Pietraszuk przekonuje, że można sobie z nimi poradzić. Przeczytaj, jak.
Wiedzę, jak się zachować w różnych sytuacjach, dzieci czerpią od rodziców. Są nie tylko mistrzami obserwacji, ale też najczulszymi barometrami – szybko odkrywają słabości taty i mamy, ich brak konsekwencji, przejmują lęki i obawy. Dlatego zanim przystąpisz do „naprawy” malucha, przyjrzyj się... sobie. To twoje reakcje, postrzeganie świata i oceny innych ludzi są dla dziecka wzorem do naśladowania. Potem sprawdź, co robić, gdy przytrafił wam się jeden z najczęstszych problemów. Nieśmiałość dziecięca Jak wypadnę w przedszkolu? Jak koledzy ocenią to, co powiem? A jak coś mi nie wyjdzie, to inni pewnie będą się śmiać? O tym, czy dziecko jest nieśmiałe, czy nie, wcale nie decyduje tylko temperament. Psycholog Beata Chrzanowska-Pietraszuk mówi – Odpowiedzialnością nie obciążałabym tylko genów. Zdarza się, że dzieci powielają nieśmiałe zachowania rodziców. Dlatego na początek warto odpowiedzieć sobie na pytanie: co takiego robię, że moje dziecko czuje się niepewnie? Jak wygłaszam swoje zdanie? Jak zachowuję się przy obcych? Co czuję, gdy czeka mnie jakieś wyzwanie? Bywa, że nieśmiali rodzice wymagają od dziecka, by było „hej, do przodu” i tym wprawiają je w zakłopotanie. CO MOŻNA ZROBIĆ. Chwalić. Doceniać. Zachęcać. Dać dziecku wiarę w siebie, w swoje możliwości. Używać słów: „potrafisz”, „umiesz”. – Ale nic na siłę! Jeśli maluch nie chce czegoś zrobić, np. recytować wiersza przed rodziną, to lepiej go nie zmuszać – radzi psycholog. Agresja dziecięca Dziecko walnie kogoś pięścią, kopnie, energicznie wyszarpie zabawkę. Mały agresor budzi lęk wśród innych dzieci. Skąd bierze się w nim złość? Często jej źródłem jest brak zrozumienia przede wszystkich swoich uczuć, ale także możliwości. Dziecko w wieku przedszkolnym nie potrafi jeszcze panować nad swoimi emocjami. Jeśli coś go frustruje, denerwuje, może zareagować wybuchem złości, wściekłością - mówi psycholog. Czasem też etykietkę „agresor” przypina się dziecku, które nie zdaje sobie sprawy ze swojej siły. A wtedy zwykłe przytulanie jego koledzy odbierają jak akt agresji. Bo przecież boli! Smykowi trudno walczyć z tą opinią. CO MOŻNA ZROBIĆ. Przede wszystkim należy się zorientować, dlaczego maluch się wścieka. Może reaguje tak, bo coś mu się nie udało? – Trzeba nauczyć go, jak powinien się zachować w takiej sytuacji – podpowiada psycholog. – Pokazać, że z przegraną wiąże się smutek, ale nie trzeba się poddawać. A gdy dziecko złości się, bo nie umie przyjmować odmowy? – Nikt z nas nie lubi, gdy ktoś mówi „nie”. Ale walić z tego powodu kogoś po głowie? Uczmy szacunku do innych. Poprośmy dziecko, aby sobie wyobraziło odwrotną sytuację. Jakby się czuło, gdyby dostało razy tylko dlatego, że powiedziało „nie”? To działa! Powodem agresji mogą być też np. hałas czy światło – w takich warunkach poziom irytacji szybko rośnie. Rada? Nie zabierać szkraba w takie miejsca (np. do dużych sklepów), interweniować, zanim maluch wybuchnie. Jeśli przedszkolak opinię agresora zdobył, bo nie ma kontroli nad swoją siłą, należy pokazać mu, jaka jest różnica między dotykiem a uderzeniem. Świetnie nadaje się do tego zamek lub babka z piasku – na niej może ćwiczyć moc swojego dotyku. Czytaj też: Jak rozwijać inteligencję emocjonalną u dziecka? 5 rzeczy, o których mama przedszkolaka musi pamiętać każdego dnia Chwalisz dziecko za wszystko? Błąd! Nowości w psychologii Konsultacja merytoryczna Beata Chrzanowska-Pietraszak Pedagożka specjalna, psycholożka, psychoterapeutka dzieci i rodzin, prowadzi szkolenia dla rodziców, psychologów i nauczycieli, zakamarkirodzicielstwa.pl
7 prostych kroków do poskromienia złośnika
Zobacz, jak dziecko, które na zakazy i nakazy reaguje agresją, można nauczyć dobrego zachowania.
Niedawno Monika na odmowy czy zakazy reagowała... biciem. Dzisiaj zachowuje się inaczej. Zdarzają jej się chwile buntu (każdy ma przecież prawo do swojego zdania), ale kończą się zwykłym marudzeniem. Jak rodzicom udało się oduczyć dziecko agresji? Zastosowali metodę 7 kroków. Krok 1. Przeanalizuj sytuację Pomyśl, w jakich sytuacjach do wybuchów dochodzi najczęściej i kiedy. Odpowiedz też na pytanie, w jakim miejscu maluch łatwiej wpada w złość: w domu, w sklepie, u dziadków itp. Pomyśl też, jaką formę najczęściej przyjmuje bunt: czy dziecko histeryzuje, krzyczy, rzuca się na podłogę, czy też może reaguje biciem innych? No i wreszcie zastanów się, jak ty reagujesz na dziecięcy gniew (jesteś konsekwentna, czy może ustępujesz). Takie przemyślenia pomogą ci szybciej znaleźć rozwiązanie problemu. Bo jeśli malec np. złości się głównie wieczorami, może po prostu to znak, że jest zmęczony, i wystarczy go wcześniej kłaść spać. Gdy histeryzuje w sklepach, to może na razie na czas zakupów zostawiać go np. z babcią? Krok 2. Ustal jasne granice Dziecko ma prawo się złościć, ale musi to robić w cywilizowany sposób. Dlatego spokojnie wytłumacz mu, że złość to nic złego, ale czasem niewłaściwie się ją wyraża. Jasno określ granice, w jakich malec ma się poruszać, np. może płakać, ale nie wolno mu brzydko mówić czy bić innych. No i koniecznie powiedz, jakie będą konsekwencje jego złego zachowania. Krok 3. Trzymaj się ich Nie możesz liczyć na to, że dziecko po rozmowie od razu przestanie źle się zachowywać. Po pierwsze dlatego, że wpadanie w złość to u niego niemal nawyk. Po drugie, każdy smyk chce sprawdzić, na ile granice ustalone przez rodziców są przesuwalne („A nuż mama tylko mówiła, że nie wolno krzyczeć, ale jak długo pokrzyczę, to znów mi ustąpi?”). Nie ma więc rady: musisz być stanowcza i konsekwentna. Krok 4. Baw się z dzieckiem Dziecko potrzebuje twojej obecności. Im więcej czasu będziesz z nim spędzać na zabawie i wygłupach, tym będzie spokojniejszy i pogodniejszy. A w dobrym humorze trudniej o wybuch wściekłości. Krok 5. Zachowaj spokój Jeśli coś dziecku nakazujesz czy mu odmawiasz, twój ton powinien być stanowczy, ale spokojny. W żadnym wypadku nie krzycz na malucha. Dzieci krzyk rodziców odbierają często jako przejaw pewnej bezradności („Skoro mama krzyczy, to znak, że nie jest pewna tego, co mówi. Jeśli powiercę jej dziurę w brzuchu, to może zmięknie”). Krok 6. Nie dopuść do wybuchu Gdy widzisz, że maluch już zdążył się „nakręcić”, spróbuj wyhamować jego emocje. Przypomnij mu o waszej rozmowie, o tym, jakie zasady panują u was w domu. A jeśli dziecko mimo to się nie uspokoi i np. spróbuje cię uderzyć, zatrzymaj jego rękę w locie. Krok 7. Pokaż inny sposób wyrażania emocji Kiedy dziecko wybuchnie, spróbuj nazwać jego uczucia: „Wiem, że się zezłościłaś, bo nie pozwoliłam ci oglądać bajki”. Takie wyjaśnienie ułatwi maluchowi zrozumienie i opanowanie sytuacji. Podsuń też mu sposób na rozładowanie złości (np. niech chwyci cię za ręce i podskakuje tak długo, jak długo czuje wściekłość). A kiedy emocje opadną, dziecko łatwiej dostosuje się do twoich poleceń. I wkrótce przekona się, że wcale nie tak trudno zapanować nad złością. Zupełnie tak, jak przekonała się o tym mała Monika. Czytaj też: 5 rzeczy, których warto nauczyć dzieci, dopóki są małe Konsultacja merytoryczna Beata Chrzanowska-Pietraszak Pedagożka specjalna, psycholożka, psychoterapeutka dzieci i rodzin, prowadzi szkolenia dla rodziców, psychologów i nauczycieli, zakamarkirodzicielstwa.pl
Skąd się bierze agresja dziecięca u 2-3-latków?
Twój dwulatek wpada w złość i jest agresywny w stosunku do najbliższych i rówieśników? To naturalne w jego wieku. Dziecko chce być bardziej samodzielne, a jednocześnie napotyka na wiele trudności, których nie może pokonać. Dlatego szczypie, bije, ciągnie za włosy i gryzie. Sprawdź, jak poradzić sobie z agresją u dziecka.
Mój 2,5-letni synek, gdy jest w złym humorze, wpada w wściekłość. Gryzie, bije z całej siły i wrzeszczy. To samo dzieje się w piaskownicy, gdy inne dziecko nie chce mu oddać swojej zabawki. Boję się, że wychowuję małego potwora. Sylwia S. z Warszawy Dlaczego dziecko jest agresywne? Przyczyn agresji u dziecka jest wiele i nie zawsze są one być oczywiste dla jego rodziców. Najczęstsze to: 1. Nieumiejętność radzenia sobie z emocjami Kilkulatek nie rozumie i nie umie opanować złych emocji, nie radzi sobie z przeciwnościami, nie potrafi jeszcze żyć w grupie – taką wiedzę zdobędzie dopiero z czasem. Frustrację wywołują w nim również stawiane mu ograniczenia. Dążąc do własnej niezależności i jednocześnie nieustannie słysząc zakazy i nakazy, którym musi się podporządkować, malec denerwuje się i wyraża to w sposób agresywny. 2. Zaburzenia rytmu dnia W życiu dziecka niezwykle ważny jest rytm dnia - o stałej porze bawi się, je, idzie spać. Wszelkie zakłócenia tego rytmu, czyli na przykład brak popołudniowej drzemki, głód z powodu opóźnionego obiadu i inne niezaspokojone potrzeby dziecka, mogą być źródłem nerwów. Także złe samopoczucie, będące często zwiastunem choroby, może wywołać agresję. 3. Nieodpowiednie wzorce zachowań Jeśli rodzice, inni dorośli lub rówieśnicy zachowują się agresywnie, arogancko i wybuchowo, dziecko najprawdopodobniej będzie ich naśladować. Przyjrzyj się zachowaniu swojemu i taty dziecka - może nieświadomie wy wprowadzacie nerwową atmosferę? 4. Błędy rodziców Czasami przyczyną agresji u dziecka są błędy w wychowaniu – zakazy i uniemożliwienie dziecku podejmowania samodzielnych decyzji lub wręcz przeciwnie — pozwalanie na zbyt wiele. Jeśli z kolei będziemy poświęcać maluchowi za mało czasu, bardzo prawdopodobne, że agresją spróbuje on zwrócić na siebie uwagę rodziców. Sposoby rodziców na agresję dziecka Przede wszystkim postaraj się odnaleźć i zlikwidować źródło dziecięcej agresji. Kiedy malcowi znowu przytrafi się atak agresji nie trać cierpliwości: po wybuchu dziecka spokojnie tłumacz mu, że takie zachowanie jest niedopuszczalne. Postaraj się uświadomić dziecku, że robi przykrość najbliższym. Trzymaj nerwy na wodzy – twój krzyk nie pomoże na agresję malca. Zawsze kontroluj zachowania swojej pociechy – każdemu maluchowi może się zdarzyć, że straci panowanie nad sobą i swoimi uczuciami. A jeśli już postanowisz malucha ukarać, koniecznie poczekaj, aż będziecie sami – karcenie dziecka w obecności innych osób upokarza go i budzi kolejne złe emocje i agresywne nastawienie do świata. I najważniejsze: doceniaj dziecko, gdy jest grzeczne, przede wszystkim w trudnych dla niego sytuacjach, i głośno chwal. Naucz je, że swój gniew może wyrazić w rozmowie lub poprzez zabawę ruchową, a nie tylko poprzez agresję. Czytaj też: Agresja dzieci to problem naszych czasów - mówi Eve Ainsworth, autorka książki "7 dni"
Gryzie, zrzuca jedzenie ze stołu, rozlewa picie. Przysięgłabyś, że robi to złośliwie, tymczasem... wcale tak nie jest. A więc jak?
Czy to nie złośliwość? Gdy mu na coś nie pozwalasz, dziecko potrafi cię boleśnie ugryźć. Albo strąca jedzenie z talerzyka i powtarza to, gdy zorientuje się, iż to cię denerwuje. Przysięgłabyś, że robi to specjalnie... Kilkunastomiesięczne dziecko w swych poczynaniach kieruje się chęcią poznawania świata, potrzebą eksperymentowania, sprawdzania, także twoich reakcji. Nie jest jeszcze w stanie wczuć się w sytuację drugiej osoby i nie rozumie, że sprawia komuś przykrość. Ból, którego dziecko samo nie odczuwa, jest dla niego abstrakcją. Nie gryzie więc, żeby ci przysporzyć cierpień. Robi to, by zobaczyć, jak krzykniesz – bo to zabawne, ciekawe i jakże skuteczne. Dziecko uświadamia sobie, że swym postępowaniem można skłonić cię do określonego zachowania. „Czy jak ugryzę, to mama krzyknie?” – dziecko patrzy, co się zdarzy. A następnym razem znowu gryzie, by sprawdzić, czy zareagujesz w podobny sposób. Czasem kieruje nim też potrzeba wyładowania złości. Roczne dziecko ma niewiele możliwości, by wywierać wpływ na rodziców. Jeśli nie chcesz dać mu telefonu do zabawy, nie jest w stanie ci go wyrwać, nie umie argumentacją przekonać, że powinien go dostać. Zostaje mu krzyk, a złość wywołana bezradnością musi znaleźć ujście: dziecko gryzie, bije. Jest w tym też troszkę próbowania sił: „Jak głośno muszę krzyknąć, żeby mama uległa?”. Zrzucając jedzenie, dziecko także... poznaje prawa grawitacji. Gdyby nie eksperymentowało w ten sposób, nie mogłoby się prawidłowo rozwijać. Złośliwe dziecko - jak reagować? Większość zachowań dziecka spowodowana jest ciekawością świata, której zaspokajanie jest potrzebne do prawidłowego rozwoju. Mów jasno i prosto: „Widzę, że podoba ci się zrzucanie jedzenia, ale tak nie wolno robić. Jedzenie trafia do buzi, a nie na ziemię”. Odwróć uwagę dziecka, np. podaj mu ciekawą zabawkę, odsuń miseczkę z jedzeniem. Nie krzycz. Zamiast pokazywać, jak łatwo cię sprowokować, reaguj spokojnie. W ten sposób uczysz dziecko, jak można się zachowywać. Staraj się podchodzić do tego ze zrozumieniem. Zawsze, kiedy dziecko zrobi coś, co wydaje ci się złośliwe, zanim się zdenerwujesz, przypomnij sobie, że tak naprawdę motywy jego działania są zupełnie inne! Gdy czujesz, że zaraz oddasz, uspokój się. Policz do dziesięciu, weź kilka głębokich oddechów. Tak będzie lepiej dla was obojga! Rodzice pytają o złośliwe zachowanie dziecka, ekspert odpowiada Co robić, gdy dziecko w złości gryzie? Czy ugryźć je też, by mu pokazać, że to naprawdę boli? Katarzyna Floryan psycholog, w Uniwersytecie dla Rodziców w Warszawie prowadzi terapię dzieci i wspiera rodziców w trudnościach wychowawczych: Pomysł gryzienia małego dziecka i to przez mamę – nie jest dobry, podobnie jak dawanie za gryzienie klapsów. Nie da się oduczyć malucha pewnych zachowań, kiedy rodzic je powtarza! Gryząc mocno i ze złością, daje się wzór oraz przyzwolenie na agresję. To schodzenie do poziomu dziecka, w złym tego słowa znaczeniu. Maluszek ugryziony przez mamę, osobę najbliższą i kochaną, poczuje się zdezorientowany, zagubiony. Z kolei ugryzienie lekkie i z uśmiechem jest zaproszeniem do zabawy w gryzienie. Lepiej powiedzieć spokojnie i stanowczo: „Tak nie wolno, to boli”. Mimiką i tonem głosu wyrazić niezadowolenie z zachowania dziecka, po czym odwrócić jego uwagę. Zobacz też: Jak być szczęśliwą mamą zbuntowanego dwulatka?