Jak często ciężarna powinna odwiedzać ginekologa?
Przyszła mama powinna odbyć w ciąży około 10 wizyt. Ich harmonogram wraz z badaniami diagnostycznymi oraz konsultacjami medycznymi jest ściśle określony i taki sam dla każdej kobiety w ciąży (u której przebiega ona bez powikłań). Kiedy powinnaś pójść na wizytę do ginekologa?
Kobieta w ciąży standardowo powinna być konsultowana nie rzadziej niż co 3-4 tygodnie. Należy podkreślić, że wizyty kontrolne są bardzo ważne, gdyż pozwalają ocenić, czy ciąża rozwija się prawidłowo, a mama jest w dobrej formie. Gdy ciężarna ma wątpliwości bądź dzieje się coś niedobrego z nią lub dzieckiem, powinna jak najszybciej skontaktować się z ginekologiem. W uzasadnionych przypadkach wizyty odbywają się częściej lub rzadziej, jednak zawsze decyduje o tym lekarz prowadzący ciążę. View Ediplayer on the source website Pierwsza wizyta ciążowa Zgodnie z harmonogramem pierwsza wizyta powinna odbyć się do 10. tygodnia ciąży lub w chwili pierwszego zgłoszenia się. Najlepiej jednak, gdy jest przeprowadzona między 7. a 8. tygodniem ciąży. W czasie pierwszego spotkania z ginekologiem sprawdzi on stan zdrowia i samopoczucie ciężarnej. W tym celu wykona ogólne badanie podmiotowe i przedmiotowe, badanie cytologiczne, pomiar ciśnienia tętniczego krwi oraz badanie piersi. Ponadto określi on masę ciała, wzrost oraz ryzyko ciążowe. Kobieta w ciąży powinna być wtedy poinformowana również o możliwości wykonania badań w kierunku wad uwarunkowanych genetycznie. Na wizycie lekarz zachęci także do zdrowego stylu życia. WAŻNE! Chociaż ciążę może prowadzić również położna, konsultacja u ginekologa jest w tym okresie niezbędna. Kolejne wizyty w I oraz w II trymestrze ciąży Druga wizyta powinna odbyć się w 11–14. tygodniu ciąży. Oprócz badania podmiotowego i przedmiotowego, pomiaru ciśnienia i masy ciała, lekarz ponownie oceni ryzyko ciążowe, a dodatkowo także oceni ryzyko i nasilenie objawów depresji. Kolejna wizyta kontrolna powinna odbyć się w 15–20. tygodniu ciąży, następna w 18–22. tygodniu ciąży. Drugi trymestr ciąży kończy wizyta w 21–26. tygodniu ciąży, gdy przyszła mama powinna rozpocząć edukację przedporodową, czyli zacząć chodzić na zajęcia szkoły rodzenia. Podczas tej wizyty lekarz po raz pierwszy oceni czynność serca płodu. WAŻNE! Jeśli ciążę prowadzi położna, ostatnia konsultacja odbywa się w 24–26. tygodniu ciąży. Wizyty w III trymestrze ciąży W kolejnym trymestrze wizyta kontrolna u ginekologa powinna odbyć się w 27–32. tygodniu ciąży. Podczas kolejnej wizyty, czyli w 33–37. tygodniu ciąży, lekarz ginekolog po raz pierwszy ocenia ruchy płodu. Następna wizyta odbywa się w 38–39. tygodniu ciąży. Ostatnia wizyta powinna odbyć się już po 40. tygodniu ciąży, czyli tuż po terminie porodu. Jeśli wynik KTG i USG oraz ruchy płodu są prawidłowe, następne badanie będzie wykonane za 7 dni. Poród powinien mieć miejsce przed końcem 42. tygodnia ciąży.
Bielactwo u dzieci – białe plamki na skórze, które trzeba chronić przed słońcem [FOTO]
Bielactwo u dzieci to choroba polegająca na niedoborze lub braku pigmentu w organizmie. Najczęściej objawia się po 10 roku życia i ma postać odbarwionych plamek na skórze, mogących się z czasem rozrastać na większym obszarze ciała. Nie ma na nią skutecznego lekarstwa, chociaż można ograniczać jej rozprzestrzenianie się. Wymaga maksymalnej ochrony skóry dziecka przed słońcem.
Bielactwo u dzieci najczęściej przybiera postać odbarwionych plam na skórze twarzy, dłoniach, kolanach, łokciach i narządach płciowych. Choroba nie boli, nie jest zaraźliwa, jednak może być ze względów estetycznych sporym obciążeniem psychicznym. Trudno także przewidzieć jej przebieg – białych plam może szybko przybywać, ale równie dobrze mogą się nie powiększać i nie powstaną kolejne. Bielactwo u dzieci: charakterystyka choroby objawy przyczyny diagnoza leczenie albinizm Na czym polega bielactwo u dzieci Bielactwo (z łac. vitiligo) to choroba wynikająca z braku melaniny, czyli pigmentu odpowiadającego za barwę m.in. skóry, włosów oraz tęczówki oka. Im jest jej więcej, tym jest ich ciemniejszy odcień. Melanina jest produkowana przez melanocyty – komórki barwnikowe skóry. Kiedy w organizmie zaczyna ich brakować, dochodzi do bielactwa. Wyróżniamy bielactwo: nabyte (większość przypadków) i wrodzone (albinizm, występujący od urodzenia, bardzo rzadki). Początki bielactwa nabytego u dzieci objawiają się zazwyczaj po 10. roku życia albo i później. Częściej występuje ono u dziewczynek. Choroba objawia się w postaci odbarwionych, bladych plam. Jest kilka form bielactwa: ogniskowe – kilka jasnych miejsc na skórze, uogólnione – zmiany występują na większym obszarze skóry, symetryczne – skóra jest odbarwiona symetrycznie, często na palcach, nadgarstkach, dłoniach, w okolicy ust i oczu, co powoduje wrażenie odbicia lustrzanego zmian. Objawy bielactwa u dzieci Zmiany mogą pojawić się na różnych częściach ciała. Najbardziej prawdopodobne jest, że powstaną na twarzy, rękach, w pachwinach, w okolicy łokci i kolan, a także wokół skóry naokoło otworów – oczu, pępka, w okolicy narządów płciowych. Choroba rozwija się stopniowo: najpierw skóra jest bardzo jasna, różowa, następnie pojawiają się małe odbarwione jaśniejsze plamy, plamy stopniowo mogą się powiększać, łączyć ze sobą i zajmować większy obszar ciała, są różnego kształtu i wielkości, najczęściej plamy widoczne są na środku czoła, twarzy (wokół ust i powiek), na dłoniach, stopach, przedramionach, skórze okolic bioder i narządów płciowych, odbarwienia skóry mogą pojawiać się w miejscu oparzeń, otarć lub zacięć skóry. Zmiany nie powodują podrażnień, swędzenia lub łuszczenia naskórka. Oto zdjęcie rąk z bielactwem: fot. Adobe Stock Niektóre dzieci chorujące na bielactwo mogą mieć też inne objawy – przedwczesne siwienie włosów czy utratę pigmentu w tęczówce. Mogą pojawić się choroby wzroku lub/i połączone z zaburzeniami słuchu. Przyczyny bielactwa u dzieci Przyczyną choroby są zaburzenia prawidłowego wytwarzania (tzw. procesu melanogenezy) i rozłożenia barwnika skóry, czyli melaniny. Melanina odgrywa bardzo ważną rolę, gdyż chroni głębsze warstwy skóry przed promieniowaniem ultrafioletowym. Pod wpływem słońca barwi skórę na odcienie brązu, zwiększając w ten sposób jej ochronę. U osób zdrowych melanina rozkłada się równomiernie, dzięki czemu skóra jest jednolicie zabarwiona. W bielactwie proces ten jest zaburzony lub w ogóle niemożliwy, przez co skóra w pewnych miejscach jest odbarwiona, a jej karnacja – nienaturalnie jasna. W przypadku bielactwa nabytego powodem jego powstania jest obumieranie komórek wytwarzających melaninę. Przyczyną bielactwa wrodzonego jest niedobór lub brak melaniny. Dokładna przyczyna bielactwa nie jest znana. Bierze się pod uwagę kilka okoliczności: uwarunkowania genetyczne, proces autoimmunologiczny – dochodzi do niszczenia komórek barwnikowych skóry (tzw. melanocytów) przez własne komórki odpornościowe organizmu zwane autoprzeciwciałami, silne emocje, stres, <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/zdrowie/oparzenie-sloneczne-ile-trwa-w-zaleznosci-od-stopnia-29070-r1/">oparzenia słoneczne, występowanie innych chorób autoimmunologicznych w rodzinie (np. <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/nadczynnosc-tarczycy-jak-leczyc-planujac-ciaze-1349-r22/">nadczynność tarczycy, niedokrwistość złośliwa, toczeń rumieniowaty,<a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/przedszkolak/zdrowie/cukrzyca-typu-1-atakuje-dzieci-czym-ja-leczyc-i-czy-mozna-ja-wyleczyc-26622-r1/"> cukrzyca, łysienie plackowate). Diagnoza bielactwa u dzieci W przypadku podejrzenia, że pojawiające się na skórze dziecka odbarwienia są plamami bielaczymi, konieczne jest udanie się do lekarza pediatry lub dermatologa. Aby potwierdzić diagnozę, lekarz wykonuje: ogląd skóry, może użyć lamp z promieniowaniem ultrafioletowym, czasami konieczna jest biopsja, szczegółowy wywiad, aby ustalić, czy odbarwienia nie powstały wskutek oparzenia lub wysypki, badanie krwi w kierunku cukrzycy, problemów z tarczycą, które mogą mieć wpływ na rozwój bielactwa. Leczenie bielactwa u dzieci Jak dotąd specjaliści nie znaleźli lekarstwa na bielactwo. Efekty choroby są nieodwracalne i ciężko je usunąć. Leczenie jest trudne i długotrwałe. Skuteczność terapii uzależniona jest od indywidualnych cech skóry i przebiegu choroby. Chodzi przede wszystkim o zatrzymanie postępu choroby i repigmentację powstałych zmian. U dziecka dotkniętego bielactwem stosuje się: leki i maści na złagodzenie objawów (kortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny, pochodne witaminy D3), naświetlania skóry za pomocą specjalistycznych lamp UVA, leczenie chirurgiczne polegające na przeszczepie melanocytów pobranych ze zdrowej skóry w obszary skóry odbarwionej. Dzięki temu choroba może się wolniej rozwijać. To bardzo istotne, gdyż zmiany skórne u dzieci są często powodem problemów z ich samoakceptacją, lęków i depresji. Przy niedostatecznej ochronie skóry lub braku odpowiednich okularów przeciwsłonecznych, choroba może doprowadzić do pojawienia się: oparzeń słonecznych, raka skóry, pogorszenia wzroku, ślepoty. View Burdaffi on the source website Skrajna postać bielactwa u dzieci – albinizm Bielactwo wrodzone, zwane albinizmem, jest chorobą genetyczną i oznacza wrodzoną niezdolność organizmu do wytwarzania pigmentu w skórze, włosach i tęczówce oka. W efekcie maluch, który przychodzi na świat, ma bardzo jasną skórę, białe włosy, rzęsy i brwi. Albinizm występuje bardzo rzadko i zdarza się zaledwie raz na 10 tys. tysięcy narodzin. Wyjątkiem jest Tanzania, gdzie rodzi się 1 albinos na 200 dzieci. Choroba zazwyczaj ujawnia się zaraz po urodzeniu i już patrząc na niemowlę, można stwierdzić, czy jest ono albinosem. Dzieci dotknięte albinizmem wrodzonym mają charakterystyczny wygląd: bardzo jasny kolor skóry z często widocznymi naczyniami krwionośnymi podskórnymi, włosy, brwi oraz rzęsy nie ciemnieją i pozostają jasne, mleczno-żółte przez całe życie, tęczówka oka może być bezbarwna, przez co oko ma kolor różowy lub czerwony. Niemowlę z albinizmem: fot. Adobe Stock Albinizmu nie można wyleczyć. Niedobór melaniny powoduje, że skóra nie jest odporna na działanie promieni słonecznych i jest bardziej narażona na nowotwory. Koniecznością jest noszenie odzieży ochronnej i unikanie nasłonecznienia skóry oraz stosowanie preparatów przeciwsłonecznych z wysokim filtrem UV. Bardzo często albinizm wymaga leczenia okulistycznego i częstych kontroli skóry u dermatologa. Źródło: J. Maciejewska, Bielactwo, "Medycyna Praktyczna", 2017 Zobacz także: <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/zakupy/okulary-przeciwsloneczne-dla-dziecka-czy-dziecko-musi-nosic-okulary-przeciwsloneczne-18049-r1/">Okulary słoneczne dla dzieci: które najlepiej chronią oczy? [SPRAWDZONE MARKI I MODELE] <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/niemowle/pielegnacja/jaki-krem-z-filtrem-dla-dziecka-w-roznym-wieku-mowi-dermatolog-22961-r1/">Jak dobrać krem z filtrem UV do wieku dziecka? (a kiedy nie wolno go używać?) <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/pielegnacja/krem-z-filtrem-mineralnym-fizycznym-co-to-takiego-14583-r1/">Filtry mineralne czy chemiczne – które lepsze i bardziej bezpieczne?
Badania genetyczne dziecka. Kiedy je wykonać i jaki jest ich koszt?
Badania genetyczne dziecka pozwalają na wykrycie genetycznych zmian w DNA, które mogą prowadzić do rozwoju różnych chorób. Takie badania przeprowadza się też u potencjalnych rodziców. Wykonuje się je po to, aby wiedzieć, czy dziecko, które przyjdzie na świat, będzie zdrowe.
Badania genetyczne służą temu, aby w porę wykryć nieprawidłowości i zapobiec dalszemu rozwojowi choroby. U chorego dziecka pozwalają na postawienie diagnozy i poznanie przyczyny niepokojących objawów, zaś u zdrowych noworodków pozwalają na wprowadzenie ewentualnych profilaktycznych kroków, które nierzadko ratują dzieciom życie. Warto wiedzieć, że badania genetyczne można przeprowadzić też w trakcie ciąży lub niedługo po urodzeniu dziecka, co pozwoli na wczesne wykrycie ewentualnego schorzenia i szybkie podjęcie leczenia. Spis treści: Badania genetyczne przed poczęciem Kiedy wykonać badania genetyczne dziecku? Badania genetyczne na autyzm Jak wykonuje się badania genetyczne? Jaki jest koszt badań genetycznych? Badania genetyczne przed ciążą Badania genetyczne można zrobić także u obojga rodziców przed planowanym poczęciem dziecka. Są wykonywane po to, aby dowiedzieć się, czy dziecko nie będzie obciążone wadą genetyczną. Jeśli badania wykażą, że oboje rodzice są nosicielami jakiejś choroby, mogą oni dowiedzieć się jak najwięcej o tym, co może oznaczać posiadanie dziecka z chorobą genetyczną, a także uzyskać informacje o badaniach prenatalnych, które pozwalają na wykrycie wad genetycznych płodu i ocenić stan jego zdrowia. Warto wiedzieć, że choroby wrodzone nie zawsze poznaje się od razu. Bywa i tak, że dziecko rodzi się zdrowe i nie ma żadnych objawów choroby, co więcej osiąga nawet bardzo dobre wyniki w skali Apgar (używanej do określenia stanu noworodka) i nie ma u niego podejrzeń dotyczących ciężkiej choroby genetycznej. Pierwsze objawy takiej choroby mogą pojawić się po kilku miesiącach do nawet kilku lat życia. Kiedy wykonać badania genetyczne dziecku? Lekarze są zdania, że najlepszą porą na wykonanie badań genetycznych u dzieci jest okres noworodkowy (pierwsze 28 dni życia) oraz czas do ukończenia 10 tygodnia. Im wcześniej jednak takie badania zostaną przeprowadzone, tym lepiej. Dzięki temu, że badania genetyczne noworodka pozwalają na wykrycie choroby wrodzonej na bardzo wczesnym etapie, lekarze mogą szybko wdrożyć odpowiednie leczenie, a rodzice dbać o jak najlepszy rozwój dziecka. Warto wiedzieć, że badanie genetyczne dziecka można wykonać już w drugiej dobie życia noworodka. Jeśli badania wykryją chorobę wrodzoną, działania można podjąć natychmiast, a to pomoże zapobiec rozwojowi kolejnych objawów danego schorzenia. Badania genetyczne na autyzm Badania genetyczne na autyzm służą poznaniu prawdopodobnej przyczyny zaburzeń dziecka. Należy pamiętać, że autyzm nie jest chorobą, lecz zespołem objawów, dlatego też nie zawsze udaje się poznać ich podłoże. Badania pozwalają na wykrycie lub wykluczenie współwystępujących z autyzmem problemów zdrowotnych, które są istotne w diagnozie. Dzięki nim można: dowiedzieć się, z jakim zaburzeniem ma się do czynienia, wprowadzić odpowiednie leczenie bądź terapię, zastosować odpowiednią dietę, dowiedzieć się, czy zaburzenia da się zatrzymać, oszacować czy podobne zaburzenia mogą wystąpić u rodzeństwa noworodka. Warto jednak wiedzieć, że choć badania genetyczne są bardzo ważne i zalecane przez medyków, to nie są wystarczające do tego, aby stwierdzić autyzm. Podstawą do stwierdzenia autyzmu stanowi szczegółowe badanie przeprowadzone przez zespół psychiatrów, psychologów i pedagogów. Diagnozę stawia się na podstawie szczegółowego wywiadu o dotychczasowym przebiegu rozwoju dziecka z podejrzeniem autyzmu, przeprowadzanego z rodzicami lub opiekunami oraz obserwacji zachowania dziecka, a także badania psychiatrycznego i psychologicznego. Jak wykonuje się badania genetyczne? Badania genetyczne wykonuje się na podstawie pobranego materiału zawierającego DNA: z krwi (pobranej jak na morfologię, albo z kropli naniesionej na bibułę – zgodnie z zaleceniami zestawów z laboratorium), z wymazu z wewnętrznej części policzka – pobrany zawsze po wypłukaniu ust i pozbyciu się resztek pokarmowych z jamy ustnej. Czas oczekiwania na wyniki testu waha się od kilku dni do kilku tygodni. Jaki jest koszt badań genetycznych? Koszt badań genetycznych jest uzależniony od tego czy wykonuje się je na własną rękę, czy są zlecone przez lekarza, w ramach tzw. porady genetycznej. Jeśli są robione z polecenia lekarza, płaci za nie NFZ. W innych przypadkach koszt badań pokrywa się indywidualnie. Ceny badań genetycznych wahają od 200 złotych do nawet kilkunastu tysięcy złotych. Źródło: https://przystaneknauka.us.edu.pl/artykul/genetyczne-uwarunkowania-autyzmu, badamydzieci.pl/autyzm-badania-genetyczne, testdna.pl, zdrowegeny.pl, szpitaldworska.pl Zobacz także: Kiedy wykonać USG prenatalne? Czy szczepienia wywołują autyzm? Badania prenatalne z krwi
WYNIKI Wygraj badanie genetyczne! Konkurs „Noworoczne postanowienia z Vitagenum”
Weź udział w konkursie „Noworoczne „postanowienia z Vitagenum” - dodaj zdjęcie, która obrazuje wasze noworoczne postanowienia związane ze zdrowiem. Do wygrania 3 badania genetyczne w Laboratorium Genetycznym Vitagenum.
Wkrótce Paulina Sykut-Jeżyna zostanie mamą (kiedy przeprowadzaliśmy wywiad, była w szóstym miesiącu ciąży). Prezenterka opowiada nam o przygotowaniach do narodzin małej Róży i zdradza, jak zachować formę podczas ciąży.
Pamiętasz, co poczułaś, gdy dowiedziałaś się, że będziesz mamą? Zawsze jest to zaskoczenie, nawet jeśli przygotowujemy się do macierzyństwa. Mój organizm jest punktualny, więc szybko zorientowałam się, że coś się dzieje. W zasadzie od razu, kiedy zaszłam w ciążę, czułam się inaczej. Pamiętam, że pierwszego dnia cyklu jechałam do pracy rowerem. Przystanęłam i zaczęłam liczyć dni. Oczywiście czułam, że „ciągnie” mnie brzuch, mam obolałe piersi, ale to były pierwsze objawy ciąży, a nie zbliżającego się okresu. Jeszcze tego samego dnia mój mąż kupił dwa testy ciążowe, które tylko potwierdziły przeczucia. Kiedy spełnia się marzenie o ciąży, wiele kobiet najpierw jest przerażonych. Jak było u ciebie? Dokładnie tak samo (śmiech), choć do macierzyństwa szykowałam się już od jakiegoś czasu. Gdy ochłonęłam, oboje z Piotrem byliśmy bardzo szczęśliwi i przejęci. Wiem, że będzie to dla mnie duże i najważniejsze życiowe wyzwanie, i bardzo mnie ono cieszy! Przed ciążą startowałaś w maratonach i triatlonie. Jak dziś wygląda twoja aktywność? Nie chciałam rezygnować ze sportu. Zanim jednak zdecydowałam się na ćwiczenia, skonsultowałam się z lekarzem. Musiałam wyhamować i teraz wszystko robię z myślą o córeczce, która reaguje na wszystkie bodźce: moje samopoczucie, na to, co zjem, ile wypoczywam i jak się ruszam. Postawiłam na aktywność, która nie wymaga wysiłku i nie obciąża organizmu. Chodzę na basen, który nie tylko odpręża, ale także świetnie przygotowuje ciało do porodu. Pływam krytą żabką, żeby się nie forsować, i wykonuję ćwiczenia z płetwami, by wzmocnić nogi i pupę. Swoje aktywności konsultuję też z profesjonalną trenerką i dietetykiem kobiet w ciąży, Edytą Litwiniuk. Jesteś w szóstym miesiącu ciąży, a wciąż masz perfekcyjną sylwetkę. Jak to robisz? To na pewno zasługa genów, ale i odpowiedniej diety. Wielu dziewczynom wydaje się, że ciąża to czas, kiedy można jeść za dwoje, a taka liczba kalorii nie jest nam potrzebna. Dostosowałam menu do mojego stanu. Jem zdrowo, więc nie mam prawa się roztyć, choć brzuszek na pewno mi jeszcze urośnie. Całe szczęście nie mam zachcianek, więc nie wysyłam w nocy męża do sklepu po lody czy czekoladę. Liczę kalorie i dbam, by posiłki były pełnowartościowe. Kiedy nie mam czasu na ich przygotowywanie, korzystam z cateringu pudełkowego dla ciężarnych i mam karmiących. Jakiś czas temu wieprzowinę zastąpiłam drobiem, ale mięso jem dwa razy w tygodniu. Stawiam głównie na kasze, ryż i dużą ilość warzyw. Jeśli mam ochotę na słodkie, sięgam po owoce, a nie batoniki. Od kilku lat nie jem produktów zawierających gluten. Jak wygląda śniadanie przyszłej mamy? Kiedyś zaczynałam dzień od szklanki ciepłej wody z cytryną. Teraz szybko robi mi się niedobrze, więc nie zwlekam z posiłkiem. Często jem gotowane na wodzie płatki ryżowe z dodatkiem malin, bananów i miodu. W ciągu dnia wyciskam sobie sok z buraków, do którego dodaję pietruszkę, marchewkę lub jabłko. Uwielbiam też warzywa na parze i sezonowe owoce. Staram się dostarczyć mojej Róży jak najwięcej naturalnych witamin. Imię dla córki wymyśliliście razem z mężem? Imiona naszych dzieci ustaliliśmy już dawno, w końcu jesteśmy z Piotrem od 18 lat. Synowi dalibyśmy na imię Stanisław, po moim zmarłym tacie. Imię Róża zawsze mi się podobało. Piotrowi też. Żartujemy sobie czasem, że dziewczynka o tak wdzięcznym imieniu musi być równie wyjątkowa jak ten kwiat. Masz 35 lat i wykonałaś dodatkowe badania genetyczne. Zaproponował mi je lekarz. Stwierdziłam, że jestem w wieku progowym i skoro mam możliwość ich przeprowadzenia, to z niej skorzystam. Wykonałam najnowocześniejsze obecnie na rynku badanie z krwi, które zostało wysłane do analizy do USA. Na jego podstawie już po dwóch tygodniach specjaliści nie tylko wskazali płeć naszego dziecka, ale także wykluczyli choroby i nieprawidłowości. Różyczka jest zdrowa, pięknie się rozwija. To najwspanialsza wiadomość. Zastanawiałaś się już nad formą porodu? Nie jest jeszcze wiadomo, czy uda mi się urodzić siłami natury. Wiem natomiast, że będę rodzić w państwowym szpitalu, pod okiem mojego lekarza, a przy okazji świetnego specjalisty. Za dodatkową opłatą możemy też wynająć pojedynczy pokój, żeby po narodzinach Róży mieć trochę spokoju i czasu dla siebie. Nie wyobrażam sobie, że Piotra mogłoby nie być w tak ważnym momencie. Chcemy przeżyć cud narodzin razem. Na razie jednak zastanawiamy się nad szkołą rodzenia i powoli kompletujemy wyprawkę. Kto jest dla ciebie największym autorytetem w temacie macierzyństwa? Jestem Zosią samosią i sama lubię dochodzić do pewnych rzeczy. Czytam książki, artykuły w internecie, rozmawiam z koleżankami. Dużo praktycznych informacji przekazała mi moja mama, która jest skarbnicą wiedzy. Wiele razy opowiadała nam o naszym dzieciństwie i zdradzała sposoby m.in. na uporczywe kolki i wypryski na niemowlęcej skórze. Tę wiedzę mam w małym palcu! Paulina Sykut-Jeżyna Karierę telewizyjną zaczynała w programie muzycznym „Idol”. Jest pogodynką Polsatu, ale także gospodynią „Tańca z Gwiazdami” i prowadzącą „Must Be the Music”. Jej mężem jest biznesmen Piotr Jeżyna. W grudniu (2016) zadebiutuje w roli mamy.
Schudnij na zdrowej diecie – wywiad z dietetyczką
Białkowa, kopenhaska, owocowa, jaglana... Masz mnóstwo odchudzających diet do wyboru. Jednak korzystanie z takiego gotowca nie zapewni ci zdrowia, trwałych efektów i zgrabnej sylwetki na dłużej. Potrzebujesz najskuteczniejszej i jednocześnie zdrowej diety.
Ciągle słyszymy o nowych dietach, dzięki którym można szybko schudnąć – 5 albo i 8 kilogramów w miesiąc. Rzecz w tym, że w zdrowym odchudzaniu wcale nie chodzi o bicie rekordu prędkości, ale o to, by wyrobić sobie zdrowe nawyki żywieniowe. Klucz do sukcesu kryje się też w proporcjach. Jak poznać te najwłaściwsze dla mnie? Zapytałam o to Annę Jelonek, dietetyczkę. Którą dietę odchudzającą wybrać, by wrócić do formy po ciąży? Nie jestem za tym, żeby polecać jakąkolwiek gotową dietę, bo ona kojarzy nam się z ograniczeniami. Uważam, że kluczowe znaczenie ma indywidualny sposób odżywiania się. Nie ma jednej diety, która byłaby dobra dla wszystkich. Tu trzeba kierować się wiekiem, masą ciała, proporcjami, poziomem aktywności fizycznej. Ważne też jest, ile kobieta przytyła w ciąży, czy to było 10–12 kg (czyli zgodnie z zaleceniami WHO), czy też więcej... Bo jeśli młoda mama ma 20–30 kg nadwagi, to trzeba najpierw ustalić, z jakiego powodu przytyła tak dużo. Czy winowajcą był większy apetyt, czy jakiś aspekt zdrowotny, o którym do tej pory nie wiedziała. Nawet zły sposób odżywiania się jeszcze przed ciążą ma tu znaczenie. Jeśli kobieta stosowała głodówki albo diety-cud, chudła 10 kg, a potem przybierała 20 kg, to metabolizm jest już mocno spowolniony. U takich osób w ciąży, nawet gdy jedzą normalne porcje, może się pojawić efekt jo-jo. Sięganie po gotową dietę nie załatwi sprawy, jeśli najpierw nie ustalimy, co powoduje tycie, albo co utrudnia zrzucenie nadwagi. Najlepiej, by tropieniem winowajcy zajął się dietetyk. Zobacz: Ciało po ciąży - co zniknie, a co zostanie na zawsze Czy do wizyty u dietetyka trzeba się jakoś przygotować? Warto przypomnieć sobie, kiedy dokładnie pojawiły się problemy z masą ciała, czy wcześniej – nawet 10 lat przed ciążą – były stosowane jakieś diety odchudzające. Duże znaczenie ma to, czy występowały kiedykolwiek zaburzenia hormonalne lub zostały zdiagnozowane choroby, które mają wpływ na metabolizm, np. niedoczynność tarczycy. Można też przez tydzień opisywać lub fotografować swoje posiłki, by dietetyk mógł ocenić, ile w pojęciu danej osoby znaczy słowo „porcja”. Niektóre pacjentki przychodzą do mnie z wynikami podstawowych badań krwi i moczu. Z pewnością są przydatne, choć w trakcie rozmowy z osobą, która uważa się za zdrową, okazuje się, że ostatnio bardziej wypadają jej włosy, albo jest ciągle zmęczona, nagle zaczęła tyć. W takiej sytuacji dietetyk może podpowiedzieć, jakie dodatkowe badanie warto zrobić, np. TSH, fT3, fT4, przeciwciała tarczycowe, glukoza, insulina, krzywa cukrowa, poziom kortyzolu. Podam taki przykład: kobieta u której poziom TSH trzykrotnie przekracza normę, nie schudnie na żadnej diecie. W pierwszej kolejności powinna odwiedzić endokrynologa. Niestety, nie dowie się o tym, wybierając modną dietę, która sprawdziła się u koleżanki. Jak powstaje taki indywidualny jadłospis? Specjalista korzysta z norm WHO oraz Instytutu Żywności i Żywienia w celu pokrycia odpowiedniego zapotrzebowania na makroskładniki: białka, tłuszcze oraz węglowodany. Dzięki temu, że mamy dostęp do dobrych programów dietetycznych – praca polegająca na ułożeniu indywidualnego planu żywieniowego, staje się dużo łatwiejsza z perspektywy lekarza, dietetyka i pacjenta. To zawsze jest 5 urozmaiconych posiłków, z których śniadanie jest największe, bo w pierwszej połowie dnia organizm pracuje na najwyższych obrotach, zaś kolację należy zjeść 2-3 godziny przed snem. To mit, że ostatni posiłek musi być najpóźniej o 18. Co jeszcze bierze się pod uwagę przy doborze nowego menu? Coraz częściej korzystamy z wyników badań DNA. Metoda pobrania materiału genetycznego z nabłonka jest prosta i bezbolesna – wewnętrzne strony policzków pociera się specjalnymi patyczkami wymazowymi, które odpowiednio zabezpieczone trafiają do laboratorium. Na podstawie analizy – raportu jesteśmy w stanie ocenić zdolność danej osoby m.in. do metabolizowania węglowodanów, tłuszczów, witaminy D, cholesterolu, homocysteiny, kwasu foliowego (jest bardzo istotny w funkcjonowaniu układu nerwowego), a także określić wrodzoną nietolerancję laktozy oraz glutenu czy nadwrażliwość na sól i kofeinę. Badania (np. Genodiet Completo) wydają się kosztowne, ale trzeba pamiętać, że robi się je tylko raz w życiu, a uzyskane dzięki nim informacje są pomocne w tworzeniu, a właściwie personalizowaniu programów żywieniowych. Przyczyniają się do pogłębiania świadomości o indywidualnych potrzebach organizmu. Nasze geny już się nie zmienią. Przy pomocy diety możemy jedynie sprawiać, by niektóre z nich były bardziej aktywne lub uśpione. W przypadku genu otyłości, badany pacjent go ma lub nie. Oznacza to, że jeśli gen otyłości występuje, sama dieta nie wystarczy, aby zredukować masę ciała i utrzymać ją na prawidłowym poziomie. Dzięki temu wiemy jaki rodzaj aktywności powinniśmy uprawiać oraz jak długo. Warto tu zaznaczyć, że popularna piramida żywieniowa nie jest zdrowa dla wszystkich. Z opublikowanego niedawno raportu „Genodiet – tysiąc Polaków przebadanych nutrigenetycznie” wynika, że tylko 52% osób wśród pacjentów, których predyspozycje DNA oceniono na przełomie ostatnich dwóch lat, może się odżywiać zgodnie z ogólnodostępnymi zaleceniami. Zdrowe dla populacji nie zawsze oznacza – odpowiednie dla mnie i właśnie w tym tkwi sedno. Kompleksowe badanie DNA kosztuje 2650 zł, czy jest jakieś tańsze, które warto zrobić? To prawda, że badania typu Genodiet są kosztowne, ale przynoszą szereg bezcennych informacji. Ułatwiają tworzenie indywidualnych programów żywieniowych uwzględniających chociażby to, z jakich makroskładników organizm danej osoby czerpie energię. Podpowiadają także jak osiągnąć, a potem utrzymać optymalną masę ciała oraz co robić, by minimalizować ryzyko chorób zależnych od diety. Od niedawna w Polsce dostępne jest także badanie analizujące poziomu kwasów tłuszczowych we krwi (Omega Test kosztuje ok. 499 zł). Nasze zdrowie, dobre samopoczucie uzależnione są od funkcjonowania pojedynczych komórek. Aby mogły pełnić swoją rolę, otaczająca je błona komórkowa musi znajdować się w stanie równowagi. Na podstawie wyniku Omega Test można stwierdzić, czy w komórkach badanej osoby jest już stan zapalny, który zwiększa ryzyko chorób cywilizacyjnych, zwłaszcza układu krążenia. Niestety, większość z nas spożywa za mało tłuszczów omega-3 (zawierają je tłuste ryby morskie, nasiona lnu), a to przecież one chronią nasz mózg przed starzeniem się. Zobacz także: Co wiesz o witaminach i minerałach? - test Pułapki odchudzania Chcesz schudnąć? Ćwicz o świcie Konsultacja merytoryczna Anna Jelonek Dietetyczka, specjalistka w doborze diet odchudzających i zwalczających choroby cywilizacyjne, np. cukrzycę
To jedno z obowiązkowych w ciąży badań prenatalnych. Dowiedz się, dlaczego jest tak ważne.
Po co wykonuje się to badanie? Dzięki USG lekarz może potwierdzić lub wykluczyć ciążę, stwierdzić, czy dziecko jest zdrowe i rozwija się tak, jak powinno. Dlatego nawet gdy ciąża przebiega prawidłowo, niezbędne są trzy badania ultrasonograficzne. Podczas pierwszego badania USG lekarz ocenia, czy dana ciąża jest wewnątrzmaciczna, czy jest wielopłodowa, oraz gdzie umiejscowiony jest pęcherzyk płodowy, co jest niezwykle ważne przy ciąży po cięciu cesarskim. Lekarz określa także wiek płodu, a także ocenia jego budowę zewnętrzną oraz wewnętrzną. Badanie to służy również wykryciu ewentualnych wad wrodzonych, np. bezmózgowia. Pozwala też oszacować – na podstawie ultrasonograficznych markerów aberracji chromosomowych (przezierność karkowa czy kość nosowa) oraz na podstawie czynności serca – ryzyko wystąpienia u dziecka zespołów: Downa, Edwardsa i Patau. To choroby genetyczne, które są skutkiem obecności dodatkowego chromosomu, czyli trisomii (gdy w jednej z 23 par chromosomów, w których są zapisanie informacje genetyczne, występują nie dwie a trzy kopie chromosomów). Drugie badanie USG stwarza szansę oceny budowy narządów wewnętrznych i zewnętrznych nienarodzonego dziecka, dzięki czemu można wykryć ewentualne wady rozwojowe serca, twarzy, kończyn lub kręgosłupa. Pozwala też oszacować wagę płodu, ilość płynu owodniowego i położenie łożyska. W czasie trzeciego badania ultrasonograficznego mierzy się płód, ocenia jego wagę, bada ruchy, ocenia położenie i wygląd łożyska, ilość wód płodowych oraz przepływy krwi do łożyska i płodu. Sprawdź: Co powinnaś wiedzieć o łożysku, płynie owodniowym i pępowinie Na czym polega to badanie? Badanie ultrasonograficzne polega na wysyłaniu przez specjalną głowicę ultradźwięków, które po odbiciu się od ludzkich narządów, wracają do głowicy i zostają przetworzone na obraz widoczny na monitorze. Dzięki temu lekarz może ocenić, czy dziecko rozwija się prawidłowo. Oczywiście należy pamiętać, że badanie USG nie informuje w 100% czy dziecko jest zdrowe. Dzieje się tak, ponieważ ciąża to proces dynamiczny i nie w każdym momencie widoczne są poszczególne zmiany. Badanie wykonuje się w pozycji leżącej lub półleżącej. Do końca 11. tygodnia ciąży – lub także w II i III trymestrze, gdy ginekolog podejrzewa łożysko przodujące albo przedwczesne skracanie się szyjki macicy – jest to badanie przezpochwowe, co oznacza, że lekarz wprowadza sondę w prezerwatywie bezpośrednio do pochwy. Po 11. tygodniu ciąży USG wykonuje się przez powłoki brzuszne (posmarowaną specjalnym żelem głowicę wodzi się po brzuchu pacjentki). Badanie trwa około 20 minut i jest bezbolesne. Kiedy wykonuje się to badanie? W ciągu dziewięciu miesięcy trwania ciąży, o ile jest ona prawidłowa, przeprowadza się obowiązkowo trzy badania USG. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne zaleca, by pierwsze odbyło się między 11. a 14. tygodniem, drugie, tzw. połówkowe – między 18. a 22. tygodniem i trzecie – w 28.–32. tygodniu. W praktyce często jeszcze przed pierwszym obowiązkowym badaniem, czyli między 6. a 8. tygodniem ciąży, lekarz wykonuje USG, by potwierdzić obecność zarodka lub zarodków w macicy. Poza tym dodatkową ultrasonografię robi się, ilekroć jest to konieczne. Wskazaniem są: krwawienia, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca matki lub podejrzenia opóźnionego wzrostu płodu albo nieprawidłowej ilości płynu owodniowego. Niekiedy także lekarz prowadzący prawidłową ciążę wykonuje w czasie wizyt kontrolnych dodatkowe krótkie badanie USG, by ocenić wagę lub położenie dziecka. Jak interpretować wyniki badania? Trafna ocena wyników badania zależy – poza jakością sprzętu – od umiejętności i doświadczenia lekarza. Dlatego obowiązkowe badania ultrasonograficzne powinien wykonywać ginekolog specjalista ultrasonografii.
Narosło wokół nich wiele opinii, nie zawsze prawdziwych. Dowiedz się, co powinnaś wiedzieć o badaniach genetycznych w ciąży.
Po co wykonuje się te badania? Badania te pozwalają sprawdzić, czy dziecko nie ma wad genetycznych. I choć spowodowane nimi choroby są nieuleczalne, to moż­na leczyć – niekiedy już w życiu płodowym – schorzenia, jakie towarzyszą niektórym z nich, np. pewne wady serca w przypadku zespołu Downa. Wrodzone wady rozwojowe występują u 2–4 proc. noworodków. Jak wynika ze statystyk średnio 1 na 800 dzieci rodzi się z zespołem Downa, 1 na 6000 – z zespołem Edwardsa i 1 na 10 000 – z zespołem Patau. Przeczytaj także: Pacjent nienarodzony Obecnie coraz więcej specjalistów skłania się ku temu, by nieinwazyjnym, czyli w pełni bezpiecznym dla matki i dziecka badaniom genetycznym poddawała się każda kobieta, która jest w ciąży. Każda, a nie tylko ta, która skończyła 35 lat, w rodzinie której występowały już choroby genetyczne lub też urodziła wcześniej dziecko z wadą genetyczną albo ośrodkowego układu nerwowego. Na czym polegają te badania? Podstawowym i najbardziej znanym badaniem genetycznym jest badanie USG. Pierwsze z obowiązkowych w ciąży badań ultrasonograficznych, wykonywane w 11.–14 tygodniu, nosi nawet nazwę: USG genetyczne. Badanie to służy bowiem między innymi wykryciu ewentualnych wad wrodzonych, np. bezmózgowia. Pozwala też oszacować ryzyko wystąpienia u dziecka chorób genetycznych, takich jak zespoły: Downa, Edwardsa i Patau. Test PAPP-A jest badaniem nieinwazyjnym i nie zagraża bezpieczeństwu ani mamy, ani dziecka. Przyszłej mamie pobiera się krew, a potem w specjalistycznym laboratorium bada się białko i hormon bHCG. Dzięki temu można ocenić, czy dziec­ku zagraża wada genetyczna. Najnowszymi nieinwazyjnymi badaniami genetycznymi są testy NIFTY i Harmony, które pozwalają wykryć i zbadać materiał genetyczny płodu, krążący we krwi matki. Dzięki temu możliwe jest określenie ryzyka wystąpienia wady genetycznej. Inwazyjnym badaniem jest amniopunkcja, która polega na pobraniu przez igłę wkłutą w brzuch kobiety próbki płynu owodniowego (znajdują się w nim komórki płodu z naskór­ka, płuc oraz przewodu pokarmowego, które sprawdza się w laboratorium). Lekarz monitoruje wszystkie swoje ruchy za pomocą aparatu USG. I choć wkłucie następuje w bezpiecznym miejscu, jak najdalej od dziecka, to istnieje niewielkie ryzyko powikłań. Dlatego amniopunkcji nie wykonuje się nigdy bez potrzeby. Inne badania zaliczane do inwazyjnych to biopsja trofoblastu (pobranie do analizy próbki tkanki łożyska) oraz kordocenteza (pobranie krwi z naczyń pępo­winowych). Zobacz: Jak wygląda USG w ciąży Kiedy wykonuje się te badania? Test PAPP-A wykonuje się między 10. a 14 tygodniem ciąży. Amniopunkcję – między 13. a 15. tygodniem jej trwania. Testy NIFTY i Harmony mogą być wykonane między 10. a 24. tygodniem ciąży. Biopsję trofoblastu natomiast można wykonać już około 10. tygodnia ciąży, zazwyczaj jest to 11.–14. tydzień ciąży. Jak interpretować wyniki badań? Wiarygodność testu PAPP-A waha się w granicach 60–80 proc., przy 5 proc. wyników fałszywie dodatnich. Amniopunkcja (na jej wynik czeka się około miesiąca) i biopsja trofoblastu (wynik otrzymuje się już po kilku dniach) mają wskaźnik wykrywalności wynoszący 99 proc.
Badania genetyczne w ciąży to nowoczesna forma dbania o zdrowie przyszłej mamy i jej dziecka w brzuchu. Zobacz, jakie korzyści mogą przynieść badania genetyczne przeprowadzane w ciąży na rozwój twojego dziecka.
View Ediplayer on the source website
Zrób badania genetyczne jeszcze przed ciążą - VIDEO
Eksperci zachęcają, by jeszcze przed zajściem w ciążę zrobić sobie badania genetyczne. Dzięki nim można zawczasu zmodyfikować swoją dietę, poprawić kondycję organizmu i... zmniejszyć ryzyko chorób cywilizacyjnych u dziecka.
Wyobraź sobie, że masz jadłospis dopasowany do twoich genów. Uwzględnia on to, jak metabolizujesz białka, węglowodany i tłuszcze, nie zawiera tego, co cię uczula... Brzmi idealnie? Teraz możesz ułożyć sobie takie menu na podstawie indywidualnych badań genetycznych (www.dfmedica.eu). Odpowiednio dobrany plan żywieniowy i zdrowa dieta korzystnie wpływają na samopoczucie. Można też dzięki nim zmniejszyć ryzyko niektórych chorób w ciąży (np. cukrzycy ciążowej, nadciśnienia). Genodieta przed poczęciem dziecka Zdaniem dr inż. Katarzyny Okręglickiej, fizjolog żywienia, nawet pół roku przed poczęciem dziecka można za pomocą diety dopasowanej do indywidualnego kodu genetycznego (genodiety) wpłynąć na jakość gamet i zdrowie dziecka, które dzięki nim powstanie. Odpowiednio dobrana dieta pomaga też zmniejszyć ryzyko wystąpienia chorób cywilizacyjnych (alergii, otyłości, cukrzycy) u dziecka, które zostanie poczęte. Rodzaje testów genetycznych przed ciążą Wykonanie testu DNA jest bardzo proste. Wystarczy specjalnym wacikiem potrzeć wewnętrzną stronę policzka. Po około 20 dniach otrzymuje się wynik testu. Można przebadać metabolizm organizmu i nietolerancje pokarmowe. Koszt takiego badania (Completo) ok. 3500 zł. • Badanie genetyczne metabolizmu analizuje m.in. geny zaangażowane w metabolizm cholesterolu, kwasu foliowego, homocysteiny, witaminy D. • Badanie genetyczne nietolerancji pokarmowych może wykazać nadwrażliwość na wybrane produkty spożywcze, np. laktozę, gluten, kofeinę, sól.
Dziedziczenie, czyli do kogo podobne jest dziecko
Dlaczego niektóre maluchy są podobne do rodziców, a inne do dziadków? Co jest zapisane w genach? O czym one decydują?
Wszystkie cechy fizyczne i psychiczne człowieka są zapisane w genach. Oznacza to, że już w momencie zapłodnienia wzrost, kolor oczu, skłonność do otyłości oraz potencjał intelektualny dziecka, są w dużej mierze przesądzone. Geny to cząstki DNA (kwasu dezoksyrybonukleinowego). Każdy zajmuje swoje miejsce na chromosomach, które znajdują się w jądrach wszystkich komórek organizmu. Chromosomy przenoszą tysiące genów, z których każdy reprezentuje odmienną cechę mającego się urodzić dziecka. Wiele z nich (jak np. wzrost, waga, iloraz inteligencji) zależy od wpływu kilku genów. Podczas zapłodnienia jądro komórki jajowej, z zawartą w nim informacją genetyczną mamy, łączy się z jądrem plemnika, zawierającym informację genetyczną taty. Dziecko w 50 proc. otrzymuje geny po ojcu i w 50 proc. po matce, więc jest podobne zarówno do mamy, jak i do taty. Nie oznacza to jednak, że wszystkie jego cechy będą takie jak u rodziców. Zobacz: Zapłodnienie na zdjęciach Skomplikowane układanki genowe Geny mogą występować jako dominujące (silniejsze) lub recesywne (słabsze). To, jakie cechy ujawnią się w dziecku, w dużej mierze zależy od przypadku. Przypuśćmy, że rodzice mają piwne oczy. Chociaż gen barwy ciemnej jest dominujący, nie oznacza to wcale, że ich dziecko nie może mieć oczu niebieskich! Jeśli obydwoje są nosicielami recesywnego genu niebieskich oczu, istnieje 25 proc. szans, że maluch będzie miał inny kolor oczu niż rodzice. W przypadku noworodka te genetyczne układanki nie zawsze się sprawdzają. Wszystkie maluchy rasy białej rodzą się z granatowymi tęczówkami. Dopiero po kilku tygodniach kolor oczu się zmienia i taki pozostaje na całe życie. Gen silniejszy: włosy kręcone, ciemny kolor włosów, wargi grube, rzęsy długie, nos cienki, nos orli, ciemny kolor oczu, oczy duże, ciemna karnacja skóry. Gen słabszy: włosy proste, jasny kolor włosów, wargi cienkie, rzęsy krótkie, nos szeroki, nos prosty, jasny kolor oczu, oczy małe, jasna karnacja skóry. Czy wiesz: Jak cię widzi noworodek? Właśnie tak! – zdjęcia [CMS_PAGE_BREAK] Odziedziczona inteligencja dziecka Rozwój intelektualny dziecka zależy w dużej mierze od genów. Około 20 tys. z nich bierze udział w formowaniu i pracy mózgu oraz centralnego układu nerwowego. Faktem jest, że również zdolności muzyczne, plastyczne, matematyczne mają podłoże genetyczne. Oczywiście ważne są także czynniki środowiskowe. Jeśli chcesz rozwinąć inteligencję malca, poświęcaj mu swój czas, proponuj interesujące zabawy, otaczaj ciekawymi przedmiotami. Poznaj: 12 rzeczy, które rozwijają inteligencję niemowlaka Dziecko może odziedziczyć także choroby Geny są również odpowiedzialne za wiele chorób. Ryzyko urodzenia dziecka z wadą genetyczną jest duże w rodzinach obciążonych chorobą. Niestety, może się też zdarzyć zdrowym rodzicom, jeśli obydwoje są nosicielami wadliwego genu. Jest to na szczęście rzadkość. Istnieje dość małe prawdopodobieństwo, że taki sam nieprawidłowy gen będą mieli obydwoje rodzice. Przy najczęściej występujących chorobach genetycznych jest możliwe przeprowadzenie badań. W niektórych przypadkach są one wręcz zalecane. Mukowiscydoza Występuje z częstotliwością 1 na 2,5 tys. osób. Przyszła mama może sprawdzić, czy nie jest nosicielką wadliwego genu. Wszystkie noworodki są badane przesiewowo w trzeciej dobie po urodzeniu. Niedosłuch Aż u 30–50 proc. dzieci niesłyszących od urodzenia przyczyną jest wadliwy gen. W rodzinach, w których występuje niedosłuch, jest możliwe wykonanie badań, czy przyszli rodzice są nosicielami wadliwego genu. Zespół Downa Ryzyko urodzenia dziecka z zespołem Downa rośnie wraz z wiekiem matki (jest to spowodowane tym, że komórki jajowe dwudziestoletniej kobiety mają 20 lat, a 35-letniej – 35; im są starsze, tym częściej dochodzi w nich do zaburzeń i zmian chromosomowych). Przeczytaj także: Ciąża – kiedy są potrzebne dodatkowe badania? Z ponad 10 tys. znanych chorób genetycznych tylko w przypadku kilkudziesięciu można zastosować test we wczesnym etapie ciąży, którego wynik potwierdza lub wyklucza chorobę dziecka. Badania chorych i wszystkich członków rodziny, w której podejrzewa się ryzyko wystąpienia choroby, są bezpłatne. We wszystkich miastach, w których działają akademie medyczne, znajdują się poradnie genetyczne, gdzie można uzyskać poradę. Konsultacja: dr Agata Skórka
Dzięki rutynowym badaniom w czasie ciąży można wykryć wiele zaburzeń i zacząć leczenie, zanim staną się niebezpieczne dla mamy i maleństwa.
Regularne wizyty u ginekologa i wykonywanie zleconych przez niego badań pozwalają obserwować, czy maleńka istota w Twoim brzuchu rozwija się prawidłowo. Regularne kontrole u ginekologa będą Cię mobilizować do dbania o siebie i wykonywania zalecanych badań. Lekarz to Twój najlepszy doradca, więc wybierz kogoś zaufanego. Umów się z nim, gdy tylko podejrzewasz, że jesteś w ciąży, ale nie wahaj się go zmienić na innego, jeśli masz poczucie, że nie poświęca Ci wystarczająco uwagi. Do 30.-34. tygodnia ciąży waga dziecka się stabilizuje – powinnaś zgłaszać się na wizyty co cztery tygodnie, do 38. – co dwa, a potem – co tydzień. W tym czasie ginekolog zleci Ci wykonywanie badań, które pozwolą ocenić stan Twojego zdrowia i rozwój ciąży. Niektóre z nich zrobi podczas wizyty, a na większość wypisze skierowanie lub wyśle Cię do innego specjalisty. Ciężar ciała Nie lekceważ tego pomiaru. Zważ się podczas pierwszej wizyty i zapisz wynik, by móc go później porównywać. Pod koniec ciąży maleństwo waży mniej więcej 3,5 kilograma, a łożysko i wody płodowe razem – niewiele ponad półtora. Macica powiększa się o około kilogram, a piersi o pół. W Twoim organizmie przybywa krwi oraz płynów komórkowych, które łącznie ważą trochę ponad 2,5 kilograma. To daje wynik około 9 kilogramów. O tyle zaleca się przytyć kobiecie, która przed ciążą miała nadwagę. Jeśli była szczupła, może pozwolić sobie dodatkowo na 3-3,5 kilograma tkanki tłuszczowej. Pod koniec ciąży waga nie powinna wzrosnąć bardziej niż o dodatkowe 12-13 kilogramów. Możesz to osiągnąć, jeśli przez pierwszą połowę ciąży zamiast jeść bardziej kaloryczne potrawy, zaczniesz odżywiać się zdrowiej. Większy apetyt często wynika z potrzeby uzupełnienia przez organizm brakujących składników odżywczych, witamin, soli mineralnych. Pamiętaj, że zbyt duży przyrost wagi może też wynikać z zatrzymywania wody w organizmie, a także – co dużo groźniejsze – wskazywać na tzw. zatrucie ciążowe. Cytologia, bakteriologia Na początku należy wykonać cytologię oraz badanie na stopień czystości pochwy i jej pH. Po 34. tygodniu lekarz zleci Ci kolejne badanie bakteriologiczne – tym razem posiew z pochwy. W ten prosty sposób możesz zapobiegać niebezpiecznym dla dziecka infekcjom, a jeśli wystąpią – odkryć ich przyczyny i szybko rozpocząć właściwe leczenie. Również dwukrotnie (na początku i pod koniec ciąży) będziesz musiała zbadać odczyn WR – badanie krwi w kierunku kiły (jest ono wymagane przez szpital), a czasem także badanie w kierunku HIV. Cytologię wykonuje się na początku ciąży, żeby stwierdzić, czy na szyjce macicy nie ma komórek nowotworowych. Wynik oznacza się cyfrą rzymską. Grupa I – układ rozrodczy jest zdrowy. Grupa II – masz stan zapalny pochwy. Grupa III – sygnalizuje, że z twoim zdrowiem może się dziać coś złego. Grupa IV – podejrzenie nowotworu. Inne choroby Możesz sprawdzić stężenie immunoglobulin odpornościowych (IgG, IgM), które wykażą, czy przechodziłaś zakażenie toksoplazmozą oraz różyczką i czy jesteś na te choroby uodporniona. Odczyn VDRL Oznacza się go na początku ciąży, a potem jeszcze raz około 37. tygodnia. Jest to badanie serologiczne, wykrywające przeciwciała swoiste dla bakterii wywołującej kiłę. Wynik powinien być ujemny. HbsAg To antygen wirusowego zapalenia wątroby typu B (tzw. żółtaczki wszczepiennej). Jeśli nie miałaś kontaktu z wirusem wywołującym tę chorobę, wynik będzie ujemny. Badanie wykonuje się w 37. tygodniu ciąży. Przeciwciała dla toksoplazmozy Oznacza się je na początku ciąży i w zależności od uzyskanego wyniku powtarza się w 2. i 3. trymestrze. Obecność przeciwciał w klasie IgM świadczy o aktywnej fazie choroby, czyli możliwości zarażenia się w ciąży. Obecność przeciwciał w klasie IgG dowodzi o przebyciu choroby w przeszłości. Przeciwciała dla różyczki Jeśli są nieobecne w klasie IgM i IgG, świadczy to o braku kontaktu z chorobą. Obecność przeciwciał w klasie IgG – tak jest najczęściej – oznacza, że przeszłaś tę chorobę. Konsultacja: dr Agnieszka Tymińska, ginekolog położnik.