CRP w ciąży: po co wykonuje się to badanie, jakie są normy i co oznacza podwyższone CRP w ciąży
CRP w ciąży to badanie, które pozwala stwierdzić, czy w organizmie ciężarnej rozwija się stan zapalny. Na podstawie wyniku badania lekarz prowadzący ciążę może zlecić dodatkową diagnostykę. Sprawdź, jaka jest norma CRP w ciąży i czy podwyższone CRP jest groźne.
Lekarz może zlecić badanie CRP w ciąży jako rutynowe, by wykluczyć stan zapalny, lub gdy kobieta ma określone objawy. Należą do nich: gorączka, anemia, choroby autoimmunologiczne, zaburzenia pracy wątroby, problemy z układem moczowym, spadek masy ciała lub przedwczesne odejście wód płodowych. Przekonaj się, jakie CRP w ciąży stanowi powód do niepokoju, a jakie informuje wyłącznie o tym, że jesteś zdrowa. Spis treści: Po co wykonuje się badanie CRP w ciąży? Jak przygotować się do badania CRP w ciąży i jak wygląda badanie Wynik CRP w ciąży: norma a podwyższone CRP Po co wykonuje się badanie CRP w ciąży? CRP to białko, które wytwarzane jest w komórkach tłuszczowych i wątrobie. Stężenie CRP rośnie lub maleje w zależności od obecności stanu zapalnego. Wynik badania CPR jest ważną informacją, zwłaszcza gdy podejrzewane jest zakażenie. Lekarz kieruje na badanie CRP, chcąc sprawdzić ogólny stan zdrowia kobiety w ciąży. Może też poprosić o wykonanie badania, gdy istnieją powody, by podejrzewać u pacjentki stan zapalny. Wynik badania pozwala stwierdzić, czy należy poszerzyć diagnostykę. Podwyższone CRP w ciąży za każdym razem wymaga kolejnych badań, które pozwolą stwierdzić, gdzie dokładnie znajduje się stan zapalny, i rozpocząć leczenie. Jak przygotować się do badania CRP w ciąży i jak wygląda badanie Badanie CRP polega na pobraniu krwi z żyły łokciowej. By wynik był miarodajny, nie trzeba być na czczo. Jeśli jednak na skierowaniu kobieta w ciąży ma do wykonania więcej badań – wcześniej warto upewnić się, czy któreś z nich nie wymaga wykonywania przed pierwszym posiłkiem. By wynik badania CRP był jak najbardziej miarodajny, bezpośrednio przed pobraniem krwi warto wypić szklankę wody. Nie zaszkodzi też chwilkę odpocząć i rozluźnić się. Wynik CRP w ciąży: norma a podwyższone CRP Norma CRP w ciąży wynosi poniżej 10 mg/l. Uznaje się, że w przypadku ciężarnych wskaźnik ten może być wyższy niż u innych zdrowych ludzi (wynosi on poniżej 5 mg/l). Podwyższone CRP w ciąży do 40 mg/l wskazuje na łagodną infekcję wirusową lub niegroźne zakażenie bakteryjne. W III trymestrze ciąży może okazać się, że u ciężarnej występuje naturalnie podwyższone białko CRP – póki wskaźnik nie przekracza 40 mg/l, z reguły nie ma powodu do niepokoju. Wysokie CRP w ciąży (ponad 40 mg/l) może wskazywać na poważniejsze stany zapalne. Tym poważniejsze – im wyższy jest wskaźnik białka CRP. Na przykład w przypadku nowotworu CRP może wynosić więcej niż 100 mgl/l. Zobacz także: Badania w ciąży: kiedy zrobić, jakie są obowiązkowe [harmonogram] Glukoza w moczu w ciąży – co oznacza, jakie objawy jej towarzyszą? Bakterie w moczu w ciąży – objawy, przyczyny, leczenie ZUM
Wiele osób zastanawia się, czy przed badaniem krwi można pić wodę, skoro przed wizytą w laboratorium bardzo często trzeba być na czczo. Okazuje się, że przed można (z wyjątkiem jednego badania!), ale nie każdy rodzaj wody jest odpowiedni do picia w takiej sytuacji.
Przed wieloma badaniami wykonywanymi z pobranej krwi należy być na czczo. To oznacza powstrzymanie się od jedzenia i picia przez minimum osiem godzin. Zalecenie to powoduje, że pacjenci często zastanawiają się również, czy przed pobraniem krwi można pić wodę. Woda stanowi wyjątek – można ją pić, a w wielu przypadkach jest to wręcz wskazane. Przeciwwskazaniem do picia wody przed wizytą w laboratorium jest tylko badanie poziomu kwasu moczowego we krwi. Warto wiedzieć, że nie wszystkie rodzaje wody są dozwolone do picia przed badaniami krwi. Wypicie wody może wpływać na wyniki badania. Ile godzin przed pobraniem krwi można pić wodę? Wypicie szklanki wody przed badaniem krwi jest wręcz zalecane (z wyjątkiem badania kwasu moczowego we krwi). Jeśli lekarz z jakiegoś powodu będzie chciał, aby się od tego powstrzymać, na pewno o tym poinformuje, zlecając badanie. Wypicie szklanki wody przed badaniem krwi sprawia, że łatwiej jest krew pobrać i wkłuć się w żyłę, z której krew będzie pobierana. Aby uzyskać taki efekt, warto wypić szklankę wody godzinę przed pobieraniem krwi. Wypicie wody później, nie będzie miało znaczenia ani dla wyników badań, ani dla ułatwienia pracy osobie, która będzie krew pobierać. Jaką wodę można pić przed badaniami krwi? Najlepsza jest zwykła „kranówka” (może być przegotowana). Przed badaniem krwi nie wolno natomiast pić wody: smakowej, leczniczej, o specjalnym działaniu wysoko zmineralizowanej (zwłaszcza przed badaniem elektrolitów) gazowanej z dodatkiem soku, np. z cytryny. Czego nie robić przed badaniem krwi? Do większości badań krwi należy przygotować się, rezygnując z jedzenia i wypijania napojów przez minimum 8 godzin. Tyle wystarczy nie jeść, aby być na czczo. Czasami jednak 8 godzin postu nie wystarczy i trzeba odmawiać sobie jedzenia i picia (poza wodą) dłużej. W przypadku niektórych badań należy przestrzegać dodatkowych zasad. Poniżej podajemy, czego nie robić przed następującymi badaniami krwi: badanie poziomu glukozy we krwi oraz krzywa cukrowa – nie jeść przez 12 godzin; próby wątrobowe (ASPAT, ALAT, ASP, albumina, bilirubina) – poprzedniego dnia nie jeść potraw tłustych i smażonych i niczego już nie jeść po godz. 18; poziom insuliny we krwi – nie jeść przez 14 godzin; poziom kwasu moczowego we krwi – nie jeść przez 4 godziny, przynajmniej 24 godziny przed badaniem nie spożywaj witaminy C i owoców lub warzyw, które jej dużo zawierają, nie pij alkoholu i nie bierz takich leków, jak aspiryna czy ibuprofen. Przez 4 godziny przed badaniem niczego też nie pij, nawet wody; badanie pod kątem alergii – przez dobę przed pobraniem krwi nie brać leków antyhistaminowych, na zgagę, na astmę, benzodiazepin i trójpierścieniowych leków antydepresyjnych; badanie PSA – lekarz powie, jakich leków nie brać. Badania z krwi, które można wykonać, nie będąc na czczo: badania diagnostyczne pod kątem niektórych chorób (np. HIV, zapalenie wątroby typu B, zapalenie wątroby typu C, borelioza, zakażenie Helicobacter pylori czy zakażenie paciorkowcami), CRP poziom hCG, czyli test ciążowy z krwi poziom kortyzolu poziom LH w celu wykrycia ciąży. Zobacz także: Morfologia w ciąży – normy, wyniki i ich interpretacja Badanie glukozy w ciąży – jak się przygotować Jak przygotować dziecko do pobrania krwi
PCT podwyższone u dziecka – co oznacza? Wskazania do badania PCT
Badanie PCT wykonuje się z krwi. Może być częścią ogólniejszego badania krwi, zwanego morfologią krwi. Podwyższone PCT u dziecka oznacza, że toczy się infekcja, choć jej objawy mogą nie być jeszcze widoczne. Na podstawie wyniku można nawet określić, czy doszło do infekcji wirusowej, bakteryjnej lub grzybiczej.
Badanie PCT (prokalcytoniny) wykonuje się z krwi żylnej. W laboratorium sprawdza się poziom prokalcytoniny, która jest białkiem i prohormonem kalcytoniny – jednego z hormonów tarczycy. Prohormon to substancja, z której może powstać hormon właściwy, w tym przypadku – kalcytonina. Zaobserwowano, że poziom prokalcytoniny we krwi wzrasta m.in. przy zakażeniach, dlatego możliwe było opracowanie badania PCT, które pozwala wstępnie diagnozować infekcje. Ale PCT nie świadczy tylko o zakażeniu. Spis treści: PCT u dzieci – wskazania do badania Podwyższone PCT – co oznacza? PCT – normy u dzieci PCT u dzieci – wskazania do badania Najczęściej badanie PCT stosuje się do różnicowania i monitorowania przebiegu zakażenia. Parametr ten pozwala rozpoznać rodzaj zakażenia, a także weryfikować, czy zastosowane leczenie przynosi oczekiwane skutki. U dzieci często PCT wykonuje się w ogólnej infekcji z zakażeniem układu moczowego, przy podejrzeniu sepsy, a także w czasie ciężkiego przebiegu COVID u dzieci. Najczęściej badanie PCT wykonuje się podczas pobytu dziecka w szpitalu. Monitorowanie poziomu PCT pozwala ocenić ciężkość zakażenia wirusem SARS-CoV-2 (im wyższe PCT tym zakażenie cięższe), a także sprawdzać, czy leczenie COVID podejmowane w szpitalu przynosi poprawę stanu zdrowia. Pierwsze rokowanie co do skuteczności terapii daje badanie PCT, które można wykonać już 24 godziny po wdrożeniu leczenia – gwałtowny spadek poziomu PCT potwierdza skuteczność terapii. Uwaga! Podwyższone PCT u dziecka jest wskazaniem do konsultacji z pediatrą. Należy jednak pamiętać, że stanu zdrowia dziecka nigdy nie interpretuje się wyłącznie na podstawie wyniku badania jednego parametru w ramach morfologii krwi u dziecka. Lekarz bierze pod uwagę także inne parametry, np. CRP czy OB. Podwyższone PCT – co oznacza? Na poziom PCT wpływa zakres ogólnoustrojowej odpowiedzi zapalnej, wielkość i rodzaj zakażonego narządu, gatunki bakterii, intensywność procesu zapalnego, a także reaktywność układu odpornościowego. Podwyższone PCT u dziecka może świadczyć o: zakażeniu wirusowym (także w przypadku COVID-19) zakażeniu bakteryjnym zakażeniu grzybiczym rozwoju sepsy wstrząsie septycznym. Podwyższone PCT u dzieci może też wystąpić po oparzeniach i zabiegach operacyjnych. Ponieważ organizm na bieżąco reguluje ilość prokalcytoniny we krwi, za pomocą badania PCT można na bieżąco monitorować stan pacjenta. Prokalcytonina pojawia się we krwi już po 2-4 godzinach np. od zakażenia, a maksymalny poziom charakterystyczny dla rodzaju zakażenia osiąga po 12-24 godzinach. Jeśli stan organizmu się poprawia, prokalcytonina na bieżąco eliminowana jest z krwi – okres jej półtrwania szacuje się na 24-35 godzin. Podwyższone PCT – interpretacja wyniku: Podwyższone PCT do 2 ng/ml – oznacza infekcję wirusową, PCT powyżej 2 ng/ml – oznacza zakażenie bakteryjne, grzybicze lub zespół zaburzeń wielonarządowych. W przypadku sepsy lub wstrząsu septycznego poziom prolakcytoniny może osiągnąć wartość nawet 1000 ng/ml. PCT – normy u dzieci Od 3 doby życia normy PCT u dzieci i dorosłych są takie same i wynoszą: 0,05-0,1 ng/ml lub 0,14–0,36 procent objętości krwi. W pierwszych 2 dobach życia normy PCT u dzieci wyglądają nieco inaczej: 0-6 godzin: 2 ng/ml 6-12 godzin: 8 ng/ml 12-18 godzin: 15 ng/ml 18-30 godzin: 21 ng/ml 30-6 godzin: 15 ng/ml 36-42 godzin: 8 ng/ml 42-48 godzin: 2 ng/ml. Zobacz także: Badania krwi u dziecka CRP u dziecka – normy, interpretacja RDW-SD w morfologii krwi – co oznacza wynik
Podwyższone limfocyty w ciąży – przyczyny, jak obniżyć poziom limfocytów
Podwyższony poziom limfocytów w ciąży świadczy o aktywacji układu odpornościowego. Zbyt duża liczba limfocytów we krwi może sugerować, że organizm podjął walkę. Ważne staje się ustalenie, jaka jest przyczyna przekroczenia normy.
Podwyższone limfocyty w ciąży obserwuje się wkrótce po zapłodnieniu. Na późniejszym etapie ciąży poziom limfocytów na ogół spada. Spadek może być na tyle wyraźny, że za normę uznaje się obniżony poziom limfocytów w ciąży. Podwyższony poziom limfocytów nazywany jest limfocytozą. W ciąży może mieć różne przyczyny, niekoniecznie związane z toczącym się w organizmie procesem chorobowym. Limfocyty w ciąży – norma Ogólna norma limfocytów w ciąży wynosi 20–45 proc. lub 1,5–4,0 * 109/l. Zatem o podwyższonym poziomie limfocytów w ciąży możemy mówić, kiedy wynik badania wskazuje powyżej 45 proc. lub powyżej 4,0 * 109/l. Poziom limfocytów może być różny na kolejnych etapach ciąży, z tego względu określono normy dla poszczególnych trymestrów ciąży. Normy poziomu limfocytów w poszczególnych trymestrach ciąży: I trymestr – 1,1-3,6 * 109/l II trymestr – 0,9-3,9 * 109/l III trymestr – 1-3,6 * 109/l. Podwyższone limfocyty w ciąży mogą, ale nie muszą, świadczyć o nieprawidłowościach. Dla oceny stanu organizmu ważne są również wyniki innych parametrów krwi i samopoczucie ciężarnej. Uzyskane rezultaty badań należy konsultować z lekarzem, który zdecyduje, czy rzeczywiście są powody do dalszej diagnostyki. Co oznaczają podwyższone limfocyty? Podwyższony poziom limfocyty w ciąży może wynikać z odwodnienia organizmu przed pobraniem krwi na czczo. Jeśli istnieje prawdopodobieństwo, że tak się stało, badanie warto powtórzyć. Znacznie podwyższone limfocyty w ciąży mogą sugerować infekcję, zaburzenia autoimmunologiczne lub zmiany o charakterze nowotworowym. Uzyskany wynik wiąże się z koniecznością przeprowadzenie dalszej diagnostyki, która pozwoli ustalić, co spowodowało wzrost liczby limfocytów. Podwyższenie limfocytów w ciąży – przyczyny: przewlekłe lub ciężkie zakażenie bakteryjne WZW krztusiec gruźlica choroba wirusowa (np. ospa, różyczka w ciąży, grypa, mononukleoza) uraz z przerwaniem ciągłości skóry przebyty napad padaczkowy przed pobraniem krwi do badania zabieg chirurgiczny. W ustaleniu, co spowodowało zwiększoną produkcję limfocytów, pomaga sprawdzenie poziomu poszczególnych typów limfocytów (limfocytów T, limfocytów B). Jak obniżyć limfocyty? Do obniżenia limfocytów dojdzie wtedy, gdy zlikwidowana zostanie przyczyna nieprawidłowości – np. wygaśnie stan zapalny, zagoi się rana, skończy się choroba. Poziom limfocytów stopniowo spadnie wtedy do poziomu prawidłowego. Podstawową sprawą jest zatem odkrycie przyczyn, które odpowiadają za podwyższenie limfocytów w ciąży. Niezbędne są więc dalsze badania diagnostyczne. Decyzję o tym, w jakim kierunku będą prowadzone, podejmuje lekarz. Przeczytaj też: Podwyższone leukocyty w ciąży Jak interpretować wyniki WBC? Badania w ciąży – kiedy i jakie trzeba zrobić
Obniżone limfocyty w ciąży – przyczyny, leczenie, normy
Obniżony poziom limfocytów w ciąży nie musi świadczyć o tym, że w ciele kobiety dzieje się coś niedobrego. Niższy poziom limfocytów we krwi jest charakterystyczny dla I i II trymestru ciąży. Wyniki morfologii krwi zawsze powinien konsultować lekarz, który właściwie zinterpretuje uzyskane dane.
W ciele ciężarnej zachodzi wiele zmian. Część z nich dotyczy krwi, w tym również poziomu limfocytów. Normy limfocytów w ciąży są nieco inne, niż w przypadku kobiet niebędących w ciąży. Z tego względu wyniki morfologii krwi i oznaczenie poziomu limfocytów w ciąży nie zawsze muszą świadczyć o toczących się procesach chorobowych. Ostateczną decyzję o tym, czy ciężarną trzeba poddać dalszej diagnostyce, podejmuje lekarz. Za co odpowiadają limfocyty? Limfocyty to komórki krwi. Należą do leukocytów, czyli białych krwinek. Są ważną częścią układu odpornościowego. Limfocyty stanowią u zdrowej osoby od 25 do 35 procent leukocytów obecnych we krwi. Limfocyty biorą udział w tzw. swoistej odpowiedzi odpornościowej, czyli reagują wtedy, gdy organizm wykryje patogeny (np. bakterie, wirusy czy grzyby), które już wcześniej uznał za takie, które trzeba zwalczyć. Aż 50 proc limfocytów znajduje się w układzie limfatycznym. Pozostała połowa krąży we krwi, koczuje w nabłonkach i tkance łącznej, a największe ich skupiska znajdują się tam, gdzie jest najwyższe prawdopodobieństwo zetknięcia się z patogenami – np. w nabłonku jelit. Istnieje kilka typów limfocytów: limfocyty B – rozpoznają antygenty, czyli substancje wywołujące odpowiedź układu odpornościowego, wytwarzają przeciwciała. Powstają w szpiku kostnym. limfocyty T – odpowiadają za komórkową odpowiedź odpornościową. Jest kilka typów limfocytów T, które różnią się pełnionymi zadaniami: stymulują lub hamują odpowiedź immunologiczną, zabijają komórki rozpoznane przez organizm jako szkodliwe czy nieprawidłowe, biorą udział w odpowiedzi ciała na zakażenie lub chorobę nowotworową. Dojrzewają w grasicy. Normy limfocytów w ciąży Normy limfocytów zmieniają się w czasie trwania ciąży. Zaraz po zapłodnieniu liczba limfocytów rośnie. Później aż do końca drugiego trymestru normą jest niższy poziom limfocytów. W trzecim trymestrze poziom limfocytów jest taki sam jak w pierwszym trymestrze. Norma limfocytów w ciąży to 20–45 procent albo 1,5–4,0 * 10 9 /l. Limfocyty poniżej 15 proc. to limfocytopenia (limfopenia), a powyżej 45 proc. – limfocytoza. Normy limfocytów w poszczególnych trymestrów ciąży: I trymestr – 1,1-3,6 * 10 9 /l II trymestr – 0,9-3,9 * 10 9 /l III trymestr – 1-3,6 * 10 9 /l. Dla porównania: norma limfocytów dla kobiety, która nie jest w ciąży – 0,7-4,6 10 9 /l Chociaż poziom limfocytów przez całą ciążę zwykle jest niższy od tego, jaki obserwuje się u zdrowych kobiet niebędących w ciąży, to jest to ilość wystarczająca do zapewnienia zdrowia. Nieco zmniejszoną liczbę limfocytów kompensują inne komórki układu odpornościowego, np. neutrofile, które w tym czasie stają się szczególnie wyczulone na ataki chorobotwórczych organizmów na ciało przyszłej mamy. Limfocyty poniżej normy w ciąży – przyczyny i skutki Obniżony poziom limfocytów (poniżej ciążowej normy) oznacza spadek odporności i podwyższone ryzyko infekcji oraz chorób. Niski poziom limfocytów w ciąży może sugerować już istniejące kłopoty zdrowotne i zaburzenia w funkcjonowaniu układu odpornościowego. Przyczyny niskiego poziomu limfocytów w ciąży: stres niedożywienie infekcje choroby na tle hormonalnym anemia aplastyczna niedobory odporności choroby autoimmunologiczne niewydolność serca WZW zaburzenia czynności szpiku kostnego gruźlica AIDS zaburzenia neurologiczne ziarnica złośliwa zespół Wiskotta-Aldricha (dziedziczny zespół chorobowy sprzężony chromosomem X). Jak podnieść poziom limfocytów w ciąży? Aby podnieść poziom limfocytów i wzmocnić odporność, kobieta powinna zadbać o prawidłową dietę i unikanie stresu. To powinno pomóc, jeśli spadek poziomu limfocytów nie jest wywołany chorobą. Jeśli obniżone limfocyty w ciąży są skutkiem choroby, należy rozpocząć od jej leczenia. Z tego względu obniżony poziom limfocytów w ciąży wymaga podjęcia dalszej diagnostyki. Leczenie podejmuje się po ustaleniu, jakie zaburzenia czy infekcje spowodowały spadek liczby limfocytów. Usunięcie przyczyny nieprawidłowej morfologii krwi powoduje wzrost liczby limfocytów do prawidłowego poziomu. Źródło: Abbassi-Ghanavati M, Greer LG, Cunningham FG. Pregnancy and laboratory studies: a reference table for clinicians. Obstet Gynecol. 2009 Dec;114(6):1326-31. Przeczytaj też: Podwyższone leukocyty w ciąży Jak interpretować wyniki WBC? Badania w ciąży – kiedy i jakie trzeba zrobić
ALAT i ASPAT: normy i interpretacja wyników dla dzieci, mężczyzn i kobiet (także w ciąży!)
Badania ALAT i ASPAT pozwalają ocenić poziom enzymów wątrobowych. Wykonuje się je, aby ocenić stan wątroby oraz to, czy pracuje prawidłowo, a także aby stwierdzić cholestazę ciężarnych. Poziom enzymów oznacza się w próbce krwi pobranej od pacjenta.
Próby wątrobowe ALAT i ASPAT to badanie poziomu aminotrasferaz, które są enzymami wątrobowymi. Poza nimi bada się także poziom gamma-glutamylotranspeptydazy (GGTP). Jednak najczęściej wykonuje się właśnie badanie ALAT i ASPAT, które może posłużyć m.in. do wykrycia cholestazy u ciężarnych. ALAT i ASPAT: przebieg badania, wskazania, cena normy enzymów wątrobowych o czym świadczy podwyższone ALAT i ASPAT podwyższone próby wątrobowe w ciąży Przebieg badania poziomu ALAT i ASPAT Jest to bardzo proste i szybkie badanie biochemiczne, do którego nie trzeba się specjalnie przygotowywać – wystarczy być na czczo 13-14 godzin (dlatego badanie wykonuje się w godzinach porannych po całonocnej przerwie w jedzeniu). Zaleca się, aby przed badaniem nie palić i nie żuć gumy do żucia. Można je wykonać w każdym laboratorium. Pacjentowi pobiera się krew do pojemniczka, który jest transportowany do laboratorium. Zwykle wyniki badania poziomu ALAT i ASPAT dostępne są już po kilku godzinach. Badanie jest refundowane przez NFZ i może być zlecone przez lekarza rodzinnego (lekarza pierwszego kontaktu). Jeśli badanie jest wykonywane prywatnie, jego koszt mieści się najczęściej w 20 zł – średnia cena rynkowa to 8 zł za ALAT i 8 zł za ASPAT. Wskazania do badania ALAT i ASPAT Lekarz zleci wykonanie prób wątrobowych, jeśli podejrzewa nieprawidłowości w pracy wątroby. Pierwszymi sygnałami, że nie funkcjonuje ona tak, jak powinna, są: ból w prawej części nadbrzusza, obrzęk wątroby (prawe podżebrze), świąd skóry i nadwrażliwość na dotyk, ciemny kolor moczu, żółtawy odcień skóry, obrzęki kostek, dłoni i twarzy, niezamierzona utrata wagi, wzdęcia, nudności, wymioty, bolesne kurcze mięśni, częste krwawienia z nosa lub dziąseł. chroniczne zmęczenie i osłabienie. Normy ALAT i ASPAT Są one różne dla kobiet, mężczyzn i dzieci. Jeśli poziom enzymów wątrobowych jest w normie, świadczy to o prawidłowej pracy wątroby. Normy w różnych laboratoriach mogą się nieco różnić. Ostateczną interpretację wyników należy pozostawić lekarzowi. Norma ASPAT dla kobiet: 5-40 U/l (wg niektórych danych – poniżej 50 U/l), Norma ASPAT dla mężczyzn: poniżej 31 U/l (wg niektórych danych – poniżej 19 U/l), Norma ASPAT dla dzieci do 15. roku życia: poniżej 50 U/l. Norma ALAT dla kobiet: poniżej 35 U/l, Norma ALAT dla mężczyzn: poniżej 45 U/l, Norma ALAT dla dzieci do15. roku życia: poniżej 25 U/l. Wyniki badania poziomu ALAT i ASPAT u kobiet w ciąży są takie same jak u kobiet niespodziewających się dziecka – nie istnieją oddzielne normy dla ciężarnych. Przyczyny podwyższonego ALAT i ASPAT Nieprawidłowe wyniki badania poziomu enzymów wątrobowych ALAT i ASPAT mogą świadczyć o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu wątroby. Aby bliżej określić przyczynę nieprawidłowości, oblicza się wskaźnik Ritsa, czyli stosunek ASPAT do ALAT: jeśli wskaźnik Ritsa jest mniejszy niż 1, podejrzewa się choroby miąższy wątroby, jeśli wskaźnik Ritsa jest większy niż 1, może to wskazywać na toksyczne uszkodzenie wątroby, marskość wątroby lub chorobę mięśni. Jeżeli wyniki badań ALAT i ASPAT są w normie, nie wylicza się wskaźnika Ritsa. Podwyższone wyniki ALAT i ASPAT mogą świadczyć o: przewlekłym wirusowym zapaleniu wątroby typu B lub C, o ostrym <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/zdrowie/czy-warto-szczpic-dziecko-przeciw-wzw-a-15912-r1/">wirusowym zapaleniu wątroby A i E, o autoimmunologicznym zapaleniu wątroby, jej stłuszczeniu lub niedokrwieniu. Uwaga! Enzymy ALAT i ASPAT znajdują się nie tylko w wątrobie, ale i w sercu, mięśniach, kościach i mózgu. Dlatego podwyższony poziom tych enzymów nie musi świadczyć o uszkodzeniu wątroby. Podwyższone ALAT i ASPAT u ciężarnych Nieprawidłowe wyniki badania enzymów wątrobowych u ciężarnych mogą wskazywać na choroby już istniejące przed ciążą, ale mogą też sugerować nieprawidłowości, do których doszło w czasie ciąży. Do tego drugiego rodzaju schorzeń zalicza się: <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/co-to-jest-cholestaza-ciazowa-21693-r1/">cholestazę ciężarnych, zespół HELLP – ciężkie powikłanie <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/jak-rozpoznac-stan-przedrzucawkowy-22557-r1/">stanu przedrzucawkowego, ostre ciążowe stłuszczenie wątroby, <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/niepowsciagliwe-wymioty-jak-sobie-z-nimi-radzic-w-ciazy-23603-r1/">niepowściągliwe wymioty ciężarnych. Więcej o badaniach z krwi: <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/zdrowie/rdw-morfologia-normy-badania-krwi-26119-r1/">RDW – normy i interpretacja wyników <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/badanie-krwi-wr-w-ciazy-odczyn-wassermanna-24606-r1/">Na czym polega i kiedy zrobić badanie WR <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/zdrowie/morfologia-u-dzieci-normy-wedlug-badania-30970-r1/">Wyniki badań laboratoryjnych krwi i moczu dzieci
Grupa krwi dziecka zależy od grup krwi, jakie mają jego rodzice. Dziecko może mieć grupę krwi zupełnie inną niż jego rodzice, gdyż to zależy od tego, jaką kombinację genów od nich otrzyma.
Grupa krwi dziecka jest kombinacją genów decydujących o grupie krwi matki i ojca. Każde z nich może mieć jedną z czterech grup krwi: A, B, AB lub 0. Także od tego, jaki czynnik Rh mają rodzice – plus czy minus – zależy czynnik Rh krwi dziecka. Od czego zależy grupa krwi Każdy z nas odziedziczył po swoich rodzicach dwa allele, czyli różne rodzaje genów, determinujących grupę krwi – jeden od matki i jeden od ojca. Dlatego grupa krwi dziecka zależy od tego, jaką kombinację alleli otrzymało. Żeby przewidzieć grupę krwi dziecka, trzeba znać <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/przed-ciaza/starania-o-dziecko/grupy-krwi-i-ich-dziedziczenie-28221-r1/">grupy krwi rodziców. Przekazywanie genów grup krwi dziecku Każdą grupę krwi tworzą dwa allele. Te dwa geny mogą występować w następujących kombinacjach: grupa krwi A – mogą ją tworzyć dwie kombinacje alleli: A i A oraz A i 0. grupa krwi B – mogą ją tworzyć dwie kombinacje alleli: B i B oraz B i 0. grupa krwi AB – tworzy ją kombinacja alleli: A i B grupa krwi 0 – tworzy ją kombinacja alleli 0 i 0. Dlaczego grupa A i B może być utworzona z dwóch kombinacji W genetyce wyróżnia się allele dominujące i recesywne. Allele dominujące są "silniejsze" od recesywnych. Jeśli chodzi o geny determinujące grupę krwi, dominujące są allele A i B, a recesywny jest allel 0. Dlatego, jeśli spotkają się allele A (dominujący) i 0 (recesywny) lub B (dominujący) i 0 (recesywny), powstają grupy krwi A i B, a nie zero. Grupa krwi AB oznacza zatem, że jej właściciel ma dwa allele dominujące: A i B, a posiadacz grypy krwi 0 musi mieć dwa allele recesywne 0. Choć matka i ojciec mają dwa allele dominujące grupę krwi, to ich komórki rozrodcze – plemniki i komórki jajowe – zawierają tylko jeden allel. Jeśli matka: ma grupę krwi A, może przekazać dziecku allel A lub 0, ma grupę B – przekaże dziecku allel: B lub 0, ma grupę AB – dziecko dostanie od niej allel A lub B, ma grupę krwi 0 – przekaże dziecku wyłącznie allel 0. Podobnie jest z ojcem. Grupa krwi dziecka to wynik kombinacji alleli Gdy komórka jajowa łączy się z plemnikiem, zarodek otrzymuje jeden allel grupy krwi od matki, a drugi od ojca. Grupa krwi dziecka zależy od tego, jakie dwa allele spotkają się ze sobą w momencie zapłodnienia. Poniżej zobaczysz tabelę, z której odczytasz, jaką grupę krwi może mieć dziecko rodziców z określonymi grupami krwi. Grupa krwi dziecka – czynnik Rh Oznaczając grupę krwi, podaje się także informację o tym, czy jest w niej obecny czynnik Rh. Jeśli jest, do nazwy grupy krwi: A, B, AB lub 0 dodaje się znak Rh+, a jeśli nie ma czynnika Rh, dodaje się znak Rh–. Każdy z nas ma dwa allele czynnika Rh. Allel czynnika Rh+ jest dominujący na allelem Rh–. Zatem grupa krwi Rh+ oznacza, że jej posiadacz może mieć dwa allele Rh+, albo jeden Rh+ i jeden Rh–. Natomiast ktoś, kto ma grupę krwi Rh– musi mieć dwa allele Rh–. Grupa krwi dziecka – dziedziczenie czynnika Rh Podobnie jak w przypadku grup A, B, AB i 0, rodzice przekazują dziecku tylko jeden allel związany z determinacją czynnika Rh. Matka lub ojciec z Rh– przekaże dziecku wyłącznie allel Rh–. Matka lub ojciec z Rh+ może przekazać dziecku allel Rh+ lub Rh–. Gdy spotkają się komórka jajowa z genem Rh– i plemnik z genem Rh–, nie ma wyjścia, urodzi się dziecko z krwią Rh–. Jeśli oboje rodzice mają krew z czynnikiem Rh+, dziecko może mieć krew albo Rh+ (allele: Rh+ i Rh+ lub Rh+ i Rh–) albo Rh– (allele Rh– i Rh–). Więcej o grupach krwi: Kłopoty z czynnikiem Rh, czyli konflikt serologiczny <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/jak-sprawdzic-grupe-krwi-swoja-i-dziecka-24918-r1/">Jak sprawdzić grupę krwi mamy, taty i dziecka
Grupy krwi zależą od obecności pewnych białek, zwanych antygenami, na powierzchni czerwonych krwinek. Wyróżnia się cztery grupy krwi. W oznaczeniu grupy krwi ważny jest też tzw. czynnik Rh.
Do oznaczania grup krwi używa się liter: A, B oraz cyfry 0. Znakiem + lub – oznacza się obecność lub brak czynnika Rh. Odkrycia grup krwi dokonał w 1901 roku Austriak Karl Landsteiner. Odkrył on obecność we krwi, na powierzchni czerwonych krwinek, antygeny, które oznaczył literami A oraz B. Dzięki temu był wstanie wyodrębnić trzy grupy krwi: A, B oraz 0. Czwarta grupa krwi – AB oraz oznaczanie czynnika Rh pojawiły się w wyniku prac Polaka – Ludwika Hirszfelda. Od 1928 roku na całym świecie oznacza się cztery grupy krwi. Spis treści: Grupy krwi Dziedziczenie grup krwi Grupa krwi a ojcostwo Czynnik Rh Przetaczanie krwi Grupy krwi w Polsce Grupy krwi Grupa krwi zależy od tego, jakie białka, zwane antygenami, znajdują się na powierzchni czerwonych krwinek. Mogą to być białka oznaczone jako A, B, oraz D – zwane czynnikiem Rh. W związku z tym wyróżnia się następujące grupy krwi: grupa A – na powierzchni erytrocytów znajdują się antygenty A, grupa B – na powierzchni czerwonych krwinek znajdują się antygenty B, grupa AB – na powierzchni erytrocytów znajdują się dwa rodzaje antygenów: A i B, grupa 0 – na powierzchni czerwonych krwinek nie ma antygenów. Dziedziczenie grup krwi To, jaką grupę krwi będzie miało dziecko, zależy nie tylko od grupy krwi rodziców, ale też od tego, w wyniku jakiej kombinacji genów (dziedziczone po jednym od matki i po jednym od ojca) mają grupy krwi. I tak: grupę krwi A tworzą geny A i 0 oraz A i A. grupę krwi B tworzą geny B i 0 oraz B i B. grupę krwi AB tworzą geny A i B, grupę krwi 0 tworzą geny 0 i 0. Jeśli weźmie się pod uwagę także czynnik Rh, wyróżnia się następujące grupy krwi: A Rh+, A Rh–, B Rh+, B Rh–, AB Rh+, AB Rh–, 0 Rh+ oraz 0 Rh–. Grupę krwi dziecka oznacza się z krwi pępowinowej. Jeśli jednak ma być później wpisana do dokumentów medycznych dziecka, należy ja powtórnie oznaczyć po 2. urodzinach dziecka. Grupa krwi a ojcostwo Dziecko od każdego z rodziców otrzyma po jednym genie grupy krwi. Ich kombinacja zdeterminuje grupę krwi dziecka. Na przykład, jeśli matka ma krew grupy A złożoną z genów A0, a ojciec grupę krwi AB, ich dziecko może mieć grupę krwi: A (AA), A (0A), AB (AB) lub B (0B). Na podstawie grup krwi dziecka, matki i ojca można stwierdzić, czy dany mężczyzna mógłby być jego ojcem, nie da się tego jednak stwierdzić na tej podstawie z całą pewnością. Jednak grupy krwi pozwalają czasem wykluczyć ojcostwo – np. gdy dziecko ma grupę krwi 0, a mężczyzna grupę krwi AB. Czynnik Rh Jeśli na erytrocytach znajduje się antygen D – krew oznacza się jako Rh+. Brak antygenu D oznacza się jako Rh–. Informacja ta jest bardzo ważna zwłaszcza w przypadku kobiet w ciąży, gdyż niezgodność czynnika Rh między matka a dzieckiem może doprowadzić do konfliktu serologicznego. Dziedziczenie czynnika Rh Gdy oboje rodzice mają krew z czynnikiem Rh+, ich dziecko może mieć zarówno krew Rh+ jak i Rh–. Natomiast gdy oboje rodzice mają krew Rh–, ich dziecko z całą pewnością będzie miało krew Rh–. Grupy krwi a przetaczanie krwi Warto wiedzieć, że każda z grup krwi ma własny zestaw (albo nie ma ich wcale) przeciwciał z grupy IgM, znajdujących się w surowicy krwi. I tak: grupa A ma przeciwciała anty-B, grupa B ma przeciwciała anty-A, grupa AB nie ma przeciwciał, grupa 0 ma przeciwciała anty-A oraz anty-B. Z tego faktu wynikają zasady, którymi rządzi się przetaczanie krwi. Najlepiej jest choremu przetoczyć krew identycznej grupy, jaką on sam posiada, biorąc pod uwagę zarówno czynnik Rh, jak i główną grupę krwi: A, B, AB czy 0. Czasami jednak krew przetacza się mimo tego, że grupy dawcy i biorcy nie są takie same (ale czynnik Rh jest zgodny albo osobie z Rh+ przetacza się krew Rh–). I tak: pacjent z grupą krwi A może otrzymać krew grupy A lub 0, pacjent z grupą krwi B może otrzymać krew grupy B lub 0, pacjent z grupą krwi AB może otrzymać krew dowolnej grupy, pacjent z grupą krwi 0 może otrzymać krew tylko grupy 0. To dlatego o ludziach z grupą krwi 0 mówi się, że są idealnymi dawcami, ale fatalnymi biorcami krwi – mogą otrzymać tylko krew grupy 0. Grupy krwi w Polsce Rozkład poszczególnych grup krwi w naszym kraju, jak i na świecie, nie jest równy. Najwięcej w Polsce jest ludzi z grupą A Rh– bo aż 32 proc. Nieco mniej – 31 proc. – stanowią ludzie z grupą krwi 0 Rh+.15 proc. Polaków ma krew grupy B Rh+, 7 proc. – AB Rh+, po 6 proc. – 0 Rh– i A Rh–, 2 proc – B Rh– i tylko 1 proc naszych rodaków ma krew grupy AB Rh–. Najrzadszą grupą krwi na Ziemi jest grupa AB Rh–. Ma ją zaledwie kilkanaście procent ludzi. Więcej o krwi i jej chorobach: Na czym polega hemofilia <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/przedszkolak/zdrowie/choroba-von-willebranda-czeste-zaburzenie-krzepliwosci-krwi-27134-r1/">Skaza krwotoczna – to warto wiedzieć <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/immunoglobulina-anty-d-wreszcie-za-darmo-24936-r1/">Koniec problemu z konfliktem serologicznym
RDW - kiedy jest w normie, a kiedy podwyższone i co oznacza wynik?
Jednym z elementów mierzonych w trakcie morfologii krwi jest właśnie RDW. Dlaczego tak ważne jest, by znać poziom tego wskaźnika?
Wskaźnik RDW w morfologii przedstawiany jest w procentach. Ile powinien wynosić u zdrowego człowieka i o czym świadczy jego podwyższenie lub obniżenie? Dowiedz się wszystkiego na temat RDW. Co to jest RDW? To wskaźnik mówiący o tym, jaki jest rozkład czerwonych krwinek (erytrocytów) we krwi oraz jak bardzo różnią się one między sobą. Uzyskuje się go na podstawie jednego z podstawowych badań – morfologii krwi. Jeśli wyniki wskazują na znaczne odchylenie od normy, wówczas świadczy to o chorobie, najczęściej o danym typie niedokrwistości. Zobacz też: RDW SD w wynikach morfologii Jak wykonać badanie? W celu sprawdzenia poziomu RDW należy wykonać morfologię krwi. RDW jest jednym z podstawowych elementów, jakie bierze się pod uwagę w tym badaniu. Najlepiej jest udać się na badanie rano, na czczo. Krew można pobrać na trzy sposoby: z żyły łokciowej; z palca; z płatka ucha. Normy RDW Prawidłowy poziom RDW jest różny w zależności od tego, kto jest poddawany badaniu. Parametr ten powinien wynosić: 11,5-16,5% w przypadku noworodków; 11,5-14,5% w przypadku starszych dzieci i osób dorosłych. Normy wyników badań krwi mogą różnić się w zależności od laboratorium, w którym wykonywane jest badanie oraz od sposobu pomiaru. Każde laboratorium ma obowiązek podawać normy, w jakich powinien mieścić się wynik zgodnie z daną metodologią badania. O czym świadczy podwyższone RDW? Podwyższony wskaźnik RDW informuje o tym, że krwinki czerwone znacząco różnią się między sobą pod względem wielkości. Może to wypływać z nieprawidłowego procesu tworzenia się ich na skutek niedoborów takich składników jak: żelazo; witaminy z grupy B. Niedobór ten może powstać na skutek: niedostatecznej podaży składników; głodzenia się; chorób szpiku kostnego; zaburzeń wchłaniania jelitowego. Podwyższony wskaźnik RDW może ujawnić się przy: infekcji bakteryjnej lub wirusowej; przyjmowaniu niektórych leków; zatruciu pokarmowym; chorobie nowotworowej; powiększeniu śledziony; zaburzeniach autoimmunologicznych; zespole poprzetoczeniowym; wadach w budowie erytrocytów lub hemoglobiny. Na co wskazuje obniżone RDW? Podczas gdy podwyższone RDW prawie zawsze wiąże się z chorobą, zbyt niski wskaźnik nie musi oznaczać niczego złego. W przypadku gdy inne wyniki badań są w normie, a pacjent nie odczuwa żadnych objawów chorobowych, nieznacznie obniżone RDW nie powinno niepokoić. Trzeba być jednak czujnym, ponieważ niskie RDW może świadczyć o tym, że czynność krwiotwórcza szpiku jest mocno zahamowana. Przyczyn tego stanu rzeczy należy wówczas szukać w: anemii na skutek znacznego niedoboru żelaza; niewydolności szpiku; białaczce. Zobacz też: Ważne pytania o badanie krwi u dziecka Anemia podczas karmienia piersią Jak czytać wyniki badań krwi?
Badania krwi są zlecane przez lekarzy najczęściej. Dla wielu z nas ich wyniki są jednak trudną do rozszyfrowania zagadką. Co kryje się za skrótami OB, RBC i WBC? I jakie są normy badań z krwi?
Wyniki nawet najzwyklejszych badań – krwi i moczu – dla ludzi niewtajemniczonych bywają czarną magią. A przecież badania podstawowe powinniśmy robić co najmniej raz w roku. Warto więc wiedzieć, jak je odczytywać i o czym mogą świadczyć nieprawidłowe wartości. Poniżej znajdziesz wyjaśnienie symboli stosowanych przez laboratoria analityczne, a także obowiązujące normy. Co mówi badanie krwi? To najważniejsze ze wszystkich badań. Może wiele powiedzieć o zdrowiu, niekiedy nawet uratować życie. Jeśli więc czujesz wyraźny spadek energii, senność, nadmierne pragnienie, straciłaś apetyt, wypadają ci włosy albo niepokoi cię cokolwiek innego, nie zwlekaj i idź na badanie do lekarza rodzinnego. Z pewnością dostaniesz skierowanie na pobranie krwi. Które wskaźniki są najważniejsze i jak je czytać? WBC – LEUKOCYTY (KRWINKI BIAŁE) Leukocyty świadczą o funkcjonowaniu układu odpornościowego. Prawidłowy wynik: powinien mieścić się w granicach 4,0–10,0 G/I. Co powinno wzbudzić niepokój? Nadmiar leukocytów może świadczyć o stanie zapalnym lub chorobie układu krwiotwórczego. Ważne dla kobiet w ciąży! W ostatnim miesiącu wyniki mogą przekraczać 10 G/I. OB – ODCZYN BIERNACKIEGO OB (czyli opad) informuje, w jakim tempie opadają krwinki czerwone po upływie jednej lub dwóch godzin. Prawidłowy wynik: do 20 mm/godz. Co powinno wzbudzić niepokój? Gdy OB jest zbyt wysokie, może wskazywać na stan zapalny w organizmie – np. zapalenie pęcherza moczowego czy ucha. Opad podnosi się nawet przy lekkim przeziębieniu. Gdy OB jest zbyt niskie, może sygnalizować anemię (niedokrwistość) lub przewlekłą niewydolność krążenia. Ważne dla kobiet w ciąży! OB może być u nich wyższe od 20 mm/godz. i nie jest to powód do niepokoju. RBC – ERYTROCYTY (KRWINKI CZERWONE) Uczestniczą w wymianie gazowej, transportują tlen, a także dwutlenek węgla w organizmie. Prawidłowy wynik: 4,0–5,6 T/I dla kobiet oraz 4,6–6,2 T/I dla mężczyzn. Co powinno wzbudzić niepokój? Zbyt mało RBC może świadczyć, że to anemia, zbyt dużo – o chorobie układu krwiotwórczego. Ważne dla kobiet w ciąży! Jeśli liczba RBC jest nieco niższa niż przewiduje norma, nie jest to sygnałem choroby. HGB – HEMOGLOBINA Bardzo ważny wskaźnik, świadczący o tym, czy krwinki czerwone pracują prawidłowo i wszystkie narządy są dobrze dotlenione. Prawidłowy wynik: norma wynosi 12–16 g/dl dla kobiet i 14–18 g/dl dla mężczyzn. Co powinno wzbudzić niepokój? Zbyt mało hemoglobiny może świadczyć o niedokrwistości (anemii). Towarzyszy mu wtedy niedobór krwinek czerwonych. Zbyt dużo HGB może świadczyć o odwodnieniu organizmu. Ważne dla kobiet w ciąży! Mogą mieć inne wyniki, np. poniżej 11 g/dl. LIPIDOGRAM Wskazuje na ryzyko choroby serca. Najważniejsze są: Cholesterol całkowity – prawidłowy wynik nie powinien być wyższy niż 200 mg/dl. Cholesterol występuje we krwi w dwóch odmianach. HDL (dobry cholesterol) – jest potrzebny do prawidłowej przemiany tłuszczowej, niezbędny dla układu nerwowego. Prawidłowy wynik to powyżej 46 mg/dl dla kobiet i powyżej 35 mg/dl dla mężczyzn. LDL (zły cholesterol) – jego nadmiar jest groźny dla serca i tętnic. Prawidłowy wynik do 130 mg/dl. TRÓJGLICERYDY Inny rodzaj tłuszczów, też niebezpiecznych dla naszych naczyń krwionośnych. Prawidłowy wynik: do 160 mg/dl. Uwaga! Co powinno wzbudzić niepokój? Zbyt wysoki LDL i trójglicerydy. Należy zmienić dietę na mniej tłustą i mniej słodką. Jeśli mamy nadwagę, trzeba też schudnąć. Gdy cholesterol całkowity przekracza 300 mg/dl, lekarz często zleca leki. CUKIER (GLUKOZA) Nadmiar może świadczyć o cukrzycy typu I lub II. Prawidłowy wynik: na czczo poniżej 105 mg/dl, po posiłku – nie więcej niż 180 mg/dl. Ważne dla kobiet w ciąży! Badaj cukier raz w miesiącu. ZOBACZ TEŻ: Normy wyników badań w ciąży
Dzięki rutynowym badaniom w czasie ciąży można wykryć wiele zaburzeń i zacząć leczenie, zanim staną się niebezpieczne dla mamy i maleństwa.
Regularne wizyty u ginekologa i wykonywanie zleconych przez niego badań pozwalają obserwować, czy maleńka istota w Twoim brzuchu rozwija się prawidłowo. Regularne kontrole u ginekologa będą Cię mobilizować do dbania o siebie i wykonywania zalecanych badań. Lekarz to Twój najlepszy doradca, więc wybierz kogoś zaufanego. Umów się z nim, gdy tylko podejrzewasz, że jesteś w ciąży, ale nie wahaj się go zmienić na innego, jeśli masz poczucie, że nie poświęca Ci wystarczająco uwagi. Do 30.-34. tygodnia ciąży waga dziecka się stabilizuje – powinnaś zgłaszać się na wizyty co cztery tygodnie, do 38. – co dwa, a potem – co tydzień. W tym czasie ginekolog zleci Ci wykonywanie badań, które pozwolą ocenić stan Twojego zdrowia i rozwój ciąży. Niektóre z nich zrobi podczas wizyty, a na większość wypisze skierowanie lub wyśle Cię do innego specjalisty. Ciężar ciała Nie lekceważ tego pomiaru. Zważ się podczas pierwszej wizyty i zapisz wynik, by móc go później porównywać. Pod koniec ciąży maleństwo waży mniej więcej 3,5 kilograma, a łożysko i wody płodowe razem – niewiele ponad półtora. Macica powiększa się o około kilogram, a piersi o pół. W Twoim organizmie przybywa krwi oraz płynów komórkowych, które łącznie ważą trochę ponad 2,5 kilograma. To daje wynik około 9 kilogramów. O tyle zaleca się przytyć kobiecie, która przed ciążą miała nadwagę. Jeśli była szczupła, może pozwolić sobie dodatkowo na 3-3,5 kilograma tkanki tłuszczowej. Pod koniec ciąży waga nie powinna wzrosnąć bardziej niż o dodatkowe 12-13 kilogramów. Możesz to osiągnąć, jeśli przez pierwszą połowę ciąży zamiast jeść bardziej kaloryczne potrawy, zaczniesz odżywiać się zdrowiej. Większy apetyt często wynika z potrzeby uzupełnienia przez organizm brakujących składników odżywczych, witamin, soli mineralnych. Pamiętaj, że zbyt duży przyrost wagi może też wynikać z zatrzymywania wody w organizmie, a także – co dużo groźniejsze – wskazywać na tzw. zatrucie ciążowe. Cytologia, bakteriologia Na początku należy wykonać cytologię oraz badanie na stopień czystości pochwy i jej pH. Po 34. tygodniu lekarz zleci Ci kolejne badanie bakteriologiczne – tym razem posiew z pochwy. W ten prosty sposób możesz zapobiegać niebezpiecznym dla dziecka infekcjom, a jeśli wystąpią – odkryć ich przyczyny i szybko rozpocząć właściwe leczenie. Również dwukrotnie (na początku i pod koniec ciąży) będziesz musiała zbadać odczyn WR – badanie krwi w kierunku kiły (jest ono wymagane przez szpital), a czasem także badanie w kierunku HIV. Cytologię wykonuje się na początku ciąży, żeby stwierdzić, czy na szyjce macicy nie ma komórek nowotworowych. Wynik oznacza się cyfrą rzymską. Grupa I – układ rozrodczy jest zdrowy. Grupa II – masz stan zapalny pochwy. Grupa III – sygnalizuje, że z twoim zdrowiem może się dziać coś złego. Grupa IV – podejrzenie nowotworu. Inne choroby Możesz sprawdzić stężenie immunoglobulin odpornościowych (IgG, IgM), które wykażą, czy przechodziłaś zakażenie toksoplazmozą oraz różyczką i czy jesteś na te choroby uodporniona. Odczyn VDRL Oznacza się go na początku ciąży, a potem jeszcze raz około 37. tygodnia. Jest to badanie serologiczne, wykrywające przeciwciała swoiste dla bakterii wywołującej kiłę. Wynik powinien być ujemny. HbsAg To antygen wirusowego zapalenia wątroby typu B (tzw. żółtaczki wszczepiennej). Jeśli nie miałaś kontaktu z wirusem wywołującym tę chorobę, wynik będzie ujemny. Badanie wykonuje się w 37. tygodniu ciąży. Przeciwciała dla toksoplazmozy Oznacza się je na początku ciąży i w zależności od uzyskanego wyniku powtarza się w 2. i 3. trymestrze. Obecność przeciwciał w klasie IgM świadczy o aktywnej fazie choroby, czyli możliwości zarażenia się w ciąży. Obecność przeciwciał w klasie IgG dowodzi o przebyciu choroby w przeszłości. Przeciwciała dla różyczki Jeśli są nieobecne w klasie IgM i IgG, świadczy to o braku kontaktu z chorobą. Obecność przeciwciał w klasie IgG – tak jest najczęściej – oznacza, że przeszłaś tę chorobę. Konsultacja: dr Agnieszka Tymińska, ginekolog położnik.