Jako mama doskonale wiesz, że białko to ważny element diety dziecka. Nie powinno go zabraknąć, ale, podobnie jak w przypadku innych składników, zarówno jego niedobór, jak i nadmiar, może mieć wpływ na rozwój dziecka. Białku warto więc przyjrzeć się bliżej!
Czy wiesz, że zanim Twoje dziecko ukończy 6 miesięcy, jego masa urodzeniowa wzrośnie dwukrotnie? W tym czasie zwiększa się także długość ciała maluszka – nie bez powodu mówi się, że maluchy rosną jak na drożdżach. Warunkiem prawidłowego przebiegu tych procesów, a w konsekwencji harmonijnego rozwoju dziecka, jest dostarczenie wszystkich składników odżywczych, m.in. wysokiej jakości białka w ilości odpowiadającej potrzebom. Rola białka w diecie dziecka W 1. roku życia dziecko rośnie i przybiera na wadze tak szybko, jak nigdy potem. W tym okresie kładziemy nacisk na to, aby w diecie malucha nie brakowało białka. Składnik ten jest istotnym elementem komórek i tkanek (np. mięśni i kości), dlatego często porównuje się go do fundamentu, podstawy budowli, jaką jest organizm człowieka, także małego. Gwarantem zdrowego wzrostu malucha jest dostarczenie wszystkich składników odżywczych w odpowiednich proporcjach i tym samym zapobieganie zarówno niedoborom jak i nadmiarom białka w diecie. Czy zbyt duża ilość białka sprzyja otyłości? W Polsce coraz więcej dzieci ma nadwagę. Białko nie jest głównym źródłem energii, istnieją jednak przypuszczenia, że jego nadmiar w diecie niemowląt może mieć związek z większą masą ciała. Zbyt duże spożycie białka w początkowym okresie życia może sprawiać, że powiększa się liczba i objętość komórek tłuszczowych. Najnowsze badania naukowe wykazują, że mleko mamy przyczynia się do zmniejszenia ryzyka wystąpienia otyłości u dzieci. Jak to możliwe? Białko w mleku mamy Białko w mleku kobiecym to białko wzorcowe – jego skład stanowi wzór białka najlepiej dopasowanego do potrzeb niemowlęcia na każdym etapie rozwoju. Dzieje się tak, gdyż zawiera ono wszystkie niezbędne dziecku aminokwasy w odpowiednich ilościach i proporcjach. To białko wysokiej jakości, dzięki czemu może być najlepiej wykorzystane przez organizm dziecka. Niezwykle istotna jest nie tylko jakość, ale także ilość białka w mleku mamy. Zmienia się ona wraz z wiekiem dziecka, by w każdym momencie jak najlepiej dostosować się do jego zapotrzebowania. Tuż po narodzinach, gdy maluszek rozwija się najintensywniej, jego zapotrzebowanie na białko jest najwyższe - może sięgać nawet 1,8 g na każdy kilogram masy ciała dziecka na dzień. Wtedy ilość tego składnika w mleku kobiecym jest bardzo wysoka – średnio prawie 2 g w 100 ml. Wraz z wiekiem dziecka jego tempo wzrostu naturalnie powoli spada. Podobnie spada dzienne zapotrzebowanie na białko, dlatego stopniowo maleje też jego zawartość w pokarmie kobiecym. Pod koniec 5. miesiąca wynosi poniżej 1,2 g w 100 ml, co oznacza, że w stosunku do początków laktacji jest niższa aż o ponad 40%. Podejrzewa się, że jest to jeden z mechanizmów, dzięki którym mleko matki zmniejsza ryzyko otyłości. Materiał powstał przy współpracy z:
To nadmiar białka (a nie cukru i tłuszczu) powoduje u dziecka nadwagę? [WIDEO]
Dziecko może wcale nie jeść za dużo tłuszczu i cukru, a mieć nadwagę. Winny jest nadmiar białka w diecie. To szczególnie ważne u niemowlęcia – mówi prof. Piotr Socha z Centrum Zdrowia Dziecka.
Mówi się, że dzieci jedzą za dużo białka. To prawda? I czy to prawda, że nadmiar białka powoduje otyłość? Niestety tak. Centrum Zdrowia Dziecka brało udział w dużym międzynarodowym projekcie, który udowodnił, że podawanie dziecku zbyt dużej ilości białka w pierwszym roku życia może stanowić ryzyko otyłości w wieku późniejszym. Dzieje się to w tzw. w procesie programowania metabolicznego. Żeby tego uniknąć, przede wszystkim zalecane jest karmienie piersią: taki sposób karmienia niemowlęcia powoduje dostarczenie mniejszej ilości białka, to profilaktyka otyłości. Z drugiej strony producenci mieszanek mlecznych - na skutek tych dowodów naukowych - obniżyli zawartość białka w produktach dla niemowląt. Wydaje się, że to jest ten kierenee, który chroni dzieci przed ryzykiem otyłości. To znaczy, że dzięki tym modyfikacjom dzieci będą szczuplejsze? Nadmiar białka to jest jeden z czynników ryzyka, który odpowiada może za ok. 20 proc. czynników rozwoju otyłości. Jednak równie ważne, a może jeszcze ważniejsze, jest kształtowanie zwyczajów żywieniowych. Trzeba robić od pierwszych lat życia dziecka. Zobacz także: Tych błędów w żywieniu dziecka nie popełniaj!
Żywienie dzieci w Polsce: "Boimy się, że ono się nie najada. W efekcie je…dużo za dużo!"
Prezes Polskiego Towarzystwa Dietetyki, dr inż. Danuta Gajewska wylicza najczęstsze błędy w żywieniu dzieci w Polsce i podaje zasady, dzięki którym uchronisz swoje dziecko przed nadwagą i otyłością.
Rozszerzanie diety niemowlęcia to ryzykowny okres, podczas którego łatwo o żywieniowe błędy. W dodatku – zazwyczaj popełniamy je w trosce o zdrowie naszego dziecka! Przekarmiamy je – bo boimy się, że się nie najada. Przebiałczamy – bo myślimy, że posiłek bez mięsa to posiłek bezwartościowy. Przecukrzamy – bo wydaje nam się, że owocowy soczek jest lepszy niż czysta woda. W efekcie nasze dzieci tyją najszybciej w Europie! Jak temu zapobiegać? Pytamy eksperta w dziedzinie żywienia, dr. inż. Danutę Gajewską. * Dr inż. Danuta Gajewska, specjalista ds. żywienia. Zajmuje się m.in. dietetyką pediatryczną i żywieniem kobiet w ciąży oraz w okresie karmienia piersią. Wykłada na Wydziale Nauk Żywienia Człowieka i Konsumpcji w Wyższej Szkole Gospodarstwa Wiejskiego, jest prezesem Polskiego Towarzystwa Dietetyki. Pani Doktor, eksperci z Instytutu Matki i Dziecka alarmują, że jeśli nic się nie zmieni, to każdego roku będzie przybywało w Polsce aż 400 tys. dzieci z nadwagą. Co robimy źle? Danuta Gajewska: Moim zdaniem są trzy główne przyczyny takich alarmujących prognoz. Po pierwsze nasze dzieci, nie zawsze jedzą to co powinny; po drugie, jedzą za dużo i po trzecie, są mało aktywne. Już od pierwszych lat życia spędzają zbyt dużo czasu przed ekranami, monitorami, często jednocześnie spożywając posiłek. Te utrwalone w dzieciństwie nawyki zostają na kolejne lata. Jeśli dokonamy analizy tego co znajduje się na talerzach naszych dzieci, to często jest to żywność dość kaloryczna, bogata w tłuszcze, słodka i słona. O tłuszczach i cukrze wiemy od dawna, jednak dopiero od kilku lat mówi się, że nasza dieta jest zbyt bogata w białko. Z czego wynika tak duże spożycie białka w Polsce? Kalorie pochodzą ze wszystkich makroskładników pokarmowych, tzn. z tłuszczu, węglowodanów i białka. Zwrócenie uwagi na białko w diecie dzieci jest ważnym uzupełnieniem tematu i zarazem reakcją na wyniki najnowszych badań naukowych. Wysokie spożycie białka przez dzieci wynika z naszych tradycji żywieniowych. Ogólnie, dieta Polaków była i jest bogata w białko, zarówno zwierzęce, jak i roślinne. Często zbyt wcześnie podajemy dzieciom dietę dorosłego. Zbyt szybko serwujemy dietę stołu rodzinnego, nie przechodząc przez etap diety przejściowej, kiedy dziecko powinno być karmione w sposób nieco odmienny. Ile powinien trwać ten okres przejściowy? Uważa się, że rozszerzanie diety, czyli wprowadzenie do diety niemowlęcia produktów spożywczych należy rozpocząć po ukończeniu 17. tygodnia życia, ale nie później niż w 26. tygodniu życia. Drugie półrocze życia niemowlęcia to czas, w którym należy wprowadzać nowe produkty żywnościowe, o odmiennej konsystencji, kolorze i smaku. Musimy jednak pamiętać, że dzieci to nie są mali dorośli. Ważny jest zarówno asortyment produktów, sposób ich przygotowania, jak też wybór dodatków smakowych, nie tylko cukru i soli. Starajmy się też podawać dzieciom produkty jak najmniej przetworzone. Oczywiście niektóre musimy przetwarzać, bo przecież nie podamy dziecku surowego mięsa, ale warto stosować inne techniki kulinarne niż smażenie. Kiedy ja się zastanawiałam, skąd u nas wzięło się to nadmierne spożycie białka – to doszłam do wniosku, że duża w tym rola tego naszego wiecznego strachu, że ono się nie najada. Strachu i też np. naszego przeświadczenia, że maluch na obiad musi zjeść mięso, że same warzywa przelecą przez brzuszek i nie zostanie po nich śladu. Tak, to prawda. W Polsce jest bardzo silna fobia, że dziecko zjadło za mało. Rzadziej przychodzi refleksja, że jeśli zjadło za mało, to za chwilę przyjdzie i poprosi o kolejną porcję. Raczej nie obawiamy się, że nasze dziecko zjadło za dużo. Zawsze lepiej jest podać małą porcję, a za chwilę kolejną, jeśli dziecko poprosi, niż z góry zakładać, że roczne albo dwuletnie dziecko zje na obiad porcję jak dla nastolatka. I tak jak robiły nasze mamy, uczymy dziecko, że ma wszystko sprzątnąć z talerza, bez względu na to, czy jest już najedzone, czy nie. Niestety wielu polskich rodziców nie wie, jaka powinna być porcja dla małego dziecka, jaka dla dzieci w wieku wczesnoszkolnym, a jaka dla nastolatków. Często rocznemu dziecku dajemy kotlet o wielkości naszej dłoni – to dla niego dużo za dużo.. Polskie Towarzystwo Dietetyki podkreśla: „ Badania naukowe potwierdzają, że czynniki związane z okresem życia płodowego i okresem noworodkowym mają wpływ na stan zdrowia w okresie późniejszym (nastoletnim i dorosłym). (…) Teoria ta, zdefiniowana została jako „wczesne programowanie” lub „wczesne programowanie metaboliczne zdrowia w okresie dorosłości”. Główną rolę przypisuje się w niej czynnikom żywieniowym – sposobowi żywienia kobiety ciężarnej i noworodka. Wśród czynników wpływających na programowanie zdrowia w przyszłości są między innymi: udział w diecie białka, wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, żelaza, probiotyków, prebiotyków oraz karmienie lub nie malucha piersią.” Źródło: Zdroweodkołyski.pl Wiemy już, jakie są przyczyny nadwagi naszych dzieci – a czy wiemy też, jak z nią walczyć? Podstawą walki z nadwagą u dzieci jest edukacja rodziców. Cieszy mnie coraz większa dostępność zaleceń żywieniowych, pisanych jasnym, zrozumiałym dla rodziców językiem. Jeszcze do niedawna takich przyjaznych w odbiorze zaleceń prawie nie było, dlatego rodzice szukali wiadomości na własną rękę. Rodzice skarżą się jednak, że zalecenia dotyczące żywienia dzieci się bardzo ogólne. Rodzice często oczekują bardzo precyzyjnych zaleceń żywieniowych. Takie precyzyjne zalecania przekazywane są jednak zawsze indywidualnie i są dostosowane do potrzeb dziecka. Jeśli dziecko z natury jest bardziej ruchliwe i aktywne, będzie potrzebowało więcej energii z pożywienia, jeśli jest małym leniuszkiem – mniej. Dla wszystkich niemowląt i małych dzieci nakreślone są pewne ogólne ramy zdrowego żywienia, które zresztą są naprawdę bardzo proste: wyłączne karmienie piersią do 6 m-ca; wprowadzenie pokarmów uzupełniających (o odpowiedniej wielkości, bez dodatku cukru i soli) po ukończeniu 17 tygodnia życia, ale nie później niż w 26 tygodniu życia oraz sięganie po produkty przeznaczone dla dzieci. Z tym ostatnim zaleceniem łączy się jeszcze stosunkowa nowa wytyczna: nie opóźniamy wprowadzania produktów potencjalnie alergizujących. Tak, podejście do żywienia w profilaktyce alergii zupełnie się zmieniło. Dzięki aktualnym badaniom wiemy dziś, że zbyt późne wprowadzanie żywności zawierającej potencjalne alergenu sprzyja alergizacji​. Dziękuję za rozmowę.
Białko w diecie dziecka – co za dużo, to niezdrowo!
Nadmiar białka w diecie dziecka to problem, na jaki coraz częściej wskazują pediatrzy i dietetycy. Według niektórych szacunków nasze dzieci mogą jeść nawet 6 razy więcej białka, niż przewidują to normy!
Jeszcze 10 lat temu naukowcy mówili, że dzieci między 6. a 24. miesiącem życia potrzebują aż 30-45 g białka dziennie (dla porównania: w 100 gramach gotowanego filetu z kurczaka jest zawartych aż 25 gramów białka). Dzisiaj specjaliści z Amerykańskiej Akademii Pediatrii, a razem z nimi najlepsi polscy eksperci od zdrowia i żywienia dzieci przekonują, że tamte stare normy były znacznie zawyżone. Według nowych wyliczeń, dzienne zapotrzebowanie na białko u dzieci 0-6 miesięcy wynosi 10 gramów, a u niemowląt 7-12 miesięcy – około 11-13. W drugim i trzecim roku życia dziecka normy niewiele się zmieniają. Żeby obliczyć odpowiednią dzienną porcję białka wystarczy pomnożyć 1 gram białka przez liczbę kilogramów masy ciała dziecka. Skąd te zmiany w zaleceniach? Przyniosło je samo życie – odpowiadają lekarze – a konkretniej mówiąc, epidemia nadwagi i otyłości, która zatacza wśród dzieci coraz szersze kręgi. Już co piąty 11-latek w Polsce ma nadwagę, a jak wyliczył Instytut Matki i Dziecka, jeśli tendencja się utrzyma, to co roku w Polsce będzie przybywało 400 tysięcy dzieci z nadwagą! Białko może mieć z tym dużo wspólnego. Eksperci są przekonani, że nadmiar białka w pierwszych latach życia dziecka zwiększa ryzyko nadwagi w kolejnych latach. Jak zmniejszyć ilość białka w diecie dziecka? Jeśli to możliwe karm piersią. Mleko mamy zawiera o wiele mniej białka niż mleko krowie i w dodatku ma najlepsze proporcje białek. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca wyłączne karmienie piersią przez pierwsze 6 miesięcy życia dziecka i później kontynuowanie karmienia tak długo, jak mama i dziecko tego będą chcieli. Jeżeli karmisz butelką, zwracaj uwagę na ilość białka w mleku modyfikowanym. Pytaj lekarza o mieszankę z obniżoną zawartością białka. Zgodnie z aktualnymi rekomendacjami ekspertów warto wybierać mleko, które ma w gotowej mieszance najmniejszą ilość białka na 100 ml. Eksperci z Polskiego Towarzystwa Dietetyki wyjaśniają: „​Ze względu na niezwykle wysoką jakość białka zawartego w mleku mamy, aby zaspokoić wszystkie potrzeby niemowlęcia jego zawartość nie musi być wysoka. Mleka modyfikowane charakteryzują się jednak wyższym poziomem białka, a tu więcej nie znaczy lepiej! Z badań wynika, że zmniejszenie ilości białka w mleku początkowym zbliża tempo wzrastania karmionych nim dzieci do tempa wzrostu dzieci karmionych piersią. Niższa ilość białka w mleku modyfikowanym zmniejsza też ryzyko otyłości i może chronić przed rozwojem zespołu metabolicznego w późniejszym wieku.” Czytaj więcej na: Zdroweodkolyski.pl Nie podawaj dziecku zbyt wcześnie zwykłego mleka krowiego. Mleko modyfikowane zawiera o wiele mniej białka ogólem, za to więcej lekkostrawnego białka serwatkowego, niż mleko krowie. Ogranicz mięso. Dziecko nie powinno jeść mięsa częściej niż 3-4 razy w tygodniu. Porcja mięsa dla niemowlaka w wieku 6-12 miesięcy to ok. 10 gramów (tyle, ile mieści się na łyżce do zupy). Dzieci w wieku 1-2 lata maksymalnie powinny jeść 20 gramów mięsa w jednej porcji. Zadbaj o urozmaiconą dietę. W okresie rozszerzania diety postaraj się wprowadzać różne warzywa do diety dziecka, tak, aby mogło oswajać się z ich smakami. Postaraj się, aby w drugim roku życia dziecka, mleko przestało już być podstawą jego diety. Pamiętaj o rybach. Zawierają zdrowe białko i nienasycone kwasy tłuszczowe, które sprzyjają prawidłowej przemianie materii dziecka. Naukowcy zalecają, by podawać je dziecku 1-2 razy w tygodniu. Nie przekarmiaj. Wbrew pozorom – to zalecenie może być najtrudniejsze do zrealizowania. Lekarze przekonują jednak, że wszelkiego typu "namawianie" malucha, by zjadł jeszcze jedną łyżeczkę, jest w gruncie rzeczy wmuszaniem w dziecko nadmiarowej porcji jedzenia. Tłumaczą, że prawdziwych niejadków jest bardzo mało, a spadek apetytu u dzieci w drugim roku życia to rzecz zupełnie naturalna.
Okrągłe znaczy zdrowe? Fakty i mity o otyłości u dzieci
Czy dzieci tyją tylko od słodyczy? Jaki wpływ na wagę dziecka mają geny? Czy okrągły niemowlak to pulchny przedszkolak i uczeń? Sprawdź, co jest prawdą, a co fałszem, jeśli chodzi o otyłość u dzieci.
Otyłość u dzieci rośnie z zastraszającym tempie. Lekarze i naukowcy z Instytutu Matki i Dziecka przekazali szokujące informacje: co 3. ośmiolatek w Polsce ma nadwagę, a co dziesiąty – za wysokie ciśnienie, które prowadzi do zmian miażdżycowych. Czy nasze dzieci są skazane na otyłość? Jak wygląda prawda o zdrowym żywieniu dzieci i przyczynach nadwagi? Oto fakty i mity na temat otyłości dzieci w Polsce. FAKT: Nadwaga i otyłość u dzieci zwykle są spowodowane przekarmianiem U dzieci najczęściej występuje tzw. otyłość prosta. Dotyczy aż 98% dzieci ze zbyt dużą masą ciała. Jest efektem zachwiania równowagi pomiędzy ilością energii dostarczonej z pożywieniem, a zużytej przez organizm. Jeśli maluch je więcej, niż potrafi spalić, nadmiar energii odkłada się w postaci tkanki tłuszczowej. Tylko u 2% dzieci otyłość jest spowodowana np. zaburzeniami hormonalnymi, nieprawidłową regulacją poziomu cukru we krwi, przyjmowaniem leków itp. FAKT: Nadmiar białka w diecie może powodować otyłość Eksperci z Polskiego Towarzystwa Dietetyki wyjaśniają tę zależność: „Badania naukowe wskazują, że nadmierne spożycie białka we wczesnym okresie życia związane jest z nadmiernym przyrostem masy ciała. To może powodować większe ryzyko otyłości w kolejnych latach życia.” Czytaj więcej na: Zdroweodkolyski.pl FAKT: Okrągłe niemowlę może mieć nadwagę w dorosłym życiu Niestety, powstała w dzieciństwie otyłość ma ścisły związek z nadwagą w wieku dojrzałym. Około 70% otyłych maluchów pozostaje takimi w wieku późniejszym. A nadprogramowe kilogramy są przyczyną wielu schorzeń: miażdżycy i chorób z nią związanych, cukrzycy, kamicy żółciowej, zapaleń trzustki, deformacji kości i stawów, nerwic, depresji FAKT: Komórki tłuszczowe nigdy nie zanikają, najwyżej się kurczą Rozwój tkanki tłuszczowej rozpoczyna się już w okresie prenatalnym, a namnażanie komórek tłuszczowych następuje w pierwszym roku życia dziecka i później. Poza tym, raz powstała komórka tłuszczowa nie zanika. Tracąc na wadze, pozbywamy się jej zawartości, ale ich liczba nie ulega zmianie. MIT: Powodem otyłości są złe geny Otyłość prosta w pewnym stopniu jest uwarunkowana genetycznie, ale dzieci tyją nie tylko od złych genów. Genetyka to mniej więcej 30 proc. tego, co może na nas oddziaływać. Reszta to środowisko. Ono, czy raczej warunki środowiskowe, odgrywają znacznie ważniejszą rolę. Należą do nich: zbyt kaloryczne żywienie, zbyt częste jedzenie tłustych i słodkich potraw, siedzący tryb życia brak ruchu nadmiar białka w diecie MIT: Dziecko z wiekiem powinno otrzymywać coraz większą ilość kalorii w posiłkach Według zaleceń Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci średnie dzienne spożycie energii w przeliczeniu na kilogram masy ciała dla chłopców powinno maleć z wartości 109 kcal w 1. miesiącu życia malucha, do 79 kcal w 11.- 12. miesiącu; dla dziewczynek zaś – od wartości 103 kcal w 1. miesiącu życia do 77 kcal, gdy skończą rok. FAKT: Grube dziecko może być niedożywione To prawda, wśród dzieci z nadwagą zdarzają się niedożywione maluchy! Jak to możliwe? Dzieje się tak w sytuacji, gdy dziecko je produkty o małej wartości odżywczej, np. dużo słodyczy czy białego pieczywa, a mało warzyw, nabiału czy chudego mięsa. Gdy taki styl odżywiania trwa przez dłuższy czas, w organizmie malucha zaczyna brakować tych naprawdę niezbędnych składników odżywczych. Dieta dziecka powinna być urozmaicona, a to, co trafia na talerz malucha, naprawdę wartościowe – warzywa, owoce, najlepiej kupione na targu od rolnika, a nie z supermarketu, mięso ze sprawdzonych hodowli czy dobre, nienasycone tłuszcze. Zobacz też: Dlaczego mięso z hodowli ekologicznej jest zdrowsze? 4 argumenty FAKT: Dzieci tyją wyłącznie od nadmiaru słodyczy Duża ilość cukru w diecie dziecka to bardzo częsty powód nabierania zbędnych kilogramów. Częsty – ale nie jedyny. Problemem jest też to, czego dzieci nie jedzą lub jedzą za mało – czyli chodzi o warzywa. Według badań organizacji European Childhood Obesity Surveillance Initiative, wykonanych w ramach projektu WHO, prawie 12 proc. dzieci je warzywa rzadziej niż raz w tygodniu! A zalecana ilość to 4-5 porcji dziennie... MIT: Ilość białka w diecie dziecka nie ma znaczenia dla powstania otyłości u dziecka Choć otyłość kojarzymy raczej z nadmiernym podjadaniem produktów bogatych w tłuszcz i cukier, to jednak okazuje się, że problemy w wagą może powodować także zbyt duża ilość w diecie... białka. Przeprowadzono duże badanie, którego celem było przyjrzenie się roli sposobu żywienia niemowląt w kontekście występowania u nich w późniejszym okresie nadwagi i otyłości. Wyniki pokazały, że niemowlęta karmione mlekiem modyfikowanym o niskiej zawartości białka (1,25 – 1,6 g/100 ml) osiągały w wieku 2 lat niższy wskaźnik masy ciała (BMI) niż te żywione zwykłą mieszanką. FAKT: U dorosłych karmionych w dzieciństwie piersią występuje inny metabolizm energii niż u tych, którzy pili mleko modyfikowane Rzeczywiście, udowodniono, że niemowlaki karmione piersią charakteryzują się w przyszłości innym metabolizmem energii. Rzadziej występuje u nich otyłość oraz inne choroby związane z otyłością (np. cukrzyca typu 2). Niemowlęta karmione mlekiem mamy miały też w osoczu niższy poziom insuliny, która jest czynnikiem zwiększającym odkładanie się tłuszczu w organizmie. Zobacz też: Zalety karmienia piersią 7 rad dla rodziców, gdy dziecko jest za grube 8 produktów, którymi karmisz dziecko, a są toksyczne [WIDEO]
Skąd brać białko? Najlepsze (i najgorsze) źródła białka w diecie dziecka
Aby dziecko mogło się prawidłowo rozwijać, potrzebuje białka. Coraz więcej mówi się jednak o tym, że nadmiar białka, podobnie jak cukier i tłuszcz może prowadzić do otyłości. Sprawdź, co powinno znaleźć się w diecie malucha, aby zachować właściwe proporcje.
Dzieci potrzebują białka – dzięki niemu mogą rozwijać się ich kości i mięśnie. To główny materiał budulcowy dla rosnącego organizmu. Ma także znaczenie dla rozwoju mózgu. Choć zapotrzebowanie na białko jest dość wysokie, nietrudno je przekroczyć, co może doprowadzić do poważnych kłopotów ze zdrowiem. Efektem nadmiaru tego składnika pokarmowego może być otyłość, obciążenie pracy nerek i większe ryzyko chorób cywilizacyjnych takich jak miażdżyca, zawał czy udar. Aby zafundować dziecku zdrową przyszłość, od samego początku mądrze dobieraj produkty (źródła białka), które znajdą się w jego diecie. Gdzie szukać białka? Na hasło „białko” zwykle mamy przed oczami mięso lub mleko. Ale ten cenny składnik pokarmowy znajdziemy również w wieku innych produktach pochodzenia zwierzęcego i roślinnego. Białko zwierzęce uchodzi za pełnowartościowe. Poza mięsem zawierają je m.in.: mleko sery ryby jaja Źródłem białka roślinnego są między innymi: produkty zbożowe (kasze) warzywa strączkowe (groszek zielony, fasolka) Eksperci z Polskiego Towarzystw Dietetyki wyjaśniają: „Szczególnie ważne w pierwszym roku życia jest odpowiednie spożycie białka, nie może być za niskie, ale nie powinno być także zbyt wysokie. Zalecenia specjalistów dotyczące ilości białka dla niemowląt, określają zapotrzebowanie na ten składnik na poziomie 7 – 11 gramów na dobę. To bardzo niewielka ilość w porównaniu do zapotrzebowania osoby dorosłej.” Czytaj więcej na: Zdroweodkolyski.pl Co jest dobrym źródłem białka dla dziecka? Sprawdź, jakie produkty obfitujące w białko warto podawać niemowlętom i dzieciom w 2. roku życia oraz kiedy dokładnie włączać je do diety? Mleko – nie ma obaw, że przekarmisz dziecko białkiem, jeśli karmisz je piersią. Nawet jeśli masz do czynienia z „małym żarłokiem”, który niemal cały czas spędza, ssąc, nie musisz się obawiać, że przekarmisz go białkiem – pokarm mamy zawiera bowiem idealne proporcje wszystkich składników odżywczych. Przekroczenia norm białka nie muszą również obawiać się mamy, które nie mogą karmić naturalnie. Producenci mleka modyfikowanego podążają za nowymi trendami, dopasowując ilość białka do nowych zaleceń tak, aby jak najbardziej upodobnić produkt do wzorca, jakim jest kobiecy pokarm. Dodają do niego np. łatwostrawne białka serwatkowe. Eksperci rekomendują, aby wybierać mleko, które ma w gotowej mieszance najmniejszą ilość białka na 100 ml. Musisz jednak przy tym pamiętać, aby tzw. mieszankę przyrządzać dokładnie według przepisu na opakowaniu – dosypywanie większej ilości proszku wpływa na zwiększenie ilości białka i nie jest dobre dla zdrowia dziecka. Uwaga: W mleku krowim jest za dużo białka, dlatego po raz pierwszy można podać je dopiero dziecku, które skończyło rok. Ryby – zawierają pełnowartościowe białko. Niemowlęta ą mogą jeść je już od 7. miesiąca życia (na początek ok. 10 g ryby, a pod koniec pierwsze roku 20 g). Ryby powinny pojawić się chociaż raz w tygodniu (a najlepiej dwa) zamiast mięsa, np. jako danie obiadowe. Najlepsze są ryby gotowane na parze, pieczone lub duszone. Uwaga: Dzieci w pierwszych trzech latach życia nie mogą jeść ryb smażonych. Zwróć też uwagę na gatunki, które są polecane dla najmłodszych. Mięso – jest doskonałym źródłem białka, ale dzieci nie powinny go jadać codziennie (im jest chudsze – a takie warto jeść – tym więcej zawiera tego cennego składnika). Podawaj dziecku mięso nie częściej niż 3-4 razy w tygodniu, przyrządzając z niego jeden posiłek. Pierwsze mięsne danie możesz przygotować dla niemowlęcia, które skończyło pół roku (wtedy kończą się zapasy żelaza zgromadzone w życiu płodowym, a mięso je uzupełnia) – tak wynika z najnowszych zaleceń dotyczących rozszerzania diety niemowląt. Uwaga: Dzieciom nie zaleca się jedzenia mięsa smażonego, tylko duszone, pieczone lub gotowane. Na cenzurowanym są też podroby i mięsa wędzone. Kupując wędliny, wybieraj te wysokiej jakości, w tanich jest dodatkowo białko sojowe. Jaja – zawierają białko najwyższej jakości. Po raz pierwszy możesz podać je dziecku między 5. a 7. miesiącem. W menu malucha jaja kurze mogą pojawiać się 3-4 razy w tygodniu. Najłatwiej strawne są ugotowane na miękko. Niemowlakowi możesz również przyrządzić jajecznicę na parze. Uwaga: Wprowadzając jajka, obserwuj dziecko, czy nie ma objawów alergii na białka jajka kurzego. Rośliny strączkowe – zawierają najwięcej białka roślinne. Warto tak komponować jadłospis dziecka, aby 2/3 białka pochodziło z produktów zwierzęcych (mięso, ryby, nabiał), a 1/3 z roślin, (cieciorka, soczewica) oraz z produktów zbożowych (np. z kasz). Zobacz też: Ile białka potrzebuje dziecko? Alergia na mleko u dziecka Mleko dla alergika
Babyonline.pl na debacie dotyczącej roli białka w diecie dziecka
Czemu warto kontrolować ilość białka w diecie dziecka? Czy ten składnik diety może zmieniać geny? Jak nadmiar i niedobór białka wpływają na rozwój dziecka? Odpowiedzi na te pytania udzielili mi eksperci uczestniczący w debacie.
Tematem spotkania prasowego organizowanego przez firmę Nestlé była „Rola białka w epigenetycznym programowaniu żywieniowym”. Epigenetyka to ostatnio modne słowo. To taka gałąź nauki, w której eksperci tropią zmiany zachodzące w naszych genach pod wpływem czynników zewnętrznych – środowiska, trybu życia, diety. I właśnie odpowiednia i dobrze zbilansowana dieta dziecka była przyczynkiem do naszej rozmowy ze specjalistami. Okazuje się bowiem, że kod DNA to jedynie gotowy plan działania, a jego realizacja zależy od bardzo wielu czynników. I tak na przykład nadmiar lub niedobór białka oraz jego jakość (roślinne, zwierzęce) mają wpływ na określone sekwencje genów. Mogą je aktywować lub wyciszać. Poznaj: Badania genetyczne dzieci Opinie ekspertów Mamy ‒ zatroskane przyszłością swoich dzieci, niemal jednomyślne przyznają, że ich własne mleko jest najlepsze na świecie i najzdrowsze dla dziecka. Przyznają to także eksperci zajmujący się zdrowiem i żywieniem dzieci, którzy do końca 6. miesiąca życia wszystkim maluchom zalecają wyłączne karmienie mlekiem mamy. Po tym czasie do diety dziecka wprowadzane jest często mleko modyfikowane. Warto wtedy rozważyć wszystkie wytyczne pozwalające na wybór produktu najlepszego dla dziecka. Takiego, który będzie umożliwiał prawidłową ekspresję genów. – Nadwaga i otyłość są narastającym problemem zdrowotnym, dlatego zwiększa się zainteresowanie metodami zapobiegania ich występowaniu. W ostatnim okresie szczególne znaczenie przypisuje się teorii wczesnego programowania metabolicznego, która zakłada, iż ekspozycja na różne doświadczenia, w tym żywieniowe, w tak zwanych krytycznych okresach życia pre- i postnatalnego programuje rozwój osobniczy i zdrowie w dalszych, nawet odległych latach życia. W wielu badaniach obserwacyjnych i epidemiologicznych dowiedziono, że istnieje zależność pomiędzy urodzeniową masą ciała lub żywieniem we wczesnym okresie życia (m.in. zbyt szybkimi przyrostami masy ciała w pierwszych miesiącach życia) a ryzykiem rozwoju otyłości, nadciśnienia tętniczego, cukrzycy i zgonu z powodu choroby niedokrwiennej serca – zaznaczyła w swoim wykładzie dr n.med. Małgorzata Gołkowska, neonatolog, pediatra. Przeczytaj: Kiedy wprowadzić mleko modyfikowane do diety dziecka? Dr hab. n. med. Iwona Wybrańska (prof. UJ – biolog molekularny) podkreśliła misję propagowania znaczenia odpowiednich proporcji białka w diecie i kształtowania nawyków żywieniowych od samego początku życia dziecka, a dr hab. n.med. Robert Śmigiel (genetyk, pediatra) wskazał wpływ świadomych decyzji rodziców na harmonijny proces rozwoju najmłodszych, a przede wszystkim profilaktyki chorób dietozależnych. Sprawdź: Jak wyrobić dobre nawyki żywieniowe u dziecka Odpowiednia ilość białka Eksperci zgodnie przekonywali, że każda młoda mama powinna konsultować wybór mleka modyfikowanego z pediatrą. Specjalista najlepiej oceni, czy smyk rozwija się prawidłowo i podpowie, ile białka powinien otrzymywać. Badania wykazały, że w Polsce dzieci w wieku 2–3 lat będące na tradycyjnej diecie spożywają o 600% białka za dużo, te na wegetariańskiej – o 400%, a mali weganie – o 200%. Tymczasem za otyłość może odpowiadać właśnie nadmiar zjadanego białka. Skąd tak duże ilości? Oto najczęstsze błędy: Dosypywanie zbyt dużej porcji mleka modyfikowanego (więcej niż zaleca producent mleka) Podawanie zbyt dużej ilości jogurcików, serków Za duże lub zbyt często podawane porcje mięsa, wystarczy 2–3 razy w tygodniu Oto wybrane slajdy prezentowane w trakcie debaty: Nowoczesne technologie produkcji mleka – Nestlé od lat stara się opracowywać takie receptury produktów dla niemowląt i małych dzieci, które pomagają budować podstawy zdrowej diety i prawidłowego rozwoju. Nie ukrywam, że wierzymy w poprawę niepokojących danych odnośnie jakości żywienia naszych dzieci, wierzymy też w siłę programów edukacyjnych ‒ obecnie dzieci otrzymują znacznie większą ilość białka niż wynosi ich zapotrzebowanie – podkreśliła mgr inż. Dorota Gawrońska, specjalista ds. żywienia człowieka w Nestlé Nutrition. Nestlé poprzez swoje mleko następne NAN OPTIPRO® 2 promuje zasadę – nie za mało, ale i nie za dużo. W sam raz! To wysoka jakość białka przy możliwie niskim jego poziomie, uzyskana dzięki unikalnej technologii, opracowanej w laboratoriach.
Wiadomo, że zbyt mała ilość pokarmów białkowych może zaburzać prawidłowy rozwój dziecka. Ale mało mówi się o tym, że ich nadmiar może być szkodliwy. Przeczytaj, jak ustalić prawidłową ilość.
Niedobór białka w diecie dziecka Nawet niewielkie, lecz długotrwałe niedobory białka prowadzą zwykle do spadku odporności, zahamowania wzrostu i wolniejszego rozwoju intelektualnego. Dzieci niedożywione, których dieta nie zawiera odpowiedniej ilości kalorii i w której brakuje białka, szybciej się męczą, mają trudności z koncentracją, są rozdrażnione, częściej miewają niedokrwistość. Nadmiar białka w diecie dziecka Nadmiar białka powoduje zaś zaburzenia w przemianie materii, np. zbytnie zakwaszenie organizmu, nadmierne obciążenie nerek i zwiększa ryzyko otyłości. Niemowlęta karmione sztucznie, które w 5. miesiącu życia nie otrzymują jeszcze zup jarzynowych, częściej cierpią na zaparcia. Zasadą prawidłowego żywienia jest tzw. dieta zbilansowana, w której białko powinno stanowić 15 proc., tłuszcze do 30 proc., a węglowodany – 55 proc. Białko - budulec dziecięcego organizmu W 1. roku życia dziecko rośnie i przybywa na wadze tak szybko, jak nigdy potem. Aby rozwój dziecka przebiegał prawidłowo, jego dieta musi zawierać białko. Służy ono do budowy nowych tkanek, np. mięśni i kości. Pozwala także odnawiać się tym, które się zużywają i na których miejsce powstają nowe – tak się dzieje np. w przypadku krwinek czerwonych. Białko wchodzi w skład hormonów, regulujących przemiany, jakie zachodzą w organizmie i ciał odpornościowych, które chronią przed chorobami. Białko zwierzęce jest pełnowartościowe w przeciwieństwie do niepełnowartościowego roślinnego. Z tego też względu dziecko nie powinno dostawać jedynie pokarmów roślinnych. Epidemia otyłości wśród dzieci W Polsce coraz więcej dzieci ma nadwagę. Choć to jeszcze nie epidemia otyłości, jak w bogatych krajach Zachodniej Europy, to konieczna jest zmiana naszych nawyków żywieniowych. Inaczej za kilkanaście lat staniemy przed podobnym problemem. Dzieci karmione butelką częściej mają nadwagę, bo dla wielu mam każdy objaw niepokoju czy płaczu to sygnał, że maluch jest głodny – wtedy podają mu mieszankę. Według WHO karmienie piersią przyczynia się do dobrego zdrowia i rozwoju dziecka. Jest również istotnym czynnikiem zapobiegania otyłości. Ważne pytania o białko w diecie dziecka Czy niemowlę może być na ścisłej diecie wegetariańskiej? W diecie, która wyklucza białko zwierzęce, brakuje wielu substancji odżywczych. Uniemożliwia też ona wykorzystanie innych składników pożywienia – dotyczy to zwłaszcza niektórych witamin i soli mineralnych. W efekcie naraża malucha na niedokrwistość z powodu niedoboru czynników krwiotwórczych: żelaza, witaminy B12 i kwasu foliowego. Dorośli, w odróżnieniu od dzieci, mogą stosować dietę wegetariańską, ale powinni mieć dużą wiedzę na temat składu i wartości odżywczych różnych pokarmów. Dlaczego zbyt duża ilość białka sprzyja otyłości? Pokarmy białkowe są głównymi dostarczycielami energii. Ale istnieją przypuszczenia, że nadmierna ich ilość w diecie niemowląt powoduje zwiększone wydzielanie tzw. insulinopodobnego czynnika wzrostu, który sprawia, że powiększa się liczba i objętość komórek tłuszczowych. Zatem nie tylko zbyt duża ilość cukru, tłuszczu zwierzęcego oraz potraw z białej mąki jest przyczyną otyłości u dzieci. Czytaj też: Gdy dziecko nie lubi mleka