5 toksycznych reakcji na zachowanie dziecka. Tak rodzice niszczą więź kawałek po kawałku
Wiele dorosłych reakcji wygląda na niewinną dyscyplinę, a w rzeczywistości potrafi po cichu podcinać dziecięce poczucie bezpieczeństwa. Zaufanie i więź nie znikają nagle, raczej kruszą się w drobnych momentach, których na co dzień nawet nie uznajemy za ważne.
Na co dzień obserwuję mnóstwo różnych sytuacji, w których matki, ojcowie, babcie reagują nie do końca tak, jakby chcieli, albo na tyle dobrze, na ile umieją. W większości z nich nie ma złej woli. Jest zmęczenie, stres, czasem bezradność. I jest też dziecko, które nie tyle „sprawdza granice”, co próbuje zrozumieć świat oraz siebie w tym świecie. Kiedy reagujemy z automatu albo naszą reakcją kieruje złość, łatwo wpaść w schematy, które niszczą zaufanie. Z zewnątrz wygląda to jak „wychowanie”, ale w rzeczywistości rani dziecko jak drzazgi. Pomału, ale coraz bardziej dotkliwie. Poniżej zebrałam pięć reakcji, które słyszę najczęściej. Wszystkie da się zamienić na coś lepszego. 1. Krzyk i zawstydzanie dziecka przy innych „Przestań w końcu”, „Zobacz, jaki wstyd”, „Nie rób z siebie błazna”. Wiem, jak to jest, gdy człowiek ma w głowie tysiąc spraw, a dziecko akurat w sklepie urządza protest. Krzyk bywa odruchem. Problem w tym, że dla dziecka to nie jest lekcja zachowania, tylko lekcja mająca prosty przekaz: „Gdy jest trudno, zostajesz sam i jeszcze cię upokorzę”. Co robić zamiast? Jeśli emocje rosną, zróbcie pauzę. Powiedzcie spokojnie: „Widzę, że coś cię bardzo złości, idziemy na bok i pogadamy”. Nawet jeśli rozmowa potrwa 30 sekund, dziecko dostaje sygnał, że jest ważne, a trudne emocje można unieść bez publicznego linczu. 2. Ironia, wyśmiewanie albo etykietowanie To są te drobne „żarciki”, które wcale nie są niewinne. „Ale z ciebie beksa”, „No tak, nasz geniusz znowu nie pamięta”, „Ty zawsze przesadzasz”. Etykieta przykleja się szybciej, niż nam się wydaje. Dziecko zaczyna myśleć o sobie przez pryzmat tego, co usłyszało od najbliższych. Co robić zamiast? Opisujcie zachowanie, nie osobę. Nie mówcie „Jesteś leniwy”, tylko „Widzę, że trudno ci się zabrać za lekcje, pomogę ci zacząć”. Zamiast „Znowu histeryzujesz”, powiedzcie „To dla ciebie ważne, opowiedz mi”. To zmienia ton rozmowy i buduje poczucie bezpieczeństwa. 3. Straszenie utratą miłości albo odejściem „Jak tak będziesz robił, to przestanę cię lubić”, „Oddam cię pani”, „Zostawię cię tu”. Wiem, że to czasem pada wtedy, gdy rodzic chce natychmiast przerwać trudne zachowanie. Tyle że dziecko słyszy w tym groźbę porzucenia. A lęk nie uczy regulacji emocji, tylko uczy paniki. Co robić zamiast? Stawiajcie granice bez szantażu. „Nie pozwolę ci bić, to boli. Jeśli jesteś wściekły, możesz tupać albo ścisnąć poduszkę”. Można być stanowczym i jednocześnie dostęp­nym. Tu nie ma sprzeczności. 4. Porównywanie do innych dzieci „Zobacz, jak twoja siostra grzecznie siedzi”, „Inne dzieci potrafią”, „A u Kasi w domu tak nie ma”. To wygląda jak motywacja, a naprawdę jest cichą informacją: „Nie jesteś wystarczający”. Dziecko nie zaczyna się starać bardziej. Zaczyna się martwić, że w waszych oczach przegrywa. Co robić zamiast? Porównujcie dziecko do niego samego z wczoraj. „Pamiętasz, że tydzień temu było ci trudniej, a dziś poszło lepiej”. To buduje sprawczość. Jeśli chcecie pokazać wzór, mówcie o zachowaniu, nie o wyższości innych osób. 5. Chłód, ignorowanie i „ciche dni” „Nie krzyczę, po prostu się nie odzywam”. Dla dorosłego to chwila na ochłonięcie. Dla dziecka może to być kara w najostrzejszej formie. Brak kontaktu z bliską osobą dziecko odbiera jak odcięcie od bezpieczeństwa. Co robić zamiast? Jeśli potrzebujecie czasu, nazwijcie to. „Jestem teraz zdenerwowana, potrzebuję kilku minut i wrócę do rozmowy”. Dziecko dostaje jasną mapę sytuacji. Wie, że relacja trwa, nawet gdy emocje są duże. Chodzi o to, żebyście zauważali momenty, w których wasza reakcja wynika z napięcia, a nie z troski. Dziecko buduje zaufanie w drobiazgach: w tonie głosu, w tym, że słuchacie do końca, w tym, że nie robicie z jego emocji żartu. Zaufanie nie bierze się z wielkich przemówień o wartościach. Rodzi się przy kuchennym stole, w samochodzie, w sklepie, w chwilach, kiedy jest zwyczajnie trudno. Zobacz też: Wychowawczyni: „To brak prywatności”. Wieczorami rodzice przekraczają granice
9 błędów w wychowaniu, które biorą się ze strachu o dziecko. „Będzie powoli gasło”
Znam ten rodzicielski ścisk w żołądku, który pojawia się nagle i każe działać szybciej, mocniej, bardziej. Tyle że strach bywa sprytny i potrafi przebrać się za troskę, a wtedy łatwo przeoczyć to, co naprawdę dzieje się w relacji z dzieckiem.
Kiedy niedawno rozmawiałam z psycholożką o tym, co najczęściej ciąży rodzicom, usłyszałam prostą rzecz: nie boimy się dzieci, tylko świata, o którym myślimy, że je zrani. I właśnie w tym miejscu zaczyna się cała seria drobnych, czasem niemal niewidocznych błędów wychowawczych. Nie takich z gatunku „zła wola” albo „brak serca”. Raczej takich, które rodzą się z miłości, ale podlewane są niepokojem. Sama przez to przechodziłam i do dziś łapię się na odruchach, które nie służą ani mnie, ani moim dzieciom. Zbieram je tu, bo wiem, jak wielu rodziców czuje podobnie. Błędy wychowawcze wynikające ze strachu o dziecko w codziennych sytuacjach Wyręczanie na każdym kroku. Kiedy boję się, że dziecko sobie nie poradzi, podaję mu rękę za szybko. Zawiązuję buty, kończę zadanie, dopowiadam odpowiedź. Dziecko ma wtedy wygodniej, ale uczy się, że świat jest trudny, a ono potrzebuje kogoś, kto je „uratuje”. Kontrolowanie zamiast towarzyszenia. Strach każe mi sprawdzać plecak, przeglądać zeszyty, dopytywać o każdy szczegół. Niby robię to „dla bezpieczeństwa”, a w praktyce wysyłam sygnał: nie ufam ci, sam nie ogarniesz. Zamykanie w bańce. Czasem wydaje mi się, że najlepiej będzie, jeśli dziecko nie spotka się z niczym nieprzyjemnym. Ograniczam wyjścia, unikam trudnych tematów, filtruję znajomości. Tyle że ono i tak wyfrunie z domu, a bez treningu nie będzie wiedzieć, jak się poruszać w świecie. Wieczne ostrzeganie. „Uważaj”, „nie biegnij”, „nie ruszaj”. Te słowa lecą często automatycznie. W nadmiarze działają jak klosz, pod którym wszystko jest groźne. Dziecko zamiast ciekawości ćwiczy w sobie napięcie. Trzymanie dziecka przy sobie na siłę. Zdarzało mi się przedłużać pożegnania, robić z rozstań wielką sprawę, bo we mnie siedział lęk. Dziecko czuje te emocje, przejmuje je i zaczyna myśleć, że samodzielność to coś ryzykownego. Naprawianie każdej porażki. Gdy dziecko płacze, bo coś mu nie wyszło, mam odruch natychmiastowego „odkręcania” sytuacji. Dzwonię do nauczyciela, tłumaczę, proszę, załatwiam. A ono nie dostaje szansy, żeby poczuć: upadłam, wstałam, jestem dalej w grze. Zbyt szybkie etykietowanie emocji. W strachu lubię mieć jasność, więc mówię: „jesteś zmęczony”, „jesteś zły”, „przesadziłaś”. A emocje dziecka nie zawsze są takie proste. Kiedy je nazywam za nie, odbieram mu prawo do własnego kompasu. Wybieranie za dziecko „bezpiecznych” dróg. Znam to z autopsji: lepiej niech idzie tam, gdzie będzie spokojniej, łatwiej, pewniej. Tyle że moje poczucie bezpieczeństwa nie musi pasować do jego marzeń. Dziecko potrzebuje próbować swoich ścieżek, nawet jeśli nie wszystkie są idealne. Miłość z warunkami ukrytymi w trosce. To najtrudniejsze do zauważenia. Gdy strach jest duży, potrafię chwalić tylko za „rozsądne” wybory, nagradzać spokój, zniechęcać do ryzyka. Dziecko uczy się wtedy, że moje ciepło zależy od tego, jakie jest. A przecież chcę, żeby czuło, że jest kochane także wtedy, gdy błądzi, buntuje się, próbuje. Kiedy patrzę na te błędy, widzę w nich nie brak kompetencji, tylko nadmiar napięcia. Strach jest naturalny, bo dziecko jest dla nas kimś najważniejszym. Problem pojawia się wtedy, gdy to strach zaczyna prowadzić. Wiele razy powtarzałam sobie zdanie, które usłyszałam kiedyś na warsztatach dla rodziców: „Dziecko będzie powoli gasło”. Tak właśnie dzieje się z dzieckiem, które nie ma przestrzeni na własne doświadczenia. Nie gaśnie od jednej decyzji, tylko od setek drobnych „nie mogę ci zaufać”. Co robić, gdy lęk o dziecko przejmuje stery Po pierwsze, zatrzymuję się wtedy na chwilę i pytam samą siebie, przed czym naprawdę chcę ochronić dziecko. Przed światem czy przed moim niepokojem. Po drugie, staram się robić krok w tył i oddawać odpowiedzialność tam, gdzie jej miejsce, czyli dziecku, odpowiednio do jego wieku. Po trzecie, mówię na głos o strachu, nie przerzucając go na dziecko. „Martwię się, ale wierzę, że sobie poradzisz” ma zupełnie inną moc niż „nie rób tego, bo ja się boję”. Nie chodzi o to, żeby przestać się bać. Chodzi o to, żeby wychowanie nie wynikało z tej emocji. Dziecko potrzebuje naszej uwagi, granic i czułości. Nie potrzebuje klatki zrobionej z lęku, nawet jeśli jest pozłacana miłością. Zobacz też: Nikt nie przyszedł na urodziny mojej córki. Tak rodzice uczą dzieci okrucieństwa
12 zdań, którymi nieświadomie zawstydzasz dziecko. Po tym już nie przyjdzie do ciebie z problemem
Są takie słowa, które wypowiadamy odruchowo, z troski albo ze zmęczenia, a potem dziwimy się, że w domu robi się cicho. Dziecko traci zaufanie do rodzica, bo zbyt wiele razy doświadczyło uczucia wstydu: za to, jak się czuje, co robi, co mówi, jak wygląda.
W zawstydzaniu nie chodzi o wielkie awantury. Najczęściej wszystko dzieje się mimochodem, między śniadaniem a wyjściem do szkoły, w samochodzie, w kolejce do apteki, w chwili, gdy emocje dziecka są większe niż nasza cierpliwość. Dorośli mają przewagę w słowach, tonie głosu i autorytecie. Dzieci mają tylko jedno narzędzie: wycofanie. I jeśli uznają, że przy nas jest im wstyd, to następnym razem problem zostawią dla siebie. Zdania, które zawstydzają, choć brzmią „normalnie” „Nie przesadzaj, to nic takiego.” Dla dziecka to komunikat: „twoje uczucia są bez sensu, nie pasują, są niewygodne”. Wstyd rodzi się wtedy, gdy ktoś daje nam sygnał, że reagujemy „nie tak”. Dziecko uczy się, że jego przeżycia nie mają znaczenia, więc lepiej o nich nie mówić. „Zobacz, inni sobie radzą, a ty nie.” Porównania są jak małe drzazgi. Nawet jeśli wskazujemy wzór z najlepszych intencji, dziecko słyszy, że jest „gorsze”. Wstyd miesza się z zazdrością i złością, a potem pojawia się myśl: „po co mam próbować, skoro i tak przegrywam w oczach rodzica”. To prosta droga do zamykania się albo do robienia wszystkiego na pokaz. „W twoim wieku już powinieneś to umieć.” W dorosłym świecie to brzmi jak mobilizacja, a w dziecięcym jak wyrok. Każde dziecko rozwija się w swoim rytmie i w różnych obszarach. Kiedy słyszy, że „powinno”, czuje wstyd, że nie nadąża. Zamiast dostać wsparcie, dostaje poczucie, że zawsze jest o krok w tyle. „Co z tobą jest nie tak.” To zdanie potrafi paść nawet w wersji żartobliwej, rzuconej mimochodem. Zostaje głęboko w sercu, bo dotyka tożsamości. Nie mówi: „to zachowanie mi się nie podoba”, tylko: „ty jesteś problemem”. Pamiętam znajomego chłopca, który po takim komunikacie przestał odpowiadać na pytania w klasie. Przestał, bo uznał, że z nim „jest coś nie tak”, więc każda próba może skończyć się kolejnym wstydem. „Znowu to samo.” Dla dorosłego to skrót myślowy: „jestem zmęczona tą sytuacją”. Dla dziecka to etykietka: „jestem męczące, nic się nie zmienia, nie ma sensu próbować”. Wstyd pojawia się, bo dziecko czuje się przewidywalnym problemem, a nie kimś, kto się uczy. „Nie rób ze mnie głupiej.” To zdanie zazwyczaj wynika z bezsilności, ale brzmi jak oskarżenie o złe intencje. Dziecko słyszy: „kombinujesz, manipulujesz”. Wstyd miesza się z lękiem, a potem z dystansem. „Jak ty wyglądasz.” Nawet rzucone w pośpiechu, wiąże wartość dziecka z wyglądem. W środku zostaje przekaz: „muszę zasłużyć na akceptację tym, jak się prezentuję”. To wstyd ciała, wstyd bycia „nie dość dobrym, atrakcyjnym”. „Wszystko przez ciebie.” Zwykle chodzi o konkretną sytuację, ale dziecko bierze to na siebie całościowo. Słyszy: „jestem powodem kłopotów dorosłych”. To ogromny ciężar i prosty przepis na to, żeby przestało mówić o swoich potrzebach, bo tylko „dokłada” problemów. „Masz dwie lewe ręce.” Niby żart, niby powiedzonko, a w dziecku zostaje jako definicja. Taki komunikat mówi: „nie umiesz, nie nadajesz się”. Wstyd blokuje chęć próbowania, bo po co się wychylać, skoro i tak wyjdzie źle. „Nie wiem, co z tobą zrobić.” Wypowiadane z bezradności, dla dziecka może brzmieć jak odrzucenie. Ono słyszy: „jestem za trudne, nie mam miejsca w tej relacji, mama nie daje sobie rady ze mną”. Wstyd zamienia się w wycofanie albo w bunt. „Przestań się mazgaić.” To cios w emocje. Dziecko uczy się, że smutek, łzy, żal są niemile widziane. Wstyd rodzi się z przeświadczenia, że „fajne dzieci nie płaczą”, więc maluch zaczyna chować uczucia, a nie je oswajać. „No i widzisz, mówiłam.” Dorosły chce podkreślić, że miał rację. Dziecko wysnuwa z tego wniosek: „kiedy mi nie wyjdzie, dostanę potwierdzenie, że jestem do niczego”. Wstyd wiąże się z porażką, więc następnym razem dziecko nie przyjdzie po pomoc, tylko będzie udawać, że wszystko ogarnia. Co mówić, żeby dziecko przychodziło z problemem do rodzica Nie jesteśmy robotami. Każdemu z nas zdarza się powiedzieć coś za ostro, szczególnie w biegu albo w nerwach. Ważne jest to, co robimy potem. Ja nauczyłam się trzech prostych rzeczy: Po pierwsze, uznajcie emocje, zanim zaczniecie naprawiać sytuację. Zamiast „nie przesadzaj” spróbujcie: „widzę, że to dla ciebie trudne, opowiedz mi”. Brzmi banalnie, a działa, bo daje dziecku przestrzeń na to, co czuje. Po drugie, oddzielajcie dziecko od zachowania. Zamiast „co z tobą jest nie tak” powiedzcie: „to, co zrobiłeś, nie było ok, pogadajmy, co z tym zrobimy”. Dziecko nie czuje się wtedy „zepsute”, tylko ma szansę nauczyć się czegoś nowego. Po trzecie, mówcie o sobie, nie o jego wadach. Zamiast „w twoim wieku powinieneś” wybierzcie: „martwię się, bo chcę, żebyś sobie poradził. Pomogę ci”. Taki komunikat nie zawstydza, tylko zaprasza do współpracy. Najbardziej wzrusza mnie moment, gdy dziecko po trudnej rozmowie wraca następnego dnia i mówi: „mamo, jednak chcę ci o czymś powiedzieć”. To jest dowód, że relacja działa. Nie potrzebujemy perfekcji. Potrzebujemy uważności na słowa, bo one tworzą dom bardziej niż ściany. Jeśli czasem zdarzy się wam wypalić coś, co zawstydza, wróćcie do dziecka i powiedzcie: „przepraszam, poniosło mnie. Nadal chcę cię słuchać”. Dla dziecka to sygnał, że przy was nie musi się wstydzić siebie. I wtedy naprawdę przyjdzie z problemem, nawet tym największym. Zobacz też: Metoda misia to najlepszy sposób chwalenia dziecka: natychmiast dodaje skrzydeł
6 błędów wychowawczych szkoły. „Teraz muszę wszystko naprawiać w domu”
Kiedy słucham znajomych rodziców i czytam listy, które przychodzą do redakcji, często łapię się za głowę. W tych opowieściach powtarza się kilka szkolnych nawyków, które zostają z dziećmi na długo, a potem to my próbujemy je odkręcać w domowych warunkach.
Wiem, że szkoła potrafi dać dzieciom skrzydła. Widzę też, że czasem, zupełnie niechcący, robi coś odwrotnego. I nie chodzi o pojedyncze wpadki konkretnego nauczyciela, tylko o systemowe błędy wychowawcze, które krążą po szkołach jak nieproszony gość. Poniżej zebrałam sześć najczęściej powtarzających się problemów, opartych na rozmowach z rodzicami z mojego otoczenia i na listach od was. 1. Ocenianie wszystkiego, zamiast uczenia procesu „Moja córka boi się próbować, bo od razu myśli, że dostanie słabą ocenę” − powiedziała mi ostatnio Paulina, mama piątoklasistki. W listach do redakcji to zdanie wraca jak echo. Szkoła nadal zbyt często skupia się na efekcie, a nie na drodze, jaką dziecko do niego dochodzi. Jeśli liczy się tylko wynik, dziecko uczy się, że błąd to wstyd, a nie element nauki. W domu potem musimy to mozolnie odwracać, tłumaczyć, że pomyłka jest normalna, że próby są ważniejsze niż perfekcja. 2. Porównywanie uczniów między sobą „Wiem, że pani nie robi tego złośliwie, ale kiedy mówi: 'zobacz, jak Marysia ładnie pisze', czuję, jak mój syn gaśnie” − napisała do nas jedna z czytelniczek. Porównania czasem padają mimochodem, czasem są pakietem motywacyjnym w złym stylu. Skutek jest ten sam: dziecko zaczyna wierzyć, że jego wartość zależy od tego, jak wypada na tle innych. Zamiast budować wewnętrzną motywację, szkoła niechcący uczy rywalizacji i lęku. My w domu próbujemy wrócić do prostego przekazu: jesteś w porządku taki, jaki jesteś, a rozwijasz się własnym tempem. 3. Brak realnej edukacji emocjonalnej To temat, który pojawia się w niemal każdej rozmowie między rodzicami. Dzieci uczą się liczb, dat i definicji, ale nikt nie uczy ich nazywania emocji, stawiania granic, rozwiązywania konfliktów. Znajoma, Magda, opowiadała mi o synu, który w trzeciej klasie nie potrafił powiedzieć, że jest zawstydzony albo przestraszony, więc reagował agresją. W szkole usłyszał tylko, że „zachowuje się niegrzecznie”. Bez rozmowy o emocjach i narzędzi do radzenia sobie z nimi, dziecko zostaje samo ze swoim światem wewnętrznym. Potem w domu odrabiamy dodatkowe lekcje z empatii i komunikacji. 4. Publiczne zawstydzanie i „dyscyplina na pokaz” „Pani kazała mu wstać i powiedzieć przed klasą, że nic nie umie” − to fragment z jednego z ostatnich maili do redakcji. Nie piszę tego, żeby piętnować konkretne osoby, bo wiem, że czasem za takim zachowaniem stoi zmęczenie i bezradność. Problem jest większy: w wielu szkołach wciąż działa stara metoda uciszania przez wstyd. Dziecko, które raz zostało publicznie upokorzone, zaczyna chronić się milczeniem, ucieczką albo buntem. Po takich sytuacjach rodzice mówią wprost: „teraz muszę wszystko naprawiać w domu, odbudować poczucie bezpieczeństwa i zaufanie do dorosłych”. 5. Przerzucanie odpowiedzialności za naukę na rodziców Nie chodzi o zwykłe wsparcie. Chodzi o sytuacje, gdy szkoła zakłada, że to rodzic ma dopilnować, wytłumaczyć, odpytać, zrobić projekt. Wiele osób, z którymi rozmawiam, czuje się tak, jakby po pracy szło na drugi etat. „Ja nie chcę być domowym nauczycielem, ja chcę być mamą” − powiedziała mi Kasia, którą spotkałam na szkolnym korytarzu. Jeśli system opiera się na tym, że rodzic musi nadrabiać braki, dziecko dostaje komunikat, że szkoła nie jest miejscem, gdzie ono naprawdę się uczy, tylko miejscem, z którego zadania przenosi się do domu. W efekcie rośnie napięcie w rodzinie, a nauka kojarzy się z obowiązkiem, nie z ciekawością. 6. Ignorowanie różnic i etykietowanie „On jest leniwy”, „ona jest słaba z matematyki”, „ten to zawsze rozrabia”. Takie metki przyklejają się szybciej, niż nam się wydaje. W listach od rodziców pojawia się ból, bo etykieta zamyka dziecko w roli, z której trudno wyjść. Szkoła często działa według jednego wzorca, a dzieci są różne Jedne uczą się szybko przez słuchanie, inne potrzebują ruchu, jeszcze inne czasu. Jeśli system nie widzi tych różnic, to zamiast wspierać, podcina skrzydła. W domu wtedy pracujemy nad tym, żeby dziecko nie utożsamiało się z łatką, tylko dostrzegło swoje możliwości rozwoju. Kiedy spisuję te błędy, czuję mieszankę złości i smutku, bo wiem, że wiele z nich wynika nie z braku serca, tylko z przeciążenia i starych schematów. Widzę też, jak ogromną siłę mają rodzice, którzy rozmawiają z dziećmi, wyłapują sygnały, wspierają mądrze, nawet jeśli czasem po omacku. Jeśli macie poczucie, że szkoła coś w dziecku przygasiła, to nie znaczy, że jesteście bezradni. To raczej znak, że warto być obok, słuchać i cierpliwie pokazywać, że nauka i dorastanie to nie wyścig, tylko długa droga. A my w redakcji dalej będziemy czytać wasze listy, bo w nich najlepiej widać, co naprawdę dzieje się po dzwonku. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Nie czytam Librusa po 17”. Rodzice mają dość nadgorliwych nauczycieli
Tych 5 zdań mówią tylko toksyczni rodzice. Brzmią jak miłość, a są manipulacją
Kiedy słyszę te zdania, od razu mam w głowie lampkę ostrzegawczą. Na pierwszy rzut oka są miękkie, ciepłe, do przyjęcia, ale za chwilę zostawiają dziecko z poczuciem winy, które nie bierze się znikąd.
Toksyczna komunikacja rzadko wygląda jak jawny atak. Zwykle przychodzi w opakowaniu troski, miłości i „dobrych intencji”. Tyle że efekt bywa dokładnie odwrotny. Dziecko, nawet dorosłe, zaczyna żyć w trybie ciągłego tłumaczenia się, usprawiedliwiania, spełniania cudzych oczekiwań. Wiem, jak długo potrafi się w człowieku ciągnąć echo jednego zdania wypowiedzianego „dla jego dobra”. Nie chodzi o to, żeby teraz na szybko osądzać swoich rodziców i przyklejać im łatki. Wiele osób powtarza schematy, które same wyniosły z domu. Rzecz w tym, żeby rozpoznać te komunikaty i zobaczyć, co robią z nami. Dopiero wtedy można postawić granice i odzyskać spokój. 1. „Ja się dla ciebie poświęciłam, więc…” Czasem te słowa padają wprost, czasem między wierszami: „Wszystko, co mam, oddałam wam”, „Nie miałam życia, bo wy byliście najważniejsi”. Brzmi jak opowieść o miłości. Jest jednak rachunkiem, który wystawia się dziecku po latach. A rachunek oznacza dług. Kiedy rodzic używa poświęcenia jako argumentu, przemyca komunikat: „Masz obowiązek mi to spłacić”. Nie ma tu miejsca na wasze wybory, potrzeby, tempo życia. Jest presja, żeby się odwdzięczać, najlepiej bez końca. Miłość nie działa jak kredyt. W zdrowej relacji nikt nie mówi o długu, tylko o wzajemności. 2. „Gdybyś mnie kochała, tobyś…” To mój prywatny faworyt w kategorii manipulacji ubranej w czułość. Zamiast prośby jest test na miłość. Zamiast rozmowy jest ultimatum. „Gdybyś mnie kochała, przyjechałabyś na święta”, „…zostałabyś bliżej domu”, „…nie mówiłabyś mi 'nie'”. Problem polega na tym, że miłość zostaje tu warunkiem do spełnienia. Jak nie robisz tego, czego chce rodzic, to znaczy, że nie kochasz. To fałsz, który wciska się w serce jak drzazga. Dorosłe dzieci toksycznych rodziców często latami mylą miłość z posłuszeństwem. A prawda jest taka, że można kochać i jednocześnie się nie zgadzać. 3. „Robię to dla twojego dobra” Nikt nie chce być rodzicem, który robi coś „w złej wierze”, więc ten zwrot ma w sobie siłę tarczy. Dziecko słyszy go, gdy rodzic przekracza granice, kontroluje, podważa jego decyzje. To zdanie ma zamknąć dyskusję. Ma brzmieć rozsądnie i opiekuńczo, więc łatwo w nie uwierzyć. Tyle że „twoje dobro” bywa tu wygodnym uzasadnieniem cudzych lęków i ambicji. Jeśli czasem mówisz to zdanie, warto zapytać siebie: czy naprawdę chodzi o dobro dziecka, czy o to, żeby rodzic poczuł się spokojniej, ważniej, potrzebniej. W zdrowej relacji dobro dziecka nie jest pałką do ustawiania go w szeregu. 4. „Po tym wszystkim tak mi się odwdzięczasz” To zdanie działa jak przycisk. Uderza w poczucie lojalności, które mamy wdrukowane od dzieciństwa. Zwykle pada wtedy, gdy dziecko próbuje postawić granicę albo zrobić coś po swojemu. Nagle okazuje się, że jego niezależność jest „niewdzięcznością”. Manipulacja polega na tym, że rodzic nie mówi o swoim smutku wprost. Nie mówi: „Jest mi przykro, że rzadziej się widujemy”. Zamiast tego atakuje moralnie. W takiej rozmowie dziecko nie ma szans wygrać, bo każda odpowiedź wygląda jak obrona przed oskarżeniem. A przecież wdzięczność nie oznacza rezygnacji z własnego życia. 5. „Tylko ja wiem, co jest dla ciebie najlepsze” To zdanie brzmi jak troska, a w praktyce odbiera sprawczość. Jeśli rodzic „wie lepiej”, to wasze uczucia, doświadczenia i decyzje stają się mniej ważne. Widziałam to u wielu kobiet: dorosłych, mądrych, a jednak w środku wciąż małych dziewczynek, które słyszą, że same sobie nie poradzą. Szkodliwość tego komunikatu tkwi w podważaniu zaufania do siebie. Kiedy ktoś przez lata mówi dziecku, że nie wie, co dla niego dobre, ono zaczyna w to wierzyć. A potem pyta o zgodę na życie: na związek, pracę, przeprowadzkę, macierzyństwo, samotność. Tymczasem dorosłość polega na tym, że czasem wybiera się źle, wyciąga wnioski i wybiera lepiej. Na koniec powiem coś bardzo prostego, co sama musiałam sobie kiedyś wytłumaczyć: rozpoznanie manipulacji nie jest atakiem na rodzica. To obrona siebie. Można kochać rodziców i jednocześnie nie zgadzać się na toksyczne zdania. Można być wdzięcznym za dobre rzeczy i nie przyjmować tych, które ranią. Granice nie są brakiem miłości. Są sposobem, żeby ta miłość w ogóle miała szansę być zdrowa, także dla was. Zobacz też: Oto sekret rodziców odpowiedzialnych dzieci. Robią tę 1 rzecz, gdy dziecko ma 2 lata
12 tekstów, które rodzice mówią „dla żartu”. Dziecko nigdy tego nie zapomni
Są takie zdania, które wypowiadamy między gotowaniem obiadu a szukaniem zaginionej skarpetki. Padają lekko, niby mimochodem, jako żart, a potem wracają do nas po latach w wyrzutach sumienia i pretensjach dziecka.
Wiem, jak łatwo jest rzucić coś „dla żartu”, żeby rozładować napięcie, przyspieszyć wyjście z domu, uciszyć marudzenie. Tyle że dziecko nie słucha tylko uchem. Ono słucha całym sobą. I zapamiętuje nie to, co miało być śmieszne dla nas, tylko to, co było ważne dla niego. Nie ma rodziców idealnych, ja też nim nie jestem. Każdy ma inne poczucie humoru. Ale są słowa, które potrafią zapaść w pamięć na zawsze, nawet gdy w naszej głowie były tylko niewinnym żartem. Poniżej zebrałam dwanaście tekstów, które słyszę w domach znajomych, na placach zabaw, w kolejkach. Warto wiedzieć, co tak naprawdę słyszy w nich dziecko. Szkodliwe zdania mówione dzieciom „dla żartu” „Ty to masz dwie lewe ręce” Niby żart o rozlanym soku czy rozbitym kubku, ale dziecko słyszy bezlitosną ocenę swoich zdolności, a raczej ich braku. Zaczyna unikać prób i nowych rzeczy, bo „i tak nie umie”. „Z ciebie to będzie niezły bandyta” Rzucone podczas psot bywa śmieszne dla dorosłych. Dziecko może to odebrać jak przepowiednię albo etykietę. Uczy się, że jeśli psoci, to znaczy, że jest „zły”, a nie że zachowanie było niewłaściwe. „Znowu robisz sceny” Często mówimy tak, gdy emocje dziecka nas zalewają. Ono słyszy wtedy, że jego przeżycia są teatralne i nieważne. Skutek: tłumienie uczuć albo wstyd za to, co czuje. „Nie przeszkadzaj, dorośli rozmawiają” Niby żartobliwy tekst uciszający, ale w dziecku buduje poczucie, że jego głos nie ma znaczenia. To może potem skutkować wycofaniem albo przeciwnie, walką o uwagę za wszelką cenę. „Masz talent do robienia problemów” Dorosły chce skwitować sytuację, dziecko słyszy coś o sobie. Etykieta przykleja się w głowie: „jestem problemem”, a nie „zdarzył się problem”. „Jak będziesz tak gadać, to cię nikt nie będzie chciał słuchać” W intencji ukrócenie marudzenia. A w dziecku zostaje lęk przed mówieniem wprost o swoich potrzebach. Uczy się, że lepiej milczeć niż być odrzuconym. „Zawsze musisz być najmądrzejszy” Rzucane, gdy dziecko dyskutuje albo zadaje dużo pytań. Ono słyszy, że ciekawość i własne zdanie są czymś irytującym. Z czasem może przestać pytać. „Nie rób z siebie ofiary” Mówimy tak, gdy chcemy, żeby dziecko „wzięło się w garść”. A ono słyszy, że nie ma prawa czuć krzywdy. W efekcie może nie mówić o trudnych sytuacjach, bo „i tak go wyśmieją”. „Ktoś tu chyba chce dostać lanie” Niby żart, czasem rzucony w formie straszaka. Dziecko odbiera to jako realną groźbę. Nawet jeśli kara fizyczna nie wchodzi w grę, lęk zostaje. „Z tobą to trzeba jak z jajkiem” Rodzic może mieć na myśli wrażliwość. Dziecko słyszy, że jest „trudne w obsłudze” i musi się zmienić, żeby było łatwiej innym. Znika przestrzeń na jego temperament. „Ale z ciebie dziwak” Powiedziane w żartach przy nietypowych zainteresowaniach czy zachowaniu. Dziecko może przełożyć to na: „coś ze mną nie tak”. A potem chowa swoje pasje, żeby się dopasować. „Taki mądry, a takich głupot nie rozumiesz” Pod tym kryje się rozczarowanie, pośpiech, czasem nasze własne napięcie. Dziecko słyszy jednak sprzeczny komunikat: mam być mądry, ale zarazem jestem głupi. Nie ma jak tego poukładać. Powstaje chaos i lęk przed pomyłką. A pomyłki są przecież normalną częścią uczenia się. Słowa zostają, ale można je naprawiać Jeśli któryś z tych tekstów zdarzyło wam się powiedzieć, to nie znaczy, że jesteście złymi rodzicami. To znaczy, że jesteście ludźmi. Ważne jest jednak to, co zrobicie dalej. U mnie najlepiej działa prosty ruch: zatrzymuję się i mówię wprost, co miałam na myśli. „Powiedziałam to w złości. Nie chcę cię straszyć. Jesteś bezpieczny” Albo: „Chodziło mi o zachowanie, nie o ciebie”. Takie zdania potrafią naprawić w głowie dziecka to, co niechcący popsuliśmy „żartem”. Zobacz też: 7 oznak, że rodzic jest toksyczny. Nawet gdy mówi, że to dla dobra dziecka
7 zdań, które pomogą odbudować relację z dzieckiem. Naprawią błędy toksycznych rodziców
Czasem najmocniej ranią nie czyny, lecz słowa, których zabrakło w odpowiednim momencie. Dobra wiadomość jest taka, że kilka prostych zdań potrafi otworzyć drzwi, które długo wydawały się zamknięte.
Relacja z dzieckiem to delikatna konstrukcja, która potrzebuje uważności, ale też konsekwencji i zwykłej codziennej troski. W przypadku rodziców, którzy w przeszłości stosowali zachowania dziś uznawane za toksyczne, odbudowanie bliskości jest trudnym, ale możliwym procesem. Dlaczego odbudowanie więzi zaczyna się od słów? Wiele osób dopiero po latach zauważa, że w ich domach emocje były ignorowane, potrzeby bagatelizowane, a rozmowy sprowadzały się do wydawania poleceń. Współczesna wiedza o rozwoju dzieci pokazuje jednak coś bardzo ważnego: nawet jeśli wcześniejsze działania budowały dystans, więź można naprawić. Zmiana nie musi zaczynać się od wielkich gestów czy skomplikowanych technik. Często pierwszym krokiem jest kilka zdań, które pokazują dziecku – młodszemu lub dorosłemu – że naprawdę zostało usłyszane. Te słowa stają się sygnałem, że dotychczasowy schemat można zmienić. 7 zdań, które otwierają rozmowę i budują bezpieczeństwo Poniższe zdania mogą wydawać się proste, ale ich moc wynika z czegoś innego: z intencji, z gotowości do zmiany, z rezygnacji z roli „nieomylnego dorosłego”. To fundament odbudowy zaufania. „Słyszę cię i chcę zrozumieć, co czujesz.” Dzieci słyszą wtedy (często po raz pierwszy), że ich emocje nie są problemem, tylko ważnym komunikatem. To zdanie otwiera przestrzeń do rozmowy. „Masz prawo do swoich uczuć, nawet jeśli są inne niż moje.” W wielu domach panowało przekonanie, że tylko rodzic wie, co dziecko powinno czuć. Te słowa pokazują, że różnice są naturalne, a nie niewłaściwe. „Przepraszam za to, co zrobiłam lub powiedziałam niewłaściwie.” Przeprosiny nie odbierają autorytetu. Przeciwnie – uczą szacunku i odpowiedzialności, a dziecko doświadcza tego, czego wcześniej nie miało szansy poczuć. „Chcę cię wspierać, a nie oceniać.” To zdanie przerywa nawyk krytykowania, porównywania czy komentowania każdego błędu. Pokazuje gotowość do zmiany języka na wspierający. „Możesz mi powiedzieć wszystko, nie musisz bać się mojej reakcji.” Zaproszenie do szczerej rozmowy jest jednym z najważniejszych sygnałów: relacja staje się miejscem bezpieczeństwa, nie kontroli. „Jestem tu, kiedy mnie potrzebujesz.” Proste zdanie, które dla wielu osób nigdy nie brzmiało naturalnie. Dzieci – młodsze i dorosłe – potrzebują pewności, że mogą liczyć na obecność, nie tylko na zasady. „Chcę się nauczyć być dla ciebie lepszym rodzicem.” To wyraz pokory, gotowości do rozwoju i zapowiedź, że przeszłe błędy nie będą powtarzane. Dziecko nie potrzebuje ideału – potrzebuje autentycznego wysiłku. Każde z tych zdań działa jak symboliczny most. Nie naprawią one relacji w jeden dzień, ale mogą być początkiem procesu, w którym obie strony zaczynają czuć się bezpieczniej. Naprawianie więzi to nie jednorazowy gest, tylko codzienne potwierdzanie, że słowa mają pokrycie w czynach. Jak używać tych zdań, żeby naprawdę pomagały? Najważniejsze jest, żeby wypowiadać je świadomie. Dziecko – bez względu na wiek – natychmiast wyczuwa fałsz, nacisk czy sztuczne wymuszanie bliskości. Zdania, o których piszę, mają prowadzić do dialogu, nie być magiczną formułką, która „załatwi problem”. Jeśli mają działać, potrzebują kilku elementów: spokojnego tonu, gotowości do wysłuchania odpowiedzi i przyjęcia tego, co dziecko chce powiedzieć. Warto też pamiętać, że odbudowa relacji to proces, w którym najważniejsze są konsekwentne, drobne zmiany. To może być jedna rozmowa dziennie, wspólna chwila bez telefonów, zauważenie emocji, które kiedyś były ignorowane. Takie drobiazgi budują atmosferę, w której dziecko czuje się nie tylko kochane, ale też ważne i widziane. To właśnie ta codzienność decyduje o tym, jak relacja będzie wyglądała za kilka miesięcy czy lat. Słowa otwierają drzwi, ale to działania przekonują, że za nimi naprawdę jest ktoś, na kogo można liczyć. Zobacz też: 8 żelaznych zasad autorytatywnych rodziców. To oni wychowują najszczęśliwsze dzieci
10 zachowań toksycznych rodziców, które kiedyś były „normalne”. Dziś wiemy, że krzywdzą dzieci
Przez lata wiele zachowań uchodziło za element zwyczajnego wychowania i nikt nie zastanawiał się, co tak naprawdę robią dziecięcej psychice. Dopiero dziś potrafimy nazwać rzeczy, o których wcześniej milczano.
Jeszcze kilkanaście czy kilkadziesiąt lat temu panowało przekonanie, że dziecko ma po prostu „słuchać dorosłych”. Nie mówiło się o emocjach, potrzebach ani granicach najmłodszych. Wiele stosowanych wtedy metod miało utrzymać porządek i dyscyplinę, jednak z perspektywy współczesnej psychologii coraz wyraźniej widać, że niektóre z nich zostawiały głęboki ślad. Co ważne, większość rodziców działała w dobrej wierze – nie mieli dostępu do wiedzy, jaką mamy dziś. Dlaczego część dawnych metod wychowawczych uznajemy dziś za toksyczne? Z czasem zaczęliśmy zauważać, że dziecko, które uczy się funkcjonować w atmosferze zawstydzania albo ciągłej kontroli, w dorosłym życiu często powtarza podobne schematy. Zaburzona komunikacja, trudności z wyrażaniem emocji czy problemy z poczuciem własnej wartości bardzo często mają korzenie w drobnych, codziennych doświadczeniach. I właśnie dlatego warto przyjrzeć się dawnym nawykom, które kiedyś uchodziły za normę, a dziś wiemy, że były bardziej obciążające, niż komukolwiek się wydawało. 10 rodzicielskich zachowań, które są toksyczne Przez lata wiele z poniższych zachowań funkcjonowało jako neutralne, zwyczajne elementy wychowania. Dopiero świadomość psychologiczna pokazała, jak bardzo wpływały na rozwój dzieci. Uciszanie emocji i niepozwalanie dziecku na płacz. Słowa „nic się nie stało” czy „przestań płakać” miały uspokajać, lecz w praktyce uczyły dziecko ignorowania własnych emocji. Porównywanie do rówieśników. Komentarze typu „inne dzieci potrafią, dlaczego ty nie?” miały motywować, a w rzeczywistości budowały poczucie bycia niewystarczającym. Wyśmiewanie czy zawstydzanie. Żarty z nieśmiałości, wyglądu czy drobnych potknięć mogły wydawać się niewinne, ale w dłuższej perspektywie prowadziły do kompleksów. Karanie ciszą. Odbieranie rozmowy jako forma kary powodowało u dzieci ogromny lęk przed odrzuceniem. Bagatelizowanie trudnych sytuacji. Zrzucanie problemów dziecka na „wymysły” sprawiało, że przestawało ono dzielić się przeżyciami. Kontrola zamiast zaufania. Przeglądanie zeszytów, szuflad czy pamiętników było nazywane troską, a w rzeczywistości naruszało prywatność. Nadmierna surowość. Wysokie wymagania, często nieadekwatne do wieku, prowadziły do chronicznego napięcia. Brak przeprosin ze strony dorosłych. W wielu domach rodzic nie mógł się pomylić, co uczyło, że błąd jest czymś wstydliwym. Straszenie dziecka skrajnymi konsekwencjami. Groźby w stylu „oddam cię komuś innemu” albo „policja po ciebie przyjedzie” miały dyscyplinować, ale budowały lęk i nieufność. Uznawanie, że dziecko ma być wdzięczne za wszystko. Wymaganie wdzięczności nawet za podstawowe potrzeby sprawiało, że dziecko przestawało traktować siebie jako osobę ważną i godną troski. Współczesne rozumienie rozwoju pokazuje, że takie działania mogą prowadzić do poważnych konsekwencji emocjonalnych. Nie potrzeba przemocy fizycznej, żeby dziecko czuło się niewłaściwe, przesadnie wymagające albo niewidzialne. Jakie wnioski możemy wyciągnąć z dawnych błędów? Wielu rodziców dopiero dziś odkrywa, że część zachowań powtarzali nieświadomie, bo były zakorzenione kulturowo i przekazywane z pokolenia na pokolenie. Najważniejsze jest jednak to, że ta świadomość pozwala przerwać łańcuch. Każde pokolenie ma dostęp do coraz większej wiedzy na temat emocji i rozwoju, dlatego coraz łatwiej budować dom, w którym dziecko nie musi udawać ani walczyć o uwagę. Współczesne podejście do wychowania stawia na dialog, bliskość i zrozumienie. Nie oznacza to rezygnacji z zasad czy konsekwencji – chodzi o to, by budować relację opartą na szacunku, nie na strachu. W wielu rodzinach już widać, że takie podejście przynosi efekty: dzieci są pewniejsze siebie, potrafią mówić o tym, co czują, a w dorosłym życiu tworzą zdrowsze relacje. Dziś coraz częściej mówimy o tym, że nie musimy powielać dawnych schematów. Każdy rodzic ma szansę nauczyć się nowych sposobów reagowania, nawet jeśli sam dorastał w trudnych warunkach. Najważniejsze jest to, że wiedza daje wybór – a wybór pozwala wychować dzieci tak, by czuły się bezpieczne, ważne i akceptowane. Zobacz też: Codziennie trzymam 8-letnią córkę za rękę, dopóki nie zaśnie. Nikomu nic do tego
1 błąd toksycznych rodziców rani na całe życie. Te dzieci nigdy nie zbudują zdrowego związku
Czasem dorosłe życie ujawnia rany, których nie pamiętamy z dzieciństwa, ale które wciąż kierują naszymi wyborami. Niestety, jeden poważny rodzicielski błąd potrafi wpłynąć na całą przyszłość człowieka.
Z biegiem lat zauważyłam, że wiele osób nosi w sobie tę samą historię: trudność w zaufaniu, lęk przed bliskością, odsuwanie od siebie ludzi, zanim oni zdążą zrobić to samo. Gdy zaczęłam zgłębiać temat stylów przywiązania, zrozumiałam, że unikający styl przywiązania często rodzi się w dzieciństwie – zanim dziecko nauczy się mówić, a nawet zanim zacznie w pełni rozumieć świat wokół siebie. Unikający styl przywiązania zaczyna się bardzo wcześnie Unikający styl przywiązania nie powstaje znikąd. Dziecko, które próbuje przyciągnąć uwagę rodzica, ale spotyka się z chłodem, dystansem albo niespójnością, stopniowo uczy się jednej rzeczy: emocje nie są mile widziane. Kiedy opiekun nie reaguje na płacz, ignoruje sygnały, unika rozmów o uczuciach lub stosuje nadmierną krytykę, dziecko zaczyna zamykać się w sobie. Przestaje prosić o bliskość, bo intuicyjnie wyczuwa, że nie dostanie jej wtedy, kiedy naprawdę jej potrzebuje. Ten proces jest cichy, powolny i często zupełnie niezauważalny – nawet dla samych rodziców. A jednak zostawia ślad, który potrafi towarzyszyć człowiekowi przez całe życie. Toksyczny błąd rodziców, który niszczy relacje już w dzieciństwie Ten jeden błąd – emocjonalna niedostępność rodzica – sprawia, że dziecko przyjmuje strategię przetrwania polegającą na odłączaniu się od własnych emocji. Można mówić o traumie, o zaniedbaniu, o braku wsparcia – wszystko to w praktyce prowadzi do tego samego: dziecko czuje, że jego wewnętrzny świat nie jest ważny. Gdy rodzic nie zauważa przeżyć dziecka albo reaguje jedynie wtedy, gdy pojawia się zachowanie problemowe, młody człowiek uczy się, że okazywanie emocji nie ma sensu. Uczy się też, że bliskość jest ryzykiem, a inni ludzie nie zapewnią mu bezpieczeństwa. Taki dorosły później wycofuje się z relacji, nie dopuszcza nikogo zbyt blisko, a uczucia trzyma na dystans – często nawet przed samym sobą. W pracy, w przyjaźniach, w związkach… w każdym z tych miejsc osoby z unikającym stylem przywiązania mają wrażenie, że muszą radzić sobie same. Z zewnątrz wyglądają na silne, niezależne i poukładane, ale w środku bardzo często noszą w sobie lęk przed odrzuceniem i przeświadczenie, że nie zasługują na miłość. Dorosłe dzieci emocjonalnie niedostępnych rodziców boją się bliskości Dopiero po wielu rozmowach zrozumiałam, jak głęboko w dorosłe życie wchodzi dziecięce doświadczenie braku emocjonalnej obecności rodzica. Osoby z unikającym stylem przywiązania często pragną stabilnego, czułego związku, ale jednocześnie boją się odsłonić. To paradoks, który bywa dla nich źródłem ogromnej frustracji. W relacjach z partnerem mogą mieć tendencję do wycofywania się, gdy poczują emocjonalne napięcie. Czasem zamykają się w pracy, uciekają w obowiązki, unikają trudnych rozmów. Wszystko po to, żeby nie poczuć znanego już z dzieciństwa lęku – tego, że druga osoba ich nie zrozumie, nie wysłucha albo zwyczajnie nie będzie obecna. Jeśli ktoś w dzieciństwie uczy się, że jego uczucia są nieważne, to później nie wierzy, że może być kochany za to, kim jest. I to właśnie ten jeden błąd – brak emocjonalnej obecności rodzica – potrafi zaważyć na całym dorosłym życiu dziecka. Świadomość to pierwszy krok, żeby przerwać schemat i zacząć budować relacje, które karmią, a nie ranią. Jeśli ktoś wychował się w chłodzie emocjonalnym, to wcale nie znaczy, że musi być emocjonalnie nieobecnym rodzicem. To tylko znak, że potrzebuje więcej czasu, uważności na siebie i odwagi, żeby nauczyć się bliskości od nowa. Zobacz też: 8 żelaznych zasad autorytatywnych rodziców. To oni wychowują najszczęśliwsze dzieci
„Mamo, znowu przegrałem!” Jak uczyć dziecko radzenia sobie z porażką?
Nieodłącznym elementem życia jest porażka. Właśnie dlatego, warto od małego uczyć dziecko, jak radzić sobie z przegrywaniem. Zapraszamy do przeczytania kolejnego artykułu w ramach akcji „Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem”, w którym znajdziecie m.in. cenny komentarz naszej ekspertki, psycholożki Dominiki Słomińskiej, właśnie na ten temat.
Rodzice uczą dzieci, w jaki sposób osiągać sukcesy, cieszą się nimi razem z maluchami i wspierają je w drodze do osiągania celu. Co robić, gdy pewnego razu pociecha poczuje smak przegranej? Porażka może boleć nawet najmłodszych, dlatego istotne jest, by już od małego uczyć dzieci, jak wyciągać z niej wnioski i… iść dalej. View Ediplayer on the source website Najgorsze bywają początki Gdy dziecko rośnie i przebywa głównie z rodzicami, to zwykle otrzymuje od nich dużo ciepłych uczuć. Bezwarunkowa miłość i wsparcie sprawiają, że najczęściej jego życie jest miłe i przyjemne. Gdy jednak smyk zaczyna rosnąć i styka się z innymi osobami, to już nie zawsze wszystko jest tak proste i bezproblemowe... Każdy rodzic z pewnością pamięta pierwsze kłótnie dziecka w piaskownicy o ulubioną zabawkę i minę swojej pociechy, której ją właśnie odebrano, albo pierwszą przegraną malucha w grze planszowej, wyścigu, czy konkursie w przedszkolu. Te niemiłe chwile okraszone smutkiem i nierzadko łzami chociaż są trudne, to są również... bardzo potrzebne. Dlaczego warto uczyć dziecko radzenia sobie z przegrywaniem? Nie da się wyeliminować z życia porażek, rodzice nie są w stanie uchronić przed nimi swoich pociech. Jedynym sposobem, by pomóc, jest nauczenie malucha, jak w naturalny sposób przeżywać niepowodzenia. Istotne jest, by dziecko od małego wiedziało, że przeżywanie sukcesu, jak i porażki jest tak samo ważne. Wszystko po to, by umiało sobie radzić z nimi później – również w dorosłym życiu. Nauka przegrywania konieczna jest także do tego, by dziecko nie bało się porażki. Strach zawsze hamuje rozwój, dlatego dziecko umiejące przegrywać szybciej i chętniej podejmie się nowych wyzwań (nie będzie miało obaw związanych z ewentualną kolejną porażką). Ponadto „oswojenie” przegrywania pomaga mieć lepszy stosunek do rywalizacji, takiej bez nadmiernego stresu, a w momencie porażki minimalizuje ryzyko dużej złości czy frustracji. – Niezwykle istotne jest to, żeby przekazać dziecku, że pojedyncze przegrane i porażki nie definiują wartości dziecka, a są jedynie informacją, co można jeszcze ćwiczyć lub czego nie. Warto pamiętać, że to właśnie dzięki porażkom można docenić sukcesy, a pamięć o nich ratuje nas podczas złej passy... Dlatego tak bardzo ważne jest, aby rodzice uczyli dzieci zarówno tego, jak wygrywać, jak również jak przegrywać, a do tych wyzwań życiowych najlepiej przygotowywać je podczas zabawy – podkreśla nasza specjalistka, Dominika Słomińska. W jaki sposób krok po kroku oswajać dziecko z przegraną? Aby dziecko nauczyło się radzić sobie z przegrywaniem, należy na początku wprowadzać proste gry planszowe, w których maluch może odnieść szybki sukces. Ekspertka podkreśla, że przegrany dorosły powinien stać się wzorcem prawidłowego zachowania, czyli może m.in. spokojnie wyrażać rozczarowanie przegraną w słowach: Ojej, przegrałem! Jest mi przykro, następnym razem muszę się bardziej skupić, postarać. Ważne jest także, by następnie pogratulować wygranemu – można np. wyciągnąć rękę do dziecka i powiedzieć: Gratuluję wygranej! To była równa walka, widziałem jak bardzo się starałeś. Liczę, że następnym razem ja wygram, szykuj się na rewanż. – Pamiętajmy, że maluch jest naszym lustrem i jeżeli od początku będziemy modelować prawidłowe wzorce, dziecko powinno je odwzorować. Tak sformułowane komunikaty pokazują dziecku nie tylko kulturę osobistą, ale też uczą, że przegrana się zdarza i nie jest niczym złym. Takie podejście uczy dziecko, że porażka może motywować i nie świadczy o tym, że spotykać nas będzie za każdym razem – zwraca uwagę psycholog. Co robić, gdy po przegranej… wybucha awantura? Ekspertka dodaje także, że jeśli mamy do czynienia z „ambitnym zawodnikiem” i każda przegrana kończy się awanturą oraz rozpaczą, to nie należy się poddawać. Nadal to dorosły pokazuje prawidłową postawę, ale też odciąża dziecko z sytuacjach rywalizacyjnych, żeby nie pogłębiać frustracji malucha. – Zachęcam rodziców do zakładania „sportowych albumów”, w których razem z dzieckiem przyklejamy zdjęcia sportowców, którzy raz w geście zwycięstwa stoją na podium, a innym razem leżą zrozpaczeni na murawie, a później gratulują wygranemu. Na każdy kroku należy pokazywać dziecku, że zarówno porażka, jak i sukces jest zmienną i jedno zapowiada drugie – podkreśla specjalistka. Dominika Słomińska wskazuje także na to, by rodzice byli wyczuleni na to, by nie wbudowywali w dziecku przekonania, że musi być najlepsze. Dziecko przestymulowane takimi wymaganiami jest w ciągłym napięciu, nie jest odporne na porażki i każde potknięcie niszczy jego samoocenę. Trzeba pamiętać, że maluch ma swoje predyspozycje i to właśnie na nich należy budować jego wartość. A dziecko, które akceptuje siebie i wie, że ma prawo popełniać błędy, będzie potrafiło przegrywać, a porażki będzie przekuwać w trening i pracę prowadzącą do wygranej. Chcesz wiedzieć więcej? Weź udział w akcji „Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem”!
Błędy wychowawcze: 10 najczęstszych błędów rodziców [WIDEO]
Błędy wychowawcze rodziców najczęściej skutkują efektem przeciwnym do zamierzonego. Bo przecież nie popełniamy ich z premedytacją, tylko w dobrej wierze. Niestety, mimo dobrych intencji wcale nie chronimy dziecka i nie wpływamy na jego stosowne zachowanie, ale uczymy kombinowania, nieuczciwości i bezradności…
Błędy w wychowaniu dzieci zdarzają się każdemu. Jeśli jednak są nagminnie powtarzane, mogą sporo namieszać! Dostrzegasz, że twoje dziecko jest coraz bardziej kapryśne, nieposłuszne, a do tego kłamie? Może to efekt błędów, które popełniasz nieświadomie? Zdradzamy, jakie są najczęstsze błędy wychowawcze rodziców. Jeśli dotyczą ciebie, zacznij pracować nad sobą jak najszybciej, a wtedy zauważysz też zmianę w zachowaniu twojego dziecka. Spis treści: Błąd wychowawczy – definicja Błędy wychowawcze ciepłe i zimne Klasyfikacja błędów wychowawczych Błędy wychowawcze rodziców i ich skutki Jak naprawić błędy wychowawcze? Błąd wychowawczy – definicja Błąd wychowawczy to takie zachowanie rodzica, opiekuna prawnego, a także nauczyciela, które może spowodować pojawianie się szkodliwych dla dziecka lub otoczenia zachowań, stanów, postaw, emocji, np. poczucia nadmiernego wstydu, niskiej samooceny czy utraty samodzielności. Błędy wychowawcze ciepłe i zimne Błędy rodzicielskie można podzielić na „ciepłe” i „zimne”, czyli na takie, które swój początek mają w skrajnie odmiennych, opozycyjnych emocjach, a w konsekwencji, strategiach wychowawczych. Błędy zimne zasadniczo łatwo odczytać jako błędy wychowawcze i właśnie je, w odróżnieniu od błędów ciepłych zazwyczaj uważa się za zachowanie, którego rodzic powinien się wystrzegać. Przykładem błędów zimnych opartych na odrzuceniu dziecka jest agresja słowna (w tym: krzyczenie na dziecko) lub fizyczna, obojętność wobec dziecka, rygoryzm i zbyt wysokie, niemożliwe do spełnienia wymagania, a także hamowanie rozwoju dziecka. Błędy ciepłe związane są z nadmierną emocjonalną akceptacją dziecka i zazwyczaj nie są postrzegane jako błędy wychowawcze, a jako wyraz miłości. Przykładem takiego zachowania może być idealizacja dziecka, wyręczanie go we wszystkim lub uleganie wszystkim zachciankom. Błędy wychowawcze popełniane przez rodziców mogą powodować, że dzieci zaczynają zachowywać się niewłaściwie. Klasyfikacja błędów wychowawczych Na pojawienie się błędów wychowawczych mają wpływ 3 czynniki: cechy osobowości rodzica, opiekuna lub nauczyciela, normy i wartości nabyte w ciągu życia (między innymi powielanie błędów własnych rodziców) – jest to błąd postawy, czynniki sytuacyjne (np. presja czasu, złożoność problemu, zmęczenie) – jest to błąd sytuacyjny. Prof. Antonina Gurycka wyróżniła 9 podstawowych błędów wychowawczych, uwzględniając trzy skrajne kryteria: stosunek do dziecka (ciepły/zimny), koncentracja na sobie lub dziecku oraz nadmierna koncentracja na zadaniu wykonywanym przez dziecko (przecenienie/niedocenienie). Rygoryzm – chłód emocjonalny – nadmierna koncentracja na dziecku – przecenianie. Agresja – chłód emocjonalny – nadmierna koncentracja na dziecku – przecenianie. Hamowanie aktywności – chłód emocjonalny – nadmierna koncentracja na dziecku – niedocenianie. Obojętność – chłód emocjonalny – nadmierna koncentracja na sobie – niedocenianie. Eksponowanie siebie – neutralność – nadmierna koncentracja na sobie – niedocenianie. Uleganie/bezradność – ciepło emocjonalne – nadmierna koncentracja na sobie – niedocenianie. Zastępowanie/wyręczanie – ciepło emocjonalne – nadmierna koncentracja na dziecku – przecenianie. Idealizacja – ciepło emocjonalne – nadmierna koncentracja na dziecku – przecenianie. Niekonsekwencja – przemienność – przemienność – przemienność. Błędy wychowawcze rodziców i ich skutki Uważasz, że wszystko robisz dobrze? Warto uczciwie spojrzeć na swoje zachowanie i pomyśleć, czy to nie ono wpływa niekorzystnie na dziecko. Sprawdź, czy któreś z tych błędów wychowawczych masz na swoim sumieniu. 1. Okłamywanie dziecka Zdarza ci się rzucić: „Jeszcze wrócimy kupić tę zabawkę”? Białe kłamstwo wymyślone na poczekaniu może nakłonić malucha do współpracy, ale to chwilowe rozwiązanie. Skutek: dziecko traci poczucie sprawczości i kontrolowania sytuacji, odczuwa lęk i niepewność. Takie zachowanie wobec dziecka może utrudnić mu przyswajanie wiedzy i norm społecznych. Jeśli nie chcesz paść ofiarą własnych kłamstw, lepiej mów dziecku prawdę. 2. Grożenie dziecku Straszysz dziecko słowami: „Jak będziesz niegrzeczny, baba cię zabierze”? Groźby bez pokrycia uczą je, że nigdy ich nie zrealizujesz. Skutek: dziecko ma poczucie zagrożenia, krzywdy, wstydu, zostaje obniżona jego samoocena. Powiedz dziecku, co robi źle i daj szansę na poprawę zachowania. Poinformuj, co się stanie, jeśli się nie poprawi i bądź konsekwentna. 3. Przekupywanie dziecka Obiecujesz: „Jeśli wszystko zjesz, dostaniesz czekoladę”? Metoda skuteczna, ale tylko chwilowo. Dziecko w ten sposób uczy się, że to ono może stawiać warunki. Skutek: dziecko przyzwyczaja się do specjalnego traktowania, a w wyniku obniżania wymagań nie poznaje swoich możliwości. 4. Łamanie własnych zasad Na przykład: „W domu nie jemy słodyczy”. Dziecku nie pozwalasz, ale sama chętnie po nie sięgasz? Maluchowi trudno jest zrozumieć, dlaczego ciebie nie obowiązują zakazy. Skutek: dziecko ma zniekształcony obraz świata, czuje lęk i niepewność. 5. Utrata kontroli i krzyk Wybuchasz czasem: „Znowu jesteś niegrzeczny!”? Masz wrażenie, że krzyk działa? To tylko chwilowy efekt. Skutek: dziecko staje się lękliwe i zamknięte w sobie, ma poczucie zagrożenia i krzywdy. Ochłoń i na spokojnie porozmawiajcie. Bądź łagodna, ale stanowcza. Naucz się, jak nie krzyczeć na dziecko. 6. Brak konsekwencji rodzica Popełniasz błąd wychowawczy, mówiąc: „Kupię, tylko już przestań płakać”? Skutek: podobnie jak w przypadku łamania własnych zasad, dziecko ma zniekształcony obraz świata i w dalszej perspektywie traci poczucie własnej sprawczości. Nie bój się dziecku odmawiać, nie ma w tym nic złego. Konsekwencja to podstawa. Pamiętaj jednak, by stawiać dziecku realne wymagania. 7. Brak rozmowy Twoje dziecko często słyszy: „poczekaj”, „nie teraz”, „za chwilę”, „nie mam czasu”? To jeden z podstawowych błędów w wychowaniu dzieci. Skutek: dziecko może mieć zaniżoną samoocenę, a w przyszłości mieć trudność w nawiązywaniu głębszych relacji. Naucz je, że są sytuacje, w których musi poczekać. Znajdź też czas tylko dla dziecka. Zorganizuj go tak, by nikt wam nie przeszkadzał. 8. Brak życzliwości Wołasz: „Daj kurtkę i buty” i nie dodajesz słowa „proszę”? Skutek: dziecko może mieć poczucie krzywdy, niedocenienia, co może skutkować zaniżoną samooceną. Prosta komunikacja jest jasna dla dziecka, z czasem maluch tak zaczyna komunikować się z innymi. Naucz malca magicznych słów i pokaż, jaką mają moc. Bądź dobrym przykładem. Zobacz także: Zwroty, które wzmacniają w dziecku poczucie własnej wartości 9. Chowanie dziecka pod kloszem Często panikujesz: „Zejdź z tego, bo spadniesz!”? Skutek: dziecko z czasem rezygnuje z własnego myślenia i działania, w efekcie zanika motywacja i odwaga do podejmowania własnej aktywności. Daj dziecku więcej swobody i pozwól podejmować decyzje. Pozwól poznawać świat, eksperymentować i uczyć się na własnych błędach. 10. Wyręczenie dziecka Mówisz: „Zrobię to za ciebie”? Skutek: dziecko nie umie decydować o sobie i dokonywać samodzielnego wyboru, a wykonywanie obowiązków za dziecko kształtuje w nim wyuczoną bezradność. Nawet małe dzieci mogą mieć swoje obowiązki. Jak naprawić błędy wychowawcze? Bardzo często rodzice nie są świadomi swoich błędów wychowawczych, a winą za złe zachowanie dziecka obarczają je samo. Dlatego pierwszym krokiem jest uświadomienie sobie swojego błędnego zachowania. Zbyt często oczekujemy od dzieci, że będą wszystko rozumiały i pamiętały. Tymczasem nasze pociechy są dopiero na początku swojej drogi i dopiero uczą się norm. To rolą rodzica jest ustalenie granic i pokazanie jasnych zasad, w innym wypadku maluch może czuć się zagubiony. Co sprzyja naprawie błędów wychowawczych? stawianie wymagań, które są możliwe do spełnienia przez dziecko, tolerancja i akceptacja dziecka, uprzedzanie o konsekwencjach, w przypadku kłótni dążenie do przedstawienia racjonalnych stanowisk, tworzenie warunków do rozwoju dziecka, negocjowanie, uzgadnianie wspólnego planu dnia, pozwalanie dziecku na samodzielne działanie i akceptacja jego zachowania (o ile nie stanowi ono zagrożenia dla zdrowia i życia), bycie wzorem do naśladowania, ale niewymaganie naśladowania (dziecko ma prawo do własnej ekspresji), pomoc i współdziałanie, pozytywna i adekwatna ocena dziecka. I najważniejsze: odpuszczenie sobie i dziecku! Każdy może mieć groszy dzień. Źródło: A. Gurycka, Błąd w wychowaniu, Warszawa 1990. Zobacz także: Dziecko wydaje się nie słuchać, a jednak wyłapuje najdziwniejsze rzeczy? Czy istnieje skuteczny sposób na niegrzeczne dziecko? Książki, które pomogą przedszkolakowi nazywać i rozumieć emocje
Jak podcinamy dzieciom skrzydła… z miłości
„Jesteś najlepszy!” albo „Tego ci nie wolno” – które z tych zdań podcina dziecku skrzydła? Odpowiedź może cię zaskoczyć! Obejrzyj wywiad z psycholożką, socjolożką i badaczką Dorotą Peretiatkowicz.
Błędy wychowawcze przytrafiają się każdemu. Gorzej, jeśli myślimy, że działając w dany sposób, wychowujemy pewnego siebie, zaradnego człowieka, gdy tymczasem rośnie człowiek zagubiony i nieradzący sobie w życiu. Jak uniknąć takiej sytuacji? Co robić, by nie popełniać błędów z miłości? Odpowiedzi szukałam z psycholożką, socjolożką i badaczką polskich rodzin Dorotą Peretiatkowicz. Dajemy dzieciom sprzeczne komunikaty Z jednej strony mówimy swoim dzieciom, że mogą wszystko, że to od nich zależy, co będą robić w życiu, bo tylko jeśli będą robić to, co lubią, ich praca będzie dla nich czymś przyjemnym i sprawiającym satysfakcję. Z drugiej strony, kiedy dziecko chce podjąć samodzielną decyzję, np. o wyborze szkoły, pozwalamy ją podjąć, ale tylko wtedy, gdy jest zgodna z naszymi wyobrażeniami. Nie chce iść na studia? Nie marzy o karierze prawniczej? To nie tak miało być! Dziecko słyszy wtedy sprzeczne komunikaty: z jednej strony mówimy mu, że jest wolne i ma wybór, z drugiej tę wolność ograniczamy, stawiając swoje granice. Często zapominamy o potrzebach dziecka To zaczyna się już w przedszkolu. Dbamy o to, by dziecko chodziło do przedszkola z jak największą ilością zajęć, a potem godziny spędzamy w samochodzie, wożąc je na drugi koniec miasta. Tymczasem małemu dziecku potrzebny jest przede wszystkim wspólny czas z rodzicami i to nie taki spędzony w aucie! W szkole jest podobnie: wybieramy taką z wysokim poziomem nauczania, no i oczywiście zapisujemy malca na zajęcia dodatkowe dla dzieci, co sprawia, że nie ma ono chwili dla siebie. A czas wolny dla dziecka jest równie ważny jak ten spędzony na nauce! Nakręcamy spiralę rywalizacji Na początku chwalimy dziecko za każde najmniejsze osiągnięcie, a potem oczekujemy od niego najlepszych stopni. I zaczynamy porównywać do rówieśników. Nieświadomie wpychamy je w spiralę rywalizacji, zamiast cieszyć po prostu z tego, kim jest. Narażamy dziecko na paradoks wyboru Bywa i tak, że dajemy dziecku wybór. Ale potem, kiedy jego wybór nie przynosi oczekiwanych rezultatów, zarzucamy dziecku, że gdyby wybrało inaczej, byłoby w innym miejscu, było szczęśliwsze, czuło się lepiej. Mówimy dzieciom, że mogą wszystko, a to BZDURA! Nie ma człowieka, który nie ma żadnych ograniczeń. One sprawiają, że ma się predyspozycje do jednych rzeczy, a nie ma się do drugich. Jeśli posyłamy dziecko na zajęcia z piłki nożnej, a dziecko nie jest wybitnie w tym kierunku uzdolnione, mówmy mu o radości z grania w piłkę, a nie o tym, że jak będzie mocno trenować, to może zostać znanym piłkarzem. Bo dziecko w to wierzy! I potem jest rozczarowane, traci pewność siebie. Rodzic nie ma mówić dziecku, że może ono być, kim chce, tylko ma być jego przewodnikiem i ma wspierać w tym, co jest dla danego dziecka możliwe do osiągnięcia. Chronimy dziecko przed porażkami Chroniąc dziecko przed porażką, sprawiamy, że nie ma ono szansy sprawdzić się w różnych, nie zawsze miłych sytuacjach. Nie pozwalając mu doświadczać, eksperymentować, oczywiście w granicach rozsądku, pozbawiamy je możliwości nauczenia się, jak radzić sobie z porażkami i dowiedzieć się, co jest dla niego dobre, czego chce, a co je przerasta. Jeśli dziecko jest chowane pod kloszem, w dorosłym życiu może mieć ogromne kłopoty w radzeniu sobie ze zwykłymi życiowymi sytuacjami. Co więcej, im dłużej będziemy chronić dziecko przed porażką, tym później ono jej co prawda dozna, ale jednocześnie tym będzie na nią wrażliwsze i tym trudniej może sobie z nią radzić. Fakt, że ok. 20 proc. dzieci w polskich rodzinach ma problemy psychiczne, to między innymi właśnie konsekwencja zbytniej ochrony rodziców. Zbyt wysoko stawiamy poprzeczkę Chcemy, by nasze dziecko odniosło sukces, było przebojowe, otwarte na świat, wrażliwe na innych, ale jednocześnie umiejące stawiać granice. Zastanówmy się przez chwilę, jakbyśmy się czuli, gdyby aż tylu zalet ktoś od nas zaczął wymagać. To naprawdę niemożliwe, by być ideałem. A my chcemy, by takie było nasze dziecko. Nie potrafimy odpuścić i jemu, i sobie. Swoje wyobrażenia przekładamy na dziecko Myślimy: przebojowość pomogła moim kolegom w życiu, gdybym była bardziej przebojowa, też dostałabym awans. Muszę nauczyć dziecko przebojowości. Albo: całe życie walczę o szczuplejszą sylwetkę, moje dziecko musi wiedzieć, że trzeba dobrze wyglądać. I przekazujemy dziecku nasze wyobrażenie o dobrym życiu. A przecież nasze dzieci nie są nami! Mogą czego innego potrzebować i co innego może dawać im szczęście. Trzeba tylko zacząć ich słuchać! Zobacz też: Prawa i obowiązki dziecka: co się dziecku należy, a czego można od niego wymagać Jak wychować szczęśliwe dziecko? Chcesz, by dziecko odnosiło sukcesy? Posłuchaj naukowców
Hanna Zborowska-Neves ugryzła córkę. Powód był zaskakujący. A efekt?
Hanna Zborowska-Neves podzieliła się z internautami nietypową metodą wychowawczą: dopuściła się przemocy, by nauczyć dziecko, że... nie wolno jej stosować. Podobno podziałało.
Hanna Zborowska-Neves ma czasem kontrowersyjne sposoby na wychowanie córek. Jej metoda na oduczenie dzieci gryzienia szokuje, ale... okazała się skuteczna. Hanna Zborowska-Neves ugryzła córkę. Osiągnęła cel? Siostra Zofii Zborowskiej, na stałe mieszkająca w Brazylii, wytłumaczyła ostatnio fanom, jak poradziła sobie z poważnym problemem dotyczącym córek. Młodsza Mila miała zwyczaj gryzienia starszej Niny, co wyprowadzało ich mamę z równowagi. Jak opisała Hanna Zborowska-Neves, starsza dziewczynka miała siniaki na ciele i bardzo cierpiała. I tak przy każdej kłótni między siostrami! W końcu zdesperowana kobieta zapowiedziała Mili, że jeśli jeszcze raz ugryzie Ninę, mama zrobi jej to samo. Jak można się domyślić, przy kolejnej okazji dziewczynka znów zraniła siostrę. Hanna Zborowska-Neves zrobiła więc to, co obiecała – ugryzła córeczkę w rękę! „To ja wtedy podeszłam do niej i powiedziałam: Stara, było gadane, więc teraz daj mi swoją rękę, a ja cię ugryzę, żebyś poczuła, jak to jest. I to jest ten moment, kiedy rozjeżdżam się światopoglądowo z moją siostrą” – zaznaczyła Hanna Zborowska-Neves. Choć malutka płakała, mama zapewniła, że ugryzienie nie było mocne: „Ugryzłam moje młodsze dziecko, oczywiście nie ugryzłam jej tak, jak ona Ninę, ale na tyle mocno, że to poczuła. I oczywiście popłakała się, przepraszała, że już nigdy tego nie zrobi. A ja powiedziałam wtedy Ninie, że ugryzłam jej młodszą siostrę z powodu jej prowokacji, bo wcześniej milion razy prosiłam ją, żeby nie prowokowała Mili”. Podobno problem gryzienia w rodzinie zniknął. Mamy jednak wątpliwości, czego tak naprawdę nauczyły się dzieci. Może, że wygrywa silniejszy? Piszemy też o: Huśtawka przygniotła dziecko. 12-letnia dziewczynka trafiła do szpitala Babcia zmusiła 4-latkę do wypicia połowy butelki whiskey. Dziecko zmarło Mała Ania miała problemy z zajściem w ciążę. Lekarz NFZ kazał jej jeść jogurty i przyjść za rok. W prywatnej klinice okazało się, że nie ma czasu do stracenia
Dziewczynka stała za karę w kącie, aż... zasnęła ze zmęczenia
Pewna mama podzieliła się w sieci swoim sposobem na wprowadzenie dyscypliny w domu. Jej córka stała za karę w kącie tak długo, że słaniała się na nogach ze zmęczenia. W efekcie dziecko zasnęło. Czy taki był cel rodziców?
Stawianie do kąta ma wielu zwolenników, choć efekty takiego karania dziecka są wątpliwe. Maluch pozostawiony sam sobie ma małe szanse, by zrozumieć, co zrobił źle i dlaczego rodzice się gniewają. Ta mama posunęła się jeszcze o krok dalej, bo wysłała do kąta wyczerpaną córeczkę. Dziecko zasnęło w kącie. Co osiągnęli rodzice? Mama wstawiła do sieci krótki filmik, na którym pokazała swoją córeczkę stojącą za karę w kącie. Dziecko stoi tyłem do mamy, głowę ma opartą o ścianę. Dopiero po chwili widać, że dziewczynka po prostu śpi, na stojąco! Najwyraźniej według jej rodziców stawianie do kąta jest słuszne, nawet jeśli maluch jest skrajnie zmęczony. View oEmbed on the source website Podobnie jak wielu komentujących film na TikToku, absolutnie nie popieramy takiej metody wychowawczej. Izolowanie dziecka ogarniętego negatywnymi emocjami uczy co najwyżej tego, że rodzice nie akceptują jego uczuć. W ten sposób maluch nie nauczy się, jak radzić sobie ze złością, zamiast tego poczuje się odtrącony, zrodzi się w nim poczucie krzywdy, obniży poczucie wartości. A stawianie do kąta, gdy dziecko ledwo trzyma się na nogach ze zmęczenia, to błąd do kwadratu! Piszemy też o: Apel rosyjskiej dziennikarki: "Ukraińskie matki chowają swoje dzieci w małych trumnach" Joanna Opozda nie chce niani: sama wstaje do dziecka w nocy Najmłodsza babcia w Wielkiej Brytanii. Ile ma lat?
To tylko niewinny klaps? NIE! Bicie to bicie
Dość tych eufemizmów! Nazywamy rzeczy po imieniu i wyjaśniamy, dlaczego nie zgadzamy się na bicie dzieci (nawet w wyjątkowych przypadkach)
Niedawno przedstawiałyśmy wam wyniki sondażu na temat akceptacji stosowania klapsów przez polskich rodziców. Wynika z niego, że wciąż niemal połowa z nas uznaje, że klapsy są dobrą metodą wychowawczą. Trzeba dodać, że z sondażu nie wynika, czy sami je stosujemy wobec własnych dzieci, czy jedynie akceptujemy to, że robią to inni. Mimo wszystko to wciąż duża liczba i wciąż społeczeństwo ma za małą świadomość tego, czym klaps jest dla dziecka (a jest przemocą) i czym na pewno nie jest (nie jest mądrą metodą wychowawczą). Zobacz też: Wielkie poszukiwania dziecka z okładki! Dlaczego klaps nie jest słuszną metodą na wychowanie? Wielu rodziców wciąż powtarza, że małe dzieci niewiele rozumieją, więc tłumaczenie im, że dane zachowanie jest złe, nie ma sensu. A jakoś przecież trzeba przywoływać je do porządku, więc pozostaje klaps. Zupełnie się z tym nie zgadzam! Po pierwsze – nie umniejszajmy zdolności naszych dzieci, jeśli tylko im na to pozwolimy, zaskoczą nas swoją inteligencją, a po drugie – to, że dziecko dostało klapsa i przestało robić jakąś rzecz, wcale nie oznacza, że zrozumiało swój błąd, tylko że boi się dostać po raz kolejny. Czy naprawdę chcemy, by dzieci się nas bały i traktowały nas jak okrutnych dyktatorów, a nie wspierających liderów? Dawanie dziecku klapsa uczy je jednego – silniejszy zawsze wygrywa. Nie ważne, kto ma rację i jaka jest racja, ważne, kto ma więcej siły i władzy. Poza tym bite dziecko przestaje mieć zaufanie do rodzica, staje się wycofane i coraz silniej rośnie w nim przekonanie, że nie znajdzie oparcia w mamie lub tacie. A przede wszystkim, że lepiej nie zwierzać się im z trudnych spraw, bo nie zrozumieją, a co najwyżej wymierzą karę. Karanie i przemoc fizyczna a wyciąganie konsekwencji danego zachowania Owszem, dzieci potrzebują karcenia i wychowywania. Ale klapsy temu zupełnie nie służą. Podobnie jest z karami, których dzieci nie rozumieją. Kilkulatek nie widzi zależności między np. rozlewaniem wody po mieszkaniu a zakazem oglądania bajki. Natomiast rozumie, że rozlewanie jest złe, jeśli musi potem wykonać pracę w postaci samodzielnego pozmywania mokrych plam. Podam wam przykład z życia: Wybrałam się raz z moją prawie 2-letnią córką na huśtawki, które bardzo lubi. Ale w drodze na nie zupełnie mnie nie słuchała, nie chciała ani jechać w wózku, ani iść blisko mnie, tylko co chwila uciekała w drugą stronę. Powtarzałam jej kilka razy, że jeśli będzie tak robić, wrócimy do domu i tego dnia już nie będzie mogła się huśtać. Mimo to ciągle uciekała. Wróciłyśmy więc do domu, nie obyło się bez płaczu, ale to było jedyne rozwiązanie w takiej sytuacji. Bardzo się zdziwiłam, kiedy wyszłyśmy na huśtawki następnego dnia, a córka już pod blokiem powiedziała mi „nie uciekać”. Czyli jednak zrozumiała, że nie może biegać, gdzie chce i nie musiała przy tym dostać żadnego klapsa. Na temat szkodliwości bicia dzieci wypowiadało się już tylu ekspertów, że dziwi, że wciąż są rodzice, którzy pozwalają sobie na klapsy. A wiecie, co one oznaczają? Jedynie to, że jako rodzice czujemy się bezsilni i sfrustrowani tym, że dziecko nas nie słucha i pozwalamy na to, by dać upust naszym negatywnym emocjom, dając dziecku klapsa. A wychowanie dziecka nie powinno być zależne od naszych emocji. Dziecko powinno mieć jasne granice niezależnie od naszego humoru. Co sądzicie na temat klapsów? Jesteśmy bardzo ciekawe waszych opinii! Zobacz też: Czy można bić dzieci? [SONDA ULICZNA] Rzecznik Praw Dziecka bierze pod lupę sądy, które umarzają sprawy związane z biciem dzieci Bicie dziecka? Wiele z nasz to przeżyło!
Czy istnieje skuteczny sposób na niegrzeczne dziecko?
Zachowanie malucha to jego sposób komunikacji, warto więc posłuchać, co ma tobie do powiedzenia.
"Ale jest niegrzeczne." "Mam dość mojego nienośnego dziecka." "Ciągle dostaje histerii." "Nigdy się nie słucha." Prosisz, każesz, nakłaniasz, tłumaczysz, a ono swoje. Im dłużej to trwa, tym bardziej nabiera na sile, a ty jesteś coraz bardziej przekonana, że robi to z premedytacją i złośliwe. Tyle że dokładnie w ten sposób koncentrujesz się na tym, że twoje dziecko jest złe, nakręcasz się i nie znajdujesz wyjścia z sytuacji. Więc jak sobie poradzić z niegrzecznym maluchem? Na początek warto zastanowić się, co chce tobie zakomunikować swoim zachowaniem! Warto się zatrzymać i popatrzeć z boku Wychowanie dziecka to niełatwa sztuka, szczególnie że komunikacja z dzieckiem jest taka trudna. Najpierw maluch nic nie mówi, potem zaczyna mówić, ale wiele rzeczy nie potrafi nazwać. Choć miną lata, zanim będzie w stanie dokładnie powiedzieć, co czuje, nie zmienia to faktu, że tym małym człowiekiem targają wielkie i często niezrozumiałe emocje. Jako rodzice zdecydowanie zbyt często zakazujemy i nakazujemy, a zbyt rzadko próbujemy zrozumieć nasze dzieci. Nasz świat jest pełen norm i zasad, co nie jest łatwe do zapamiętania i zrozumienia. Złośliwe się nie słucha? Tak naprawdę twoje dziecko nie jest jeszcze w stanie być złośliwe ani tobą manipulować. Budowa mózgu i zdolności logicznego myślenia jeszcze na to nie pozwalają. Kontrolowanie emocji, impulsów i zachowania powściągliwe odpowiadają płaty czołowe kory mózgowej, a te osiągają dojrzałość dopiero ok. 20. roku życia. Więc co począć? Na początek spróbuj postawić się na miejscu twojego dziecka i zrozumieć daną sytuacjęz jego punktu widzenia. Próba komunikacji, a nie próba sił Często oczekujemy od dziecka poprawy zachowania, jednocześnie nie oferując maluchowi żadnej pomocy. Warto zrozumieć, że dzieci przeżywają emocje znacznie intensywniej, dzieje się to także znacznie częściej niż w przypadku osób dorosłych. Najpewniej zauważyłaś, że dziecko potrafi płynnie przechodzić od skrajności w skrajność i przeżywając emocje całym swoim ciałem i zdecydowanie nad nimi nie panuje. Maluch się uczy, zapamiętuje, ale i zapomina, przetwarza wszelkie informacje i nie zawsze potrafi odnaleźć analogię. Rolą rodzica jest reagowanie na wszelkie "niepożądane"zachowania, ale nie chodzi o karanie czy tresowanie dziecka! Czy wiesz, że dzieci są bardziej skłonne do wykonywania poleceń, nawet takich, które im się nie podobają, jeśli czują, że są słuchane i traktowane sprawiedliwie. Jak pomóc dziecku (i sobie)? To nie musi być wcale takie trudne! Bądź blisko i wspieraj dziecko. Nawet jeśli maluch już robi się naprawdę samodzielny, nadal potrzebuje twojej bliskości i pomocy (szczególnie, gdy dzieje się coś złego). Nawet gdy ma gorszy dzień, musi czuć, że jest kochany. Nie bój się granic. Często rodzice mówią, że dziecko ich sprawdza, jest w tym wiele prawdy. Metodą prób i błędów maluch poznaje świat i próbuje go zrozumieć. Kluczem do sukcesu jest cierpliwość i ... Konsekwencja. Wbrew pozorom, dzieci lubią schematy, porządek i reguły, ale pod warunkiem, że są one stałe. Zarówno codzienne czynności, które dzieją się schematycznie, jak i stałe granice sprawiają, że maluch czuje się bezpiecznie. Brak poczucia organizacji może prowadzić do frustracji (nawet u dorosłego). Realne oczekiwania. Pamiętaj, każde dziecko jest inne i rozwija się w innym tempie. Warto także wiedzieć, że dzieci rozwijają się skokowo. Zazwyczaj przed kolejnym etapem rozwoju, następuje moment dezintegracji, to znaczy, że rozwój dziecka układa się w pewien cykl równowagi i nierównowagi, ekspansji i zamknięcia. Gdy dziecko jest akurat w fazie dezintegracji i nierównowagi, jego zachowania emocjonalne będą oczywiście trudniejsze do opanowania i zrozumienia. Nie bądź zbyt wymagająca, gdy nagle widzisz, że malec się denerwuje, gdy nie może zrobić czegoś, co do tej pory robił bez problemu. Jeśli zmiana jest nagła, może również oznaczać, że dziecko odreagowuje coś, co się dzieje w jego życiu. Granice także dla rodziców. Często jako rodzice oczekujemy bezgranicznego posłuszeństwa zapominając, że maluch to także człowiek, który ma swój charakter i swoje zdanie. Uszanuj temperament malucha i to, że czasem może mieć ochotę na coś innego niż ty. Warto się zastanowić, jak twoje postawy, oczekiwania i doświadczenie wpływają na relację z dzieckiem. Nie zapominaj, że nawet małe dziecko ma już swój temperament. Charakteru nie da się zmienić i zamiast go łamać, możesz dostosować do niego swoją strategię wychowawczą. Im więcej pracy włożysz w próbę poznania samej siebie: co cię irytuje i skłania do wybuchów, tym większą masz szansę na obiektywne postrzeganie własnego dziecka. Akceptacja dobrych i złych cech (w tym tych nielubianych) pomaga nabrać dystansu i ujrzeć dzieci, jakimi są naprawdę. Źródło: creativechild.com, Zrozumieć malucha, Tovah P. Klein UWAGA: jeśli nie widzisz naszej galerii zakupowej, dodaj Babyonline.pl do białej listy w Adblock. Zobacz także: Emocje pod kontrolą: jak to zrobić? Pytamy Dorotę Zawadzką [WIDEO] Emocja – siła i znak Porozumienie bez przemocy - te książki musisz znać!
Robiąc w ten sposób, niszczysz poczucie wartości swojego dziecka
Samoocena dziecka w dużej mierze zależy od naszych metod wychowawczych. Zdarza się, że rodzice nieświadomie niszczą poczucie wartości swoich dzieci. W konsekwencji prowadzi to do różnych zaburzeń i problemów osobowościowych.
Poczucie wartości ma bardzo istotny wpływ na rozwój dziecka. Na szczęście co raz więcej rodziców rozumie, że „klaps” nie jest metodą wychowawczą. Mimo to wciąż trudno im się wyzbyć niektórych słownych nawyków. Niektórym rodzicom zdarza się w chwili gniewu powiedzieć dziecku, że jest głupie albo leniwe. Nie wiedzą, że rujnują w ten sposób jego samoocenę – nawet jeśli robią to nieświadomie. Oto, w jaki sposób rodzice niszczą poczucie wartości swojego dziecka: 1. Denerwują się, gdy dziecko popełnia błędy Gdy rodzice krytykują dziecko za to, że popełniło jakiś błąd, potem może ono mieć problem z podejmowaniem nowych wyzwań. Należy nauczyć się traktować porażki jako narzędzie do nauki, aby dziecko miało pewność, że będzie umiało poradzić sobie z błędami, które popełni w przyszłości. W przeciwnym razie nasz maluch w dorosłym życiu nie będzie wiedział, jak radzić sobie z trudnymi zadaniami i będzie szedł na łatwiznę. 2. Porównują dziecko z rodzeństwem lub przyjaciółmi „Spójrz, jak twój brat świetnie gra w piłkę nożną”. „Wow, twoja siostra ma najlepsze oceny w klasie!” – każdemu z nas przynajmniej raz w życiu zdarzało się słyszeć podobne komentarze. Ta z pozoru niewinna uwaga może sprawić, że dziecko wmówi sobie, że jest gorsze od swoich rówieśników, co zmniejszy jego poczucie wartości. 3. Mówią im, że coś, czego nie mogą zrobić, jest łatwe Kiedy dzieci uczą się nowych rzeczy, na przykład czytania i pisania, często uspokajamy je, mówiąc: „Nie martw się, to takie proste”. Wówczas maluch – w którego umyśle już i tak toczy się walka o to, by pokonać trudności – przejmuje się, że nie jest w stanie zrobić czegoś, co powinno być łatwe. O wiele lepiej jest powiedzieć dziecku, że: „Nauka czytania jest trudna, to fakt, ale ja wiem, że możesz się tego nauczyć”. 4. Krytykują swój własny wygląd „Moja skóra jest obwisła, powinnam schudnąć” – kobiety <span class="hiddenGrammarError" onkeypress="ZDANIA_ZLOZONE---#---1---#---W tym zdaniu złożonym brakuje przecinka lub spójnika między jednym czasownikiem („patrząc”) a drugim („postrzegają”).---#------#---patrząc w lustro bardzo często postrzegają siebie negatywnie.---#---http://www.rjp.pan.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=1041:przecinek-przy-imiesowach-przysowkowych-&catid=44:porady-jzykowe&Itemid=58">patrząc w lustro, bardzo często postrzegają siebie negatywnie. Tymczasem, gdy rodzic krytykuje przy dziecku swój własny wygląd, ono także zaczyna postrzegać siebie przez pryzmat fizyczności. Zamiast tego, lepiej nauczyć malucha, że prawdziwa wartość człowieka bierze się z wnętrza. Niewykluczone, że już na tym etapie rozwoju dziecka uda się zaszczepić inne wzorce niż te lansowane przez reklamę i popkulturę. 5. Używają słów „dobra robota” Być może wydaje się to dziwne, że mówienie dziecku „dobra robota” może źle wpływać na jego samoocenę. Okazuje się jednak, że kiedy maluch słyszy to zbyt często, nabiera przekonania, że może zdobywać pochwały za niewielki wysiłek. W ostatecznym rozrachunku powoduje to, że dzieci uzależniają się od akceptacji innych. Nie są w stanie osiągnąć niczego bez pochwały i aprobaty. Lepiej zatem chwalić dzieci za konkretne osiągnięcia – za to, co rzeczywiście im się udało. <span class="hiddenGrammarError" onkeypress="ZDANIA_ZLOZONE---#---1---#---W tym zdaniu złożonym brakuje przecinka lub spójnika między jednym czasownikiem („Są”) a drugim („ma”).---#------#---Są nadopiekuńczy Nie ma nic złego w byciu troskliwym rodzicem,---#---http://www.rjp.pan.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=1041:przecinek-przy-imiesowach-przysowkowych-&catid=44:porady-jzykowe&Itemid=58">6. Są nadopiekuńczy <span class="hiddenGrammarError" onkeypress="ZDANIA_ZLOZONE---#---1---#---W tym zdaniu złożonym brakuje przecinka lub spójnika między jednym czasownikiem („Są”) a drugim („ma”).---#------#---Są nadopiekuńczy Nie ma nic złego w byciu troskliwym rodzicem,---#---http://www.rjp.pan.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=1041:przecinek-przy-imiesowach-przysowkowych-&catid=44:porady-jzykowe&Itemid=58">Nie ma nic złego w byciu troskliwym rodzicem, ale pilnowanie dzieci na każdym kroku to już przesada. Amerykanie mówią o takich rodzicach „helicopter parents”, bo krążą nad dziećmi jak śmigłowiec ratunkowy. Nadopiekuńczość rodziców powoduje, że dzieci wyrastają na emocjonalne kaleki. W dorosłym życiu nie są w stanie zrobić niczego samodzielnie. Aby tego uniknąć, lepiej pokazać dzieciom, że mogą brać za siebie odpowiedzialność. W ten sposób będą umiały radzić sobie z konsekwencjami swoich działań. Czy kiedykolwiek zdarzyło wam się zrobić którąś z powyższych rzeczy? Co sądzicie o tego rodzaju błędach wychowawczych? Piszcie w komentarzach. Źródło: theAsianparent.com Zobacz także: Jak wychować dziecko bez kompleksów na punkcie wyglądu? 7 sposobów na wychowanie rozpieszczonego dziecka 5 przykazań: tak wychowasz zdrowe i szczęśliwe dziecko [WIDEO]
Nie mogła znieść bałaganu w dziecięcym pokoju. Mąż dał jej dobrą radę
Każda mama wie, jak ciężko jest nauczyć dzieci porządku. To rozwiązanie wbrew pozorom może być najlepsze.
W chwili, gdy rodzi się dziecko, w życiu rodziców pojawia się chaos. Na początku oczywiście to nie malec robi bałagan, a po prostu rodzina na nowo się organizuje. Z czasem mieszkanie opanowują zabawki, które dosłownie "walają się" wszędzie. Małe dzieci warto od maleńkiego uczyć sprzątania, porządkowania i odkładania na miejsce, ale umówmy się... taka nauka to syzyfowa praca. Jeśli chcesz coś zrobić dobrze, zrób to sama Wiele mam daje za wygraną i by mieć, choć przez chwilę porządek, sprząta po swoich dzieciach. Lepiej i szybciej? Pozornie, bo narasta frustracja i zmęczenie. Blogerka Heidi Hamm jest jedną z tych mam, które uwielbiają, gdy jest czysto, bo lepiej się czują w dobrze zorganizowanej przestrzeni. Widziałaś już nasze konkursy? Sprawdź, jakie świetne nagrody możesz wygrać dla siebie lub dla dziecka! Choć kocha swoje dzieci, to są okropnymi bałaganiarzami i nie może ich zmusić do sprzątania. Jak przyznaje, każdy wieczór do tej pory spędzała na doprowadzeniu mieszania do ładu po całym dniu zabaw. "Trudno mi zliczyć, ile czasu poświęciłam na sprzątanie zabawek i rzeczy moich dzieci. Jestem pewna, że zbyt dużo" napisała na Facebooku Heidi. Jak w wielu domach sprzątanie przerodziło się w wojnę. Dzieciom nie che się sprzątać, co więcej uwielbiają ten chaos. Dlaczego po prostu nie zamkniesz drzwi? Pewnego dnia, gdy zmęczona sprzątała zabawki mąż, zamiast jej pomóc, powiedział coś, co zmieniło jej życie. "Usłyszałam siedem prostych słów, które mnie uwolniły od poczucia obowiązku i frustracji: Dlaczego po prostu nie zamkniesz tych drzwi? Najwyraźniej tego właśnie mi było trzeba, wstałam i zamknęłam drzwi." wyznała. Można pomyśleć, że mąż poszedł na łatwiznę, że "olał" sprawę. Nic bardziej mylnego! Heidi zwraca uwagę na to, że wiele mam zatraca się w opiece nad wszystkimi innymi członkami rodziny i zapomina zupełnie o sobie. Kobiety, szczególnie te, które "siedzą w domu" odmawiają siebie ciepłej kawy w świętym spokoju, czy ulubionego serialu tylko po to, by wszytko było idealne uporządkowane. Czy metoda "zamkniętych drzwi" poskutkowała? Dzieci Heidi sprzątają swój pokój raz w tygodniu, przez resztę czasu pokój wygląda, jak po tornado, ale uświadomiła sobie, że może z tym żyć. A wy byłybyście w stanie zamknąć drzwi? Napiszcie w komentarzach. Zobacz także: 5 sposobów, jak uprościć życie rodzinne 8 przestarzałych rad dla rodziców: nie słuchaj ich! [WIDEO] Gdy za oknem deszcz... - przegląd zabawek na jesienną aurę
Przeproś dziecko, gdy popełnisz błąd. Dasz mu w ten sposób coś cennego!
Oczekujesz od dziecka, że powie przepraszam, kiedy źle się zachowa? Ty też powinnaś umieć przepraszać dziecko. Możesz w ten sposób nauczyć je bardzo ważnych rzeczy. I siebie też! Jak mądrze przepraszać?
"Przepraszam" – te słowa nie przechodzą gładko przez gardło. Dzieci niechętnie przepraszają, wstydzą się, nie chcą przyznać do błędu. Może także dlatego, że my nie przepraszamy? Trudno jest przeprosić dziecko! Przecież jako rodzice chcemy być nieomylni, wspaniali, perfekcyjni. Autorytet nie przeprasza, bo autorytet nie błądzi, prawda? Nie. Wszyscy popełniamy błędy, a kiedy zdarza się to nam, rodzicom, powinniśmy wykorzystać ten moment, żeby pokazać dziecku, jak należy się w takiej sytuacji zachować. Przepraszam – to słowo będzie cenną lekcją dla dziecka. I dla rodzica też. Jak mądrze przepraszać dziecko? Wyobraź sobie sytuację, kiedy wracasz zmęczona do domu, po ciężkim dniu w pracy, a twoje dziecko jest głośno, pęka ci głowa, chcesz chwili spokoju. Zaczynasz krzyczeć na dziecko, nieświadome niczego, bo pod wpływem zmęczenia jesteś podirytowana. Stało się. Nikt z nas nie jest idealny. Co powinnaś zrobić teraz? Przeprosić! Zdaniem Rachel Kazez, psycholożki i pracownika socjalnego oraz założycielki platformy informacyjnej nt. zdrowia psychicznego, dobre przeprosiny powinny składać się z 3 elementów: przyznania się do błędu wyrażenia żalu zobowiązania poprawy. Kiedy rodzic powinien przeprosić dziecko? Dziecku należą się przeprosiny, kiedy rodzic zrobi lub powie coś niewłaściwego, nie dotrzyma obietnicy, a także kiedy dopuści do tego, że wydarzyło się coś złego. Ważne jest, żeby wiedzieć, za co przepraszamy i przemyśleć to. Samo rzucone w przestrzeń "przepraszam" nie wystarczy. Zanim przeprosisz dziecko, zastanów się, dlaczego to robisz. Czy mówiąc "przepraszam", chcesz, żeby dziecko poczuło się lepiej, czy próbujesz zagłuszyć własne poczucie winy? Dobre przeprosiny Jeśli nawaliłaś – spóźniłaś się na przedszkolne przedstawienie, nakrzyczałaś, zapomniałaś o czymś ważnym dla dziecka – zraniłaś tym swoje dziecko i być może nadwyrężyłaś jego zaufanie do ciebie. Przeprosiny mogą to naprawić, jeśli są przemyślane i płyną prosto z serca. Aby twoje przeprosiny odniosły odpowiedni skutek, trzymaj się tych zasad: unikaj mówienia "ale" – "przepraszam, że na ciebie nakrzyczałam, ale tak głośno śpiewałaś". nie rozwlekaj przeprosin. Wystarczy krótkie: "Przepraszam, że.... Wiem, że to cię zasmuciło/zagniewało/zrobiło ci przykrość". "Przepraszam" to za mało Nie wystarczy jednak tylko przeprosić, powinnaś też pokazać swoim zachowaniem, że potrafisz się zmienić i nie dopuścić do powtórki danej sytuacji. Carrie Krawiec, terapeutka rodzinna z Maple Clinic w Birmingham (Michigan, USA), uważa, że najważniejsze jest zapytanie dziecka, jak możesz mu teraz pomóc i zrobienie wszystkiego, żeby sytuacja się już nie powtórzyła. Pochylając się nad tym, co dziecko czuje, okazujesz mu empatię i pomagasz zrozumieć uczucia, których doświadcza – rozczarowanie, gniew, niechęć, smutek. Pokazując, że nie boisz się przyznać się do błędu i że rozumiesz jego uczucia, pozwalasz mu poczuć się lepiej. Przeprosiny – a nie wymówki! - uczą uczciwości, szacunku i odpowiedzialności za swoje czyny i słowa. Pokazują też, że nikt nie jest doskonały i że każdy może popełnić błąd. Dlatego nie wstydź się przepraszać dziecka – to jeden z najcenniejszych darów, jakie możesz mu ofiarować. na podstawie: sheknows.com Zobacz też: Czego uczy bycie mamą? 5 ważnych korzyści Porozumienie bez przemocy... z dwulatką! Niewyspana, kochająca... Jaka jesteś, współczesna mamo? [WIDEO]
Katarzyna Zielińska przyznaje, że dla dziecka całkiem "straciła głowę". Znacie to? [WIDEO]
Aktorka przyznaje, że mały Henio owinął ją sobie wokół palca. Rozumiecie, co ma na myśli?
Aktorka Katarzyna Zielińska jest uważana za rozsądną gwiazdę. Nie kaprysi, nie opowiada w wywiadach zbyt dużo na temat swojego życia osobistego. Natomiast zapytana o swojego synka, opowiedziała bardzo szczerze o swoim największym błędzie wychowawczym. Konsekwenty jest tata, ja całkiem straciłam głowę - mówi aktorka - Konsekwentną stroną w wychowaniu jest mój mąż, ja niestety dałam się Henrykowi owinąć wokół palca i zupełnie nie mam pojęcia jak z tego teraz wybrnąć - mówi z żartem Katarzyna Zielińska, aktorka. - Więc na razie będę rozpieszczać, póki jest mały a potem będę płakać jak będzie miał 18 lat i będzie wychodził z domu - śmieje się aktorka. A poważnie rozpieszczam, ale na tyle, na ile jest to zgodne z podstawowymi zasadami wychowawczymi. Gwiazda zapytana o to, czy wychowując dziecko korzysta z poradników, mówi: - Teraz nie, czytałam, jak byłam w ciąży, teraz kieruję się sercem - mówi aktorka. I przyznaje: - Słucham też rad babci, czyli mojej mamy. Jej podpowiedzi bardzo się sprawdzają, ale przede wszystko muszą być zgodne z tym, co podpowiada mi serce. Źródło: Party.pl Polecamy: Gderaj mamo, ile wlezie dla dobra dziecka Najważniejsze w wychowaniu dziecka są 3 rzeczy Kara i konsekwencja w wychowaniu dziecka [WIDEO]
Nie podcinaj dziecku skrzydeł! 7 typowych zachowań – zmień je już dziś
Mimo że chcesz dla swojego dziecka jak najlepiej, czasami szkodzisz mu swoim zachowaniem. Przeczytaj, jakie błędy wychowawcze sprawiają, że podcinamy dzieciom skrzydła.
Czy wiesz, że często sami powstrzymujemy swoje dzieci przed odniesieniem sukcesu? Niestety. I nie chodzi tu o to, żeby za wszelką cenę dążyć do tego, żeby nasze dzieci otrzymywały najlepsze stopnie w szkole, wspinały się po szczeblach kariery aż na sam jej szczyt, były we wszystkim najlepsze i wybitne. Chodzi o to, by były szczęśliwe, robiły to, co lubią i to, w czym są dobre. Ale chodzi też o to, żeby nie stać im na drodze do odkrycia i robienia tego, co teraz – i w przyszłości – może dawać im radość i w czym mogą się sprawdzić. Jak podcinamy skrzydła swoim dzieciom? Często nieświadomie sprawiając, że zaczynają wątpić w swoje siły. Przeczytaj, jakich zachowań lepiej unikać, jeśli chcesz, żeby twoje dziecko dobrze radziło sobie w życiu prywatnym i zawodowym. 7 zachowań rodziców, które podcinają skrzydła dziecka Dr Tim Elmore, autor bestsellerów z dziedziny psychologii, odkrył w swojej pracy 7 błędów, które rodzice popełniają w wychowywaniu swoich dzieci, sprawiając że dziecko traci pewność siebie i ma mniejsze szanse na rozwinięcie swoich talentów i i odniesienie sukcesu, czy to w życiu prywatnym, czy zawodowym. Kathy Caprino, wymienia w portalu Bright Side, wszystkie 7 błędów, których, zdaniem dr Elmore'a, powinniśmy unikać: 1. Nie pozwalamy dzieciom podejmować ryzyka Tak bardzo boimy się o nasze dzieci, że chronimy je na każdym kroku. Paradoksalnie działa to na ich niekorzyść, np. skutkując rozwojem różnego rodzaju fobii w dorosłości. Pozwól dziecku bawić się na dworze, pozwól mu spaść z roweru i pozwól przeżyć smutek spowodowany kłótnią z przyjacielem – to wszystko uczy radzenia sobie z trudnościami i buduje pewność siebie w obliczu problemów, których nie sposób uniknąć w życiu. A kto będzie chronił nasze dzieci, kiedy dorosną? Muszą mieć wiedzę i umiejętności, które pozwolą im stawić czoła trudnościom. 2. Zbyt szybko reagujemy Podobnie jest z naszą zbyt szybka reakcją i wkraczaniem w sytuacje, które są dla dziecka trudne. Rozwiązujemy konflikty za nasze dzieci, ratujemy je z każdej opresji, by nie musiały doświadczać trudnych emocji. Robimy to z miłości, nie trzeba tego tłumaczyć, ale prawda jest taka, że w ten sposób wyświadczamy im niedźwiedzią przysługę. Dorosły świat tak nie działa. Życie tak nie działa. Patrz wyżej. 3. Za bardzo się zachwycamy Nasze dzieci są takie cudowne, wszystko robią najlepiej, są po prostu wyjątkowe! Każde jedno współczesne dziecko jest po prostu najlepsze we wszystkim i nie ma sobie równych. Sami zwycięzcy. To, co zaczęliśmy robić po to, by nasze dzieci nabrały pewności siebie, mści się na nich w późniejszych latach – badania wykazały, że po pewnym czasie dziecko zauważa, że zachwyceni rodzice nie są obiektywni, że aby sprostać ich wizji muszą uciekać się np. do kłamstwa i oszustwa, tak aby nie zmącić obrazu superdziecka. To odbija się bardzo negatywnie na psychice i może prowadzić do poważnych problemów w życiu. 4. Poczucie winy kieruje naszym zachowaniem Masz dwoje dzieci i jedno dostało najwyższą ocenę ze sprawdzianu na koniec roku. Kupujesz mu w nagrodę prezent, ale nie chcesz, żeby drugiemu było przykro, więc jemu też coś kupujesz. Takie zachowanie nie nauczy dzieci prawdziwego życia. W pracy czy szkole nie będą otrzymywać pochwał za sam fakt znalezienia się w danym miejscu. Zamiast tego powinniśmy uczyć dzieci, że nasze zachowanie, praca i dobre uczynki prowadzą do sukcesu, a nasza miłość nie jest uwarunkowana ich ocenami czy zwycięstwami. Nagradzanie prezentami za sukcesy to nie jest dobra droga. 5. Nie pozwalamy im uczyć się na NASZYCH błędach Im starsze będzie twoje dziecko, tym bardziej będzie chciało rozwinąć skrzydła i wypłynąć na szerokie wody. Pozwól mu, ale zamiast chronić i kontrolować na każdym kroku, lub zamiast drżeć przez każdą sekundę, którą będzie spędzać z daleka od ciebie, pomóż mu. Jak? Opowiadaj o błędach, które popełniłaś w analogicznych sytuacjach, by pomóc dziecku w nauce podejmowania dobrych decyzji. Opowiadaj o tym, jak się czułaś, kiedy przeżywałaś podobne problemy i co wtedy zrobiłaś. Ale pozwól dziecku stawiać czoła problemowi i ponosić konsekwencje błędnych wyborów. Bądź wzorem do naśladowania. 6. Ograniczamy samodzielność dzieci Wyręczamy dzieci w wielu rzeczach, nie pozwalając im na samodzielność. Warto przyjrzeć się rówieśnikom swojego dziecka: czy potrafią już same posmarować chleb masłem? Używać noża? Ubierają się same w przedszkolnej szatni? Jeśli większość z nich to robi, a twoje dziecko nie, być może to ty blokujesz jego samodzielność, robiąc to za nie (oczywiście może to też być kwestia np. problemów rozwojowych). Zrób rachunek sumienia. Uważaj jednak, żeby nie mylić inteligencji z dojrzałością. Nawet jeśli twoje dziecko rozwija się intelektualnie ponad przeciętną, nadal ma tyle lat, ile wynika z jego metryki. Nie przyspieszaj niczego i nie opóźniaj. 7. Nie jesteśmy wzorem do naśladowania Bardzo często zdarza się, że wymagamy od dziecka czegoś, czego sami nie przestrzegamy. Zakaz telefonu przy stole dla dziecka? A sami podczas kolacji przeglądamy maile. Czipsy są niezdrowe? Ale sami pijemy colę. Nie sposób podkreślić wystarczająco mocno, jak ważne jest dla dziecka to, co robimy i mówimy. Naszym zachowaniem modelujemy zachowanie swoich dzieci. Innymi słowy, to proste: zachowuj się tak, jak chciałabyś, żeby zachowywało się twoje dziecko. Twoje reakcje w obliczu niepowodzeń, podejmowania decyzji, trudnych emocji, to coś, z czego twoje dziecko będzie czerpać przez całe życie. Zobacz też: Jak wychować pewne siebie dziecko - radzi trenerka parentingowa Jak wspierać inteligencję dziecka? Jak wychować szczęśliwego jedynaka?
Krzyczysz na dziecko? Czy wiesz, jak fatalnie to na nie wpływa?
Skutki krzyku na dziecko są długotrwałe. Przeczytaj, co się dzieje z twoim dzieckiem, kiedy na nie krzyczysz i jak się zmienia pod wpływem twojej złości.
Prawie każdy z nas nakrzyczał kiedyś na dziecko. Krzyczymy z różnych powodów – bezsilności, frustracji, niewyspania, zaniedbania własnych potrzeb. Krzyczymy, bo na nas krzyczano (a w przyszłości nasze dzieci będą krzyczeć na nasze wnuki). Krzyczymy, bo nie umiemy inaczej. Bo nie nauczono nas radzić sobie z własnymi emocjami. A jednak, naszym zadaniem jako rodziców jest umieć kontrolować swoje emocje, zwłaszcza jeśli tego samego oczekujemy od naszych dzieci. Nawet najlepszym rodzicom zdarza się stracić cierpliwość, co jednak robić, jeśli nie pamiętasz już dnia, kiedy nie krzyczałaś na dziecko? Co twój krzyk mu robi? Jak na nie wpływa? Odpocznij, przeczytaj, zacznij działać: twoja droga do zaprzestania podnoszenia głosu na dziecko rozpoczyna się dziś. Dla waszego wspólnego dobra! W jakich sytuacjach krzyczysz na dziecko? Na początek odpowiedz sobie na kilka pytań. Kiedy krzyczysz? Czy podnosisz głos od razu, czy po tym, jak już 5 razy zwróciłaś dziecku na coś uwagę, a ono nie posłuchało? Czy obecność innych ludzi powstrzymuje cię przed podniesieniem głosu na dziecko, czy wręcz przeciwnie – przy innych wybuchasz szybciej, bo czujesz się oceniana i niewłaściwe zachowanie twojego dziecka jeszcze bardziej cię razi? Czy mówisz dziecku, że krzyk do niczego dobrego nie prowadzi, że trzeba inaczej wyrażać złość, a mimo to sama podnosisz głos w momentach wzburzenia? Czy twoje dziecko też krzyczy, gdy coś idzie nie po jego myśli? Czy myślisz, że krzyk to jedyny sposób, żeby twoje dziecko cię posłuchało? Jak krzyk wpływa na dziecko? Kiedy krzyczysz na dziecko, ono odczuwa strach. Jego serduszko kurczy się z lęku przed tobą. Czasem zamyka się przed tobą, bo czuje się niesprawiedliwie potraktowane. Twój krzyk rani dziecko. Krzycząc na dziecko, żeby wyegzekwować pożądane zachowanie, prowokujesz je do odpowiadania złością lub do ucieczki, zamykania się w sobie. Uczysz je, że dopóki nie podniesiesz głosu, nie musi słuchać i że jeśli czegoś chce lub coś mu się nie podoba, też musi krzyczeć. Z czasem dziecko może nawet przestać zwracać uwagę na twój podniesiony głos. Zdaniem dr Laury Markham, psychologa klinicznego i autorki strony Aha!Parenting, to znak, że słyszy twój krzyk za często. Uodporniło się. Krzyk ma to do siebie, że zraża do nas ludzi. Nasze dzieci także. Kiedy dziecko dorasta wśród krzyku, jako nastolatek prawie na pewno będzie odpowiadać tym samym rodzicom. Będzie pyskować, kłócić się, a nasze domy zamienią się w pole walki. Krzyczący rodzic nie jest autorytetem dla nastolatka i nie ma na niego żadnego wpływu – ale na to pracujemy dużo wcześniej, od porodu. Krzyk rodzi agresję Z badań przeprowadzonych wśród rodzin z 6 różnych krajów wynika niezbicie, że dzieci, które wychowują się z rodzicami, którzy na nie krzyczą, stają się bardziej agresywne werbalnie i fizycznie. Krzyk połączony z obraźliwymi epitetami ("Ty głupku", "jesteś beznadziejny", "jesteś tępy" itd.) to nic innego jak forma przemocy psychicznej, która rani dziecko na wiele lat, a często na całe życie. Długotrwałe efekty podnoszenia głosu na dziecko to m.in. stany lękowe, depresja, agresja, niskie poczucie wartości. Dzieci dorastające wśród krzyku częściej też źle traktują swoich rówieśników, prześladując ich, dokuczając lub traktując z pozycji władzy. Czy jest to coś, czego chcesz dla swojego dziecka? Właśnie dlatego już dziś musisz rozpocząć pracę nad sobą. Nie będzie łatwo, ale silna wola i motywacja, wraz ze sprawdzonymi sposobami radzenia sobie ze złością, z czasem przyniosą pożądane efekty. Zobacz też: A ono płacze i płacze. Co robić? Jak nie zwariować? Porozumienie bez przemocy, czyli wychowanie bez awantur Dlaczego nie wolno bić dzieci?
Kim będą nasze dzieci? Czy dadzą sobie radę?
Popełniamy te same błędy w wychowywaniu dzieci. Przeczytajcie koniecznie!
Wychowujemy dzieci bezstresowo, bo chcemy by miały lepiej niż my. Tylko, czy na pewno robimy im w ten sposób przysługę? Kiedyś dzieci miały więcej wolności, przestrzeni i na więcej im się pozwalało. Dziś trwoga o dziecko czasem jest tak wielka, że przesłania racjonalne myślenie i pozbawia maluchy beztroskiego biegania po łąkach, wyjeżdżania na kolonie i samodzielnego działania. Nie zaprzeczaj, każda z nas tak robi! Dzieci a wyjazdy Mało kto jest na tyle odważny, by wysłać dziecko na obóz przetrwania. Myśl, że nasz synek, czy córka nie będzie miało dostępu do bieżącej wody, spać będzie w namiocie, a jeść mrożonki, jest zbyt przerażająca. Do tego komary przenoszące choroby, kleszcze, które są straszakiem poważnym, oraz inne pajęczaki, które mogą stanowić zagrożenie dla dziecka, dają taki efekt, że dzieci w wakacje zamiast się integrować wśród rówieśników, przesiadują w domu przed komputerem. Dzieci a choroby Kiedyś stawiało się bańki, dawało dziecku sok z cytryny i czosnku,a dziś każde przeziębienie kończy się wizytą w aptece i nierzadko antybiotykiem. Większość dzieciaków ma alergie, uczulenia i diety eliminujące różne potrawy, które wykluczają je z biegania po podwórkach i zdobywania nowych doświadczeń. Dzieci często są przez rodziców odseparowywane na wszelki wypadek, by nic się nie stało, choć nie ma ku temu wskazań. Dzieci a zaradność Jak nasze dzieci mają być zaradne, gdy większość rzeczy robimy za nie? Nie mają obowiązków domowych, nie muszą prać, gotować, sprzątać. Gdy coś się popsuje przyjdą do nas, gdy trzeba podjąć jakąś decyzję, mama to za nich załatwi. Nawet wymyślenie zabawy jest trudne, gdy rodzic nie pomoże, zresztą po co męczyć się, gdy pomoc jest zawsze blisko? Dzieci a oczekiwania Dziś nie robimy nic dla siebie, tylko na pokaz. Dziecko gra w piłkę, informujemy o tym cały świat. Taniec – nie ma sensu, jeżeli nie wrzucimy zdjęć do sieci. Każde działanie musi być ocenione,a my oczekujemy, że nasze dziecko będzie najlepsze. Dzieci a wiara, że można wszystko Może nie jest to najgorszy pomysł, bo lepiej nie podcinać dziecku skrzydeł i pozwalać mu wierzyć, że wszystko można osiągnąć. Co jednak gdy okaże się, że nie wszystko jest możliwe? Że pewnych rzeczy się po prostu nie przeskoczy? Czy dziecko będzie to w stanie racjonalnie przyjąć do wiadomości, że czasem trzeba odpuścić, czy będzie żyło w poczuciu przegranej i straci poczucie własnej wartości? Dzieci a pasje Dobry pracownik to ten, kto ma pasje, kto wie, co chce robić w życiu i ma odwagę to robić. Dziś dzieci uczą się wszystkiego, ale często niestety, choć kończą dobre szkoły, brakuje im umiejętności praktycznych, bo nie wypróbowują ich w codziennym życiu, osaczeni książkami w zaciszu domowym. Dzieci a rozumienie konsekwencji czynów Chronimy dzieci tak bardzo, że same nie wiedzą, co by było gdyby… „Jak się nie przewróci, to się nie nauczy” –tak brzmiało to kiedyś. Dziś dziecko w kasku, nakolannikach i z rodzicem biegnącym przy rowerku nie ma szans nauczyć się czym jest brak rozwagi. Chcemy dla dzieci jak najlepiej, ale zapominamy, że mniej, często znaczy lepiej. Nie dajemy naszym maluchom szans na podejmowanie decyzji, na przyjmowanie porażek, na ból i smutek, na walkę z własnymi słabościami i podejmowanie wyzwań. Co wyrośnie z naszych dzieci? Czy zgadzasz się z powyższymi opiniami? 10 umiejętności, których bezwzględnie musisz nauczyć dziecko!
10 najczęstszych błędów które popełniają rodzice. Ty też?
Każdemu zdarza się czasem popełnić błąd, powiedzieć coś nieprzemyślanego, czy podjąć zbyt szybko ważną decyzję. Znacie to?
Wychowywanie dzieci to trudna sztuka. Kompromisy, poważne decyzje, które mogą wpłynąć na ich całe życie, właściwe ukierunkowanie. Nie ma chyba rodziców, którzy powiedzieliby – tak, wiemy, że na pewno robimy dobrze. Jakich jest 10 najczęstszych błędów robionych przez rodziców? 1. Bezwzględne posłuszeństwo Chcemy żeby dziecko było bezwzględnie posłuszne, a każdy sprzeciw traktujemy jako porażkę wychowawczą? Czy naprawdę tego chcemy? A może powinnyśmy potraktować to jako dobry i zdrowy objaw kształtowania się jego osobowości, charakteru. Chyba nie chcemy, żeby nasze dziecko przez całe życie ulegało innym, nie broniło się, gdy ktoś każe mu coś, czego ono nie chce robić? Bądźmy zdecydowanie bardziej elastyczni. 2. Rodzice mają różne zdanie To bardzo duży błąd, który dzieci wykorzystują od razu. Wyczuwają bezbłędnie co mogą od którego rodzica uzyskać, stosując zasadę: a mama to by mi pozwoliła, a tata to by się na pewno zgodził. Raz się złamiemy i podejmiemy inna decyzję niż nasz partner, a potem będzie trzeba długo naprawiać pomyłkę. Pamiętajcie, zawsze trzymajcie się razem! 3. Lekceważenie uczuć dziecka Rodzice starają się bagatelizować pewne sprawy, nad którymi powinni bardziej się pochylić. Gdy dziecko upadnie, od razu krzyczą – nic się nie stało! Gdy się czegoś boi – daj spokój, jesteś już duży. To blokuje dziecko i instynktownie czuje ono, że nie ma oparcia w rodzicach. 4. Nowe zabawki zamiast wspólnej zabawy Zamiast wspólnej zabawy kupujemy dziecku nowe zabawki. Owszem, to cudowne uczucie móc dać dziecku upragnione zabawki, czy jednak to jest ważniejsze, od wspólnie spędzanego czasu? Dziecko potrzebuje nas, naszej uwagi, troski, a nie bawienia się w samotności kolejną zabawką. Może okazać się, że dziecko wcale nie czuje się szczęśliwsze, a wręcz przeciwnie. Jego uwaga rozproszona pomiędzy masę zbędnych gadżetów, nie da mu szansy na koncentrację na sprawach naprawdę ważnych. 5. Zrobię to sama, będzie szybciej To straszna pułapka w którą wpadają rodzice. Choć wiedzą, że dziecko powinno od małego uczyć się obowiązku sprzątania po swojej zabawie, często jest tak, że rodzice mówią – sprzątnij, a po chwili sami to robią. Dlaczego? Bo zrobią to szybciej i dokładniej. Jaka płynie z tego nauka dla dziecka? „Nie przemęczaj się, inni zrobią wszystko za ciebie”, oraz „nie potrafisz tego zrobić dobrze”. 6. Nasze lęki hamują ciekawość dzieci „Nie idź tam, bo spadniesz”, „odłóż bo się pobrudzisz”, „to nie jest dla dzieci”, „nie dotykaj, jesteś za mały”. Te słowa często padają z ust rodziców i o ile dobrze, jeżeli chronią dzieci przez jakimś niebezpieczeństwem, o tyle niedobrze, jeżeli blokują jakąkolwiek aktywność dziecka. Eksplorowanie, odkrywanie, bieganie po podwórku, grzebanie w piasku, czy nawet chodzenie po drzewach, naprawdę jest niezbędne w życiu małego dziecka, by miało poczucie, że zdobędzie świat. 7. Ja tego nie miałam! No tak, nasze marzenia realizowane przez nasze dzieci. Znacie to? Chciałam jeździć konno, ale moich rodziców na to nie było stać, więc moje dziecko na pewno będzie to robić. Nieważne, czy mu się to będzie podobać czy nie, będzie chodziło na lekcje fortepianu, karate, jogi, piłki nożnej, tańca, gastronomii, a jak starczy czasu, to jeszcze na balet, tenis i gimnastykę. I niech lepiej będzie mi wdzięczne, że może mieć wszystko o czym tylko dziecko może zamarzyć! 8. Brak konsekwencji i straszenie „Zaraz policzę do trzech”, „jak tego nie zrobisz, to…”, „lepiej mnie posłuchaj, bo…”. Czy któraś z tych gróźb ma jakiekolwiek pokrycie w czynach, czy też straszymy dziecko tylko po to, by je postraszyć. Jak ma poznać konsekwencje swoich przewinień, gdy ciągle odkładamy je na później, albo unieważniamy, bo w rezultacie żal nam dziecka i nie wymierzamy mu kary? Brak konsekwencji niczego nie nauczy dziecka. 9. Zbyt często mówimy – NIE! Niestety zdarza nam się często powtarzać te słowo, bo dzieci mają masę naprawdę zwariowanych pomysłów. Gdy jednak nadużywamy słowa – nie, dzieci otrzymują komunikat, że rodzice na nic im nie pozwalają i zaczynają pewne rzeczy robić w tajemnicy przed nami. 10. Zbyt szybko spieszymy na pomoc Dziecko ledwie się przewróci, już biegniemy z pomocą. Kłótnia rodzeństwa, mama wystąpi jako sędzia. Nie wiesz jak rozwiązać zadanie domowe, zaraz zrobię je za ciebie. Brakuje nam cierpliwości i nie pozwalamy dzieciom podejmować samodzielnych decyzji. Chcemy, żeby wszystko było szybko i płynnie, nie biorąc pod uwagę, że dziecko potrzebuje więcej czasu niż my, na właściwą odpowiedź. Czy zdarza Wam się popełniać któryś z tych błędów? A może dopiszesz inne do tej listy? Zobacz także: Bunt dwulatka. Jak się zachować? Jak niechcący prowokujemy złe zachowania naszych dzieci? Złe zachowanie - 8 kół ratunkowych!
Przytulas czy klaps – co wychowa dziecko lepiej?
Jeśli dziecko jest niegrzeczne, trzeba je ukarać i nauczyć dobrego zachowania – tak myśli wielu rodziców. Okazuje się, że klapsy wcale nie sprawią, że dziecko będzie grzeczniejsze.
Wielu rodziców wciąż wierzy, że klapsy są skuteczną metodą wychowawczą i uczą dziecko "dobrego zachowania". Wyniki najnowszych badań potwierdzają to, co wiemy od dawna – bicie dziecka nie sprawia, że będzie grzeczne! Grzeczne, czyli jakie? Grzeczne dziecko wykazuje zachowania prospołeczne, czyli takie, które przynoszą korzyści innym osobom. Wspólnie z rodzicami, badacze ustalili, że zachowania prospołeczne to: rozumienie uczuć innych i empatia, radość z rozmowy z rodzicem, pewność siebie, radość z zabawy i rozmowy z innymi dziećmi, odkrywanie zainteresowań, duma z własnych osiągnięć. Klaps nie wychowuje Rodzice, żeby zachęcić dzieci do takich zachowań, stosują dwie metody: klapsy (kary cielesne) i przytulanie (ciepło i wsparcie, rodzicielstwo bliskości). Z poprzednich badań wynikło, że stosowanie klapsów może wywołać u dzieci agresję i zachowania antyspołeczne, natomiast przytulanie i rodzicielskie ciepło pomagają w budowaniu zaufania i zmniejszają ryzyko problemów wychowawczych w przyszłości. Najnowsze badanie tylko to potwierdziło. Klapsy nie są dobrą metodą wychowawczą. Bite dziecko nie jest grzeczniejsze, wręcz przeciwnie – łatwiej się denerwuje, jest bardziej zazdrosne, samolubne i nieposłuszne, częściej się buntuje. Dlaczego klapsy nie działają? Kary fizyczne nie działają, bo dziecko nie dostaje informacji, co zrobiło źle i w jaki sposób może poprawić swoje zachowanie. Dziecko wie, że jest karane, jednak nie wie, za co. Uczy się, że agresja to jedyny sposób na rozwiązywanie konfliktów. Przytulanie dziecka, zamiast dawania klapsa, nie gwarantuje, że maluch już zawsze będzie grzeczny. Mimo to, to o wiele skuteczniejsza metoda wychowawcza. Choć dzieci potrafią wyprowadzić z równowagi, lepiej policzyć do 10 (a nawet do 100), zamknąć się w łazience i wypłakać, niż dać klapsa. Klapsy nie są metodą wychowawczą, to przemoc! Którą metodę stosujecie, klapsy czy przytulasy? Czytaj także: Jak mieć mądre i grzeczne dziecko? Jest na to sposób! źródło: essentialbaby.com.au