Dlaczego dzieci chorują – czy kilka infekcji w roku to już powód do niepokoju?
Zima jeszcze nie powiedziała ostatniego słowa, a ty już wykorzystałaś urlop i opiekę nad dzieckiem? Niestety, maluchy chorują i… nie ma w tym nic dziwnego. Warto jednak podjąć działania, wzmacniające odporność organizmu. A jest to prostsze, niż myślisz.
Dlaczego moje dziecko ciągle choruje? To pytanie spędza sen z powiek wielu mamom. Maluchy w wieku żłobkowym i przedszkolaki nawet kilkanaście razy w ciągu roku łapią przeróżne infekcje. Na ogół winne są wirusy, więc leczenie obejmuje głównie leczenie objawowe, zdrową dietę, odpoczynek i wzmacnianie organizmu. Oczywiście rodzice również mogą wspierać odporność dziecka, stosując się na co dzień do pewnych wytycznych. Dzięki temu maluszek będzie nie tylko mniej podatny na zakażenia, ale także jego organizm szybciej będzie zwalczać infekcje i wracał do zdrowia. Dlaczego dzieci tak często chorują? Odpowiedź jest prosta – ich organizm nie ma jeszcze w pełni wykształconego układu odpornościowego. Ponadto z większością wirusów styka się po raz pierwszy. Profilaktyce zakażeń nie sprzyjają także warunki, jakie panują w żłobkach i przedszkolach – dzieci mają ze sobą bliski kontakt, dotykają tych samych przedmiotów, nie zatykają ust w czasie kaszlu i nie zawsze potrafią wydmuchać nos. Dodatkowo w okresie jesienno-zimowym infekcjom sprzyja pogoda. Już sam fakt niedoboru witaminy D z powodu braku słońca wpływa na odporność organizmu. Dlatego tak ważne jest, by przez cały rok trzymać się odpowiednich zasad. Pamiętajmy, że odporności nie zbuduje się z dnia na dzień. Dieta makrobiotyczna wzmacnia odporność Przede wszystkim warto postawić na naturalne, sezonowe produkty i wykluczyć żywność przetworzoną. Tylko „prawdziwe” jedzenie będzie bogactwem składników odżywczych, tak ważnych dla prawidłowego rozwoju twojego brzdąca. Gdy pogoda za oknem nie rozpieszcza, warto pamiętać o ciepłych daniach i napojach, a także przyprawach, które rozgrzewają organizm od środka, jak np. cynamon. Już od najmłodszych lat przyzwyczajaj malucha do: różnego rodzaju pełnoziarnistych kasz, kiszonek, produktów zbożowych, świeżych warzyw i owoców, a także wyciskanych z nich soków. Od dawna mówi się, że jelita są centrum dowodzenia organizmem. Prawidłowa mikroflora jelitowa zapewni nie tylko dobre samopoczucie (większość serotoniny – hormonu szczęścia – pochodzi właśnie z jelit), ale także lepszą odporność, dlatego warto zadbać w diecie dziecka o probiotyki (dobre bakterie) i prebiotyki (pożywkę dla nich). Aktywność na świeżym powietrzu doda sił Nawet gdy za oknem chlapa, nie należy rezygnować ze spacerów. Aktywność na świeżym powietrzu pomaga hartować organizm. Częstym błędem jest jednak przegrzewanie dzieci. Pamiętajmy, że najczęściej są one w ruchu, a więc inaczej odbierają panującą temperaturę i szybciej się pocą. Dlatego zawsze ubierajmy je „na cebulkę”. By organizm dziecka mógł pracować na wysokich obrotach, potrzebuje odpoczynku i regeneracji. Procesy te zachodzą głównie w czasie snu, dlatego powinniśmy zadbać, by maluchy spały nawet kilkanaście (10-12) godzin na dobę. To ważne dla ich ogólnego rozwoju, ale także zdrowia. Naturalne metody wzmacniają organizm Wielu rodziców, po konsultacji z lekarzem, podaje swoim dzieciom różne suplementy diety, np. tran, witaminę D, preparaty multiwitaminowe, witaminę C. Zapobiegają one niedoborom i mogą wzmacniać organizm. Na początku choroby, gdy ta dopiero zaczyna się rozwijać, warto sięgnąć po naturalne środki na bazie wyciągów roślinnych. Pomocne mogą okazać się także leki homeopatyczne. Warto jeszcze raz podkreślić, że większość dziecięcych infekcji ma podłoże wirusowe, a więc szybkie wprowadzenie antybiotyku jest niewskazane. Ten może być konieczny, gdy dojdzie do powikłań i rozwoju zakażenia bakteryjnego. Materiał powstał z udziałem Polskiego Towarzystwa Homeopatii Klinicznej
W tym roku jesień jest wyjątkowo piękna i ciepła. Aura w znacznym stopniu sprzyja spacerom i zabawie na świeżym powietrzu. Jednak pamiętajmy o tym, że okres jesienno-zimowy, to niestety czas gdy nasilają się infekcje. Jedną z częstych chorób jest zakażenie rotawirusem, potocznie zwanym „grypą żołądkową”. Jak sobie radzić z nieprzyjemnymi objawami zakażenia rotawirusem?
Zacznijmy od tego, że do zakażania rotawirusem dochodzi bardzo łatwo i szybko. Najczęściej przyczyną są brudne ręce, ale wirus może rozprzestrzeniać się także drogą kropelkową. Najbardziej narażone na wirusy z tego gatunku są małe dzieci. Rotawirus z taką łatwością szerzy się wśród dzieci, bo często się zdarza, że maluchy po wizycie w toalecie zapominają o myciu rąk, a później dotykają zabawek i innych przedmiotów ogólnego użytku. Te zarazki są wyjątkowo niebezpieczne, bo potrafią przetrwać poza organizmem człowieka nawet cztery godziny. Czasami wystarczy jedno chore dziecko w przedszkolu, aby do zakażenia doszło w całej jego grupie. A następnie zachorowali nawet dorośli, którzy mieli kontakt z zakażonym malcem. Dlatego też tak często rotawirus, potocznie zwany „grypą żołądkową”, atakuje rodziców i opiekunów. Objawy zakażenia rotawirusem są wyjątkowo nieprzyjemne, mimo, iż czasami przez kilka dni osoba zarażona może ich nie wykazywać. Najczęściej są to gwałtowne wymioty, wysoka gorączka, silne bóle brzucha i wodniste biegunki. Wszystkie te czynniki mocno osłabiają organizm, więc należy odpowiednio go nawadniać i regenerować. Należy mieć na uwadze także to, aby po przebytej chorobie pozostać w domu jeszcze przez kilka dni, by wrócić do dobrej formy. Nie ma jednego dobrego lekarstwa na rotawirusy, ale odpowiednia reakcja pozwoli przejść je szybciej. Oczywiście im mniejsze dziecko, tym szybszej reakcji wymaga, dlatego każdy przypadek należy skonsultować z lekarzem. Z dzieckiem do szóstego miesiąca życia należy jak najszybciej pojechać do szpitala (maluch w tym wieku szybko się odwadnia, więc zwykle konieczna jest kroplówka). To samo trzeba zrobić, jeśli zaobserwujemy objawy odwodnienia u starszego dziecka. Można je łatwo rozpoznać – odwodnione dziecko jest blade, apatyczne i senne, ma zapadnięte i podkrążone oczy, spierzchnięte usta (mogą też mieć karminowy kolor) i mało siusia (młodsze dziecko ma suche pieluchy po trzech godzinach, starsze nie chce skorzystać z toalety po 6 godzinach od poprzedniej w niej wizyty). Jak postępować, aby wspomóc organizm w walce z rotawirusem? Przede wszystkim nawadniaj Silne wymioty i częste biegunki powodują, że ilość płynów w organizmie drastycznie spada. Należy więc regularnie dostarczać mu nowych. Nie oznacza to natomiast, że podajemy dużo płynu naraz. Najlepiej pić co 10 minut małe ilości wody lub letnią, słabą (kolor słomkowy) czarną, posłodzoną herbatę. Cukier nie jest dobrym składnikiem odżywczym i zazwyczaj w diecie dzieci staramy się go unikać, ale w tym konkretnym przypadku cukier, źródło skondensowanej energii, pomoże organizmowi w prawidłowym funkcjonowaniu. Herbata z kolei zawiera działające ściągająco, przeciwbakteryjnie i antyseptycznie garbniki, które leczą przewód pokarmowy i pomagają zwalczyć infekcję. Ponadto malec potrzebuje stałych dostaw energii z zewnątrz. Jest ona niezbędna by działał mózg, serce i inne ważne organy wewnętrzne. Jeśli jej nie dostanie, zacznie spalać własne zapasy energetyczne, czyli tłuszcze. A to z kolei prowadzi do powstania związków ketonowych, które powodują bóle brzucha i potęgują wymioty. Powstrzymaj się od podawania leków przeciwbiegunkowych Biegunka jest naturalnym procesem, którego zadaniem jest wydalenie wirusów z organizmu na zewnątrz. Tak więc próby tłumienia ich i zatrzymywania tylko zahamują ten proces i spowolnią wydostanie się wirusów. Co za tym idzie? Zarazki zostają w jelitach, gdzie kumulując się powodują jeszcze silniejsze skurcze i bóle brzucha. Przy zakażeniu rotawirusem ważne jest to, aby organizm jak najszybciej się oczyścił. Zastosuj lekkostrawną dietę Podczas trwania choroby wywołanej przez rotawirusy apetyt znacznie się obniża i spada chęć na jedzenie posiłków. W tym przypadku najlepiej jeść lekkostrawne dania. Tutaj dobrze sprawdzi się ugotowany ryż z dodatkiem jabłek, które też należy wcześniej ugotować, sucharki lub biszkopty. Ponieważ układ trawienny jest bardzo osłabiony gdy walczy z wirusami należy na czas trwania infekcji odstawić surowe warzywa i owoce. Produkty te zawierają fruktozę i oligosacharydy podrażniające jelita. Podczas trwania infekcji nie należy też dawać dziecku mleka (a także jogurtów, kefirów, twarożków itp.). Biegunka i wymioty uszkadzają bowiem mechanizm produkcji enzymów ułatwiających trawienie zawartej w mleku laktozy, co sprawia, że po ich zjedzeniu sensacje żołądkowo- jelitowe mogą się nasilić. Najlepiej w miarę powrotu do formy wprowadzać lekkostrawne ugotowane warzywa, pulpety na parze z drobiowego mięsa, przecierane zupy. Spróbuj leków homeopatycznych Naturalne leki homeopatyczne skracają czas choroby i łagodzą jej objawy, ale pod warunkiem, że są odpowiednio dobrane. Ich zaletą jest działanie, które w naturalny sposób wzmacnia siły obronne organizmu dziecka. W pierwszej fazie infekcji najskuteczniej zadziała Arsenicum album. Pomoże także działający przeciwwymiotnie lek Ipeca. Jeśli dziecko wymiotuje mocno, granulki podaje się często, w miarę poprawy coraz rzadziej. W drugiej fazie choroby, gdy pojawi się biegunka, warto włączyć lek Aloe. Jeżeli stolców jest dużo, np. kilkanaście na dobę, granulki podajemy po każdym wypróżnieniu. Jeśli biegunka jest silna i pojawią się bolesne parcia, dodatkowo można podać Podophyllum. Natomiast w przywróceniu sił organizmowi po przebytej chorobie pomoże preparat China rubra. Obniżaj wysoką gorączkę Wysoka temperatura u dziecka to taka, która przekracza 38 stopni. Jeśli gorączka utrzymuje się w granicach 38 stopni, to nie należy specjalnie z nią walczyć, ponieważ w tym przypadku jest ona sprzymierzeńcem organizmu w walce z wirusami. Natomiast każda temperatura powyżej tej jest sygnałem, że organizm jest mocno osłabiony i może powodować nieprzyjemne bóle głowy. Wtedy lepiej mu pomóc. Podaj probiotyki Podczas zakażenia rotawirusowego dobra opcją są probiotyki, które wspomagają odbudowę flory bakteryjnej przewodu pokarmowego i mogą się przyczynić do skrócenia czasu trwania biegunki. Warto pamiętać, aby dobrać je odpowiednio do wieku dziecka. Materiał powstał przy współpracy z Polskim Towarzystwem Homeopatii Klinicznej PTHK
Przedszkole bardzo często kojarzy się przede wszystkim z potencjalną możliwością złapania przez naszego brzdąca kolejnej infekcji. Powszechnie słyszy się, że dziecko zaczęło chorować „jak tylko poszło do przedszkola…”. Czy faktycznie to właśnie przedszkole jest winne temu, że maluch stracił odporność?
Jak to jest z tą odpornością? W zasadzie jest zupełnie odwrotnie. Malec choruje nie dlatego, że stracił odporność, lecz dzięki przechorowaniu różnych infekcji jego układ odpornościowy ma dopiero szansę się ukształtować i zacząć funkcjonować prawidłowo. Aby układ immunologiczny właściwie reagował na obecność szkodliwych drobnoustrojów i je zwalczał, musi nauczyć się je rozpoznawać. W tym celu musi najpierw mieć z nimi kontakt. Taką możliwość dają między innymi choroby, w trakcie których do ciała dziecka dostają się rozmaite wirusy, bakterie i inne mikroby. Choroby są szansą na zetknięcie się organizmu malucha z różnymi antygenami (obce białka), co pozwala na wytworzenie przeciwciał i prawidłową odpowiedź immunologiczną. Dlatego schorzenia wieku dziecięcego nie świadczą o niskiej odporności malca, lecz są treningiem dla jego układu odpornościowego i naturalnym etapem rozwojowym. Ale dlaczego w przedszkolu…? To prawda, że przedszkolaki zdecydowanie częściej chorują niż starsze dzieci, lecz winne jest temu nie przedszkole samo w sobie, lecz szereg różnych czynników, które nakładają się na siebie akurat w tym czasie, gdy maluch wędruje do przedszkola. 1. Przyczyny związane z naturalnym rozwojem dziecka Największą zachorowalność u dzieci obserwuje się w okresie do 6 roku życia. Dziecko przychodzi na świat z nie w pełni jeszcze dojrzałym układem immunologicznym i w pierwszych latach swojego życia przeżywa najbardziej intensywny rozwój. W tym czasie musi zapoznać się z największą ilością zupełnie nowych czynników z otaczającego go świata. Czasem sobie z nimi poradzi, a czasem jest jeszcze zbyt słabe – wówczas choruje. Najczęściej łapie choroby pochodzenia wirusowego. Dolegliwości pojawiają się nagle i są gwałtowne, lecz równie szybko mijają. Proces adaptacji do warunków zewnętrznych nierzadko przebiega burzliwie i z dużą dynamiką. Takie są bowiem dzieci – aktywne, dynamiczne, energiczne. Choroby wieku dziecięcego stanowią zatem część normalnego procesu rozwojowego, a niestety przypadają one głównie na ten okres życia dziecka, w którym uczęszcza ono do przedszkola. 2. Przyczyny środowiskowe Przedszkole stanowi całkowicie nowe środowisko, do którego trafia nasza pociecha. Spotyka tam wiele dzieci z różnych środowisk, co sprzyja narażeniu na ogromną ilość bakterii i wirusów, z którymi wcześniej maluch nie miał styczności. Ponieważ układ odpornościowy jest wówczas w fazie rozwoju i kształtowania, nie zawsze jest on wystarczająco wydolny, aby zmierzyć się ze wszystkimi patogenami, które go atakują. Jeśli zarazki pokonają bariery ochronne organizmu, maluch zachoruje. Nie należy się jednak martwić, ponieważ to doskonała okazja, aby wzmocnić odporność i zyskać nowe doświadczenie immunologiczne. Na przyszłość dziecko będzie silniejsze i pokona intruza. Należy jednak czujnie obserwować dziecko i w razie przedłużającej się choroby i objawów nie ustępujących samoistnie po 1-2 dobach, skonsultować się koniecznie z lekarzem. 3. Przyczyny emocjonalne Zwróćmy jednak uwagę, że nie wszystkie przedszkolaki chorują tak samo. Niektóre dzieci łapią infekcje sporadycznie, podczas gdy inne – wręcz jedna za drugą. Uwarunkowania takie można przypisać czynnikom emocjonalnym, które są związane z pójściem do przedszkola. Niektóre dzieci są bardzo wrażliwe na wszelkie zmiany i negatywnie reagują na rozstanie z rodzicami. Opuszczając dom na kilka godzin (dla malucha to cała wieczność) tracą poczucie bezpieczeństwa i nie czują się pewnie na obcym gruncie. Nie każde dziecko łatwo odnajduje się w nowym środowisku i nawiązuje bez problemu kontakt z rówieśnikami. Czasem trudno dostosować się do grupy i do zasad, obowiązujących w przedszkolu. Do tego dochodzi tęsknota za mamą i niepewność: „Czy sobie poradzę? Czy mama po mnie przyjdzie? Czy inne dzieci mnie lubią?” itd. Czasem rodzą się konflikty między dziećmi, kłótnie, nieporozumienia, dokuczanie. Maluch nie umie dogadać się z innymi przedszkolakami albo nie lubi swojej pani… Czynnik emocjonalny potrafi spowodować silny spadek odporności i wówczas dziecko także zaczyna chorować. Problem się pogłębia, jeśli maluch bardzo nie lubi chodzić do przedszkola i zaczyna kojarzyć chorobę z możliwością pozostania w domu. Mogą wtedy pojawić się objawy psychosomatyczne, co oznacza, że stres osłabił system odpornościowy dziecka do tego stopnia, że czynniki patogenne dużo łatwiej pokonują jego bariery obronne i wywołują objawy chorobowe. 4. Przyczyny związane z odżywianiem dziecka Dieta przedszkolna często nie spełnia naszych oczekiwań. Przedszkolaki zajadają na śniadanie chrupki z mlekiem, piją słodkie kakao, na obiad dostają naleśniki z twarożkiem na słodko, a na podwieczorek drożdżówkę. Cukier, mleko i wyroby mączne są doskonałą pożywką dla bakterii, wirusów i grzybów. Szkodliwe drobnoustroje rozwijają się wtedy w najlepsze, a odporność naszej pociechy spada… Ponadto produkty mleczne oraz słodycze działają ochładzająco na organizm oraz zwiększają produkcję śluzu. Będą zatem nasilać wszelkie stany kataralne, zapalne i związane z wytwarzaniem wydzielin chorobowych. Co ważne, nadmiar cukru znacznie upośledza prawidłowe funkcje układu odpornościowego i zmniejsza zdolność organizmu do walki z mikrobami. 5. Przyczyny związane z pogodą Dzieci zaczynają przygodę z przedszkolem najczęściej jesienią, gdy pogoda zmienia się na bardziej chłodną, deszczową i wietrzną. Szybciej też robi się ciemno, zaczyna brakować słońca, potrzebujemy więcej energii, aby ogrzać organizm od środka i wzmocnić bariery ochronne przed zarazkami. Zewnętrzne czynniki atmosferyczne mają istotny wpływ na zdrowie i – jeśli są niekorzystne, mogą zwiększać możliwość ataku nieproszonych wirusów i bakterii. Jeśli dziecko przemoknie albo przemarznie, lub jeśli spoci się, a potem gwałtownie ochłodzi (rozepnie kurtkę, ściągnie szalik i czapkę), to czynniki patogenne łatwo wnikną do wnętrza ciała i spowodują pierwsze objawy przeziębienia. Jest to czas, w którym należy szczególnie zadbać o wzmocnienie odporności i właściwe zabezpieczenie malucha przed zimnem. Ma to duże znaczenie w przypadku przedszkolaków, które nierzadko same muszą się ubierać, gdy wychodzą na podwórko lub na spacer. Malec powinien więc wiedzieć, jak prawidłowo się ubrać, aby uchronić się przed zmarznięciem lub przegrzaniem i potencjalną infekcją. Czy zatem rezygnować z przedszkola, aby ustrzec brzdąca przed chorobami? Zdecydowanie nie. Nie rezygnujmy z przedszkola, jeśli naprawdę nie ma takiej potrzeby. Pełni ono ważną funkcję w rozwoju i wychowaniu dziecka. Aby jednak okres przedszkolny nie okazał się traumą dla naszej pociechy, a nam nie kojarzył się wyłącznie z chorobami i ciągłymi wizytami w gabinecie lekarskim, można zastosować kilka prostych metod: 1. Odpowiednia dieta Nawet gdy jadłospis przedszkolny nie budzi naszego zachwytu, możemy go w pewien sposób skompensować właściwym sposobem odżywiania malca w domu. To daje sporą szansę na wzmocnienie odporności i uchronienie dziecka przed zachorowaniem. Unikajmy w żywieniu przedszkolaka nadmiaru słodyczy, mleka i produktów mlecznych, bananów i owoców cytrusowych. Niekorzystny wpływ na jego zdrowie mają również produkty wysoko przetworzone, naszpikowane chemicznymi dodatkami, potrawy tłuste i jedzenie śmieciowe. Duży pożytek natomiast przyniosą posiłki ciepłe i gotowane, oparte o warzywa, kiszonki, ryż, kaszę jaglaną, płatki owsiane, łagodne przyprawy. Do picia można podawać herbatki ziołowe, soki owocowe (najlepiej naturalne i ekologiczne) i domowej roboty kompoty. 2. Odpowiedni sposób ubierania W okresie jesiennym, gdy pogoda bywa zmienna i kapryśna, należy ubierać malucha „na cebulkę”. Kilka warstw odzieży zapewni mu ochronę przed zimnem i wiatrem, a w razie gdy się zgrzeje, może zdjąć sweterek lub polar. Zbyt ciepłe ubranie dziecka także jest niewskazane, ponieważ naraża je na wyziębienie po spoceniu się. Strój musi być zawsze dopasowany do pogody. Jeśli pada deszcz, zabezpieczmy malca kurtką lub peleryną wodoodporną, na mróz i chłody niezbędne są cieplejsze ubrania. Pamiętajmy, aby chronić zwłaszcza głowę i stopy przed zimnem. Dlatego konieczna jest czapka oraz ciepłe i nieprzemakające buty. Przedszkolak powinien umieć sam się ubrać, ponieważ przy dużej grupie dzieci wychowawczyni nie zawsze jest w stanie skontrolować wszystkich i dopilnować czapek, szalików, zawiązanych butów i dobrze zapiętych kurtek. 3. Wzmacnianie odporności Wiedząc, że nasza pociecha w wieku przedszkolnym dopiero pracuje na swoją odporność, możemy jej w tym dopomóc. W tym czasie korzystnie jest włączyć do diety malucha produkty, które – ze względu na swój skład – będą pomagały w pracy układu odpornościowego. Ważne jest, aby dziecko jadło warzywa i owoce, zawierające sporo witamin i wiele innych związków, pozytywnie wpływających na odporność. W jego menu powinny się znaleźć kiszonki i kefir– źródło cennych bakterii probiotycznych oraz różne przyprawy i zioła o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbakteryjnym, np. kurkuma, czosnek, tymianek, imbir, które wystarczą nawet w niewielkich ilościach. Jeśli nie jesteśmy w stanie przekonać malca do zdrowej diety, trzeba mu podawać dostosowane do jego wieku i potrzeb suplementy z witaminami i probiotykami. 4. Leki homeopatyczne Zastosowanie u dzieci terapii homeopatycznej jest dobrym pomysłem, ponieważ leki te działają wielokierunkowo. Pomogą nie tylko w infekcjach, ale też poradzą sobie z problemami emocjonalnymi, które mogą pojawić się u naszego przedszkolaka. Najlepiej zastosować je już przy pierwszych objawach jakiejkolwiek infekcji. Gdy pojawi się pierwszy katar, z nosa leci wodnista i podrażniająca skórę wydzielina, a maluch ma szkliste oczy i ciepłe czoło, podać mu można lek Allium cepa. Jeśli zaś kicha raz za razem, ma dreszcze i gorączkę, wodnisty katar w ciągu dnia, a zapchany nos w nocy, wskazany będzie lek Nux vomica. Przy katarze gęstym, zielonym, silnie drażniącym i trudnym do usunięcia, gdy w nosku tworzą się nawet strupki, pomoc przyniesie lek Kalium bichromicum. Natomiast jeśli gęsta i zielona wydzielina nie ma charakteru podrażniającego, a dziecko lepiej czuje się na dworze lub przy otwartym oknie, zastosujemy lek Pulsatilla. Przy wysokiej temperaturze, która pojawia się nagle, często w nocy, gdy dziecko jest rozpalone, suche i woła o picie, możemy od razu podać lek Aconitum napellus. Gdy gorączka jest równie wysoka, a towarzyszą jej silne poty, zaczerwienienie i pobudzenie, ulgę przyniesie Belladonna. Temperatura narastająca stopniowo, osłabienie, ból ucha i suchy kaszel towarzyszący objawom, są wskazaniem do podania leku Ferrum phosphoricum. Gdy chcemy pomóc przedszkolakowi uporać się z zaburzeniami emocjonalnymi, należy udać się po poradę do homeopaty, który wśród wielu dostępnych leków homeopatycznych, dobierze ten najbardziej wskazany dla naszej pociechy. Pomocnym lekiem dla malucha, który silnie się denerwuje przed pójściem do przedszkola i już poprzedniego wieczoru jest zaniepokojony i nie może zasnąć, a dodatkowo ma problem z nawiązaniem kontaktów w nowym otoczeniu, jest Gelsemium sempervirens. Jeśli natomiast malec płacze rozpaczliwie przy rozstaniu z mamą, a potem skarży się na tęsknotę, lecz humor poprawia mu się jak tylko przyłączy się do wspólnej zabawy i jego uwaga zostanie odwrócona, jego troski ukoi lek Ignatia amara. Gdy zauważymy, że u dziecka pojawia się ból brzucha lub nawet biegunka spowodowana emocjami i napięciem nerwowym, a maluch jest dodatkowo pobudzony, zaniepokojony i nie może usiedzieć w jednym miejscu, pomoże mu lek Argentum nitricum. A jeśli przeciwnie – dziecko się wycofuje, jest nieśmiałe i niepewne siebie, ciężko odnajduje się w nowej grupie i trudno jest mu znaleźć sobie przyjaciela, jego lęki może przezwyciężyć lek Natrium muriaticum. Leki homeopatyczne, oprócz tego, że doprowadzają system nerwowy dziecka do równowagi, wzmacniają również jego układ odpornościowy. Pomagają zadbać o zdrowie zarówno fizyczne, jak i emocjonalne. Przynoszą ulgę nie tylko dzieciom, ale też rodzicom, którzy z zadowoleniem obserwują, jak ich zdrowa pociecha z radością wędruje do przedszkola. Materiał powstał przy współpracy z Polskim Towarzystwem Homeopatii Klinicznej PTHK
8 zasad, jak postępować w czasie choroby dziecka
Okres jesienny to czas, kiedy rozpoczynają się różne infekcje. Najczęściej chorują dzieci, których organizm nie potrafi w pełni wytworzyć mechanizmów obronnych. Dlatego już teraz warto przygotować się, jak postępować w razie choroby.
Jeśli, pomimo wszelkich starań o poprawę odporności, nasza pociecha złapie jednak infekcję, należy wiedzieć, jak postępować już od samego jej początku, aby choroba nie pogłębiła się, a jednocześnie, aby nie doszło do osłabienia układu odpornościowego malucha. Oto kilka zasad, których warto zastosować: 1.Wstrzymaj się z podaniem od razu silnych leków chemicznych Dziecko posiada ogromną ilość energii, która pozwala mu bardzo często na samodzielne zwalczenie choroby, jeśli zbyt wcześnie mu w tym nie przeszkodzimy. Młody organizm potrafi sam wytworzyć naturalne mechanizmy obronne, które skutecznie walczą z wirusami i bakteriami. Dlatego nie wkraczajmy już przy pierwszych objawach infekcji z silnymi lekami farmakologicznymi. Zastosujmy na początku naturalne środki, które pomogą wzmocnić malucha i uporać się z chorobą. 2.Rozgrzej organizm dziecka Jeśli infekcja rozpoczyna się katarem, lekkim bólem gardła, uczuciem zimna i podwyższoną temperaturą ciała, to znaczy, że mamy do czynienia z przeziębieniem, które jest zazwyczaj schorzeniem na tle wirusowym. Aby nie dopuścić do rozwoju i pogłębienia się dolegliwości, należy doprowadzić do rozgrzania organizmu i wystąpienia potów u dziecka. W tym celu dobrze jest podawać mu ciepłe herbatki o działaniu napotnym, do których należy napar z kwiatów lipy, herbatka z krwawnika lub z kwiatów czarnego bzu. Dobrym dodatkiem będzie tu sok z malin – najlepiej naturalny i ekologiczny, który także wywołuje poty. Rozgrzewająco i napotnie działają również aromatyczne przyprawy, takie jak imbir, cynamon, goździki, anyż, które można dodać do ciepłej herbaty. Jeśli maluch nadal nie może się rozgrzać i spocić albo nie chce pić naparów ziołowych, można mu wymoczyć stopy w wywarze ze świeżego imbiru. W tym celu gotujemy wodę z plasterkami świeżego imbiru, po czym – po lekkim ostudzeniu – wlewamy do miski, w której dziecko może zanurzyć stopy. Wywar powinien być bardzo ciepły, jednak trzeba uważać, aby nie był zbyt gorący i nie poparzył malucha! Herbatki i ziołowe napoje można dosłodzić miodem. Miód, oprócz tego, że poprawia smak i dodaje słodyczy, ma działanie odżywcze i silnie wzmacniające odporność. Jest jednak przeciwwskazany u najmłodszych. U dzieci poniżej 1 r.ż. może wywoływać potencjalne działanie alergizujące. W stanach zapalnych można zastosować ziołowe napary z rumianku, tymianku, majeranku lub szałwii. Mają one działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Należy pamiętać, aby wszystkie zioła stosować zawsze zgodnie ze wskazaniami i uważać, aby ich nie przedawkować. Organizm dziecka dobrze reaguje na specyfiki ziołowe i często nie jest już potrzebne zastosowanie leków chemicznych. Czasem warto się powstrzymać przed natychmiastowym zwalczaniem objawów choroby, aby nie zaburzyć naturalnych mechanizmów odpornościowych malca, do których należy między innymi gorączka. 3.Nie zbijaj zbyt szybko gorączki Warto wiedzieć, że gorączka nie jest chorobą, lecz objawem, że w ciele dziecka toczy się walka ze szkodliwymi drobnoustrojami. Podwyższona temperatura stanowi naturalny mechanizm obronny organizmu. Dzięki niej tworzą się warunki niekorzystne do rozwoju patogennych mikrobów. Co ważne, podczas gorączki dochodzi do silnej stymulacji układu odpornościowego i wytworzenia dużej ilości przeciwciał, biorących udział w starciu z zarazkami. Dlatego szybkie zbijanie gorączki już na samym początku choroby za pomocą leków przeciwgorączkowych, przyczynia się do osłabienia organizmu, pozbawia go obrony i może sprawić, że choroba będzie trwała dłużej i będzie się pogłębiać. Lepiej więc zastosować najpierw ziołowe środki napotne i przeciwgorączkowe, do których należą produkty roślinne wymienione powyżej, a także inne naturalne metody. 4.Zastosuj leki naturalne Są to bezpieczne i skuteczne produkty lecznicze, pobudzające naturalną odporność i przyspieszające powrót do zdrowia. Mogą być zastosowane w każdym wieku, nawet u niemowląt. Można je podawać razem z lekami ziołowymi. Przy pierwszych objawach przeziębienia, gdy pojawia się wodnisty, podrażniający katar, a dziecko ma szkliste oczy i ciepłe czoło, wskazane jest jak najszybsze podanie leku Allium cepa. Jeśli do tego dojdą dreszcze, stan podgorączkowy, kichanie i wrażliwość na zimno, można dołączyć lek Nux vomica. Gdy zaś pierwsze objawy infekcji pojawią się po przemoczeniu i zmarznięciu (np. przemoczenie butów lub zmoknięcie na silnym deszczu), pomocny będzie lek Dulcamara. Przy wysokiej gorączce, pojawiającej się nagle, podczas której dziecko ma rozpaloną i suchą skórę i bardzo chce mu się pić, ulgę przyniesie lek Aconitum napellus. Jeśli natomiast maluch się poci, jest zaczerwieniony, gorący, pobudzony i nadwrażliwy na światło i dotyk, zastosować należy lek Belladonna. Gdy objawy pojawiają się stopniowo, narasta gorączka, maluch jest blady, osłabiony, sucho pokasłuje i ma podkrążone oczy, pomocnym środkiem może okazać się lek Ferrum phosphoricum. Uwaga! Jeśli wysoka gorączka nie ustępuje po 1-2 dobach lub się nasila, a stan malucha budzi nasz niepokój, należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem! 5.Naturalnie pokonaj kaszel Kaszel, podobnie jak gorączka, stanowi jeden z mechanizmów obronnych organizmu, który służy pozbyciu się różnych szkodliwych czynników, zalegających w drogach oddechowych, w tym szkodliwych drobnoustrojów, obecnych w gardle czy oskrzelach. Jeśli mamy do czynienia z kaszlem z wydzieliną (tzw. mokry kaszel), możemy podawać dziecku ziołowe herbatki o działaniu osuszającym, przeciwbakteryjnym i przeciwzapalnym. Do takich należy np. napar z tymianku, majeranku, anyżku, czy rumianku – mogą być lekko dosłodzone miodem, który poprawi ich gorzkawy smak i jednocześnie nawilży śluzówkę podrażnionego gardła. Działanie przeciwzapalne wykazuje także napar z babki lancetowatej lub macierzanki. Natomiast przy kaszlu suchym, bez wydzieliny, można podawać dziecku do picia ciepły wywar z korzenia lukrecji i prawoślazu. U maluchów świetnie sprawdza się także kompot z gruszek i migdałów. Należy ugotować w wodzie obrane i pokrojone gruszki razem z obranymi ze skórki migdałami. Kompot powinno się pić ciepły, ewentualnie z niewielką ilością miodu. Gruszki i migdały także można zjeść. Z naturalnych leków homeopatycznych przy kaszlu mokrym dobrze sprawdza się lek Antimonium tartaricum, który rozluźnia zalegającą gęstą wydzieliną, ułatwia odkrztuszanie i pozbycie się śluzu. Jeśli zaś kaszel jest duszący i podrażniający, co powoduje wręcz odruchy wymiotne u dziecka, pomocna będzie Ipeca. W suchym i duszącym kaszlu, nasilającym się zwłaszcza nocą, ulgę przyniesie lek Drosera. Gdy napady suchego kaszlu pojawiają się na zimnym powietrzu, można zastosować lek Rumex crispus. Jeśli z kolei w czasie ataku kaszlu dziecko czerwienieje z wysiłku i pojawiają się nawet łzy, a ulgę przynosi łyk zimnej wody lub pobyt na świeżym powietrzu, pomocny będzie lek Coccus cacti. Uwaga! Kaszel suchy, szczególnie nocny, nie ustępujący po około 2-3 dniach leczenia naturalnego, jest wskazaniem do konsultacji lekarskiej! 6.Nie zatrzymuj biegunki Jedną z uporczywych i bardzo zaraźliwych chorób u dzieci jest infekcja rotawirusowa, popularnie określana jako grypa żołądkowa. Jest głównymi objawami jest gorączka, biegunka, często wymioty i wynikające z tego osłabienie. Należy jednak wiedzieć, że zarówno biegunka, jak i wymioty stanowią naturalną reakcję obronną organizmu, który stara się pozbyć w ten sposób chorobotwórczych zarazków. Nie powinno się więc tłumić tych objawów i powstrzymywać ich poprzez podawanie leków przeciwbiegunkowych. Podanie dziecku takiego leku spowoduje pozostanie wirusów w jelitach i może wówczas dojść do rozwoju poważnego stanu zapalnego, który objawia się silnymi bólami brzucha i nasileniem infekcji. Lepiej zatem podać maluchowi dobry preparat z bakteriami probiotycznymi, które wzmocnią florę bakteryjną jelit, ułatwią regenerację podrażnionego przewodu pokarmowego i przyspieszą powrót do równowagi. Na taką infekcję dobrze jest także zastosować leki homeopatyczne. Przy takich objawach, jak wodnista, paląca biegunka, wymioty, gorączka i silne osłabienie, należy podać jak najszybciej lek Arsenicum album. Gdy biegunka jest obfita i pojawia się w niej śluz, pomocny będzie lek Aloe, natomiast jeśli stolec ma charakter strzelający, a objawom towarzyszą bóle brzucha i silne parcie, można sięgnąć po lek Podophyllum peltatum. Przy silnym osłabieniu, wyczerpaniu i odwodnieniu, najczęściej już po przebyciu infekcji, wskazane jest wzmocnienie organizmu i zastosowanie leku China rubra, który przyspieszy rekonwalescencję i pomoże maluchowi odzyskać siły. 7.Nie przekarmiaj dziecka w czasie choroby Najważniejsze, aby w trakcie jakiejkolwiek choroby nie przekarmiać malucha. A przy zakażeniu rotawirusem można na 1-2 dni nawet znacznie ograniczyć jedzenie, aby nie przeciążać podrażnionego układu pokarmowego. Gdy dziecko choruje, potrzebuje dużo energii na walkę z chorobą, nie powinno zatem zużywać jej na trawienie posiłków. Musi wtedy dużo pić, dużo spać, ale nie musi wcale dużo jeść. Dlatego jeśli malec nie ma apetytu, nie zmuszajmy go do jedzenia. Na to przyjdzie czas po chorobie, gdy trzeba będzie wzmocnić nadwątlone siły. Gdy dziecko zacznie wracać do zdrowia i poprosi o coś do jedzenia, należy podawać mu potrawy ciepłe, gotowane i lekkostrawne. Wskazane są posiłki przyrządzone na bazie warzyw, ryżu, kaszy jaglanej, niewielkiej ilości gotowanego mięsa, płatków owsianych i gotowanych owoców. Należy unikać jedzenia surowego, zimnego, smażonego, tłustego, ciężkostrawnego. Niewskazane są słodycze i cukier, mleko i przetwory mleczne oraz banany. Powodują one wychłodzenie organizmu i nasilają produkcję kataru i wydzieliny w zatokach, gardle i oskrzelach. Dlatego zamiast kaszki na mleku z bananami, zdecydowanie lepiej podać dziecku kaszę jaglaną lub owsiankę gotowaną na wodzie, z dodatkiem suszonych owoców i rozgrzewających przypraw. A na obiad ciepłą zupę na bazie warzyw korzeniowych lub dyni albo ryż z duszonymi jabłkami i cynamonem. Po chorobie niezbędne jest także uzupełnienie flory bakteryjnej jelit właściwymi probiotykami, ponieważ to od nich w głównej mierze zależy prawidłowa odporność organizmu. Najlepszym źródłem bakterii probiotycznych są kiszone ogórki, kapusta, sok z kiszonych warzyw oraz kefir czy maślanka. Można zastosować odpowiednie dla malucha suplementy z probiotykami oraz preparaty z witaminami, zwłaszcza witaminą C – naturalną, pochodzącą z takich źródeł jak acerola lub dzika róża. 8.Nie zapominaj o nawadnianiu dziecka w czasie infekcji W czasie choroby, zwłaszcza przebiegającej z gorączką, wymiotami i/lub biegunką, niezbędne jest regularne i systematyczne pojenie dziecka. Niezależnie od tego, co jest źródłem choroby, malec musi dużo pić. To zapobiega odwodnieniu, o które przy małej masie ciała nietrudno, a które może skończyć się wizytą w szpitalu i koniecznością kroplówki. Dlatego należy podawać dziecku dużo płynów. Mogą to być herbatki ziołowe, ale też naturalne soki owocowe lub po prostu zwykła, letnia woda. W przebiegu grypy żołądkowej płyny trzeba uzupełniać powoli – podajemy je dziecku łyżeczką, regularnie, aby nie podrażnić przewodu pokarmowego i nie nasilić dolegliwości. Tutaj można poić malucha wodą, a najlepiej czarną herbatą z cukrem. Cukier dodaje energii osłabionemu organizmowi, a czarna herbata, ze względu na obecność garbników, działa ściągająco i ogranicza stan zapalny śluzówki jelit i żołądka. Przy gorączce nawadniająco i ochładzająco działa letnia woda z cytryną, herbata z cytryną, zielona herbata lub sok z gruszek, jabłek, dzikiej róży czy czarnego bzu. Uwaga! Jeśli jakiekolwiek objawy nie ustępują po 2-3 dniach leczenia naturalnego, pojawiają się nowe objawy lub stan dziecka nas niepokoi, należy koniecznie skonsultować się z lekarzem. Materiał powstał przy współpracy z Polskim Towarzystwem Homeopatii Klinicznej PTHK
O tym, jak oswoić szkolne lęki, rozmawiamy z dr Joanną Gzik, pediatrą.
- Dziecko boi się iść do szkoły. Kiedy wspominamy, że to już niedługo, płacze, albo mówi, że nigdzie nie pójdzie. Rodzice są czasem taką sytuacją zdziwieni, szczególnie jeśli do tej pory dziecko takich problemów nie sprawiało… Czy są jakieś sposoby na obniżenie tego lęku? - Jeśli mamy nasza pociecha zaczyna swoją przygodę ze szkołą to często przyczyna takiej reakcji dziecka jest lęk. Lęk przed nową sytuację, tym co nieznane, tym, że sobie nie poradzi, wreszcie lęk przed rozstaniem z mamą. Bardzo ważne jest w jaki sposób my sami rozmawiamy z dzieckiem o szkole lub opowiadamy o niej. Bo jeśli zdarza nam się powiedzieć np. „jak pójdziesz do szkoły skończy się to słodkie życie” albo „to będzie koniec laby i zacznie się praca i tak już do końca życia”, albo wspominamy przy nim własne szkolne traumy, to trudno się dziwić temu, że dziecko odczuwa potem lęk. Również jeśli mówimy dziecku „nie bój się”- to też dziecko podświadomie myśli” jeśli mama mówi abym się nie bał to znaczy, że jest czego się bać”. Wielu rodziców mówi takie rzeczy zupełnie nie mając świadomości, jaki to odnosi skutek. Jeśli chcemy, by dziecko miało do szkoły pozytywny stosunek, powinniśmy przedstawić ją jako coś atrakcyjnego, fajnego, ciekawą przygodę, super spędzony czas. Np. opowiadając dziecku, że w szkole będzie się śpiewało piosenki, rysowało, że nauczy się literek, że będzie miało miłą panią nauczycielkę, fajnych kolegów, itp. Opowiadajmy o wycieczkach do kina, do ZOO, zabawach na boisku szkolnym. Im więcej ciekawych rzeczy opowiemy tym strach staje się mniejszy, bo dziecko wie co będzie robiło w szkole i że nie takie to straszne, wręcz przeciwnie- bardzo ciekawe. Jeszcze w wakacje warto wybrać się z dzieckiem do jego nowej szkoły, obejrzeć budynek, boisko szkolne, pograć na nim w piłkę. Opowiedzmy o swoim przyjacielu ze szkolnej ławki, o swoich przygodach które spotkały nas w szkole. Dziecko oswaja się też ze szkołą, przygotowując przybory. Zadbajmy o to, wybierzmy wspólnie z maluchem ładny tornister, kredki, piórnik, przejrzyjmy razem nowe podręczniki. O każdej nadchodzącej w życiu dziecka zmianie warto mówić w sposób pozytywny. - To wystarczy, by maluch zaczął o szkole myśleć pozytywnie? - Nie zawsze – niektóre dzieci boją się pójścia do szkoły także dlatego, że nikogo w niej nie znają. Warto więc sprawdzić, czy do tej samej klasy nie będzie np. chodziło jakieś dziecko znane naszemu maluchowi z przedszkola. Albo z placu zabaw. Albo sąsiad z klatki obok. Warto się tym zainteresować i nawiązać kontakt z rodzicami takiego dziecka, by maluchy się poznały. I jednemu i drugiemu łatwiej będzie zaadaptować się w nowym środowisku, jeśli będą miały choć jedną „ bratnią duszę” w klasie. - A jeśli dziecko poszło do szkoły, poznało już nawet kilka osób, ale nadal codziennie rano marudzi albo nawet płacze, że chce zostać w domu? - Przyczyną takiej niechęci może być nieśmiałość, brak pewności siebie. Niektóre dzieci obawiają się, że nie poradzą sobie z nowymi obowiązkami. I stres z tą obawą związany rzeczywiście może się stać przyczyną takiego nieradzenia sobie. Warto dziecko obserwować i rozmawiać z nim o tym co miłego zdarzyło się dziś w szkole. Najczęściej wtedy powie też o tym co go niepokoi. Rozmawiać o tym, co się działo, jak dziecko się czuło w związku z nową sytuacją, co sprawiało mu trudność, jak mogło rozwiązać sytuacje dla niego kłopotliwe. Jeżeli stres utrzymuje się dłużej i dziecko sobie nie radzi – trzeba mu pomóc bo długotrwałe utrzymywanie się takiego stanu może być nie tylko przyczyną kłopotów w szkole, ale też różnego rodzaju dolegliwości np. bólów głowy czy brzucha. Trzeba więc zrobić wszystko, by pomóc dziecku poradzić sobie z trudna sytuacją. - Czy prócz rozmawiania z dzieckiem o jego problemach szkolnych możemy zrobić coś jeszcze? - Przy tego typu problemach dobre efekty przynosi również stosowanie leków homeopatycznych, które pomagają złagodzić objawy stresu. Na przykład, gdy przyczyną niepokoju, płaczu dziecka jest rozstanie z mamą nawet na kilka godzin, i z tego powodu dziecko nie chce zostać w szkole, pomocna jest Pulsatilla. Z kolei, gdy jest nadwrażliwe i nieśmiałe, w klasie boi się odezwać, na przerwach stoi z boku, to korzystne będzie podanie leku Ambra grisea. Przy silnym zdenerwowaniu np. przed egzaminem albo klasówką, zdenerwowaniu takim, że dziecko trzęsie się ze strachu, ma pustkę w głowie, a czasami często biega do toalety, aby zrobić siusiu pomoże lek o nazwie Gelsemium podawany przez kilka dni. Natomiast dzieciom, które na szkolny stres reagują zmiennością nastrojów – raz płaczą innym razem się śmieją, mogą nerwowo pokasływać, mają uczucie ściskania w gardle lub bóle brzucha, a jednocześnie łatwo poprawić im nastrój zajmując je czyś interesującym, pomóc może lek Ignatia amara. - Są także leki, które pomogą dzieciom, którym stres utrudnia osiąganie dobrych wyników w nauce? -Jeśli dziecko bardzo się denerwuje, to efektywność jego nauki jest gorsza. Słabo się skupia, myśli o tym że się boi, a nie o tym czego się uczy. Nie potrafi przekazać swojej wiedzy bo np. boi się odezwać, lub myśli że powie źle, ma uczucie pustki w głowie lub kompletny mętlik, chaos. Tak, na przykład dzieciom, które w sytuacjach trudnych są nadpobudliwe ruchowo, biegają, nie mogą usiedzieć na miejscu, czują natłok myśli, trudno się koncentrują, mówią dużo chaotycznie i często nie na temat, więc trudno im przekazać sensowny komunikat czy odpowiedzieć na pytanie nauczyciela, może pomóc Argentum nitricum. Z kolei Carcarea carbonica wskazana jest u dzieci powolnych, mało może na pierwszy rzut oka błyskotliwych, ale za to pracujących bardzo sumiennie i do końca, a do tego bardzo źle znoszących jakąkolwiek krytykę lub niepowodzenia. Wówczas dzieciaki te stają się smutne, zamknięte w sobie tracą wiarę we własne siły. Takie dzieci cierpią często z powodu braku poczucia własnej wartości, boją się złej oceny. Warto jednak pamiętać o tym, że leki nie rozwiązują wszystkich problemów. Czasem kłopot z adaptacją pojawia się, bo dziecko zwłaszcza trochę starsze, czuje się nie akceptowane w grupie, ma problemy w relacjach z rówieśnikami, czuje się gorsze z jakiegoś powodu, odrzucone. Jeśli nasza pomoc w rozwiązaniu trudnego problemu jest niewystarczająca, może warto skorzystać z pomocy psychologa lub pedagoga szkolnego. W skrajnie trudnych sytuacjach czasem nawet warto zmienić szkołę. W każdym razie najważniejsze jest aby rozmawiać z dzieckiem o tym, co go niepokoi, wyjaśniać, tłumaczyć, mieć dla niego czas wtedy kiedy chce z nami rozmawiać, a przede wszystkim zapewniać dziecko, że jest dla nas najważniejsze i że je kochamy, że może na nas liczyć i pomożemy mu zawsze kiedy będzie miało problem. To pomoże łatwiej przejść przez okres adaptacji. Kiedy dziecko odczuwa niepokój i nie ma z kim porozmawiać, zamyka się w sobie i wtedy żaden lek tego nie zmieni, nie naprawi relacji między dzieckiem i rodzicem. Artykuł powstał we współpracy z PTHK
Jak świadomie i bez lęku podejść do porodu?
Planując posiadanie potomstwa, nie myślimy jeszcze o samym porodzie. Obawy zaczynają się pojawiać pod koniec ciąży, gdy z niepokojem zastanawiamy się, jak to będzie. Wyjątkowym lękiem napawa nas zwłaszcza ból porodowy. Tymczasem niesłusznie. Warto wiedzieć, że ból ten jest wręcz niezbędny do prawidłowego przebiegu akcji porodowej.
Jaki jest sens i znaczenie bólu porodowego? Należy pamiętać, że poród jest naturalną i fizjologiczną czynnością i wszelkie doświadczenia z nim związane oraz towarzyszący ból są nie po to, aby przynieść kobiecie udrękę, lecz aby ułatwić to trudne zadanie, zarówno matce jak i dziecku. Ból ze swojej natury jest sygnałem, który mówi nam, że coś niedobrego się dzieje w naszym organizmie i należy na to zareagować. Nie inaczej jest z bólem porodowym, który jednakże nie oznacza czegoś złego, lecz informuje rodzącą jaką optymalną pozycję powinna przyjąć, aby akcja porodowa przebiegła bezpiecznie dla niej i dla dziecka. W czasie porodu dochodzi do silnego nacisku na stawy i nerwy krzyżowe kobiety, co może stanowić pewne ryzyko dla matki. Ból sprawia, że kobieta będzie podświadomie układać ciało tak, aby bolało jak najmniej. To przyniesie jej ulgę i dopasuje ciało do naturalnego rytmu porodu oraz sprawi, że maluch będzie mógł szybciej wydostać się z kanału rodnego. Kolejne ważne zadanie bólu porodowego jest związane z jego charakterem. Nie jest to bowiem ból ciągły i nieustanny, lecz okresowy, przychodzący falami. Fala bólu nadciąga wtedy, gdy jest najbardziej potrzebna. Takie rytmiczne przypływy bólu powodują, że w ciele rodzącej zaczynają wydzielać się hormony, niezbędne w czasie akcji porodowej. Należy do nich przede wszystkim oksytocyna, która powoduje skurcze mięśni macicy, ułatwia i przyspiesza przyjście dziecka na świat. Nie bez znaczenia są także endorfiny, które uwalniają się w organizmie pod wpływem stresu, lęku lub dużego wysiłku. Nazywane są hormonami szczęścia, ponieważ powodują stan błogości i radości oraz niwelują odczucie bólu To dzięki nim rodząca może doświadczyć szczęścia porodu, pomimo wysiłku i bólu. Wtedy bowiem do głosu dochodzi instynkt, stery przejmuje autonomiczny układ nerwowy i natura sama sprawia, że ciało automatycznie się rozluźnia, szyjka macicy rozwiera się w pełni i rodzi się nowe życie. Dlaczego oddychanie jest tak ważne? Najważniejsze w tym procesie jest dostrojenie się do naturalnego rytmu akcji porodowej. Jest to możliwe wówczas, gdy kobieta zaakceptuje ból i pozwoli swojemu ciału się odprężyć i dopasować do rytmu kolejnych skurczów. Dużą pomoc przynosi tu właściwa technika oddychania. Prawidłowy oddech zapewnia rozluźnienie i uelastycznienie mięśni, co pozwala na szybszą i bardziej efektywną akcję porodową. Poza tym, jeśli skupimy się na oddechu, nasza uwaga zostanie odciągnięta od bólu i wysiłku, który przestanie być tak dokuczliwy. Dlatego bardzo pomocna przed porodem jest praktyka jogi. Te umiarkowane ćwiczenia fizyczne połączone z właściwym oddychaniem i medytacją sprzyjają rozciągnięciu mięśni, poprawiają ogólną kondycję, uczą panowania nad własnym ciałem. Ponadto wyciszają umysł, polepszają koncentrację, ułatwiają odprężenie i przywracają spokój. Te wszystkie czynniki bardzo pomagają i przyspieszają wydanie na świat dziecka. Sprawiają, że rozwiązanie odbywa się w spokojny i naturalny sposób. Spokój w trakcie porodu jest bardzo potrzebny. Zdenerwowanie, panika, histeria czy paraliżujący lęk tylko zakłócają naturalny rytm narodzin. Rodzą niepotrzebny stres, powodują napięcie mięśni, niedotlenienie, wzrost nacisku na stawy i kości oraz zaburzenia w wydzielaniu potrzebnych hormonów. Pamiętajmy, że ból porodowy jest integralną i niezbędną częścią tego procesu. Tak zostało to "wymyślone" przez naturę i jeśli zaakceptujemy i uszanujemy te naturalne prawa, zwiększymy szanse na bezpieczny i szybki poród, który nie zostawi po sobie traumatycznych wspomnień. A o bólu zapomnimy w momencie, gdy przytulimy do piersi swoje nowo narodzone maleństwo. Jak właściwie przygotować się do naturalnego porodu? Oprócz wspomnianej powyżej praktyki jogi, która przygotuje mamę do porodu nie tylko pod względem fizycznym i kondycyjnym, lecz także mentalnym, warto już w czasie ciąży oraz przed samym rozwiązaniem sięgnąć po: naturalne leki homeopatyczne. Można je bez obaw stosować w każdej fazie ciąży, są bezpieczne zarówno dla mamy jak i dla malucha. Podobnie jak joga, pomogą ułatwić poród i złagodzą dolegliwości porodowe, ale też poradzą sobie skutecznie z lękiem i różnymi zaburzeniami emocjonalnymi, którym kobieta w ciąży łatwo ulega. Zapewnią potrzebny w tym czasie spokój i naturalną równowagę w organizmie. Na dolegliwości lękowe, związane z oczekiwaniem na nieprzyjemne wydarzenie najlepiej skutkuje lek Gelsemium sempervirens. Pomoże on w sytuacji, gdy silny niepokój wzmaga się z każdym dniem, powoduje bezsenność i zamartwianie się, drżenie wewnętrzne oraz paraliżujący, obezwładniający lęk przed zbliżającym się porodem i przekonanie, że "na pewno nie dam rady...". Natomiast lek Ignatia amara potrzebny jest kobiecie, która nie radzi sobie z huśtawką nastrojów i emocji. Raz bywa histeryczna i krzykliwa, innym razem płaczliwa i smutna, a następnie zgryźliwa i dokuczliwa. Hormony nie pozwalają jej zapanować nad sobą. Do tego dochodzi niepokój przed porodem i zbliżającymi się wyzwaniami macierzyństwa. Jeśli do tego przyszła mama skarży się na kluchę w gardle, zaburzenia pokarmowe, nadwrażliwość na przeciwności i silne zdenerwowanie, powinna sięgnąć po Ignatię. Czasem zmienność nastrojów może być wskazaniem do podania leku Pulsatilla. Kobieta bardzo martwi się tym, co ją czeka. Nie tylko poród przysparza jej troski, lecz już niepokoi się o dziecko i jego przyszłość. Potrzebuje ogromnego wsparcia i uwagi ze strony otoczenia, nieustannego pocieszania i przytulania, ciągłej troski i dowodów empatii. Pomimo tego szybko wpada w przygnębienie, łatwo płacze i wymaga stałej opieki i słów otuchy. Pulsatilla pomoże jej uregulować równowagę hormonalną i przywróci spokój i opanowanie. Ważnym lekiem dla ciężarnej jest Actaea racemosa. Może być ona stosowana w przypadku niepokoju i zaburzeń emocjonalnych, ale jest też ogromnie pomocna w czasie samego porodu. Przyniesie ulgę kobiecie, która jest nerwowa, poirytowana i nadpobudliwa, drażnią ją byle drobiazgi, a jednocześnie odczuwa lęk. Boi się choroby dziecka, narodzin, dopadają ją czarne myśli i nastroje depresyjne. Im bliżej rozwiązania, tym silniejsze obawy. Actaea racemosa będzie pomocna przy rozchwianiu emocjonalnym, ale warto też mieć ją przy sobie przed porodem. Razem z lekiem Caulophyllum thalictroides tworzą parę, która ułatwia i przyspiesza akcję porodową, uelastycznia i rozluźnia szyjkę macicy, reguluje siłę skurczów i zwiększa ich efektywność. Przed i po porodzie przyda się również lek Arnica montana. Wpływa on korzystnie na naczynia krwionośne, w związku z czym zmniejsza ryzyko nadmiernego krwawienia, krwotoku czy pękania naczyń. Ponadto wykazuje działanie przeciwbólowe i przeciwurazowe. Łagodzi uszkodzenia tkanek i ułatwia ich regenerację oraz gojenie się wszelkich ran poporodowych. Zapobiega urazom towarzyszącym akcji porodowej, a także pomaga w rekonwalescencji i wzmacnia osłabioną mamę. Jeśli natomiast poród nastąpił przez cesarskie cięcie lub gdy doszło do nacięcia krocza, lekiem, który ułatwi gojenie się rany i zasklepienie uszkodzonych tkanek jest Staphysagria. Przy wyborze odpowiedniego specyfiku poprośmy o radę fachowca – homeopatę, który pomoże dobrać lek najbardziej wskazany przy konkretnych dolegliwościach oraz doradzi jak i kiedy zastosować dany środek. Poród naturalny jest najbardziej korzystny dla dziecka Natura "zaprojektowała" takie, a nie inne przyjście na świat małego człowieka nie bez powodu. Naturalny poród zapewnia najwięcej korzyści, zarówno dla dziecka, jak i dla mamy. Przychodzące na świat dziecko jest całkowicie jałowe. W brzuchu matki przebywa w sterylnych, ciepłych i bezpiecznych wodach płodowych. Przechodząc przez kanał rodny, od razu ma bezpośredni kontakt z pożyteczną florą bakteryjną matki, która naturalnie zasiedla te okolice, a w czasie poprzedzającym poród namnaża się nawet w większej ilości niż normalnie. Rodząc naturalnie, zapewniamy malcowi dostęp do tych wszystkich dobroczynnych bakterii, które natychmiast zaczynają kolonizować przewód pokarmowy dziecka i stanowią najlepszą ochronę dla małego organizmu przed niekorzystnymi warunkami zewnętrznymi. Tak tworzy się flora jelitowa, bez której układ odpornościowy dziecka nie mógłby prawidłowo funkcjonować i się rozwijać. Poza tym, jeśli korzystne bakterie, pochodzące z dróg rodnych matki – głównie z rodzaju Lactobacillus, czyli pałeczki kwasu mlekowego – zasiedlają przewód pokarmowy dziecka, uniemożliwiają tym samym namnażanie się szczepów bakterii patogennych, czyli szkodliwych. Prawidłowa flora jelitowa od samego początku życia jest zatem podstawowym warunkiem dobrej odporności dziecka i równowagi w całym organizmie. Jest to więc najlepszy prezent, który możemy podarować naszemu maluszkowi na powitanie. Jeżeli wiemy, jak ważne jest dla dziecka naturalne przyjście na świat, znacznie łatwiej jest poradzić sobie z trudami porodu. Świadome przygotowanie się do porodu pomoże nam przyjąć cały jego przebieg z pełną akceptacją toczących się w naszym ciele procesów i z pozytywnym nastawieniem. Pamiętajmy, że dla dziecka przyjście na świat jest równie traumatycznym i trudnym doświadczeniem. Jeśli podążymy za naturą i dopasujemy się do fizjologicznych rytmów organizmu, ułatwimy narodziny dziecku i sobie. Jeśli uznamy ból za niezbędną składową akcji porodowej i zrozumiemy jego korzystny aspekt, poród będziemy traktować jako pozytywną część macierzyństwa, a nie bolesną i przykrą konieczność. Wypełnijmy zatem umysł dobrymi i radosnymi emocjami, a ciało odpowie na taki stan i ułatwi nam zadanie, w naturalny sposób wypełniając swoją rolę w przekazywaniu nowego życia. Artykuł powstał we współpracy z PTHK
Angina to ostre zapalenie migdałków i gardła. U najmłodszych często pojawia się nagle i daje gwałtowne, silne objawy. Warto wiedzieć, jak postępować w przypadku anginy u maluchów, ponieważ im szczególnie ciężko jest znieść jej dokuczliwe symptomy.
1. Jak objawia się angina? Angina najczęściej rozpoczyna się nieprzyjemnym uczuciem w gardle, dziecko zaczyna skarżyć się na drapanie, pieczenie i suchość, słyszymy, że chrząka i pokasłuje. Stan ten szybko przekształca się w silny ból gardła, utrudniający połykanie. Jest to wynikiem obrzęku, powiększenia i przekrwienia migdałków. Gardło jest zaczerwienione, a na szyi i pod żuchwą malucha wyczujemy wyraźnie powiększone węzły chłonne. Nic dziwnego zatem, że malec odmawia jedzenia, a nawet picia. Przełykanie powoduje podrażnienie i intensywny ból. Do tego z reguły rozwija się gorączka, u dzieci dochodzi ona często nawet do 39-40°C. Maluch nie ma apetytu, jest osłabiony, senny, ale też z powodu dolegliwości bólowych może być rozdrażniony, popłakuje i marudzi. 2. Czy konieczna jest konsultacja z lekarzem? Tak, jeśli podejrzewamy anginę należy niezwłocznie skierować się z dzieckiem na wizytę do pediatry. To lekarz powinien potwierdzić lub wykluczyć schorzenie, ponieważ z jednej strony – nie każdy ból gardła jest anginą, a z drugiej – nie zawsze objawy wskazują ewidentnie na to schorzenie i można je pomylić z inną chorobą. Czasem rodzic może podejrzewać zatrucie pokarmowe lub zakażenie rotawirusem, ponieważ jednymi z objawów anginy u małych dzieci mogą być luźne stolce ze śluzem oraz biegunka i ból brzucha. Niekiedy można ją pomylić ze zwykłym przeziębieniem lub grypą. Obraz gardła także może być mylący. Nie zawsze przy anginie występuje ropny nalot na migdałkach. Jeśli schorzenie ma podłoże wirusowe lub jest to sam początek choroby, nalotu nie zauważymy. Dlatego bezpieczniej będzie, jeśli malca obejrzy pediatra i postawi odpowiednią diagnozę oraz zaleci właściwe leczenie. 3. Czy angina zawsze wymaga podania antybiotyku? To przekonanie jest błędne, aczkolwiek bardzo rozpowszechnione. Prawdą jest, że anginę leczymy antybiotykiem tylko wtedy, jeśli została ona wywołana przez bakterie. Anginę powoduje najczęściej zakażenie bakteriami z grupy paciorkowców, rzadziej są to gronkowce lub inne szczepy. Wtedy konieczne jest włączenie do terapii odpowiedniego antybiotyku. Trzeba wiedzieć, że lek należy podawać do samego końca, nawet jeśli poprawa stanu zdrowia dziecka nastąpiła już po kilku dawkach. Inaczej bakterie odpowiedzialne za rozwój choroby uodpornią się na lekarstwo i w czasie kolejnej infekcji leczenie nie przyniesie efektów. Jeśli angina ma podłoże wirusowe lub grzybicze (co zdarza się rzadziej), podawanie antybiotyku mija się z celem. Antybiotyki nie działają na wirusy! 4. Czy anginą można się zarazić? Tak, jak najbardziej. Anginą zarażamy się drogą kropelkową, a więc przez dotyk, kaszel, kichanie, całowanie, a także przez używanie wspólnych naczyń, picie z jednego kubka czy korzystanie z jednego ręcznika. Warto o tym pamiętać, jeśli chorujący maluch ma rodzeństwo, które łatwo może się od niego zarazić. Jeśli choruje dorosły, trzeba zachować szczególną higienę, a najlepiej odseparować chorego od reszty rodziny, a zwłaszcza od małego dziecka. Karmiące matki boją się zarazić swoje maleństwo poprzez pokarm. Bez obaw – w mleku kobiecym nie ma bakterii, więc nie przedostaną się one do organizmu dziecka w ten sposób. Szkodliwe drobnoustroje bytują w gardle i mogą być przeniesione z matki na dziecko jedynie przez dotyk, jeśli nieopatrznie dostaną się przez ręce na pierś i potem do buzi malca. Dlatego trzeba zachować szczególną czystość i uważać w trakcie kontaktu dziecka z ciałem chorej mamy. 5. Czy dziecko może zachorować na anginę także latem? Na anginę najczęściej zapadamy jesienią i zimą oraz wczesną wiosną. Ale lato wcale nie oznacza braku możliwości zachorowania. Zwłaszcza w przypadku najmłodszych letnie anginy bywają dość częstą przypadłością. Wiąże się to z dużą różnicą temperatur. Latem jest gorąco na zewnątrz, co powoduje rozgrzanie ciała i silne rozszerzenie naczyń krwionośnych błony śluzowej jamy ustnej i gardła. Rozgrzaniu sprzyja również duża aktywność dzieci o tej porze roku. Maluchy biegają, krzyczą, bawią się na słońcu, są rozgorączkowane, spocone i spragnione. Najprościej ochłodzić się kilkoma łykami lodowatego napoju prosto z lodówki lub szybkim zjedzeniem lodów. Tak potraktowane śluzówki reagują gwałtownym skurczem naczyń krwionośnych i silnym niedokrwieniem tego obszaru. To z kolei skutkuje obniżeniem odporności, nagłym wychłodzeniem gardła i migdałków i podatnością na atak bakterii. Angina gotowa. Aktywność układu odpornościowego spada i szkodliwe drobnoustroje zaczynają się namnażać w jamie ustnej. Mogą one pochodzić z zewnątrz, ale też mogą to być nasze „własne” bakterie, które normalnie bytują w gardle, lecz atakują tylko wtedy, gdy zawodzą mechanizmy obronne i organizm jest podatny na infekcję. Należy więc właśnie latem zwracać uwagę na to, po co sięgnie nasza pociecha, gdy wpada rozgorączkowana i spocona do domu, krzycząc: „Mamo, pić!!”. Dla gardła taki szok termiczny często kończy się niestety silnym zapaleniem. Tak skończyć się może również gwałtowna ekspozycja na klimatyzację. Nagłe ochłodzenie ciała, rozgrzanego upałem, po wejściu do zimnego pomieszczenia lub auta, tudzież wystawienie się bezpośrednio na lodowaty nawiew skierowany prosto w twarz lub na szyję, może skutkować takim samym rezultatem – przemarznięciem, wychłodzeniem i spadkiem odporności. A to pierwszy krok do anginy lub innej przypadłości. 6. Jak należy postępować przy anginie? Niezależnie od rodzaju anginy, oprócz antybiotyku (tylko przy chorobie bakteryjnej), można wdrożyć do terapii również inne metody, wspomagające leczenie i przynoszące ulgę w dolegliwościach. Przy gorączce oraz przy silnym bólu zastosujemy środki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe, dawkowane odpowiednio do wieku dziecka. Ważne jest również, aby podawać malcowi dużo płynów do picia, nawet jeśli protestuje, bo go boli przy przełykaniu. Najlepiej przygotować ciepłe lub letnie herbatki ziołowe – napary z mięty lub rumianku. Wywary gotowane z korzeniem lukrecji lub prawoślazu działają nawilżająco na suche gardło i przynoszą ulgę w bólu. Podobnie zadziała kompot z gruszek, lekko posłodzony miodem – nawilży i ukoi podrażnione śluzówki. Jeśli dziecko ma duże pragnienie i chce mu się pić, można podawać naturalne soki owocowe z czarnego bzu, czarnej porzeczki czy aronii. Zawierają one sporą ilość witaminy C, która znacząco wpływa na poprawę odporności. Jeśli chodzi o jedzenie, w czasie anginy podawajmy maluchom raczej posiłki w postaci płynnej lub półpłynnej. Niech będą to lekkie zupy warzywne, przeciery owocowe, rozgotowany ryż z jabłkami, jogurt z owocami czy różnego rodzaju kaszki. Ze względu na problemy z przełykaniem dzieci i tak nie będą chciały niczego innego. Unikajmy potraw gorących i ciężkostrawnych oraz wymagających gryzienia i połykania kęsów stałego pokarmu. 7. Czy dzieci mogą ssać tabletki na ból gardła? Tabletki do ssania na ból gardła można zastosować u starszych dzieci, które potrafią sobie z nimi poradzić. Jeśli starszaki potrafią też płukać gardło, przygotujmy im roztwór wody z solą (1 łyżeczka soli na szklankę ciepłej, przegotowanej wody) lub wywar z szałwii czy rumianku. Przyniesie to ulgę w bólu i złagodzi stan zapalny. Młodszym możemy zaaplikować psiknięcie do gardła preparatem w sprayu, działającym przeciwbólowo i przeciwzapalnie. Dobrze, jeśli środki te są pochodzenia naturalnego, ziołowego, ponieważ te chemiczne z czasem silnie wysuszają śluzówki. Bezpieczne i skuteczne są specyfiki na bazie tymianku, szałwii, melisy, goździków, olejku z drzewa herbacianego. Maluchom lepiej nie dawać tabletek do ssania, ponieważ powoduje to ryzyko połknięcia całej tabletki i zakrztuszenia się. Najmłodsi nie potrafią jeszcze kontrolować wszystkich odruchów i najczęściej połykają lub gryzą to, co mają w buzi. 8. Czy przy anginie można stosować leki naturalne? Tak, nie ma żadnych przeciwwskazań do połączenia leczenia konwencjonalnego z naturalną terapią. U maluchów dobrze sprawdzą się zwłaszcza leki homeopatyczne, które są całkowicie bezpieczne w każdym wieku i, właściwie dobrane do potrzeb dziecka, mogą szybko przynieść ulgę w bólu i skrócić czas chorowania, a przy okazji wzmocnić odporność. Jeśli angina pojawiła się nagle, a objawy są silne i intensywne, malec wysoko gorączkuje, jest pobudzony, rozpalony, ma suchą i gorącą skórę oraz prosi o duże ilości wody do picia (najlepiej zimnej), lekiem wskazanym w tym stanie będzie Aconitum napellus. Stan taki pojawia się najczęściej po gwałtownym ochłodzeniu ciała, czyli na skutek klimatyzacji, kąpieli w zimnym basenie lub lodowatym morzu czy po szybkim zjedzeniu lodów. Jeśli po tym pojawią się powyższe objawy, podanie jak najszybciej leku Aconitum może nawet zapobiec rozwinięciu się poważniejszego schorzenia. Gdy zaś gorączka jest równie wysoka, ale maluch jest spocony i rozgrzany, pokasłuje sucho i skarży się na dotkliwy ból i drapanie w gardle, które jest mocno zaczerwienione i podrażnione – pomocnym lekiem będzie Belladonna. Głównym homeopatycznym lekiem stosowanym przy anginie jest Mercurius solubilis. Objawy wskazujące na wybór tego specyfiku, to: silny ból gardła, powiększone, bolesne i obrzmiałe migdałki z ropnym nalotem, gorączka i osłabienie. Dodatkowo poczujemy nieprzyjemny zapach z ust dziecka i zaobserwujemy obrzmiały język z odciśniętymi po bokach śladami zębów i ślady wyciekającej nocą śliny na poduszce. Jeżeli jednym z symptomów anginy jest ból gardła, promieniujący do ucha, pomocny będzie lek Phytolacca decandra. U dzieci dokładne określenie tego objawu często nie jest możliwe, ponieważ maluch nie umie sprecyzować umiejscowienia bólu, więc skarży się na ból gardła, szyi i uszu jednocześnie. Lek ten pomoże szybko złagodzić silny ból i zapobiegnie rozwojowi infekcji. Phytolacca jest skuteczna przy różnych stanach zapalnych śluzówek jamy ustnej, gardła, migdałków i ślinianek. 9. Czy jedzenie lodów pomaga przy anginie? Jest to kwestia indywidualna. Jedzenie lodów przy bólu gardła bywa kontrowersyjne. Jednak trzeba pamiętać, że angina jest stanem zapalnym, w którym dominuje rozgrzanie, opuchnięcie i gorąco. Dlatego często objawy takie są łagodzone przez miejscowe zimno, a dużą ulgę w bólu i obrzęku gardła przynosi właśnie zjedzenie lodów, wypicie zimnego płynu czy nawet ssanie kostek lodu! Jeśli jednak wydaje nam się to zbyt ryzykowne i boimy się pogorszenia stanu zdrowia dziecka, a ono ewidentnie dopomina się o zimną wodę lub lody, bo to przynosi ulgę w bólu, bezpiecznym sposobem będzie podanie maluchowi leku homeopatycznego Apis mellifica. Ma on zastosowanie w anginie właśnie wtedy, gdy poprawę przynosi zimno, a gardło jest jasnoczerwone, z powiększonymi i opuchniętymi migdałkami. 10. Czy trzeba się bać anginy? Angina z pewnością zaliczana jest do chorób, które muszą być właściwie zdiagnozowane i wyleczone do końca. Jest poważnym schorzeniem, wywoływanym najczęściej przez groźne bakterie i jeśli ją zaniedbamy, może zaistnieć ryzyko niebezpiecznych powikłań. Dotyczą one z reguły migdałków, uszu i zatok, ale mogą też wpłynąć na tak ważne narządy jak serce lub nerki, jak też spowodować bolesne zapalenie stawów. Powikłań tych unikniemy, jeśli choroba będzie leczona prawidłowo, pod kontrolą lekarza. Pamiętajmy, że nie można odstawiać antybiotyku zbyt wcześnie oraz, że można w leczeniu anginy zastosować różne metody terapeutyczne, które będą się nawzajem uzupełniać i wspierać. Artykuł powstał we współpracy z PTHK
Zaparcia u najmłodszych są problemem czasem lekceważonym przez rodziców, ale trzeba zdawać sobie sprawę z faktu, że zaniedbane, trwające miesiącami problemy z wypróżnianiem się mogą prowadzić do poważnych kłopotów w tej sferze, a nawet skończyć się zabiegiem mechanicznego usuwania stwardniałego i blokującego jelita kału.
Najmłodsze dzieci z reguły częściej cierpią z tytułu biegunek niż zaparć, ale statystyki wskazują, że około 10-20% maluchów ma problemy z wypróżnieniem. O zaparciu mówimy wówczas, gdy stolec nie tylko jest oddawany rzadziej niż powinien, czyli mniej niż dwa razy w tygodniu, ale też jeśli towarzyszą temu dodatkowe dolegliwości, takie jak: oddawanie stolca z dużym trudem, stolec jest twardy, spieczony, czasem w kawałkach lub w postaci suchych, twardych bobków, występuje ból przy wypróżnieniu, może pojawić się brudzenie bielizny – zarówno w ciągu dnia, jak i nocą. Przyczyny zaparć U niemowląt zaparcia najczęściej pojawiają się w wyniku niewłaściwie dobranego mleka zastępczego, jeśli maluch nie „korzysta” już z pokarmu matczynego. Być może w diecie zabrakło właściwych probiotyków i prebiotyków, które usprawniają funkcje jelit i pasaż jelitowy. Czasem to jeszcze nie w pełni dojrzały układ pokarmowy ponosi odpowiedzialność za problem zaparć. Należy pamiętać, że jeśli taki problem się pojawi, trzeba zwiększyć malcowi podaż płynów, zmienić dotychczas podawane mleko na inne i skonsultować się z pediatrą w celu ustalenia potencjalnych środków usprawniających wypróżnienie. W miarę jak dziecko staje się starsze, problem zaparć może się pojawić w momencie, gdy zaczynamy oduczać je od pieluszek. Zbuntowany malec często nie chce siadać na nocnik lub też nie do końca wie, jak „załatwić tę sprawę”. Wobec tego zaczyna wstrzymywać parcie i to już jest początek problemów. Powstrzymywanie się przed defekacją powoduje, że stolec się zatrzymuje, zalega w jelitach i stopniowo twardnieje, zatem kolejna próba jego oddania może już być dosyć bolesna i maluch zapamięta ją jako nieprzyjemną. Skutkiem tego będzie dalsze powstrzymywanie się od wypróżnienia, co w efekcie spowoduje błędne koło i może prowadzić do zaparć nawykowych. Co więcej, dziecko może wyrobić w sobie lęk przed zrobieniem kupki, a nawet poczucie winy, że nie potrafi poradzić sobie z tą kwestią – temat stanie się drażliwy i problem sięgnie głębiej. Dlatego trzeba czujnie obserwować malucha i w razie potrzeby dyskretnie reagować. Nie wolno go karcić, zmuszać do siedzenia godzinami na nocniku, krzyczeć lub opowiadać głośno o jego problemach. Na początku można odłożyć w czasie zamianę pieluchy na nocnik, poczekać kilka tygodni i spróbować od nowa. Każde dziecko dojrzewa do takiej zmiany w swoim czasie. Niekiedy zdarza się, że pomija etap nocnika i od razu korzysta z toalety – bez większych problemów. Musimy pamiętać, że im bardziej problem się pogłębia, tym trudniej sobie z nim poradzić. Dziecko, które raz doświadczyło bolesnego wypróżniania, podświadomie będzie tego unikać i silnie zaciskać zwieracze, aby nie przeżyć bolesnych doznań po raz kolejny. Wtedy też, jako jeden z objawów świadczących o problemie zaparć, pojawia się coraz częstsze brudzenie bielizny. Masy kałowe, stopniowo gromadzące się w odbytnicy, będą się z niej wydostawać (samoistnie lub razem z gazami) i brudzić odzież. Jeśli problem nie zostanie w porę rozwiązany, zaparcia będą się tylko nasilać, a brudzenie bielizny okaże się już problemem nie tylko higienicznym, lecz również emocjonalnym. Może z czasem spowodować niechęć dziecka do wyjazdów, do kontaktów z innymi dziećmi, a nawet odrzucenie przez rówieśników (nieprzyjemny zapach) lub dokuczanie. Widzimy zatem że, jak wydawałoby się błaha z początku kwestia, może urosnąć do rangi poważnego zagadnienia emocjonalnego, który głęboko wpłynie na rozwój naszej pociechy i może skutkować różnymi konsekwencjami, włącznie z problemami natury psychologicznej. Czasem zaparcia biorą swój początek właśnie w przyczynach emocjonalnych. Często są związane z pójściem do przedszkola – maluch tęskni za mamą i podświadomie manifestuje to poprzez wstrzymywanie wypróżnień lub zwyczajnie nie chce lub wstydzi się załatwiać przy innych dzieciach, we wspólnej toalecie. Taka sytuacja dotyczy też zaparć w podróży (niechęć do publicznych toalet), wstrzymywanie stolca w szkole (wstyd przed zgłoszeniem nauczycielce konieczności skorzystania z toalety) czy też negatywne doświadczenia związane z kwestią wypróżnienia w innym miejscu niż w domu, np. podglądanie dziewczynek przez kolegów w przedszkolu, brudna ubikacja czy też brak papieru i odpowiednich warunków higienicznych. Dieta Często problem zaparć można rozwiązać tylko za pomocą diety. Sposób odżywiania się dziecka jest bowiem niejednokrotnie podstawową przyczyną pojawiania się zaparć. W diecie naszych milusińskich brakuje często warzyw i owoców, ponieważ maluch zwyczajnie odmawia jedzenia takich rzeczy. Systematyczne niedobory błonnika sprzyjają spowolnieniu pracy jelit i w rezultacie prowadzą do zaparć. Wydawałoby się, że zmiana diety nie jest trudna, jednak w tym przypadku musi być ona radykalna i długofalowa, a dzieci nie zawsze chcą współpracować… Niemowlętom, oprócz sugerowanej wyżej zmiany mleka modyfikowanego na inne, można podawać dwa razy dziennie kilka łyżeczek soku jabłkowego lub śliwkowego. Poza tym należy zwiększyć ilość wypijanych przez dziecko płynów i zastosować odpowiedni do wieku probiotyk. U dzieci starszych trzeba wzbogacić dietę w produkty zawierające większą ilość błonnika, takie jak: świeże warzywa, nasiona roślin strączkowych, owoce jedzone razem ze skórką, płatki owsiane, suszone śliwki i inne owoce, rodzynki, produkty zawierające probiotyki (jogurty, kefiry, maślanka), kasze, pieczywo pełnoziarniste. Posiłki powinny być urozmaicone i kolorowe, zwłaszcza jeśli dziecko do tej pory niechętnie sięgało po warzywa lub owoce. Przed posiłkiem oraz między posiłkami starajmy się podawać dziecku dużo płynów do picia: wodę, wodę z miodem, kompot z suszonych śliwek, herbatki ziołowe (koperkowa, rumiankowa), naturalne soki owocowe i warzywne. Nie wystarczy zapewnić więcej błonnika, trzeba jeszcze stworzyć warunki do tego, aby napęczniał on w jelitach i ułatwił przesuwanie mas kałowych i wypróżnianie się. Dlatego niezbędne jest nawadnianie malca. Zdecydowanie natomiast należy wykluczyć z diety produkty sprzyjające zaparciom. Do takich należą przede wszystkim słodycze, a zwłaszcza czekolada i kakao, czarna herbata, nadmiar mięsa i potraw mącznych, biały ryż, białe pieczywo oraz gotowana marchewka Leczenie farmakologiczne zaparć W przypadku dzieci nie mamy wielkiego wyboru, jeśli chodzi o leki na zaparcia. Ich stosowanie jest zazwyczaj ograniczone wiekiem, więc trudno znaleźć skuteczny środek na zaparcia u maluchów. U niemowląt można zastosować jedynie laktulozę doustnie lub wlewki doodbytnicze sporządzone z roztworu soli fizjologicznej. U starszych dzieci, oprócz laktulozy, mamy do dyspozycji makrogol (forlax), parafinę płynną oraz wlewki doodbytnicze Enema. Nie zaleca się podawania dzieciom innych leków na przeczyszczenie ani nawet specyfików roślinnych opartych na senesie czy rzewieniu. Wobec tak ograniczonego wyboru warto zastosować u dzieci: Naturalne leki homeopatyczne Mogą być one bezpiecznie stosowane zarówno u starszych dzieci, jak też u tych najmłodszych, w tym niemowląt. Odpowiednio dobrane, pomagają zlikwidować uciążliwy problem zaparć w krótkim czasie. Nie wywołują żadnych działań ubocznych, nie mają ograniczeń związanych z wiekiem i nie rozleniwiają pasażu jelitowego. Nie trzeba ich stosować ciągle. Wystarczy tylko do momentu uregulowania wypróżnień i powrotu organizmu do równowagi. Aby uzyskać maksymalną skuteczność należy zasięgnąć porady farmaceuty lub lekarza homeopaty przy wyborze właściwego leku. Wybór ten podyktowany jest konkretnymi symptomami, prezentowanymi przez nasze dziecko i tym, jak dokładnie zaparcie się objawia. Zdarza się, że na zaparcia cierpi już niemowlę, wkrótce po urodzeniu. Wypróżnienia odbywają się z trudem, a stolec ma postać suchych, czarnych, „kozich” bobków. Jeśli poród odbył się za pomocą cesarskiego cięcia, wówczas zaparcie u dziecka może być spowodowane zastosowaniem środka znieczulającego u matki. W tej sytuacji podanie homeopatycznego leku Opium szybko rozwiąże problem, bo sprawi, że jelita malucha zaczną prawidłowo funkcjonować i wypróżnienia powrócą do normy. Jeśli natomiast nasze dziecko cierpi na bolesne dolegliwości przy oddawaniu stolca, ból ma charakter skurczowy, maluch płacze żałośnie, zgina się wpół i skarży na ból brzuszka, a stolec jest mały, twardy i suchy, pomocny może okazać się lek Plumbum metallicum. Z kolei dobrym lekiem na zaparcia pojawiające się w podróży jest Platina. Można ją zastosować doraźnie u dzieci, cierpiących na tę przypadłość. Problem z wypróżnianiem pojawia się w obcym dla dziecka miejscu (pociąg, kolonie, wczasy, toaleta w restauracji itp.), a stolec jest wtedy zazwyczaj twardy lub gliniasty, klejący się do odbytu. Natomiast lek Alumina będzie miał zastosowanie, jeśli mamy do czynienia z osłabioną perystaltyką jelit, czyli jak zaparcia są już przewlekłe i nawykowe, a jelita odmawiają posłuszeństwa. Stan ten wynika najczęściej z uporczywego powstrzymywania się od defekacji, co sprawia, że organizm przestaje reagować na bodziec parcia i wypróżnienie dokonuje się z ogromnym trudem, nawet jeśli stolec ma miękką konsystencję. Z reguły jest on jednak twardy, suchy, czasem wydobywa się w kawałkach. U dzieci, które długo, lecz bezskutecznie przesiadują na nocniku lub w toalecie, usiłując zrobić kupkę, pomoc może przynieść lek Nux vomica. Dzieci te będą się także skarżyły na skurczowy ból brzucha, który nasila się po jedzeniu, przed wypróżnieniem, a ustępuje od razu po oddaniu stolca. U niemowląt zaś będą to bolesne kolki. Natomiast u dzieci ze skłonnością do nadwagi i tendencją do wzdęć oraz problemów trawiennych, gdy nie występuje w ogóle potrzeba wypróżnienia, a stolec jest obfity, grudkowaty i posklejany śluzem, przydatny może być lek Graphites. Podobny obraz stolca – twardego, w kawałkach i pokrytego gęstym śluzem może być wskazaniem do podania innego leku – Hydrastis canadensis. Jeśli zaś zaparcie jest wynikiem zbytniego wysuszenia śluzówek przewodu pokarmowego, a stolec jest twardy i suchy, a jednocześnie objętościowo duży i sprawia maluchowi sporo bólu przy wydalaniu, warto sięgnąć po lek Bryonia alba. Gdy zauważymy, że nasza pociecha nie lubi lub wstydzi się załatwiać w miejscach publicznych i wstrzymuje parcie w momencie konieczności skorzystania z toalety w szkole, przedszkolu czy innych wspólnych sanitariatów, uporać się z takim problemem pomogą leki Natrium muriaticum lub Ambra grisea. Przy leczeniu zaparć ważna jest również regularna suplementacja probiotyku, dobranego odpowiednio do wieku dziecka. Gdy już uda nam się wypracować u dziecka stały dobowy rytm wypróżnień, najważniejsze jest aby go utrzymać i pilnować, aby malec nie zwlekał z defekacją, co ponownie mogłoby zakłócić delikatną równowagę. W profilaktyce zaparć ważne jest również: Więcej ruchu na co dzień Ponieważ brak ruchu może także przyczyniać się do rozwoju zaparć u dzieci. Starajmy się zatem uważać, aby dziecko regularnie zażywało aktywności fizycznej. Nie woźmy go wszędzie samochodem, niech drogę do przedszkola lub szkoły pokona piechotą. Codzienny spacer rozrusza jelita i usprawni pasaż mas kałowych. Zadbajmy o to, aby nie przesiadywało przed telewizorem lub komputerem bez ruchu, bo przerodzi się to w nawyk, trudny do usunięcia. Zaangażujmy malucha do pomocy w domu, weźmy go na zakupy czy na wspólny spacer z psem. Zwróćmy uwagę zwłaszcza na starsze dzieci, które spędzają sporo czasu siedząc w szkolnej ławce, a następnie przy biurku w domu. Zachęćmy je do zajęć sportowych, a do szkoły niech chodzą piechotą lub jeżdżą rowerem. Zaparcia to złożony problem, który można rozwiązać, stosując wiele możliwości. Najlepiej jeśli połączymy różne metody – dieta, ruch, leki naturalne, rozmowa – w całość terapeutyczną. Wtedy efekt będzie nie tylko szybki, ale też trwały i przyniesie dużą ulgę zarówno dzieciom, jak i rodzicom. Pamiętajmy, że całkowite wyleczenie nawet przewlekłych zaparć jest możliwe i zależy głównie od determinacji i współpracy całej rodziny. Artykuł powstał we współpracy z PTHK
Wydarzenie artystyczne Boiron w Szpitalu św. Anny w Piasecznie
Firma Boiron zorganizowała niepowtarzalne wydarzenie artystyczne w szpitalu w Piasecznie.