Zawroty głowy w ciąży: o czym świadczą i jak ich uniknąć?
Zawroty głowy w ciąży nie zawsze wskazują na poważne dolegliwości – często doskwierają przyszłym mamom o niskim ciśnieniu krwi. Ale silne zawroty głowy pod koniec ciąży wymagają konsultacji lekarskiej, ponieważ mogą świadczyć o chorobach takich jak cukrzyca ciążowa czy anemia.
Zawroty głowy w ciąży mogą się zdarzyć w każdym trymestrze, a zwłaszcza na początku ciąży. Z reguły wystarczy, jeżeli zastosujesz się do kilku prostych zasad, aby ich uniknąć lub zmniejszyć ich dokuczliwość. Bywa jednak, że mogą być sygnałem poważnych zaburzeń, dlatego lepiej ich nie bagatelizować. Spis treści: Zawroty głowy w ciąży: czy to normalne? Zawroty głowy w ciąży: przyczyny Zawroty głowy na początku ciąży Zawroty głowy w drugim trymestrze Zawroty głowy w trzecim trymestrze Zawroty głowy w ciąży: kiedy do lekarza? Zawroty głowy w ciąży: jak sobie radzić? Zawroty głowy w ciąży: czy to normalne? Zazwyczaj nie ma nic dziwnego w tym, że w ciąży masz zawroty głowy. To naturalne w odmiennym stanie, szczególnie na początku ciąży. Niskie ciśnienie krwi, ucisk macicy na naczynia krwionośne – to wszystko może sprawiać, że czasem zakręci ci się w głowie. Wyjaśniamy, kiedy zawroty głowy w ciąży są normalne, a kiedy zgłosić się do lekarza. Zawroty głowy w ciąży: przyczyny Przyczyny zawrotów głowy zwykle zależą od etapu ciąży, na jakim doświadczasz tej dolegliwości. Czasem są niegroźne, ale czasem bywają niepokojące. Poniżej tłumaczymy, kiedy i dlaczego pojawiają się zawroty głowy w ciąży. Zawroty głowy na początku ciąży Uczucie kręcenia w głowie jest jednym z bardziej charakterystycznych objawów tego, że spodziewasz się dziecka. Nawet 75 proc. kobiet w pierwszym trymestrze ciąży odczuwa zawroty głowy. Ich przyczyną jest niskie ciśnienie krwi. Z reguły mijają one około 4. miesiąca ciąży. Najczęściej uderzenie gorąca i mroczki przed oczami pojawiają się przy nagłej zmianie pozycji, podczas wstawania z łóżka lub z krzesła. Czasami mogą wywołać taki dyskomfort, że jesteś bliska omdlenia, czyli chwilowej i przejściowej utraty przytomności. Z reguły nie niosą one jednak ze sobą na tym etapie ciąży poważniejszych konsekwencji zdrowotnych. Zawroty głowy w drugim trymestrze ciąży Rosnący w twoim brzuchu maluszek, a co za tym idzie powiększająca się macica, uciskają na naczynia krwionośne, dlatego w drugim trymestrze ciąży również możesz miewać zawroty głowy. Unikaj energicznego wstawania, bo teraz twoja krew nie płynie tak szybko, jak zawsze, i ma zbyt mało czasu na dotarcie do mózgu. Z reguły jednak zawroty głowy na tym etapie ciąży przestają już być tak uciążliwe, jak w pierwszym trymestrze. Zawroty głowy w trzecim trymestrze ciąży Nadal masz zawroty głowy? Zgłoś to koniecznie lekarzowi! Zawroty głowy rzadko pojawiają się na tym etapie ciąży. Jeżeli występują, mogą być objawem innej dolegliwości, nie zwlekaj więc z poinformowaniem o tym lekarza na wizycie kontrolnej. Przyczyną zawrotów głowy w trzecim trymestrze ciąży może być: niedobór cukru we krwi, zwłaszcza w drugiej połowie dnia; niewystarczająca ilość żelaza w organizmie. Zawroty głowy, które odczuwasz jako uczucie wirowania otoczenia lub własnego ciała, wynikają z zaburzenia funkcji części układu nerwowego odpowiedzialnej za utrzymanie równowagi i właściwej postawy ciała. Zasadniczą rolę w jej utrzymaniu odgrywają błędnik (część ucha wewnętrznego) oraz wzrok i dotyk. Ich uszkodzenie i wynikający z tego brak współpracy między organami może doprowadzić do zawrotów głowy. W czasie ciąży ich przyczyną są zmiany zachodzące w układzie krwionośnym kobiety. Hormony w ciąży rozszerzają naczynia krwionośne, aby krew łatwiej przepływała do płodu. W konsekwencji spowalnia to jej powrót do serca, ciśnienie mamy obniża się i mniej krwi dociera do jej mózgu. Zawroty głowy w ciąży: kiedy do lekarza? Silne zawroty głowy w ciąży mogą być objawem innych chorób, dlatego nie lekceważ tej dolegliwości zwłaszcza w drugim i trzecim trymestrze i informuj o niej swojego lekarza. Kręcenie się w głowie w ciąży może być sygnałem: Nadciśnienia płucnego objawiającego się dusznościami, zasłabnięciami i utratą przytomności. W takim przypadku konieczne będzie zażywanie leków obniżających ciśnienie. Niedokrwistości objawiającej się osłabieniem, zawrotami i bólami głowy, chronicznym zmęczeniem i problemami z koncentracją. Potrzebna będzie suplementacja żelaza i wzbogacenie diety w naturalne źródła żelaza takie jak: wątróbka, natka pietruszki, produkty zbożowe. Cukrzycy ciążowej: między 24. a 28. tygodniem przeprowadza się test tolerancji glukozy, który ją diagnozuję. Nieleczona cukrzyca ciążowa może spowodować wady rozwojowe u dziecka, ma też negatywny wpływ na matkę. Zawroty głowy w ciąży: jak sobie radzić? Ponieważ zawroty głowy w ciąży z reguły są wywołane nagłym ruchem twojego ciała prowadzącym do obniżenia ciśnienia krwi, staraj się unikać dynamicznych ruchów, zwłaszcza głową czy szybkiego wstawania z krzesła albo podnoszenia się z łóżka. Takie ruchy mogą jedynie nasilić kręcenie się w głowie i uderzenia gorąca. Wyrób sobie nawyk, aby po tym, jak usiądziesz na łóżku, odczekać chwilę, następnie przenieś nogi na ziemię, znowu chwilę poczekaj i dopiero potem wstań. Gdy zaczyna ci się kręcić w głowie i czujesz, że zaraz zemdlejesz: połóż się na lewym boku z uniesionymi stopami; usiądź i pochyl się do przodu, umieść głowę między kolanami, głęboko oddychaj, spróbuj się rozluźnić, a gdy poczujesz się lepiej, napij się i zjedz coś. Przebywanie na świeżym powietrzu i aktywność fizyczna w ciąży pomagają w łagodzeniu dolegliwości. Warto: codziennie spacerować przez około pół godziny; często wietrz mieszkanie i unikaj dusznych pomieszczeń. Jeśli masz zawroty głowy, bardzo ważne jest też to, co jesz i pijesz. Dbając o odpowiedni poziom glukozy w organizmie, możesz zmniejszyć częstotliwość pojawiania się silnych zawrotów głowy w ciąży. W tym celu spożywaj dużą ilość: mięsa królika, indyka, chudej wołowiny i cielęciny; warzyw i owoców o dużej zawartości witaminy C, np. pomarańczy, czarnej porzeczki i czerwonej papryki; pieczywa wieloziarnistego; płatków owsianych; grubej kaszy; tłuszczów roślinnych; chudego mleka i jego przetworów. ​Pij przede wszystkim wodę. Zrezygnuj z kawy i innych napojów kofeinowych oraz napojów gazowanych i niegazowanych. Zobacz też: Ból głowy w ciąży: przyczyny, leczenie, dozwolone leki Ciśnienie krwi w ciąży: za niskie, za wysokie, jak podnieść Kiedy zmęczenie w ciąży powinno niepokoić? Co mówią naukowcy?
Ból głowy w ciąży w 1, 2 i 3 trymestrze: przyczyny, sposoby, dozwolone leki
Bólu głowy w ciąży nie można lekceważyć – choć zwykle łatwo wyeliminować jego przyczyny, może być on objawem stanu przedrzucawkowego lub niedotlenienia płodu. Ważne, byś umiała rozpoznać niepokojące objawy, a w razie konieczności niezwłocznie udała się do lekarza. Pamiętaj również, że nie wszystkie leki przeciwbólowe możesz stosować w ciąży.
Ból głowy w ciąży może być spowodowany zmianami hormonalnymi, ale też stresem, przemęczeniem lub niewłaściwym trybem życia. Zdarza się, że ginekolog wysyła kobietę uskarżającą się na częste bóle głowy w ciąży do neurologa, okulisty lub laryngologa. I słusznie, bo za bólem głowy może kryć się nie tylko niskie ciśnienie lub migrena, ale też schorzenia neurologiczne, kłopoty ze wzrokiem lub chore zatoki. Warto ustalić, dlaczego boli cię głowa – wtedy łatwiej będzie uporać się z tą dolegliwością. Ból głowy w ciąży: przyczyny Ból głowy w pierwszym trymestrze ciąży może wiązać się ze zmianami hormonalnymi. Mechanizm jego powstawania – oczywiście w ogromnym uproszczeniu – jest taki: hormony, produkowane przez jajniki i korę nadnerczy, powodują zatrzymywanie się wody w tkankach. Powstają obrzęki – nie tylko w nogach, lecz także w tkance mózgowej. Receptory nerwowe znajdujące się w mózgu reagują bólem na zwiększony ucisk. W większości przypadków bóle głowy w pierwszym trymestrze nie są niebezpieczne ani dla ciężarnej, ani dla dziecka. O wiele groźniejszy jest silny ból głowy, który pojawia się nagle w drugim albo trzecim trymestrze, zwłaszcza jeśli towarzyszą mu kłopoty z widzeniem (zamazany obraz, pojawiające się przed oczami ciemne plamki). Nigdy tego nie lekceważ! Taki ból może być wywołany wysokim ciśnieniem i oznaczać, że grozi ci stan przedrzucawkowy. Przyszła mama wymaga w takiej sytuacji natychmiastowej pomocy medycznej. Inne przyczyny bólu głowy w ciąży to: stres; przemęczenie; odwodnienie; głód; siedzący tryb życia i zbyt mała aktywność fizyczna; niewłaściwa dieta; zbyt mała ilość snu. W czasie ciąży może pojawiać się też migrena. Powodują ją nagłe skurcze, a następnie rozkurcze naczyń krwionośnych w obrębie mózgu. Nie ma tu żadnej reguły – niektóre ciężarne miewają ataki migreny częściej niż przed ciążą, inne – rzadziej. Migrena w ciąży to nic przyjemnego. Trzeba unikać tego, co może ją wyzwolić – stresu, jaskrawego światła, hałasu. Jeśli bólowi głowy towarzyszą zawroty, mroczki przed oczami, szumy uszne, to może znaczyć, że bardzo spadło ci ciśnienie. Bardzo niskie ciśnienie krwi w ciąży (poniżej 100/60 mmHg) może być przyczyną niedotlenienia dziecka. Lekarz powinien ustalić przyczynę tego stanu. Jeśli jesteś w ciąży i czujesz, że robi ci się słabo, koniecznie usiądź, np. na podłodze. Omdlenie może skutkować potłuczeniem się i urazem brzucha. Sposoby na ból głowy w ciąży Z bólem głowy w ciąży możesz walczyć różnymi sposobami. Oto najskuteczniejsze: odpoczywaj w ciszy i dobrze wywietrzonym pokoju, nogi unieś wyżej; rób naprzemiennie ciepłe i zimne okłady; zrób masaż skroni i czoła lub poproś partnera, by wymasował ci kark, barki i plecy; weź ciepłą kąpiel; idź na spacer; pamiętaj, by jeść często, ale niewielkie porcje – głód także może powodować ból głowy; skorzystaj z aromaterapii; zdrzemnij się; skorzystaj z ćwiczeń relaksacyjnych lub jogi dla ciężarnych – na YouTubie znajdziesz dziesiątki filmów z prostymi ćwiczeniami, które pozwolą ci się zrelaksować. Jeśli żaden z powyższych sposobów nie zmniejszy bólu lub ból zacznie się nasilać, idź do lekarza – postaraj się dokładnie opisać rodzaju bólu i ewentualne inne objawy. Lekarz podpowie ci, jakie środki przeciwbólowe możesz przyjmować lub, jeśli uzna, że to konieczne, skieruje na szczegółowe badania. Ból głowy w ciąży: leczenie Jeśli spodziewasz się dziecka, nie powinnaś brać żadnych leków bez porozumienia z lekarzem. Staraj się radzić sobie bez tabletek, domowymi sposobami. Jeśli jednak ból nie mija, lepiej wziąć dozwolony lek (nie wolno zażywać np. aspiryny i ibuprofenu) – twoje kiepskie samopoczucie odbija się także na dziecku. Zdarza się, że gdy odczuwasz ból, spada lub nienaturalnie wzrasta aktywność maleństwa. Jeśli nie możesz poradzić sobie z bólem w ciąży inaczej, weź jedną tabletkę z paracetamolem, np. Apap. Wcześniej upewnij się, jak i kiedy stosować paracetamol w ciąży. Działanie przeciwbólowe paracetamolu utrzymuje się ok. 4-6 godzin, a lek zostaje szybko wchłonięty przez układ pokarmowy. Nie stwierdzono, by paracetamol źle wpływał na zdrowie kobiety w ciąży oraz rozwój płodu, nie wolno jednak przekraczać zalecanej dziennej dawki leku ani przyjmować paracetamolu dłużej niż 5 dni z rzędu. UWAGA! Kiedy odczuwasz silne bóle głowy w ciąży (albo objawy zaczęły się nasilać), bóle głowy występuje często, domowe sposoby na ból nie pomagają i/lub wraz z bólem głowy pojawiają się inne objawy (pogorszenie samopoczucia, zaburzenia widzenia, gorączka, omdlenia, sztywność karku, wymioty), koniecznie udaj się do lekarza! Zobacz też: Przeziębienie w ciąży: przyczyny, objawy, sposoby + zakazane leki Inhalacje w ciąży: na co pomagają i z czego je robić + przeciwwskazania Ból brzucha w ciąży: co oznacza i czy to normalne [CO ROBIĆ] Konsultacja merytoryczna lek. med. Artur Kucharski Specjalista ginekolog-położnik, zajmuje się również chirurgią i medycyną estetyczną. Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Medycyny Estetycznej i Anti-Aging Polskiego Towarzystwa Ginekologii Estetycznej i Rekonstrukcyjnej oraz Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego
Migrena w ciąży: objawy i jak sobie radzić [domowe sposoby]
Migrenę w ciąży można poznać po nieustającym, tępym bólu pojawiającym się po obu stronach głowy. Silny ból migrenowy w ciąży może trwać od kilku godzin do nawet kilku dni. Objawia się on zamglonym polem widzenia czy drętwieniem kończyn. Migrena może doprowadzić przyszłą mamę do nudności, nadwrażliwości na dźwięki oraz ogólnego wyczerpania organizmu. Jak sobie radzić z bólem migrenowym? Czy domowe sposoby na migrenę w ciąży działają?
Migrena w ciąży to problem, który dotyczy większości ciężarnych. Uważa się, że przyczyną silnego bólu głowy u ciężarnej są zwykle <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/wyglad-i-samopoczucie/hormony-w-ciazy-na-czym-polegaja-zmiany-hormonalne-8330-r1/">zmiany hormonalne – nie jest to jednak regułą. Migrenę, w przeciwieństwie do zwykłego bólu głowy, poprzedza tzw. aura, czyli błyski światła, utrudnione widzenie czy łaskotanie kończyn. Są to objawy, które nie towarzyszą zwykłemu bólowi głowy. Sprawdź, jakie są domowe sposoby na migrenę w ciąży. Spis treści: Migrena w ciąży: przyczyny Migrena w ciąży: objawy Migrena w ciąży: jakie leki? Domowe sposoby na migrenę w ciąży Migrena w ciąży: przyczyny Do najczęstszych przyczyn występowania migreny u kobiet w ciąży zalicza się zmiany hormonalne. Organizm ciężarnej wytwarza w tym czasie znacznie więcej<a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/przed-ciaza/starania-o-dziecko/estrogeny-nadmiar-i-niedobor-hormonow-zenskich-czyli-estrogenow-9876-r1/"> estrogenu niż wcześniej. Dodatkowo dochodzi do wahań progesteronu, który początkowo szybko spada, a następnie szybko wzrasta. To doprowadza do zatrzymania wody w tkankach, czego konsekwencją jest powstawanie obrzęków m.in. na tkance mózgowej. Ucisk obrzęku doprowadza ciężarną do silnego bólu głowy. Warto wiedzieć, że możliwych przyczyn jest więcej. Bóle migrenowe w ciąży powodują także: genetyczne skłonności do migren, brak równowagi w związkach chemicznych mózgu, zmiany w szlakach nerwowych, <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/aktualnosci/stres-w-ciazy-moze-miec-ogromny-wplyw-na-dziecko-w-przyszlosci-21632-r1/">stres w ciąży, zmęczenie, mocne światła, hałas, wysoka lub niska temperatura, <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/skutki-palenia-w-ciazy-8-powodow-by-przestac-palic-w-ciazy-6836-r1/">dym tytoniowy, przetworzona żywność. Migrena w ciąży: objawy Migrena na początku ciąży jest częstym zjawiskiem. Pojawia się najczęściej w <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/przebieg-ciazy/pierwszy-trymestr-ciazy-12-rad-na-pierwszy-trymestr-6034-r1/">pierwszym trymestrze ciąży, ponieważ właśnie w tym czasie dochodzi do intensyfikacji gospodarki hormonalnej. Tak zwana burza hormonów może rozregulowywać ciśnienie krwi i wpływać na elastyczność naczyń krwionośnych. W kolejnych trymestrach ciąży bóle ustępują, ponieważ stężenie hormonów powraca do normy. Jakie są objawy migreny w ciąży? Oprócz charakterystycznego, pulsującego bólu głowy migrenie mogą towarzyszyć także: <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/mdlosci-w-ciazy-co-na-mdlosci-kiedy-mdlosci-w-ciazy-1221-r1/">nudności, <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/mdlosci-w-ciazy-kiedy-wymioty-i-brak-apetytu-w-ciazy-sa-grozne-1205-r1/">wymioty, nadwrażliwość na dźwięki, światłowstręt, łzawienie oczu, silne pocenie się. Warto wiedzieć, że migrena może zwiększać u ciężarnych ryzyko wystąpienia<a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/nadcisnienie-w-ciazy-czemu-koniecznie-trzeba-mierzyc-cisnienie-w-ciazy-5783-r1/"> nadciśnienia tętniczego, <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/jak-rozpoznac-stan-przedrzucawkowy-22557-r1/">stanu przedrzucawkowego oraz innych zaburzeń układu krążenia. Migrena w ciąży: jakie leki? Co na migrenę w ciąży? Jedna z metod radzenia sobie z tą uciążliwą <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/dolegliwosci-w-ciazy-8-najczestszych-dolegliwosci-i-jak-im-zapobiegac-29442-r1/">ciążową dolegliwością polega na przyjęciu leków przeciwbólowych. Warto jednak wiedzieć, że niektóre leki mogą negatywnie wpływać na płód. Jakie leki na migrenę w ciąży są dozwolone? W celu doboru dozwolonych <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/internetowa-szkola-rodzenia/o-ciazy/leki-w-ciazy-jakie-leki-stosowac-w-ciazy-film-611-r22/">leków w ciąży warto wybrać się do zaufanego ginekologa, który dobierze leki bezpieczne dla dziecka i pomocne w łagodzeniu bólów głowy u kobiety ciężarnej. Domowe sposoby na migrenę w ciąży Dobrym pomysłem na leczenie migreny w ciąży są także proste czynności, które można wykonywać w domu: masaż twarzy, masaż karku, odpoczynek w zaciemnionym miejscu, który <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/wyglad-i-samopoczucie/relaksacja-w-ciazy-1161-r1/">pozwoli się zrelaksować, okłady na czoło (najlepiej chłodne, ponieważ łagodzą ból), <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/melisa-w-ciazy-czy-mozna-ja-pic-na-uspokojenie-i-dobry-sen-27790-r1/">napar z melisy – jeśli nie ma ku temu przeciwwskazań, ciepła kąpiel. Jeśli migrena w ciąży jest uporczywa i nie ustępuje mimo powyższych sposobów, należy zgłosić się do neurologa. Źródło: ihs-headache.org Zobacz także: Jak radzić sobie z bólem w ciąży? <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/zaparcia-w-ciazy-domowe-sposoby-na-zatwardzenie-23491-r1/">Co na zaparcia w ciąży? Skuteczne domowe sposoby na zatwardzenie <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/zaparcia-w-ciazy-domowe-sposoby-na-zatwardzenie-23491-r1/">​<a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/goraczka-w-ciazy-kiedy-jest-niebezpieczna-i-jak-ja-obnizac-27758-r1/">Gorączka w ciąży: normy temperatury, leczenie, domowe sposoby
Dziwne dolegliwości w ciąży – które powinny niepokoić?
Niektóre dolegliwości ciążowe są po prostu... dziwne. Na przykład ucisk w gardle, albo niesprecyzowane kłucie w pochwie. Inne dolegliwości są z kolei całkiem zwyczajne. Ale taki świąd skóry w ciąży - może wydawać się dziwny, tymczasem jest wskazaniem do wizyty lekarskiej.
Organizm kobiety w ciąży się zmienia, hormony buzują, a tobie doskwiera wiele dolegliwości. Niektóre z nich są zupełnie normalne i często o nich słyszymy: nudności, zgaga, ból piersi. Jednak zdarzają się też takie, które mogą cię zdziwić. Zazwyczaj nie są one powodem do niepokoju, dlatego przedstawiamy ci listę 15 dziwnych dolegliwości w ciąży, które mogą - ale nie muszą- dotknąć także ciebie! Dziwne dolegliwości w ciąży: ciągłe zmęczenie swędząca skóra duszności ciągłe wymioty puchnące ręce i nogi ciągły ból głowy ból pleców częstomocz krwawienie i plamienie krwawienie z dziąseł twardy brzuch dziwne uczucie w pochwie ból skóry ból w klatce piersiowej ucisk w gardle Lista dziwnych dolegliwości w ciąży Podczas ciąży w organizmie kobiety zachodzą ogromne zmiany. O większości objawów słyszałyśmy od naszych mam, babć i są one dla nas naturalne. Niektóre z nich jednak budzą naszą czujność, bo nie wiem, czy pewne symptomy nie powinny zapalać u nas czerwonej lampki. Dziwne dolegliwości w ciąży, które dla kobiet mogą być sporym zaskoczeniem to między innymi swędząca skóra, ból głowy, pleców, krwawienie dziąseł. Zaliczamy do nich również dziwne uczucie w pochwie, ból skóry na brzuchu, w klatce piersiowej oraz ucisk w gardle. Oto lista nietypowych dolegliwości w ciąży: Nadmierne zmęczenie w ciąży Niektóre ciężarne budzą się rano i od razu nie mają na nic siły. W pracy zasypiają na stojąco, a po powrocie do domu resztę dnia spędzają, leżąc. Czym spowodowane jest silne zmęczenie? Podczas ciąży organizm zużywa tyle energii, ile alpinista w czasie zdobywania ośmiotysięcznika. W ciele ciężarnej tworzy się skomplikowany system, zaburzona jest równowaga hormonalna, a składniki odżywcze dzielone są na dwoje. Nic więc dziwnego, że przyszła mama pada ze zmęczenia. Nadmierne zmęczenie zwykle pojawia się na początku ciąży i nie utrzymuje się długo. Mniej więcej w 4. miesiącu siły wracają. Jak sobie pomóc do tego czasu? Warto jak najczęściej wypoczywać (nawet dziesięciominutowa drzemka pozwoli zregenerować siły). Zamiast kawy, pić szklankę wody. Ggdy zmęczeniu towarzyszą omdlenia, duszność, łomotanie serca, należy zgłosić się do lekarza. Zmęczenie to także pierwsza oznaka anemii – choroby często spotykanej u kobiet, które są w ciąży, dlatego konieczne może być zażywanie odpowiednich preparatów witaminowo-mineralnych i zmiana diety na zdrowszą. Swędząca skóra w ciąży To częsty problem przyszłych mam. Podczas kolejnych miesięcy ciąży skóra na brzuchu mocno się napina i swędzi. Warto powstrzymać się od drapania. Zamiast tego kilka razy dziennie wmasuj w brzuch nawilżające mleczko lub balsam przeznaczony dla kobiet w ciąży. Nawilżona skóra nie powinna swędzieć. Uciążliwy świąd odczuwany w różnych miejscach może być objawem stanu przedrzucawkowego lub cholestazy ciążowej - groźnej ciążowej komplikacji – dlatego należy o tej dolegliwości powiedzieć lekarzowi. Duszności w ciąży Zazwyczaj duszności występują na początku drugiego trymestru, kiedy pod wpływem hormonów obrzmiewają ścianki naczyń krwionośnych, a mięśnie płuc i oskrzeli lekko wiotczeją. W ostatnim trymestrze duszności mogą być spowodowane naciskiem macicy na przeponę. W ostatnich tygodniach ciąży, kiedy brzuch się nieco opuści, ciężarna odczuwa ulgę. Jak sobie radzić? Pomoże spokojne oddychanie, nawet jeśli wydaje ci się, że niemal brakuje tchu. Można rozpylić przed twarzą wodę morską – wilgotne powietrze sprawi, że poczujesz ulgę. Jeśli oprócz duszności zaobserwujesz u siebie dodatkowo: przyspieszony oddech, ból w klatce piersiowej, zsiniałe wargi i koniuszki palców – skonsultuj to natychmiastowo z lekarzem. View Burdaffi on the source website Wymioty od rana do nocy Nudności towarzyszą co drugiej przyszłej mamie i choć zazwyczaj kończą się po pierwszych 12 tygodniach, czasem utrzymują się nawet do końca ciąży. O wiele częściej nudności odczuwają kobiety cierpiące na chorobę lokomocyjną i te, których ciąża była nieplanowana (wymioty bardzo często są skutkiem stresu). By sobie pomóc, jedz często, ale małe porcje. W ten sposób nie podrażniasz żołądka. Zanim wstaniesz z łóżka, sięgnij po krakersa, banana albo kawałek suchej bułki. Pij jak najwięcej, aby uniknąć odwodnienia. Najlepsza jest zwykła woda, możesz dodać do niej szczyptę startego imbiru (działa przeciwwymiotnie). Jak najwięcej wypoczywaj. Jeśli wymiotujesz więcej niż dwa, trzy razy dziennie, chudniesz, wymiotom towarzyszy ból brzucha albo gdy nadal wymiotujesz, mimo zmiany diety i trybu życia – zawiadom o tym lekarza. Być może cierpisz na niepowściągliwe wymioty ciężarnych. Puchnące nogi i ręce Kostki, stopy i dłonie puchną, ponieważ gromadzi się w nich woda. Obrzęki zazwyczaj nie świadczą o niczym groźnym. Najczęściej pojawiają się wieczorem, w ciepłe dni, albo po wysiłku. By czuć się lepiej – pij jak najwięcej wody, bo choć brzmi to paradoksalnie, to właśnie ona pomoże ci ustrzec się opuchlizny na ciele. Jak najwięcej odpoczywaj, leżąc, najlepiej z uniesionymi nogami. Zawiadom lekarza, jeśli obrzęki są znaczne i dotyczą nie tylko rąk i nóg, ale także innych części ciała. Zrób to także, jeśli budzisz się już opuchnięta. Zdarza się bowiem, że obrzęki zwiastują stan przedrzucawkowy. Ciągły ból głowy Winę za ból i zawroty głowy ponoszą ciążowe hormony albo zbyt niskie ciśnienie krwi. Choć zazwyczaj lekki ból albo zawroty głowy w ciąży nie są powodem do niepokoju, nigdy ich nie lekceważ. Mogą być oznaką nadchodzącego omdlenia.Być może ulgę przyniesie ci delikatny masaż skroni, zimny okład na czoło albo po prostu pochylenie głowy do przodu. Można się też położyć, unosząc stopy tak, by były nieco wyżej niż głowa, np. oprzyj je na zwiniętym kocu lub poduszce. Jeśli nie pomogą naturalne metody, w ostateczności, sięgnij po tabletkę z paracetamolem. Zgłoś się do lekarza, jeśli bóle głowy pojawią się w ostatnim trymestrze albo gdy towarzyszy im ból w podbrzuszu czy problemy z widzeniem (mroczki przed oczami albo ciemne plamy np. przy wstawaniu). To mogą być oznaki zatrucia ciążowego. Absolutnie nie bagatelizuj ich. Ból pleców Maluszek rośnie, a twój kręgosłup musi udźwignąć ten ciężar. Stawy w dole kręgosłupa zaczynają się rozluźniać, by ułatwić przejście dziecka podczas porodu, a to zaburza twoją równowagę. Aby ją utrzymać, odchylasz się do tyłu, co powoduje jeszcze większy ból kręgosłupa. Ból pleców to dobry powód, by zapisać się na jogę albo na gimnastykę w wodzie. Regularnie ćwicz i nie objadaj się. Unikaj długiego stania oraz siedzenia w jednej pozycji. Pomoże ci też, jeśli będziesz spać na boku, a między nogi włożysz niewielką poduszkę. Ciągła potrzeba oddawania moczu Rosnąca macica uciska pęcherz, a to sprawia, że czujesz częstszą potrzebę oddawania moczu. W dodatku ciążowe hormony sprawiają, że mięśnie krocza stają się bardziej wiotkie, a to sprawia, że czasem rzeczywiście możesz odczuć wstydliwą wilgoć. Kilka razy w ciągu dnia ćwicz mięśnie krocza (inaczej nazywane też mięśniami Kegla). Naprzemiennie napinaj je, tak jakbyś chciała powstrzymać strumień moczu, i rozluźniaj. Podczas jednej sesji wykonuj ok. 40 takich ćwiczeń. Jeśli zaś podczas siusiania czujesz pieczenie albo ból w pochwie. Takie objawy mogą oznaczać infekcję pochwy, niebezpieczną zarówno dla mamy, jak i dla maluszka. Krwawienie w ciąży Krwawienie może pojawić się na różnych etapach ciąży. W pierwszych tygodniach po zapłodnieniu plamienie może być spowodowane zagnieżdżaniem się jajeczka w macicy albo lekkimi niedoborami hormonalnymi. Czasem jednak krwawienie jest objawem problemów z łożyskiem, oznaką nadżerki, skutkiem przedwczesnych skurczów macicy albo przemęczenia. W ostatnich dniach ciąży małe nitki krwi mogą świadczyć o rozwieraniu się szyjki macicy i nadchodzącym porodzie. Jak najwięcej wypoczywaj na leżąco, a jeśli lekarz zaleci – do porodu powstrzymaj się od seksu. Zawiadom lekarza, jeśli podczas ciąży wystąpi nawet niewielkie krwawienie. Choć często plamienie nie świadczy o niczym niepokojącym, to jednak zawsze wymaga konsultacji ginekologa. Uważnie obserwuj krwistą wydzielinę, ponieważ ginekolog na pewno zapyta cię o jej kolor, zapach i ilość. Kiedy krwawienie jest obfite, ma silny zapach albo towarzyszy mu ból brzucha, jak najszybciej jedź do szpitala. Krwawiące dziąsła Około 4. miesiąca ciąży możesz zauważyc, że coś dziwnego dzieje się z twoimi dziąsłami. Krwawienie dziąseł w ciąży podczas mycia zębów to częste zjawisko, towarzyszy mu czesto opuchlizna, ból i zaczerwienienie. Wszystko przez hormony i zwiększone ukrwienie naczyń krwionośnych. Co robić? Używaj miękkiej szczoteczki i specjalnej pasty do zebów dla wrażliwych dziąseł. Odwiedź dentystę, ponieważ nieleczone stany zapalne zębów w ciąży mogą prowadzić do szeregu komplikacji, z przedwczesnym porodem włącznie. Twardy brzuch w ciąży Po 20. tygodniu ciąży macica zaczyna przygotowywać się do porodu, kurcząc się i napinając. To tzw. skurcze przepowiadające (inaczej: skurcze Braxtona-Hicksa). Mogą pojawić się w drugiej połowie ciąży. Zazwyczaj trwają około 30 sekund i nie bolą. Czasem trudno odróżnić je od nieprawidłowej przedwczesnej czynności skurczowej macicy, dlatego nigdy ich nie lekceważ i powiedz lekarzowi prowadzącemu, że je odczuwasz. Przede wszystkim zacznij prowadzić spokojniejszy tryb życia. Nie podbiegaj do autobusu, unikaj przemęczania się (zrezygnuj ze zmywanie podłóg, mycia okien). Jeśli ból brzucha nie mija, a skurcze stają się regularne i coraz mocniejsze, natychmiast jedź do szpitala. Dziwne uczucie w pochwie Dziwne uczucie w pochwie w ciąży może być spowodowane obrzękiem tkanek pochwy – w organizmie kobiety ciężarnej rośnie objętość krwi, a część z niej trafia do macicy. Pochwa jest więc lekko napęczniała krwią, co może skutkować lekkim obrzękiem. Będąc w ciąży, możesz odczuwać kłucie w pochwie, objaw ten występuje na różnych etapach ciąży. Zazwyczaj jest to normalne, ma to związek ze skurczami przepowiadającymi (przygotowują one twoje narządy rodne do porodu). Taka przypadłość najczęściej towarzyszy kobiecie około 37. tygodnia ciąży – wtedy właśnie narządy rozciągają się i obkurczają, co jest związane ze swojego rodzaju „próbą” przed porodem. Pamiętaj również, że główka dziecka napiera wtedy na szyjkę macicy. Są jednak przypadki, w których objaw ten powinien zacząć cię niepokoić – mowa tutaj o sytuacji, w której towarzyszy temu duży ból. Jeśli dodatkowo pojawiły się: gorączka, omdlenia, silne mdłości lub krwawienie – niezwłocznie powinnaś udać się na izbę przyjęć i skonsultować to z lekarzem. Dziwne uczucie w pochwie w ciąży może być spowodowane zwiększeniem ilości wydzieliny – związane jest to z nadmiarem progesteronu oraz estrogenu. Ból skóry na brzuchu Na końcowym etapie ciąży, gdy obwód brzucha szybko się zwiększa, może towarzyszyć temu ból skóry. Skóra i tkanki podskórne rozciągają się, a przecież znajdują się w nich zakończenia nerwowe. Są podrażnione, co jest powodem dolegliwości. Jeśli jednak ból zlokalizowany jest głębiej – powinnaś skonsultować to z ginekologiem. Pomiędzy drugim a trzecim trymestrem rośnie ryzyko przedwczesnego odklejenia się łożyska. Towarzyszy temu ból pleców, ale również uczucie naciągniętej skóry na brzuchu – wtedy również powinnaś powiedzieć o tych objawach lekarzowi. Ból w klatce piersiowej Często powodem bólu w klatce piersiowej w ciąży są zmiany, które zachodzą w ciele kobiety podczas tego okresu: powiększanie się piersi, ucisk przepony ze względu na powiększającą się macicę. Przyczyną bólu w tej okolicy może być również refluks żołądkowo-przełykowy. Powiększająca się macica naciska na żołądek, a to z kolei sprzyja temu, że kwasy łatwiej przedostają się do przełyku. Ból w klatce piersiowej może mieć również związek ze stresem. Warto obserwować, czy ból między piersiami nie występuje w momentach zdenerwowania – może to być nerwicowe kłucie w mostku w czasie ciąży. Z kolei ból przepony w ciąży spowodowany jest tym, że macica jest powiększona i uciska narządy wewnętrzne, te następnie przemieszczają się do góry i uciskają przeponę. Dodatkowo, przyczynami uczucia kłucia w mostku lub bólu w mostku w czasie ciąży mogą być schorzenia takie, jak u innych osób: schorzenia kardiologiczne, układu ruchu lub problemy z układem pokarmowym. Ucisk w gardle Powodem ucisku w gardle w ciąży może być również stres. Ucisk w gardle oraz inne nieprzyjemne objawy takie jak odbijanie, pieczenie lub zwracanie niewielkich ilości gorzkawego płynu mogą być spowodowane refluksem żołądkowo-przełykowym. W trakcie ciąży u kobiety jest wysokie stężenie progesteronu, przez co mięśnie przewodu pokarmowego są nieco bardziej zwiotczałe. To powoduje, że pokarm cofa się z żołądka do dolnej części przełyku. Pamiętaj również, że twoja macica się powiększa i powoduje ucisk na żołądek od dołu, przez co treść pokarmowa może się cofać. Nie powinno się natomiast bagatelizować silnego, nagłego bólu, a także takiego, który znacznie utrudnia normalne funkcjonowanie. Zobacz także: Przyczyny bólu w klatce piersiowej w ciąży Oblicz, ile możesz przytyć w ciąży Sprawdź wielkość dziecka w brzuchu
Jak radzić sobie z bólem głowy w kolejnych trymestrach ciąży?
Co pomoże na ból głowy w czasie ciąży? Jakie leki są bezpieczne dla dziecka? Odpowiada ginekolog-położnik.
Od wielu lat dokuczają mi bóle głowy, które – niestety – w ciąży się nasiliły. Dlaczego tak się dzieje? Jak mogę z nimi walczyć? Które leki nie zaszkodzą dziecku? Asia Nie wiem, czy to pocieszy, ale bóle głowy to dolegliwość, na którą cierpi wiele przyszłych mam. Najczęściej ich przyczyną jest napięcie mięśniowe (mięśni głowy i szyi). Bóle głowy mogą pojawić się w każdym okresie ciąży, w różnym nasileniu. Co przyniesie ulgę? W pierwszym trymestrze pomocne są ćwiczenia rozluźniające mięśnie, np. jogę. Plus zimne okłady. Ważne jest, aby przyszła mama miała spokój i dużo odpoczywała. W drugim trymestrze należy postępować podobnie jak w pierwszym, z tą różnicą, że jeśli wymienione wcześniej sposoby nie przyniosą ulgi, można wziąć leki przeciwbólowe, np. paracetamol, leki rozluźniające mięśnie (Mydocalm, Myolastan) lub uspokajające (Relanium). Gdy napadom migreny towarzyszą wymioty, trzeba sięgnąć po środki przeciwwymiotne – proszę jednak skonsultować to z lekarzem! W trzecim trymestrze przyczyną bólu głowy może być podwyższone ciśnienie tętnicze krwi, co zwiastuje rozwijające się nadciśnienie indukowane ciążą. W takiej sytuacji lepiej nie zwlekać i szybko pojechać do lekarza, a nawet do szpitala. Czytaj także: Relaks w ciąży – korzyści dla mamy i dziecka Czy można brać leki przeciwbólowe w ciąży? Jak się leczyć w ciąży - leki dozwolone i zakazane Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka