Dlaczego nikt mi o tym nie powiedział? Życie z małym dzieckiem jest trudne!
Jednego dnia przytulasz słodkiego bobasa i nie przeszkadza ci, że ślini się jak nieboskie stworzenie (ząbkowanie!), a raptem parę tygodni później to samo dziecko pędzi przez mieszkanie, zostawiając za sobą ślad z rozgniecionych chrupków kukurydzianych. A to dopiero początek!
Byłaś lepiej lub gorzej przygotowana do zajmowania się noworodkiem i niemowlęciem, ale ten okres? Po 12. miesiącu życia w dzieciach zachodzi zmiana, która niektórych rodziców zmiata z nóg. Właśnie, to nogi są tu kluczowe- gdy tylko dziecko zaczyna chodzić, żegnajcie spokojne dni i leniwe spacerki z uroczym bobasem. Teraz głównie ganiasz za swoim maluchem, wózek stał się nagle wrogiem publicznym, a wasz dom przypomina scenę bitwy z Gry o Tron. Ale czekaj, to jeszcze nie wszystko! Małe dziecko znowu źle śpi! To brzmi jak najokrutniejszy żart – już wydawało ci się, że uporałaś się z grafikiem drzemek swojego dziecka, a ono wreszcie zaczęło przesypiać noce, gdy los zadrwił z ciebie okrutnie. Dziecko znów zaczęło się budzić! Jedne noce są spokojne, w inne wstajesz 15 razy. To może chwilę potrwać… Dzieci potrafią się uzależnić od bajek Na początku włączasz Dorę lub Peppę tylko na parę minut – czas wystarczający akurat, żeby zaparzyć sobie mocnej kawy albo skorzystać z toalety. Z czasem dziecko zaczyna coraz gwałtowniej protestować, gdy chcesz wyłączyć bajkę i po paru tygodniach orientujesz się, że twoja pociecha z chęcią zamienia się w telewizyjne zombie na godzinę albo dłużej. Twoje bardzo atrakcyjne propozycje (zoo, plac zabaw, sklep z zabawkami) są całkowicie ignorowane. Dziecko po prostu chce oglądać baję od rana do wieczora. Trening czystości to trening rodzicielskich oczekiwań To prawdziwy sprawdzian rodzicielskiej cierpliwości. Bo zdarzają się np. takie scenariusze, że dziecko najpierw chętnie siada na nocnik i bez problemu robi kupkę, po czym przez długie miesiące nie chce tego powtórzyć. Mimo, że jest całkowicie gotowe, żeby korzystać z nocnika, za każdym razem domaga się pieluchy. A ty miesiącami nakłaniasz, przekonujesz, zachęcasz… Dla małego dziecka wszystko jest śmiertelną pułapką „Uważaj na schodach!”, „Pamiętaj, żeby nie podchodzić do obcych psów na ulicy, bo mogą ugryźć!”, „Wyjmij rączki z nocnika, to nie zabawka”, „Przestań się wspinać po regale!”. Odkąd dziecko zaczęło chodzić, to twoja codzienna mantra. Dziecko robi wszystkie te okropne rzeczy, które dotąd robiły tylko cudze dzieci To wasza chwila prawdy. Nadchodzi taki moment, gdy twoje dziecko – dotąd zupełnie spokojne – nagle zaczyna wrzeszczeć na środku sklepu, zrzucać słoiki z półek i gryźć kolegów w piaskownicy. Zupełnie nie rozumiesz co się dzieje ani skąd się to wzięło? Taki wiek – to chyba wytłumaczenie, którego szukasz. Dopóki dziecko nie nauczy się współżycia z ludźmi, czeka cię parę (naście?) trudnych miesięcy. Wychowywanie dziecka w tym wieku może być trudne, ale też… ludzkie. Te momenty, w których masz ochotę zapaść się pod ziemię, pomagają uświadomić sobie, że nie ma idealnych dzieci ani idealnych rodziców i że każdy z nas ma swoje gorsze momenty. Zaakceptuj to, a następnym razem, gdy spotkasz rodzica z awanturującym się 2-latkiem, uśmiechnij się. Przecież wiesz, jak to jest. Czytaj też: Spacerek bez aferek - poznaj proste tricki!
Psychologowie są zgodni: to jeden z największych błędów wychowawczych
"Bunt dwulatka" to trudny egzamin z bycia rodzicem. Ale jest sposób, aby go zdać. Podpowiadamy jak zrobić to w 4 krokach.
Zdaniem psychologów, to w jaki sposób radzimy sobie z krzykiem, złością, płaczem czy lękiem dziecka, które tak silnie pojawiają się w jego zachowaniu około drugiego roku życia, ma kolosalne znaczenie dla tego, jakim będzie dorosłym człowiekiem. Czy będzie asertywne i potrafiło otwarcie powiedzieć, co lubi, a czego nie, czy też zawsze będzie dopasowywać się do otoczenia? Wiele zależy od nas rodziców. Nie tłum emocji dziecka Psychologowie uważają, że trudne emocje dzieci to jeden z bardziej wymagających zadań, z którymi musimy się zmierzyć. Gdy małe dziecko zaczyna otwarcie okazywać bunt, upór czy złość, rodzice najczęściej próbują tłumić takie zachowania. Skutki tej edukacji są naprawdę fatalne, gdyż dziecko uczy się stopniowo odcinać od swoich emocji i potrzeb, na rzecz emocji i zachowań dających mu akceptację otoczenia. Jak to się nakręca? Prawda jest taka, że rodzice początkowo nie mają problemu z akceptacją nieskrępowanej woli dziecka wyrażania emocji. Z czasem jednak, dziecko rośnie i coraz więcej rzeczy domaga się, zaś rodzice starają się wpłynąć na malucha, tak aby choć część z tych potrzeb zagłuszyć i stłumić. Kiedy dziecko ma dwa lata, chce bardzo aktywnie poznawać świat, a jednocześnie odczuwa wolę i uczy się mówić "nie". Wszelkie próby dorosłych, aby tę jego aktywność ograniczyć, napotykają na stanowczy bunt i opór. Ale to właśnie od tego, jak zareagują rodzice, zależy w dużej mierze, czy dziecko w dorosłym życiu będzie silne psychicznie i będzie umiało dobrze sobie radzić z trudnymi emocjami. Najczęściej rodzice na "nie" dziecka reagują zdenerwowaniem i lękiem, więc sięgają po rozwiązania pozornie najbardziej skuteczne: krzyk, kary i groźby. Do płaczącego malucha mówią: "Ale z ciebie mazgaj!", a gdy się boi: "Nie bądź takim tchórzem!" – czyli w podtekście: "Takiego ciebie nie lubię i nie akceptuję". Tymczasem dla dwulatka utrata miłości i akceptacji rodziców to największy dramat, jaki może się wydarzyć. Dlatego, aby zachować akceptację rodzica, zrezygnuje z buntowania się, wyrażania złości, a w konsekwencji z zaspokajania swoich potrzeb. Uczy się tłumić niewygodne dla otoczenia emocje, a rodzice z ulgą i zadowoleniem oddychają, myśląc, że udało im się nauczyć dziecko ważnej umiejętności społecznej. W efekcie dziecko uczy się stopniowo odcinać od swoich emocji i potrzeb, na rzecz emocji i zachowań, które dają mu akceptację otoczenia. Skutkiem tego, jako dorosły – w skrajnym przypadku – nie potrafi żyć w zgodzie ze sobą i podejmować właściwych decyzji, odpowiednio dbać o siebie, a zamiast tego ciągle dostosowuje się do potrzeb innych i zabiega o ich akceptację. Zdaniem psychologów, tłumienie emocji powoduje ponadto powstawanie napięć i blokad w ciele, które po jakimś czasie skutkują przytępieniem odczuwania wszystkich emocji, także tych pozytywnych i wypieraniem niechcianych emocji do podświadomości. Koniec z tłumieniem emocji Jak radzić sobie z trudnymi emocjami dziecka, aby umiało je wyrażać w sposób akceptowalny społecznie, ale też ich nie tłumić? Oto cztery ważne wskazówki, dzięki którym uda się nam uniknąć powielania rodzicielskich błędów. Zaakceptuj trudne emocje, one też do czegoś nam służą. Podejdź do tego ze spokojem – pokaż dziecku, że to jest w porządku, iż czuje złość lub lęk. Zapytaj dziecko "Co czujesz?" zamiast "Jak się czujesz?" – bo to jest pytanie, na które możesz otrzymać krótką odpowiedź. Zen coach i pedagog Magdalena Wolfart-Samselska podpowiada, że gdy nasz dwulatek się buntuje i mówi swoje pierwsze "nie" – zamiast go za to zganić, warto mu powiedzieć z zachwytem: "Brawo, jak ty potrafisz się zezłościć, jaka w tobie teraz jest siła! Jaki jesteś odważny! Postawiłeś się komuś, kto jest większy od ciebie! Masz w sobie dużą moc!" – dzięki temu dziecko poczuje dumę i nie będzie się swojej złości obawiać. To z kolei zaprocentuje w jego dorosłym życiu – będzie odważne w wyrażania swoich potrzeb i emocji. Unikaj oceniania i piętnowania emocji dziecka, wpływaj tylko na zachowania. Unikaj krzywdzących ocen w stylu "Jesteś beksa" lub "Jesteś złym i niegrzecznym dzieckiem". Tak rozmawiajmy z dzieckiem, aby wiedziało, że nasze "nie" dotyczy jego zachowania, a nie jego osoby. Na przykład, gdy dziecko w przypływie złości bije nas i kopie, zamiast na nie krzyczeć, możemy powiedzieć: "Jest w tobie teraz dużo złości, więc idź do tamtego pokoju i uderz kilka razy w poduszkę, krzyknij głośno i kopnij w powietrze, a jak już będziesz spokojny, to przyjdź do mnie i porozmawiamy o tym, co cię tak zezłościło". Traktuj każdą emocję z szacunkiem i pozwól jej zaistnieć. Nie bagatelizuj jej. Kiedy mówisz: "Nie ma powodu do płaczu", "Nie ma się czego bać", nie spowodujesz, że te trudne emocje znikną. To, co naprawdę działa, to szacunek dla każdej emocji – nawet gdy jej przyczyny wydają się błahe, oraz wsparcie dziecka, by mogło z konkretną trudną emocją się zmierzyć. Magdalena Wolfart-Samselska podpowiada: "Dobrze, gdy rodzic może po prostu być przy dziecku, nie zakłócać przeżywania emocji, nie szukać na siłę rozwiązań – tylko przytulić, głaskać, uspokajać dotykiem. I dać mu odczuć, że wszystko, co przeżywa w danej chwili, jest ważne, cenne i zasługuje na uwagę. Dzięki temu dziecko uczy się, że każda emocja jest ważna, że ono jest ważne ze wszystkim, co przeżywa". Nie zmuszaj dziecka do pozornej grzeczności. Bardzo powszechnym w naszej kulturze jest uczenie dziecka od najmłodszych lat, aby było grzeczne wobec innych. Niestety, grzeczność ta przyjmuje formę klepania pustych formułek: "przepraszam" i "dziękuję", chociaż w danej sytuacji dziecko nie odczuwa żalu bądź wdzięczności, a czasem czuje coś wręcz przeciwnego. Lucyna Wieczorek w książce o empatycznej komunikacji pt. "Nie mów przepraszam, nie mów kocham", przestrzega, że gdy każesz dziecku przepraszać, nie tłumacząc, dlaczego, sprawiasz, że nie będzie rozumieć, po co to robi. Np. mówiąc tylko "Przeproś chłopczyka, że uderzyłeś go łopatką", uczysz go nie tego, że bicie jest niewłaściwe i że sprawił ból, ale tego, że trzeba powiedzieć "przepraszam", aby rodzice byli zadowoleni. Dlatego lepiej zwrócić uwagę na konsekwencje: "Gdy uderzyłeś drugie dziecko łopatką, bardzo je to zabolało. Pamiętasz, jak ciebie bolało, gdy się uderzyłeś kiedyś o drabinki? Nie można powodować bólu. Uważaj z łopatką, gdy obok są inne dzieci". Co uzyskasz stosując cztery powyższe wskazówki? Dasz dziecku wolność wyrażania swoich uczuć bez ich oceny. To wolność od poczucia winy, wstydu i życia w zgodzie z samym sobą. To dziecko spontaniczne, pełne radości i innych pozytywnych emocji. To właśnie możesz dać swojemu dziecku, jeśli w porę zadbasz o to, aby nie musiało tłumić swoich emocji i się od nich odcinać. Źródło: Focus.pl Zobacz też: Jak radzić sobie z napadami złości u dziecka? Przeczytaj i odnieś sukces! Nic nie mów - 6 zachowań przedszkolaka, które lepiej przemilczeć Dlaczego ważne jest nazywanie emocji u dziecka - obejrzyj film
Masz syna? On potrzebuje więcej wsparcia niż dziewczynka!
Rozwój chłopców i dziewczynek przebiega inaczej. Zwłaszcza jeśli chodzi o emocje. Właśnie dlatego w przypadku syna twoje reakcje będą w pewnych sytuacjach bardzo ważne.
Dwulatek potrafi być trudnym dzieckiem. Wybuchy złości, ośli upór, częste protesty, a nawet ataki agresji potrafią każdego rodzica wyprowadzić z równowagi. Okazuje się, że od tego, jak będziesz reagować w trudnych sytuacjach, zależy to, czy twój syna nauczy się radzić sobie z negatywnymi emocjami. Przepracujcie złość i strach Zamiast karać złość i frustracje syna bądź wyrozumiała i postaraj się dziecko zrozumieć. Jeśli tego nie zrobisz, twój syn nauczy się w przyszłości internalizować uczucia i odczucia. Oznacza to przyjmowanie za własne cudzych postaw, poglądów i wartości. A to może rodzić w dorosłym życiu wewnętrzne konflikty i problemy emocjonalne. Dwa sposoby reagowania Naukowcy przebadali wpływ na dzieci w wieku 33 miesięcy dwóch rodzajów reakcji rodziców. Pierwsza reakcja polegała na umniejszaniu emocji i uczuć dziecka, np. poprzez mówienie "Nie zachowuj się jak małe dziecko". Drugim typem reakcji było karanie za niepożądane zachowanie poprzez wysłanie do malca pokoju, aby tam się wypłakał lub "przemyślał" swoje zachowanie. Pół roku później przepytano rodziców, jak obecnie zachowują się ich dzieci i jakie problemy wychowawcze stwarzają. Kara za emocje szkodzi Okazało się, że rodzice karzący dzieci za ich strach czy frustrację zgłaszali, że ich pociechy są niespokojne i wycofane. Szczególnie dotyczyło to chłopców, którzy wcześniej mieli skłonność do negatywnych emocji. Karanie chłopców za nie sprawia, że uczą się je ukrywać. A ukrywanie ich budzi w nich niepokój i lęk. Boją się, że gdy okażą złość lub lęk, spotkają się z przykrymi konsekwencjami. Czas zmienić podejście do synów W naszej kulturze płaczący mężczyzna uważany jest za słabego. Uważa się, że prawdziwy facet powinien panować nad sobą i swoimi emocjami. Emocjonalne są przecież kobiety, nie mężczyźni... Ale takie myślenie jest dużym błędem, a wychowywanie w ten sposób syna robi mu po prostu krzywdę. Jak postępować z chłopcem Masz małego syna? Nie mów mu, że płacze jak baba, że złości się jak małe dziecko, nie każ go za to, że okazuje to, co czuje! Porozmawiaj z nim. Zapytaj, dlaczego tak się zachowuje, co go zezłościło lub wystraszyło. Zapytaj, co by mu pomogło poprawić humor i się uspokoić. W ten sposób pokażesz mu, że emocje są ważne, są godne uwagi i że można sobie z nimi radzić. A co z dziewczynkami? Powyższe zasady warto stosować też przy wychowywaniu córek. Pozwólmy dzieciom przeżywać emocje, jakie czują. Warto je zauważyć, poznać ich źródło i nauczyć dziecko, że ma prawo do najróżniejszych uczuć. Tych dobrych i tych złych. Praca ta zaprocentuje w przyszłości. Twoje dziecko stanie się kiedyś znającym siebie, własne emocje i reakcje dorosłym człowiekiem. Dzięki temu będzie bardziej pewne siebie, będzie się akceptować i będzie bardziej tolerancyjne i wrażliwe na innych. A tego chyba byś chciała, prawda? Źródło: sciencedialy.com
Jak opanować bunt 2-latka? Zobacz patent tego taty – mistrzostwo!
Zamiast tysiąca porad jak okiełznać wybuch złych emocji dziecka, jeden ruch i po kłopocie. No genialne!
Dziecko położyło się na podłodze w domu, w sklepie, na ulicy i za nic nie chce się ruszyć? Pewnie to przerabiałaś, może nawet nie jeden raz. Ten tata też to przerabia i świetnie sobie z tym radzi. Do skopiowania? Zamiast tysiąca słów jeden gest W sieci pojawił się film pokazujący typową scenkę rodzinną. Na podjeździe przed domem zatrzymał się samochód, tata wyciąga z jego środka zakupy. W tym czasie jego mała córeczka 2-letnia Juliette położyła się na chodniku, tuż przy samochodzie. Ma dość, nie chce się jej już chodzić i wyraźnie nie ma ochoty wstać. Co robi tata? Na wideo widzimy, jak tata w spokojny sposób podchodzi do zachowania córki. Jak gdyby to była najzwyklejsza rzecz pod słońcem, chwyta zakupy i drugą ręką podnosi dziewczynkę niczym torbę podręczną. Ani dla jego córki, ani dla niego nie wydaje się to kłopotliwa sytuacja. Grunt to wiedzieć co robić Sytuację sfilmowała mama dziewczynki, która przyznała, że jej córce czasami się to zdarza. Rodzice przyzwyczaili się do takiego zachowania Juliette i wiedzą już jak postępować. W tym przypadku widać, że czasami zamiast słów i tłumaczenia, lepszym rozwiązaniem jest zdecydowana reakcja. Tata nie miał ochoty (i prawdopodobnie czasu) na dyskusje z dwulatką. Pokazał mistrzowskie opanowanie, a internauci pokochali jego sposób na upartą córkę. To mądre rozwiązanie zamiast przepychanek z dzieckiem, które nie chce iść – skomentowała jedna z kobiet. Ignoruj i zanieś – dodała inna. Moje dzieci uwielbiały być noszone w ten sposób, kiedy były małe. Nic złego tutaj nie stało się – napisała jedna z mam. Gdyby moje dziecko odmówiło posłuszeństwa, odeszłabym, a ono bardzo szybko by wstało i już więcej tak nie zrobiło - dodała z kolei druga. View oEmbed on the source website Zgłoś się! Rozdajemy 1000 opakowań mleka następnego NAN OPTIPRO® Plus 2 HM-O! Dlaczego buntuje się? Bunt dwulatka to naturalny etap w rozwoju dziecka, aczkolwiek jest to na pewno spore wyzwanie dla wielu rodziców. Dziecko w tym czasie nie radzi sobie z trudnymi emocjami takimi jak złość, frustracja, zmęczenie, smutek. Rozładowuje je w najprostszy i jedyny znany sobie sposób – krzycząc, płacząc, odmawiając posłuszeństwa, a nawet bijąc rodzica. Bardzo ważne, aby nie dać w takim momencie ponieść się własnym emocjom, dlatego, gdy zbuntowany dwulatek wybucha gniewem: bądź wyrozumiała, konsekwentna w swoich decyzjach, nie traktuj buntu dwulatka zbyt poważnie, pozwól dziecku też decydować, nie krzycz. Pewnie wiele z was w mniejszym lub większym stopniu przechodziła ten etap w rozwoju dziecka. Napiszcie w komentarzach, jak sobie z nim radziłyście, jakie miałyście sposoby na opanowanie trudnych emocji dziecka. Zapraszamy do naszej internetowej szkoły rodzenia: Źródło: ofeminin View Burdaffi on the source website Zobacz też: Test redakcyjny produktu NIVEA BABY Mój pierwszy krem. Czy warto po niego sięgnąć? Jak nie zwariować ze zbuntowanym dwulatkiem? Psychologowie są zgodni: to jeden z największych błędów wychowawczych
Dlaczego dwulatki bywają takie nieznośne?!
Często zadajesz sobie to pytanie? Specjaliści mają na nie odpowiedź. Możesz się zdziwić!
Mieszkanie pod jednym dachem z dwulatkiem bywa trudne, i to chyba delikatnie rzecz ujmując… Dlaczego ono ciągle krzyczy, złości się, wybucha histerycznym płaczem – zastanawiają się zrozpaczeni rodzicie. Czy nie mogłoby normalnie jak człowiek powiedzieć, o co chodzi? Zastanawiacie się nad tym czasem? Otóż okazuje się, że mogłoby by… gdyby było starsze. Dwulatek tupie i rzuca zabawkami, bo dopiero uczy się „ludzkich zachowań”. To, co dla nas tak oczywiste, dla tego malucha jest kompletnie nowe i często niezrozumiałe. Wiedzieliście o tym? Dziecko musi dojrzeć do wszystkiego samo Już od narodzin młodzi rodzice powtarzają, że marzą o tym, by ich dziecko było szczęśliwe. Ale czy w ogóle jesteśmy w stanie sprawić, żeby dziecko takie właśnie było? Jedyne, co możemy zrobić, to przytulać je, całować, spędzać z nim czas, zabierać w fajne miejsca, posyłać do najlepszych szkół. Kiedy dziecko podrasta, dochodzą do tego kolejne oczekiwania. Mama i tata życzą sobie, żeby było uprzejme, miłe, dobrze wychowane. Myślą, że jeśli pozwolą na to, by w wieku dwóch lat dziecko zachowywało się niegrzecznie, zostanie mu to już na stałe. Dlatego stopują wszelkie napady złości i przesadnego emocjonowania się. Ale to tylko z perspektywy dorosłego pewne zachowania dziecka są nieracjonalne i niesłuszne. Dla dwulatka są one jak najbardziej prawidłowe. Co więcej, ciągłe zakazywanie pewnych niestosownych zachowań, które powodują w nas często wstyd za nasze dziecko, powoduje, że zaburza się jego rozwój. Dziecko musi mieć możliwość samodzielnego dorastania i rozwoju. Jeśli na siłę staramy się kształtować je zgodnie z naszymi oczekiwaniami, które już z góry założyliśmy, powodujemy, że traci ono zdolność rozumienia się i poznawania własnych potrzeb, ale też blokujemy jego ciekawość świata, utrudniamy zawieranie nowych relacji i, co bardzo ważne, blokujemy rozwój umiejętności emocjonalnych, które przecież są tak niezwykle ważne w życiu dorosłym. Zamiast hamować, wspieraj rozwój dziecka Dwulatek nie jest nieznośny, tylko uczy się „bycia człowiekiem”. Co jako rodzice możemy robić, by wspierać nasze dzieci w tym ważnym procesie? Dawać im poczucie bezpieczeństwa. Słuchać ich, zamiast ciągle do nich mówić i nimi sterować. Dawać dzieciom wolność do zabawy i odkrywania świata po swojemu. Dawać im przestrzeń i możliwości do walki i do porażek. Próbować zrozumieć, kim jest to konkretne dziecko i czego potrzebuje w danym wieku. Wyznaczać dzieciom granice i wskazówki. Źródło: www.mother.ly​ Zobacz też: 5 oznak, że dwulatek rozwija się prawidłowo Zasady postępowania z dwulatkiem Kim jest twój dwulatek? Test na profil osobowościowy
Jak nie zwariować ze zbuntowanym dwulatkiem?
Jedno jest pewne – bunt dwulatka to trudny czas dla rodziców. A dla dziecka – ważny etap w rozwoju, od którego dużo zależy. Czy wszystkie dzieci buntują się tak samo i jak im w tym buncie mądrze towarzyszyć?
Choć trudno w to uwierzyć, bunt dwulatka nie jest niczym złym. To naturalny okres w rozwoju małego dziecka, najważniejszy dla jego rozwoju psychicznego. Jego nazwę traktuj dość umownie – u niektórych dzieci bunt pojawia się, jeszcze zanim zaczną świętować 2. urodziny, u innych nieco później. Według psychologów zazwyczaj można się go spodziewać między 18. a 26. miesiącem życia dziecka. Co musisz o nim wiedzieć? Bunt dwulatka – czego się można spodziewać? Ogólnie wiadomo, że ulubionym słowem zbuntowanego dwulatka staje się „nie”. Ale odmowa i upór to nie wszystko. Gdy coś dzieje się nie po myśli dziecka, rzuca się na ziemię, wrzeszczy, wierzga nogami i kopie. Dlaczego grzeczny do tej pory maluch nagle wywraca życie rodziny do góry nogami? Dlatego, że się rozwija. Staje się coraz bardziej niezależny – sam chodzi, mówi, umie się bawić. Zaczyna odkrywać swoje „ja” i chce o sobie decydować. Dwulatkiem dodatkowo targają silne i często sprzeczne ze sobą emocje, z którymi nie umie sobie poradzić – stąd ataki złości i histerii. Czy wszystkie dzieci buntują się tak samo? To zależy od ich temperamentu. Dr Julita Wojciechowska, psycholog z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu tłumaczy, że dzieci o temperamentach łatwo rozgrzewających się (tzw. żywe sreberka), ujawniają silniejsze emocje i mocniej się buntują. – To może rodzicom przeszkadzać lub budzić ich niepokój, zwłaszcza gdy sami mają inny typ temperamentu (np. wolno rozgrzewający się), są spokojni i nie rozumieją gwałtowności zachowań dziecka – wyjaśnia ekspertka. Zgłaszany przez niektórych rodziców „brak buntu” zdaniem dr Wojciechowskiej może oznaczać, że bunt był, ale za bardzo nie przeszkadzał. – Dziecko mogło przejawiać swoją samodzielność i autonomię bez silnych i gwałtownych emocji, a jeśli się sprzeciwiało, to bez większych kłopotów rodzice się z nim dogadywali i negocjowali, czyje tym razem będzie na wierzchu – tłumaczy psycholożka. Dr Wojciechowska podkreśla, że brak buntu może oznaczać zdominowanie autonomii dziecka przez rodziców, co nie jest dla jego rozwoju korzystne. Co właściwie oznacza ten bunt? Kiedy ulegać maluchowi? Kiedy nie odpuszczać? Czy stosować kary, a może nagradzać? Kto nie zadaje sobie pytania, jak radzić sobie ze zbuntowanym dwulatkiem. Trudne sytuacje, jakie wywołuje mały buntownik, są w zasadzie do siebie podobne, dlatego można nauczyć się, jak na nie reagować. Podajemy kilka typowych przykładów buntu dwulatka i wyjaśniamy, z czego wynika zachowanie dziecka (co dokładnie siedzi w głowie dwulatka) i co powinien wiedzieć rodzic. Przy okazji dowiesz się, jak w każdej z tych sytuacji warto się zachować, bo od twojej reakcji bardzo dużo zależy. Zobacz też: Sposoby na bunt dwulatka Jak postąpić, gdy dziecko robi scenę? Powtarzaj – dziecko potrzebuje więcej czasu, aby zapamiętać, co wolno robić a czego nie, czasem pokusa, by coś zrobić jest silniejsza, niż wiedza Nazywaj uczucia dziecka – mów, że jest smutne, zdenerwowane, obrażone, nazywanie uczuć pozwala maluchowi zrozumieć, co się z nim dzieje i potem (ale na to czasem trzeba dłużej poczekać) unikać takich zachowań). Maluch dowiaduje się też, że szanujesz jego uczucia, także te złe. Zachowaj spokój – reagując złością na złe zachowanie dziecka, pokazujesz, że tak można się zachowywać. Przytul lub mocniej obejmij – zrób tak, jeśli dziecko histeryzuje, rzuca się na podłogę lub próbuje uciec do pokoju. Pokażesz mu, że zawsze może na ciebie liczyć Czy kary i nagrody pomogą przy buncie dwulatka? Karanie i nagradzanie to bardzo stare metody wychowawcze. Ale skuteczność kar i nagród bywa kontrowersyjna. Kara wzbudza w dziecku strach i wytwarza prosty mechanizm postępowania – dziecko nie robi czegoś dlatego, że tak postępować nie należy i nie wypada, tylko dlatego, aby uniknąć kary. Podobnie jest z nagrodami. Maluch siedzi grzecznie na nudnym przyjęciu u cioci tylko dlatego, że potem tata obiecał mu pójść na boisko i pograć w piłkę. Kary i nagrody mają sprawić, by dziecko było posłuszne. Lepsze skutki daje próba zrozumienia, dlaczego dziecko źle się zachowuje, spokojne tłumaczenie, dlaczego czegoś nie może robić, pomaganie w radzeniu sobie ze złymi emocjami i pokazywanie, co jest dobre, a co złe. Warto też pamiętać, że skutkiem kary może być doprowadzenie dziecka do ataku złości, a właśnie tego przy zbuntowanym dwulatku chcielibyśmy uniknąć. Zobacz też: 9 błędów wychowawczych zbyt troskliwych rodziców Kto, kiedy i dlaczego daje dzieciom klapsy? Bunt trzylatka – skąd się bierze i jak postępować?
Histeria trzylatki: jak uspokoić dziecko – mówi psycholog
Czy bunt dwulatka kończy się w dniu trzecich urodzin? No właśnie nie – mówi psycholog. Zobacz, kiedy spodziewać się powrotu spokojnych dni i jak pomóc dziecku.
Moje dziecko w wieku 2 lat zaczęło mieć ataki buntu, płaczu i histerii, której nie umiało opanować. Wtedy sądziłam, że to taki okres rozwoju (słyszałam o tzw. buncie dwulatka), jednak ataki złości i histerycznego płaczu pojawiają się do dziś, choć obecnie moja córka skończyła już 3 lata. Kiedy coś idzie nie po jej myśli potrafi rzucać się na podłogę, wrzeszczeć ile sił i płakać nawet do pół godziny, mimo naszych prób uspokojenia jej. O czym może świadczyć jej zachowanie? Aneta z Warszawy Odpowiada Julita Wojciechowska, psycholog: Bunt dwulatka nie oznacza, że zachowania związane z demonstrowaniem niezależności i potrzeby wpływania na innych skończą się w okolicach tego wieku. To zjawisko charakterystyczne dla całego tzw. wieku poniemowlęcego (do 4. roku życia). Chęć decydowania o sobie i o wpływie na otoczenie powoduje, że dziecko intensywnie doświadcza frustracji, kiedy sprawy nie idą po jego myśli. To są przyczyny ataków, złości, gniewu czy tzw. histerii, czyli momentu utraty panowania nad siłą swoich emocji i swoim zachowaniem. To, czego Państwa córka teraz potrzebuje to nauczenie się jak takie silne i negatywne emocje przewidywać, jak je regulować, czyli wyciszać i jak za pomocą mowy (nazywania tych emocji) się samej uspokajać ewentualnie prosić dorosłych o pomoc w takim uspokajaniu. Państwa zadaniem na ten moment jest obserwować, jakich sytuacjach dochodzi do tych wybuchów, uprzedzać o nich córkę ("Pamiętasz, co się stało, gdy chciałaś...?, Zezłościłaś się, bo....Co zrobimy żebyś się tym teraz nie zdenerwowała?"), nazywać emocje w trakcie wybuchów ("Dlaczego płaczesz, co się stało?, wyglądasz na smutną, zezłoszczoną itd.), uspokajać, kiedy dojdzie do "wybuchu" przez odwracanie uwagi, opowiadanie o tym, co się wydarzyło krok po kroku ("Najpierw zrobiłaś to..., potem tamto..., nie udało się i dlatego się zezłościłaś i zaczęłaś krzyczeć"), poprzez uczenie mówienia o emocjach, okazywanie czułości i zrozumienia. Warto zaopatrzyć się też edukacyjne książki dla dzieci o emocjach, to pomaga opanować nazwy emocji, a potem w sytuacjach trudnych do tego "słownika" można się odwołać ("Widzisz, to samo czuł misiu, kiedy..."). Generalnie chodzi o to, aby dziecko emocje z czasem przestało pokazywać tak intensywnie w zachowaniach a z Państwa pomocą i za Państwa przykładem (w innych trudnych sytuacjach) nauczyło się je nazywać a przez to regulować.
10 kamieni milowych w 2 roku życia: ileż twoje dziecko wtedy osiągnie!
Do 2. urodzin twoje dziecko nauczy się tak wiele, że aż trudno w to uwierzyć. Nie tylko będzie bardziej samodzielne i mobilne, ale też zacznie podkreślać swoją indywidualność. Przemiana z niemowlaka w dziecko jest fascynująca – przekonasz się sama!
2 rok życia dziecka to czas pełen zaskoczeń i zdobywania nowych umiejętności. W okresie niemowlęcym twoje dziecko musiało się nauczyć wielu rzeczy, ale kamienie milowe w rozwoju, które czekają je przed 2 urodzinami, wcale nie ustępują pola tym, które zdobywało zanim skończyło roczek. Jest ich tak wiele, że nie sposób je wszystkie wymienić, ale spójrz, co najprawdopodobniej osiągnie twoje dziecko w 2 roku życia. Pamiętaj jednak, że dzieci rozwijają się we własnym tempie, może się więc okazać, że twoje dziecko osiągnie kolejne etapy rozwoju wcześniej lub później i niekoniecznie oznacza to, że dzieje się coś nieprawidłowego. Gdyby coś cię mimo wszystko martwiło, porozmawiaj z jego lekarzem. Rozwój dziecka w 2 roku życia: chodzenie Niektóre dzieci stawiają pierwsze kroki jeszcze przed 1. urodzinami, ale wiele dzieci opanowuje sztukę samodzielnego chodzenia w pierwszych miesiącach 2. roku życia. Pierwsze kroki dziecka to moment przełomowy i wyczekiwany przez rodziców, oznacza on jednak także zupełnie nowy wymiar pilnowania dziecka, by nie naraziło się na niebezpieczeństwo – jeszcze przyjdzie ci zatęsknić za czasami, kiedy twoje dziecko spokojnie bawiło się na macie edukacyjnej! Bieganie i wspinanie się Nawet nie zdążysz przyzwyczaić się do tego, że twoje dziecko zaczęło chodzić, a ono będzie już biegać, skakać i wspinać się. Po wszystkim! Kanapa stanie się ulubionym meblem twojego dziecka – ale nie będzie na niej leżeć i odpoczywać, wykorzysta ją jako najwspanialszą ściankę wspinaczkową na świecie! Jeśli jeszcze tego nie zrobiłaś, to dobry moment, żeby przymocować do ściany regały i komody – one też będą kusić do wspinaczki! Schody! Jeśli masz w domu schody, jesteś z jednej strony uratowana – twoje dziecko nie będzie potrzebować innej rozrywki, niż ciągłe wchodzenie i schodzenie ze schodów, a z drugiej strony należą ci się wyrazy współczucia – będziesz spędzać większość doby asekurując swoje dziecko podczas zdobywania kolejnych stopni. Koordynacja oko-ręka W 2. roku życia twoje dziecko będzie ćwiczyć koordynację oko-ręka. To czas budowania wież, zabawy w przesypywanie przedmiotów z jednego pojemnika w drugi i pierwszych rysunków. Możesz to wykorzystać, angażując dziecko w różne aktywności wymagające rozwijania tych umiejętności. Potęga wyobraźni W drugim półroczu twoje dziecko będzie silnie polegać na swojej wyobraźni – zauważysz to podczas jego zabaw. Jeszcze moment, a w życiu dziecka pojawią się wyimaginowani przyjaciele! Poznawanie otoczenia Zanim twoje dziecko zdmuchnie 2 świeczki na urodzinowym torcie, nauczy się rozpoznawać wiele przedmiotów w swoim otoczeniu, dopasowywać nazwy do obrazków w książkach, a czasem nawet wypowiadać ich nazwy. Pierwsze słowa To czas rozwoju mowy. W drugim roku życia niektóre dzieci nauczą się dobrze mówić, niektórym przyjdzie jeszcze trochę poczekać na swobodną umiejętność wysławiania się. Przed 2 urodzinami twoje dziecko będzie jednak najprawdopodobniej umiało powiedzieć około 50 słów i będzie budowało proste dwu- lub kilkuwyrazowe wypowiedzi. Naśladowanie W tym czasie twoje dziecko zacznie cię naśladować i powtarzać różne słowa, które mówisz – to potrzebne do rozwoju mowy. Niektóre próby będą naprawdę zabawne, warto to zapisywać, żeby w przyszłości powspominać z rozrzewnieniem ten uroczy okres w rozwoju dziecka. Kolory i kształty W tym okresie twoje dziecko może zacząć rozpoznawać kolory i kształty, dobrą zabawką będzie sorter. Twoje dziecko będzie najprawdopodobniej lubiło bawić się klockami, będzie też w zabawie naśladować dorosłych, np. karmiąc lalki. Indywidualizm W okresie poprzedzającym 2. urodziny twoje dziecko będzie demonstrowało coraz więcej oznak samodzielności i indywidualizmu. Nic dziwnego – świat jest taki fascynujący, a ono tyle się nauczyło! To też moment na bunt dwulatka... Bądź gotowa i ćwicz cierpliwość już teraz! Zobacz też: Kalendarz rozwoju w 2 roku życia dziecka Jak przetrwać z dwulatkiem i nie zwariować? 10 rad dla rodziców Rozwój dziecka do 2. roku życia - najważniejsze etapy
Spacerek bez aferek – to jest możliwe! Poznaj proste tricki
Wpadnie pod samochód, zgubi się, będzie krzyczeć na całą ulicę – czego jeszcze obawiasz się, gdy wychodzisz z domu z dzieckiem. Oto kilka trików, które umilą wiosenne (i nie tylko) przechadzki.
Wychodzenie z dzieckiem na spacer pozwala mu pozbyć się nadmiaru energii i zaspokaja potrzebę poznawania świata. Ale bywa też stresujące dla rodziców, bo dzieci – wiadomo – mają mnóstwo pomysłów, jak dorosłym takie wyjście zorganizować. Sprawdź, co pomoże zapanować nad trudnymi sytuacjami. Ono wychodzi z wózka... ...a ty wychodzisz z siebie, zwłaszcza gdy zdarza się to kolejny raz. Z rozrzewnieniem wspominasz czasy, gdy wystarczyło zapakować dziecko do spacerówki, a potem spokojnie zawieźć je tam, gdzie chcesz. Teraz twoje żywe srebro próbuje wypiąć się z szelek, staje na siedzeniu lub wisi z nogami na chodniku. Dlaczego? To naturalna próba manifestowania niezależności, postawienia na swoim i zaspokojenia ciekawości świata. Jak sobie radzić? Ogólnie mówiąc, staraj się tak wytyczać granice, aby dać dziecku poczucie bezpieczeństwa i oparcia, nie przeszkadzając mu w swobodnym rozwoju. A co to konkretnie znaczy? Staraj się nie wyjmować dziecka z wózka, gdy idziecie ruchliwą ulicą, na której trudno zapewnić mu bezpieczeństwo. Nie ustępuj, nawet jeśli przez całą drogę buntuje się i krzyczy. Jeden wyjątek sprawi, że będzie domagało się kolejnego. Spróbuj je czymś zająć – zabierz z domu kilka zabawek. Maluch dłużej zajmie się tymi, o których istnieniu już zapomniał. Czasem sytuacje ratuje rozmowa, możesz opowiadać, co ciekawego czeka na was tam, dokąd się wybieracie. Planuj krótkie przejazdy w bezpieczne miejsca, w których pozwolisz dziecku biegać do woli. Pozwól mu razem z tobą pchać wózek, licząc się z tym, że czekają was dodatkowe przystanki, które wysłużą trasę. Nie chce iść za rączkę Dziecko nie pozwala się posadzić w wózku? Chce spacerować na nóżkach i za nic nie zgadza się dać ci ręki? Niektóre maluchy traktują przytrzymywanie przez rodzica jak duże ograniczenie i ostro przeciw temu prostestują. Wyrywają się, zginają w pół, kucają i krzyczą. Puszczone na chwilę, biegną prosto w stronę jezdni, wchodzą w kałuże, błoto lub prosto do kwietnika. Dlaczego? Większość scysji wynika z tego, że dziecko chce wykorzystać nowe możliwości przemieszczania się, poznawania świata, wyrażania swoich oczekiwań, a każda przeszkoda, na którą napotka (także rodzice), bardzo go denerwuje. Jak sobie radzić? Prowadzenie dziecka za rękę to podstawa bezpiecznego spaceru. To szczególnie ważne w miejscach, w których mogłaby stać mu się krzywda – na chodniku przy bardzo ruchliwej ulicy, na przejściu przez jezdnię. Dlatego: Nie ulegaj dziecku, które się wyrywa. Gdy maluch próbuje iść w odwrotnym kierunku, zawróć go. Jeżeli ucieka, złap. Staraj sie nie reagować nerwowo – bojąc się twojej reakcji, następnym razem jeszcze bardziej będzie starało ci się uciec. Jeżeli postepujesz konsekwentnie, dziecko przekona się, że wyrywanie się i uciekanie nie mają sensu. Staraj się nie trzymać dziecka za rękę przez cały czas. Zawrzyj z nim umowę – teraz trzymasz mnie za rękę, a w parku (w lesie) pozwolę ci maszerować samodzielnie. Bolą je nóżki Masz dość pchania wózka, a jednak stale z niego korzystasz, bo dziecko za nic nie chce dłużej samo chodzić. Po kilku krokach słyszysz – „chcę na rączki", „weź mnie na barana". Nawet jeśli maluch nie waży dużo, noszenie go i prowadzenie wózka do wygodnych nie należy. Dlaczego? W wielu przypadkach to nie o rzeczywiste zmęczenie dziecka chodzi ale o nudę podczas przemarszu. Wystarczy, że pojawi się coś atrakcyjnego i problem marudzenia ustępuje. Jak sobie radzić? Najwyższa pora, aby zabrać ze sobą na spacer: Rowerek – z takim sprzętem nawet najnudniejszy spacer może zamienić się w fantastyczną wyprawę. Z rowerkiem biegowym poradzi sobie nawet dwulatek. Starsze dzieci polubią spacery z hulajnogą. Samodzielnie chodzącemu roczniakowi spacerowanie umilą pchacze lub zabawki na sznurku - ich ciągnięcie odwróci uwagę od dłuższej trasy czy bolących nóżek. Znajomego rodzica z dzieckiem – towarzystwo rówieśnika odwraca uwagę od wszelkich bolączek. Czytaj też: Dzieci się brudzą, bo mają ku temu ważne powody Jak wychować koleżeńskie dziecko? Gdy dziecko nie słucha rodziców 6 metod wychowawczych, które nie działają
Czasami bycie mamą jest tak trudne, że chce się powiedzieć …
Myśli młodej mamy bywają zaskakujące, ale przecież ona też jest tylko człowiekiem. Oto, co czasem chciałoby się powiedzieć dziecku, ale nigdy się tego nie zrobi.
Niech płacze: wyrośnie na szczęśliwego człowieka!
Boimy się dziecięcego płaczu i nieraz złościmy się, gdy nasze dzieci płaczą. Tymczasem umiejętność wypłakania smutku to cenny dar. Nie zabierajmy im go.
Kiedy moje dzieci płakały: na spacerze, w sklepie, w autobusie – zawsze czułam lekkie zawstydzenie. Albo dobrze: wcale nie takie lekkie, tylko nawet spore. Nie za nich, ale za siebie. Płaczą? To znaczy, że: a) jestem złą mamą, bo coś im zrobiłam złego b) jestem złą mamą, bo nie umiem ich uspokoić. Zresztą w domu wcale nie było lepiej. Kiedy płacz moich dzieci się przedłużał, kiedy wybuchał (moim zdaniem!) bez powodu, kiedy był za głośny, zbyt jęczący, piskliwy itd., to też nie umiałam go znieść. Aż w końcu dostałam nauczkę i to od najbardziej płaczliwego człowieka, jakiego znam. – Mamo, dziś Wiktoria płakała cały dzień, bo jej pies zdechł – Nina wróciła ze szkoły ze smutną nowiną. – I wszyscy mówili jej: "nie płacz, nie płacz", a tylko ja jej broniłam. – …? Jak to: broniłaś? – Normalnie. Głaskałam ją i mówiłam: "Nie słuchaj ich. Płacz. Każdy czasem musi sobie popłakać". I chociaż podobno w złym tonie jest chwalić się własnym dzieckiem, to jednak tu nie mam wyjścia. Moja mała płaczliwa Ninka sama doszła do tego, o czym psycholodzy mówią w swoich mądrych artykułach, a o czym my – rodzice tych zbuntowanych dwulatków, wrzeszczących trzylatków, jękliwych czterolatków i innych płaczących ...latków – zapominamy. Że czasem każdy powinien sobie popłakać. Czemu dzieci (i dorośli!) płaczą? Bo to zdrowe i pożyteczne. Zanim zaczniesz krytykować dziecięcą skłonność do płaczu, najpierw poznaj te ważne fakty: 1. Łzy naprawdę oczyszczają. Razem ze łzami są wydalane szkodliwe substancje, które powstają w organizmie pod wpływem stresu (udowodnił to m.in. doktor biochemii William H. Frey II z Uniwersytetu w Minnesocie, ekspert od choroby Alzheimera). Są badania, które pokazują, że płacz paradoksalnie chroni przed depresją i nerwicami! 2. Płacz jest ważnym sposobem porozumiewania się. Kiedy akceptujemy dziecięcy płacz, to tak, jakbyśmy mu mówili: "Chcę wiedzieć, kiedy potrzebujesz mojego wsparcia". Kiedy zabierzemy maluchowi tę ważną metodę komunikacji, dużo gorzej będzie mu w dorosłym życiu okazywać emocje – a to znaczy, że dużo trudniej będzie mu zbudować relacje z innymi ludźmi. Także ze swoimi dziećmi. 3. Płacz oznacza, że dziecko czuje się bezpiecznie. W domach dziecka dzieci rzadko płaczą. Ale chyba nie wierzysz, że są szczęśliwsze albo lepiej rozwinięte emocjonalnie od twojego małego płaczusia? Czytaj także: Co robić, gdy dziecko mnie złości? – wywiad z psycholożką
Radość, lęk, złość – to tylko niektóre emocje, jakie odczuwa dziecko. Maluch musi się nauczyć, jak je wyrażać i jak sobie z nimi radzić. To wcale nie jest dla niego łatwe, na szczęście możesz mu w tym pomóc.
Choć jest taki mały, odczuwa zadowolenie, lęk i złość tak samo jak ty. Przez kilka kolejnych lat twoje dziecko będzie nieustannie uczyło się, jak radzić sobie z emocjami, a ty powinnaś je w tym wspierać. Aby robić to w odpowiedni sposób, warto najpierw dowiedzieć się, jak przebiega rozwój emocjonalny dziecka. Emocje niemowlaka U noworodka możesz zaobserwować właściwie dwa najbardziej podstawowe stany emocjonalne – zadowolenie i niezadowolenie. Maluch jest zadowolony, a więc spokojny, gdy ma pełny brzuszek, suchą pieluszkę i jest wyspany. Niezadowolenie wyraża natomiast poprzez płacz w sytuacji, gdy jest głodny, domaga się zmiany pieluszki lub czuje się zagrożony, bo nie widzi mamy. Przynajmniej jedną z przyczyn niezadowolenia możesz łatwo wyeliminować. Mowa oczywiście o mokrej pieluszce. Niezwykle ważny jest bardzo chłonny wkład obecny we wszystkich pieluszkach Dada – pozwala on na utrzymanie pupy malucha suchej przez wiele godzin. Jedną z rzeczy, na którą większość mam czeka z niecierpliwością, jest pierwszy uśmiech malucha. Ten świadomy, będący wyrazem pozytywnych emocji możesz zobaczyć ok. 6.-8. tygodnia życia dziecka. Pamiętaj, że od teraz maluch bardzo uważnie cię obserwuje i naśladuje twoją mimikę. Uśmiech może być więc także odpowiedzią na twój uśmiech, a grymas – kopią twojego wyrazu twarzy. Ok. 3 miesiąca niemowlę okazuje już zainteresowanie i ciekawość np. na widok nowej zabawki, ale także smutek czy irytację, gdy jest ignorowane lub nie otrzymało tego, czego się domagało. 6-miesięczny maluch reaguje ożywieniem na widok rzeczy, które mu się podobają, i grymasem twarzy czy płaczem, gdy czuje lęk. Roczny maluch może już zacząć przejawiać upór i niezależność. Gdy będzie chciał iść bez twojej pomocy, zdecydowanym ruchem odepchnie twoją rękę, a jeśli mu na to nie pozwolisz, zareaguje krzykiem i niezadowoleniem. Pamiętaj, że dla dziecka w tym wieku liczy się tu i teraz. Jeśli zatem chce coś dostać, tłumaczenia, że otrzyma to za chwilę nie zdadzą się na nic. Niespełnione pragnienia wywołują frustrację, którą maluch bez skrępowania okazuje. Zbuntowany dwulatek Gdy twoje pociecha zdmuchnie dwie świeczki na urodzinowym torcie, czeka cię bunt dwulatka. Osobowość dziecka intensywnie się teraz kształtuje, maluch odkrywa granice między „ja” i „nie-ja”, sprawdza swoje reakcje emocjonalne i testuje, jak wytrzymali są rodzice. Jego emocje są bardzo intensywne, a siła reakcji – często niewspółmierna do danej sytuacji. Nie martw się – to całkowicie normalne. W tym czasie powinnaś szczególnie wspierać dziecko – rozmawiaj z nim o tym, co czuje i co wywołało dany stan. Nie staraj się na siłę narzucać dziecku pozytywnych emocji, nie mów: „Wydaje ci się, że jesteś zły, wszystko jest dobrze”. Zaakceptuj uczucia dziecka i wspólnie zastanówcie się, co można zrobić, by je zmienić. A przede wszystkim – dawaj przykład. Dziecko to bardzo dobry obserwator. Jeśli zauważy, że ty, gdy jesteś zła, krzyczysz i tupiesz – będzie zachowywało się tak samo. Stateczny przedszkolak Dziecko w wieku przedszkolnym coraz lepiej potrafi radzić sobie ze swoimi emocjami. W większości potrafi już je nazwać, co ułatwia mu zakomunikowanie ich innym. Ponieważ maluch funkcjonuje w grupach rówieśniczych – czy to na podwórku czy w przedszkolu – stara się bardziej nad sobą panować, a także dostrzega skutki, jakie mogą przynieść zbyt gwałtownie wyrażone emocje: np. jeśli jestem zły i uderzę kolegę, on się na mnie obrazi, a mama będzie się gniewać. Takie myślenie skłania do szukania innych sposobów wyrażania emocji. Oczywiście czasem emocje jednak biorą górę i kolega zarobi jednak łopatką w głowę. W takiej sytuacji nie krzycz od razu na dziecko i nie strasz karą – postaraj się z nim porozmawiać. Zapytaj, dlaczego tak postąpił, co go tak bardzo zdenerwowało, jak się teraz czuje i jak – jego zdaniem – czuje się kolega. Taka rozmowa skłoni malucha do refleksji nad swoim zachowaniem, a dzięki temu następnym razem być może uda mu się zapanować nad gniewem. Zajrzyj też na: www.dada.pl.
Dzieci brudzą się, bo mają ku temu ważne powody. Jakie?
Szczęśliwe dzieci to brudne dzieci – to zdanie każdy słyszał nie raz. I choć wielu rodziców bierze je sobie do serca, czasem nasza wytrzymałość się kończy. Czy rzeczywiście mamy pozwalać na wszystko i chodzić ze szczęśliwym, ale wiecznie umorusanym maluchem? Sprawdź, dlaczego dzieci po prostu nie mogą być czyste.
Dlaczego zależy nam, by dzieci były czyste? Bo boimy się, że na brudnych rękach osiądą miliony zarazków, od których tylko krok do groźnej choroby. Bo martwimy się, że maluch przyzwyczai się do brudzenia i wyrośnie na abnegata, który nie wie, co to schludny wygląd. Bo nie chcemy, żeby inni myśleli o nas źle, widząc naszą umorusaną córcię lub ubłoconego synka. I pewnie można by przytoczyć jeszcze kilka powodów. Ale zamiast je mnożyć i stresować się wyglądem dziecka, które wraca z placu zabaw, zamiast obawiać się, co pomyśli teściowa lub pedantyczna sąsiadka na widok twojego malca w zabłoconych bucikach, warto pamiętać, że (a nawet o tym głośno mówić): dzieci wychowywane w skrajnej czystości wcale nie są zdrowsze (sterylne środowisko sprzyja rozwojowi alergii). maluchy nie brudzą się na złość dorosłym lub dlatego, że je źle wychowujesz, tylko dlatego, że mają ku temu ważne powody. Oto te najważniejsze, do których dołączyliśmy kilka praktycznych rad. Dziecko brudzi się, bo jest mniej sprawne Zasadnicza różnica między dorosłymi a dziećmi polega na tym, że my wszystko umiemy (no prawie wszystko), a dzieci nie umieją nic albo bardzo niewiele. Wszystkiego uczą się od początku. Mają nieporadne ręce, mało skoordynowane ruchy, często coś rozlewają, rozsypują, w coś wdeptują, przewracają się i ślizgają, co - jak wiadomo - odbija się na ich wyglądzie. Tak, ale: Jeśli często zwraca się dziecku uwagę, że się czymś oblało, w coś weszło, można zahamować jego ciekawość świata. Maluch zamiast dziarsko podejmować różne działania, będzie nieśmiało siedział w kącie, w obawie, że się pobrudzi. Polecamy: 27 pomysłów na zabawy dla dzieci Brudząc się, dziecko może się czego nauczyć Małe dzieci poznają świat wszystkimi zmysłami, nie tylko patrząc i słuchając jak uczeń w szkole, ale także dotykając, liżąc, wąchając. Gdy niemowlę grzebie rękami w talerzu, nie chce nabałaganić ani zrobić mamie na złość, tylko sprawdza, porównuje, smakuje, by zapamiętać, co jest twarde i wymaga gryzienia, a co puszyste i łatwo rozpada się w rączkach, co chropowate a co gładkie i śliskie. Nie ma szans, by nauczyło się czegokolwiek, pozostając czyste. Tak, ale: Pozwalaj małemu dziecku jeść rękami, to dobry sposób na rozbudzenie apetytu. Przy okazji zwracaj uwagę, jak jedzą starsze dzieci, np. w restauracji. Pochwal, gdy maluch trafia łyżeczką do buzi, gdy uda mu się ze zwykłego kubka pić bez rozlewania. I własnym przykładem pokazuj, jak powinno się jeść. Za jakiś czas epokę jedzenia palcami zastąpić czas naśladowania mamy i taty – we wszystkim. Brudzenie sprawia dzieciom wielką frajdę Najlepsze zabawy to te, podczas których można się mocno pobrudzić – lepienie kotletów z błota, chlapanie w kałuży, chodzenie na czworakach po ogródku. Dotykanie czegoś, co jest zimne, np. woda w kałuży, papkowate – tak jak błoto albo śliskie jak mokry butwiejący patyk to dla dzieci ciekawe, wręcz ekscytujące doznania. Ty wzdrygasz się na myśl o grzęźnięciu po kostki w gliniastej ziemi, a maluch aż piszczy z radości, gdy na spacerze błoto plaska pod butami, a najlepiej pod gołymi stopami. Tak, ale: Pozwól dziecku brudzić się, nie zapominając o jego bezpieczeństwie. Z daleka omijaj piaskownice, które są kocią i psią toaletą. Jeśli maluch chce raczkować po trawniku, sprawdź, czy nie ma tam ostrych kamieni czy szkła. Czytaj też: Piasek, woda, błotko - 3 najlepsze zabawy na plażę Dziecko nie widzi nic złego w tym, że jest brudne Zarazki, choroby, wirusy - to dla małego dziecka czysta abstrakcja. Jego dość ograniczona wiedza o świecie nie przeszkadza mu wyciągnąć błyszczący kapsel prosto ze śmietnika, próbować karmy z kociej miski czy całować psa prosto w pysk. Tak, ale: Szanując dziecięce prawo do swobodnej zabawy, nie musisz pozwalać na wszystko: przypominaj, o myciu rąk przed posiłkiem, konieczności zmiany ubranka na czyste, gdy wychodzicie na spacer, o tym, że nie wkłada się kamieni do buzi. W trudnych chwilach staraj się odwracać uwagę dziecka od kałuż, błota czy innych pasjonujących je spraw i staraj się zainteresować czym innym. Jedno jest pewne - nie będzie łatwo, ale jest też drugi pewnik – z upodobania do brudzenia się w końcu kiedyś się wyrasta. Trzymamy kciuki za Waszą wytrzymałość. Czytaj też: Jak karać i nagradzać dziecko - radzi psycholog
Jak być szczęśliwą mamą zbuntowanego dwulatka?
To nie jest poradnik, jak przetrwać ze zbuntowanym dwulatkiem, ale jak być szczęśliwą mamą dwulatka, nawet zbuntowanego!
Czytałaś już miliony rad, jak przetrwać ze zbuntowanym dwulatkiem, jak mu pomóc, sposoby na dziecięcą histerię itp. Czy cały drugi rok życia ma być jedynie okresem przetrwania i oczekiwania na zdmuchnięcie trzeciej świeczki na torcie? A co z buntem trzylatka, czterolatka? Żyj chwilą! Nie czekaj, aż "trudny okres" minie, tylko naucz się cieszyć każdym etapem macierzyństwa. Uwielbiam być mamą zbuntowanego dwulatka! - Każdy dzień macierzyństwa jest dla mnie spełnieniem. Każdy moment spędzony z dzieckiem daje mi radość. - Brzmi ładnie, ale jest wierutnym kłamstwem. Są dni, kiedy mamy dość. Przy kolejnym płaczu dziecka lub trzeciej, piątej, czy dziesiątej histerii, mamy ochotę wybiec z domu i uciec jak najdalej. Nie robimy tego, bo kochamy nasze dzieci, a do miłości wszystko się zaczyna. Macierzyństwo to nie tylko rola kobiety, ale codzienna ciężka praca. Postaraj się ją polubić jak każdą inną pracę. Gdy złościsz się na szefa, nie krzyczysz na niego, nawet gdy jest młodszy i chudszy niż ty. Nieraz jesteś przytłoczona problemami w obliczu, których stawia cię twój dwulatek. Rozwiązanie jest prostsze, niż myślisz – pokochaj to, co robisz. Wykonuj najdrobniejsze zadania, codzienne czynności z pasją. Kochaj swoje dziecko z całym jego zapleczem emocji. Przecież emocje nie są dobre czy złe. One po prostu wyrażają nasze uczucie. Możesz zwyczajnie podnieś dziecko z podłogi podczas kolejnej histerii lub podnosząc je pomyśleć: "Dziękuję za czas spędzony z moim dzieckiem. Ten radosny i ten rozkrzyczany.". Nie zwracaj uwagi na innych. To, że twoje dziecko płacze nie czyni cię złą matką. Nasza złość przeważnie wynika z poczucia bezradności. Zapewne potrzebujesz odpoczynku, ale nie zawsze możesz sobie na niego pozwolić. Spróbuj więc zacząć od siebie: głęboki oddech i szybkie przypomnienie jednej wspaniałej rzeczy, którą dało ci macierzyństwo. Złap ją w pamięci i z tą myślą w głowie i pod powiekami podejdź do swojego dziecka. Dzieci są jak gąbki, chłoną od nas wszystko włącznie z emocjami. Twój spokój i miłość może nie uczyni cudów i nie zmieni twojego rozhisteryzowanego dziecka w posłusznego aniołka, ale przy najmniej będzie balsamem dla twojej duszy, ukojeniem nerwów i małym krokiem do szczęścia. Może pierwszym, ale na pewno nie ostatnim. Szczęśliwe mamy wyolbrzymiają dobro Dostrzegaj i wyolbrzymiaj dobro! Zamiast myśleć: "To już 10 histeria tego dnia!", przypomnij sobie, ile fajnych rzeczy zrobiło już twoje dziecko dzisiejszego dnia. Chwal je! Zobacz, jakie jest dumne, gdy tak do niego mówisz. Czy nie czujesz się od razu lepiej? Pomóż odnaleźć dziecku radość, która gdzieś mu się na chwilę zapodziała, a z pewnością podzieli się nią z tobą. Z natury mamy skłonność do wyszukiwania i wyolbrzymiania złych rzeczy - spróbuj inaczej. Jeśli będziesz szukać w dziecku dobra, to z pewnością je znajdziesz. Spróbuj wyobrazić sobie, że widzisz w swoim dziecku same dobro (nawet wtedy, gdy wpada w histerię stojąc w sklepowej kolejce). Co się stanie, jeśli zaczniesz myśleć w ten sposób? Pamiętaj, że tylko od ciebie zależy, czy świat widziany twoimi oczami będzie czarny, czy pełen barw. Po pierwsze ja! Nawet jeśli nie leciałaś samolotem, pewnie słyszałaś o zasadzie w nim obowiązującej: "Najpierw załóż maskę tlenową sobie, a później dziecku", inaczej nie pomożesz nikomu – włącznie ze sobą! Nie często zdarza nam się słyszeć przyzwolenie na zajęcie się najpierw sobą. Szkoda, bo wszyscy wiedzą, że szczęśliwa matka, to szczęśliwe dziecko. Przestań więc zaniedbywać siebie i swoje potrzeby. "Kobiety od zawsze bagatelizują własne potrzeby i ignorują swój ból. Nieustannie stosujemy wobec siebie inna miarę. Stawiamy siebie na ostatnim miejscu. Nikogo nie traktujemy tak fatalnie jak siebie. Jak to zmienić? (...) Po pierwsze daj sobie zgodę na to. Niech to będzie oficjalne pozwolenie na to, by lepiej o siebie zadbać. Sama musisz się o siebie zatroszczyć – to ty za to odpowiadasz, nikt inny" - podpowiada Regina Brett w swojej książce "Jesteś cudem". Zobacz też: 5 rzeczy, które szczęśliwe mamy robią inaczej
Nie potrafi usiedzieć w miejscu ani na niczym się skupić. Jest niegrzeczne, biega, hałasuje, myszkuje po wszystkich kątach. Nie słucha, urządza awantury, nabija sobie guzy. Jak sobie radzić z takim dzieckiem?
Nieznośne dziecko – na jego temat wszyscy wokół mają coś do powiedzenia. "To na pewno ADHD" – mądrzy się koleżanka. "A gdzie tam, Jaś to po prostu żywe srebro, jak jego ojciec" – uspokaja babcia. "Diabeł wcielony! Trzeba mu przetrzepać skórę!" – mruczy pod nosem sąsiad. Co robić, by choć trochę okiełznać nieznośnego malca? Zapytaliśmy o to Beatę Chrzanowską, psychologa dziecięcego. Polecamy także: Twoje dziecko nie jest niegrzeczne, gdy... Przyjrzyj się dziecku. Może ma powód, by być niegrzeczne? Gdy dziecko zaczyna rozrabiać, np. wspinać się regał w supermarkecie, zastanów się dlaczego to robi. Nudzi się? Chce dotknąć czerwonej miski na najwyższej półce? Zwrócić na siebie twoją uwagę? Znając odpowiedź na to pytanie (uprzedzamy: nie zawsze łatwo ją odnaleźć) będziesz mogła odpowiednio zareagować: np. przydzielić mu Bardzo Ważne Zadanie, które odwróci jego uwagę od regału albo podpowiedzieć, jak ma się zachować ("Jeśli chcesz coś zobaczyć z bliska, powiedz mi, pomogę ci"). Nie ulegaj, jeśli złym zachowaniem chce na tobie coś wymusić, np. kupienie słodyczy. Jeśli to zrobisz, przy następnej okazji czeka cię powtórka. Przyjrzyj się jego rówieśnikom. Większość dzieci rozrabia! W zasadzie nie powinno się porównywać dzieci, ale... Jeśli uważnie przyjrzysz się grupie rozbrykanych maluchów, możesz dojść do wniosku, że ... wszystkie dzieci są niegrzeczne, a twoje dziecko nie wyróżnia się niczym szczególnym. –To zupełnie normalne, gdy dwu-, trzylatek się buntuje i "walczy" z rodzicami, jest w pięciu miejscach naraz, czasem pobije się z kolegą o najlepsze wiaderko, niekiedy urządza sceny w sklepie, sprawdza, co jest w szufladach, wierci się przy stole, biega, chce wejść na każdy murek i każdy krawężnik – mówi Beata Chrzanowska, psycholog dziecięcy. Przeczytaj także: ADHD czy złe zachowanie? Przyjrzyj się ... sobie. Może za dużo oczekujesz? Zdarza się, że zwyczajne, ruchliwe dziecko, wydaje się rodzicom niegrzeczne, bo ma inny niż oni temperament. – Tacy spokojni, mało energiczni rodzice oczekują, że podczas spaceru ich pociecha będzie szła grzecznie za rączkę, a potem posiedzi przy nich na ławce w parku. Mało który maluch jest w stanie sprostać takim wymaganiom! – mówi psycholog. Uporządkuj dzień To ważne w przypadku każdego dziecka bez wyjątku, jednak maluch z dużym temperamentem i kłopotami z koncentracją, w chaosie zupełnie się gubi. Pamiętaj o stałych porach posiłków, kąpieli itd. Pozwól dziecku się wyszaleć Dziecko musi dać upust rozsadzającej je energii, dlatego każdego dnia (a nie tylko w weekendy i to pod warunkiem, że świeci słońce) musi mieć gdzie pobiegać i poskakać. Jeśli pogoda jest brzydka i podwórko nie wchodzi w grę, zabierz je do sali zabaw albo na basen, urządź mu domowy tor przeszkód z poduszek itd albo chociaż pozwól poskakać po sofie albo potańczyć w rytm skocznej muzyki. A najlepiej zrób to razem z nim. Wprowadź jasne zasady Dziecko musi wiedzieć, co wolno, a czego nie. I trzeba mu to jasno powiedzieć, zamiast zakładać, że to oczywiste. – Dwu- albo nawet trzylatek może nie mieć pojęcia (bo niby skąd?), że nie wolno bić, krzyczeć, wybiegać na jezdnię albo grzebać w torebce mamy. To my, rodzice, musimy go tego nauczyć – mówi psycholog. Mów konkretnie, np. "Nie biegaj", "Mówi ciszej". Dziecko nie wie, co to znaczy "Bądź grzeczny". Nie licz na to, że dziecko z marszu zacznie przestrzegać reguł, bo nie zacznie na pewno. Bądź konsekwentna i powtarzaj nakazy i zakazy do skutku i jednocześnie chwal właściwe zachowania . Skup się na dziecku Zamiast je uspokajać, napominać i strofować niegrzeczne dziecko, pobaw się z nim, porozmawiaj albo poproś je o pomoc, np., w zrobieniu kolacji. Nabrudzi i nachlapie, ale będzie szczęśliwe, że robi coś ciekawego, ty będziesz wiedziała gdzie jest i co robi. W tym czasie z pewnością nie ściągnie sobie na głowę regału z książkami. Nie bij, nie dawaj klapsów W bitym dziecku (każdym, nie tylko tym aktywnym) narasta poczucie krzywdy, a to budzi złość i jeszcze gorsze zachowanie. Sprawdź, czego bicie uczy dzieci (video) Nie zasypuj dziecka zabawkami Nadmiar zabawek sprawia, że trudno się skupić: malec miota się od misia do wywrotki, od wywrotki do klocków itd. Nie spuszczaj malca z oka Aktywny, nieposłuszny malec może narobić sobie poważnych kłopotów. Staraj się przewidywać ewentualne zagrożenia. Jeśli trzeba, idź do psychologa Dajesz z siebie wszystko, a mimo to kompletnie sobie nie radzisz? Nie czekaj aż wszystko samo się jakoś ułoży, szkoda czasu i nerwów. Idź do specjalisty. - Czasem wystarczy jedna rozmowa, by sytuacja zmieniła się na lepsze – mówi Beata Chrzanowska. – Zdarza się na przykład tak, że dziecko zachowuje się źle, bo w domu każdy mówi mu co innego: mama swoje, tato swoje, babcia swoje itd. Dziecko nie wie, kogo ma słuchać, więc robi co mu się żywnie podoba. Z taką sytuacją można sobie poradzić niemal od ręki, wystarczy ustalić zasady. Niestety nie zawsze problem da się rozwiązać szybko, jednak nawet regularne wizyty u psychologa są lepszym rozwiązaniem niż nieustanna wojna domowa. Polecamy także: Co to znaczy "grzeczne dziecko"? Wywiad z Supernianią
Duże zakupy z małym dzieckiem, zwłaszcza zbuntowanym dwulatkiem, to sport ekstremalny. Jak je sobie ułatwić?
Zakupy z dzieckiem są trudne i niego, i dla nas, rodziców. Przerażająco wysokie wąwozy wypchanych regałów, las ludzkich nóg, koszmarne dźwięki z megafonów, a do tego nadjeżdżające znienacka wózki-giganty... Mniej więcej tak się czuje dwulatek w supermarkecie. My też nie mamy lekko: dziecko marudzi, niecierpliwi się, bywa, że urządza przedstawienie, a my - zgrzani i zmęczeni - marzymy o tym, by mieć co najmniej dwie dodatkowe ręce. Byłoby cudownie, gdyby na czas dużych zakupów można było zostawić dziecko pod opieką babci czy niani. Co robić, jeśli jednak nie możemy sobie pozwolić na taki luksus? Jak reagować, gdy zbuntowany dwulatek zaczyna się awanturować? Ustal z dzieckiem, co mu wolno w sklepie Ono naprawdę nie musi tego wiedzieć. Nie mów "Bądź grzeczny" to dla niego nic nie znaczy. Mów konkretnie: np. "Nie biegaj." Spróbuj się z dzieckiem dogadać Ustalcie, że po sprawnie i szybko zrobionych zakupach sprawicie sobie jakąś przyjemność, np. obejrzycie zwierzątka w sklepie zoologicznym. Nie pakuj się w kłopoty Bierz pod uwagę możliwości dziecka: ono naprawdę nudzi się w sklepie i naprawdę jest zmęczone, gdy zakupy trwają zbyt długo. Jeśli wiesz, że twój dwulatek fatalnie znosi długie rajdy między sklepowymi regałami, staraj się skrócić zakupy do minimum. Staraj się nie zabierać go do sklepu, gdy jest zmęczony, rozdrażniony albo głodny. Jeśli to możliwe, wybieraj pory, gdy w sklepie nie ma tłumu (a więc przedpołudnia w dni powszednie). Zadbaj o komfort dziecka Jeśli na dworze jest chłodno, pamiętaj, by po wejściu do sklepu zdjąć dziecku czapkę i rozpiąć kurtkę. Zapobiegaj awanturom w sklepie Gdy dziecko zaczyna rozrabiać, np. wspinać się regał w supermarkecie, zastanów się dlaczego to robi. Nudzi się? Chce dotknąć czerwonego kubka na najwyższej półce? Zwrócić na siebie twoją uwagę? Znając odpowiedź na to pytanie (uprzedzamy: nie zawsze łatwo ją odnaleźć) będzie ci łatwiej odpowiednio zareagować: np. podpowiedzieć dziecku, jak ma się zachować ("Jeśli chcesz coś zobaczyć z bliska, powiedz mi, pomogę ci"). Przynajmniej części awantur unikniesz dzięki odwracaniu uwagi ("O! Zobacz! Wielka żółta miska! Mamy podobną i możemy wykąpać w niej lalkę") czy rzuceniu ciekawej propozycji ("Sprawdzisz czy twojemu misiowi nie jest gorąco ?" Przeczytaj także: 12 tricków, które ułatwiają życie rodzicom Staraj się nad sobą panować Nie udało się uniknąć awantury? Malec kładzie się na podłogę, tupie, krzyczy jak opętany, słowem wyskakuje ze skóry, by zmusić cię do kupienia tego, co sobie upatrzył? Trudno, bywa. Totypowe zachowanie zbuntowanego dwulatka. Trzymaj nerwy na wodzy. Gdy malec urządza przedstawienie, weź głęboki oddech albo policz do dziesięciu (to naprawdę pomaga) i pomyśl, że właśnie uczy się niezależności, która pozwoli mu w przyszłości uniknąć wielu poważnych tarapatów (np. będzie potrafił powiedzieć "nie" kolegom namawiającym go do czegoś złego). Nie szarp się z dzieckiem. Przeczekaj. Przeczytaj także: 8 sposobów na atak histerii u dziecka Nie krzycz na dziecko Jedyny efekt, jaki zdołasz osiągnąć będzie taki, że dziecko zacznie krzyczeć jeszcze głosniej, a tłum wokół was będzie gęstniał z sekundy na sekundę. W końcu darmowy spektakl to nie lada gratka. Mów jasno i zwięźle. Proste komunikaty typu "Nie wolno krzyczeć" działają skuteczniej niż długie wywody albo zrzędzenie. Przeczytaj także: Gdy puszczają nerwy. Jak okiełzać emocje Nie ulegaj dziecku dla świętego spokoju Zbuntowany dwulatek jest mądry i potrafi wyciągać wnioski. Jeśli dzięki jęczeniu albo awanturze uda mu się osiągnąć zamierzony cel (np. wymusić zakup batonika), będzie próbował tej sztuczki jeszcze wiele razy. Co zrobisz, jeśli zażąda, żebyś kupiła mu ochroniarza albo stojak na słodycze? Jeżeli przekona się, że nic w ten sposób nie wskóra, po kilku próbach da sobie spokój. Uważaj, by dziecko nie zrobiło sobie krzywdy Rozzłoszczony albo rozbrykany malec może zrobić sobie krzywdę. Uważaj, by nie wbiegł komuś pod wózek z zakupami, nie zrzucił sobie na głowę szklanek ze sklepowej półki, nie dobrał się do pudełka z tabletkami do zmywarki itd. Jeśli wozisz go w wózku z zakupami, pilnuj, by nie robił akrobatycznych sztuczek, które mogą skończyć się upadkiem na podłogę. Obejrzyj film: Bunt dwulatka
Rozwój dziecka do 2. roku życia - najważniejsze etapy
Drugi rok życia to czas odrywania się od maminej spódnicy i okres intensywnej nauki mowy. Przeczytaj, jak i kiedy dziecko zdobywa kolejne umiejętności.
Twoje dziecko skończyło 1. rok życia. Przez ten czas wiele się wydarzyło: z bezradnego, piszczącego maleństwa wyrósł mały człowiek, który potrafi sam wstawać, bawić się i samodzielnie poruszać. A przed nim kolejne fascynujące etapy rozwoju - zaczną się skoki rozwojowe w 2. roku życia! Co umie roczne dziecko? Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Kalendarz rozwoju niemowlaka Czytaj więcej W drugim roku życia dziecko coraz więcej potrafi! Jego rączki stają się sprawniejsze, umie włożyć przedmiot do pudełka, próbuje zdejmować ubranie, pije z kubka, podejmuje nieporadne próby posługiwania się łyżeczką, czyli uczy się samodzielnego jedzenia. Coraz lepiej cię rozumie – potrafi wskazać przedmioty, które chce dostać. Możliwe, że używa już dwóch zrozumiałych słów. Jest ciekawe świata. Chce wszystko obejrzeć, wszystkiego dotknąć, posmakować, zdaje się być w ciągłym ruchu! Sprawdź: Zabawy edukacyjne dla dwulatka. Rozwój w 2. roku dziecka: 14.-16. miesiąc Dziecko zaczyna samo chodzić. Możliwe, że potrafi schylić się i podnieść przedmiot. Niektóre dzieci usiłują już wspinać się po schodach. Sporo rozumie, świadomie mówi „mama” i „tata”, wykonuje proste polecenia, wymawia od 3 do 6 słów. Daje do zrozumienia, czego pragnie, np. ciągnie mamę do kuchni i wskazuje ulubiony kubeczek, gdy chce pić. Świetną zabawą jest opróżnianie szaf, szuflad, schowków – i nie sposób nakłonić go, by pochował wyrzucone rzeczy. To dla niego ważna lekcja poznawcza, a tłumaczenie, że bałagani, na razie nie przynosi skutku. Rozwój w drugim roku dziecka: 17.-19. miesiąc Dziecko sprawnie naśladuje zabawy (koci, koci łapci, pa-pa, tany-tany). Jeśli dasz mu kartkę i kredki, bazgra z zapałem. Coraz sprawniej się porusza – wspina się na meble, może nawet kopie piłkę! Pije z kubeczka, buduje wieże z dwóch klocków, „karmi” lalę. Być może zaczyna mówić tzn. łączy słowa w proste zdania. Coraz więcej rozumie. Potrafi naśladować dorosłych i symbolicznie używa zabawek (klocek to samochodzik, patyczek to lala). Jak wspierać rozwój mowy dwulatka - radzi logopeda: View Ediplayer on the source website Rozwój w drugim roku dziecka: 20.-21. miesiąc Dzielne dziecko potrafi wchodzić i schodzić po schodach, nazywa 2 lub 3 części ciała (np. nosek, oko, ucho), myje i wyciera ręce. Posługuje się łyżką, próbuje używać widelca, łączy wyrazy, rzuca piłką na wysokość rąk, coraz lepiej mówi i częściowo jest rozumiany. Sprawdź: 5 dowodów, że dwulatek rozwija się prawidłowo. [CMS_PAGE_BREAK] Rozwój w drugim roku dziecka: 22.-24. miesiąc Dziecko dwuletnie umie samodzielnie się rozebrać. Potrafi kopnąć do przodu piłkę, składa słowa w proste zdania, zna i pokazuje 5 części ciała, rozpoznaje 4 przedmioty na obrazku. Nazywa obrazki przedstawiające niektóre zwierzęta i przedmioty. Rozwój dziecka po 2. urodzinach Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Kalendarz rozwoju dziecka Czytaj więcej Dwulatek jest bardzo ruchliwy i coraz bystrzejszy. Umie wchodzić i schodzić ze schodów, kopać i rzucać piłkę, biega, chodzi do tyłu. Potrafi podnieść zabawkę, ciągnąć ją za sobą i jednocześnie iść. Porusza się w rytm muzyki. W tym wieku większość dzieci jest już gotowa do nauki korzystania z korzystania z nocnika w dzień, choć część wystawia cierpliwość rodziców na próbę jeszcze przez kilka miesięcy. Na trzykołowym rowerku malec odpycha się nogami. Pije samodzielnie z kubeczka, je łyżeczką. Umie otworzyć drzwi zamknięte na klamkę, buduje wieże z około 6 klocków. Rysuje kreski. Radzi sobie z prostymi układankami, lubi zabawy plasteliną, piaskiem, przelewa wodę z jednego naczynia w drugie. Chwyta coraz drobniejsze przedmioty i podaje je na zawołanie, pomaga przy ubieraniu. O sobie dziecko mówi po imieniu, w trzeciej osobie. Coraz lepiej skupia uwagę podczas oglądania książeczek – przewraca strony, zwierzątka kojarzy z wydawanymi przez nie odgłosami, wskazuje na obrazkach znane przedmioty, odpowiednio je nazywając. Chętnie słucha piosenek i rymowanek, próbuje nawet sam śpiewać. Dwulatek rozumie i tworzy kilkuwyrazowe zdania. Używa około 50 słów i zaczyna zadawać proste pytania. Rozwija się poczucie humoru – dziecko śmieje się przy zabawnych wierszykach, wygłupach mamy, potrafi pojąć absurdalność sytuacji (kapeć na głowie, itp.). Maluch uczy się teraz rozumienia podstawowych pojęć (większe – mniejsze, dłuższe – krótsze), używa wyobraźni w zabawie. Co ważne, rozpoczęte zadanie coraz częściej kontynuuje do końca. Uwielbia zabawy wymagające wyobraźni (w królewny, rycerzy), naśladuje zachowania rodziców. Zobacz też: Bunt dwulatka - teoria kontra praktyka Sprawdź, ile snu potrzebują dzieci w różnym wieku Ile powinno ważyć 2-letnie dziecko?
6 rzeczy, których nie wiesz o dziecięcej histerii
Kiedy dziecko wpada w histerię, rodzice często czują się bezsilni. Jest kilka rzeczy, które powinniście o niej wiedzieć.
Gdy puszczają nerwy... Jak okiełznać emocje?
Nie ma co się czarować: nasze słodkie maleństwa dają nam czasem popalić. Choć wskoczylibyśmy za nimi w ogień, od czasu do czasu doprowadzają nas do szewskiej pasji. Co robić?
Złość nie jest niczym złym, pod warunkiem, że nie towarzyszy nam nieustannie i nie pozwalamy jej przejąć nad sobą kontroli. Kiedy młode mamy złoszczą się najczęściej i co mogą wtedy zrobić? Za chwilę stracę nad sobą kontrolę... Staraj się zapanować nad sobą, zanim złość osiągnie apogeum, bo wtedy będzie ci znacznie trudniej. Gniew zaślepia, sprawia, że można zrobić coś, czego się długo żałuje. Odsuń się od malca. Jeśli masz z kim zostawić dziecko, wyjdź na chwilę do drugiego pokoju albo na spacer, wyżal się koleżance itp. Włóż ręce do kieszeni. To, że trzeba czasem tupnąć nogą nie oznacza, że można pójść na całość i dać dziecku klapsa. Ugryź się w język. Słowa także mogą ranić. Nigdy nie mów dziecku rzeczy godzących w jego poczucie własnej wartości ("Ty niezdaro", "Jesteś okropny" itd.). Policz do dziesięciu i... umyj twarz chłodną wodą, weź kilka głębokich oddechów. Gdy ochłoniesz, przyjrzyj się swoim uczuciom. Spróbuj się zorientować, w jakich sytuacjach wściekasz się najczęściej i co tak naprawdę doprowadza cię do takiego stanu. Może jesteś wyczerpana, znudzona siedzeniem w domu albo się czegoś boisz? Gdy wiadomo, w czym rzecz, łatwiej zmierzyć się z problemem. UWAGA! Jeśli złość ogarnia cię coraz częściej, a ty nie wiesz dlaczego tak się dzieje, rozważ wizytę u psychologa. Po co się męczyć, skoro problem da się rozwiązać? Coś ze mną nie tak, skoro złoszczę się na własne dziecko? Nie obwiniaj się. Jeśli to teściowa zwraca ci uwagę, to pewnie już zapomniała, jak to jest być młodą mamą. Nie zaprzeczaj własnym uczuciom... Złość nie jest niczym złym, nie ma więc sensu udawać, że nie istnieje. Nieustanny trening robienia dobrej miny do zlej gry to nieporozumienie: tłumione uczucia lubią się kumulować i wcześniej czy później wydostają się na powierzchnię. Jeśli jesteś zła, bo malec opluł marchewką ścianę, nie udawaj, że wszystko jest OK. ...ale nie daj się ponieść złości. Fakt, że się złościsz, nie oznacza, że możesz stracić nad sobą panowanie. Powiedz dziecku: "Nie lubię, gdy tak robisz" . Nawet jeśli jest zbyt małe, by zrozumieć, wyczuje, że w czym rzecz. Niemowlęciu powinno wystarczyć krótkie i stanowcze "Nie!". Staraj się nie krzyczeć i nie przejmować drobiazgami. Dzieci brudzą, dokazują i hałasują, więc lepiej to zaakceptować i powoli je "cywilizować", niż żyć w nieustannej frustracji. Syn wszystko niszy, ostatnio moje nowe buty. Mam już tego dość Spróbuj złapać dystans. Co się stało, to się nie odstanie. Dobrze, że nie zjadł sznurówek, bo zamiast się złościć, drżałabyś ze strachu w szpitalnej izbie przyjęć. Wprowadź jasne zasady. Dziecko nie musi wiedzieć, że nie wolno ruszać butów, płyt, komputera itd. Trzeba mu to jasno powiedzieć. Staraj się jednak, by zakazów nie było zbyt wiele, bo dziecku trudno będzie zapamiętać całą listę. Schowaj cenne rzeczy. Sam zakaz wystarczy. Maluszkowi trudno okiełznać ciekawość i chęć eksperymentowania. Lepiej więc nie wodzić go na pokuszenie i usunąć z "pola rażenia" co cenniejsze przedmioty. Dzięki temu można uniknąć nie tylko strat, ale także nieustannej szarpaniny ("Oddaj to!", "To moja komórka") i wielu niebezpieczeństw (połknięcie drobnej monety czy zapięcia od broszki może się naprawdę źle skończyć). Uśmiechnij się. Z wielu rzeczy, które teraz cię denerwują (np. z czekoladowego graffiti na ścianie) i tak będziesz się kiedyś śmiała. Możesz zacząć już dziś. ZOBACZ TEŻ: Zła matka? Nie! Po prostu prawdziwa [CMS_PAGE_BREAK] Mam wrażenie, że syn zna tylko jedno słowo: NIE! Spróbuj zrozumieć dziecko. Twój synek – jak każdy człowiek – ma prawo do własnych uczyć, także tych negatywnych. Wyraża je tak jak potrafi: tupiąc, protestując, spychając ze stołu talerz z zupą. Chce wszystko robić po swojemu, ale niewiele wie o świecie i nie mówi na tyle dobrze, by dokładnie wyjaśnić, co mu nie pasuje. Pamiętaj, że bunt i wieczne "nie" to naturalny etap rozwoju. Dzięki niemu dziecko uczy się niezależności. Córka urządza przedstawienia w supermarkecie Postaw się w sytuacji dziecka. Ono prawdopodobnie też nie znosi zakupów. Wiadomo: tłum, kilometry półek, kolejki do kasy... Jeśli możesz, nie zabieraj go do sklepu. W każdym razie nie rób tego, gdy jest zmęczona i głodna, a ty masz mało czasu i padasz z nóg ze zmęczenia. Zapobiegaj kłopotom. Jeśli musisz wybrać się do sklepu z dzieckiem, staraj się , by mała się nie nudziło. Daj mu do potrzymania torebkę płatków śniadaniowych, pokaż coś ciekawego, zrób śmieszną minę itd. Staraj się nie przejmować „publicznością”. Gdy dojdzie do awantury, staraj się nie skupiać na tym, co sądzą o niej świadkowie. Ci co znają życie i mają dobrą pamięć myślą prawdopodobnie "Zupełnie jak mój Kazik, gdy był w wieku tej małej". Nawrzeszczałam na córkę tak, że się przeraziła. Czuję się podle Nie obwiniaj się. Każdego czasem ponosi, a ty nie jesteś przecież ze stali. Nie ma co płakać nad rozlanym mlekiem. Przeproś dziecko (mały człowiek także zasługuje na szacunek), przytul je i staraj się, by sytuacja się nie powtórzyła. Nie kajaj się w nieskończoność i nie zalewaj łzami, bo maluszek może się przestraszyć jeszcze bardziej. ZOBACZ TEŻ: Bycie mamą – najtrudniejsza i najlepsza praca pod słońcem!
7 sposobów na poskromienie buntu dwulatka
Oto praktyczna instrukcja postępowania z dwuletnim buntownikiem.
Jak poradzić sobie z buntem dwulatka? Co robić, gdy dziecko wybucha płaczem, krzyczy, rzuca się na ziemię? Sprawdź porady pediatry.
Dzieci 2-letnie często przejawiają typowe objawy buntu - ten bunt rodzice będą obserwować przez następnych kilka lat. Jak sobie radzić z buntem dwulatka? Po pierwsze, zapobiegać. Jeśli rodzice znają swoje dziecko, jeśli wiedzą, że dana sytuacja może doprowadzić do konfliktu, mogą spróbować do niej nie dopuścić, np. poprzez zmianę obiektu zainteresowania dziecka. Jeżeli zaś dziecko znajduje się w sytuacji, w której nie może zrobić sobie krzywdy, lepiej jego krzyku czy złości nie nagradzać większym zainteresowaniem, bo w ten sposób takie zachowanie dziecka utrwalałoby się. Jeśli więc 2-3-latek rzuca się na podłogę i krzyczy, należy to zignorować. Problemem jest, gdy dziecko znajduje się w sytuacji potencjalnie dla niego groźnej, np. rzuca się na ziemię na przejściu dla pieszych. Wtedy oczywiście trzeba zareagować i pokazać, że dziecko nie jest jeszcze w pełni samodzielne - złapać, ograniczyć ruchy. Dzięki temu dziecko nauczy się, że w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa jego bunt dwulatka nie tylko nie będzie nagradzany, ale może się też spotkać z przykrymi konsekwencjami. Konsekwencje powinny być bezpośrednio związane z konkretnym zachowaniem dziecka, nie może to być kara odroczona. Zbuntowanemu dwulatkowi warto dawać wybór, ale nie powinien to być wybór pomiędzy: zjem a nie zjem, ubiorę się a nie ubiorę się. Raczej: zjem marchewkę albo zjem jabłuszko, założę czerwony sweterek albo zielony sweterek. W ten sposób można uniknąć sytuacji konfliktowych, a jednocześnie sprawić, że dziecko będzie się czuło ważne. Sprawdź, jak być szczęśliwą mamą zbuntowanego dwulatka? Film powstał we współpracy z Centrum Medycznym
Bunt dwulatka to etap w rozwoju dziecka. Łatwo powiedzieć, gorzej przeżyć. Bo co zrobić, gdy w słodkie maleństwo wstąpi diabeł? Jak sobie poradzić z humorami malucha?
Ataki histerii w sklepie, bo mama nie chce kupić batonika albo zdalnie sterowanego samochodu (takiego dla nastolatków). Napady złości, że trzeba już wracać z placu zabaw do domu. Rozpaczliwy płacz, gdy tata postanawia założyć dziecku czapkę. Znasz to? Jeśli jeszcze nie, to – niestety – poznasz. Mamę dwulatka czeka bowiem trudny okres. Ale nie martw się, ten czas nie będzie trwał wiecznie. Spójrz na rodziców trzylatków. Uśmiechają się, prawda? Znaczy: da się przeżyć. A z naszymi radami stanie się to o wiele prostsze: i dla ciebie, i dla twojego małego buntownika. KROK 1 Popatrz z pozycji dziecka Usiądź na podłodze, pozwiedzaj na kolanach mieszkanie… Prawda, że z tej perspektywy świat wygląda zupełnie inaczej? Niełatwo dosięgnąć misia umieszczonego wysoko na półce. Aby powiedzieć coś do dorosłych, trzeba zadrzeć głowę do góry, a później czasem boli od tego szyja. Tu na dole nawet pachnie trochę inaczej, bo np. w misce kota leży od kilku godzin kawałek surowej ryby albo na podłodze wysycha plama po rozlanym mleku. Ciekawemu wszystkiego dwulatkowi niewiele brakuje do rozdrażnienia czy rozzłoszczenia się – wystarczy, że nie dosięgnie zabawki z półki lub czuje nieprzyjemny zapach. Ale to nie oznacza, że nadszedł czas, by chodzić przed malcem na paluszkach i robić wszystko, byle tylko nie wyprowadzić go z równowagi. W ten sposób można wychować małego tyrana, a nie dziecko (a później dorosłego), które radzi sobie z emocjami. Jednak ułatwienie kilkulatkowi życia, np. poprzez postawienie ulubionych zabawek na wyciągnięcie ręki czy sprzątnięcie resztek posiłku zwierzaka, pomoże, a to przecież nic wielkiego. KROK 2 Zorganizuj czas i miejsce Każdy dzień dwulatka powinien być w miarę przewidywalny. Stałe pory wstawania, drzemki, posiłków, kąpieli, a nawet spacerów – to wszystko daje malcowi poczucie bezpieczeństwa. Jeśli szkrab wie, co go za chwilę czeka, łatwiej mu zachować spokój. Jeśli sama masz trudności ze stałym rytmem dnia, rób wieczorem plany. Będziesz miała poczucie kontroli, więc staniesz się spokojniejsza (a wtedy nie wyprowadzi cię z równowagi krzyk malucha). Poza tym plany dają przekonanie, że czegoś naprawdę chcemy („Idziemy na plac zabaw, a nie do parku”). Jest szansa, że smyk, widząc twoją pewność, bez marudzenia pomaszeruje w stronę huśtawek. Dobra organizacja powinna dotyczyć nie tylko czasu, ale także miejsca. Kilkanaście zabawek na podłodze na pewno wywoła płacz u dwulatka. No bo w co tu się bawić? [CMS_PAGE_BREAK] KROK 3 Uprzedzaj wydarzenia W sklepie dziecko może czuć się oszołomione. Tyle tam zabawek, książek, czekoladek... Maluch łapie pierwszą lepszą rzecz, która mu się spodoba, i upiera się, by zabrać ją do domu. A wtedy... awantura gotowa! Jeśli jednak przed wejściem do sklepu uprzedzisz dziecko, co możesz mu kupić (albo że dziś nie kupisz mu niczego, bo masz wyliczone pieniądze na zakupy), to przygotujesz je na to, co za chwilę nastąpi. Wtedy jest większa szansa, że nie będzie biegać wokół wszystkich półek, tylko pójdzie prosto do tej, na której leży obiecana przez ciebie rzecz. Podobnie postępuj w każdej sytuacji, która często wznieca bunt szkraba. Na przykład umów się z nim, że może obejrzeć bajkę, ale tylko jedną. No i oczywiście zawsze rób tak, jak powiedziałaś. KROK 4 Nie daj dużego wyboru Twój maluch ma dopiero dwa lata – postawiony przed wyborem, jakie rajstopy ma dziś włożyć, nie potrafi go dokonać. Podobnie dzieje się, gdy ma zbyt dużo propozycji zabaw. Nie wie, czy sięgnąć po klocki, zacząć oglądać książkę, czy poturlać piłkę. A stąd już niedaleka droga do zdenerwowania. Stawianie dwulatka w sytuacji dużego wyboru nie jest więc gestem wyrozumiałości, tylko utrudnianiem życia dziecku i sobie. Jeśli chcesz dać już malcowi jakiś wybór, ogranicz go do dwóch rzeczy. KROK 5 Nie bierz tego do siebie Dziecko uparcie zabiera z półki pilota i włącza telewizor. Ty wyłączasz, a ono włącza. I tak w kółko. Myślisz: „Ciągle robi mi na złość. Nie wytrzymam tego”. Tymczasem smyk wcale nie jest złośliwy, nie działa przeciwko tobie. Po prostu założył sobie, że włączy telewizor i nie bierze pod uwagę twojego zdania. Nie przejmuje się tobą, bo jeszcze tego nie potrafi. Dopiero się uczy. Jeśli powiesz sobie, że dziecko jedynie wykonuje to, co sobie zamierzyło, łatwiej ci będzie opanować negatywne emocje. A bez nich ze spokojem będziesz mogła wyjaśnić, że skoro nie oglądacie telewizji, to trzeba wyłączyć odbiornik i odłożyć pilota. [CMS_PAGE_BREAK] KROK 6 Postaraj się zachować spokój Maluch leży na podłodze i krzyczy wniebogłosy. Ogarnia cię wściekłość („Jak można tak się zachowywać? Zaraz mu pokażę!”). STOP! Atak histerii malca to nie twoja wina. I absolutnie nie dowodzi, że nie potrafisz wychować swojego dziecka. Weź się zatem w garść. Z was dwojga to przecież ty jesteś dorosła i chyba lepiej radzisz sobie z panowaniem nad sobą, prawda? Więc zachowaj spokój, ale dziecku nie ustępuj, byle tylko szybciej się uspokoiło. Twoje opanowanie pomoże smykowi wrócić do równowagi, a konsekwencja sprawi, że malec coraz rzadziej będzie reagował histerią. No bo po co robić takie sceny, skoro mama i tak nie ustąpi? KROK 7 Nie zwracaj uwagi na innych Kiedy dziecko dostaje histerii w miejscu publicznym, trudno zachować zimną krew. Bo co pomyślą inni? A jeśli stwierdzą, że zrobiłaś mu krzywdę? Cóż... Niech uważają cię za wyrodną matkę. Czy każdemu musisz się podobać? Zachowaj więc spokój i nie odpowiadaj na uwagi innych ludzi. Za chwilę pójdą w swoją stronę, a ty zostaniesz ze swoim malcem. To jemu jesteś potrzebna! A co ze złym zachowaniem? Jeśli malec nie będzie przestrzegał zasad, musi ponieść konsekwencje. Jaki sposób będzie najwłaściwszy? Krzesełko grzecznościowe. Sadzasz na nim malucha na określoną ilość minut (na tyle, ile lat ma dziecko + 1 minuta). Wcześniej powinnaś powiedzieć smykowi, za co spotkała go kara (np. „Uderzyłeś mnie, więc teraz musisz posiedzieć na krzesełku“). Ważne jest, by dziecko przestrzegało kary (nawet jeśli kilka razy musiałabyś przyprowadzać je na miejsce). Odebranie przywileju. Może np. tego dnia nie oglądać dobranocki. Ale uwaga: lepiej nie odbierać przywileju długoterminowo, np. na tydzień, bo to zbyt surowa kara. Maluch po tygodniu zakazu już nawet nie bardzo pamięta, za co on jest. [CMS_PAGE_BREAK] Jeśli tracisz panowanie... Nawet najbardziej cierpliwa mama wobec dziecięcej histerii może stać się kłębkiem nerwów. A to nie służy maluchowi. Co zrobić, aby nie dać się zwariować? Na początek weź głęboki oddech i policz do dziesięciu (i więcej), a później: - nie bij. Nawet mały klaps to uczenie agresji. - nie szantażuj ani nie strasz. Dziecko wierzy ci, gdy słyszy: „Przestanę cię kochać, jeśli będziesz niegrzeczny“. Może też uwierzyć, że chcesz oddać je np. dziadowi. - nie przyklejaj „łatki“. Zamiast mówić: „Jesteś niegrzeczny“ (malec może ci uwierzyć i potwierdzić to swoim zachowaniem), powiedz: „To było niegrzeczne“. - wyjdź z domu. Gdy dziecko dało ci do wiwatu, po prostu wyjdź, kiedy przyjdzie twój mąż czy opiekunka. Świeże powietrze, spacer, chwila samotności – to pozwoli ci poukładać myśli i odpocząć. - korzystaj z pomocy innych osób. Dzięki temu chociaż przez chwilę będziesz mogła pomyśleć o czymś innym niż humor twojego malucha. - - uprość, co możesz. Np. rób tygodniowe zakupy – nie będziesz z dzieckiem codziennie w sklepie i smyk nie będzie się złościł, że znów nie kupiłaś mu lizaka.
Jak sobie poradzić ze zbuntowanym dwulatkiem? 7 praktycznych rad
Dziecko krzyczy, jakby ktoś obdzierał je ze skóry, tylko dlatego, że chcesz wyjść na spacer lub odmawiasz kupna batona? Nie poddawaj się. Walcz. Tylko mądrzej niż maluch! Są na to całkiem niezłe sposoby.
Z twoim dzieckiem wszystko jest w porządku! Napady złości i ataki histerii w drugim i trzecim roku życia są czymś normalnym. To istotny etap w rozwoju malucha. Mówiąc „nie”, protestując, walcząc o to, żeby pójść w prawo, a nie w lewo, dzieci uczą się niezależności. Wrzeszczą, tupią i płaczą, bo nie potrafią przekazać słowami tego, co im się kłębi w głowie. Na szczęście bunt nie trwa wiecznie. Poza tym twoje dziecko musi się nauczyć, co wolno, a czego nie. Pomóż mu w tym. 1. Wymusza płaczem i tupaniem Bywa, że rzuca się na podłogę: uderza w nią pięściami, a czasem nawet głową. Najczęściej robi to w sklepie albo w innym publicznym miejscu, co sprawia, że masz ochotę zapaść się pod ziemię. ➜ Dlaczego tak się zachowuje? Maluchy są niecierpliwe i mają alergię na słowo „nie”. Jeśli coś im się podoba, chcą to mieć natychmiast (nawet jeśli jest to sklepowy regał z proszkami do prania lub żywy dzidziuś w wózku). To jednak nie znaczy, że trzeba im ulegać, zwłaszcza że czasem robią to również dlatego, żeby się z nami podroczyć albo sprawdzić, jak daleko mogą się posunąć. ➜ Co możesz zrobić? Nie masz zbyt dużego pola manewru, tłumaczenie dziecku czegokolwiek w tym momencie nie ma sensu – i tak nic do niego nie dotrze. Czekaj, aż atak furii minie, i uważaj, by maluch nie zrobił sobie krzywdy. Przytul go, a jeśli na to nie pozwala, bądź obok. Jeśli to możliwe, weź go na ręce i zabierz w spokojniejsze miejsce (np. tam, gdzie jest mniej ludzi). Jeśli nie, nie denerwuj się i puszczaj mimo uszu uwagi „publiczności”. Gdy malec się uspokoi, wytłumacz mu, że nie wolno się tak zachowywać. Zobacz też: Czy dwulatek może iść do przedszkola? Rozmowa z ekspertem 2. Szarpie się i wyrywa na ulicy Chce wbiec na jezdnię, ucieka, wyrywa się, gdy trzymasz go za rękę, dostaje ataku furii, gdy chcesz wejść z nim na pocztę (a nie np. do apteki). ➜ Dlaczego tak się zachowuje? Z tych samych przyczyn, o których była mowa wcześniej. Malec może rozrabiać również dlatego, że grzeczne chodzenie za rękę po prostu go nudzi. Zdarza się także, że wyrywa się, bo trudno mu za tobą nadążyć albo jest zmęczony, a co za tym idzie – rozdrażniony. ➜ Co możesz zrobić? Zwolnij. Trzymaj malca mocno za rękę (będzie ci wygodniej, jeśli zamiast torebki zsuwającej się wiecznie z ramienia będziesz mieć plecaczek albo torbę przewieszaną na ukos przez ramię) i wytłumacz mu (w spokojnej chwili), dlaczego nie możesz go puścić. Jeśli płacze i krzyczy, zatrzymaj się i poczekaj, aż ochłonie (chyba że jesteście na środku ulicy, wtedy nie ma wyjścia – weź go na ręce i zanieś na chodnik). I jeszcze jedno: pozwól maluszkowi wyszaleć się w bezpiecznym miejscu, np. w parku czy na ogrodzonym placu zabaw. [CMS_PAGE_BREAK] 3. Bije, kopie, gryzie A także popycha, szarpie za włosy lub ubranie, strąca okulary, słowem: zachowuje się agresywnie wobec ciebie albo innych osób. ➜ Dlaczego tak się zachowuje? Dzieci są impulsywne i dążą do celu wszystkimi dostępnymi sposobami. Nie wiedzą jeszcze, że bijąc itd., sprawiają innym ból albo przykrość. A nawet jeśli wiedzą, to nie potrafią się jeszcze kontrolować. Muszą się przecież tego nauczyć. ➜ Co możesz zrobić? Nie wolno ci zgadzać się na takie zachowanie (ani ulegać pod jego wpływem), bo będzie się powtarzało coraz częściej. Powiedz stanowczo: „Nie wolno bić/szarpać”. Jeśli maluch nie reaguje, przytrzymaj go, złap go za rękę, wynieś z piaskownicy... Gdy ochłonie, wytłumacz, dlaczego nie wolno robić takich rzeczy („Nie wolno bić, bo to boli”). Naucz go przepraszać. Zobacz też: 4 łatwe kroki, jak bez płaczu zakończyć zabawę 4. Nie chce wyjść na spacer A potem nie chce wrócić z podwórka do domu. I tak w kółko. Nie poprzestaje na „nie”. Zapiera się, łapie za futrynę, płacze, itd. Efekt jest taki, że toczycie nieustanną walkę, a każda czynność zajmuje wam mnóstwo czasu. ➜ Dlaczego tak się zachowuje? Wszystko przez potrzebę niezależności. Dziecko chce decydować o sprawach, które go dotyczą, i trudno mu dostosować się do ograniczeń. ➜ Co możesz zrobić? Spróbuj odwrócić jego uwagę. Gdy nie chce wyjść na spacer, zapytaj: „Zabierzemy misia na plac zabaw?” – pewnie połknie haczyk. Staraj się stawiać sprawę w taki sposób, by duma buntownika nie ucierpiała. Zamiast: „Idziemy się kąpać”, mów: „Wybierzemy zabawki do kąpieli”. Możesz też wykorzystać to, że dzieci lubią zabawne rytuały. Mój synek uwielbiał np. tupać w drodze do łazienki. Więc tupaliśmy... 5. Żelazne zasady Nie ma uniwersalnych sposobów na uspokojenie histeryzującego dziecka. Każde jest inne, więc to, co działa w wypadku jednego, może jeszcze bardziej rozzłościć inne. Warto jednak pamiętać, że: Maluchowi nie wolno pozwalać na wszystko, ale też nie ma sensu wszystkiego mu zabraniać. Twoja złość w niczym nie pomoże. Gdy masz ochotę stłuc malca na kwaśne jabłko, weź głęboki oddech i postaraj się go zrozumieć. Jemu też jest źle! Do dziecka trzeba mówić jasno i zwięźle. Proste komunikaty typu: „Nie wolno bić, kopać, krzyczeć”, działają skuteczniej niż długie wywody. Lepiej zapobiegać. Staraj się nie dopuszczać do wybuchów złości. Gdy widzisz, że coś się święci, odwróć uwagę malca albo go rozśmiesz. Unikaj kłopotów. Wybieranie się na zakupy w chwili, gdy masz mało czasu, a dziecko jest zmęczone lub rozdrażnione, to najprostszy przepis na awanturę. Pamiętaj, że najlepsze są pochwała i nagroda. Chwal za każdą sytuację, w której maluch zachował się, jak należy. Zobacz też: 3 proste zabawy logopedyczne dla dwulatka
Bunt dwulatka – 7 sposobów na nieznośne zachowanie dziecka
Buntu dwulatka nie sposób przegapić. Jego objawy potrafią w końcu wyprowadzić z równowagi każdego rodzica, jednak jest to normalny i bardzo ważny etap w rozwoju każdego dziecka. Są jednak sposoby na nieznośnego malucha! Poznaj je i śmiało wykorzystuj na co dzień. Będzie łatwiej.
Mówiąc "NIE", protestując, dziecko uczy się niezależności, a to istotny etap w rozwoju dziecka. Pamiętaj, że maluch słowami jeszcze nie zawsze potrafi wyrazić tego, co chce. Ten pierwszy bunt - bunt dwulatka (następny będzie w okresie dojrzewania) przypada między 18. a 26. miesiącem życia, ale nie są to sztywne granice. Napady złości i ataki histerii w drugim i trzecim roku życia są czymś absolutnie normalnym i potrzebnym. Tylko jak to przetrwać i poskromić malucha? Jest kilka sposobów: Uzbrój się w cierpliwość Nie pozwalaj na wszystko Daj wybór Zamień „nie wolno” na „wolno” Nie rozkazuj małemu buntownikowi Stawiaj dziecku rozsądne granice Czasem ustąp Rozpoznaj bunt dwulatka i... uzbrój się w cierpliwość Pierwsze objawy będą związane z codziennymi czynnościami, które mogłaś do tej pory spokojnie wykonywać przy dziecku. Złość może pojawić się przy zdejmowaniu piżamy, ubieraniu kurtki, czy kąpaniu. Jeśli dziecko do tej pory lubiło te czynności, teraz mogą okazać się trudne do wykonania. Większość rodziców skarży się, że: dziecko pokazuje „charakterek”, próbuje rządzi. Zawołaj swojego dwulatka, a pobiegnie w przeciwną stronę; poproś, by włożył skarpetkę do szuflady, a on raczej wyrzuci całą jej zawartość; powiedz, że nie wolno bić psa, a biedny zwierzak zarobi jeszcze kopniaka. dwulatek używa wciąż słowa „nie” – wydaje się, że maluch nie potrafi powiedzieć nic innego. Odpowiada „nie” na prośby, polecenia, zakazy. zbuntowane dziecko wrzeszczy wniebogłosy, gdy nie dostanie tego, czego chce. Albo bije. I płacze ze złości, gdy nie udaje mu się osiągnąć tego, co sobie założyło. Straszne? Czasami tak, ale... bardzo potrzebne. Nie pozwalaj na wszystko zbuntowanemu dziecku Mówiąc „nie” dziecko odkrywa, że może o sobie decydować oraz wywoływać rozmaite zdarzenia. Okres buntu jest więc bardzo ważny z punktu widzenia kształtowania się tożsamości dziecka, jego poczucia własnego „ja”. Właśnie teraz kształtuje się malucha poczucie własnej wartości i sprawczości. Dziecko uczy się o sobie bardzo ważnej rzeczy – „mogę wpływać na rzeczywistość” lub „nie mam wpływu na to, co się ze mną dzieje”. Od postępowania rodziców w dużej mierze zależy, która postawa zapisze się w jego scenariuszu na życie. Ta faza ma jeszcze jedno wytłumaczenie – dziecko testuje twój autorytet, sprawdza granice w jakich może się poruszać. Jeśli rodzice pozwalają mu na wszystko, mogą wychować małego tyrana. Z drugiej strony – tłumiąc dziecięcą niezależność, zaszczepiają w nim przekonanie, że nie ma kontroli nad tym, co go w życiu spotyka. Jak więc poradzić sobie z buntem dwulatka, dając mu nie zbędną odrobinę wolności? Zobacz też: Twoje dziecko nie jest niegrzeczne, gdy... Nawet zbuntowanemu dwulatkowi dawaj wybór Zamiast namawiać: „Zjedz serek” lub pytać: „Czy chcesz serek?”, daj dziecku wybór: „Chcesz serek waniliowy czy wiśniowy?). Zamiast powiedzieć: „Idziemy teraz umyć rączki”, zaproponuj: „Wolisz umyć rączki w kuchni czy w łazience?”. Na tak postawione pytanie trudno odpowiedzieć „nie”, ale jest i ważniejsza konsekwencja – dając dziecku jak najwięcej okazji do podejmowania decyzji, pokażesz mu, że ma kontrolę nad swoim życiem, a tym samym ograniczysz potrzebę buntu. Zamień „nie wolno” na „wolno” Zamiast cały czas wszystkiego zabraniać, pokaż dziecku, co mu wolno. Gdy mały artysta robi freski na ścianie, daj mu papier i powiedz: „Rysujemy na karteczce. Tu można narysować pięknego konika. Albo kotka. Wolisz konika czy kotka?”. Spróbuj też lżej podchodzić do złego zachowania dziecka i jego humory rozładowywać przez zabawę – sprawdź, jak codziennie leczysz swoje dziecko śmiechem. Nie rozkazuj małemu buntownikowi Nikt nie lubi słuchać rozkazów, a zbuntowany dwulatek szczególnie. Można wykorzystać tę jego przekorę i gdy dziecko nie chce wracać do domu ze spaceru, pomachać mu ręką na pożegnanie mówiąc: „Dobrze, to ty zostań, a ja idę”. A zamiast polecenia: „Natychmiast usiądź na krzesełku”, lepiej powiedzieć: „Ciekawe, czy umiesz sam usiąść na tym krzesełku” lub: „Obiadek już gotowy. Ciekawe, gdzie my teraz usiądziemy”. Dziecko, które tak bardzo chce być teraz niezależne, chętnie wykaże się inicjatywą i... samo usiądzie. Stawiaj dziecku rozsądne granice Nie ma wychowania bez stawiania granic. Rozsądne stawianie granic pokazuje dziecku, czego się od niego oczekuje, a to tak naprawdę daje mu poczucie bezpieczeństwa. Pokazuje, że dorosły panuje nad sytuacją. Pod warunkiem jednak, że ograniczenia i zasady nie będą zbyt restrykcyjne i że dziecko będzie w stanie ich przestrzegać (np. dwulatek nie będzie umiał utrzymać porządku w pokoju, nie kręcić się przy jedzeniu, nie biegać, nie krzyczeć itd.). Ustąp czasem zbuntowanemu dwulatkowi „Twoje” nie zawsze musi być na wierzchu. Jeśli sprawa nie jest zbyt ważna, możesz czasem ustąpić dziecku. Twój autorytet wcale na tym nie ucierpi. Ale nie rób tego, gdy dziecko bardzo głośno już krzyczy, tupie ze złości nogami, rzuca się po podłodze w sklepie, bo wtedy nauczy się, że wystarczy tylko zrobić porządną awanturę, żeby wygrać. Dobra wiadomość jest taka, że maluch wkrótce z buntownika zmieni się ponownie w pogodne dziecko, a ty zamiast na jego zachowaniu, skupisz się na tym, jak wspomagać jego rozwój, by wychować małego geniusza... Zobacz film, w którym pediatra radzi, jak uporać się ze zbuntowanym dwulatkiem:
Może się zdarzyć w sklepie, w domu, u znajomych. Objawia się krzykiem, płaczem, kopaniem... Co wtedy robić? Krzyczeć? Zignorować? Wszystko zależy od sytuacji.
Złość, jej napady, są normalnym zjawiskiem u małych dzieci. Mówiąc „nie”, próbując postawić na swoim, uczą się niezależności i poznają reguły rządzące światem. A że krzyczą przy tym, jakby je ktoś obdzierał ze skóry? Robią to, bo nie potrafią jeszcze przekazać słowami kłębiących się w nich emocji. Co robić, gdy dziecko rozpoczyna swój występ? Jakich błędów się wystrzegać? Awantura w sklepie Malec płacze, tupie, kładzie się na podłodze, a w dodatku krzyczy jak opętany. Krótko mówiąc, wyłazi ze skóry, by zmusić cię do kupienia tego, co sobie upatrzył. • Ulegasz dla świętego spokoju. Dziecko prawdopodobnie natychmiast się uspokaja. Jest szczęśliwe, bo dostało to, czego chciało. Ty oddychasz z ulgą, jednak nie jesteś zadowolona – dobrze wiesz, że w ten sposób sama na siebie zastawiłaś sidła. Bo malec wyciągnie wnioski. Skoro tak łatwo udało mu się osiągnąć cel, będzie próbował tej sztuczki jeszcze wiele razy. I to przy każdej nadarzającej się okazji. • Krzyczysz, dajesz klapsa. Malec wrzeszczy coraz głośniej, ty jesteś coraz bardziej wściekła, a tłum wokół gęstnieje z minuty na minutę – w końcu darmowy spektakl to nie lada gratka. Purpurowa ze wstydu wynosisz wierzgające dziecko ze sklepu. To nie wszystko. Traktowany w ten sposób maluch nie uczy się sam kontrolować, a więc sytuacje tego rodzaju powtarzają się coraz częściej. Co gorsza, bierze z ciebie przykład i stosuje przemoc wobec słabszych od siebie, np. w piaskownicy. • Spokojnie czekasz, aż atak furii minie. Uważasz jedynie, by malec nie zrobił sobie albo komuś krzywdy. Jeśli nie ma innego wyjścia, bierzesz smyka na ręce i wynosisz w bezpieczne miejsce. Gdy emocje opadną, tłumaczysz, co można, a czego nie wolno robić w sklepie. Możesz także bawić się z nim w zakupy, a przed wyjściem umówić się, na co może liczyć (np. udane zakupy = oglądanie rybek w sklepie). Jak to działa? No cóż, łatwo nie jest, zwłaszcza jeśli wokół masz „doradców” („Ja bym takiemu skórę przetrzepał”). Jednak to najlepsze rozwiązanie. Z czasem dziecko dochodzi do wniosku, że krzykiem nie da się niczego zdziałać, a w dodatku można stracić (awantura = nici z rybek). Nie! Nie!! Nieeee!!! Maluch nie chce pić mleka z różowego kubka, odmawia założenia żółtej koszulki, dostaje histerii na widok spodni w kratkę, upiera się, by w ciepły dzień wyjść w zimowej kurtce z kapturem. • Zgadzasz się na to, czego żąda. Wyciągasz z kosza na brudy sztruksy, przeszukujesz dom w poszukiwaniu dżinsów (bo zmienił zdanie), zgadzasz się na kurtkę… Efekt? Dziecko gubi się w chaosie, który samo stworzyło. Jest rozdrażnione, traci poczucie bezpieczeństwa. Tobie coraz trudniej zapanować nad sytuacją (i nerwami). • Zmuszasz malca, by zrobił to, co każesz. W efekcie dziecko ma poczucie, że kompletnie nie liczysz się z jego zdaniem. Rozpoczyna walkę o władzę: robi ci na złość, naśladuje twoje zachowanie – staje się apodyktyczne wobec innych. Może być również tak, że czując twoją ogromną przewagę, staje się bierne i przestaje mu na czymkolwiek zależeć. • Dajesz dziecku wybór. Pytasz: „Który kubeczek wolisz – żółty czy ten z żyrafą?”. Malec skupia się na podejmowaniu decyzji, a że jest jeszcze mały, często zapomina o opcji „nie chcę żadnego”. Czuje się traktowany poważnie – pozwolono mu podjąć samodzielną decyzję. Nie zadziałało? Od czego masz poczucie humoru! Gdy zaczniesz zakładać jego but na własną stopę (albo ucho), dziecko prawdopodobnie wybuchnie śmiechem albo zechce ci pomóc (bo wie, gdzie bucik powinien się znaleźć). Sprawdzają się też zabawne rodzinne rytuały. Maluch chętniej pójdzie do łazienki umyć zęby, jeśli po drodze będziecie tupać jak stado hipopotamów. Pamiętaj jednak, że nie ma cudownego sposobu na „nie” dwulatka. To jego specjalność! [CMS_PAGE_BREAK] Nie słyszy zakazu Maluszek dobiera się do twojego laptopa, grzebie w torebce babci, upiera się, by wsypać do wanny proszek do prania… Twoje „nie wolno!” nie robi na nim wrażenia: forsuje swoje z szelmowskim uśmiechem czy nawet krzykiem. • Ustępujesz (dla świętego spokoju). Skutki – jak w poprzedniej sytuacji. Smyk traci poczucie bezpieczeństwa, jest coraz bardziej zagubiony i nieposłuszny. • Szarpiesz się z dzieckiem, wyrywasz mu z ręki torebkę czy proszek. Efekt identyczny jak w poprzedniej sytuacji. To znaczy, że maluszek uczy się, że rozwiązania siłowe są w porządku (a także najskuteczniejsze), pod warunkiem oczywiście, że jest się silniejszym od przeciwnika. • Mówisz stanowczo: „Nie wolno tego robić”. Powtarzasz zakaz aż do skutku (czasem nawet wiele razy), a jeśli to nie pomaga, przytrzymujesz malca albo spokojnie wyjmujesz mu przedmiot z rąk. Nasza rada: ciekawość maluszków jest nieokiełznana, dlatego to, co nie powinno wpaść w ręce dziecka, trzymaj pod kluczem lub poza zasięgiem jego wzroku. Dwulatki uwielbiają naśladować dorosłych, więc jeśli smyk upodobał sobie coś konkretnego, np. komputer, spraw mu podobną zabawkę. Nie musi być ze sklepu. Zepsuty kalkulator lepiej sprawdzi się jako laptop niż „wszystkomający” gadżet za ciężkie pieniądze. Pamiętaj, że dzieci często upierają się przy czymś, by zwrócić na siebie uwagę. Zamiast skupiać się na złym zachowaniu, lepiej je zignorować i zaproponować jakieś ciekawe zajęcie. Bije, kopie, gryzie A także popycha, ciągnie za włosy, strąca okulary, na podwórku sypie piaskiem oraz wyrywa innym dzieciom wszystkie zabawki. • Nie reagujesz. Innym rodzicom tłumaczysz, że to przecież tylko dziecko. Skutki: malec dowiaduje się, że może sobie pozwalać na wszystko („Skoro mama mi nie zabrania, to znaczy, że wszystko jest w porządku”). W przyszłości boleśnie przekona się, że wcale tak nie jest. Tyle że im będzie starszy, tym trudniej będzie mu się z tym pogodzić. No i zdąży dorobić się kiepskiej opinii. • „Oddajesz”. Dajesz klapsa, pociągasz za włosy, pokazujesz dziecku, jak to jest, gdy pada się ofiarą czyjejś agresji. Skutki? Odpowiadając agresją na agresję, nie nauczysz dziecka niczego dobrego. Dasz mu do zrozumienia, że rozwiązania siłowe są właściwe, tyle że lepiej nie podskakiwać silniejszym. • Mówisz stanowczym tonem: „Nie wolno tego robić”. Jeśli trzeba, przytrzymujesz malca, ale nie szarpiesz go. Gdy ochłonie, tłumaczysz mu, dlaczego nie wolno tak się zachowywać („Nie wolno tego robić, bo to boli”). Próbujesz też dowiedzieć się, co było przyczyną agresji. Podpowiadasz, jak można sobie radzić w podobnych sytuacjach bez bicia („Jeśli chcesz czyjeś wiaderko, poproś o nie albo zaproponuj w zamian ciężarówkę”). Dzięki takiemu postępowaniu dziecko uczy się reguł i dowiaduje, że bijąc, sprawia innym ból. Ono tego nie wie samo z siebie! Warto ustalić z maluszkiem, że gdy zrobi coś takiego, musi wyjść z piaskownicy, uspokoić się, a potem przeprosić. Jeśli zachowanie się powtarza, musi wiedzieć, jakie są konsekwencje (np. koniec zabawy). Nie wychodzi mi!!! I natychmiast wpada w złość. Smyk karze klocki kopniakami za to, że nie chcą stać jeden na drugim, krzyczy na spadające kapcie, depcze czapeczkę, która spada... • Wyręczasz malucha. Sama odbudowujesz wieżę, zakładasz dziecku kapcie czy czapeczkę. Dziecko jest zadowolone, ale niczego się nie uczy. • Krzyczysz. Smyk jest rozżalony. Nie dość, że spotkało go coś okropnego (rozpadła mu się wieża), to jeszcze mama na niego krzyczy. Nie uczy się radzić sobie z własną złością. • Pokazujesz, jak rozwiązać problem. Wspólnie z dzieckiem odbudowujesz wieżę, pomagasz okiełznać kapcie czy spadającą czapkę. Ale nie narzucasz się z pomocą, tylko pozwalasz, by maluszek najpierw ochłonął. Pokazujesz, że można wyrażać złość w formie znośnej dla otoczenia. Najlepiej daj mu dobry przykład. Z czasem smyk nauczy się, że od krzyku skuteczniejsze jest konkretne działanie. Jednak jeśli sama się często wściekasz, nie pomogą tłumaczenia. [CMS_PAGE_BREAK] Nie chce cię wypuścić z domu Kładzie się pod drzwiami, histeryzuje, płacze, tak jakbyś miała nigdy nie wrócić. Próbuje ci wyrwać z rąk torebkę. • Znikasz po angielsku. Wykorzystujesz moment, gdy dziecko jest czymś zajęte i… już cię nie ma. Zajęty zabawą maluszek dopiero po twoim wyjściu zorientuje się, że cię nie ma, albo zajęty zabawą w ogóle o tobie zapomni. Wygodne? Tylko pozornie. Takie znikanie może bardzo źle wpłynąć na jego poczucie bezpieczeństwa („Skoro mama zniknęła raz czy dwa, może to zrobić jeszcze wiele razy. Nie mogę być niczego pewny”). • Przedłużasz rozstanie. Pozwalasz, by malec wypłakał się na twoim ramieniu, zawracasz na schodach, gdy słyszysz kolejny wybuch, całujesz go na pożegnanie tak czule, jakbyś zostawiała go na polu minowym. Skutek: pożegnanie ciągnie się w nieskończoność, a malec ma poczucie, że dzieje się coś okropnego, czemu ty, choć go kochasz, nie jesteś w stanie zapobiec. • Dajesz buziaka i wychodzisz. Zanim zamkniesz za sobą drzwi, mówisz mu, kiedy znów się zobaczycie. Pamiętaj jednak, że sformułowanie „o czwartej” nic dla malucha nie znaczy. Powiedz lepiej „po podwieczorku”. W rozstaniach pomocne są rytuały, np. machanie na pożegnanie, dawanie buziaków (policzek – policzek – nosek). Mówi brzydkie wyrazy Powtarza je z upodobaniem w najmniej odpowiednich momentach, na przykład podczas wizyty u znajomych. • Śmiejesz się. Zgoda, to bywa zabawne, gdy berbeć mówi brzydkie słowo, którego kompletnie nie rozumie. Jednak uważaj: gdy zobaczy, że może cię w ten sposób rozśmieszyć, zafunduje ci wiele bisów. • Robisz wykład umoralniający. Purpurowa ze wstydu pytasz: „A gdzie słyszałeś taki wyraz?” (możesz wtedy usłyszeć „od ciebie/taty”, nawet jeśli to nieprawda). Potem długo tłumaczysz malcowi, że nie wolno tak mówić. Skutek? Smyk może dojść do wniosku, że to sposób na zwrócenie na siebie uwagi. • Ignorujesz. Mówisz spokojnie: „My nie używamy takich wyrazów” i nie wałkujesz dłużej tematu. Malec przekonuje się, że w ten sposób nie zrobi na nikim wrażenia i daje sobie spokój. Jeśli jest uparty i doskonale rozumie, co mówi, można z nim ustalić, że za brzydki wyraz będzie kara (np. brak słodyczy). Jeśli czujesz, że za chwilę eksplodujesz... Rozwścieczony dwulatek byłby w stanie wyprowadzić z równowagi nawet Matkę Teresę z Kalkuty. Staraj się jednak trzymać nerwy na wodzy – twój wybuch nic nie da, a może zaszkodzić! Weź głęboki oddech, policz do dziesięciu (albo stu) i pomyśl sobie, że dzięki niezależności i umiejętności mówienia NIE, twój malec będzie potrafił w przyszłości posłać do diabła dilera narkotyków. Poza tym: 1. Nigdy nie bij. Nawet zwykły klaps jest przyzwoleniem na agresję. I strasznie boli. Poniżanie zawsze boli. 2. Nie szantażuj odebraniem uczucia. Dziecko wierzy, gdy słyszy: „Przestanę cię kochać, jeśli będziesz taki niegrzeczny”. 3. Nie etykietuj. Zamiast mówić: „Jesteś niegrzeczny” (malec może w to uwierzyć i potwierdzać swoim zachowaniem tę etykietkę), powiedz: „To było niegrzeczne”. 4. Nie strasz. Maluch może uwierzyć, że chcesz oddać go dziadowi itp. 5. Nie krzycz, ale też nie ulegaj. Poczekaj, aż emocje dziecka opadną. Wtedy wytłumacz (lub powtórz, nawet kolejny raz), jak nie wolno się zachowywać. Przyda się stanowczość i konsekwencja. I spokój! Konsultacja: Beata Płażewska, psycholog dziecięcy.