Jest 5 powodów, dla których 4-latki są wspaniałe
To bardzo dobra wiadomość dla umęczonych rodziców 3-latków. Już lada moment w waszym życiu nastanie pokój i harmonia, bo wasz nieznośny (chwilami!) maluch stanie się przecudnym 4-latkiem. Nie wierzycie? To przeczytajcie!
Czas pędzi do przodu nieubłaganie, kiedy się jest rodzicem małego dziecka. Chociaż pewnie czasami masz wręcz odwrotne uczucie. Zwłaszcza kiedy pogrążasz się w niekończących się dyskusjach z dzieckiem na temat np. koloru skarpetek, które nałoży. Albo w krzykach i napadach jego złości. Kiedy to w końcu się skończy? Nie martw się, już widać światełko w tunelu, niech no tylko maluch skończy cztery lata. Zobaczysz! Kiedy będzie lepiej? Wielu osobom wydaje się, że po okresie buntu 2-latka dalej będzie już prościej. Nic z tego - nadchodzi 3-latek z całą gamą skrajnych emocji, zmieniających się jak w kalejdoskopie. Co chwila targają nimi gniew, strach, radość, wstyd. Często trwają tylko kilka minut, nagle powstają i nagle się kończą. Dziecko przechodzi łatwo z jednego nastroju emocjonalnego w drugi, a ty ledwie dyszysz. Ale nagroda jest już blisko i przyjdzie wraz z kolejnymi urodzinami dziecka. Zobacz, jakie wspaniałe cechy charakteru mają 4-letnie dzieci! 1. Potrafią cieszyć się z najprostszych rzeczy Kolejny dzień pada deszcz i jest nudno oraz ponuro? Nic z tych rzeczy, dla 4-latka to nie jest czas zmarnowany, bo na przykład dostrzeże, że dzięki deszczowi roślinki i drzewa są teraz...najszczęśliwsze. Po czym z pewnością wyciągnie cię na dwór, abyście pochodzili w kaloszach po kałużach. Taki wspaniały zastrzyk energii. Maluchy w tym wieku są już wrażliwe na przyrodę i potrafią zauważyć piękno natury. Potrafią też cieszyć się najprostszymi czynnościami. 2. Są bardzo zdeterminowane, aby osiągnąć cel 4-latek wie już, czego chce i aby to mieć, gotów jest do poświęceń. Więc kiedy twój maluch przez kilka minut siłuje się z pasami bezpieczeństwa w foteliku, bo postanowił sam je zapiąć, nie frustruj się tym, że robi coś, co ty zrobiłabyś w kilka sekund. Daj mu to dokończyć i ciesz się, że ma silną osobowość i zależy mu, aby doprowadzić sprawy do końca. 3. Trudno o większego przytulasa To taki uroczy etap w rozwoju dziecka, że już nie jest całkowicie uwiązanym do ciebie maluchem, ale jeszcze na tyle małym, że cały czas lgnie do ciebie i potrzebuje bliskości. Regularnie. Ramionka dziecka owinięte wokół twoich ramion, przytulanki na dobranoc i małe rączki ściskające twoje policzki - no po prostu pełnia szczęścia. 4. Pragnie wiedzy "Powiedz mi, dlaczego chmury są szare, mamo", "Dlaczego dostajemy gęsiej skórki?", "Jak daleko jest metr?" - takie pytania zadaje 4-latek. W tym wieku pragnienie zrozumienia świata jest bardzo silne. Ciągle jesteś o coś pytana i pewnie na wiele rzeczy nie znasz odpowiedzi. Potrzeba wiedzy i ciekawość 4-letnich dzieci uświadamia nam rodzicom, jak wiele rzeczy może wywoływać zachwyt i jak dawno przestaliśmy już być dziećmi i nie potrafimy na świat patrzeć ich oczami. 5. Babeczka lekiem na całe zło Są dni, kiedy wszystko idzie nie tak. Dla 4-latka to najlepszy powód, aby pójść do cukierni na ciastko. I to jest strzał w dziesiątkę. Zjedzenie czekoladowego ciastka na fantazyjnym talerzu, naprawdę sprawia, że ​​świat znów wydaje się pięknym miejscem. Twój maluch taki jeszcze mały, a już wie co jest lekiem na całe zło! Miało to być pocieszenie dla wszystkich rodziców, którzy już "na oparach" jadą przy swoim rozemocjonowanym 3-latku. Trzymajcie się! Z każdym rokiem jest coraz lepiej, dużo lepiej ... dla wszystkich. Napiszcie w komentarzach, jakie są wasze 4-letnie dzieci! Źródło: babyology.com.au
Niemal każda z nas w dzieciństwie dostała klapsa albo... lanie. Jak to wspominamy? Czy takie kary nauczyły nas czegoś? To bardzo osobiste zwierzenia, ale piszemy o nich z bardzo ważnego powodu. Żeby wreszcie raz i dobitnie powiedzieć: bicie jest złe i nie uczy niczego dobrego!
Bicie dziecka stało się najważniejszym tematem naszych ostatnich redakcyjnych rozmów. Pojawił się on po publikacji tekstu Zbigniewa Stawrowskiego „Klaps to obowiązek rodziców", który ukazał się w "Rzeczpospolitej". Autor we wstępie pisze: „Sensem rodzicielstwa jest wspieranie dziecka na jego drodze dorastania ku odpowiedzialnej wolności. Symbolem takich właśnie rodzicielskich działań jest przysłowiowy klaps, który nie jest żadnym biciem, nie jest nawet czymś szkodliwym, lecz – przeciwnie – jest czynem o wysokiej wartości wychowawczej i dlatego zasługuje wręcz na pochwałę". Bicie dziecka jest złe! W redakcji zawrzało. Piszemy o wychowaniu dzieci, więc temat nam jest szczególnie bliski. Każda z nas jest przeciwko karom cielesnym, więc byłyśmy wzburzone tekstem i tak jawną pochwałą bicia. Ale ten tekst nie tylko nas oburzył, ale także otworzył drzwi z napisem: „Dzieciństwo – niechciane wspomnienia". Zaczęło się od tego, że któraś z nas pod nosem powiedziała: „Najczęściej sznurem od żelazka". „Nie, no co ty, najlepszy jest kabel od zapalarki gazu" – ktoś odpowiedział. „A pas? Stary, dobry pas?" – padło pytanie. Żeby była jasność: żadna z nas nie była bita w dzieciństwie. Przynajmniej nie metodycznie i regularnie, czyli często. Jakoś tak jednak wielu z nas zdarzyło się w dzieciństwie dostać klapsa, a nawet lanie... Mama uderzyła mnie, bo nie chciałam zjeść „Pamiętam tamten ranek. Siedziałam przy stole i nie chciałam jeść, bolał mnie brzuch i strasznie jęczałam. Mama spieszyła się do pracy, kilka razy krzyknęła, żebym się pospieszyła, a potem... uderzyła mnie w kark drewnianym chodakiem, który akurat miała założyć na nogę. Bardzo się przestraszyłam, bo to było takie niespodziewane. Czułam się upokorzona, że to niesprawiedliwe, bo ja naprawdę nie mogłam nic przełknąć. Ale mama kazała, więc zaczęłam jeść. Po paru kęsach wybiegłam do toalety, żeby zwymiotować. Okazało się, że mam rotawirusa i stąd ten brak apetytu..." Dostałam lanie, bo nie usłyszałam taty „Dostawałam czasem klapsy od rodziców, często obrywałam też od starszego brata, ale najbardziej zapadło mi w pamięć jedno lanie... paskiem. To był chyba początek podstawówki. Byłam niedaleko domu na boisku. Świetnie nam się grało w piłkę. Nie usłyszałam, że tata woła mnie na obiad. Wróciłam do domu, gdy już się ściemniło – w porze kolacji. W drzwiach stał wściekły tata i powiedział, że teraz dostanę za to, że udawałam głuchą i nie przyszłam, jak mnie wołał. Bolało, ale płakałam głównie dlatego, że naprawdę nie słyszałam. W zabawie straciłam poczucie czasu." Zobacz film: Bicie dzieci uczy... Oberwałam za zjedzenie malin „Podczas wakacji bawiłam się z koleżanką na jej działce. Miałyśmy chyba ok. 10 lat. Odkryłyśmy, że przy płocie wyrosły czerwone i żółte maliny. Zajadałyśmy się nimi ze smakiem, gdy nagle przyłapała nas mama Basi. Strasznie krzyczała, że nikt nie wydał nam pozwolenia na zjedzenie malin. Chwyciła smycz psa (wisiała na drzwiach domku z narzędziami) i zamachnęła się. Smycz przeleciała na wysokości twarzy. Oberwałyśmy obie. Pamiętam, że najbardziej przeraziło mnie to, że może mnie uderzyć ktoś obcy. Bo mama i tata mogą, to wiadomo..." Niefortunnie oberwałam ścierką „Przypominam sobie historię ze ścierką. Mama coś robiła w kuchni z wrzątkiem i bała się, że mnie poparzy, a ja kręciłam się jej pod nogami i nie chciałam pójść do pokoju, więc w końcu nie wytrzymała i przegoniła mnie ścierką. Pech chciał, że koniuszek ścierki trafił mnie w oko. Pamiętam, że była straszna afera: mieszkaliśmy z dziadkami, ja strasznie płakałam, mama była przerażona, a dodatkowo jeszcze wszyscy na nią wsiedli, jak mogła coś takiego zrobić, że dziecko mogło stracić wzrok itp." Dostałam, choć nie zawiniłam „Chodziłam do przedszkola prowadzonego przez zakonnice. Było drogie, prywatne i oblężone, trzeba było mieć znajomości, żeby się tam dostać. Jedna z zakonnic była straszna. Jeśli ktoś nie zjadł zupy, wrzucała do niej drugie danie. Kiedyś wrzuciła mi ziemniaki z jakimś kotletem do barszczu i kazała to zjeść, a ja zwymiotowałam do talerza. Wykręciła mi ucho tak, że zobaczyłam wszystkie gwiazdy. To był ostatni mój dzień w tym przedszkolu. Do dziś robi mi się zimno na widok zakonnicy w habicie." Pas (prawie) zawsze był straszakiem "Pas był w naszej rodzinie straszakiem. Gdy coś z bratem przeskrobaliśmy, słyszeliśmy: „Bo wezmę pas i zrobię porządek". Nie wiedzieliśmy, co ten pas może nam zrobić, ale na wieszaku wyglądał groźnie, więc cieszyliśmy się, że rodzice nie spełniają swoich gróźb. Moi rodzice użyli pasa dwa razy w życiu. Dostaliśmy lanie w wieku 10 lat (ja) i 7 lat (mój brat), gdy sąsiad przyszedł poskarżyć na nas, że rozpaliliśmy ognisko na podwórku. Był wściekły, kłócił się z rodzicami. Gdy zamknęły się za nim drzwi, mama zdjęła pas i każde z nas dostało mocno po pupie. Później popłakała się, a jej humoru z pewnością nie poprawiła wiadomość, że z tym ogniskiem nie mieliśmy nic wspólnego, bo w tym czasie byliśmy z nią w domu. Gdyby tylko dała nam to wytłumaczyć... To lanie doskonale pamiętam, zresztą ślad po pasie przez parę dni był widoczny. Pamiętam, że czułam bezradność – wściekłość mamy była ogromna, siła uderzenia też. Czułam niesprawiedliwość – uważałam, że żadne moje przewinienie nie zasłużyło na taką karę. Długo nie mogłam mamie tego wybaczyć. Dopiero po wielu latach, gdy sama zostałam matką, powiedziałam jej o tym. Wtedy też powiedziała mi, że ten pas był „spadkiem" po dziadku. I że tym pasem nieraz ona i jej rodzeństwo dostawało lanie. Wtedy, gdy była mała, obiecała sobie, że nigdy nie będzie biła swoich dzieci, ale – jak widać – nie do końca jej się to udało. Czy ja biję swoje dziecko? Nie. Tylko raz uderzyłam ręką mojego syna (dałam mu klapsa). Nie pamiętam za co, nie pamiętam, czy w ogóle na niego zasłużył. Pamiętam tylko, że byłam wściekła i ten klaps pomógł mi rozładować napięcie. Czy syn to pamięta? Nie wiem, może dopiero po latach – jak ja z mamą – znajdzie odwagę, by o tym ze mną porozmawiać." Dostałam za kłamanie „Kiedy byłam w zerówce, zsiusiałam się w „szkolne" spodnie. Jedyne, o co się martwiłam, to żeby ukryć to przed moją mamą. Nie udało się, bo choć rozwiesiłam je na krześle, nie zdążyły wyschnąć do jej codziennej wieczornej kontroli naszych ubrań. Kiedy odkryła, że są mokre w kroku, kazała mi wstać z łóżka i powiedzieć na głos, czemu są mokre. Powiedziałam, że podczas zabawy wpadłam do rzeczki, która płynęła niedaleko szkoły. Wtedy wlepiła mi pierwsze klapsy za kłamstwo i powtórzyła, żebym się przyznała, co się naprawdę stało. Powtórzyłam to, co wcześniej: wpadłam do rzeczki. Dostałam kolejną porcję wychowawczych klapsów – i kolejną szansę, żeby powiedzieć prawdę. Trwałam przy swoim: rzeczka. One też się nie poddawała. Nie wiem, czy wtedy w końcu się przyznałam, czy nie. Pamiętam za to, że następnego dnia wykręcałam się przed lustrem w łazience, żeby podziwiać siniaki na pośladkach. Rok później mama zachorowała i zmarła, a wspomnienie tamtego bicia jest jednym z kilku, jakie mam o niej." Kara – tak, bicie – nie Tyle nasze historie. Wnioski z nich płynące? Że bicie często jest objawem frustracji i zdenerwowania osoby bijącej. Że bicie powoduje poczucie niesprawiedliwości, upokorzenia, strachu osoby bitej. Że z bicia najczęściej nie wyciąga się wniosków, jak wolno, a jak nie należy postępować. Zostaje tylko ślad w pamięci, który jest wstydliwy i nie chce się o nim pamiętać, tylko że zapomnieć się nie da... Wiele osób twierdzi, że z tym krytykowaniem klapsów to mocno przesadzamy. Że czasem inaczej się nie da, że klapsy są lepsze niż bezstresowe wychowanie. A przecież nie chodzi o to, że za złe zachowanie dzieci nie wolno karać. Ale najpierw trzeba rozważyć, czy to zachowanie naprawdę było złe, potem zastanowić się, jak ukarać dziecko adekwatnie do przewinień, np. odbierając przywileje, wyciągając konsekwencje. A jeśli się uderzyło (bo i tak się zdarza, nie ma co się oszukiwać), to należy dziecko przeprosić, a nie podciągać klapsa pod tak zwaną szumnie „karę wychowawczą". Bo bicie jest po prostu złe – i żadna argumentacja tego nie zmieni. Przeczytaj także: Jak karać dziecko Przestańmy bić dzieci. Kampania Rzecznika Praw Dziecka Przytulas czy klaps – co wychowa dziecko lepiej? „Przemoc jest czymś bezwzględnie dobrym i godnym pochwały" (???)
Bunt i wycofanie dziecka - przyczyną może być nadmierna kontrola
Gdy rozwój dziecka jest zaburzony, jego reakcją może być bunt, łamanie zasad lub przeciwnie – apatyczne zachowanie. W ten sposób dziecko daje rodzicom znać, że dzieje się coś niedobrego. Rozwiązaniem może być praca rodzica nad... własnym zachowaniem i stosunkiem do dziecka.
Dziecko rozwija się w wielu obszarach – fizycznym, intelektualnym, emocjonalnym, duchowym, społecznym itd. Rodzice mają jednak tendencję do przywiązywania nadmiernej wagi do rozwoju intelektualnego. Nie wynika to ze złej woli, wręcz przeciwnie – zapewniając dziecku wiele zajęć stymulujących intelekt, starają się zagwarantować mu "życiowy sukces". Ale żeby dziecko wyrosło na pewnego siebie człowieka, świadomego własnej wartości, który potrafi osiągać wyznaczone sobie cele, musi ono najpierw rozwinąć się we wszystkich obszarach. Trudno, żeby w pełni ukształtowany człowiek składał się z samego intelektu, a nie wiedział, co czuje ani co się dzieje z jego ciałem. Wykształcenie wyraźnego poczucia własnego Ja jest jednym z najważniejszych procesów w życiu dziecka, o które może zadbać rodzic. Niestety, nieświadomy rodzic może również zaburzać ten proces, nawet jeśli ma jak najlepsze intencje. Dziecko ma natomiast niejako "zaprogramowane", instynktowne reakcje na taką sytuację: bunt lub wycofanie – podkreśla psychoterapeuta Krzysztof Pawłuszko z Instytutu Gestalt. Bunt dziecka - przyczyny Bunt może się przejawiać w zachowaniach agresywnych wobec siebie i otoczenia, łamaniu ustalonych zasad, czy unikaniu bliskiego kontaktu z rodzicami, rodzeństwem itp. To powinna być dla opiekunów wyraźna informacja, że potrzeby dziecka są niezaspokojone. Standardowa reakcja rodziców w takiej sytuacji to próba "naprawienia" zachowania. Tymczasem warto zastanowić się, co je spowodowało. Jedną z przyczyn może być właśnie stawianie wyłącznie na naukę i rozwój intelektualny dziecka. To ważna sfera, ale dziecko musi też biegać, nudzić się, zajmować tym, na co samo ma ochotę. Tymczasem takie "kastrowanie" samosterowności dziecka (czyli decydowania o sobie) to kolejna możliwa przyczyna dziecięcego buntu. Wielu rodziców chciałoby sterować uwagą dziecka, aby zajmowało się ono zawsze tym, co oni uważają za odpowiednie w tym momencie. A przecież dziecko może na przykład nie chcieć rozmawiać, bawić się, wygłupiać, przytulać, wymieniać czułości, by za chwilę przybiec i zakomunikować, że właśnie tego potrzebuje tu i teraz – zaznacza Krzysztof Pawłuszko. Apatia u dziecka – przyczyny Za apatycznym zachowaniem dziecka mogą kryć się bardzo podobne przyczyny, jak w sytuacji buntu. Wycofane dziecko pozornie nie stwarza żadnych problemów, ale zachowuje się, jakby było ciągle wystraszone, sztywne, niepewne. Między nim a rodzicami tworzy się dystans. Trudno się wówczas dowiedzieć, co się z takim dzieckiem dzieje. Wycofanie i apatia to wyraz jego samotności i frustracji, które wynikają z poczucia, że nic od niego nie zależy, że jego jedynym zadaniem jest wypełnianie komunikatów "bądź miły, grzeczny, nie sprawiaj kłopotów, nie płacz". Tymczasem dziecko – już w wieku przedszkolnym – do własnego rozwoju potrzebuje przestrzeni, w której samo o sobie zdecyduje. Nie ma tu oczywiście mowy o podejmowaniu wielkich, życiowych decyzji, ale takich na miarę dziecka już tak. Np. pozwól mu nałożyć zieloną koszulkę zamiast niebieskiej, nawet jeżeli – twoim zdaniem – nie pasuje do reszty stroju. Pozwól bawić się w chowanego zamiast układać edukacyjną układankę itp. Taką samodzielność dziecko buduje także przez odmowę. Są sprawy, w których nasza wiedza o tym, co jest dla dziecka najlepsze, nie jest aż taka kluczowa, np. ubieranie się, rodzaj zabawy, wielkość posiłku. Dziecko przyjmując bądź odmawiając tego, co mu proponujemy podświadomie sięga po to, co jest mu w danym momencie potrzebne do rozwoju. Nie obawiajmy się, że okazując szacunek dla wyborów dziecka wychowamy egoistę skoncentrowanego tylko na swoich potrzebach. Na przygotowanym w ten sposób gruncie rozwija się człowiek, który w przyszłości będzie miał zaufanie do siebie i tworzył zdrowe relacje z innymi – przekonuje psychoterapeuta. Co mogą zrobić rodzice zbuntowanego lub wycofanego dziecka? Wielu rodziców popełnia poważny błąd, traktując dzieci w sposób zero-jedynkowy. Zwracają się do dziecka z pozycji władzy oczekując, że będzie się ono zawsze słuchać, wykonywać polecenia, spełniać swoje obowiązki i generalnie chodzić jak w zegarku. Jeżeli nie spełnia tego rodzaju standardów, spotyka się z karą w postaci braku akceptacji i uznania. Dla dziecka jest to duży cios. W głębi siebie zaczyna myśleć i czuć "coś ze mną jest nie tak". Tak rodzi się dystans między rodzicem i dzieckiem. Dziecko odbiera wówczas rodzica jak kogoś, kto jest przeciwko niemu. Z tego powodu w kontakcie z dorosłym reaguje buntem, wycofaniem, obojętnością lub ignorancją. Ta droga prowadzi donikąd. Powinniśmy jako rodzice nauczyć się traktować poważnie świat dziecka czyli jego myśli, uczuć i zachowań. Jest to najlepsza gwarancja rodzicielskiego sukcesu. Przy okazji odkryjemy, jak wiele możemy się nauczyć od naszych dzieci. – mówi Pawłuszko. Czytaj też: Chcesz, żeby twoje dziecko odnosiło sukcesy? Posłuchaj naukowców! "Agresja dzieci to problem naszych czasów" mówi Eve Ainsworth, autorka książki "7 dni" Jak wychować pewne siebie dziecko - radzi trenerka parentingowa
Histeria dziecka - to wszystko wina mózgu - Jak z tym żyć?
Twoje dziecko potrafi płakać na cały głos w sklepie lub rzucić się z krzykiem na przedszkolną podłogę? Najnowsze badania wykazały, że dziecięce wybuchy są normalną biologiczną reakcją na złość, tak jak ziewanie na zmęczenie.
Bunt trzylatka – jak sobie z nim radzić?
Kilkulatek denerwuje się, robi na złość, nie chce słuchać rodziców? To bunt trzylatka. Sprawdź, jak sobie z nim radzić.
Twoje dziecko jest wściekłe, bo nie udało mu się dostać tego, czego bardzo chciało? Dzięki tej niemiłej sytuacji może się wiele nauczyć! Szczególnie gdy pokażesz dziecku, jak sobie sprawnie z rozczarowaniem poradzić i tak silnie tej sytuacji nie przeżywać...
Czasami chodzi o rezygnację z wyjścia na plac zabaw z powodu deszczu, innym razem o brak ulubionych ciasteczek czekoladowych w sklepie... Tak, dziecko spotyka w życiu wiele zawodów. Jednak, choćbyśmy bardzo chcieli, wielu z nich nie jesteśmy w stanie mu oszczędzić. I dobrze! Jeżeli dzieci już teraz nauczą się radzić sobie z rozczarowaniami, będą to umiały i w przyszłości. Chroniąc dziecko przed nimi, pozbawiasz je możliwości nauki ważnych umiejętności. Nie oznacza to jednak oczywiście, że masz w tych najtrudniejszych sytuacjach zostawiać dziecko samo. Jak nauczyć swoje dziecko, że mimo zawodu, wściekłości czy smutku poprosi o wsparcie, pozostanie optymistą i nie będzie się bać tego, co może przynieść życie? Na początku zastanów się, jak twój kilkulatek zwykle reaguje na drobne (i nie tylko) rozczarowania, i zakwalifikuj go do jednej z trzech głównych grup: 1. Tykająca bomba zegarowa Dziecko wybucha płaczem, gdy zabraknie w domu jego ulubionego soczku czy płatków? Albo rzuca się na ziemię i wali w nią piąstkami, gdy inny brzdąc weźmie jego zabawkę? Jeżeli twój kilkulatek przeżywa drobiazgi jak wielkie nieszczęścia i rozpamiętuje rozczarowania całymi godzinami, zacznij jego edukację panowania nad emocjami od podstaw. Wytłumacz, że są rzeczy, które można zmienić, oraz takie, na które nie mamy wpływu. Przedszkolak może po prostu nie wiedzieć, że czasami rozwiązanie problemu jest poza jego zasięgiem i nawet największa awantura tego nie zmieni. Zmniejszysz jego stres, mówiąc: „Widzę, że jesteś zdenerwowany”. Gdy dziecko się trochę uspokoi, poszukajcie razem realnych rozwiązań problemu. Prowadzaj dziecko na różne zajęcia dla przedszkolaków, aż znajdzie takie, które dadzą mu wyjątkowo dużo frajdy i uczynią w czymś prawdziwym mistrzem. Gdy dziecko wie, że jest w czymś dobre, to nawet po porażce w innej dziedzinie będzie miało poczucie, że nie wszystko, co robi, jest do kitu. I zamiast „jestem beznadziejny” pomyśli: „trudno, następnym razem mi się uda”. Nie karaj dziecka za okazywanie negatywnych emocji, gdy jest czymś zawiedzione – szczególnie kiedy płacze. Sama przecież wiesz, jak wypłakanie się świetnie pomaga na frustrację... Sprawdź: Jak wyznaczać dziecku granice? 2. Mały dąsacz Twoje dziecko łatwo się denerwuje, ale jego złość nie zamienia się w niekontrolowany wybuch wściekłości? To już połowa sukcesu. Aby pomóc dziecku uzyskać kontrolę nad emocjami, wypróbuj następujące techniki: Jeśli dziecku przydarzy się coś przykrego, postaraj się dać mu wybór, co może zrobić, by poprawić swą sytuację. Bezsilność paraliżuje, a poczucie, że o czymś mogę zdecydować daje siłę do pozbierania się. Możesz powiedzieć: „Teraz nie możemy pójść do sklepu z zabawkami, ale wybierz lalkę, którą się pobawisz”. Albo: „Pójdziemy jutro popołudniu czy rano?”. Poszukaj sposobów na to, aby to twoje dziecko pomagało innym. Bierzcie udział w zbiórce ubrań dla Czerwonego Krzyża, pozwól sobie pomagać podczas gotowania. Pomoc bliźnim już nawet takim małym dzieciom daje złapać inną perspektywę i nabrać dystansu do własnych problemów (zrobiłem coś, co spowodowało pozytywną zmianę). Zamiast koncentrować się na niwelowaniu strat (kleić nogę do lalki czy chłodzić siniaka), spróbuj umożliwić dziecku własnoręczne ich naprawienie (zabawę w lekarza, który uzdrowi lalę). Czytaj: 5 wartości, których musisz nauczyć dziecko, zanim pójdzie do szkoły [CMS_PAGE_BREAK] 3. Uosobienie tolerancji To dziecko zdaje się rozumieć, że nie ma wpływu na wszystko, co się wokół niego dzieje. Wie, że jego rozczarowania to nie zawsze czyjaś wina. I tak, gdy się dowie, że jest za niskie, by pójść na największą karuzelę, po prostu szuka innej – takiej, na której już może jeździć. Gratulujemy, takie podejście to zazwyczaj nie tylko kwestia charakteru dziecka, ale sposobu wychowywania. Oto rady, jak jeszcze bardziej możesz wspierać dziecko w radzeniu sobie z rozczarowaniami. Gdy dziecko jest rozżalone, postaw na empatię. Jeśli np. kolega odwołał zabawę u siebie w domu, opowiedz dziecku, jak tobie było przykro, kiedy koleżanka odmówiła wspólnego wypadu do kina itp. Dziecko będzie widziało, że to naturalne być wściekłym, gdy plany nie wypalają. Stwórz dziecku sieć znajomych i przyjaciół. Nie bądź jego jedynym kumplem. Badania dowodzą, że dzieci, które mają wielu życzliwych ludzi wokół siebie, w tym rówieśników, lepiej radzą sobie ze stresem, rozczarowaniami i porażkami. Więcej ludzi może im pomóc! Czytaj: Dziecko nielubiane w przedszkolu – jak możesz mu pomóc? 3 teksty, które pogorszą sytuację: Cokolwiek mówimy czy robimy, chcemy dobrze dla dziecka. Jednak kiedy dziecko płacze, krzyczy czy rzuca się wściekłe na podłogę, łatwo powiedzieć coś, co tylko pogorszy sprawę. Oto zdania, które jeszcze bardziej rozstroją kilkulatka: 1. „Zachowujesz się jak dzidzia”. Zamiast tego możesz powiedzieć: „To normalne, że się wściekasz. W tej sytuacji każdy czułby się rozczarowany.” Dlaczego? Pokazujesz dziecku, że to nic dziwnego, gdy rozczarowanie boli. Dzięki temu następnym razem malec będzie je przeżywał nieco mniej. 2. „Nie róbmy tego, ale w zamian...” Zamiast tego możesz powiedzieć: „Czy masz pomysł, co możemy zrobić zamiast tego?”. Dlaczego? Zadawanie pytań, które naprowadzą dziecko na rozwiązanie problemu, umożliwia mu poczucie się ważną osobą. Taką, która umie sobie sama radzić z kłopotami. 3. „Nie przejmuj się tym tak bardzo!” Zamiast tego możesz powiedzieć: „Wiem, że to dla ciebie trudne”. Dlaczego? Przykry zawód to dla dziecka zawsze doskonały powód do płaczu. Bagatelizowanie go będzie dla kilkulatka dowodem, że nie wiesz, co jest dla twojego dziecka ważne... Czytaj też: Bunt trzylatka – jak sobie z nim radzić? Konsultacja merytoryczna Edyta Żółtowska-Górska Psycholożka, pracuje w Gabinecie Terapeutycznym Przystań
Jak przetrwać ze zbuntowanym dwulatkiem?
Bunt dwulatka to kolejny etap w rozwoju dziecka. Łatwo powiedzieć, gorzej przeżyć. Bo co zrobić, gdy w słodkie maleństwo wstąpi nagle diabeł? Jak sobie poradzić z humorami malucha?
Ataki histerii i krzyki w sklepie, bo mama nie chce kupić czekoladowego batonika albo zdalnie sterowanego samochodu (takiego dla nastolatków). Napady złości, że trzeba już wracać z placu zabaw do domu. Rozpaczliwy płacz, gdy tata postanawia założyć dziecku czapkę w mroźny dzień. Znasz to? Jeśli jeszcze nie, to – niestety – poznasz. Mamę dwulatka czeka bowiem trudny okres. Ale nie martw się, przecież ten czas nie będzie trwał wiecznie. Spójrz na rodziców trzylatków. Uśmiechają się, prawda? Znaczy: da się przeżyć. A z naszymi radami stanie się to o wiele prostsze. Z jednej strony dla ciebie, z drugiej – dla twojego małego buntownika. Popatrz z pozycji dziecka Usiądź na podłodze, pozwiedzaj na kolanach mieszkanie… Prawda, że tej perspektywy świat wygląda zupełnie inaczej? Niełatwo dosięgnąć misia umieszczonego wysoko na półce, szklanka wydaje się taaaka wielka. Aby powiedzieć coś do dorosłych, trzeba zadrzeć głowę do góry, a później czasem boli od tego szyja. Tu na dole nawet pachnie trochę inaczej, bo np. w misce kota leży od kilku godzin kawałek surowej ryby albo na podłodze wysycha plama po rozlanym mleku. Ciekawemu wszystkiego dwulatkowi niewiele brakuje do rozdrażnienia czy rozzłoszczenia się – wystarczy, że nie dosięgnie zabawki z półki lub czuje nieprzyjemny zapach. Ale nie znaczy to, że nastał czas na to, by chodzić przed dzieckiem na paluszkach i robić wszystko, by nie wyprowadzić go z równowagi? Nie! Tego akurat nie proponujemy. Bo w ten sposób można co najwyżej wychować małego tyrana, a nie dziecko (a później dorosłego), które radzi sobie ze swoimi emocjami. Jednak ułatwienie kilkulatkowi życia, np. poprzez postawienie ulubionych zabawek na wyciągnięcie ręki czy sprzątnięcie resztek posiłku zwierzaka, pomoże, a to przecież nic wielkiego. Stały rytm dnia sposobem na bunt dwulatka To oczywiste, że w chaosie łatwiej stracić panowanie nad sobą. Ta zasada dotyczy również dzieci (może nawet dwa razy częściej niż dorosłych). Dlatego mówi się, że każdy dzień dwulatka powinien być w miarę przewidywalny, czyli najlepiej zaplanować stałe pory wstawania, drzemki, posiłków, wieczornej kąpieli, a nawet wyjścia do parku – to wszystko daje dziecku duże poczucie bezpieczeństwa. Jeśli dziecko wie, co je za chwilę czeka, o wiele łatwiej mu zachować spokój. Wówczas nawet ubieranie kurtki i ciepłych butów nie wydaje się takie straszne. Jeśli sama masz trudności ze stałym rytmem dnia, rób wieczorem plany. Po pierwsze, łatwiej zrealizujesz swoje zamierzenia. Po drugie, będziesz miała poczucie kontroli nad wszystkim, a co za tym idzie, staniesz się po prostu spokojniejsza. Wtedy nie wyprowadzi cię z równowagi pierwszy krzyk dziecka. Po trzecie wreszcie, plany dają przekonanie, że czegoś naprawdę chcemy („Dziś idziemy na plac zabaw, a nie do parku”). Jest szansa, że dziecko, widząc twoją pewność, niemal automatycznie (i bez marudzenia) pomaszeruje w stronę huśtawek i piaskownicy. Dobra organizacja powinna dotyczyć nie tylko czasu, ale także miejsca. Kilkanaście zabawek na podłodze dziecinnego pokoju na pewno wywoła płacz u dwulatka. No bo w co tu się zacząć bawić? Lepiej, aby w pokoju dziecka panował porządek i każda zabawka miała swoje stałe miejsce. Zobacz też: Co robić, gdy dziecko cię złości? Poznaj sposoby na nerwy. Uprzedzaj wydarzenia - zapobiegniesz buntowi dwulatka Kiedy wchodzisz z dzieckiem do sklepu, może ono poczuć się oszołomione. Tyle tam zabawek, książek, czekoladek, cukierków... Co tu wybrać? Misia wielkości dorosłego człowieka, a może kolorową bombonierkę z wisienkami? Dziecko łapie pierwszą lepszą rzecz, która mu się spodoba, i upiera się, żeby zabrać ją do domu. A wtedy... awantura gotowa! Jeśli jednak przed wejściem do pomieszczenia uprzedzisz dziecko, co możesz mu kupić (albo że dziś nie weźmiesz dla niego niczego, bo akurat masz wyliczone pieniądze na konkretny produkt), to przygotujesz je na to, co za chwilę nastąpi. Wtedy jest większa szansa, że nie będzie biegać wokół wszystkich półek jak oszalałe, tylko pójdzie prosto do tej, gdzie leży rzecz, którą mu obiecałaś. Podobnie postępuj w każdej sytuacji, która często wznieca bunt dwulatka. Na przykład umów się z nim, że zgadzasz się, by dziś iść na plac zabaw, ale gdy dasz sygnał do wyjścia, nieodwołalnie wrócicie do domu. Albo że malec może obejrzeć bajkę w telewizorze, ale tylko jedną, po jej zakończeniu wyłączysz odbiornik. No i oczywiście zawsze rób tak, jak powiedziałaś. Nie daj dziecku wyboru Twoje dziecko ma dopiero dwa lata – postawiony przed wyborem między czerwonymi a zielonymi rajstopami, nie potrafi go dokonać. Bo i te pięknie wyglądają, i tamte kuszą. Podobnie dzieje się, gdy ma zbyt dużo propozycji zabaw. Nie wie, czy sięgnąć po klocki, zacząć oglądać książkę, czy może lepiej poturlać piłkę? A stąd już niedaleka droga do zdenerwowania. Pamiętaj, że podjęcie decyzji jest ponad siły dwulatka. Stawianie go w sytuacji wyboru nie jest więc gestem wyrozumiałości i tolerancji, ale zwykłym utrudnianiem życia dziecku i sobie. Dopiero gdy dziecko skończy trzy lata, możesz pytać go o zdanie. Nie bierz tego do siebie Twoje dziecko uparcie zabiera z półki pilota i włącza telewizor. Ty wyłączasz, a ono włącza. I tak w kółko. Myślisz: „Ale ten dzieciak jest uparty. Ciągle robi mi na złość. Nie wytrzymam tego”. Spirala gniewu szybko się nakręca. Tymczasem dziecko wcale nie jest złośliwe, nie działa przeciwko tobie. Po prostu założył sobie, że włączy telewizor i nie bierze pod uwagę twojego zdania. Nie przejmuje się tobą, bo jeszcze tak do końca tego nie potrafi. Dopiero się uczy. Jeśli powiesz sobie, że dziecko jedynie wykonuje to, co sobie zamierzyło, łatwiej ci będzie opanować negatywne emocje. A bez nich ze spokojem będziesz mogła wyjaśnić, że skoro nie oglądacie telewizji, to trzeba wyłączyć odbiornik i odłożyć pilota na półkę. [CMS_PAGE_BREAK] Bunt dwulatka - postaraj się zachować spokój Na nic zdały się twoje tłumaczenia i prośby. Dziecko leży na podłodze i wije się, krzycząc wniebogłosy. A ty stoisz obok bezradnie i patrzysz. Ogarnia cię najpierw przerażenie („Co on wyprawia?”, „Co się takiego stało?”), a potem wściekłość („Jak można tak się zachowywać? Przecież nie zrobiłam mu krzywdy! Zaraz mu pokażę!”). STOP! Pamiętaj, atak histerii dziecka to nie twoja wina. I absolutnie nie dowodzi, że jesteś fatalną mamą, która nie potrafi wychować swojego dziecka. To nie ty masz problem, a raczej twój zbuntowany dwulatek. Zamiast skupiać się na jego furii i rozpalaniu w sobie emocji, po prostu weź się w garść. Z was dwojga to przecież ty jesteś dorosła, doświadczona i chyba lepiej radzisz sobie z panowaniem nad sobą, prawda? Więc zachowaj spokój i chwilę pobądź z dzieckiem. Ale mu nie ustępuj, byle tylko szybciej się uspokoiło – chociaż w tej chwili jedynie o tym marzysz. Twoje opanowanie pomoże dziecku wrócić do równowagi, a konsekwencja sprawi, że dziecko coraz rzadziej będzie reagował histerią. No bo w końcu po co robić takie sceny, skoro z góry wiadomo, że mama i tak nie ustąpi? Nie zwracaj uwagi na innych Kiedy dziecko wpada w furię w domu, łatwiej ci się opanować, ale gdy dostaje histerii w miejscu publicznym, trudno zachować zimną krew. Bo co pomyślą inni? A jeśli stwierdzą, że zrobiłaś mu krzywdę? Cóż... Niech uważają cię za wyrodną matkę. Czy każdemu musisz się podobać? Teraz liczycie się tylko wy: ty i dziecko. Wyobraź sobie, że wokół was nikogo nie ma. Nie ustępuj dziecku, ale też nie podnoś na niego głosu i nie odpowiadaj na uwagi innych ludzi. Przecież oni za chwilę pójdą w swoją stronę, a ty zostaniesz ze swoim dzieckiem. To jemu jesteś potrzebna! Dwulatek krzyczy, bo nie radzi sobie z emocjami Bunt dwulatka to całkowicie naturalny etap w rozwoju, który przechodzi każdy maluch. To, ile trwa ten okres i jak jest intensywny, zależy od charakteru dziecka i podejścia do niego rodziców. Ataki złości czy histerii są po prostu wynikiem niedojrzałości dziecka i nieumiejętności radzenia sobie z własnymi emocjami. Tego wszystkiego maluch musi się dopiero nauczyć, a rodzice mogą mu w tym bardzo pomóc. Pochwała sposobem na zbuntowanego dwulatka Doskonałym sposobem na małego buntownika jest nagradzanie go za właściwe zachowanie. Nie chodzi jednak o prezenty. Po prostu dobrze jest pochwalić go, gdy widzisz, że nie wybuchnął gniewem w trudnej sytuacji. Powiedz wtedy np.: „Cieszę się, że nie uderzyłeś Bartka, choć na pewno byłeś zdenerwowany”. Co zrobić, aby zachować spokój podczas dziecięcej histerii? Nawet najbardziej cierpliwa mama wobec dziecięcej histerii może stracić nad sobą panowanie. A to nie służy maluchowi. Co zrobić, aby nie dać się zwariować? Na początek weź głęboki oddech i policz do dziesięciu (i więcej), a później: Nie bij. Nawet zwykły klaps jest przyzwoleniem na agresję. Zobacz też: Jeśli nie klaps, to co? Nie szantażuj odebraniem uczucia ani nie strasz. Dziecko wierzy ci, gdy słyszy: „Przestanę cię kochać, jeśli będziesz taki niegrzeczny”. Może też uwierzyć, że chcesz oddać go np. dziadowi. Nie przyklejaj „łatki”. Zamiast mówić: „Jesteś niegrzeczny” (malec może w to uwierzyć i potwierdzić swoim zachowaniem tę etykietę), powiedz: „To było niegrzeczne”. Wyjdź z domu. W sytuacji, gdy dziecko dało ci do wiwatu, po prostu wyjdź, kiedy przyjdzie twój mąż czy opiekunka. Świeże powietrze, spacer w parku... Ta chwila samotności pozwoli ci poukładać myśli w głowie i trochę odpocząć. Korzystaj z pomocy innych osób. Dzięki temu chociaż przez chwilę będziesz mogła pomyśleć o czymś innym niż humor twojego malucha. Ten czas zarezerwuj tylko dla siebie. Uprość, co możesz. Np. zrób tygodniowe zakupy, nie będziesz biegać z dzieckiem codziennie do sklepu – smyk nie zezłości się, że nie kupiłaś mu lizaka. A co ze złym zachowaniem dziecka? Jeśli dziecko nie będzie przestrzegał zasad, musi ponieść konsekwencje. Jaki sposób będzie najwłaściwszy? Krzesełko grzecznościowe. Sadzasz na nim malucha na określoną ilość minut (na tyle, ile lat ma dziecko + 1 minuta). Wcześniej powinnaś powiedzieć dziecku, za co spotkała go kara (np. „Uderzyłeś mnie, więc teraz musisz posiedzieć na krzesełku”). Ważne jest, by dziecko przestrzegało kary (nawet jeśli delikwenta kilka razy musiałabyś przyprowadzać na miejsce). Odebranie przywileju. Może np. tego dnia nie oglądać dobranocki. Ale uwaga: lepiej nie odbierać przywileju długoterminowo, np. na tydzień, bo to zbyt surowa kara. Dziecko po tygodniu zakazu już nawet nie bardzo pamięta, za co ta kara. Konsultacja merytoryczna Beata Chrzanowska-Pietraszak Pedagożka specjalna, psycholożka, psychoterapeutka dzieci i rodzin, prowadzi szkolenia dla rodziców, psychologów i nauczycieli, zakamarkirodzicielstwa.pl
To dobrze, gdy maluch ma własne zdanie i wie, czego chce. Gorzej, gdy wyraża je krzykiem i tupaniem nogą. Warto wtedy trzymać się kilku zasad.
Filipek jest pogodnym, wesołym malcem, jednak czasami zmienia się nie do poznania. Potrafi urządzać takie sceny buntu, że doprowadza swoją mamę do łez. Mała Monika na odmowy czy zakazy reagowała... biciem. Dzisiaj zachowuje się inaczej. Zdarzają jej się chwile buntu (każdy ma przecież prawo do swojego zdania), ale kończą się zwykłym marudzeniem. Jak rodzicom udało się oduczyć dziecko agresji? Zastosowali metodę siedmiu kroków. Gdyby tylko mama Filipka wiedziała o niej wcześniej... Zanalizuj sytuację - Kiedy dziecko najczęściej wpada w złość? Pomyśl, w jakich sytuacjach najczęściej dochodzi do wybuchów. Odpowiedz też na pytanie, w jakim miejscu maluch łatwiej wpada w złość: w miejscach publicznych (czyli np. w centrum handlowym, przedszkolu, na ulicy) czy w domu. Pomyśl też, ja-ką formę najczęściej przyjmuje bunt: czy dziecko histeryzuje, krzyczy, rzuca się na podłogę, czy też może reaguje biciem innych? No i wreszcie zastanów się, jak ty reagujesz na dziecięcy gniew (jesteś konsekwentna czy może ustępujesz). Takie przemyślenia pomogą ci szybciej znaleźć rozwiązanie problemu. Bo jeśli malec np. złości się i sprawia problemy głównie wieczorami, może po prostu to znak, że jest zmęczony, i wystarczy go wcześniej kłaść spać. Gdy dziecko histeryzuje w sklepach, to może na razie na czas zakupów zostawiać go np. z babcią? Jeśli maluch najbardziej wścieka się w przedszkolu, zapytaj opiekunki, czy gdy nie ma cię w pobliżu, to też tak się zachowuje. Być może zwyczajnie stara się zwrócić twoją uwagę. Ustal dziecku granice Dziecko ma prawo się złościć, ale musi to robić w cywilizowany sposób. Dlatego spokojnie wytłumacz mu, że złość to nic złego, ale czasem niewłaściwie się ją wyraża. Jasno określ granice, w jakich malec ma się poruszać, np. może płakać, ale nie wolno mu brzydko mówić czy bić innych. No i koniecznie powiedz, jakie będą konsekwencje jego złego zachowania. Zawsze, gdy malec zachowa się źle, dotrzymuj słowa i rób to, co zapowiedziałaś. Powtarzaj, że nie postępujesz tak ze złości, ale dlatego, że wspólnie ustaliliście takie zasady działania, gdy maluch będzie znów niegrzeczny. Bądź stanowcza Nie możesz liczyć na to, że maluch po rozmowie od razu przestanie źle się zachowywać. Po pierwsze dlatego, że wpadanie w złość to u niego niemal nawyk. Po drugie, każdy smyk chce sprawdzić, na ile granice ustalone przez rodziców są przesuwalne („A nuż mama tylko mówiła, że nie wolno krzyczeć, ale jak długo pokrzyczę, to znów mi ustąpi?”). Nie ma więc rady: musisz być stanowcza i konsekwentna. Często baw się z dzieckiem Maluch potrzebuje twojej obecności. Im więcej czasu będziesz z nim spędzać na zabawie i wygłupach, tym będzie spokojniejszy i pogodniejszy. Wtedy trudniej o wybuch wściekłości. Zachowaj spokój Jeśli coś dziecku nakazujesz czy czegoś mu odmawiasz, twój ton powinien być stanowczy, ale spokojny. Nigdy nie krzycz na dziecko. Dzieci odbierają to często jako przejaw pewnej bezradności („Skoro mama krzyczy, to znak, że nie jest pewna tego, co mówi. Jeśli powiercę jej dziurę w brzuchu, to może zmięknie”). Nie dopuść do wybuchu złości u dziecka Gdy widzisz, że maluch już zdążył się nakręcić, spróbuj wyhamować jego emocje. Przypomnij mu o waszej rozmowie, o tym, jakie zasady panują u was w domu. A jeśli dziecko mimo to się nie uspokoi i np. spróbuje cię uderzyć, zatrzymaj jego rękę w locie i spokojnie go upomnij. Pokaż inny sposób Kiedy dziecko wybuchnie, spróbuj nazwać jego uczucia: „Wiem, że się zezłościłaś, bo nie pozwoliłam ci oglądać bajki”. Takie wyjaśnienie ułatwi szkrabowi zrozumienie i opanowanie sytuacji. Podsuń też mu sposób na rozładowanie złości (np. niech chwyci cię za ręce i podskakuje tak długo, jak długo czuje wściekłość). A kiedy emocje opadną, dziecko łatwiej dostosuje się do twoich poleceń. I wkrótce przekona się, że wcale nie tak trudno zapanować nad swoją złością. Tak jak przekonała się o tym Monika. Zobacz też: 5 sprawdzonych sposobów na dziecięcą złość Chwal dziecko za dobre zachowanie Dobrym sposobem na małego buntownika jest nagradzanie go za właściwe zachowanie. Nie chodzi jednak o prezenty. Po prostu dobrze jest pochwalić go, gdy widzisz, że nie wybuchnął gniewem w trudnej sytuacji. Powiedz wtedy np.: „Cieszę się, że nie uderzyłeś Bartka, choć byłeś bardzo zdenerwowany”. A co ze złym zachowaniem dziecka Jeśli malec nie będzie przestrzegał zasad, musi ponieść konsekwencje. Jaki sposób będzie najwłaściwszy? Krzesełko grzecznościowe. Sadzasz na nim malucha na określoną ilość minut (na tyle, ile lat ma dziecko plus 1 minuta). Wcześniej powinnaś powiedzieć smykowi, za co spotkała go kara (np. „Uderzyłeś mnie, więc teraz musisz posiedzieć na krzesełku”). Ważne jest, by dziecko przestrzegało kary, nawet jeśli delikwenta kilka razy musiałabyś przyprowadzać na miejsce. Odebranie przywileju. Może np. tego dnia nie oglądać dobranocki. Ale uwaga: lepiej nie odbierać przywileju długoterminowo, np. na tydzień, bo to zbyt surowa kara. Maluch po tygodniu zakazu już nawet nie bardzo pamięta, za co dostał karę. Konsultacja merytoryczna Beata Chrzanowska-Pietraszak Pedagożka specjalna, psycholożka, psychoterapeutka dzieci i rodzin, prowadzi szkolenia dla rodziców, psychologów i nauczycieli, zakamarkirodzicielstwa.pl
Z dzieckiem w restauracji - porady eskperta
Żeby dotrwać do drugiego dania. Albo chociaż do zupy. Jak przeżyć wizytę w restauracji z małym dzikusem?
Zdarza się, że zabieramy naszą 3-latkę na obiad do restauracji. Niestety, wyjścia te są koszmarem. Karolinka biega, krzyczy, głośno protestuje. Chcielibyśmy zjeść obiad w spokoju. Co można zrobić? Monika Rzeczywiście wyjścia do restauracji z dzieckiem to nie lada wyzwanie dla całej rodziny. Czasem trzeba długo czekać, aż zostanie zrealizowane zamówienie, wokół jest hałas i tłok. Należy pamiętać, że dziecko nie potrafi skupić uwagi, szybko się nudzi, przez cały czas chce działać, na ogół właśnie biegać. Dlatego warto wybrać restaurację przyjazną dzieciom, w której znajdują się np. wysokie dziecięce krzesełka albo kącik dla maluchów. Można zabrać z domu nową zabawkę albo starą, ale ulubioną, kredki, papier, książeczkę. Można też przygotować dla dziecka torebkę pełną niespodzianek, które na pewno zainteresują smyka i co jakiś czas wyjmować kolejny drobiazg. Dzięki temu czas minie bardzo szybko. A po obiedzie warto pójść tam, gdzie maluch będzie miał zapewnioną interesującą zabawę – lepiej nie siedzieć za długo w restauracji. Czytaj też: Jak poznać miejsca przyjazne rodzicom z dziećmi Konsultacja merytoryczna Beata Chrzanowska-Pietraszak Pedagożka specjalna, psycholożka, psychoterapeutka dzieci i rodzin, prowadzi szkolenia dla rodziców, psychologów i nauczycieli, zakamarkirodzicielstwa.pl