Zwykła wysypka u dziecka czy poważna choroba? Tego nie wolno zignorować: zobacz zdjęcia
Wysypka u niemowląt może być spowodowana przegrzaniem, ale też reakcją alergiczną, chorobą zakaźną, a nawet groźną dla życia sepsą. Sprawdź, jak rozpoznać objawy wysypki u niemowlaka, kiedy skontaktować się z lekarzem i na czym polega leczenie wysypki u małego dziecka.
Wysypka u niemowląt to jeden z najczęstszych problemów malutkich dzieci. Skóra niemowlęcia jest bardzo niedojrzała, dlatego łatwo o jej podrażnienie. Niemowlęta miewają różne rodzaje wysypki: może pojawić się wysypka alergiczna, wysypka przy ząbkowaniu lub spowodowana przegrzaniem. W każdym z tych przypadków objawy wysypki u dziecka są nieco inne i inne może być również jej leczenie. Rodzaje wysypek u niemowląt: Potówki Trądzik niemowlęcy Prosaki Atopowe zapalenie skóry Pokrzywka Sepsa Ospa wietrzna Szkarlatyna Odra Różyczka Wysypka przy ząbkowaniu Wysypka alergiczna - alergia pokarmowa Wysypka alergiczna - alergia kontaktowa Co robić, gdy niemowlę ma wysypkę? Potówki: wysypka u dziecka Jak wygląda wysypka? To drobne pęcherzyki lub czerwone grudki. Potówki u niemowlaka mogą pojawiać się na całej skórze, ale najczęściej widać je pod pachami, na plecach, z tyłu głowy, na brzuchu, udach, w pachwinach. Potówki to wysypka wywołana przegrzaniem (zbyt ciepłym ubieraniem lub zbyt wysoką temperaturą w pokoju). Niemowlę nie potrafi dostosować się do temperatury otoczenia. Często potówki mają też te dzieci, które były leczone naświetlaniami na żółtaczkę. Jak leczyć potówki? Często przemywaj skórę (przegotowaną wodą), kąp dziecko w wodzie z dodatkiem emolientu (preparat, który nawilży i natłuści skórę, kupisz go w aptece). Do kąpieli warto dodać kilka kryształków nadmanganianu potasu (woda powinna być lekko różowa). Nie przegrzewaj niemowlęcia, nie ubieraj go za ciepło. Potówki u niemowląt, fot. Adobe Stock Ważne! Jeśli zmiany nasilają się, koniecznie skontaktuj się z lekarzem (może on zalecić nawet leczenie antybiotykiem). Przegrzewanie, które jest przyczyną potówek, to jeden z powszechnych błędów w pielęgnacji małego dziecka popełnianych przez rodziców - mówi położna i pielegniarka noworodkowa Dorota Lewandowska. Posłuchaj, jak zdaniem ekspertki należy ubierać dziecko i jak zadbać o miejsce, w którym śpi, żeby zapewnić mu komfort i dostęp powietrza. View Ediplayer on the source website Trądzik niemowlęcy Jak wygląda wysypka? Na skórze widać zaskórniki (białe lub czarne), wykwity grudkowe, krosty, rzadko torbiele. Zmiany skórne występują głównie na buzi, czasem też na klatce piersiowej. Przyczyna wysypki to przerost gruczołów łojowych spowodowany obecnością hormonów androgennych (dziecko ma je od mamy, jeszcze z okresu ciąży, a potem dostaje w czasie karmienia piersią). Powodem nasilenia trądziku niemowlęcego może być też częste stosowanie oliwek do pielęgnacji skóry (to jeden z najczęstszych błędów w pielęgnacji niemowlęcia). Jak leczyć trądzik niemowlęcy? Przemywaj delikatnie skórę dziecka wodą (najlepiej przegotowaną), do mycia nie używaj mydła, tylko tzw. emolientów, które nie wysuszają, a lekko natłuszczają skórę. Nie stosuj oliwek do pielęgnacji skóry. Jeśli zmiany skórne utrzymują się mimo właściwej pielęgnacji lub jeśli trądzik pojawia się później, około 4-6 miesiąca życia, idź z dzieckiem do lekarza. Ważne! U dzieci, u których trądzik pojawia się wcześnie i długo trwa, problemy skórne mogą również przebiegać ostro w okresie dojrzewania. Prosaki: wysypka u niemowlaka Jak wygląda wysypka? Prosaki to białe, zaczopowane grudki. Najczęściej występują na czole i brodzie. Zmiany są spowodowane zablokowaniem mieszków włosowych. Akademia Młodych Rodziców Skóra maluszka wymaga odpowiedniej pielęgnacji. Wiemy, jak robić to najlepiej! Czytaj więcej Jak leczyć? Właściwie pielęgnuj skórę dziecka, myj wodą z dodatkiem delikatnego emolientu. Zmiany same ustępują po około 1-2 miesiącach. Jeśli zajęte nimi były duże powierzchnie skóry, mogą utrzymywać się dłużej. Nie przekłuwaj ich ani nie wyciskaj! Prosaki u niemowląt, fot. Adobe Stock Atopowe zapalenie skóry u niemowląt Jakie są objawy atopowego zapalenia skóry? Skóra dziecka jest sucha, policzki wyglądają jak lakierowane, mogą pojawiać się krostki i grudki. Zmiany mogą obejmować całe ciało z wyjątkiem miejsc pod pieluszką oraz pleców. Uwaga! Bardzo swędzą! Dziecko jest niespokojne, rozdrapuje krostki. AZS to najczęściej wysypka alergiczna. Alergiczne zmiany skórne najczęściej pojawiają się około 3. miesiąca życia (lub później). Jak leczyć? Kąp dziecko w wodzie z dodatkiem specjalnych płynów, które lekko nawilżają i natłuszczają skórę (tzw. emolientów). Kilka razy dziennie natłuszczaj skórę preparatami przeznaczonymi do skóry atopowej, które dodatkowo łagodzą swędzenie skóry. Wysypka przy AZS, fot. Adobe Stock Uwaga! W przypadku AZS u niemowląt konieczna jest wizyta u alergologa. Czasami dziecko musi brać leki na alergię (także doustne) oraz smarować skórę kremami przeciwzapalnymi. Warto też pamiętać, że każda zmiana może się nadkazić, dlatego szczególnie przy swędzących zmianach warto dbać o higienę malucha. Pokrzywka: wysypka u dziecka Jak wygląda pokrzywka? Wysypka przypomina bąble podobne do zmian powstających po ukłuciu owada lub po dotknięciu pokrzywą (stąd nazwa choroby). Bąble swędzą. U niemowlęcia wysypka może być spowodowana spożyciem określonego pokarmu, zastosowaniem leku. Pokrzywka może też towarzyszyć infekcjom bakteryjnym, wirusowym i grzybiczym, pasożytniczym. Jak leczyć pokrzywkę? Skontaktuj się z lekarzem (w celu postawienia diagnozy). Szybka konsultacja z lekarzem jest konieczna, jeśli pokrzywce towarzyszy obrzęk naczynioruchowy lub wstrząs anafilaktyczny. Zdarza się to rzadko, ale może zagrażać życiu! Pokrzywka u niemowląt, fot. Adobe Stock Sepsa a wysypka u niemowląt Jak wygląda wysypka przy sepsie? Pojawiają się plamki, często zlewające się w większe. Mogą występować na całym ciele. Zmiany skórne towarzyszące rozwijającej się sepsie są najczęściej wybroczynami, w kolorze malinowym, na powierzchni skóry. Charakterystyczne jest to, że po ucisku zaczerwienionego miejsca, np. przyłożeniu szklanki, zaczerwienienie nie mija. Poza tym dziecko ma wysoką gorączkę, powyżej 39,5°C, światłowstręt, wymiotuje, źle się czuje, może mieć sztywny kark. Jak leczyć? Od razu jedź z malcem do szpitala! Konieczne będzie natychmiastowe podanie silnego antybiotyku. Ważne! Sepsa u dzieci nie jest chorobą, ale uogólnioną reakcją organizmu na ciężkie zakażenie. Zarazki przełamują odporność organizmu, przedostają się do krwi i wraz z nią rozsiewają po organizmie. Najczęściej przyczyną sepsy jest infekcja bakteriami z grupy pneumokoków lub meningokoków. Ospa wietrzna: wysypka u dziecka Jak wygląda wysypka przy ospie wietrznej? Początkowo są to czerwone, drobne plamki, które po kilku godzinach przekształcają się w pęcherzyki wypełnione surowiczym płynem. Po kilku dniach tworzą się z nich strupki, a po kolejnych kilku odpadają, pozostawiając na skórze jasne blizny (z czasem powinny zniknąć). Niektóre dzieci mają tylko pojedyncze krostki, częściej jednak wysypka obejmuje całe ciało, w tym buzię i narządy płciowe. Jest dokuczliwa i swędząca, dlatego malec denerwuje się, nie może spać. Konkurs „Narodziny rodziny” Jesteś rodzicem niemowlaka? Opisz swoją historię i wygraj wózek spacerowy! Czytaj więcej Jak leczyć wysypkę przy ospie wietrznej? Idź z dzieckiem do lekarza. Zaleci smarowanie swędzących wykwitów gencjaną lub specjalnymi maściami przyspieszającymi gojenie, środki przeciwgorączkowe (jeśli dziecko ma podwyższoną temperaturę) oraz przeciwświądowe, a w wyjątkowych przypadkach też leki antywirusowe. Uważaj, by malec nie rozdrapywał strupków, bo pozostaną po nich blizny. Często zmieniaj mu pidżamę i pościel, by zakażenie się nie roznosiło. Wysypka przy ospie, fot. Adobe Stock Ważne! Koniecznie skonsultuj się z lekarzem, jeśli po 2-3 dniach leczenia gorączka nie spada, dziecko źle się czuje, dołączają się niepokojące objawy: senność, wymioty, krostki zrobiły się białe, ropne. Szkarlatyna: wysypka u dziecka Wysypka przy szkarlatynie jest drobna, a dziecko wygląda tak, jak gdyby było umyte na sucho szczotką ryżową. Często wysypka najpierw pojawia się na twarzy i szyi, potem na klatce piersiowej, brzuchu, a następnie na rękach i nogach. Charakterystyczne przy szkarlatynie jest to, że wysypka nie występuje wokół nosa i ust (tzw. trójkąt Fiłatowa). Niekiedy jest ona niewielka i widać ją tylko na brzuchu. Znika po 2-3 dniach. Zdarza się, że dziecko bardzo boli gardło, nie chce jeść ani pić, ma wysoką gorączkę (zwykle powyżej 38°C) i pokryty białym nalotem język. Później staje się on malinowy, pojawiają się na nim krostki (podobnie wygląda gardło). Jak leczyć? Idź z dzieckiem do lekarza. Przy leczeniu szkarlatyny konieczny jest antybiotyk. Szkarlatyna nieleczona lub źle leczona może powodować powikłania (reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie serca, nerek). Malinowy język przy szkarlatynie, fot. Adobe Stock Ważne! 2-3 tygodnie po wyzdrowieniu zrób badanie ogólne moczu oraz badanie krwi u dziecka, ze szczególnym uwzględnieniem poziomu ASO. Lekarz może też skierować malca na dodatkowe badania. Odra: wysypka u dziecka Wysypka przy odrze przypomina grube plamy, które się zlewają. Początkowo widać je za uszami, potem na twarzy, szyi, brzuchu, rękach, nogach. Buzia dziecka wygląda jak po długotrwałym płaczu. Dziecko ma też gorączkę, zaczerwienione oczy, razi go światło, boli gardło, ma katar i kaszel (suchy i męczący). Jak leczyć wysypkę przy odrze? Idź z dzieckiem do lekarza. Może zalecić środki obniżające gorączkę, zmniejszające katar i kaszel, bo na samą odrę nie ma leku – organizm musi sam zwalczyć chorobę. Jeśli po spadku temperatury pojawia się ona ponownie, trzeba koniecznie jeszcze raz iść z malcem do lekarza (może to być oznaka pojawiających się powikłań, np. zapalenia ucha, krtani płuc, serca, mózgu). Wysypka przy odrze u niemowląt, fot. Adobe Stock Ważne! Odra może wystąpić, nawet jeśli dziecko było szczepione (szczepionka na odrę, świnkę i różyczkę jest obowiązkowa). Wysypka u dziecka przy różyczce Jak wygląda wysypka przy różyczce? Drobna, różowa, w postaci grudek wysypka pojawia się na całym ciele. Dziecko ma też gorączkę, powiększone węzły chłonne. Jak leczyć? Idź z dzieckiem do lekarza, by zdiagnozował chorobę. To też konieczne, jeśli po spadku temperatury znów zaczyna ona rosnąć. Ważne! Choroba może pojawić się nawet wtedy, gdy dziecko było szczepione (choć jej przebieg jest wtedy lżejszy). Różyczka nie jest ciężką chorobą, ale dziecko musi zostać w domu przez cały czas jej trwania. Po chorobach zakaźnych dziecko często jest mniej odporne. Warto porozmawiać z lekarzem, jak wzmacniać odporność. Wysypka alergiczna a alergia pokarmowa Jak wygląda wysypka przy alergii pokarmowej? Zwykle pierwsze zmiany można zaobserwować między 2 a 3 miesiącem życia dziecka lub wtedy, gdy rozpoczęło się rozszerzanie diety niemowlaka. Charakterystyczna wysypka na tle alergii pokarmowej najczęściej ma postać suchych, łuszczących się ognisk na policzkach oraz zmian atopowych w zgięciach łokci i kolan i na nóżkach i rączkach niemowlęcia. fot. Arkady Chubykin/Adobe Stock Wysypce alergicznej pokarmowej najczęściej towarzyszą też inne objawy: ulewania, wymioty, wzdęcia, kolki, biegunki z domieszką krwi lub śluzu, płaczliwość, katar, kaszel, sapka – u dzieci karmionych mieszankami mlecznymi. Wysypka alergiczna kontaktowa Alergia kontaktowa objawia się tzw. wypryskiem kontaktowym lub egzemą. Wysypka przyjmuje postać podskórnych grudek lub pęcherzyków wypełnionych surowiczym płynem. Skóra w zmienionych miejscach jest zaczerwieniona, łuszczy się, swędzi. Gdy dziecko się podrapie, może uszkodzić pęcherzyki z płynem, wtedy powstają małe ranki, a później strupki. Najsilniejsze zmiany skórne pojawiają się w miejscu, gdzie doszło do kontaktu z alergenem, ale wysypka alergiczna kontaktowa może wystąpić też na innych częściach ciała. Czasami w wyniku alergii kontaktowej na skórze pojawia się wysypka w postaci pokrzywki – silnie swędzących różowych lub bledszych na zaróżowionej skórze obrzęków i/lub bąbli. Wysypka u przy ząbkowaniu Jak wygląda wysypka przy ząbkowaniu? To czerwone plamki i krostki, które zwykle pojawiają się wokół ust i na całej buzi, a także na szyi, czasem też na dłoniach czy brzuchu. Wysypkę wywołuje podrażnienie śliną, której podczas ząbkowania wydziela się wyjątkowo dużo. Jak leczyć zmiany na skórze i wysypkę przy ząbkowaniu? Przede wszystkim jak najczęściej wycieraj skórę dziecka do sucha (twarz i ręce), jeśli trzeba – przemyj ją przegotowaną wodą. Wilgotne, zamoczone śliną ubranka zmieniaj, zakładaj dziecku śliniak. Wysypka przy ząbkowaniu u niemowląt, fot. Adobe Stock Co robić, gdy niemowlę ma wysypkę? Leczenie wysypki u niemowlaka polega na pielęgnacji zmienionej skóry, która zależy od tego, w jakim stopniu skóra jest wysuszona i czy występują ranki, które mogą ulec nadkażeniu. I tak np. w przypadku wysypki przy ospie czy egzemie, kiedy dziecko drapie zmiany, można zastosować kąpiel w wodzie z dodatkiem nadmanganianu potasu – woda powinna być lekko różowa. Zadziała odkażająco. Z kolei na wysypkę będącą skutkiem alergii lub przegrzania dobrze zadziała kąpiel w krochmalu, która działa łagodząco i zabezpiecza zmienioną skórę przed podrażnieniami. Nie należy za to na własną rękę kąpać niemowląt z wysypką w naparach ziołowych, które mogą jeszcze mocniej wysuszyć skórę lub ją dodatkowo podrażnić. Wysypka nie jest przeciwwskazaniem do kąpieli. Po umyciu dziecka najlepiej zastosować emolienty, które nawilżą zmieniona i przesuszoną skórę i są przy tym bardzo łagodne. Można też zastosować maści łagodzące świąd i reakcję zapalną, które dostępne są bez recepty. Zobacz też: Koronawirus u dzieci: jak wygląda wysypka przy COVID-19? Mononukleoza zakaźna u dzieci: objawy łatwo pomylić, a to groźne! Tak wygląda wysypka Ospa wietrzna: kiedy i jak długo chory zaraża? Konsultacja merytoryczna lek. Aleksandra Symonides Lekarka, pracuje na Oddziale Neonatologii Uniwersyteckiego Centrum Zdrowia Kobiety i Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
Objawy RSV wyglądają jak niewinna infekcja. Oto jak rozpoznasz groźnego wirusa u dziecka
Objawy RSV mogą zaskoczyć rodziców. Pierwsze symptomy u dziecka przypominają przeziębienie lub osłabienie organizmu. Wirus RS jest bardzo groźny dla małych dzieci, a szczególnie dla układu oddechowego wcześniaków i niemowląt. Jakie są objawy RSV u dzieci, jak przebiega leczenie oraz w jaki sposób można skutecznie zapobiegać infekcji? Podpowiadamy, jak chronić najmłodszych przed RSV.
Wirus RSV atakuje dzieci głównie w okresie jesienno-zimowym, kiedy maluchom spada odporność. W tym czasie przedszkola i szkoły stają się prawdziwymi ogniskami zakażeń, ponieważ wirus RSV jest zaraźliwy − bardzo łatwo przenosi się drogą kropelkową oraz przez kontakt z zakażonymi powierzchniami. Z pozoru infekcja wydaje się niewinna. Objawy RSV u dzieci często przypominają zwykłe przeziębienie. Nie daj się jednak zwieść! Zakażenie może doprowadzić u dzieci do poważnych powikłań, takich jak zapalenie oskrzelików czy zapalenie płuc. W Polsce wirus RSV diagnozuje się u około 90 proc. dzieci do 2. roku życia. Zobacz, jakie są objawy RSV, jak go leczyć i jak się przed nim bronić. Sprawdź też, ile dni w szpitalu może spędzić dziecko z wirusem RSV i czy wirus może do Was wrócić. Spis treści: Objawy RSV u dzieci Wirus RSV. Groźne powikłania u dzieci Jak zdiagnozować RSV? Domowe testy na wirus RS Leczenie RSV u małych dzieci, ile dni w szpitalu? Szczepionka przeciw RSV dla dzieci Jak chronić dziecko przed RSV? Co to jest RSV? Objawy RSV u dzieci Objawy RSV u dzieci mogą być mylące. Warto, aby rodzice byli szczególnie czujni i nie bagatelizowali pierwszych symptomów, ponieważ infekcja może się szybko nasilić. Czas od zakażenia wirusem do wystąpienia pierwszych objawów wynosi zwykle od 4 do 6 dni. W tym okresie dziecko może być marudne, ospałe a nawet skarżyć się na bóle głowy i nóg. Pierwsze objawy zakażanie RSV u dzieci przypominają zwykłe osłabienie organizmu lub przeziębienie. Trudno więc zauważyć pierwsze sygnały o rozwijającej się infekcji RSV. Najczęstsze objawy zakażenia RSV u dzieci to: kaszel wytwarzający żółty, zielony lub szary śluz, katar, gorączka (niewielka), pobudzenie lub ospałość, niechęć do ssania mleka lub jedzenia, oznaki odwodnienia (brak łez podczas płaczu, mało moczu lub brak moczu w pielusze przez sześć godzin), zimna, sucha skóra, mogą pojawić się objawy zapalenia ucha środkowego. Lekarze nie mają wątpliwości, że RSV nie ma nic wspólnego z COVID-19. Jednocześnie wielu z nich podkreśla, że choć medycyna od dawna zna sposoby leczenia RSV, wirus ten – w przypadku najmłodszych – może być bardziej niebezpieczny niż koronawirus. Jeżeli w przebiegu infekcji pojawi się duszność, bezdech, trzeba jak najszybciej jechać do szpitala. Wirus RSV. Groźne powikłania u dzieci Powikłania związane z zakażeniem wirusem RSV u dzieci dotyczą głównie wcześniaków. Każde niemowlę może zetknąć się z wirusem RSV, jednak w przypadku dzieci przedwcześnie urodzonych konsekwencje są o wiele poważniejsze. Dla wcześniaków urodzonych poniżej 33-34. tygodnia ciąży, kiedy ich płuca są rozwinięte w zaledwie 50-60 procentach, infekcja może stanowić zagrożenie życia. Wirus hamuje rozwój płuc wcześniaków i może spowodować ciężkie zapalenie oskrzeli lub zapalenie płuc, których mimo postępów medycyny tak słaby organizm nie jest w stanie zwalczyć. U wcześniaków z niedojrzałymi płucami, układem odpornościowym i u dzieci z wadami wrodzonymi serca infekcje RSV mogą prowadzić do bardzo poważnych powikłań, w tym również śmierci. Jak zdiagnozować RSV? Domowe testy na wirus RS Jeśli rodzice zauważą objawy RSV u dziecka, mogą skorzystać z domowego testu combo. To wygodne rozwiązanie, które pozwala szybko sprawdzić, czy infekcja dróg oddechowych jest spowodowana RSV. Takie szybkie testy znajdziemy w aptekach na terenie całej Polski. Dalsza diagnostyka zakażenia wirusem RS polega na wykonaniu: pulsoksymetrii, zdjęcia rentgenowskiego klatki piersiowej dziecka, badań laboratoryjnych. Leczenie RSV u małych dzieci, ile dni w szpitalu? To, ile trwa zakażenie RSV, zależy od czasu jej rozpoznania, nasilenia objawów oraz indywidualnych czynników. Czas ten może trwać od 1 do 3 tygodni. O sposobie leczenia wirusa RSV decyduje lekarz. Z reguły ma ono charakter objawowy i polega na: nawadnianiu, odsysaniu wydzieliny z dróg oddechowych, inhalowaniu, podawaniu leków rozszerzających oskrzela. Wirus RSV niekiedy wymaga leczenia szpitalnego. Jeśli dziecko ma nasilające się problemy z oddychaniem – konieczna jest hospitalizacja. W ciężkich przypadkach konieczne mogą być tlenoterapia pod kontrolą gazometrii lub oddychanie wspomagane. Ile dni w szpitalu może spędzić dziecko zakażone wirusem RSV? Wiele zależy od indywidualnego stanu małego pacjenta, ale przyjmuje się, że po 5-10 dniach możliwy jest powrót do domu. Wyjątkiem są dzieci, które przechodzą zakażenie wyjątkowo ciężko – to ile spędzą w szpitalu (zarówno jeśli chodzi o czas leczenia jak i obserwacji) – zależy od decyzji lekarzy. Szczepionka przeciw RSV Od 1 kwietnia 2025 roku jednodawkowa szczepionka przeciwko wirusowi RSV została objęta całkowitą refundacją dla dwóch grup pacjentów. Preparat Abrysvo firmy Pfizer jest dostępny bezpłatnie dla: kobiet w ciąży, które powinny zaszczepić się między 24. a 36. tygodniem ciąży (a najlepiej między 32. a 36. tygodniem ciąży), osób powyżej 65. roku życia. Szczepionka z 50-proc. odpłatnością jest dostępna dla: osób w wieku 60+. Jak chronić dziecko przed RSV? RSV rozprzestrzenia się poprzez dotknięcie zainfekowanych osób lub powierzchni, dlatego tak ważną rolę w zabezpieczeniu się przed nim odgrywa przestrzeganie zasad higieny. Trzeba dokładnie myć ręce: po każdym przyjściu do domu z zewnątrz, po kontakcie dziecka z osobą mającą objawy przeziębienia, przed odwiedzeniem maleńkiego dziecka. Prawdopodobieństwo, że małe dziecko, np. w żłobku, zarazi się wirusem podczas kontaktu z osobą chorą, wynosi niemal 100%. Niestety, przebycie zakażenia nie zapewnia odporności przed ponowną infekcją. Co więcej statystyki pokazują, że u dzieci, które przeszły infekcję wirusem RSV w okresie niemowlęcym, ryzyko zachorowania na astmę wzrasta aż czterokrotnie. Co to jest RSV? RSV (z ang. Respiratory Syncytial Virus, syncytialny wirus oddechowy), czyli wirus RS wywołuje infekcja górnych dróg oddechowych. Rozprzestrzenia się w okresie od października do kwietnia drogą kropelkową (katar, kaszel) lub poprzez dotknięcie przedmiotów zanieczyszczonych wydzieliną z zakażonych nim dróg oddechowych. U dorosłych zakażenie ma zwykle łagodny przebieg, ale u małych dzieci może skończyć się zapaleniem oskrzelików lub zapaleniem płuc o bardzo ciężkim przebiegu. W przypadku tak bezbronnych dzieci, jak wcześniaki, może zagrażać ich życiu. Do szczególnej grupy ryzyka należą dzieci z: małą masą urodzeniową (noworodki), dysplazją oskrzelowo-płucną, wrodzonymi wadami serca, niedoborami układu odpornościowego, zespołem Downa, mukowiscydozą, zaburzeniami neurologicznymi, chorobami nerwowo-mięśniowymi. Na zachorowania narażone są także niemowlęta karmione sztucznie. Groźne objawy RSV może mieć też roczne dziecko, bo przebieg zakażenia u dzieci do 2 roku życia i wcześniaków może być ciężki i wymagać leczenia w szpitalu, na oddziale intensywnej opieki. Czy RSV może wrócić? Tak, zakażenie RSV nie gwarantuje, że po wyleczeniu wirus znów nie zaatakuje. Dotyczy to zwłaszcza maluchów, które znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka. Zobacz też: Pediatra ostrzega przed nowym wirusem. Groźny patogen łatwo pomylić z RSV Dziecko ciągle choruje: nawracające zapalenie oskrzeli i infekcje gardła [CO ROBIĆ?] Jak oklepywać dziecko: prawidłowe oklepywanie przy kaszlu, po inhalacji [INSTRUKCJA]
Kupka niemowlaka i noworodka – pediatra wyjaśnia dziwne kolory, zapachy i konsystencje
Kupka niemowlaka i noworodka to bardzo ważna informacja o stanie zdrowia dziecka. Kolor czy konsystencja stolca u dzieci w pierwszych tygodniach i miesiącach życia nieraz wprawia rodziców w zdumienie. Nie wiesz, co myśleć o kupce swojego niemowlaka? Sprawdź rodzaje kup w naszym atlasie kupek, który przygotowaliśmy wspólnie z doświadczonym pediatrą.
Jak wygląda kupka niemowlaka? Wspólnie z pediatrą, prof. dr n. med. Kamilem Hozyaszem przygotowaliśmy specjalny przewodnik po kupkach małych dzieci. Sprawdzisz w nim, o czym może świadczyć kolor stolca, jego konsystencja i zapach. Podajemy też amsterdamską skalę uformowania stolca niemowląt, którą można posługiwać się w komunikacji z lekarzem. Zobacz, jak powinna wyglądać kupka niemowlaka i co może w niej zaniepokoić. Spis treści: 1. Kupka niemowlaka – co oznacza kolor i rodzaj: Ciemnozielona lub czarna kupka noworodka Zielona kupa niemowlaka przed rozszerzaniem diety Kupka niemowlaka ze śluzem (widoczne nitki krwi lub ropa) Wodnista kupka niemowlaka Kupka pomarańczowa, czerwona, zielona przy rozszerzaniu diety Kłaczki w kupie niemowlaka Kupka niemowlaka złocista jasnożółta lub musztardowa Bladożółta kupka niemowlaka, raczej luźna Kupa niemowlaka jasnożółta i brązowa Kupka odbarwiona – biała lub szara Kupka twarda, zbita, robiona z wysiłkiem Kupka z grudkami, kulkami, piaskiem Kupka o zapachu i konsystencji jak u dorosłego 2. Jak często niemowlę powinno robić kupkę? 3. Kupka niemowlaka – kiedy do lekarza? 4. Amsterdamska skala kupek niemowlęcia 5. Rodzaje kupek niemowlaka – infografika do pobrania Kupka niemowlaka – co oznacza kolor i rodzaj? Kupka niemowlaka i noworodka ma ścisły związek z tym, co dziecko zjada oraz ze stanem jego zdrowia. Nawet jeśli jedynym pokarmem dziecka jest mleko – z piersi lub modyfikowane – kolor, konsystencja i zapach kupy może się różnić. U niemowląt powyżej 4–6 miesiąca, które mają już rozszerzaną dietę, różnice w wyglądzie stolca mogą być bardzo wyraźne. Dla pediatrów i opiekujących się dzieckiem rodziców sposób, w jaki dziecko się wypróżnia, jest ważną informacją o jego samopoczuciu i zdrowiu. Wyjaśniamy, jak wyciągać prawidłowe wnioski. Kupka niemowlaka ciemnozielona lub czarna, gęsta, lepka Co to jest? To smółka, czyli pierwsza kupka noworodka. Wydalają ją wszystkie noworodki zaraz po urodzeniu. Przypomina ciemnozieloną lub czarną masę, bo zawiera między innymi zagęszczone składniki wód płodowych. W miejsce smółki po 2-3 dniach pojawiają się stolce przejściowe (zielonkawe i luźne), a już po 5-7 dniach zastępuje je prawdziwa prawidłowa kupka, inna – jeśli karmisz piersią, inna – gdy niemowlę pije mleko modyfikowane (czytaj więcej na temat smółki u noworodka). Zielona lub zielonkawa kupa niemowlaka Co to jest? Kupka o takim zabarwieniu może pojawić się z kilku przyczyn: zielonkawe i luźne kupki pojawiają się w około 3. doby życia dziecka (o czym pisaliśmy wyżej, to tzw. stolce przejściowe), zielonkawa kupka u starszego niemowlaka, który nie ma jeszcze rozszerzonej diety, może być efektem utlenienia się zawartości pieluszki pod wpływem powietrza, zielona kupka niemowlaka może mieć związek z podawaniem dziecku preparatów żelaza lub mleka modyfikowanego, która je zawiera, albo mleka modyfikowanego typu HA, Zielona kupka ze śluzem wymaga konsultacji u pediatry (czytaj więcej o zielonej kupie u niemowlaka). Jeśli niemowlę robi zieloną lub zielonkawą kupkę, ale czuje się dobrze, przybiera na wadze, w stolcu nie jest widoczny śluz, na ogół nie ma powodów do zmartwień. Kupka niemowlaka ze śluzem (widoczne nitki krwi lub ropa) Co to jest? Śluz w kupce niemowlaka lub obecność krwi mogą być objawem biegunki. O biegunce u niemowlaka mówimy, nawet jeśli takie wypróżnienie pojawia się tylko raz na dobę (choć zwykle biegunkę kojarzymy ze zwiększoną liczbą wodnistych kupek). Kupka ze śluzem może być też objawem alergii. W obu przypadkach dziecko powinien zobaczyć lekarz. Wodnista kupka niemowlaka Co to jest? Wodnista, pienista kupka niemowlaka, także kupka nieco luźna, żółta lub musztardowa to normalne wypróżnienie dziecka karmionego piersią. Niemal połowa niemowlaków w pierwszym miesiącu życia robi wodniste kupki. Wynika to z faktu, że mleko mamy ma właściwości lekko przeczyszczające. Ssanie piersi wymaga od dziecka większego zaangażowania, przez co pobudza pracę jelit. A na jej efekty nie trzeba długo czekać. Niepokój powinny budzić częste, zielone, wodniste kupki u niemowlaka, gdyż mogą oznaczać biegunkę. Najczęściej w kupce obserwuje się wtedy dodatkowo śluz, krew lub ropę. Najczęstszą przyczyną biegunki u niemowląt jest infekcja wirusowa, której mogą też towarzyszyć: gorączka, spadek apetytu i wymioty, co zwiększa ryzyko odwodnienia. W takiej sytuacji trzeba umówić się na wizytę u pediatry i bardzo dbać o pupę niemowlaka, aby nie doszło do powstania odparzeń. Kupka czerwona, jasnopomarańczowa, ciemnozielona (podczas rozszerzania diety) Co to jest? Niektóre pokarmy mogą wywoływać niepokojące zmiany w kolorze kupy: czerwona kupka niemowlaka – może pojawić się po zjedzeniu buraków, ciemnozielona kupka – po szpinaku , marchewka kupa jasnopomarańczowa - po marchewce Kłaczki w kupie niemowlaka Co to jest? Czasem w kupce niemowlaka rodzice obserwują nie tylko zmieniony kolor, ale również nitki czy kłaczki. Często pojawia się wtedy obawa, że może dziecko ma robaki. Nic bardziej mylnego. Czarne kłaczki (nitki) w kupce dziecka mogą pojawić się po zjedzeniu przez dziecko banana. Brązowe niteczki widoczne w kupce u dziecka, które nie ma jeszcze rozszerzonej diety, a jest karmione mlekiem modyfikowanym również nie powinny budzić niepokoju (jeśli dziecko ma dobry apetyt i dobrze się rozwija). Kupka złocista, jasnożółta lub musztardowa, luźna, niekiedy półpłynna z grudkami, ma wyraźny kwaśny zapach, czasem papkowata Co to jest? To prawidłowa kupka niemowlaka karmionego piersią. Im dziecko jest starsze, tym kupa staje się bardziej gęsta. Kwaśny zapach powoduje pałeczka kwasu mlekowego, która działa ochronnie na organizm. Zapach ten zmieni się z chwilą wprowadzenia do diety dziecka innych pokarmów. Kupka niemowlaka bladożółta, raczej luźna (nie powinna być twarda) Co to jest? W taki sposób załatwiają się niemowlaki, u których jest stosowane karmienie mieszane, czyli piją mleko z piersi i jednocześnie są dokarmiane mlekiem modyfikowanym. Kupka od jasnożółtej po jasnobrązową, bardziej zwarta Co to jest? Tak wygląda prawidłowa kupka niemowlaka karmionego sztucznie. Mleko modyfikowane sprawia, że dziecko nie wypróżnia się tak często jak niemowlę karmione piersią (warto zwracać uwagę na prawidłowe przygotowywanie mleka dla dziecka, aby nie dopuścić do powstania zaparcia). Niektóre rodzaje mieszanek dla niemowląt mają w swoim składzie probiotyki oraz prebiotyki, które pomagają w rozwoju dobrych bakterii w jelitach, tak jak u dzieci karmionych piersią. Kupka odbarwiona, biała, szara lub jasnożółtawa Co to jest? Odbarwiona kupka może pojawić się, gdy dziecko ma bardzo duży apetyt i przejada się mlekiem. Biały lub szary kolor w pieluszce może być dowodem na to, że układ pokarmowy nie nadąża z trawieniem. Czasem jednak świadczy o problemach ze zdrowiem. Szary lub biały stolec może być objawem niedrożności dróg żółciowych u niemowlęcia. Kupka twarda, zbita, robiona z dużym wysiłkiem Co to jest? To zatwardzenie. U niemowląt wiąże się ono z konsystencją kupki, a nie z tym, jak często się ona pojawia. Kupkę robioną bez wysiłku co 4 dni przez dobrze rozwijające się niemowlę uznaje się za normalne wypróżnienie. Natomiast robiona codzienna, ale sucha i twarda może oznaczać zaparcie. Zaparcia u niemowląt rzadko bywają objawem chorób tarczycy czy moczówki). Zwykle powodują gorsze samopoczucie dziecka. Zaparcia pojawiają się u dzieci karmionych mlekiem z butelki, ale także wtedy, gdy dziecko za mało pije, np. podczas upału, zimą – gdy w mieszkaniu jest bardzo suche powietrze. Swój udział w wywoływaniu zaparć ma także witamina D3. Taki niepożądany efekt może wywołać jej przedawkowanie, dlatego należy przestrzegać dawkowania, które zapisał pediatra. Kupka niemowlaka z grudkami, kulkami, piaskiem Co to jest? Kupka zawiera kawałki niestrawionych pokarmów. Niemowlęta nie umieją dobrze gryźć, mają niedojrzały układ pokarmowy, więc jedzenie może przechodzić do pieluszki w niezmienionej formie. Najczęściej w kupie widać kawałki warzyw lub owoców, które jadło dziecko, np. cząstki jabłka czy marchewki, malutkie kuleczki (rodzynki, groszek, kukurydza), ziarenka pomidora, ogórka, a nawet piasek, który tworzy się po zjedzeniu płatów śniadaniowych, kasz lub gruszek. Aby ułatwić trawienie, można maluszkowi kroić lub rozgniatać jedzenie. Kupka o zapachu i konsystencji jak u dorosłego Co to jest? Taka zawartość pieluszki pojawia się u starszych niemowląt i dzieci, które już skończyły rok. Ma na nią wpływ coraz bardziej urozmaicona dieta. Jak często niemowlę robi kupkę? Niemowlaki robią kupkę kilka razy dziennie. Karmionym piersią na początku może się to zdarzać nawet 10-krotnie – co jest normą, jeśli dobrze przybierają na wadze. Około 3. miesiąca to się normuje (kupka 1–2 dziennie). Są też dzieci, które wypróżniają się raz na 2–3 dni. To też może być naturalne, jeśli kupka nie jest sucha i robiona z wysiłkiem. Jaka kupka niemowlaka to powód wizyty u pediatry? Zawartość niemowlęcej pieluszki przechodzi różne metamorfozy i nie każda z nich musi wywoływać rodzicielski strach. Większość kolorów i form to norma. Są jednak i takie, po których należy koniecznie pokazać dziecko lekarzowi. Idź do lekarza z dzieckiem, jeśli: zaparcie długo nie ustępuje, towarzyszą mu inne objawy, np. krew w kale u dziecka, osłabienie apetytu, drażliwość, zmiany na skórze, słabe przybieranie na wadze, nasilone ulewania, wymioty, wzdęcia brzucha. kupka nagle i wyraźnie zmieniła konsystencję. dziecko załatwia się zdecydowanie rzadziej lub częściej, a dodatkowo nie chce pić. w kupce pojawił się śluz (to może być objaw alergii pokarmowej), a także smużki krwi lub ropa. Amsterdamska skala kupek niemowlęcia Amsterdamska skala uformowania stolca powstała, aby móc oceniać konsystencję, ilość i kolor kupki niemowląt i ewentualnie na tej podstawie oceniać różnice między dziećmi z ciąż donoszonych a wcześniakami oraz dziećmi karmionymi piersią i mieszankami mlecznymi. Z badań wyłoniły się 4 typowe konsystencje kupki niemowlaka, 4 jej ilości oraz 6 jej kolorów. Stwierdzono też, że dla wyglądu stolca nie ma znaczenia wiek ciążowy w momencie porodu, czy dziecko było donoszone, czy chodzi o wcześniaka, a także czy dziecko jest karmione butelką, czy piersią. Skala ilości stolca (oceniano zabrudzenie środkowej części pieluchy): pielucha zabrudzona pielucha ubrudzona do 25 proc. pielucha ubrudzona w 25-50 proc. pielucha zabrudzona powyżej 50 proc. Skala konsystencji stolca: wodnisty miękki uformowany twardy Skala koloru stolca: żółty pomarańczowy zielony brązowy smółka w kolorze gliny Ilustrację do powyższej skali (zdjęcia stolców w pieluszkach) można obejrzeć w publikacji Centrum Nauki o Laktacji im. Anny Osliso – skala amsterdamska uformowania stolca (str. 4). Rodzaje kupek niemowlaka – infografika Konsultacja: Prof. dr n. med. Kamil Hozyasz, pediatra, specjalista pediatrii metabolicznej (poza częścią o skali amsterdamskiej – dodano później). Zobacz też: Wzdęcia, gazy, a może dziecko cierpi na SIBO? Skaza białkowa nie tylko od mleka Biegunka u niemowlaka – co robić?
Białe dziąsła u niemowlaka – o czym świadczą, jak leczyć?
Białe dziąsła u niemowlaka mogą oznaczać, że doszło do zakażenia grzybiczego, mogą też zapowiadać początek ząbkowania. Niektórzy rodzice obserwują również białe krostki na dziąsłach u dziecka. Sprawdź, jak rozpoznać przyczynę zmiany koloru dziąseł na biały i jak radzić sobie z takimi zmianami u niemowlęcia.
Zdrowe dziąsła niemowlęcia są różowe. Gdy pojawiają się na nich białe krostki, plamki lub miejscowo dziąsła bieleją – to nie musi być objaw choroby. Mimo wszystko białe dziąsła u niemowlaka najlepiej skonsultować z pediatrą. Czasami zmiany są zupełnie niegroźne i znikają samoistnie. Rzadko są objawem anemii – wtedy obserwuje się bladość całych dziąseł, a nie miejscową zmianę ich barwy. Opisujemy trzy najczęstsze zmiany w obrębie dziąseł u niemowląt, które sprawiają, że dziąsła dziecka stają się białe. Spis treści: Białe dziąsła u niemowlaka – pleśniawki Białe dziąsła przy ząbkowaniu Biała krostka na dziąśle niemowlaka Białe dziąsła u niemowlaka – pleśniawki Pleśniawki to zakażenie grzybicze, które objawia się białym nalotem na dziąsłach niemowlęcia. Sprawcą zmian jest drożdżak Candida albicans. Przyczynia się on do powstania łatwego do usunięcia mechanicznie nalotu, który nawraca. Pleśniawki u noworodka i starszego niemowlęcia pojawiają się na dziąsłach, ale też na podniebieniu i języku. Zmiany potrafią boleć i utrudniać dziecku przyjmowanie pokarmu. Leczenie pleśniawek u niemowlaka Po karmieniu warto podać dziecku 2-3 łyżeczki wody, aby przepłukać jamę ustna. Na pojedynczo występujące pleśniawki u niemowlęcia można zastosować wodny roztwór gencjany. Popularny na afty i pleśniawki Aftin można stosować dopiero u starszych dzieci. Jeśli pleśniawki są bardzo liczne lub obejmują dużą część jamy ustnej, najlepiej skonsultować się z pediatrą, który może zdecydować o podaniu niemowlęciu leku przeciwgrzybiczego, którym pędzluje się jamę ustną dziecka. Białe dziąsła przy ząbkowaniu Podczas ząbkowania dziąsła dziecka się zmieniają. Najpierw stają się rozpulchnione i obrzmiałe. W ostatniej fazie, tuż przed wyrżnięciem się zęba, stają się białe. To wynik ucisku na tkankę dziąsła i zmniejszenie ukrwienia. Po przebiciu się ząbka dziąsło szybko wraca do normalnego, zaróżowionego wyglądu. Aby złagodzić dolegliwości związane z objawami ząbkowania można smarować dziąsła specjalnymi żelami dostępnymi w aptece oraz dawać maluszkowi gryzaczki, które złagodzą świąd dziąseł i pomogą ząbkom w wyrzynaniu się. Biała krostka na dziąśle niemowlaka U 65-85 proc. niemowląt pojawiają się też tzw. perły Epsteina. Wyglądają jak małe (1-3 mm) białe krostki na dziąśle, zwłaszcza na podniebieniu dziecka. Są to cysty wypełnione keratyną, które wyglądem przypominają prosaki pojawiające się na skórze. Często pojawiają się w liczbie 2-6, ale może być ich więcej. Nie powodują żadnych dolegliwości, nie utrudniają przyjmowania pokarmów. Zmiany te powstają w wyniku gromadzenia się przetrwałej tkanki nabłonkowej w błonie śluzowej jamy ustnej. Nie wymagają leczenia – zanikają same w ciągu kilku tygodni, a najdalej 5 miesięcy. Przeczytaj też: Kalendarz ząbkowania niemowlęcia Afty u dzieci – jak leczyć? Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej dziecka
Jak zapobiec dysplazji bioder u niemowlęcia?
Dysplazja stawu biodrowego to jedna z najczęściej występujących rozwojowych wad wrodzonych. Według badań 1 na 100 niemowlaków rodzi się właśnie z tym schorzeniem. Jak jej zapobiec? Podpowiadamy.
Niemowlęta mają skłonność do dysplazji stawu biodrowego z różnych przyczyn, wśród nich są m.in. czynniki genetyczne, pośladkowa pozycja dziecka w macicy oraz ograniczona przestrzeń wewnątrzmaciczna. Warto podkreślić, że 96 proc. wad dzieci wraca do normy samodzielnie już w 11-12. tygodniu życia maluchów. Zanim jednak stawy biodrowe maluszka dojrzeją, warto stosować zasady sprzyjające ich zdrowemu i lepszemu rozwojowi. View Ediplayer on the source website Nie krępuj ruchów maluszka! Stawy biodrowe rozwijają się w ruchu. Aby rozwój był prawidłowy, należy zadbać o to, by nic nie krępowało ich swobodnej aktywności. Tym samym konieczne jest zakładanie luźnych ubranek, które umożliwiają ruch stawów w dowolnych kierunkach i na różnych płaszczyznach. Istotnym sposobem, by zapobiec dysplazji bioderek, jest także skrupulatne sprawdzanie, w jaki sposób założona jest pieluszka. Nie może być mocno ściśnięta bądź w nieodpowiednim (za małym) rozmiarze, gdyż podobnie jak ubranka, będzie ograniczała ruchomość stawów. Nie warto również wierzyć w mit, zgodnie z którym szerokie i grube warstwy kilku pieluszek chronią przed wystąpieniem dysplazji i innych chorób stawów biodrowych. Należy znacząco unikać takiego postępowania! Prawdą jest, że czasami takie zalecenia wdraża się, gdy u dzieci wystąpiła już dysplazja, jednak pod żadnym pozorem nie można wdrażać takiego działania profilaktycznie. O tym może decydować tylko leczący dziecko specjalista. Właściwa pozycja Warto pozwolić dziecku na swobodę i nie wymuszać na dziecku określonych pozycji. I tak np. podczas noszenia, warto utrzymywać swobodnie rozstawione na boki, zgięte nóżki niemowlęcia. Z kolei podczas zabawy warto kłaść pociechę co jakiś czas na brzuszku, gdyż wtedy mimowolnie nóżki będą rozstawione na boki. Trzeba także pamiętać, by nie układać dziecka tylko na boczku. W tej pozycji bioderko może wysuwać się z panewki stawu, co może być niekorzystne dla maluszka. O czym jeszcze pamiętać, by biodra niemowlęcia były zdrowe? W trakcie przebierania pieluszki bądź ubranka, pamiętaj, by nie podnosić miednicy malucha ciągnąc za nóżki. Lepszym rozwiązaniem będzie wsunięcie dłoni pod udo maluszka i przewrócenie go raz na jeden, raz na drugi bok, by najpierw wsunąć jedną, później drugą stronę pieluszki. Warto również pamiętać, by nie ustawiać siłowo wyprostowanych obok siebie nóżek. Taka pozycja może sprawić, że stawy biodrowe dziecka nie będą rozwijały się prawidłowo. Masz wątpliwości? Wybierz się na konsultację Jeśli zastanawiasz się, czy twoje dziecko ma dysplazję stawu biodrowego bądź wiesz, że może mieć do niej predyspozycje, udaj się na wizytę do pediatry bądź fizjoterapeuty. Zwykle stawy biodrowe maluszka ocenia się podczas badania USG. Wykonuje się je, gdy niemowlę ma 6 tygodni i dotyczy to szczególnie dzieci z porodu pośladkowego, z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku dysplazji oraz tych, które cechują się niestabilnością biodra lub nieprawidłowościami w badaniu przedmiotowym. Ponowne badanie wykonuje się około 4-5. miesiąca lub wcześniej u dzieci nieprawidłowym pierwszym wynikiem.
Jak sprawić, by dziecko zdrowo się rozwijało? [WYWIAD Z EKSPERTEM]
Przyjście na świat dziecka to jeden z najważniejszych momentów w życiu każdego rodzica. To czas zmiany priorytetów i nawyków. Radość, która towarzyszy narodzinom maluszka, jest ogromna i nie da się jej porównać z niczym innym, jednak... nie brakuje także obaw o jego zdrowie. O tym, co robić, by nasze dziecko zdrowo rosło i dobrze się rozwijało opowiada podczas Wirtualnych Warsztatów Mamo, To Ja, pediatra, dr Joanna Gzik.
Gdy dziecko się rodzi, chociaż jest to bardzo radosny moment, to jest to też czas, kiedy pojawia się szereg wątpliwości. Zmienia się cale życie – nasz rytm dobowy, priorytety i wszystko zaczyna się kręcić wokół tej małej istoty. I wszystko jest dobrze, dopóki jesteśmy w szpitalu, bo tam mamy pomoc specjalistów, trudność zaczyna się wtedy, gdy wracamy domu i... zostajemy z tym same. Mimo że przygotowywałyśmy się do tego przez całą ciążę, to i tak często jest to moment pełen niepewności. Kluczem, by jednak było łatwiej jest przede wszystkim znalezienie dobrego lekarza – świetny pediatra będzie dbał o zdrowie maluszka, a także zawsze będzie służył radą w chwilach zwątpienia. Jak wygląda prawidłowa, zdrowa dieta maluszka? Na ogół, gdy dziecko się rodzi mamy karmią niemowlę piersią. Jeżeli jednak tego pokarmu jest zbyt mało, nie jest to moment, który powinien wzbudzać w mamie niepokój – u takich mam rozwiązaniem jest karmienie sztuczne, które dostarczy maluchowi niezbędnych składników odżywczych. – Po pewnym czasie mleko nie wystarcza i należy rozszerzyć dietę dziecka. Aby zrobić to rozsądnie, należy stopniowo wprowadzać posiłki stałej. Na początku poprzez zabawę – od jednej-trzech łyżeczek np. ugotowanych warzyw lub proste, maksymalnie trzyskładnikowe zupy. Innym produktem, który zalecam jest must jaglano-jabłkowy bądź zamiennie – gruszkowy lub każdym innym owocem ugotowanym. Jest to ważne, gdyż surowe owoce wprowadzamy później, gdy organizm jest już na to gotowy, przyzwyczajony do ich trawienia – podkreśla dr Gzik. Ekspertka dodaje także, że w drugim półroczu rozszerzania diety wprowadzamy także produkty takie, jak: żółtko jajka, jogurt, twarożek, praktycznie wszystkie warzywa, a po 10. miesiącu życia również wywary mięsne. W tym czasie dziecko jest bardzo zainteresowane tym, co jest także na talerzu mamy i taty. Warto dawać mu niektóre rzeczy do próbowania. Kiedy do diety dziecka można wprowadzić słodycze? Pediatra zwraca również uwagę, że małe dzieci dopóki nie znają smaku słodkiego, same nie będą o niego zabiegać. Jeśli jednak już będzie znany, to warto wiedzieć, że nie będą z niego chętnie rezygnowały... Dlatego też warto z głową umieszczać je w jadłospisie malucha. Sprawdza się np. jeden dzień w tygodniu, w którym dziecko wie, że będzie mogło jeść słodycze. Natomiast codzienne podjadanie słodyczy z pewnością nie jest wskazane oraz zdrowe. Warto wtedy proponować maluchowi zdrowsze ich zamienniki np. owoce suszone, które też są słodkie w smaku. Dzieci mają to do siebie, że częściej niż dorośli łapią najróżniejsze infekcje. Jak powinniśmy je leczyć? – Aby układ odpornościowy funkcjonował prawidłowo, warto korzystać z tych domowych sposobów leczenia znane naszym mamom czy babciom. Należy stosować antybiotyki tylko wtedy, gdy są niezbędne. W leczeniu infekcji wirusowych warto natomiast stosować m.in. sok z bzu czarnego, napar z lipy, miód, sok malinowy, herbata z imbirem, moczenie nóg w wywarze z imbiru i naturalne antybiotyki – czosnek, cebula. One z powodzeniem poradzą sobie z infekcją, nie osłabiając jednoczenie układu immunologicznego – podkreśla dr Gzik. Ekspertka podkreśliła także, że w leczeniu pomocne są także leki homeopatyczne, które są pochodzenia naturalnego, dlatego są bezpieczne i nie posiadają skutków ubocznych. Można je stosować właściwie od 1. dnia życia dziecka. Pomagają nie tylko podczas infekcji, ale także m.in. w okresie ząbkowania, gdy dziecko ma kolkę niemowlęcą, zaparcia, alergie, a także u starszych dzieci, gdy np. nadmiernie się stresują. Chcesz wiedzieć więcej? Koniecznie zobacz nasz wywiad z ekspertem! Materiał powstał we współpracy z Polskim Towarzystwem Homeopatii Klinicznej
Kraniostenoza - objawy, rodzaje, leczenie
Kraniostenoza, nazywana także kraniosynostozą, to wada powodująca błędy w kształcie i budowie czaszki dziecka. Jeśli jednak wykryje się ją i zoperuje przed ukończeniem 6. miesiąca życia, objawy choroby stają się zupełnie niewidoczne.
Kraniostenoza (inaczej kraniosynostoza) to wada wrodzona, która powoduje przedwczesne zarastanie szwów czaszkowych (jednego lub kilku). Skutkiem tej wady u niemowląt jest późniejszy nieprawidłowy kształt głowy dziecka. Szwy czaszkowe to „wiązania” pomiędzy kośćmi czaszki, które pozwalają na jej rozwój i rośnięcie – wraz z wiekiem i rozwojem mózgu. Spis treści: Kraniostenoza – objawy i rodzaje Kraniostenoza czołowa - jak wygląda? Kraniostenoza – leczenie Kraniostenoza – operacja Kraniostenoza – objawy i rodzaje Objawy kraniostenozy zależne są od rodzajów tego schorzenia występujących u konkretnego pacjenta. W zależności od tego, gdzie przedwcześnie zrosną się szwy czaszkowe, wyszczególnia się różne typy choroby: kraniosynostoza strzałkowa (objawy: u dziecka zauważa się wydłużenie głowy, która jednocześnie jest dość mała) kraniosynostoza czołowa (objawy: głowa zyskuje „trójkątny” kształt) kraniosynostoza wieńcowa (objawy: głowa może być albo skośna i niesymetryczna lub wyraźnie krótsza niż powinna być) kraniosynostoza węgłowa (objawy: głowa jest uformowana skośnie, ale do tyłu) Kraniostenoza czołowa - jak wygląda? Kraniostenoza czołowa to jedna z najczęstszych odmian kraniosynostozy, która dotyka dzieci. fot. Wikimedia Commons/Michael L. Kaufman at the English language Wikipedia Kraniostenoza – leczenie Leczenie kraniostenozy rozpoczyna odpowiednia diagnoza: potrzebna jest do niej ocena kliniczna, badanie USG oraz tomograf głowy (jeśli dziecko osiągnęło wiek odpowiedni do wykonania takiego badania). Badania są niezbędne w określeniu, czy w czaszce nie występuje nadciśnienie na skutek mocnego zarośnięcia szwów czaszkowych. Kraniostenoza – operacja Jeśli kraniostenoza zostanie odpowiednio wcześnie zdiagnozowana i zalecona zostanie operacja – wykonanie jej przed 6. miesiącem życia dziecka niesie ze sobą znacznie mniejsze ryzyko powikłań i powtórzenia operacji. Po pomyślnym zabiegu wygląd i rozwój czaszki dziecka nie będą odbiegały od normy. Ważne jest jednak, aby pamiętać, że zabieg chirurgiczny to nie koniec leczenia kraniostenozy. Eksperci podkreślają także wielką rolę objęcia dziecka opieką okulisty, neuropsychologa oraz logopedy, którzy powinni monitorować stan malucha przed i po operacji. Zobacz też: Waga, wzrost, obwód główki: pierwsze badania noworodka USG przezciemiączkowe: wskazania, co wykrywa, do kiedy można zrobić Wypukłe ciemiączko? Dowiedz się, co to może oznaczać
COVID-19 u niemowlaka - objawy, przebieg, badania
COVID-19 u niemowlaka może przebiegać bezobjawowo. Jeśli niemowlę miało jednak bezpośredni kontakt z zakażonym, występuje u niego gorączka, problemy z oddychaniem, jest niespokojne i płaczliwe - skontaktuj się jak najszybciej z lekarzem rodzinnym!
COVID-19 rzadko dotyka niemowląt. Ta choroba, którą wywołuje koronawirus, nadal pozostaje w dużej mierze niezbadana. Wszystkie wyniki badań na temat tego schorzenia pochodzą zaledwie z ostatnich miesięcy, a przypadki wśród niemowląt są nadal bardzo rzadkie. Wiemy jednak, że do objawów mogą należeć duszności, wysoka gorączka, ale także niechęć do jedzenia i utrata masy ciała. U niemowlaka chorego na COVID-19 warto jednak obserwować też symptomy pojawiające się ze strony układu sercowo-naczyniowego. Spis treści: COVID-19 u niemowląt - objawy COVID-19 u niemowląt - na co zwrócić uwagę? Jak wykryć koronawirusa u niemowlęcia? Czy kobieta w ciąży może zarazić koronawirusem dziecko? COVID-19 u niemowlaka – objawy Jeśli u niemowlęcia pojawi się wysoka gorączka, kaszel czy duszności lub trudności w oddychaniu, bezzwłocznie powiadom telefonicznie swojego lekarza rodzinnego. Do innych objawów COVID-19 u niemowląt należy niechęć do jedzenia, a co za tym idzie – utrata na masie, płaczliwość i drażliwość. Jeśli maluch ma także problemy z oddychaniem, może wystąpić u niego zwiększony wysiłek oddechowy. COVID-19 może być groźniejszy dla niemowląt niż dla kilkuletnich maluchów z racji na jeszcze niedokładnie wykształcone narządy wewnętrzne. Warto więc obserwować objawy i koniecznie zgłaszać je lekarzowi - nie jest to choroba, którą należy samodzielnie leczyć w domu bez wiedzy medycznej! Jeśli nie będziesz mogła skontaktować się ani z lekarzem rodzinnym, ani stacją sanitarno-epidemiologiczną, zabierz dziecko do szpitala zakaźnego. COVID-19 u niemowląt - na co należy zwrócić uwagę? U noworodków z podejrzeniem zakażenia koronawirusem należy koniecznie monitorować objawy: ze strony układu sercowo-naczyniowego, niewydolności oddechowej, żołądkowo-jelitowe. Jak wykryć koronawirusa u niemowlaka? W celu potwierdzenia zakażenia przeprowadza się test w postaci badania metodą RT-PCR. Pierwsze badanie powinno być wykonane po około 24 godzinach od urodzenia. Jeśli podejrzewamy dziecko o zachorowanie na COVID i posiada ono objawy kliniczne, należy wykonać: badania wykluczające inne infekcje wirusowe: (grypę, zakażenie RSV) badania wykluczające inne infekcje bakteryjne, morfologię, badania obrazowe: RTG lub USG płuc, RTG brzucha, oznaczenie biomarkerów serca (troponina), badanie białka ostrej fazy (CRP), oznaczenie enzymów wątrobowych. Jeśli objawy kliniczne nie występują, ale nadal podejrzewa się zachorowanie niemowlęcia na COVID-19, należy wykonać: badanie obecności materiału genetycznego metodą RT-PCR, morfologię, oznaczenie białka ostrej fazy (CRP). Czy kobieta w ciąży może zarazić koronawirusem dziecko? „Infekcja COVID-19 u kobiet w ciąży może mieć wpływ na zdrowie nowo narodzonego dziecka” – poinformował prof. Ryszard Lauterbach w wywiadzie dla portalu Termedia. Zakażenie koronawirusem u noworodka można podejrzewać: gdy u matki zakażenie wystąpiło w okresie od 14. dnia przed porodem do 28. dnia po porodzie, gdy noworodek był bezpośrednio narażony na kontakt z osobą chorą (rodzic, członek rodziny, personel szpitala). Źródła: Euroimmun, Medicover Zobacz też: Koronawirus u dzieci - tak wygląda wysypka przy COVID-19 Naukowcy wyodrębnili aż 6 typów COVID-19. Różnią się objawami! To już pewne: DZIECI zarażają koronawirusem! To one roznoszą COVID-19 Konsultacja merytoryczna Dr Katarzyna Mudel Pediatra, specjalistka medycyny rodzinnej oraz medycyny estetycznej. Pracuje jako pediatra z dziećmi w Lux Med i Medicover. Jest ekspertem portalu Znany Lekarz
Co to jest choroba meningokokowa. Wyjaśnia prof. Ernest Kuchar
Choroba meningokokowa jest rzadką, ale bardzo poważną chorobą zakaźną wywołaną przez szczególny rodzaj bakterii zwanych meningokokami. Nawet jeżeli choroba zostanie szybko rozpoznana i leczona może wywoływać poważne trwałe następstwa, a nawet prowadzić do śmierci.
Choroba meningokokowa rozwija się w ciągu trzech do siedmiu dni po kontakcie z bakterią, która przenosi się z człowieka na człowieka za pośrednictwem wydzieliny dróg oddechowych i gardła, w tym śliny i śluzu, jak też w trakcie wspólnego zamieszkiwania, zwłaszcza w tej samej sypialni. Niektórzy ludzie narażeni są na zwiększone ryzyko zachorowania na chorobę meningokokową. Należą do nich niemowlęta oraz małe dzieci w pierwszych dwóch latach życia, nastolatki i młodzi dorośli, jak też niektóre grupy przewlekle chorych, w tym z zaburzeniami odporności oraz osoby podróżujące na tereny gdzie choroba występuje często. Choroba meningokokowa zwykle przebiega pod dwoma postaciami: jako ropne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych albo sepsa, czyli zakażenie krwi. Obie postacie choroby meningokokowej są bardzo poważne i mogą prowadzić do zgonu. Przy piorunującym przebiegu choroby śmierć może nastąpić w ciągu kilku do kilkunastu godzin. Chorzy, którzy wyzdrowieją z choroby meningokokowej, mogą mieć trwałe następstwa, takie jak amputacja kończyn, głuchota, zaburzenia poznawcze czy uszkodzenie mózgu. Meningokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych polega na dostaniu się bakterii do ośrodkowego układu nerwowego oraz obrzęku i zapaleniu tkanek otaczających mózg i rdzeń kręgowy. Dla meningokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych typowy jest nagły początek z wysoką gorączką, bólem głowy i sztywnością karku. Mogą również wystąpić objawy dodatkowe tak jak światłowstręt, przeczulica, nudności, wymioty i dezorientacja. U małych dzieci objawy te mogą być trudne do zauważenia lub mogą w ogóle nie wystąpić. Chore niemowlę może być apatyczne, drażliwe, wymiotować albo odmawiać jedzenia. Jego ciemiączko może być wypukłe i tętnić. Posocznica (sepsa) polega na dostaniu się meningokoków do układu krwionośnego, w którym bakterie mnożą się, uszkadzając ściany naczyń oraz wywołując krwawienia do skóry i narządów wewnętrznych. Sepsa zwykle objawia się gorączką lub dreszczami, znacznym osłabieniem, wymiotami lub biegunką, zimnymi kończynami, a zwłaszcza dłońmi i stopami, silnymi bólami mięśni, stawów, klatki piersiowej i brzucha oraz znacznie przyśpieszonym oddechem i akcją serca. Najbardziej charakterystyczna dla sepsy meningokokowej jest ciemno-czerwona wybroczynowa wysypka, która nie blednie pod uciskiem. Postacie choroby wywołane przez meningokoki są bardzo poważne, ale możliwe do wyleczenia za pomocą antybiotyków, które zabijają bakterie. Najważniejszą sprawą jest wczesne rozpoczęcie leczenia, najszybciej jak to jest możliwe. Jednak nawet mimo szybkiego i właściwego leczenia, jeden do dwóch chorych na każdych dziesięciu, którzy zachorują na chorobę ma meningokokową umrze. Dlatego jeżeli podejrzewasz, że twoje dziecko ma chorobę meningokokową, natychmiast skontaktuj się z z lekarzem lub pogotowiem ratunkowym. Szczepienie jest najlepszym sposobem zapobiegania chorobie meningokokowej. Autor tekstu: Dr hab. med. Ernest Kuchar Materiały źródłowe: 1. WHO Meningococal disease 2. WHO Meningococcal meningitis 3. ECDC Meningococcal disease PP-NIM-POL-0059 Artykuł powstał przy współpracy z firmą Pfizer Polska
Choroba meningokokowa – zapobieganie za pomocą szczepień
Choroba meningokokowa jest groźną chorobą zakaźną wywołaną bakterie zwane meningokokami, której skutecznie potrafimy zapobiegać za pomocą szczepień ochronnych. Choroba meningokokowa najczęściej przebiega jako zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (zakażenie osłonek mózgu i rdzenia kręgowego) lub zakażenie krwi, czyli sepsa.
Nawet przy wczesnym rozpoczęciu właściwego leczenia antybiotykiem, choroba meningokokowa zabija do kilkunastu procent chorych, a spośród tych, którzy przeżyją, znaczny odsetek okalecza przez trwałe następstwa, takie jak utrata słuchu, uszkodzenie mózgu, uszkodzenie nerek, utrata kończyn czy szpecące blizny. Meningokoki występują w kilkunastu odmianach zwanych grupami serologicznymi. Spośród nich 5 grup: A, B, C, W oraz Y odpowiada na zdecydowaną większość, ponad 90% zachorowań. Epidemiologia meningokoków jest zmienna i nieprzewidywalna. W Polsce obecnie grupa B wywołuje około 66% zachorowań na chorobą meningokokową, grupa C około 20%, jednak dawniej rzadka grupa W, wywołuje już około 10% zachorowań i odsetek ten zwiększa się. Jest to ważne, bo zakażenia wywołane przez meningokoki W często przebiegają nietypowo z objawami ze strony przewodu pokarmowego, co może opóźniać rozpoznanie. Grupa W związana jest z największą śmiertelnością. Dostępne są szczepionki przeciwko wszystkim wymienionym grupom serologicznym bakterii, zarówno chroniące przed pojedynczą grupą B lub C, jak też szczepionki chroniące przed 4 grupami serologicznymi meningokoków - szczepionki ACWY. Kto powinien być szczepiony przeciwko chorobie meningokokowej? Szczepić powinno się przede wszystkim niemowlęta, które chorują zdecydowanie najczęściej, ponadto nastolatków oraz ludzi niezależnie od wieku, którzy cierpią na choroby upośledzające odporność lub podróżują do krajów, gdzie choroba meningokokowa występuje endemicznie. Ze względu na zmienny udział poszczególnych grup meningokoków, ochrona powinna być możliwie szeroka – najlepiej zaszczepić dziecko przy użyciu dwóch szczepionek: przeciwko meningokokom B oraz szczepionką zawierającą cztery grupy ACWY. Czy szczepienie przeciwko meningokokom jest bezpieczne? Tak. Szczepionka podobnie jak każdy lek może wywołać działania niepożądane, jednak niepożądane odczyny poszczepienne zazwyczaj są łagodne i przejściowe - ustępują w ciągu kilku dni. Ciężkie działania niepożądane należą do rzadkości. O szczegółach szczepienia porozmawiaj ze swoim lekarzem. Szczepienia przeciwko meningokokom należą w Polsce do szczepień zalecanych, co oznacza, że zainteresowany ponosi koszt szczepionki. Liczba dawek i odstępy między nimi zależą od wieku osoby szczepionej oraz rodzaju zastosowanej szczepionki przeciwko meningokokom. Szczepienia można rozpocząć od 2 miesiąca życia. Szczepienie ochronne niemowląt przy pomocy dwóch szczepionek meningokokowych – przeciwko grupie B oraz szczepionki ACWY jest najlepszym sposobem zapobiegania chorobie meningokokowej. Autor: Dr hab. med. Ernest Kuchar Materiały źródłowe: 1. <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://www.ecdc.europa.eu/en/meningococcal-disease" target="_blank" rel="noopener">ECDC Meningococcal disease 2. <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://www.ecdc.europa.eu/en/meningococcal-disease/factsheet" target="_blank" rel="noopener">ECDC Prevention and control measures for meningococcal disease factsheet PP-NIM-POL-0060 Artykuł powstał przy współpracy z firmą Pfizer Polska
Niemowlę choruje inaczej. To jak rozpoznać, że jest chore? [WYWIAD]
Banalny katar może skończyć się zapaleniem płuc, a dziecko nawet nie będzie mieć gorączki! Jak w takim razie rozpoznać, że jest chore, i to poważnie - wyjaśnia dr Wojciech Trzeciakowski, pediatra i neonatolog.
Dlaczego u niemowlęcia zwykły katar może szybko zmienić się w zapalenie ucha, oskrzeli, płuc? Niemowlę ma węższe drogi oddechowe niż starsze dziecko, dlatego szybciej się one zatykają wydzieliną. Dziecko nie potrafi samo się jej pozbyć, odkrztusić, zresztą nie ma też jeszcze wykształconego odruchu kaszlu. U małych dzieci nie są rozwinięte zatoki oboczne nosa. Dlatego wydzielina z nosa może dostać się do ucha, które jest połączone z jamą nosowo-gardłową, i po 2-3 dniach kataru może pojawić się u dziecka zapalenie ucha. Wydzielina zalega, pojawiają się nadkażenia bakteryjne, bo w drogach nosowych jest ciepło i wilgotno: to świetne warunki dla rozwoju bakterii. Dziecko może łykać wydzielinę, ale to jeszcze pół biedy. Gorzej, gdy spływa ona do dolnych dróg oddechowych. To dlatego tak łatwo niemowlę po zwykłym katarze może mieć zapalenie płuc? Tak. Bardziej prawdopodobne są zapalenia uszu, ale jest też możliwe zapalenie płuc. Zdarza się, że niemowlę ma ciężką infekcję, ale przy tym żadnej gorączki. To normalne, że dziecko choruje bez gorączki? Im młodsze dziecko, tym objawy choroby są mniej typowe. Właśnie z powodu gorszej odpowiedzi układu odpornościowego. Często widzę wcześniaki bardzo ciężko chore, wymagające nawet podawania kilku antybiotyków, które w ogóle nie mają gorączki! Skoro niemowlę może nie mieć gorączki w czasie choroby, to jak poznać, że jest chore? Przede wszystkim nie zachowuje się tak, jak zwykle. Zdrowe niemowlę ma swój rytm: śpi, budzi się, je, robi kupę, siusiu, jest aktywne. Chore dziecko zachowuje się inaczej: może być niespokojne, pobudzone – albo odwrotnie: jest nadmiernie spokojne, śpi, nie budzi się na karmienie, nie chce jeść, męczy się przy jedzeniu. Dziecko może być bardzo spokojne lub bardzo pobudzone? Skąd takie różnice w zachowaniu chorych niemowląt? Zapaleniu płuc może towarzyszyć duszność. To nieprzyjemny objaw, na które każde dziecko może reagować inaczej. Jedno dziecko będzie niespokojne, przyspieszy oddech, będzie wykonywało niespokojne ruchy. Rośnie wtedy zapotrzebowanie na tlen, więc dziecku jest coraz bardziej duszno. Inne dziecko będzie w takich sytuacji apatyczne, nadmiernie spokojne: w ten sposób zmniejsza swoje zapotrzebowanie na tlen. Będzie chciało przetrwać ten czas w spokoju, ograniczając swoją aktywność. Czyli każde chore niemowlę może zachowywać się inaczej? Z kolei przy zapaleniu ucha jedynymi objawami może być niechęć do jedzenia, płacz, niepokój. Niektóre dzieci łapią się za ucho — choć nie zawsze musi to być objaw choroby. Ból ucha może się pojawić także przy ząbkowaniu. Czyli trzeba po prostu wnikliwie obserwować dziecko? Tak. Nie zawsze jednak inne zachowanie dziecka oznacza chorobę. Niemowlęta często mają sapkę, gdyż ich drogi oddechowe są węższe, śluzówki bywają rozpulchnione. Dziecko ma zatkany nos, może chrapać — to rodziców bardzo niepokoi, ale po badaniu okazuje się, że to tylko sapka, a nie zapalenie płuc. Często rodzice za bardzo się martwią, ale to dobrze. Lepiej niepotrzebnie zbadać miesięczne dziecko i dowiedzieć się, że jest wszystko w porządku, niż coś przeoczyć. Dlaczego choroby u niemowlęcia mają cięższy przebieg? Układ immunologiczny do 5. roku życia jest mniej dojrzały. Małe dzieci są bardziej podatne na niektóre zakażenia, szczególnie takimi bakteriami jak pneumokoki, meningokoki i Heamophilus influenzae typu B (HiB). Są to bakterie otoczkowe, które nie dość, że mogą przetrwać nawet w warunkach dla nich niekorzystnych, to jeszcze dodatkowo osłabiają działanie układu odpornościowego. To bakterie mogą powodować ciężkie, zagrażające życiu infekcje (zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych albo sepsę, czyli zakażenie całego organizmu). Czytaj też: Dr Wojciech Trzeciakowski - jak ustrzec dziecko przed sepsą Niemowlęta łatwiej zarażają się niż starsze dzieci? Tak, właśnie dlatego, że ich układ odpornościowy jest mniej sprawny niż starszego dziecka, które zetknęło się większą liczbą bakterii i wirusów w swoim życiu, a więc na pewne infekcje wytworzyło już odporność. Dr Wojciech Trzeciakowski jest pediatrą i neonatologiem, pracował m.in. w Instytucie Matki i Dziecka i Centrum Zdrowia Dziecka. Obecnie pracuje w Wojewódzkim Szpitalu Bródnowskim w Warszawie. Czytaj też: Jak wzmocnić odporność niemowlęcia: ważne rady pediatry
Zapalenie ucha czy ząbkowanie? Maluch ci nie powie, sprawdź, jak to rozpoznać!
Płacz, marudzenie, szarpanie się za uszko, brak apetytu... Objawy bólu ucha i wyrzynania się mlecznego zęba są u niemowlaka często podobne. Masz dosyć chodzenia do lekarza z chorym uchem malucha, by usłyszeć, że on „tylko” ząbkuje? Zobacz, jak odróżnić bolesne ząbkowanie od infekcji ucha.
Zapalenie ucha to bardzo częsta przypadłość niemowlaków i małych dzieci. Jednak ząbkowanie, hm, dotyczy każdego malucha. Zatem kiedy dziecko płacze, szarpie się za ucho, marudzi i ma gorączkę,. łatwo pomylić objawy bolesnego wyrzynania się mleczaka właśnie z infekcją uszka. Zatem podpowiadamy, jakie są charakterystyczne symptomy ząbkowania: Objawy ząbkowania: ból zaczyna się około 4. miesiąca życia dziecka i kończy szczęśliwie około drugich urodzin malucha ciągnięcie się za ucho i dłubanie w uchu brak objawów przeziębienia: gorączki, kataru itp. osłabienie, które może się objawiać temperaturą niższą niż 36,6 C ślinienie się Zapalenie ucha środkowego zaś zdarza się dzieciom często, bo ich trąbka słuchowa (przestrzeń łącząca ucho z nosem i gardłem) jest szeroka i krótka. Nawet przy drobnej infekcji gardła lub byle katarze proces zapalny może błyskawicznie objąć także uszy. Objawy zapalenia ucha: ból nasilający się podczas pociągania za małżowinę gorączka katar lub kaszel – czyli typowe objawy przeziębienia niechęć do leżenia na płasko wysięk z nosa: białej, żółtawej lub zabarwionej krwiście wydzieliny słabszy słuch (sytuacja przejściowa!) Zobacz też: Gdy dziecko ciągle choruje
6 rzeczy, których nie wolno robić, gdy niemowlę choruje
Twój maluszek zachorował, a ty zaczynasz nieświadomie podejmować decyzje, które zamiast pomagać w chorobie dziecka, szkodzą mu. Sprawdź, czego nie robić, gdy niemowlę jest chore.
Jeśli twoje dziecko zaczyna zachowywać się inaczej niż zwykle, jest marudne, płaczliwe, mało aktywne, odmawia jedzenia, albo zauważyłaś u niego inne zachowania niż zazwyczaj, to może być początek choroby. Nie panikuj, tylko zacznij działać z głową, ponieważ tylko opanowanie i spokój pomogą ci podjąć stosowne kroki, żeby pomóc maluchowi. Zwłaszcza przy pierwszym dziecku dajemy się ponieść emocjom i popełniamy najczęstsze błędy, które nie pomagają, a wręcz szkodzą maluszkowi. Poznaj najczęstsze błędy, które popełniamy, gdy niemowlę zachoruje: Błąd 1: Obniżanie gorączki Gdy tylko zauważysz u dziecka podwyższoną temperaturę, od razu sięgasz po preparat na jej obniżenie? STOP! Podwyższona temperatura ciała, w przypadku, gdy zaatakuje wirus jest przejawem naturalnej samoobrony organizmu. Przyspiesza się wtedy przemiana materii, co pobudza tworzenie przeciwciał walczących z wirusami. Gorączka powoduje, że tworzą się niekorzystne warunki dla istnienia i rozwoju wirusów. Idealna temperatura dla wirusów to około 37ºC, a wyższa je uszkadza. Dlatego, czy na pewno warto obniżać temperaturę, jeśli nie jest zbyt wysoka? Kiedy trzeba obniżać gorączkę u niemowlaka? U niemowlaka możemy spokojnie czekać do temperatury 38ºC, później, należy go obserwować, a jak temperatura sięgnie 38,5ºC należy już podać preparat przeciwgorączkowy. Jakie są naturalne sposoby obniżania gorączki u dziecka? - kąpiel; temperatura wody powinna być taka jak zawsze, tylko należy potrzymać malucha trochę dłużej i nie dolewać ciepłej wody - okłady z wody o temperaturze pokojowej; okłady przykładamy na czoło, ręce - od nadgarstka od ramienia. Ważne: Dziecka z gorączką nie powinnaś ubierać zbyt ciepło, bo może to prowadzić do przegrzania, ponieważ duża ilość warstw blokuje odprowadzanie ciepła z organizmu. Natomiast pamiętaj, żeby w trakcie spadku temeratury, gdy dziecko się poci często zmieniać mokrą bieliznę. Polecamy: Gorączka u niemowlaka: Kiedy zbijać, jak obniżać Błąd 2: Namawianie do jedzenia W trakcie choroby dziecko często odmawia jedzenia. Jest to naturalna obrona organizmu, żeby nie tracić energii na procesy jedzenia, trawienia i przyswajania. Dlatego nie zmuszajmy maluszka na siłę do jedzenia. Idealnym rozwiązaniem jest, gdy niemowlę jest karmione piersią, bo zazwyczaj nigdy nie odmawia piersi mamy, przy której dodatkowo uspokaja się i wycisza. Ważne: Pamiętajmy w trakcie choroby dawać maluszkowi dużo pić, żeby nie doprowadzić do odwodnienia. Błąd 3: Brak wietrzenia pomieszczeń Panuje przekonanie, że gdy dziecko choruje, to rodzice nie otwierają okna, bo zawieje malucha i bardziej się ono rozchoruje. Oczywiście można, a nawet trzeba wywietrzyć pomieszczenie, w którym przebywa chore dziecko, ale z głową! Można wynieść maluszka do innego pokoju, i wtedy otworzyć szeroko okno. Świeże powietrze ułatwia oddychanie, zmniejsza kaszel, chroni przed przegrzaniem. Błąd 4: Nieprzestrzeganie higieny Zauważyłaś, że gdy twój maluszek choruje rezygnujesz z codziennych kąpieli? Oczywiście możesz kąpać niemowlaka co drugi dzień, ale jeżeli jest zabrudzony, bo często wymiotuje, albo ma biegunkę, to warto go umyć, albo chociażby podmyć pupę wodą z mydłem. Taka kąpiel może malucha zrelaksować, zapomnieć o chorobie, jeśli uwielbia zabawy w wodzie, oraz zmniejszyć gorączkę. Błąd 5: Podawanie leków na własną rękę Zawsze powinnaś skonsultować się z lekarzem, jeśli sięgasz po leki dla dziecka. Wyjątek stanowią leki przeciwgorączkowe, ale wtedy koniecznie czytaj ulotkę, ponieważ do określonej wagi dziecka jest dobierana odpowiednia dawka leku. Błąd 6: Nieprawidłowe zachowanie, gdy dziecko wymiotuje Gdy dziecko zwymiotuje, rodzice od razu podają coś do picia, chcąc uzupełnić płyny. I tutaj niespodzianka, bo dziecko wymiotuje po raz kolejny. Co powinnaś robić? Odczekać przynajmniej pół godziny i podać jedną łyżeczkę letniego płynu. Jeśli nic nie będzie się działo, możesz podawać powoli większe ilości. Zobacz także: 10 objawów, których nie możesz przeoczyć: idź do lekarza!
Co pomoże na ból brzucha u dziecka? O łagodzeniu dolegliwości związanych z biegunką opowiada pediatra.
Film powstał we współpracy z Centrum Medycznym
Jak uporać się z kaszlem i katarem u niemowlaka?
Przeziębienie to najczęstsza dolegliwość niemowląt i małych dzieci. Nie lekceważ niepokojących objawów, bo organizm dziecka reaguje inaczej niż twój.
Nagle, często z godziny na godzinę – tak rozwijają się infekcje u maluszków. Objawy są nasilone i dokuczliwe, ale takie same jak u dorosłych: katar, kaszel i wysoka temperatura. S.O.S. dla noska Katar u niemowlaka łączy się z nieprzyjemnym uczuciem obrzęku i zatkania nosa. Jest to bardzo uciążliwe dla niemowlęcia, które nie potrafi jeszcze sprawnie oddychać przez usta. Zatkany nosek utrudnia również ssanie. Jak można pomóc? Dawaj dziecku dużo pić. Wydzielina stanie się wodnista i nosek łatwiej się oczyści. Jeśli karmisz piersią, przystawiaj malca częściej, choćby na krótko (pierwsze łyki pokarmu są bardziej wodniste, najszybciej zaspokajają pragnienie). Nawilżaj powietrze. Możesz położyć czysty, mokry ręcznik na kaloryferze albo ustawić obok niego pojemnik z wodą lub rozwiesić mokrą pieluszkę tetrową w nogach łóżeczka. Możesz też zaopatrzyć się w profesjonalny nawilżacz powietrza. Jeśli dziecko już pewnie siedzi, napełnij wannę gorącą wodą i pobaw się z maluchem przez kwadrans w łazience. Pobyt w takiej „saunie” udrożni nosek oraz nawilży gardło. Często oczyszczaj nos, szczególnie przed karmieniem i spaniem. Wpuść do każdej dziurki 1–2 krople soli fizjologicznej. Rozrzedzoną wydzielinę usuń gruszką z szeroką, plastikową końcówką albo specjalnym aspiratorem do nosa, np. NoseFrida, Marimer, Sopelek. Do wycierania noska używaj delikatnych chusteczek. Podłóż pod materac jasiek lub zwinięty koc, by dziecko, leżąc na plecach, miało główkę wyżej niż nóżki (możesz też unieść nogi łóżeczka od strony poduszki). Układaj dziecko w pozycji na brzuszku, pamiętając, że niemowlęcia nigdy nie wolno zostawiać w tej pozycji bez opieki. Pielęgnuj skrzydełka noska, kiedy są podrażnione – pieką i bolą. Otarcia złagodzi maść majerankowa, wazelina lub tłusty krem. Natłuszczaj też skórę pod noskiem. Podawaj witaminę C, która łagodzi objawy kataru. Skrapiaj pościel olejkiem eterycznym, który ułatwi oddychanie (np. Amol, Aromatol, Inhalol, Olbas Oil), ale pod warunkiem, że dziecko nie jest alergikiem i skończyło rok. Uwaga: Niemowlętom krople do nosa może przepisać tylko lekarz. Jednak jest to ostateczność, bo choć na krótko przynoszą ulgę, to podrażniają delikatną śluzówkę nosa. Nie wolno stosować ich dłużej niż trzy dni. Wpuszczaj je tylko przed karmieniem i przed snem. Zobacz także: Najlepsze sposoby na katar u niemowlaka Kaszel suchy czy wilgotny Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Co to za choroba? Diagnoza on-line Czytaj więcej Kiedy w płucach dziecka „gra“ i słychać, że maluch odkasłuje śluz – masz do czynienia z wilgotnym kaszlem. Natomiast suchy kaszel atakuje znienacka. Dziecko nie odkasłuje przy nim wydzieliny. Przyczyną kaszlu może być też alergia, ciało obce, które dostało się do dróg oddechowych, dym z papierosów. Kaszlące niemowlę, nawet jeśli nie gorączkuje, musi osłuchać lekarz. Z pozoru niegroźne przeziębienie może przerodzić się w zapalenie oskrzeli lub płuc. Jak można pomóc dziecku? Postępuj jak przy katarze, a dodatkowo także: Nacieraj stópki i klatkę piersiową malca rozgrzewającą maścią dla dzieci (kupisz ją w aptece bez recepty). Załóż maluchowi ciepłą piżamkę i grube skarpetki. Pamiętaj, że maści rozgrzewających nie należy stosować u alergików ani u dzieci, które nie skończyły jeszcze pół roku. Uwaga: Stary babciny sposób wcierania spirytusu nie jest dobry, bo przez skórę malca przenika alkohol. Oklepuj plecki. To ułatwia pozbycie się zapalnej wydzieliny przy mokrym kaszlu. Aby oklepywanie pomogło, połóż malca na swoich kolanach pleckami do góry. Zadbaj, by główka była niżej od pupy (w tej pozycji twoim sprzymierzeńcem jest siła grawitacji). Złącz palce, ułóż je w daszek i oklepuj energicznie plecki w stronę głowy. Stosuj inhalacje, czyli wdychanie pary wodnej. Nawilżą drogi oddechowe i pomogą uporać się z kaszlem. Posadź malca w pobliżu pojemnika z wodą – niech wdycha unoszącą się parę wodną. Uważaj, bo gorącą parą ławo się poparzyć! Inhalacje dla starszych dzieci możesz przygotować z dodatkiem ziół (np. rozmarynu, podbiału) lub olejków eterycznych (sosnowy, eukaliptusowy). Z rozwagą sięgaj po syrop. U dzieci do trzech lat powinien zalecić go pediatra. Syropu przeciwkaszlowego używa się tylko przy męczącym, suchym kaszlu i tylko u dzieci starszych. Syropy wykrztuśne na mokry kaszel podaje się dzieciom powyżej roku życia (u młodszych mogą powodować biegunki). Maluchom, które skończyły rok, można przygotować syrop z cebuli (działa wykrztuśnie). Cebulę pokrój w plastry, posyp cukrem lub dodaj łyżkę miodu (możesz dorzucić 1–2 ząbki czosnku) i przykryj. Gdy cebula puści sok, syrop jest gotowy. Syropów wykrztuśnych nie stosuje się na noc. Wykrztuśnie działa ciepłe mleko z masłem i miodem, ale nadaje się dla dzieci od ok. trzeciego roku życia. Polecamy: 10 objawów, których nie możesz przeoczyć - idź z dzieckiem do lekarza [CMS_PAGE_BREAK] Pora na doktora Idź z zakatarzonym dzieckiem na konsultację do lekarza, gdy: choruje noworodek, w przypadku takiego maluszka lepiej chuchać na zimne; wodnisty katar zamienia się w zielonkawą, gęstą wydzielinę (mogło dojść do nadkażenia bakteriami); katar trwa dłużej niż siedem dni, towarzyszy mu gorączka, wymioty; malec dotyka uszka, skarży się, że go boli albo pociera główką o poduszkę. Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Przychodzi bobas do lekarza Czytaj więcej O czym mogą świadczyć nocne ataki suchego kaszlu u dwulatka? Możliwe, że kaszel powoduje suche powietrze w sypialni. Z tego powodu, gdy działa centralne ogrzewanie, trzeba nawilżać pokój. Ale uwaga! Powietrze nie powinno być zanadto wilgotne. Przy wilgotności powyżej 60 proc. (mierzy się ją higrometrem) rozwijają się roztocza, które są przyczyną alergii. Jeśli po 3–5 dniach domowych zabiegów nie ma poprawy, idź do lekarza. Suchy kaszel, utrzymujący się dłużej niż dwa tygodnie, może mieć inne przyczyny. Dlatego wymaga wizyty u pediatry, który ustali jego powód i zaleci odpowiednią terapię. Jak czyścić nosek gruszką? Przede wszystkim delikatnie. Gruszkę przytknij do dziurki, nie wsuwaj jej do środka. Pamiętaj, by naciskać ją przed przyłożeniem do noska. W przeciwnym razie wypchnięte z niej powietrze przesunie zanieczyszczenia w głąb, zamiast je wydobyć. Najlepiej stosuj gruszkę przy gęstym i lepkim katarze (po rozrzedzeniu wydzieliny solą fizjologiczną), nie częściej niż 2–3 razy w ciągu dnia. Jak rozpoznać, katar, który wywołała alergia? Rozwija się on u dzieci ze skłonnością do alergii, a jego przyczyną są tzw. alergeny powietrzne (różnego rodzaju cząsteczki unoszące się w otoczeniu). Katarem alergicznym jest katar sienny, który wywołują pyłki pojawiające się w okresie pylenia roślin, oraz tzw. katar całoroczny, związany najczęściej z roztoczami kurzu domowego, pierzem i sierścią zwierząt. Dziecko, które cierpi na katar alergiczny: kicha, ma załzawione i przekrwione oczy, ma spuchnięte i swędzące powieki, ma lejącą się, wodnistą wydzielinę z nosa. Taki maluch wymaga konsultacji u lekarza alergologa. Leczenie dziecka na własną rękę może doprowadzić do rozwoju astmy. Konsultacja: dr n. med. Alicja Karney, pediatra, kieruje oddziałem pediatrycznym hospitalizacji jednego dnia Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie. Zobacz też: Rodzaje kataru u dziecka Jak robić inhalacje niemowlakowi? Co robić, gdy niemowlę ma gorączkę?
Podwyższona temperatura u maleńkich dzieci zawsze budzi niepokój rodziców. Czy to zapowiedź choroby?
Podwyższona temperatura u maleńkich dzieci zawsze budzi niepokój rodziców. Zazwyczaj jest zapowiedzią choroby. Jak pielęgnować maluszka? Rosnąca temperatura to sygnał, że organizm malucha podjął walkę z infekcją. Kiedy i jak obniżać gorączkę? Niemowlęciu najlepiej sprawdzać ciepłotę w odbycie (termometr natłuść wazeliną) – pamiętaj, że jest ona wtedy wyższa o pół stopnia. Zakres 37–38°C to stan podgorączkowy, gorączka to 38–39°C, powyżej 39°C – gorączka wysoka. Stan podgorączkowy nie wymaga obniżania, ale jest sygnałem, by skontaktować się z pediatrą. Gdy gorączkuje noworodek, natychmiast wezwij lekarza! Jeśli temperatura przekracza 38,5°C, trzeba ją obniżać, jest bowiem niekorzystna dla organizmu z powodu nasilonej pracy serca i ryzyka wystąpienia drgawek. Maluchowi do trzeciego miesiąca życia podaj preparat z paracetamolem (Apap, Panadol). Starszemu – z paracetamolem lub z ibuprofenem (Ibufen, Ibum). Wygodne są czopki, bo nie ma ryzyka, że dziecko je zwymiotuje. Możesz robić chłodne okłady na czoło, owinąć dziecku ramionka i nóżki wilgotnymi ręcznikami albo przygotować letnią kąpiel. Pomagają też rozwieszone na łóżeczku pieluszki z tetry zmoczone w zimnej wodzie. Jeśli maluch ma dreszcze (to znak, że gorączka rośnie), przykryj go cieplej. Ale potem nie opatulaj go już, „żeby się wypocił”, bo to może spowodować przegrzanie organizmu. Przystawiaj częściej do piersi lub podawaj dużo picia. Uważnie obserwuj dziecko. Gdy jego skóra jest sucha i zaczerwieniona, mocz ma intensywną barwę i zapach, jest skąpy, stolce twarde, a ciemiączko zapadnięte – to sygnał odwodnienia. Trzeba malca zabrać szybko do lekarza. Nie zmuszaj do jedzenia. Brak apetytu to naturalna reakcja podczas gorączki i infekcji. Jeżeli rosnącej temperaturze towarzyszą inne niepokojące objawy (światłowstręt, sztywność karku, kłopoty z oddychaniem, wiotkość lub bardzo silne napięcie mięśniowe, wymioty) natychmiast wezwij lekarza! Skontaktuj się z pediatrą, gdy po kilku dniach infekcji gorączka znów rośnie. To częsty objaw powikłań, np. zaczynającego się po grypie zapalenia płuc. Po przebytej infekcji przez kilka dni niemowlę może mieć stan podgorączkowy. Poinformuj o tym lekarza. Przy dłuższym utrzymywaniu się stanów podgorączkowych niezbędne będą dokładniejsze badania lekarskie. Gorączka może być groźna U niektórych dzieci wysoka gorączka może wywołać napad drgawek gorączkowych. Maleństwo po takiej reakcji powinno zostać obejrzane przez lekarza! Chodzi o to, by nie przeoczyć zapalenia opon mózgowych. Być może pediatra da Ci receptę na środek, który podasz, gdyby dziecko w przyszłości znowu dostało wysokiej gorączki. Zapobiegnie to ponownemu napadowi drgawek. Podawaj środki przeciwgorączkowe w syropku lub czopkach. Zobacz także: Gorączka może być groźna - jak ją zbijać, co podawać?