Żenująca scena w sklepie, do wózka podszedł obcy mężczyzna. „Co jest z tymi ludźmi?”
Wystarczy zwykły wypad do sklepu, żeby w głowie odpalił się alarm i pytanie, jak daleko sięga cudza bezrefleksyjność. To, co opisała jedna z mam na Threads, uświadomiło mi coś ważnego: granice naszych dzieci wciąż są traktowane jak sprawa do negocjacji.
Autorka wpisu relacjonuje sytuację z kolejki do kasy. Pakowała zakupy, obok w wózku siedział jej synek. Za nimi stał mężczyzna, który najpierw zagadał malucha, po czym „wyciągnął rękę i dotknął jego twarzy”. Mama zareagowała instynktownie. Jedną ręką przyciągnęła wózek, drugą dotknęła twarzy mężczyzny, pytając spokojnie, czy jemu też jest tak „fajnie”. Mężczyzna zamarł, rzucił tylko, że „nie pomyślał”. A ona odpowiedziała krótko: „to zauważyłam”. Potem dodała jeszcze coś, co powinno wisieć nad każdym wózkiem w Polsce: dziecko nie powie, że nie chce być dotykane przez obcych, a żaden rodzic sobie tego nie życzy. W komentarzach inni rodzice opisali mnóstwo podobnych doświadczeń. Jedna osoba podsumowała trafnie: „Uśmiechnąć się czy zagadać – ok, ale skąd w ludziach poczucie, że można łapać się za obce dzieci?”. Inna mama wspomniała scenę z Biedronki, gdzie starsza pani zaczęła głaskać niemowlę po policzku, a ona w nerwach krzyknęła, żeby przestała. Jeszcze ktoś przyznał, że obca kobieta włożyła ręce do wózka pod plecki trzymiesięcznej córki, jakby to była rzecz wspólna, dostępna na wyciągnięcie dłoni. I takich historii było dużo. Wniosek jest jeden: to zjawisko częste, a my wciąż próbujemy je „grzecznie znosić”. Dlaczego dotykanie dziecka przez obcych to nie jest „miły gest” Wiem, że wielu ludziom wydaje się, że robią coś serdecznego. Uśmiech do niemowlaka, krótkie „ale słodziak” – to mnie nieraz rozczuliło. Problem zaczyna się w momencie, kiedy ta serdeczność zmienia się w dotyk bez pytania. Dotyk to nie dekoracja rozmowy. To wejście w czyjąś przestrzeń, także przestrzeń dziecka. Po pierwsze chodzi o bezpieczeństwo i zdrowie. Dzieci mają delikatny układ odpornościowy, a sezon infekcyjny trwa właściwie cały rok. Obcy człowiek nie wie, czy maluch jest po chorobie, ma obniżoną odporność, nie wie też, gdzie przed chwilą były jego ręce. Po drugie chodzi o psychikę i granice. Jeśli od małego uczymy dziecko, że ktoś może je dotknąć bez pytania, to wysyłamy cichy komunikat: twoje ciało nie jest do końca twoje. A tego nie chcemy, nawet jeśli sytuacja dzieje się „tylko w sklepie”. Cały wpis z komentarzami przeczytasz tutaj. Jak reagować, kiedy ktoś dotyka dziecka? Nie ma jednego modelu reakcji. Dla mnie kluczowe jest to, żeby zadziałać szybko i jasno. Macie prawo do emocji, nawet jeśli ktoś w kolejce będzie się krzywił. W takich momentach liczy się wasze dziecko, a nie komfort obcych. Co możecie zrobić: Odsuńcie wózek lub przyciągnijcie go do siebie. Ten gest często wystarcza jako sygnał − stop. Powiedzcie krótko, bez tłumaczeń: „Proszę nie dotykać mojego dziecka”. Jedno zdanie. Kropka. Jeśli ktoś udaje zdziwienie, dołóżcie powód, ale nadal spokojnie: „Nie życzę sobie dotykania dziecka przez obcych”. Gdy czujecie, że robi się nieprzyjemnie, zakończcie rozmowę: „To nie jest temat do dyskusji”. Autorka wątku zrobiła coś, co nazywam lustrzanym odbiciem. Pokazała mężczyźnie, jak to wygląda od drugiej strony. Nie każdy ma ochotę albo energię na taki teatr, zwłaszcza w stresie. I to jest ok. Ważne, żeby wasza reakcja była czytelna. Proste zdania, które pomagają stawiać granice w miejscach publicznych Bardzo często blokuje nas strach, że wyjdziemy na przewrażliwionych. Albo że „nie wypada” zwrócić uwagi starszej pani. Wypada. To wy jesteście głosem dziecka. Jeśli chcecie mieć pod ręką gotowe formułki, można użyć np. takich: „Proszę najpierw zapytać, czy się zgadzam”, „On nie lubi dotyku obcych”, „Dbam o jego granice”, „Rozumiem, że jest słodki, ale dotykamy tylko po zgodzie rodzica”. Nie musicie się uśmiechać, nie musicie miękczyć przekazu. Uprzejmość nie oznacza rezygnacji z granic. A jeśli ktoś zareaguje obrazą, to już jego emocje. Czy takie sytuacje się skończą, jeśli będziemy reagować? Nie od razu. Ale każda jasna reakcja to mała lekcja społeczna. Dla obcych, dla świadków, a przede wszystkim dla naszych dzieci. Pokazujemy im, że ich ciało jest ważne. Że mają prawo do przestrzeni. Że rodzic potrafi stanąć obok i powiedzieć „nie”. I że to „nie” jest normalne, zdrowe i potrzebne, nawet w zwykłej kolejce do kasy. Źródło: Threads Zobacz też: Toksyczni rodzice rujnują życie dziecka. Po tych 10 zdaniach trudno się podnieść
Skóra węża jest niezwykle aksamitna… Wyjątkowe, dotykowe spotkanie [Miasteczko Zmysłów]
Gościem Miasteczka Zmysłów była tym razem Joanna Piotrowska, edukatorka z warszawskiego ogrodu zoologicznego. Nie przyszła jednak na spotkanie sama. Towarzyszył jej… wąż pesudokoralowy o wdzięcznym imieniu Krewetka. I ewidentnie spodobała mu się praca przed kamerami!
Jak podkreśliła ekspertka, wąż koralowy jest jednym z najbardziej jadowitych węży na świecie. Krewetka – wąż pseudokoralowy – choć bardzo do niego podobny, w ogóle jadowity nie jest. Jest za to... dusicielem! Tola i Szymek początkowo nieufni, dość szybko polubili Krewetkę. Odważyli się nawet brać gada na ręce. Jednak, jak podkreśliła ekspertka, dotykanie węży nie jest standardem. – Nie wszystkie zwierzęta w ZOO można dotykać. W zasadzie nie wolno tego robić w 90% przypadków – tłumaczyła edukatorka. – Nie robią tego nawet pracownicy – dodała. Dzieciaki uważnie wysłuchały, jakie może nieść ze sobą konsekwencje dla zwierzaków dotyk, jak reagują, gdy nie jesteśmy dla nich delikatni i przede wszystkim dowiedziały się, że każdy gatunek zwierzaka ma troszkę inaczej rozmieszczone zmysły, w tym także receptory dotyku na skórze. – U jednych zwierząt jest ich więcej, u innych mniej. Niektóre miejsca u zwierzęcia są bardziej wrażliwe, inne troszkę mniej – wyjaśniła ekspertka. Chcecie się dowiedzieć, dlaczego słonie mają ulubieńców wśród swoich opiekunów i jakie cechy musi mieć dobry pracownik ZOO? Albo którymi zwierzakami chciałyby się zajmować dzieci obecne w studiu? Zapraszamy, zobaczcie, co działo się w Miasteczku Zmysłów przy okazji spotkania dotyczącego dotyku i poznajcie odpowiedzi na te i wiele innych pytań. Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Dorota Zawadzka inspiruje: Niezwykłe pomysły na 3 zabawy dotykowe
Zmysł dotyku jest tym, który pozwala nam zorientować się w przestrzeni i lepiej rozumieć świat. Dlatego tak ważne w życiu każdego malucha są zabawy ruchowe i sportowe. Pomagają ćwiczyć równowagę, uczą dziecko tego, co może zrobić ze swoim ciałem w przestrzeni. Niemniej istotny jest też trening motoryki małej.
Dotyk jest „używany” przez nas – i przez maluchy, oczywiście – właściwie non stop. Dzięki niemu się czujemy bezpieczni, komunikujemy się, rozumiemy lepiej otoczenie. Do rozwijania dotyku szalenie przyda się m.in. trenowanie motoryki małej. Termin ten odnosi się do precyzyjnych ruchów rąk, takich jak chwytanie, manipulowanie przedmiotami, a później także bardziej skomplikowanych czynności, np. zawiązywania butów, rysowania czy pisania. Przydatnymi akcesoriami w ćwiczeniach motoryki małej będą między innymi plastelina, wydzieranki czy małe figurki. Ugniatanie, lepienie, wycinanie – to wszystko doskonałe ćwiczenia dla małych rączek. Jak rozwijać zmysł wzroku? Wraz z Dorotą Zawadzką, psycholożką i ekspertką „Miasteczka Zmysłów” polecamy 3 świetne zabawy: 1: Ukryte skarby Potrzebne będzie tekturowe pudełko o średniej wielkości lub woreczek, do którego włożymy różne przedmioty. Mogą to być drobiazgi znalezione w domu: bransoletka, spinka do włosów, łyżeczka do herbaty lub kamyk. Zadaniem dziecka jest rozpoznawanie schowanych zabawek bez kontroli wzroku. Gdy dziecko włoży rękę do dziurki i znajdzie zabawkę, jego zadaniem niech będzie opisanie przedmiotu. Możemy zadawać dodatkowe pytania, np.: czy to jest miękkie? A może zimne? Możemy też poprosić o znalezienie konkretnego elementu, np. guzika. wyjaśnia Zawadzka. Maluszkowi zaproponujmy wybranie zabawki z dostępnych w pudełku wraz z użyciem zmysłu wzroku – niech patrzy, co wybiera i próbuje opisać daną rzecz. Nie bójmy się modyfikować zabawy, biorąc pod uwagę wiek dziecka, jego zainteresowania i dostępność zabawek w domu. 2: Zabawy sensoryczne To choćby ścieżka sensoryczna dla dłoni i stóp, ułożona z patyczków, kawałków tkanin lub kamyczków. Malec pokonuje ją z zasłoniętymi oczami. Ciekawym pomysłem jest też zabawa „Czym cię drapię”? Weźmy różne materiały delikatnie dotykajmy nimi plecków malucha. Niech będą to choćby klamerki do bielizny, piórko, papier ścierny, folia aluminiowa, gumka do włosów, czy wata. Zadaniem dziecka będzie je rozpoznać. tłumaczy ekspertka. Później zamieńcie się rolami. Może okazać się, że ta zabawa to całkiem niezły masaż! 3: Rozpoznawanie bodźców Pokazujmy dzieciom zestawienia kontrastowe, np. ciepło-zimno, mokro-sucho, miękko-sztywno. Szukajmy też kontrastów w przyrodzie. Należy pamiętać, że zabawy i aktywności rozwijające zmysł dotyku, to nie tylko te, w trakcie których my dotykamy poszczególnych przedmiotów. To także bycie dotykanym – głaskanie, przytulanie, smyranie… Maluchy uwielbiają takie zabawy. One dają im również poczucie bezpieczeństwa. radzi psycholożka. Zmysł dotyku jest niebywale ważny w rozwoju człowieka, mówi się nawet, że dotyk działa jak „emocjonalna szczepionka”, bo daje nam poczucie bezpieczeństwa i dobre emocje. Badania pokazują, że pobudzanie zmysłu dotyku, czyli regularne przytulanie czy głaskanie, aktywuje produkcję hormonu szczęścia, czyli serotoniny. Pobudza również produkcję dopaminy, która obniża poziom kortyzolu, a co za tym idzie redukuje napięcia, stres, ból. Od której zabawy dotykowej zaczniecie? Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Zastanawialiście się skąd nasze ciało wie, że dotykamy czegoś przyjemnego, lub przeciwnie – niebezpiecznego, przed czym musi nas ostrzec?
Dotyk jest zmysłem najbardziej dominującym po przyjściu człowieka na świat. Co to oznacza? Niemowlęta poprzez dotyk właśnie poznają otoczenie i odczuwają fizyczną bliskość. Ale z wiekiem to się nie zmienia i wciąż bardzo potrzebujemy dotyku, bo ma dla nas magiczne właściwości. Dokładnie tak – dotyk świetnie wpływa na nasze zdrowie fizyczne (np. masaż pozwala rozluźnić mięśnie i obniżyć poziom stresu) oraz psychiczne. Czuły dotyk sprawia, że potrafimy mieć lepszy nastrój i jesteśmy bardziej pozytywnie nastawieni do świata. Przytulanie to też najwspanialsza forma wyrażania miłości! Na co dzień dotykamy wielu rzeczy. Mają różne kształty i faktury. Sprawdźcie w naszej grze i sprawdźcie, czy potraficie ocenić przedmioty pod kątem ich dotykowych właściwości. Gotowi na zabawę w porównywanie? Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Co warto wiedzieć o dotyku i jak go rozwijać u dziecka? [LIVECZAT z ekspertem]
Dotyk ma wiele odcieni. Bitwy rodzeństwa, przytulanie i głaskanie, wyrażanie wielkiej sympatii i miłości – możemy nim powiedzieć wszystko! Dlaczego ten zmysł jest tak ważny? Zobacz nasz liveczat z psycholog Dorotą Zawadzką organizowany w ramach akcji Miasteczka Zmysłów i dowiedz się o nim więcej.
Tym razem, podczas spotkania z Dorotą Zawadzką prowadzonego przez redaktorkę mamotoja.pl Katarzynę Imiołek, rozmawialiśmy o zmyśle dotyku i o wszystkim, co z nim związane. Warto pamiętać, że to właśnie on pozwala wydzielać hormony szczęścia, daje zadowolenie i poprawia samopoczucie. Oprócz tego dotyk buduje więź i zbliża nas do siebie. Dlatego też już od pierwszych chwil życia dziecka, warto pamiętać, by stymulować ten zmysł, a także zwracać uwagę na to, czy nie pojawia się w związku z nim nic niepokojącego. Ekspertka odpowiadała na pytania rodziców w tym temacie przez ponad 40 minut. Dlaczego dotyk jest ważny? Zmysł ten, podobnie jak pozostałe, kształtuje się już w życiu płodowym – pojawia się około 6.-8. tygodnia ciąży. Na początku wrażliwa jest tylko twarz, a dopiero około 14. tygodnia ciąży ta wrażliwość dotyczy już całego ciała. Po urodzeniu to właśnie zmysł dotyku jest zmysłem dominującym i właśnie dzięki niemu niemowlę czerpie wiedzę o świecie. Jest to możliwe na dwa sposoby – zarówno wtedy, gdy to rodzice dotykają maluszka, jak i wtedy, gdy robi to on samodzielnie. Warto pamiętać, że zmysł ten ma ogromny wpływ na rozwój psychofizyczny dziecka, czyli na jego ogólne funkcjonowanie. Dzięki dotykowi możemy nie tylko komunikować się z otoczeniem, ale także określać strukturę przedmiotów, odczuwać temperaturę i ból, a także, co ważne – umożliwia budować więź. To właśnie dotyk sprawia, że nie tylko czujemy przyjemność, ale także możemy czuć się bezpiecznie, gdyż pomaga poradzić sobie z bólem i relaksuje. Skoro jest taki ważny, dlaczego niektórzy go nie lubią? Dotyk powinien nieść miłość, troskę, cierpliwość, uważność i to wszystko, co jest związane z budowaniem relacji. Wtedy sprawia nam przyjemność i czujemy się dobrze. Jednak nie jest tak zawsze. Są dzieci, a także dorośli, którzy np. mają nadwrażliwość dotykową i wtedy nie sprawia im on przyjemności... W takich sytuacjach maluchy wzdrygają się, odpychają, a czasami nawet reagują agresywnie. Warto wtedy zwrócić na to uwagę i sprawdzić, z czego to wynika, a także, czy nie jest związane z zaburzeniami sensorycznymi. Przy czym trzeba pamiętać, że niektóre osoby takie po prostu są i zwyczajnie nie lubią się często przytulać. U nich bardzo dużą uwagę należy zwracać na to, by nie przekraczać ich granicy dotyku – takim maluchom należy pozwolić, by same decydowały o tym, czy chcą być dotykane w danej chwili, czy nie. Z kolei są też osoby, które lubią przytulanie. Inne natomiast są zwolennikami mocnego przyciskania, co ma miejsce np. u dzieci urodzonych poprzez cesarskie cięcie. Dzieci, jak i później dorośli, różnią się od siebie, dlatego, jeśli nie zostaną potwierdzone żadne zaburzenia sensoryczne, trzeba zaakceptować tę odmienność. Radosny wymiar dotyku – łaskotanie Chociaż jest ono zwykle kojarzone z czasem zabawy, to nie zawsze jest postrzegane tak pozytywnie. Należy zwracać uwagę, by nie łaskotać szczególnie małych dzieci. Niemowlęta nie powinny być dotykane gwałtownie. U noworodków i niemowląt urodzonych przedwcześnie należy unikać tej aktywności i pamiętać, by dotyk był raczej delikatny. Jest to istotne, gdy w tym okresie nadmierny lub gwałtowny może nawet boleć maluszka. Z kolei u starszych dzieci np. przedszkolaków warto pamiętać, by nie przesadzać z łaskotkami. Chodzi o to, by w szaleństwie zabawy zawsze słyszeć „nie” dziecka, kiedy prosi, aby zrobić przerwę lub w ogóle nie ma już chęci kontynuować aktywności. W takiej sytuacji dorośli muszą szanować decyzje malucha, a jeśli prosi o dalszą zabawę, to wznowić ją do momentu, gdy nie pojawi się ponownie „nie”. Gdy maluch unika dotyku… Kiedy warto udać się do specjalisty? Nadwrażliwość to nadmierna reakcja na dostarczony bodziec. Jeśli maluch czuje, że dotyk nie sprawia mu przyjemności, a wręcz nawet odczuwa ból, bardzo możliwe, że jej doświadcza. W tym przypadku może dotyczyć różnych kwestii i tak np. dziecko może nie chcieć się ubierać, gdyż wiele materiałów i ubrań je drażni, może reagować nadmiernie na podawanie dłoni na przywitanie czy uścisk, nie chce czesać włosów lub obcinać paznokci itp. W takich sytuacjach warto pójść do specjalisty. I jak podkreśliła ekspertka – lepiej pójść wcześniej i zapytać, niż coś przegapić. Tego typu sytuacje wymagają po pierwsze dokładnego sprawdzenia, czyli zdiagnozowania. Czasami na dalszych etapach wymaga to specjalistycznych działań i wycelowanej, spersonalizowanej terapii. Nierzadko jest to proces długi i związany z ogromem pracy, jaką należy wykonać, jednak jest to niezwykle potrzebne dziecku, by mogło prawidłowo się rozwijać i funkcjonować. Trzeba pamiętać, by nie zmuszać do niczego dziecka, a uzbroić się w cierpliwość i przede wszystkim zrozumieć dziecko i to, co przeżywa. Dorota Zawadzka podkreśliła, że jeśli np. dziecko ma nadwrażliwość dotykową i nie chce się ubierać, to warto je wspierać i np. pozwolić mu chodzić w luźnych rzeczach, wycinać metki, zwracać uwagę na materiały itd. Nie wolno w żadnym wypadku ubierać dziecka na siłę. Bo ono nie robi tego na złość, ono po prostu źle odczytuje bodziec, który w rezultacie może odczuwać nawet jako ból. A przecież nie chcemy, aby dziecko bolało... Trzeba to zrozumieć i wspierać maluszka. Chcesz wiedzieć więcej? Zobacz nasz liveczat Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
„Jest przyjemny, ważny i daje poczucie bezpieczeństwa” – psycholog o zmyśle dotyku [WIDEO]
Do Miasteczka Zmysłów zawitała psycholog Dorota Zawadzka, która podczas spotkania z dziennikarką opowiedziała o zmyśle dotyku. Wyjaśniła między innymi, dlaczego jest tak ważny zwłaszcza dla dzieciaków, oraz jak i od kiedy go rozwijać? Zapraszamy do oglądania!
– Zmysł dotyku pozwala nam uczyć się, rozpoznawać siebie w przestrzeni i lepiej rozumieć świat – mówiła Zawadzka. I jak wyjaśniła, jest niestety troszkę niedoceniany, a szalenie ważny dla rozwoju dziecka. Czucie powierzchniowe i czucie głębokie Odczuwanie tego, czego dotykamy, to czucie powierzchniowe. To również sytuacja, w której my jesteśmy dotykani. Ale zmysł dotyku to też jest czucie głębokie, czyli orientowanie się, ile zajmujemy miejsca w przestrzeni i jak się ruszają nasze kończyny. – Czucie głębokie to jest również kołysanie, podrzucanie, góra-dół, na boki, w różnym tempie – tłumaczyła ekspertka. – To też stymuluje nasz błędnik, który się przydaje potem w życiu, żeby radził sobie z przemieszczaniem naszego ciała. Ćwiczmy go od samego początku, im wcześniej, tym lepiej – dodała. Spotkania w Miasteczku Zmysłów Dziennikarka Mamo, To Ja rozmawiała z Dorotą Zawadzką również o przytulaniu, głaskaniu, smyraniu, łaskotaniu i wielu innych doznaniach dotykowych. Posłuchajcie koniecznie i dowiedzcie się, jak poprzez zabawę stymulować zmysł dotyku w domu. Pomysł na dodatkową zabawę i ćwiczenia dotykowe w formacie PDF możecie pobrać także stąd: Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Zaburzenia integracji sensorycznej - objawy, przyczyny, terapia
Zaburzenia integracji sensorycznej powodują, że dziecko cierpi na nadwrażliwość lub podwrażliwość zmysłową. Trudno mu się ubrać, skupić, chodzić itd. O zaburzeniach integracji sensorycznej może świadczyć np. nadwrażliwość lub niewrażliwość na dotyk, zaburzenia równowagi, unikanie bliskości.
Dzieci z zaburzeniami integracji sensorycznej niektórzy postrzegają jako niegrzeczne. Tymczasem ich „złe zachowanie” wynika z niewłaściwej obróbki informacji, w której mózg się... trochę pogubił. Bywa też, że takie dzieci są uważane „dziwne”, ponieważ nie chcą lepić z plasteliny, nie chcą chodzić boso, nie dają się czesać. Również przez to, że unikają kontaktu z niektórymi kształtami, fakturami, przedmiotami, wolniej się rozwijają. Przy zaburzeniach integracji sensorycznej wskazana jest odpowiednia terapia, jednak pierwszym krokiem jest diagnoza takich zaburzeń. Spis treści: Zaburzenia integracji sensorycznej - co to jest? Nadwrażliwość i podwrażliwość sensoryczna Zaburzenia czucia głębokiego Najczęstsze objawy zaburzeń integracji sensorycznej u dziecka Inne objawy zaburzeń integracji sensorycznej Zaburzenia integracji sensorycznej – przyczyny Zaburzenia integracji sensorycznej u dorosłych Zaburzenia integracji sensorycznej - test Zaburzenia integracji sensorycznej - co to? Zaburzenia integracji sensorycznej to nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu nerwowego dziecka lub osoby dorosłej, przejawiają się one reakcją, która jest nieadekwatna do sytuacji, w której się znajduje. Zaburzenia SI nie wynikają z wad narządu słuchu czy wzroku, ale niewłaściwej organizacji bodźców przez układ nerwowy. Te dysfunkcje mogą wystąpić u dzieci zdrowych (w normie intelektualnej), ale też u dzieci z niepełnosprawnością intelektualną lub ruchową, <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/rozwoj-dziecka/co-to-jest-autyzm-i-jak-go-rozpoznac-u-dziecka-24439-r1/">autyzmem, mózgowym porażeniem dziecięcym. Nasilenie objawów może być różne. Pierwsze objawy zaburzeń integracji sensorycznej można zauważyć już u niemowląt – występuje wtedy<a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/wychowanie/sposoby-na-placzliwosc-u-dziecka-4045-r1/"> płaczliwość u dziecka, niepokój, a także problemy z ssaniem. Gdy takie zaburzenia zostaną zdiagnozowane - terapeuta opracowuje program zajęć i odpowiednich ćwiczeń. Nadwrażliwość i podwrażliwość sensoryczna Nadwrażliwość - występuje, gdy próg pobudliwości jest obniżony. Do pobudzenia potrzebna jest wtedy niewielka siła i liczba bodźców. Nadwrażliwość sensoryczna prowadzi do unikania bodźców. Podwrażliwość - jest wtedy, gdy próg pobudliwości jest podwyższony. Potrzebna jest znacznie większa siła i liczba działających bodźców. Podwrażliwość polega więc na poszukiwaniu bodźców. Zaburzenia czucia głębokiego Czucie głębokie (kinestezja) polega na odczuwaniu poszczególnych elementów ciała w przestrzeni, a także względem siebie. Zaburzenia czucia głębokiego przejawiają się zazwyczaj w trudnościach w koordynacji ruchowej - występuje wtedy brak płynności ruchów, niezgrabność w poruszaniu się. Zaburzenia czucia głębokiego mogą doprowadzić do wykluczenia społecznego dziecka, a także trudności w rozwoju. Najczęstsze objawy zaburzeń integracji sensorycznej u dziecka Najczęstsze objawy zaburzeń integracji sensorycznej to: Nadwrażliwość na dotyk. Dziecko odczuwa dotyk jako bardzo silny, drażni je nawet lekkie chuchnięcie. Kąpiel, nakładanie ubrań, drapiąca metka potrafią być dla niego nie do zniesienia. Niewrażliwość na dotyk. Dziecko może być też niewrażliwe na dotyk i ciągle poszukiwać bardzo silnych wrażeń: rzucać się na podłogę, zderzać z kolegami itd. Może też nie odczuwać zimna, gorąca, wilgoci. Nadwrażliwość słuchowa. Tak, jak dziecko może zbyt silnie reagować na dotyk, tak również bodźce słuchowe mogą być dla niego trudne do zniesienia, np. gwizd, huk pękającego balonu. Niechęć do huśtawki. Zaburzenia w układzie przedsionkowym dziecka powodują zaburzenia równowagi. To dlatego nawet widok huśtających się dzieci jest dla niego trudny do zniesienia. Nie ma mowy, aby takie dziecko samo usiadło na huśtawce i zaczęło się bujać. Zaburzenia równowagi. Dziecko z zaburzeniami integracji sensorycznej może być bardzo niezdarne, nie trafiać w drzwi, źle szacować odległość, potykać się o własne nogi. Zachowuje się tak, jakby nie czuło własnego ciała. Kłopoty z poruszaniem się. Dzieci z zaburzeniami integracji sensorycznej mogą zacząć chodzić później niż ich rówieśnicy. Kiedy się nauczą, bywa, że są niezdarne, mało sprawne manualnie. Poszukiwanie silnych wrażeń. Dziecko może też poszukiwać silnych wrażeń, żeby się w ten sposób „dostymulować”. Wtedy non-stop będzie chciało kręcić się na karuzeli, huśtać na huśtawce, tarzać, rzucać, skakać, uderzać, itd. Trudności z mówieniem. Dziecko może mieć problem z płynnością mowy, wymawianiem niektórych głosek lub poprawnym budowaniem zdań. Unikanie bliskości. Dziecko jest nieposłuszne, ucieka, unika dorosłych, nie chce się przytulać. Mała sprawność manualna. Dziecku sprawiają problemy proste czynności: odkręcenie kranu, zapięcie guzików, utrzymanie ołówka, zakręcenie butelki itd. Inne objawy zaburzeń integracji sensorycznej Objawy wymienione w infografice oczywiście nie wyczerpują tematu zaburzeń integracji sensorycznej. To tylko te najbardziej „książkowe”. Rodzic powinien też zwrócić uwagę, gdy jego dziecko: ma trudności z samodzielnym żuciem i przełykaniem ​woli papkowatą konsystencję pokarmów ma trudności z dłuższym utrzymaniem głowy w pozycji pionowej - podpiera ją ręką, kładzie głowę jest niespokojne, płaczliwe, nadwrażliwe emocjonalnie, z trudnością zasypia źle znosi czynności higieniczne: obcinanie paznokci, czesanie, ścinanie włosków, <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/aktualnosci/czyszczenie-uszu-u-dziecka-instrukcja-jak-zrobic-to-poprawnie-28932-r1/">czyszczenie uszu, mycie twarzy, smarowanie kremem czuje się zagubione w nowym miejscu, dużo czasu zajmuje mu zdobycie orientacji nie ma dominacji jednej ręki, z trudnością posługuje się nożyczkami, słabo rysuje po śladzie. Zaburzenia integracji sensorycznej – przyczyny Przyczyn zaburzeń integracji sensorycznej u dziecka jest wiele. Do czynników sprzyjających występowaniu zaburzeń integracji sensorycznej u dziecka zaliczamy: różnego rodzaju nieprawidłowości, np. wady słuchu, wzroku <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/alkohol-w-ciazy-to-musisz-wiedziec-2764-r3/">picie alkoholu przez kobietę w ciąży oraz palenie papierosów przyjmowanie przez kobietę w ciąży niektórych leków <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/ciaza/zdrowie/choroby-zakazne-w-ciazy-5974-r1/">choroby zakaźne w ciąży <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/porod/porod-naturalny/porod-przedwczesny-jak-sie-objawia-i-komu-zagraza-24780-r1/">przedwczesny poród <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/porod/cesarskie-ciecie/cesarskie-ciecie-wszystko-co-musisz-wiedziec-5999-r1/">rodzenie przez cesarskie cięcie komplikacje w czasie porodu, np. niedotlenienie dziecka ograniczone interakcje dziecka w rówieśnikami. Zaburzenia integracji sensorycznej u dorosłych Z zaburzeń przetwarzania sensorycznego się nie wyrasta, dorośli również się z nimi borykają. Mogą one być niezdiagnozowane w dzieciństwie, a co za tym idzie – niepoddawane terapii. Nie zmienia to jednaka faktu, że wpływają one na życie dorosłego człowieka. Wraz z wiekiem zaburzenia integracji sensorycznej mogą jedynie ewoluować i przybierać inną formę (np. problemy z wykonywaniem ćwiczeń ruchowych, poruszaniem się, a także orientacją w terenie). Jeśli osoba dorosła w dzieciństwie nie miała zdiagnozowanych zaburzeń integracji sensorycznej i nie była ich świadoma – często zdarza się, że „wypracowała” już sobie własne metody funkcjonowania, jednak jakość życia takich ludzi często jest obniżona. Dla osób dorosłych z zaburzeniami integracji sensorycznej także prowadzone są odpowiednie terapie i ćwiczenia. Zaburzenia integracji sensorycznej - test Żeby rozpoznać zaburzenia integracji sensorycznej, należy przeprowadzić diagnozę, którą wykonuje specjalista na podstawie obserwacji dziecka podczas zabawy, rozmowy z rodzicami, a także analizie odpowiednich kwestionariuszy lub testów wypełnionych przez dziecko. Jednak wcześniej w zorientowaniu się, czy maluch ma zaburzenia integracji sensorycznej – rodzicowi mogą pomóc testy, które można znaleźć w Internecie. Jest to zbiór pytań o zachowania dziecka. Odpowiedzi mogą nakierować rodzica, czy dziecko boryka się z zaburzeniami integracji sensorycznej. Zobacz także: <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/przedszkolak/psychologia/jak-postepowac-z-dzieckiem-ktore-ma-zaburzenia-si-integracji-sensorycznej-20075-r1/">Jak postępować z dzieckiem, które ma zaburzenia SI
Jak rozwijają się zmysły twojego dziecka?
Dotyk, równowaga, węch, smak, słuch i na końcu wzrok. W tej kolejności dojrzewają zmysły u rozwijającego się w twoim brzuchu maleństwa.
Intensywny rozwój dziecka w łonie mamy nie przestaje zadziwiać. Od dwóch komórek do człowieka, który już w pięć miesięcy po poczęciu widzi, słyszy, czuje...! To wszystko jest możliwe dzięki warunkom, jakie stwarza dziecku organizm mamy. Przypatrzmy się temu procesowi – w każdej sekundzie maleństwo staje się doskonalsze. Tak łatwo to przegapić! Dotyk Ten zmysł kształtuje się i jest całkowicie kontrolowany przez mózg najszybciej, bo już w I trymestrze ciąży. Minie zaledwie dziewięć tygodni od zapłodnienia, a już drażniona dłoń twego maleństwa będzie zaciskać się w piąstkę! W 14. tygodniu następuje wzrost nerwów czaszkowych parami – po prawej i lewej stronie. To pozwala na połączenie mózgu z innymi partiami głowy i ramion. Twoje maleństwo staje się wrażliwe na dotyk z wyjątkiem czubka i boków głowy, bo te części najbardziej narażone są na ucisk podczas porodu. W 28. tygodniu ciąży powstają opuszki palców wrażliwe na dotyk. W III trymestrze dotyk już tylko się doskonali. Dziecko bada dotykiem ściany macicy, łożysko, pępowinę. Dotyka swej twarzy. Czy wiesz, że… w połowie 7. tygodnia ciąży wargi dziecka są już wrażliwe na dotyk. Ich drażnienie wywołuje ruchy tułowia. Zobacz też: Rozwój człowieka od poczęcia do narodzin Równowaga Zmysł równowagi będzie się doskonalił, gdy dziecko zacznie naukę raczkowania czy jazdy na rowerze, ale już rodząc się, smyk jest wyposażony w gotowy aparat, który przy odpowiednich bodźcach i ćwiczeniach na pewno zadziała. Błędnik bowiem kształtuje się już w 8. tygodniu ciąży, gdy powstaje ucho wewnętrzne. Na przełomie 14. i 15. tygodnia ciąży dziecko ćwiczy zmysł równowagi kołysane ruchem matki. W 5. miesiącu ciąży zmysł równowagi jest już wykształcony. Czy wiesz, że… płód niepokoi się, gdy biegniesz, natomiast kojąco wpływa na niego twój spacer, pływanie, spokojny taniec. Węch Dojrzewa jako trzeci wśród zmysłów, nic więc dziwnego, że zawiązki nosa pojawiają się już w 4. tygodniu ciąży. W 7. tygodniu widoczny jest zarys, a w 8. – koniuszek noska. W 9. tygodniu ciąży powstaje nerw węchowy i… pojawiają się dziurki w nosie. W 26. tygodniu ciąży malec zaczyna wdychać i wydychać wody płodowe przez nos (do tej pory robił to przez usta). Zaczynają się zamykać i otwierać nozdrza, co pozwoli na rozpoczęcie pracy płuc. W III trymestrze ciąży nerwy i receptory węchowe już działają. Malec reaguje na zapach płynu owodniowego (zależy od twojej diety, np. stosowanych przypraw). Tuż po przyjściu na świat będzie umiał odróżnić przyjemny zapach, np. waniliowy, od nieprzyjemnego, np. amoniaku. Czy wiesz, że… w III trymestrze nos ostatecznie się kształtuje. Jest lekko zadarty i dość płaski – doskonale dostosowany do oddychania podczas ssania maminej piersi. Przeczytaj: Twarz nienarodzonego dziecka Smak Ten zmysł, podobnie jak wszystkie inne, rozwija się w działaniu, tzn. wtedy gdy maleństwo zaczyna łykać wody płodowe. Potrafi to robić już w 13. tygodniu ciąży. Wcześniej, bo już 4. tygodnia ciąży, powstaje jama ustna, w 7. tygodniu zaczątki ust. W 5. miesiącu kubki smakowe są chemicznie aktywne. Dziecko wyraźnie wtedy łyka wody płodowe, gdy jest głodne lub gdy mu smakują. Czy wiesz, że… gdy zjesz coś słonego, maleństwo w brzuchu przestaje ssać, a kiedy zjesz coś słodkiego, wtedy ssie wody częściej, łyka je powoli, delektuje się. Słuch W 4. tygodniu ciąży powstają zawiązki uszu. W 8. tygodniu rozpoczyna się proces unerwiania ucha wewnętrznego. W okolicach szyi, po obu stronach, pojawia się maleńki krążek. Oznacza to, że ucho wewnętrzne odpowiedzialne za słuch i zmysł równowagi jest rozwinięte. W 9. tygodniu uszy przesuwają się na boki głowy. W 15. tygodniu małżowiny uszne przypominają już kształtem uszy dorosłego człowieka. Cztery tygodnie później nagły hałas powoduje u płodu przyspieszenie tętna, ruchy całego ciała. Wyraźnie maluch jest zaniepokojony. W 22. tygodniu małżowiny uszne są już ostatecznie wykształcone, a dwa tygodnie potem głośne dźwięki mogą przebudzić dziecko ze snu. W III trymestrze z czasem wrażliwość na dźwięk u płodu się zwiększa. Najpierw dziecko odbiera jedynie wibracje, potem silne pojedyncze dźwięki, na koniec także te coraz cichsze i subtelniejsze. Smyk lubi słuchać muzyki spokojnej, np. na wiolonczeli, flecie, fagocie, biegnącej w tempie, w jakim bije ludzkie serce. Czy wiesz, że… Na przełomie 7. i 8. miesiąca dziecko zaczyna przyswajać i zapamiętywać twój głos i muzykę, która dociera do niego przez powłoki brzuszne. Wzrok Zawiązki oczu powstają już w trzy tygodnie od zapłodnienia. Od 6. tygodnia można zobaczyć ich zarys. Zarodek ma wtedy główkę, tułów i ogonek, a od czubka głowy do końca wyrostka ogonowego mierzy 2–4 mm. Około 7. tygodnia mózg pączkuje, tworząc wypustki zalążków nerwów wzrokowych. Po bokach głowy pojawiają się dwie czarne plamki – to początek oczu, które potem przesuną się w dół twarzy. W 8. tygodniu zaczynają rosnąć powieki, a dwa tygodnie potem będą już gotowe i się skleją. Dziecko ponownie otworzy oczka dopiero około 28. tygodnia. Około 9. tygodnia tworzą się źrenice. Od 26. tygodnia ciąży płód reaguje na światło zmianą rytmu serca i poruszaniem się. W 6. miesiącu gałka oczna porusza się w górę, w dół oraz w bok. Dziecko wyraźnie reaguje na ostre światło. W III trymestrze ciąży płód odróżnia odcienie jasne oraz ciemne, ponieważ skóra brzucha przepuszcza światło. Czy wiesz, że… w 33. tygodniu ciąży wykształca się u płodu odruch zwężenia źrenic pod wpływem światła. W dorosłym życiu będzie występował w sytuacjach lękowych. Przeczytaj: Rozwój płodu w brzuchu - fakty i ciekawostki Co czuje twoje dziecko? Czy słyszy cię, czy coś widzi, czy boli go, jeśli przypadkiem oparłaś się o coś mocniej brzuchem? Gdy pytasz o to swoją mamę, ta twierdzi, że dziecko w brzuchu nie odbiera sygnałów z zewnątrz, że mówienie do brzucha to głupota. Nie dziw się jej – dopiero od 30 lat nauka wie więcej na ten temat. Nie tak dawno, bo w latach 60. XX wieku, ukazała się pierwsza na ten temat publikacja francuskiego położnika Fredericka Leboyera „Narodziny bez przemocy”. Wtedy świat dowiedział się, że „noworodek czuje wszystko, bez wyboru, bez filtru, bez selekcji. Zmysły noworodka funkcjonują. I to jak”. Kolejny krok to badania pediatry T. Brazeltona w latach 80. XX wieku. Udało mu się za pomocą USG podejrzeć, jak smyk w brzuchu mamy odwraca głowę, by posłuchać grzechotki, czy wpatruje się w światło latarki przyłożonej do brzucha mamy. To był przełom!
Lubi patrzeć na pasiaste zabawki, słuchać szumu suszarki, jest delikatne jak księżniczka na ziarnku grochu, a jednak nie przeszkadza mu zapach pełnej pieluszki. Kto to? Twoje maleństwo.
ZMYSŁ DOTYKU Zmysł dotyku jest dla maluszka najważniejszy, bo właśnie dzięki niemu odbiera on większość wrażeń. Czuje temperaturę otoczenia, zaskakującą pustkę wokół siebie (w brzuchu było ciasno i przytulnie, a tu nagle – proszę – tyle wolnego miejsca!), ciężar i wilgoć napęczniałej pieluszki, lekkie kołysanie, gdy niesiesz go do łóżeczka. Najważniejsze dla niego jest ciepło twoich ramion: jak dowodzą badania, możliwość przytulenia się do kogoś jest dla dziecka ważniejsza niż cokolwiek innego, nawet jedzenie. O tym, jak ogromne znaczenie ma dotyk, świadczy fakt, że neonatolodzy zalecają mamom wcześniaków kangurowanie (czyli przytulanie „skórą do skóry”), bo dzięki temu dzieci lepiej się rozwijają. Noworodki uwielbiają także głaskanie, kołysanie i bardzo delikatnie masowanie. Lubią też być otulane kocykiem – dzięki temu mogą się poczuć jak przed narodzinami, gdy wokół nich nie było pustej przestrzeni. UWAGA! Skóra noworodka jest dużo cieńsza i wrażliwsza niż nasza (w porównaniu z maluszkami my, dorośli, jesteśmy gruboskórni jak nosorożce!), dlatego wszystko, co ma z nią kontakt (ubranka, pościel itd.), powinno być wykonane z delikatnych, miłych w dotyku materiałów. Drażnić ją może nawet to, na co my nie zwrócilibyśmy uwagi: szwy, metki, falbanki, a nawet zbyt zimny (bo nie ogrzany w dłoniach) krem. ZMYSŁ WZROKU Wzrok to najmniej „gotowy” ze zmysłów. Każdy noworodek jest krótkowidzem: wyraźnie widzi tylko to, co ma niemal przed samym noskiem (około 20–30 cm). Gdy się nad nim pochylasz, widzi twoją twarz, oczy, usta, reszta jest rozmazana. Jego uwagę zwraca światło i to, co jest w ruchu. Łatwiej mu dostrzec kontrastowe zestawienia kolorów (czerń i biel) i jaskrawe barwy, dlatego najlepsze są zabawki w duże, czarno-białe wzory (np. pasy czy szachownicę), a nie blade, łososiowo-różowe czy błękitne. Maluch nie cierpi ostrego światła, błysków flesza, ale nocną lampkę, która daje stłumione światło, pokocha natychmiast. Na początku potrafi skupić na czymś wzrok tylko przez moment, ale z czasem radzi sobie z tym coraz lepiej. Jego wzrok szybko się wyostrza, przed pierwszymi urodzinami będzie widział mniej więcej tak samo jak my. [CMS_PAGE_BREAK] ZMYSŁ SMAKU Maluszek świetnie rozpoznaje smaki. Inną minkę robi, gdy podasz mu coś słodkiego, a inną, gdy do jego ust trafi coś gorzkiego, kwaśnego czy słonego. Potrafił to jeszcze przed narodzinami. Potwierdzają to badania: gdy kobietom w ciąży podawano substancję zmieniającą smak wód płodowych na słodszy, ich dzieci połykały ich więcej niż zazwyczaj. ZMYSŁ SŁUCHU Nowo narodzone dziecko świetnie słyszy. Mało tego! Nie tylko rejestruje dźwięki, ale nawet niektóre z nich rozpoznaje. Eksperymenty nie pozostawiają wątpliwości: maleńkie dzieci potrafią odróżnić głos mamy od głosu obcych kobiet. Choć dobrze słyszą, są nieco mniej wrażliwe na dźwięki niż my: jeśli odsuniesz się trzy–cztery kroki, noworodek nie usłyszy twojego szeptu. Maluszki lubią śpiewne tony, których instynktownie używamy, rozmawiając z bobasami, bicie serca mamy, spokojne melodie, kołysanki oraz... szum suszarki, odkurzacza i innych urządzeń wydających monotonne dźwięki. UWAGA! Nie lubią jednak nagłych, głośnych dźwięków (gdy zaszczeka pies albo ktoś trzaśnie drzwiami, przestraszone rozrzucają na boki ręce i nóżki), dudniącego telewizora, zbyt wielu źródeł dźwięków (może na przykład przestraszyć je stadko rozemocjonowanych, przekrzykujących się i cmokających cioć, które przyszły z wizytą i głośno wyrażają swój zachwyt). ZMYSŁ WĘCHU Noworodki są w stanie rozpoznać po zapachu własną mamę, odnaleźć jej pierś, odróżniają też zapachy przyjemne od nieprzyjemnych. Gdy naukowcy podstawiali pod niemowlęce noski gaziki nasączone miłymi (np. aromatem bananów czy wanilii) i niemiłymi (np. odorem gnijących ryb) woniami, maluszki wyraźnie dały im do zrozumienia, co sądzą o tych pierwszych, a co o drugich. Inna sprawa, że np. zapach pełnej pieluszki wcale nie musi wywoływać u malca odrazy, bo dzieci dość długo nie zawsze dzielą zapachy według naszych, dorosłych kryteriów. Znajome, swojskie wonie są ważne dla poczucia bezpieczeństwa. UWAGA! Noworodki nie lubią intensywnych zapachów, zbyt mocnych perfum, pomieszanych silnych woni.
Niemowlę powinno jak najmniej samo leżeć w łóżeczku – twierdzi Ewa Grzybowska, psycholog i terapeuta integracji sensorycznej. Dowiedz się, dlaczego dotyk jest dla maleństwa tak ważny.
Noszenie dziecka na rękach? Tak! Nic dziwnego, że dziecko nie lubi leżeć w spokoju. Gdy mieszkało w twoim brzuchu, wciąż kołysałaś je swoimi ruchami. Jeśli teraz nosisz je na rękach, w chuście, kołyszesz lub bujasz, przypominają mu się wcześniejsze doznania, które tak lubiło. Nawet najmłodsze niemowlę uwielbia być na rękach. Jest zadowolone, gdy kręcisz się z nim w kółko, unosisz je do góry i opuszczasz (nawet czasami dość szybko i gwałtownie!). Rodzi się bowiem z bardzo dobrze rozwiniętym zmysłem równowagi. Bezpośrednio po urodzeniu lekarz układa noworodka na brzuchu matki, aby nawiązały się pierwsze więzy dotykowe. Kontakt ten dostarcza dziecku pewności siebie, spokoju, a Ty przekazujesz mu swoje ciepło i czułość, tak bardzo potrzebne do prawidłowego rozwoju. Skóra do skóry Kontakt maleństwa ze światem zewnętrznym zaczyna się przez skórę – poprzez nią noworodek odczuwa temperaturę i odbiera bodźce dotykowe. Wszystkie naturalne czynności, jak pieszczoty, pocałunki, branie na ręce czy ciche mówienie są nieocenione w nawiązywaniu porozumienia i przekazywaniu emocji pomiędzy matką a dzieckiem. Dotykaj z miłością W ciągu dnia wiele razy bierzemy dziecko na ręce, aby mu zmienić pieluszkę, nakarmić czy uspokoić. Jeśli robimy to w sposób mechaniczny i w dużym pośpiechu, zaspokajamy jedynie biologiczne potrzeby dziecka. A ono potrzebuje dotyku miłości, który sprawi, że będzie czuło się kochane i bezpieczne. Dlatego podczas czynności pielęgnacyjnych postaraj się skupić tylko na maleństwie. Dotyk uspokaja i usypia Noworodki często noszone na rękach, pieszczone, kołysane i bujane mniej płaczą i szybciej zasypiają. Największe zdziwienie psychologów wzbudzało jednak to, że maluszki łatwiej się uspokajały, jeśli były kołysane ruchami pionowymi (czyli góra–dół) niż w poziomie! Psychologowie doszli do wniosku, że jest tak dlatego, że dziecko przyzwyczaiło się do tego typu ruchów w ostatnim trymestrze ciąży, kiedy to przekręciło się i ustawiło już główką w dół. To właśnie dlatego wcale się nie boi – ba, wręcz jest zachwycone – gdy tatuś podrzuca je teraz do góry i łapie! Tylko ze ta zabawa jest dla niego bardzo niebezpieczna, dlatego surowo zakazana. W trakcie podrzucania dziecko jest narażone na wiele urazów, np. odgięciowy uraz kręgosłupa szyjnego. Może do tego doprowadzić gwałtowne odrzucenie do tyłu główki niemowlęcia, która nie ma jeszcze odpowiedniego wsparcia, natomiast mięśnie szyi nie są wystarczająco silne. Podczas podrzucania może dojść również do trwałego uszkodzenia mózgu, który w czasie potrząsania obija się o kości czaszki. Na skutek tego powstają obrzęki i siniaki, co może prowadzić do upośledzenia umysłowego lub fizycznego. Jednym z urazów związanych z podrzucaniem jest też oderwanie się siatkówki oka, a w konsekwencji zaburzenia widzenia lub nawet ślepota. Urazy te zdarzają się rzadko, ale nie warto ryzykować. Gdy dziecko nie chce być noszone Jest jednak grupa niemowląt, która za kołysaniem czy bujaniem nie przepada – dodaje Ewa Grzybowska. – Gdy te dzieci są starsze, źle się czują na huśtawce, karuzeli, zjeżdżalni. Powodem jest tzw. niepewność grawitacyjna, której przyczyną jest najprawdopodobniej niedojrzałość układu przedsionkowego mózgu. Psychologowie odkryli, że dzieci nielubiące bujania, huśtania, zabaw na zjeżdżalniach czy przechodzenia na placu zabaw przez tunele są bardziej lękliwe, nieśmiałe i wycofane. Trudniej też nawiązują kontakty z rówieśnikami. Dlatego jeśli twój maluszek nie lubi kołysania, powiedz o tym pediatrze. Podpowie, jak postępować z malcem, jak się z nim bawić i ćwiczyć lub skieruje do terapeuty.[CMS_PAGE_BREAK] Głos porozumienia Dotyk to pierwsza forma porozumienia pomiędzy matką a noworodkiem. Niemal równolegle z nią przebiega kontakt głosowy – maluch szybko odróżnia głos mamy od głosu innych domowników czy obcych osób. Szybko uczy się także rozpoznawać nastrój mamy po brzmieniu głosu. Dlatego psychologowie zalecają częste przytulanie maleństwa, przemawianie do niego łagodnym tonem, nucenie piosenek, szeptanie do ucha. Bodźce dotykowe, słuchowe i wzrokowe są niezbędne do prawidłowego rozwoju dziecka. Odwieczna forma wyrażania matczynej miłości Mamy z plemion afrykańskich, Azjatki żyjące w kulturach pierwotnych, Eskimoski – wszystkie te kobiety od wieków zgodnie z tradycją i kulturą niemal nie rozstają się z dzieckiem. Maluchy nosi się na plecach lub na boku w przewiązanej chuście. Dzieci niemal od pierwszych chwil życia asystują mamie w pracy, odpoczynku, posiłku czy nawet towarzyskiej rozmowie. Często ze zdziwieniem obserwujemy, najczęściej na filmach i w reportażach, jak spokojne są te dzieci – nie płaczą, często śpią, mają uśmiechnięte, zadowolone buzie. Psychologowie twierdzą, że noszenie dziecka i bezpośredni kontakt z matką stanowią podstawę jego spokoju i zapewniają poczucie bezpieczeństwa. Poruszanie się w rytm matczynych kroków i gestów jest swoistym przedłużeniem życia płodowego, a kontakt z ciałem matki, wyczuwanie jej zapachu i ciągłe słuchanie jej głosu sprawia, że malec rozwija się spokojnie, zgodnie z naturalnym rytmem. Zdaniem psychologów, to cywilizacja sprawiła, że dzieci pozbawione matczynej bliskości mają zaburzenia rozwojowe, są niespokojne i płaczliwe. Czy nie będzie rozpieszczone? Wiele mam zadaje sobie pytanie, czy branie maleństwa na ręce nie sprawi, że dziecko przyzwyczai się do pieszczot i stanie się małym tyranem domagającym się ciągłego noszenia i kontaktu z mamą. Pamiętając o tym, jak ważne są dla malca dotyk i przytulanie, nie zapomnij o konieczności zaspokajania także innych jego potrzeb – rozwoju społecznego i poznawania otaczającego świata. Przekazując dziecku uczucie dotykiem i uśmiechem, możesz się nie obawiać, że je rozpieścisz. Na rękach lub na huśtawce Kołysanie i bujanie przyspiesza rozwój dzieci! Eksperymenty naukowców, opublikowane niedawno w prestiżowym medycznym piśmie „Science”, wykazały, że maluchy poddawane tego typu stymulacji szybciej się uczą. Badano grupę niemowląt w wieku od trzech do trzynastu miesięcy. Dzieci cztery razy w tygodniu przez miesiąc siadały dorosłym na kolanach i kręciły się na obrotowym krzesełku. Maluchy były zachwycone taką zabawą (zwłaszcza jeśli potem gwałtownie się zatrzymywały!), śmiały się, wydawały radosne okrzyki. Rezultaty eksperymentów zdumiały badaczy: te dzieci potem szybciej uczyły się siadać, raczkować, wstawać i chodzić. Warto więc malca tulić, nosić na rękach, kołysać, a potem... kupić mu huśtawkę!