Awantura w restauracji obnażyła największy grzech nowoczesnych rodziców. Ta scena przy stoliku pokazuje jedno. „Mały król rządzi”
Niedzielny obiad w modnym lokalu miał być dla gości chwilą relaksu przy dobrym jedzeniu i spokojnej rozmowie. Sielankowa atmosfera pękła jednak jak bańka mydlana, gdy przy sąsiednim stoliku usiadła rodzina, która zasady dobrego wychowania zostawiła daleko przed wejściem. Zobacz, do jakiego skandalicznego zachowania posunął się kilkulatek i dlaczego totalna kapitulacja jego rodziców wywołała natychmiastową reakcję managera restauracji.
Większość z nas, zabierając swoje pociechy do miejsc publicznych, stara się od najmłodszych lat uczyć je podstawowych zasad savoir-vivre'u, szacunku do pracy kelnerów oraz dbania o komfort innych gości. Ostatnio moja przyjaciółka opowiedziała mi o kłopotliwej przygodzie, której była świadkiem podczas niedzielnego obiadu w jednej z popularnych, rodzinnych restauracji w centrum miasta. Do teraz czuje złość na samą myśl o tym, jak bardzo niektórzy dorośli dają wchodzić sobie na głowę własnym dzieciom. Ta jedna, bardzo dynamiczna scena przy stoliku pokazuje jedno: czasem mały król rządzi całym domem, a bezradni dorośli potrafią jedynie potulnie spełniać jego najbardziej absurdalne zachcianki. Uważam, że ta historia to idealny, choć niezwykle smutny punkt wyjścia do dyskusji o tym, jak zgubne bywa wychowanie bez żadnych zakazów. Festiwal fochów przy niedzielnym obiedzie. Jak mała królowa rozniosła całą salę Całe to kłopotliwe zdarzenie miało miejsce w porze obiadowej, kiedy restauracja pękała w szwach, a kelnerzy dwoili się i troili, żeby na czas roznosić gorące posiłki. Przy stoliku obok mojej znajomej usiadło eleganckie małżeństwo z córeczką, na oko w wieku około trzech lat. Dziewczynka od samego początku nie potrafiła usiedzieć na miejscu − biegała między kelnerami noszącymi ciężkie tace, rzucała sztućcami o podłogę i głośno krzyczała, że nudzi jej się czekanie na jedzenie. Zamiast spokojnie przywołać malucha do porządku, dać mu kolorowankę czy wyjść z nim na chwilę na zewnątrz, rodzice z uśmiechem na twarzach obserwowali jego popisy, tłumacząc pod nosem, że Lenka po prostu ma dziś wyjątkowo ekspresyjny dzień i musi rozładować energię. Kulminacja tego wszystkiego nastąpiła jednak w momencie, gdy kelner podał na stół zamówione dania, a mała uznała, że zupa pomidorowa ma nie taki odcień czerwieni, jakiego oczekiwała. Totalna kapitulacja dorosłych. Szokujące zachowanie rodziców wobec zachowania dziecka Dziewczynka na widok talerza wpadła w szał, chwyciła miskę z gorącą zupą i z całym impetem popchnęła ją w stronę kelnera, przez co całe danie wylądowało na białej koszuli pracownika i na czystym obrusie. Wokół stolika w ułamku sekundy zapadła cisza, a wszyscy goście odwrócili wzrok w stronę zszokowanej obsługi. Reakcja rodziców po prostu zwaliła moją przyjaciółkę z nóg − zamiast ostro zareagować, wyprowadzić dziecko z sali i natychmiast przeprosić poparzonego kelnera, mama malucha zaczęła go potulnie głaskać po głowie. Zaczęła przepraszać własną córkę, że zupa była niesmaczna, a ojciec z pretensją w głosie zażądał od managera lokalu natychmiastowego przyniesienia karty deserów i darmowych lodów, byle tylko ich mała królewna przestała płakać i krzyczeć. To była chwila, w której menedżer restauracji nie wytrzymał i bardzo chłodno, ale stanowczo poprosił rodzinę o uregulowanie rachunku i opuszczenie lokalu, tłumacząc, że bezpieczeństwo personelu i komfort innych gości są dla nich priorytetem. Bezstresowe wychowanie zbiera gorzkie żniwo. Przez uleganie kaprysom niszczymy przyszłość dzieci Ta skandaliczna scena z restauracji to niestety kolejny bolesny przykład na to, że w imię fałszywie pojętego gentle parentingu i strachu przed wywołaniem u dziecka jakiejkolwiek frustracji, dorośli robią z siebie potulnych podwładnych we własnym domu. Zapominają przy tym całkowicie, że mały człowiek, który w wieku kilku lat terroryzuje restaurację i nie ponosi żadnych konsekwencji za niszczenie cudzej pracy, w przyszłości przeżyje potworny dramat. Żadna szkoła podstawowa, żaden rówieśnik na podwórku ani tym bardziej żaden szef w dorosłym życiu nie będzie bawił się w skakanie wokół jego wybujałego ego. Czas wreszcie przestać oszukiwać się, że uleganie kaprysom buduje pewność siebie u najmłodszych. Mądre rodzicielstwo polega na stawianiu twardych wymagań, uczeniu empatii i pokazywaniu, że wolność każdego człowieka kończy się tam, gdzie zaczyna się komfort i bezpieczeństwo drugiej osoby. Zobacz też: „Justysia była naszą wyczekaną córeczką. Zaślepieni miłością długo nie widzieliśmy, jaka jest naprawdę. Aż do tamtej nocy nad jeziorem”
Niecodzienna scena w gdańskiej restauracji. „Ludzie odwracali głowy na widok tej matki z 10-latkiem”
Z jednej strony głupio tak się przyglądać, z drugiej naprawdę trudno odwrócić wzrok. Chyba wielu klientów restauracji, włącznie ze mną, było zaskoczonych zachowaniem tej matki. Przekroczyła granicę?
Lipcowe popołudnie, tłumy turystów walczą o miejsca w knajpach w okolicach ulic Długiej, Mariackiej i Długiego Targu. Udało mi się dorwać stolik w jednej z mniej turystycznych smażalni, o ile taka w ogóle istnieje w tej okolicy. Dziś nawet nie pamiętam, czy jedzenie było dobre i czy po posiłku czekał na mnie paragon grozy, ale wiem, że scena rozgrywająca się przy stoliku obok zostanie ze mną na długo. To nie była awantura. Nikt nie krzyczał, nie rzucał talerzami, nie przeszkadzał innym gościom. A jednak zauważyłam, że ludzie przy sąsiednich stolikach też się przyglądają. Wszyscy patrzyli w tym samym kierunku, choć żeby nie zawstydzać tej biednej matki, odwracali głowy. Zaczęłam się zastanawiać, czy czasem – w imię troski o dzieci – nie zaczęliśmy odbierać im czegoś bardzo ważnego. Wychowujemy pokolenie, które nie poradzi sobie w życiu Przy stoliku obok siedziała trzyosobowa rodzina – mama, tata i chłopiec, na oko około dziesięcioletni. Od początku siedział z nosem w telefonie. Grał. Nie rozmawiał z rodzicami, nie rozglądał się, właściwie można było odnieść wrażenie, że nie zauważa nawet, gdzie jest. Musieli zamówić niedługo przed moim przyjściem. Kiedy kelner przyniósł im jedzenie, mama bez słowa wzięła nóż i zaczęła kroić synowi nuggetsy na małe kawałki. Potem nabijała na widelec kawałek nuggetsa i frytkę, obficie oblewała wszystko ketchupem i podsuwała synowi do ust. Chłopiec nawet nie odłożył telefonu. Automatycznie otwierał buzię, przeżuwał i wracał do gry. Najpierw sama siebie w myślach zrugałam, że nie powinnam oceniać tych ludzi, tej matki. Przecież są dzieci z różnymi trudnościami, których nie da się rozpoznać na pierwszy rzut oka. Są sytuacje zdrowotne, rozwojowe czy sensoryczne, o których przypadkowy obserwator nie ma pojęcia. Być może ten chłopiec potrzebował wsparcia? Kilka chwil później usłyszałam jednak krótką wymianę zdań między rodzicami, która poszerzyła kontekst. Mąż spojrzał na żonę z wyraźnym zniecierpliwieniem i powiedział półgłosem: – Naprawdę? Znowu go karmisz? Ludzie się gapią. Nie był zaskoczony. Nie pytał, dlaczego to robi. Brzmiał raczej jak ktoś, kto widział tę scenę dziesiątki razy i miał zwyczajnie dość. Sama nie wiem, czy spojrzeń ludzi, czy samej sytuacji. To jedno słowo – „znowu” – powiedziało więcej niż cała reszta. Świat nie będzie nabijał frytek na widelec Coraz częściej mam wrażenie, że chcemy usuwać dzieciom z drogi nawet najmniejsze przeszkody. Zapinamy za nie kurtki, choć dawno potrafią zrobić to same. Nosimy plecaki. Zamiast pomagać w lekcjach czy pracach na szkolne konkursy, rozwiązujemy zadania i rysujemy za dzieci. Rozwiązujemy konflikty z kolegami, zanim zdążą spróbować zrobić to samodzielnie. A czasem – jak tamtego dnia w restauracji – karmimy dziecko, które spokojnie mogłoby zjeść obiad własnymi rękami. Po co? Żeby było szybciej? Żeby dziecko się nie denerwowało? Żeby nie było awantury, bo trzeba odłożyć na chwilę telefon? A może dlatego, że przekroczyliśmy już granicę. Mam wrażenie, że coraz więcej rodziców za wszelką cenę chce zapewnić dziecku nie tyle szczęście, ile... nieustanny komfort. Taki, w którym nic nie wymaga wysiłku, cierpliwości ani odrobiny samodzielności. Tylko czy właśnie tego potrzebują dzieci? Nie lubię określenia „roszczeniowe dzieci”, bo ono sugeruje, że problem tkwi w najmłodszych, a przecież żadne dziecko nie rodzi się z przekonaniem, że wszystko mu się należy. To przekonanie buduje się powoli. Czasem zupełnie nieświadomie. To przekonanie budują w dziecku rodzice i opiekunowie. Oczywiście nie znam historii tej konkretnej rodziny. Być może był powód, którego jako postronna obserwatorka nie mogłam dostrzec. Ta scenka dała mi jednak do myślenia. Patrząc na tamtą rodzinę, nie pomyślałam, że widzę rozpieszczonego chłopca. Pomyślałam raczej o dorosłych, którzy – być może z najlepszych intencji – krok po kroku odbierają dziecku szansę na samodzielność. A to chyba jedna z tych rzeczy, których nie da się nadrobić jednym gestem. Nawet jeśli jest nim frytka nabita na widelec. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „Współczesne dzieci to społeczne niedojdy”. Scena z 10-latkiem na deptaku ujawnia smutną prawdę o pokoleniu Alfa Krępujący widok za rodzinnym parawanem w Mielnie. „Trzeba nie mieć wstydu. Przecież tam były dzieci” Ta niemiecka zasada budzi kontrowersje wśród polskich rodziców. To dlatego dzieci są tak samodzielne
„Nie mogę wyjść do knajpy, bo wstydzę się swojego dziecka. Wrzeszczy i rzuca makaronem”. Matka załamana rodzinnym urlopem
Piszę ten list z pokoju hotelowego, rycząc w poduszkę, podczas gdy mój mąż poszedł na samotny spacer, a nasz trzyletni syn w końcu zasnął po kolejnej potwornej awanturze. Jesteśmy na upragnionym, wyczekanym urlopie nad morzem, ale zamiast sielanki czuję, że jako matka poniosłam totalną porażkę wychowawczą.
Doszło do tego, że autentycznie nie mogę wyjść do żadnej knajpy, bo po prostu potwornie wstydzę się swojego własnego, rodzonego dziecka. Mój mały syn wrzeszczy wniebogłosy przy ludziach, rzuca makaronem i zamienia każdy posiłek w bitwę, a ja mam ochotę zapaść się pod ziemię ze wstydu. Koszmar w restauracji, czyli jak wygląda obiad z żywiołowym trzylatkiem Wszystko zaczyna się już w momencie, kiedy przekraczamy próg jakiejkolwiek restauracji, bo u mojego dziecka natychmiast włącza się jakiś bliżej nieokreślony tryb totalnej destrukcji. Nie ma mowy o spokojnym przejrzeniu karty czy zamówieniu chłodnego napoju, ponieważ mały od razu zaczyna wiercić się na krześle i piszczeć, że on chce stąd natychmiast wyjść. Kiedy kelner w końcu przynosi upragnione jedzenie, na stole rozpętuje się prawdziwe piekło, którego nie życzę żadnej, nawet najbardziej odpornej psychicznie mamie. Ostatnio w popularnej smażalni ryb syn dostał swój ulubiony makaron z sosem pomidorowym, ale zamiast włożyć go do buzi, postanowił sprawdzić, jak daleko ten makaron poleci. Wystarczyła sekunda mojej nieuwagi, a czerwone kluski wylądowały na śnieżnobiałej koszuli starszego pana siedzącego przy stoliku obok, a sos opryskał całe menu. Moje dziecko zaczyna histerycznie wrzeszczeć, kiedy próbuję mu zabrać talerz lub choćby spokojnie wytłumaczyć, że tak nie wolno robić, a cały lokal natychmiast zamiera i patrzy tylko na nas. Stasiek rzuca się na podłogę, bije rączkami w stół, a ja czuję, jak pot spływa mi po plecach i cała się trzęsę z bezsilności. To nie jest jednorazowy wybryk czy gorszy moment, bo scenariusz powtarza się w kółko, niezależnie od tego, czy idziemy na gofry, lody czy wykwintny obiad. Urlop stał się dla mnie ciągłym pasmem stresu, a jedzenie posiłków w miejscach publicznych kojarzy mi się wyłącznie z gigantycznym upokorzeniem i panicznym strachem. Karcące spojrzenia ludzi w kawiarniach są nie do wytrzymania Najgorsze w tym wszystkim nie jest jednak zachowanie mojego upartego synka, bo wiem, że to jeszcze małe dziecko, które dopiero uczy się emocji, ale potworna reakcja otoczenia. Te wszystkie karcące spojrzenia obcych ludzi, te ostentacyjne westchnienia i szepty za naszymi plecami po prostu niszczą mnie psychicznie od środka. Widzę wzrok tych eleganckich par bezdzietnych albo starszych małżeństw, które patrzą na mnie jak na jakąś patologię, która nie potrafi okiełznać własnego rozpuszczonego bachora. Każdy dookoła nagle staje się wybitnym profesorem psychologii dziecięcej i rzuca z boku złote rady, że powinnam zostawić go w pokoju albo po prostu lepiej wychować. Te komentarze bolą najbardziej, bo nikt nie widzi, jak bardzo się staram, jak tłumaczę, proszę, odwracam uwagę zabawkami i staję na rzęsach, żeby tylko zapanował święty spokój. Ludzie w knajpach potrafią być niesamowicie bezwzględni i nie rozumieją, że zmiana otoczenia, upał i nadmiar bodźców nad morzem mogą totalnie rozregulować układ nerwowy małego człowieka. Czuję się potępiana na każdym kroku, jakby moje dziecko było jakimś potworem, a ja najgorszą matką na świecie, która celowo psuje innym urlopowy wypoczynek. Teraz wolę jeść suche bułki z marketu, niż znowu ryzykować publiczne upokorzenie w restauracji. Jak przetrwać wakacje z dzieckiem i nie zwariować? Drogie mamy, piszę ten list także po to, aby zapytać Was, jak mam przetrwać te pozostałe kilka dni urlopu i po prostu nie zwariować z nadmiaru złych emocji. Z mężem zaczynamy skakać sobie do gardeł, jesteśmy wykończeni psychicznie, a nasze małżeństwo, zamiast rozkwitać na wyjeździe, wisi obecnie na włosku przez ciągły stres. Zrozumiałam, że muszę całkowicie zmienić nasze podejście do tych wakacji i odpuścić sobie realizowanie nierealnych planów o luksusowych obiadach w nadmorskich knajpach. Zdrowie psychiczne mojej rodziny i mój własny spokój są o wiele ważniejsze niż to, czy zjem świeżą rybę prosto z kutra przy stoliku z widokiem na zachód słońca. Postanowiliśmy, że do końca wyjazdu rezygnujemy z tradycyjnych restauracji i przechodzimy na system zamawiania jedzenia na wynos bezpośrednio na plażę albo do hotelowego ogrodu, gdzie mały nikomu nie przeszkadza. Zamierzam też kompletnie ignorować te wszystkie świętoszkowate spojrzenia obcych ludzi na deptaku, bo oni nie mają pojęcia, przez co przechodzimy każdego dnia. Moje dziecko ma prawo do gorszego czasu, ma prawo nie radzić sobie z emocjami na urlopie, a moim zadaniem jest go wspierać, a nie umierać ze wstydu przed obcymi. Trzymajcie za nas kciuki, bo powrót do domu czeka nas dopiero za cztery dni, a ja muszę zebrać resztki sił, żeby dokończyć ten wyjazd z uniesioną głową. Karolina Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Wnuczka zamieszkała ze mną na czas remontu. Miałam jej pilnować, a ona zapadła się pod ziemię. Jak mogłam tak zawieść córkę i zięcia?”
Wszyscy w restauracji przestali jeść. „To, co ta matka zrobiła przy stole, przechodzi ludzkie pojęcie”
Widok, który zastałam przy stoliku obok, sprawił, że na sali zapadła absolutna cisza, a ja do teraz zadaję sobie pytanie: gdzie leży granica między naturalnym macierzyństwem a zachowaniem, które w miejscu publicznym po prostu przechodzi ludzkie pojęcie?
Wszystko zaczęło się bardzo zwyczajnie, lokal był pełen rodzin z dziećmi, panował gwar, a zapach świeżej pizzy unosił się w powietrzu. Obok nas usiadła młoda, na oko bardzo troskliwa mama z około dwuletnim maluszkiem. Wszystko było w porządku do momentu, gdy na stole pojawiło się główne danie, a kobieta, zamiast sięgnąć po słoiczek czy plastikowy nożyk, zaczęła karmić dziecko w sposób, który sprawił, że dosłownie wszyscy wokół przestali jeść. Widziałam w oczach gości zmieszanie, a u niektórych nawet wyraźny dyskomfort, bo to, co działo się na naszych oczach, było czymś, czego nikt z nas nie spodziewałby się zobaczyć w eleganckim lokalu. Powrót do natury czy brak wyczucia miejsca i sytuacji? Młoda mama, chcąc podać dziecku kawałek miękkiego warzywa i mięsa z własnego talerza, najpierw je sama przeżuła. Widok dorosłej osoby, która dzieli się posiłkiem w ten sposób przy restauracyjnym stole, był dla wielu po prostu nie do przyjęcia. Poczułam się wtedy bardzo dziwnie, bo nie potrafiłam oprzeć się wrażeniu, że istnieją pewne granice intymności. W restauracji, gdzie każdy płaci za komfort i estetykę podania potraw, takie sceny budzą naturalny opór. Czy naprawdę w dobie powszechnego dostępu do widelców, rozgniataczy i dziecięcego menu, musimy wracać do metod, które dla postronnych obserwatorów są po prostu niehigieniczne i krępujące? Higiena kontra matczyny instynkt Jako matka uważam też, że podawanie dziecku jedzenia w ten sposób jest bardzo niehigieniczne. Patrzyłam na tę mamę i zastanawiałam się, czy ona naprawdę uważa to za najlepszy sposób, czy po prostu zapomniała, że nie jest w swojej kuchni, gdzie nikt jej nie ocenia. Gwar restauracji nagle ucichł, bo ludzie zaczęli się sobie nawzajem przyglądać, a potem dyskretnie odwracać wzrok w stronę okien. To nie był hejt, to było po prostu ogólne poczucie, że uczestniczymy w czymś zbyt prywatnym, czymś, co nie powinno dziać się nad talerzem w miejscu publicznym. Czy instynkt, który podpowiada nam, by za wszelką cenę nakarmić dziecko, powinien całkowicie wyłączać nasze poczucie dobrych manier i zasad higieny panujących w społeczeństwie? Czy w restauracji wolno nam wszystko w imię macierzyństwa? Najbardziej uderzyło mnie to, że młoda kobieta kompletnie nie zauważyła konsternacji, jaką wywołała. Była tak zapatrzona w swoje dziecko, że nie docierały do niej karcące spojrzenia kelnerów ani fakt, że starsza para przy sąsiednim stoliku poprosiła o zapakowanie reszty jedzenia na wynos i szybko wyszła. Wierzę w wolność i karmienie piersią w miejscach publicznych (co sama robiłam), ale przeżuwanie jedzenia przy stole to dla mnie zupełnie inny poziom, który uderza w podstawy kultury jedzenia w grupie. Chciałabym poznać opinię innych matek. Czy ja faktycznie jestem zbyt surowa i staroświecka, czy może jednak macierzyństwo nie zwalnia nas z myślenia o tym, jak nasze zachowanie wpływa na komfort osób postronnych? Kochajmy nasze dzieci ponad wszystko, ale szanujmy też przestrzeń publiczną, która należy do nas wszystkich. Nie róbmy z restauracji miejsca, w którym zasady higieny i dobrego smaku przestają istnieć tylko dlatego, że tak jest naturalnie. Kasia Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Urodziłam jedno dziecko, a w domu mam dwoje. Mąż nawet palcem nie kiwnie przy małej”
Dziecko płakało w pizzerii, a staruszka fuknęła tylko 3 słowa. Od razu pożałowała
To miało być miłe popołudnie przy pizzy, a skończyło się publicznym upokorzeniem i łzami w oczach. Gdy starsza kobieta rzuciła w stronę zmęczonej mamy krótkie, brutalne polecenie, nie spodziewała się, że riposta, którą usłyszy, odbierze jej mowę.
Do naszej redakcji napisała pani Anna, mama 4-letniej Lenki. Jej historia to lustro, w którym może przejrzeć się każda z nas − każda, która choć raz poczuła na plecach palący wzrok obcych ludzi, gdy jej dziecko akurat miało gorszy moment. Anna chciała tylko zjeść obiad, a stała się bohaterką osiedlowego dramatu, który na długo zapamięta. „Proszę się wynosić!” − czyli granica ludzkiej cierpliwości Wszystko zaczęło się dość niewinnie. Lenka była po prostu zmęczona po przedszkolu, a głód tylko potęgował jej frustrację. Zanim pizza wjechała na stół, zaczęły się jęki, marudzenie i głośne protesty przeciwko czekaniu. „Czułam, jak skacze mi ciśnienie. Próbowałam ją zabawiać, tłumaczyć, ale każdy rodzic wie, że z czterolatkiem w fazie 'nie, bo nie' czasem nie wygrasz” − pisze w liście Anna. Wtedy nastąpił moment, który zmroził atmosferę w lokalu. Przy stoliku obok siedziała elegancka, starsza pani, która od samego początku demonstracyjnie wzdychała i kręciła głową. W końcu nie wytrzymała. Gdy Lenka wpadła w wyższy rejestr płaczu, kobieta huknęła na całą salę: „Proszę się wynosić!”. Te trzy słowa sprawiły, że momentalnie zapadła cisza. Anna opisuje to tak: „W pierwszej chwili zamurowało mnie. Poczułam wstyd, który natychmiast zmienił się w czystą, rodzicielską złość. Spojrzałam na tę kobietę i wiedziałam, że nie mogę tego tak zostawić”. Riposta, która uciszyła salę Wiele matek w takiej sytuacji pewnie spuściłoby głowę i w pośpiechu opuściło lokal, zostawiając nietknięte jedzenie. Ale Anna postąpiła inaczej. Spokojnie odłożyła serwetkę, wzięła głęboki oddech i podeszła do stolika starszej pani. Nie krzyczała. Mówiła cicho, ale tak dosadnie, że w pizzerii zapadła absolutna cisza. „Szanowna Pani. Moja córka uczy się świata i swoich emocji, co czasem bywa głośne. Pani natomiast jest już dorosła i powinna wiedzieć, że kultura wymaga empatii, a nie wyrzucania ludzi z przestrzeni publicznej. Przykro mi, że Pani jesień życia jest tak smutna, że przeszkadza Pani istnienie dzieci. Mam nadzieję, że kiedy Pani będzie potrzebować cierpliwości od innych, spotka kogoś życzliwszego niż Pani jest dzisiaj”. Pani Anna relacjonuje, że starsza kobieta natychmiast spuściła wzrok i zaczęła nerwowo grzebać w torebce. Nie padło już ani jedno słowo. Reszta gości, dotąd przyglądająca się scenie z dystansem, zaczęła wymieniać porozumiewawcze spojrzenia. Niektórzy wręcz uśmiechnęli się do Anny z aprobatą. Czy w Polsce jest miejsce dla dzieci w restauracjach? Ta historia otwiera szeroką dyskusję na temat tego, jak traktujemy rodziny w przestrzeni publicznej. Czy miejsce przyjazne dzieciom to tylko takie, które ma kącik z klockami, czy może po prostu takie, w którym nikt nie każe nam wyjść, gdy dziecko nie zachowuje się jak zaprogramowany robot? W liście pani Anny wybrzmiewa smutny wniosek: „Najbardziej zabolało mnie to, że ta pani zapomniała, że sama prawdopodobnie była matką, a na pewno kiedyś była dzieckiem. To wykluczanie matek z życia społecznego, to 'wychodzenie' z kina, kawiarni czy sklepu tylko dlatego, że dziecko płacze, jest formą przemocy psychicznej”. Redakcja stoi murem za panią Anną. Dzieci mają prawo do bycia w miejscach publicznych, a my, dorośli, mamy obowiązek zachować zrozumienie. Nie musimy kochać hałasu, ale musimy szanować drugiego człowieka. Starsza pani z pizzerii dostała lekcję, której prawdopodobnie nie zapomni do końca życia. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Chciałam spędzić romantyczny wieczór z mężem, ale mieszkamy z teściami. Już o 19 zaczęło się kazanie”
„Moje dziecko zachowuje się jak dzikus. Wstydzę się, więc na urlopie unikam knajp” [LIST DO REDAKCJI]
Mam wrażenie, że tylko mnie coś takiego spotyka! Zawsze to samo – moja córka nie umie się zachować wśród ludzi, wszyscy się na nas gapią, a ja mam ochotę zapaść się pod ziemię. Inne dzieci jakoś normalnie chodzą z rodzicami do restauracji, bawią się na deptakach i na plażach. A Nelka zawsze coś wykombinuje!
„Moja córka ma 4 lata i wygląda niepozornie. Chudziutka, ładna dziewczynka, zwykle uśmiechnięta... Kto ją spotyka, to się zachwyca, a ja? Modlę się, tylko żeby nie zrobiła afery! Krew mnie zalewa na samo wspomnienie naszego ostatniego wyjazdu. Pojechałam z Nelką nad morze i wróciłam wymęczona jak nigdy. Cały urlop spędziłam na ukrywaniu się przed ludźmi i szukaniu miejsc, w których będziemy mogli normalnie zjeść albo skorzystać z uroków plaży. Sami! Bo przed innymi ludźmi zwyczajnie mi wstyd. Nela przy mnie zachowuje się w miarę normalnie, czasem pomarudzi, jak to dziecko. Ale przy ludziach dostaje jakiegoś świra! Zabrałam ją do knajpy, to zaczęła wrzeszczeć i rzucać makaronem w innych gości. Poszliśmy na plażę, to darła się jak opętana i kopała piasek na plażowiczów. Uciekłam stamtąd! Dlaczego nie potrafi siedzieć i jeść albo bawić się jak normalne dziecko? Nie umiem nad nią zapanować! Jakoś nie zauważyłam, żeby inni rodzice mieli taki problem. Dzieci czasem popłaczą, ale wszystko mieści się w jakiejś normie. Dlaczego moja córka tak wariuje? Może to moja wina? Może popełniłam błąd, bo byłam za bardzo pobłażliwa? Pozwalałam jej na zbyt wiele? Wstyd mi, bo wygląda na to, że wychowałam dzikusa.” Marianna Zobacz też: Ojciec porzucił dzieci w lesie. Odnalazł je policjant TikTok przyczynia się do śmierci dzieci. Rodzice składają pozew 9-latka topiła się przydomowym basenie. Jej stan jest ciężki
Awantura w restauracji: klientka wykrzyczała matce z dwójką dzieci, że to nie miejsce dla nich
Wyjście z dziećmi do restauracji może być niezwykle stresujące – przekonała się o tym pewna mama, która podczas posiłku usłyszała, że w ogóle nie powinno jej tam być. Innej klientce przeszkadzało, że siedzące nieopodal dzieci śmiały się i rozmawiały.
Mama dwójki dzieci – Bentleya i Miley – wybrała się z przyjaciółmi i ich dziećmi do restauracji. Choć z jej relacji wynika, że maluchy siedziały w przeznaczonych dla dzieci krzesełkach i jedynie ze sobą rozmawiały, ich obecność nie spodobała się kobiecie przebywającej w tej samej restauracji. TikTokerka pokazała zachowanie klientki Mama, która jest TiKTokerką, nagrała i upubliczniła fragment rozmowy z oburzoną klientką. Ta wykrzykuje, że to nie miejsce dla dzieci i mama powinna była je zabrać do Chuck E. Cheese – amerykańskiej sieci pizzerii skierowanej głównie do rodzin. Zachowanie obcej kobiety tym bardziej poruszyło młodą, że wśród dzieci była również dziewczynka z autyzmem – córka jednej z jej przyjaciółek. TikTokerka nazywa klientkę „Karen” – stereotypowo to właśnie w ten sposób określa się kobietę, zwykle białą i w średnim wieku, która jest wyjątkowo nieuprzejma i roszczeniowa wobec innych ludzi, np. sprzedawców czy kelnerów. View oEmbed on the source website Nagranie z restauracji wyświetlono już ponad 2 miliony razy. Gdy pojawił się pod nim komentarz, że być może klientka miała rację, a mama powinna siedzieć z dziećmi w domu, skoro nie potrafi ich uspokoić, TikTokerka zamieściła kolejne nagranie. Chciała pokazać, że w zachowaniu jej dzieci nie było nic niewłaściwego – siedziały na swoich miejscach, żartowały i rozmawiały. Jak to dzieci... View oEmbed on the source website Kto Waszym zdaniem miał rację w tym sporze? Zobacz także: „Nie znoszę dzieci w restauracjach. Drą się, rzucają jedzeniem, a rodzice mają to wszystko gdzieś!” [LIST DO REDAKCJI] Hotele i restauracje z zakazem wstępu dla dzieci są niezgodne z prawem? Wiele na to wskazuje Zakaz wpuszczania dzieci do restauracji? Wszytko, przez „demolkę” urządzoną przez maluchy
Hotele i restauracje z zakazem wstępu dla dzieci są niezgodne z prawem? Wiele na to wskazuje
Kiedyś specjalne hotele czy restauracje bez dzieci były nie do pomyślenia, dziś jest ich coraz więcej. Okazuje się jednak, że podobne usługi mogą być nielegalne.
Jedni uważają, że hotele i restauracje tylko dla dorosłych oraz osiedla, na których mogą mieszkać jedynie bezdzietni, to wybawienie. Drudzy – że to szkodliwa moda. Mało kto jednak zastanawia się, czy wprowadzanie podobnych ograniczeń jest zgodne z prawem. Według prawników cytowanych przez serwis Prawo.pl mogą one naruszać konstytucyjny zakaz dyskryminacji. Dziecko także ma prawa „Jeżeli nie ma żadnej racjonalnej przesłanki do wprowadzenia takiego zakazu, jak np. zagrożenie bezpieczeństwa dziecka, to uważam takie rozwiązania za dyskryminujące. Mam wrażenie, że osoby, które wprowadzają takie zasady, zdają się zapominać, że dziecko także jest obywatelem” – informuje w rozmowie z serwisem Aleksandra Ejsmont, radca prawny. Jak dodaje adwokat Jarosław Jagura, prawnik z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, trzeba zadać sobie pytanie o racjonalne uzasadnienie dla wprowadzenia podobnej zasady. Zdaniem eksperta wprowadzanie zakazu wstępu dla dzieci jest w pełni uzasadnione w przypadku kasyn czy klubów, ale nie w restauracji i hoteli. Każda sprawa powinna być rozpatrywana indywidualnie Prawnik podkreśla, że każdą sprawę powinno się rozpatrywać indywidualnie. Inaczej wygląda to w przypadku dużego miasta lub kurortu, w którym znajdzie się hotel lub restauracja dla każdego, a inaczej, gdy dany obiekt to jedyne miejsce w okolicy, z którego można skorzystać. Jak dodaje Jarosław Jagura, w tym drugim przypadku wykluczanie dzieci czy rodzin będzie uznane za dyskryminację. Prawnicy nie wyobrażają sobie też, jak miałoby wyglądać stworzenie osiedli tylko dla bezdzietnych. Mec. Aleksandra Ejsmont dodaje, że takich zapisów w umowach nie dałoby się wyegzekwować: „Para, której urodziłoby się dziecko, miałaby automatycznie tracić prawo własności? Byłaby to ingerencja w najbardziej wrażliwą sferę życia człowieka, wątpliwa również z punktu widzenia dostępu do danych osobowych”. Dobrze, że powstają takie miejsca? Jakie jest wasze zdanie? Zobacz też: Weekend bez dzieci Na Śląsku powstanie pierwsze osiedle, na którym nie będzie dzieci Nowe stanowisko: mama. Znany portal wprowadza nową opcję dla rodziców, którzy zawiesili karierę
„Nie znoszę dzieci w restauracjach. Drą się, rzucają jedzeniem, a rodzice mają to wszystko gdzieś!” [LIST DO REDAKCJI]
Dziecko w restauracji – to jeden z tych tematów, które wzbudzają emocje zarówno wśród rodziców, jak i bezdzietnych. Ci pierwsi nie rozumieją, dlaczego mieliby chodzić wyłącznie do miejsc przyjaznych dzieciom. Dla tych drugich obiad w restauracji, kiedy przy stoliku obok siedzi kilkulatek, często zamienia się w koszmar.
Agnieszka nie rozumie rodziców, którzy przychodzą do restauracji razem z dziećmi – jej zdaniem maluchy są głośne i nieokiełznane, a rodzice często mają problem, by nad nimi zapanować. 34-latka stawia sprawę jasno: chcesz iść z dzieckiem do restauracji, zabierz je do baru szybkiej obsługi – przynajmniej nie narazisz się pozostałym klientom. Tylko czy wykluczanie rodzin z przestrzeni publicznej to dobre rozwiązanie? Chyba jednak nie… Jeśli chcecie podzielić się z nami swoimi przemyśleniami, piszcie na adres redakcja@mamotoja.pl. „Zabierzcie dzieci do Macdonalda, jeśli nie potrafią się zachować” „Nic nie wyprowadza mnie bardziej z równowagi niż rodzice, którzy zabierają do restauracji swoje »bombelki«. Człowiek chce po pracy odpocząć, porozmawiać z przyjaciółkami czy partnerem, a siedzi jak na szpilkach i zastanawia się, czy nie dostanie zaraz makaronem w twarz. Kilka dni temu poszłam z koleżanką do fajnej restauracji w Trójmieście. Już po wejściu do lokalu wiedziałam, że sezon wakacyjny w pełni – prawie wszystkie stoliki zajęte przez rodziny z małymi dziećmi. Zagryzłam zęby – okej, dam radę, przecież nie może być tak źle? Usiadłyśmy przy stoliku, zamówiłyśmy, zaczęłyśmy rozmawiać i poczułam, że ktoś mnie DOTYKA. Odwróciłam się, a tam kilkulatka ze stolika obok – stoi i głaszcze mnie po włosach. Trochę mnie zamurowało, ale uśmiechnęłam się do niej i wróciłam do rozmowy. Chwilę później to niewinne głaskanie przerodziło się w szarpanie! Zwróciłam uwagę matce dziecka, że jej córka robi mi krzywdę i proszę, by jakoś nad nią zapanowała. Babeczka miła, niby przeprosiła i poprosiła córkę, żeby do niej wróciła, ale po chwili dodała: »No wie pani, ona ma teraz taką fazę – uwielbia bawić się włosami, zwłaszcza takimi długimi«. A, no tak, skoro uwielbia, to mam jej pozwolić wyrwać sobie wszystkie włosy z głowy? Jakbym była dla niej jakąś żywą lalką?! Rodzina dostała swoje zamówienie, po chwili kelner przyszedł też z naszymi daniami. Zanim zdążyłam się nacieszyć miłym wieczorem, ta dziewczynka znów była tuż obok mnie i znowu zaczęła mnie zaczepiać, jednak tym razem miała ręce upaćkane jakimś tłuszczem i keczupem, pewnie jadła frytki. Ludzie, skoro idziecie z dziećmi do fajnej restauracji i zamawiacie im frytki, to może po prostu zabierzecie je do Macdonalda? Naprawdę nie dziwię się restauratorom, którzy nie życzą sobie rodzin z dziećmi. Chociaż ta dziewczynka to pikuś przy tym, co zwykle obserwuję. Dzieciaki się drą, biegają, rzucają tym jedzeniem, płaczą, a rodzice pochłonięci sobą mają to wszystko gdzieś. Czasem zwrócą uwagę, ale mam wrażenie, że nie bardzo im się chce coś robić. No bo niby co mają zrobić? Skoro nie umieli wychować swoich dzieci, niech jedzą w domu, a nie zabierają je do miejsc publicznych!”. Co myślicie o restauracjach tylko dla dorosłych, bez dzieci? Powinny istnieć czy to wykluczanie dzieci i rodzin? Zobacz także: „Mam dość dzieci sąsiadów, ich wrzasków i baseników. Czy te upały wypaliły rodzicom szare komórki?!” [LIST DO REDAKCJI] Zakaz wpuszczania dzieci do restauracji? Wszystko przez "demolkę" urządzoną przez maluchy 10 rzeczy, których dziecko nie powinno robić przy stole, czyli stołowy savoir-vivre
Zakaz wpuszczania dzieci do restauracji? Wszytko, przez "demolkę" urządzoną przez maluchy
Ze względu na niedopuszczalne, zdaniem restauratora, zachowanie dzieci, właściciele postanowili wprowadzić zakaz wstępu dla przedszkolaków.
Na Facebookowym profilu jednej z poznańskich restauracji pojawiła się informacja o tym, że od teraz do lokalu można przychodzić dziećmi, które mają przynajmniej sześć lat. By wyjaśnić swoją decyzję, właściciel zmieścił zdjęcia, jak wygląda lokal po wizycie małych dzieci. W sieci zawrzało. Z dziećmi czy bez? „Ostatnio trwa debata na temat :????????”do restauracji, z dziećmi czy bez?’’ No właśnie, długo trwała u nas rozmowa na ten temat, zdania są podzielone, sami mamy dzieci, mamy znajomych co przychodzą do nas rodzinami. Mamy tez sporo stałych gości i przyjaciół którzy swój wolny wyczekany czas spędzają w Parmie, relaksując się, ładują baterie na ciężkie dni w pracy. Już pomijamy fakt wjeżdżających wózków na których zwyczajnie nie ma miejsca, ale jak można przyjść do miejsca publicznego i niszczyć czyjeś mienie ? Dzieci .Tak dzieci to tylko dzieci ale nie przychodzą tu samowolnie, przychodzą dzięki swoim rodzicom lub opiekunom którzy są odpowiedzialni za nich. Drodzy Państwo, post pisany bez emocji, bardzo przemyślany. Zapraszamy dzieci do naszego lokalu ale w granicach wiekowych +6. Możecie się na nas obrazić, możecie nas hejtować, trudno. Nie pozwalamy na takie zachowania - tak, nie wszystkie dzieci są takie same, ale nie będziemy robić selekcji. Pozdrawiamy , Parma i Rukola„ [pisownia oryginalna] czytamy na Facebookowym profilu lokalu. Reakcje internautów były bardzo różne. Jedni uważają, że wystarczy wprowadzić więcej udogodnień dla dzieci, np. krzesełka. Są i tacy, których zdaniem należy zacząć edukować rodziców w tej kwestii, gdyż wiele dzieci jest nieznośnych. Nie brakowało postów wyśmiewający decyzję restauratorów, sugerujący postawienie klatek na małe dzieci pod lokalem, by było, gdzie je zostawić. Niektórym przykro, że zostali wrzuceni do jednego wora ze wszystkimi rodzicami. Byli i tacy, którym pomysł przypadł do gustu. Ich zdaniem restauratorzy mają prawo wyznaczać zasady i granice w tym wprowadzić zakaz dla małych dzieci. Właściciele przyznali w jednym z komentarzy, że nie tylko o bałagan chodzi. Wpływ na taką, a nie inną decyzję mieli sami goście restauracji, którzy coraz częściej zgłaszali, że chętnie zjedliby posiłek w ciszy, czy wybrali się na romantyczny obiad bądź kolację. Co ciekawe to opinia także rodziców, którzy co oczywiste kochają swoje pociechy najmocniej na świecie, ale czasem po prostu muszą odpocząć. Wolnoć Tomku w swoim domku Trzeba przyznać, że każdy rodzic chciałby mieć możliwość wyjścia z rodziną do restauracji bez ograniczeń tego typu. Jednak czy oznacza to, że dziecko może robić, co chce, tylko dlatego, że jest małe? Ciężko oczekiwać, by malec siedział grzecznie bez ruchu. Samo czekanie na posiłek może być śmiertelnie nudne, ale są na to sposoby. My np. zawsze mamy kolorowankę, naklejki lub małą lalkę, coś, co zajmie dziecko w oczekiwaniu na posiłek. Staramy się także wybierać lokale z animacjami lub kącikami dla dzieci. Gdy córka była na etapie nauki samodzielnego jedzenia, staraliśmy się wybierać z menu potrawy, które nie sprawią, że stolik będzie wyglądał jak pole po bitwie. Takie rodzinne wyjście bez wątpienia jest dużym wyzwaniem, ale może być także świetną lekcją. Chcemy, by każdy z nas dobrze się bawił, chcemy odpocząć, ale przy okazji możemy nauczyć szacunku do ludzi, którzy prowadzą lokal, którzy przygotowali posiłek, a także tych, którzy przyszli również coś zjeść. Pamiętajmy, że to my - dorośli stanowimy przykład dla naszych dzieci. A co wy uważacie na ten temat? Restauratorzy przesądzają, a może rodzice powinni trochę bardziej zwracać uwagę na to, co robią ich dzieci? Źródło: Facebook
Mama w podróży – rozmówki angielskie: w restauracji [WIDEO]
Wybierasz się w zagraniczną podróż z dzieckiem? Poznaj zwroty po angielsku, które przydadzą ci się w restauracji.
Mamie podróżującej z dzieckiem za granicę, przyda się kilka pożytecznych zwrotów. Wraz ze Szkołą Języków Obcych Lincoln, przygotowaliśmy dla ciebie specjalne rozmówki angielskie, które pomogą ci podczas podróży z dzieckiem. Zamiast martwić się, gdzie przewiniesz lub nakarmisz dziecko, naucz się, jak zapytać po angielsku o frapujące cię sprawy. W tym odcinku naszej serii poznasz przydatne zwroty podczas pobytu w restauracji. Dowiedz się, jak poprosić o krzesełko do karmienia, menu dla dzieci i zapytać, gdzie możesz przewinąć dziecko. Mama w podróży – rozmówki angielskie: w restauracji Sprawdź, jak powiedzieć po angielsku: Mogę prosić o dziecięce menu? Czy macie krzesełka do karmienia? Gdzie mogę nakarmić dziecko? (piersią) Czy mogę prosić o ciepłą wodę do mleka? Czy jest tu przewijak? Gdzie mogę postawić wózek? A potem powtórz te zdania po angielsku razem z lektorem ze szkoły językowej Lincoln. Przed podróżą koniecznie obejrzyj pozostałe filmy z naszego cyklu "Mama w podróży – rozmówki angielskie": Na lotnisku W hotelu W mieście Na dworcu U lekarza Dzięki naszym rozmówkom podróżowanie za granicę z dzieckiem stanie się łatwiejsze! Zobacz ofertę kursów językowych online w Szkole Języków Obcych Lincoln i zapisz się na lekcję pokazową online.
Pomysł, na jaki wpadli właściciele tej restauracji, jest naprawdę świetny. Dzieci pokochają takie menu!
Gdy idziemy do restauracji z dzieckiem zaczyna się dyskusja, proszenie, przekupywanie, oby tylko dziecko coś zjadło. Mowa tu oczywiście o niejadkach, a nie tych dzieciach, które chętnie próbują nowych potraw i od stołu trzeba je odciągać. To z tymi dziećmi, które jak to się mówi, mogą żyć samym powietrzem, jest zawsze największy problem. Rodzice się martwią, dzieci denerwują, co to za przyjemność iść wtedy na wspólny obiad do restauracji? Dlatego też wielu rodziców odmawia sobie przyjemności wyjścia na obiad i zrobienia sobie odpoczynku od domowej kuchni. Zniechęcają ich restauracje nieprzygotowane na przyjście dzieci i serwujące dania, których dzieci po prostu nie lubią. Ta restauracja postanowiła wspomóc rodziców. Stworzyła menu dla dzieci, które zawiera tylko cztery dania, za to takie, które większość maluchów jest w stanie zjeść bez kręcenia nosem. Pomijamy fakt, czy to zdrowe i na pewno najlepsze pożywienie dla dzieci, ale coś za coś. Jeżeli pilnujemy by nasze pociechy jadły zdrowo przez całe tygodnie, to raz na jakiś czas, gdy idziemy zrelaksować się i wspólnie spędzić razem czas, możemy trochę sobie odpuścić. Nie ma nic bardziej stresującego, niż namawianie dziecka w miejscu publicznym do zjedzenia pożywnej sałatki, jeżeli ono nie ma na to ochoty. Poznaj sposoby na 4 typy niejadka! Menu zaproponowane przez restauratora to: 1. "Nie wiem" – czyli hot-dog z frytkami 2. "Nie mam pojęcia" – 2 kawałki kurczaka z frytkami 3. "Nie jestem głodny" – grillowany ser z frytkami 4. "Nie będę tego jeść" – paluszki rybne z frytkami Local Delis Kids menu from funny Znacie te słowa? Pewnie często je słyszeliście? Najczęściej chyba pada – nie będę tego jeść! Podobno dzieci odwiedzające tę restaurację są zachwycone menu stworzonym tylko dla nich i chętnie coś dla siebie wybierają. A trzeba przyznać, że nawet niejadek nie pogardzi dobrymi frytkami :-) Chciałabyś by takie menu pojawiło się w restauracji którą znasz? Zakaz wstępu dla dzieci do restauracji - czytelna informacja czy idiotyczny zakaz? źródło: popsugar
"Tak, daję dziecku smartfon w czasie obiadu. Nie macie pojęcia, dlaczego to robię!"
Mama napisała wzruszającą prośbę o nieosądzanie. Koniecznie przeczytajcie!
Każdy wyobraża sobie, że jego dziecko będzie idealne, uprzejme, rozsądne, grzecznie będzie zjadać posiłki i cierpliwie czekać przy stole, aż wszyscy skończą. Nic w życiu nie jest jednak takie idealne i czasem musimy iść na ustępstwa, by spędzić miły dzień, czy pójść z dziećmi do restauracji. Tak było i w tym przypadku. Posłuchajcie! "Do osób, które siedziały w restauracji przy stoliku obok, Wy pewnie nie pamiętacie już mojej rodziny, ale ja Waszą tak. Wasze oceniające spojrzenia i te słowa: "My nigdy nie pozwolimy naszym dzieciom na korzystanie z komórek w czasie rodzinnego obiadu", zapamiętam na zawsze. Pewnie wyobrażacie sobie, że nigdy nie będziecie mieli tak niegrzecznych dzieci jak my. Myślałam dokładnie tak samo w przeszłości. To było zanim urodziłam dzieci. Zanim jedno z nich urodziło się inne niż pozostałe. To co ja widzę przy stoliku w restauracji, a co widzą ludzie, którzy nie mają jeszcze dzieci, to dwie zupełnie różne sprawy. Ty widzisz chłopca, który siedzi i gra bezmyślnie w gry. Ja widzę dziecko, które rano walczyło długo z ubraniem się. To dziecko, które lubi być nagie, a dotyk ubrań sprawia mu wyraźną trudność. Nawet miękka bawełna sprawia przykrość. A jednak ubrał się i poszedł z nami na spacer. Przez godzinę pozował do zdjęć, choć nie miał na to ochoty. Współpracował, choć mógł odmówić i usiąść z boku. Wiedziałam, że męczy go uśmiechanie, ustawianie i wolałby poskakać sobie z dala od innych. Wy widzicie chłopca, który ogląda filmiki i lekceważy posiłek. Ja widzę dziecko, które cierpliwie czekało pół godziny na stolik, kolejne 15 min. na danie, które okazało się nie być jego ulubioną potrawą. Czy zje obiad? Spróbuje, bo to nowe danie i nie wiadomo czy będzie mu smakować. Cieszę się, że próbuje, ale i tak wiem, że choć głodny, będzie czekać na powrót do domu. [...] To, że siedzi i ogląda filmiki na komórce sprawia, że jest w stanie wytrzymać w restauracji, nie myśląc choć przez chwilę o hałasie wokół niego, zmęczeniu, głodzie, narastającej agresji oraz niewygodnych ubraniach. To pozwala reszcie rodziny zjeść posiłek i nie zamykać się w czterech ścianach. Być może wydaje ci się, że Ty będziesz mieć idealne dziecko, ale jeżeli nie, przypomnij sobie moją rodzinę." Ten list napisany przez matkę chorego dziecka jest bardzo uniwersalny. Wielu rodziców chcąc wyjść gdzieś z małymi dziećmi, pozwala im na korzystanie ze smartfonów, czy tabletów, by móc w spokoju dokończyć posiłek. Cudownie, gdy ktoś ma dzieci na tyle spokojne i cierpliwe, że potrafią zachować się zawsze odpowiednio do sytuacji, ale nie oceniajmy tych rodziców, którzy albo nie radzą sobie z temperamentem dziecka, albo mają inne powody, by dać dziecku do ręki komórkę. Może to być zmęczenie, choroba, gorszy dzień, złe samopoczucie... cokolwiek, o czym my nie wiemy, a stanowi problem dla danej rodziny. źródło: cheyennerosephotography.com
Najczęstsze pytania rodziców o metodę BLW (Baby Led Weaning)
Zebraliśmy powtarzające się w pytaniach rodziców wątpliwości dotyczące BLW – metody rozszerzania diety niemowlaka, która pozwala dziecku na samodzielne jedzenie, ale nie pozwala mu zostać niejadkiem :-) Przeczytaj te pytania oraz odpowiedzi na nie i podejmij decyzję najlepszą dla waszej rodziny.
Wahasz się, czy BLW jest na pewno dla was? Rozwiejemy twoje wątpliwości odpowiadając na pytania innych rodziców. Oni też się zastanawiali (ja też!), ale właśnie gruntowna wiedza na temat metody Bobas Lubi Wybór pozwala podjąć najlepszą decyzję. „Czy można jakoś zmniejszać bałagan podczas posiłków?” Jeśli stosujesz podkłady na podłogę i fartuszki, to jest on i tak ograniczony. Zaufaj dziecku, daj mu trochę czasu – zobaczysz, z każdym tygodniem rozrzucania będzie mniej. Obserwuj też malucha. Z czasem zazwyczaj zabawa jedzeniem i rzucanki następują pod koniec posiłku, kiedy brzdąc jest po prostu najedzony i zaczyna się nudzić. Wtedy czas zakończyć jedzenie. „Czy moje dziecko na pewno wie, ile jedzenia jest dla niego dobre? A co, jeśli akurat ono nie je instynktownie, tylko kieruje się np. emocjami?” Małe dzieci mają doskonale rozwinięty instynkt, który mówi im, jakie pokarmy spośród zaproponowanych wybrać, czego im w danym momencie potrzeba, a czego należy unikać. Na tym opiera się metoda BLW. Np. często przed infekcją dziecko odmawia jedzenia pokarmów stałych i chce pić więcej mleka mamy. Wie, że mamine mleko będzie dla niego w tym momencie lepszym pokarmem. Wątpliwości może mieć jednak rodzic, którego dziecko konsekwentnie wybiera dość jednostronnie pokarmy, np. chce jeść w większości surowe owoce i to w ilościach hurtowych. Kwestie takie zawsze należy rozważyć indywidualnie. Może wystarczy mała modyfikacja jadłospisu? A może akurat jest lato i dziecko instynktownie wybiera sezonowe owoce, bo ich akurat potrzebuje? Kiedy kupować sezonowe owoce i warzywa, żeby miały mało chemii? „Dlaczego prowadzenie jednocześnie dwóch kuchni - dla mnie i dziecka - nazywa się tanim rozszerzaniem diety?” Ale czemu dwóch kuchni? Ideą BLW jest właśnie jedzenie wspólnie oraz tego samego (oczywiście, jeśli w miarę zdrowo się odżywiasz). Jarzyny i kawałek mięsa ugotowane dla dwóch osób to tani obiad. Pizza dla ciebie i mdła zupka dla dziecka – to przecież znacznie droższa opcja. A może czas na zmiany i w twoim jadłospisie? „Jak sprawić, żeby warzywa nie ślizgały się w rączce?” W takim wypadku warto zostawić na warzywie lub owocu kawałek skórki lub obrać go obieraczką karbowaną. Umyta skórka na jabłku czy gruszce to nic szkodliwego dla malucha, a rowki na produkcie wystarczają, żeby dziecko mogło sprawnie go uchwycić. „Moje bliźniaczki mają blisko 11 miesięcy, a nie są zainteresowane stałymi pokarmami. Czy już nie powinny wsuwać niemal wszystkiego? Bardzo się martwię.” Tak to już jest, że niektóre dzieci już w wieku pół roku kochają „prawdziwe” jedzenie, a ich o kilka miesięcy starsi koledzy w ogóle się nim nie interesują. Do roku niemowlęciu wystarcza mleko mamy lub mieszanka, więc nie jest to jeszcze duży problem. Warto jednak wciąż proponować bliźniakom nowe potrawy i czekać, aż się na nie skuszą. Jedno jest pewne – prędzej czy później to naprawdę nastąpi, a presja tylko ten moment oddali! „Jak poznam, że dziecko się najada?” Podstawą jadłospisu niemowlęcia co najmniej do końca pierwszego roku jego życia jest nadal mleko – pokarm mamy lub mieszanka. Stałe posiłki dopiero wchodzą do gry i nie stanowią głównego materiału do najadania się. Organizm dziecka jest tak zaprogramowany, że za specjalnie na nie nie czeka. To, co najważniejsze i najpotrzebniejsze, płynie do niego wraz z mlekiem. „Czy można karmić dziecko częściowo według zasad BLW, a częściowo łyżeczką? To pomogłoby mi przełamać strach, że syn się nie będzie najadał.” Początki rozszerzania diety to nie jest czas, kiedy dziecko ma się najadać stałymi produktami. Podstawę jego diety wówczas wciąż stanowi mleko! Jednak jeśli rodzic potrzebuje świadomości, że smyk tyle i tyle je, a dziecko pozwala na karmienie łyżką, to czemu nie. Tylko że samodzielne oglądanie, poznawanie i wkładanie do buzi jedzenia jest dla malca taką frajdą, że szkoda mu ją ograniczać… Poza tym ważne, by dokarmianie nie towarzyszyło wszystkim posiłkom. „Jak robić z jedzeniem w restauracjach? Czy dla dziecka poniżej roku zamawiać specjalne dania dla dzieci czy to, co dla nas, normalnie z karty?” Jednym z fundamentów systemu BLW jest jedzenie razem z dzieckiem. Dlatego gdy zamawiasz zdrowe jedzenie, niech maluch próbuje go z tobą. Tym bardziej że często dania dla dzieci to smażone panierowane kawałki kurczaka czy frytki, zatem zamiana np. grillowanych warzyw na nie nie byłaby rozsądna... „Czy można jakoś ograniczyć bałagan podczas posiłków na mieście i „w gościach”? Mam z tym duży problem, bardzo mnie zawstydza, gdy Ania rozrzuca jedzenie po restauracji...” Warto mieć zawsze przy sobie chusteczki nawilżane. Można nimi w miarę na bieżąco wycierać blat fotelika do karmienia, rączki smyka czy nawet podłogę. Być może jednak personel lokalu będzie wyrozumiały i nie będzie rzucał nieprzyjaznych spojrzeń na rodziców BLW-smakosza? Warto się przekonać i wybierać te restauracje, które szanują także takich gości. „Moja 7-miesięczna córeczka podczas posiłków wkłada do buzi bardzo duże ilości jedzenia. Nie wiem, jak ją tego oduczyć, boję się, że to skończy się wymiotami...” Eksperymenty dzieciaków z jedzeniem przybierają różne postacie… Nadmierne napełnianie buzi jedzeniem też do nich należy. Jednak maluchy, które same kontrolują to, co i w jakiej ilości znajdzie się w ich ustach, wiedzą, że gdy jedzenie zawędruje za daleko, poczują odruch wymiotny. Takie doświadczenie uczy je, gdzie jest granica odpowiedniej porcji jedzonka i ile zmieści się naraz do ust. „Ponieważ nie wiem, co podpasuje mojej córce, a co nie, to przygotowuję jej potrawy, które lubi. Mam pewność, że zje, ale z drugiej strony, przez to nie poszerza swoich kulinarnych horyzontów...” Nie ma co się ograniczać i podawać dziecku tylko to, co chętnie je. Maluchy mają zmienny gust i bardzo często ni stąd, ni zowąd zmieniają swoje upodobania kulinarne. Poza tym, nawet jeśli maluch wypluwa dany produkt, to nie zawsze znaczy, że mu nie podpasował, tylko może nie ma na niego ochoty akurat dzisiaj. Dlatego warto przy każdym posiłku dawać dziecku wybór, wtedy samo decyduje, kiedy czas na zmiany. „Za każdym razem, kiedy dzwoni moja mama, to pyta, ile Antek je. A ja nie umiem jej powiedzieć, bo on je sam, częściowo oczywiście rozrzucając jedzenie… Co mam odpowiedzieć mamie, kiedy znowu będzie wypytywać o te nieszczęsne łyżeczki zjedzonej zupki?” Cóż, tradycyjne podejście, każące młodej mamie tuczyć malucha, bo dziecko grubiutkie, to dziecko zdrowe, na szczęście odchodzi do lamusa. Ale pytania o ilości zjedzonego jedzenia pozostały… Na takie pytanie warto wyrecytować: „Dzisiaj jadł cukinię, marchewkę, ziemniaki, kurczaka, omleta i pomidory”. Brzmi imponująco, prawda? A do tego Antoś zapewne jest wesoły, energiczny i ma mleko w żądanych ilościach, więc o niedojadaniu nie może być mowy! Poza tym, warto przypomnieć, że kilka marchewek baby to znacznie więcej konkretnego jedzenia niż choćby miseczka papki marchewkowej, w której króluje woda, więc nie da się porównywać jedzenia przecierów z „prawdziwymi” produktami. W ostateczności można też mamie przypomnieć, że dziecko ma żołądek wielkości mniej więcej swojej piąstki, więc o napełnienie go naprawdę nie jest trudno. „Moja roczna Laura potrafi nie zjeść nic przez kilka dni! Jesteśmy tym z mężem bardzo zaniepokojeni. Pediatra kazała się nam tym nie przejmować i dać dziecku czas. Ale czy to naprawdę normalne?” Tak, to się często zdarza, że przez kilka dni z rzędu dziecko odmawia niemal całkowicie jedzenia, by potem zacząć jeść zupełnie normalnie lub odrabiać straty z naddatkiem. Jadłospis dziecka bilansuje się w ciągu tygodnia, a nie w ciągu dnia, zatem jest ogromne prawdopodobieństwo, że odpowiednia ilość niezbędnych składników zostanie w tym czasie przez malucha przyswojona. Przyczyn czasowego odmawiania jedzenia jest kilka: ząbkowanie (maluch nie chce podrażniać i tak bolesnych dziąseł), infekcja (dziecko traci apetyt przed lub podczas choroby, bo organizm nie chce tracić sił na trawienie, woli walczyć z infekcją) czy stresy (zmiana niani, powrót mamy do pracy, napięcia w domu) lub… brak powodu. Należy jednak pamiętać, żeby nigdy nie zmuszać ani nie namawiać dziecka do jedzenia. Zostało dowiedzione, że zdrowe dziecko samo się nie zagłodzi, więc trzeba poczekać, aż czas gorszego apetytu minie. Za to jeśli maluch jest blady, apatyczny i nieswój, koniecznie wybierz się z nim do lekarza.
Z dzieckiem w restauracji - jak zaplanować wizytę
Wizyta z dzieckiem w restauracji to nie musi być dla rodziców stres. Jeżeli nie masz ochoty gotować lub chcesz uczcić jakieś wydarzenie wizytą w restauracji razem z dzieckiem, przygotuj się do tego wyjścia. Przeczytaj, o czym warto pamiętać, jeśli chcesz zjeść z dzieckiem poza domem.
W restauracji z niemowlęciem Niemowlęta w restauracji są mniej kłopotliwe, niż starsze dzieci. Można je nakarmić piersią lub butelką. Nie potrzeba dla nich specjalnych placów zabaw – wystarczy im własny gryzak lub klocki. Mogą spać w wózku lub siedzieć na kolanach u któregoś z rodziców. Większość restauracji oferuje krzesełka dla dzieci. Jeżeli twoje niemowlę samo już siedzi, prawdopodobnie będzie z zainteresowaniem obserwowało, co się dzieje. Wybierając się do restauracji z niemowlęciem, kieruj się zdrowym rozsądkiem. Nie zabieraj ze sobą kilkutygodniowego malucha, zwłaszcza w sezonie przeziębień. Przed wyjściem do restauracji sprawdź: Czy wjedziesz tam wózkiem Czy w środku będzie gdzie postawić wózek – przy rezerwacji warto uprzedzić obsługę o tym, że będziesz potrzebować miejsca, zwłaszcza, gdy twój wózek jest duży Czy w łazience jest przewijak lub np. kanapa, na której można dziecku zmienić pieluszkę w razie potrzeby W restauracji z małym dzieckiem Jeśli twoje dziecko już samo chodzi i je stałe pokarmy, przy wyborze restauracji musisz wziąć pod uwagę więcej rzeczy. W takiej sytuacji na pewno zrezygnuj z restauracji o bardzo oficjalnym charakterze. W końcu dzieci są mistrzami wszelkich wpadek, szkoda twoich nerwów. Dobrze, gdyby restauracja była przyjazna rodzinom i np. miała wydzielony kącik dla dzieci. Jeżeli nie ma, weź ze sobą jakieś zabawki i kredki, które wypełnią dziecku czas oczekiwania na posiłek. Weź też jakąś przekąskę, na wypadek, gdyby dziecko nie chciało zjeść niczego z menu. Świetnie, jeżeli jest w miarę ciepło, a restauracja ma ogródek – wtedy dziecko może biegać i nie będzie to specjalnie kłopotliwe dla pozostałych gości. Tak czy inaczej, przed wyjściem wytłumacz dziecku, gdzie i po co idziecie i jak należy się tam zachowywać. Niegrzeczne zachowanie dziecka potrafi zepsuć wizytę w restauracji rodzicom i innym gościom. Jednak nie stresuj dziecka tym wyjściem – to ma być dla was przyjemność i okazja do zjedzenia czegoś pysznego. Przed wyjściem do restauracji sprawdź: Jak wygląda menu dziecięce (większość restauracji umieszcza pełne menu na swojej stronie internetowej lub facebooku) – frytki, smażone kotlety itp. są niedopuszczalne Czy dziecko będzie mogło coś zjeść z karty, jeżeli nie ma menu dziecięcego Czy restauracja ma ogródek lub kącik dla dzieci, czy oferuje krzesełka Pamiętaj, aby nie planować obiadu w czasie drzemki dziecka – niewyspane na pewno będzie nieznośne Czytaj też: 10 największych błędów w diecie niemowlaka To nie dla dzieci - 5 zakazanych przekąsek!
Zakaz wstępu dla … dzieci do restauracji – czytelna informacja czy idiotyczny zakaz?
„...obecność dzieci poniżej 5 lat, a także wózków i fotelików nie jest mile widziana w tym lokalu” - tak brzmi napis na drzwiach restauracji, który wywołał internetową debatę. Jestem matką 3 dzieci i moim zdaniem ...
Zakaz wprowadzania psów – rozumiem. Zakaz sprzedawania alkoholu nietrzeźwym – popieram. Zakaz wstępu dla dzieci do restauracji – budzi we mnie obawy. Włoski restaurator powiesił na drzwiach lokalu napis: "Z powodu wynikających z braku wychowania niemiłych epizodów obecność dzieci poniżej 5 lat, a także wózków i fotelików nie jest mile widziana w tym lokalu", a obok niego zawiesił przekreślone rysunki dziecka, wózka i nosidełka. Moja pierwsza myśl, gdy o tym przeczytałam: "Co będzie następne?!". Nie lubię zakazów, chyba jak u większości ludzi rodzą one we mnie bunt i złość. Dlaczego ktoś miałby mi mówić, gdzie wolno mi wchodzić z dziećmi, a gdzie nie? Dziwne to uczucie, gdy myślę o rodzinie wybierającej się na niedzielny obiad do restauracji i tym nietypowym powitaniu, które przeczyta na drzwiach. Oczywiście restauracji jest wiele i mogą iść do innej. Pytanie tylko, czy rodzice chcący spędzić czas bez dzieci nie mogą wybrać miejsca, gdzie ich nie ma? Co będzie następne? Czy właściciele basenów stwierdzą, że dzieci za bardzo hałasują, a co za tym idzie przeszkadzają pływającym w relaksie? A może sklepy! To by dopiero było! Koniec z dziećmi płaczącymi w kolejkach, krzyczącymi w sklepowych wózkach i histeryzującymi na sklepowej podłodze! Zabrońmy im wchodzić z dziećmi, by reszta społeczeństwa miała komfort zakupów. Albo komunikacja miejska! Czy wiesz, jak dużo miejsca w autobusie zajmuje dziecięcy wózek?! Może pójdziemy o krok dalej – nikt nie lubi matek z wózkami i ciężarnych w autobusach, więc zabrońmy im podróżowania tymi środkami komunikacji. Tak wiem, puściłam wodze wyobraźni i odeszłam od tematu. Czy więc jestem za zakazem przychodzenia z dziećmi do restauracji? Z jednej strony rozwydrzone dzieciaki (oczywiście nie moje) szalejące w restauracji potrafią nieźle wkurzyć człowieka. Z drugiej, czy dyskryminacja może być dobra? Wierzę, że nie wszystkie dzieci są rozpuszczone, że jest cała masa rodzin, w których dzieci doskonale znają restauracyjny savoir-vivre. Myślę więc, że lepiej upomnieć lub wyprosić z lokalu rodziców, których dziecko zachowuje się niegrzecznie, niż zakazywać wstępu wszystkim. A ty jesteś za takim zakazem? Napisz w komentarzu. Zobacz też: 10 rzeczy, których dziecko nie powinno robić przy stole, czyli stołowy savoir-vivre
Martwisz się, że twoje dziecko jest na to jeszcze za małe? Spróbujemy cię przekonać, że warto wybrać się na rodzinny obiad poza domem.
Wszystko jedno, czy wybieracie się po spacerze na obiad do osiedlowej knajpki, czy zamierzacie świętować rodzinną uroczystość w eleganckim lokalu. Wyjście z dzieckiem do restauracji bywa stresujące. Co będzie, jeśli malec wystraszy się obcych, nie tknie ani kęsa z zamówionych potraw albo obleje sokiem porzeczkowym siebie, ciebie i obrus? Zanim wybierzesz się z dzieckiem do restauracji Nim zarezerwujesz stolik, sprawdź, czy restauracja wychodzi naprzeciw oczekiwaniom rodziców, oferując udogodnienia i atrakcje dla maluchów. Planując wyjście czy spotkanie ze znajomymi, najlepiej wybrać lokal, w którym najmłodsi klienci są mile widzianymi gośćmi. Szukając takiego miejsca, kieruj się nie tylko ceną posiłku czy dogodną lokalizacją, ale także opiniami innych gości. Co powinno znaleźć się w restauracji przyjaznej dziecku? Jeśli masz malutkie dziecko, dowiedz się, czy lokal oferuje wysokie krzesełka dla niemowląt, pokój dla mamy karmiącej i możliwość podgrzania potraw w słoiczkach. Dla nieco starszego malca ważne będą inne atrakcje – opiekunka zajmująca się zabawianiem małych gości, kącik zabaw lub przybory do rysowania, możliwość zwiedzania kuchni. Wszystko to sprawi, że kilkulatek nie będzie się nudził. Jak przygotować dziecko na wyjście do restauracji? Wizyta w restauracji nie wymaga specjalnych przygotowań. Dwu-, trzylatka z reguły cieszy perspektywa zjedzenia obiadu w nowym otoczeniu. Abyście jednak wszyscy czuli się wtedy komfortowo, porozmawiajcie przed wyjściem o zasadach grzecznego zachowania. Uprzedź malca, że idziecie w fajne miejsce, ale krzyki, bieganie czy kłótnie z rodzeństwem nie są tam mile widziane. Tylko go nie strasz, że będzie musiał przez dłuższy czas siedzieć spokojnie, bez ruchu, w milczeniu. Jeżeli twoje dziecko jest wyjątkowo energiczne, zaplanujcie obiad po dłuższym spacerze. Zadbaj też, aby wyjście nie wypadło w porze drzemki malca – unikniecie marudzenia w trakcie obiadu. A jeśli dajesz maluchowi możliwość wyboru menu – ogranicz się do dwóch propozycji (ułatwisz mu podjęcie decyzji). Restauracyjne menu dla dziecka Nawet jeśli macie wyrafinowany gust i uwielbiacie egzotyczne potrawy, dzieci są zwykle konserwatywne w kwestii jedzenia. Na pewno nie namówisz dwulatka, by spróbował sushi, dlatego jeżeli wybierasz restaurację z egzotycznym menu, upewnij się, czy oferowane tam są również proste potrawy, odpowiednie dla najmłodszych (w wielu lokalach jest specjalna karta dań dla dzieci). W razie wątpliwości zabierz z domu gotową zupę. Możesz też poprosić o dodatkowy talerz i zaproponować szkrabowi spróbowanie potrawy zamówionej przez rodziców. W razie wpadki dziecka w restauracji Każde dziecko, i niemowlę, i kilkulatek, może mieć gorszy dzień. Jeżeli przy obiedzie grymasi, płacze, postaraj się być wyrozumiała. Nie pozwalaj jednak na zachowanie, które zakłóca spokój pozostałym gościom – w razie awantury wyprowadź dziecko na chwilę z sali i daj mu czas na uspokojenie się. W przypadku „katastrofy”, jak rozlanie soku czy poplamienie obrusa, nie karć malca zbyt surowo. Wystarczą po prostu przeprosiny. Zobacz też: Pierwszy raz u dentysty [CMS_PAGE_BREAK] Wątpliwości młodej mamy wyjaśnia specjalista: Mirek Gawroński, menedżer warszawskiej restauracji greckiej, która zdobyła pierwszą nagrodę w konkursie na restaurację przyjazną dzieciom. - W jakim wieku można zabrać malucha do restauracji? Nie ma ograniczeń wiekowych. Nasi najmłodsi goście przychodzą do nas niemal od urodzenia, a my oferujemy im odpowiednie warunki: przewijak, pokoik dla mamy karmiącej, wysokie krzesełka i możliwość podgrzania dań ze słoiczków. Natomiast ciężarne mogą wybrać z oferty specjalnych lekkostrawnych potraw. Dla malucha można zamówić proste, lekkie dania z kolorowego dziecięcego menu. - Jak rozpoznać restaurację przyjazną dzieciom? Najważniejsza jest rodzinna atmosfera, na którą pracuje cały zespół, od opiekunek animujących zabawy aż po kucharzy, którzy oprowadzają małych gości po kuchni, a także pozwalają im pomagać przy przyrządzaniu przekąsek. Ponadto – zabawki, kącik do rysowania. Jednak uśmiech, życzliwość i otwarcie na najmłodszych obsługi najbardziej się liczy. - Co zrobić w razie „katastrofy”, np. rozlania soku? Przede wszystkim uspokoić malucha, zadbać, by się nie wystraszył. Jednak takie „katastrofy” zdarzają się dość rzadko i nie powinny być powodem do zdenerwowania. Zobacz też: Pierwszy raz w hotelu Konsultacja: Aleksandra Jasielska, psycholog, wykładowca w Instytucie Psychologii UAM w Poznaniu.
Z dzieckiem w restauracji - porady eskperta
Żeby dotrwać do drugiego dania. Albo chociaż do zupy. Jak przeżyć wizytę w restauracji z małym dzikusem?
Zdarza się, że zabieramy naszą 3-latkę na obiad do restauracji. Niestety, wyjścia te są koszmarem. Karolinka biega, krzyczy, głośno protestuje. Chcielibyśmy zjeść obiad w spokoju. Co można zrobić? Monika Rzeczywiście wyjścia do restauracji z dzieckiem to nie lada wyzwanie dla całej rodziny. Czasem trzeba długo czekać, aż zostanie zrealizowane zamówienie, wokół jest hałas i tłok. Należy pamiętać, że dziecko nie potrafi skupić uwagi, szybko się nudzi, przez cały czas chce działać, na ogół właśnie biegać. Dlatego warto wybrać restaurację przyjazną dzieciom, w której znajdują się np. wysokie dziecięce krzesełka albo kącik dla maluchów. Można zabrać z domu nową zabawkę albo starą, ale ulubioną, kredki, papier, książeczkę. Można też przygotować dla dziecka torebkę pełną niespodzianek, które na pewno zainteresują smyka i co jakiś czas wyjmować kolejny drobiazg. Dzięki temu czas minie bardzo szybko. A po obiedzie warto pójść tam, gdzie maluch będzie miał zapewnioną interesującą zabawę – lepiej nie siedzieć za długo w restauracji. Czytaj też: Jak poznać miejsca przyjazne rodzicom z dziećmi Konsultacja merytoryczna Beata Chrzanowska-Pietraszak Pedagożka specjalna, psycholożka, psychoterapeutka dzieci i rodzin, prowadzi szkolenia dla rodziców, psychologów i nauczycieli, zakamarkirodzicielstwa.pl