Mamotoja.pl
type: channel
link: https://mamotoja.pl
date: 2026-05-30T20:16:06.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Stopniowanie przymiotników: zasady, rodzaje i przykłady
items: Zamiana zdania na równoważnik zdania: zasady i przykłady
items: Jak utworzyć równoważnik zdania z przykładami i zasadami
items: Zdanie i równoważnik zdania: definicje, cechy, przykłady
items: Równoważnik zdania: definicja, rozpoznanie i przykłady
items: Pretensjonalny antonim: znaczenie, przykłady i kontekst
items: Pretensjonalny synonim: lista, znaczenie i różnice użycia
items: Pretensjonalny – znaczenie, definicja i przykłady użycia
items: Peryfraza funkcja i zastosowanie – definicja, rodzaje, przykłady
items: Peryfraza: definicja, przykłady i funkcje stylistyczne
items: Powieść paraboliczna Dżuma – cechy, analiza i interpretacja
items: Paraboliczność w literaturze: definicja, cechy i przykłady
items: Pan Wołodyjowski autor i geneza powieści Sienkiewicza
items: Pan Wołodyjowski książka – fabuła, bohaterowie i znaczenie
items: Chreptiów Pan Wołodyjowski: znaczenie i rola miejsca w powieści
items: Luśnia Pan Wołodyjowski kim jest i jaka jest jego rola w powieści
items: Zagłoba w Panu Wołodyjowskim: charakterystyka i rola postaci
items: Krzysia Pan Wołodyjowski: postać, relacje i znaczenie w powieści
items: Ketling Pan Wołodyjowski: charakterystyka, rola i symbolika
items: Pan Wołodyjowski postacie i bohaterowie – charakterystyka i relacje
items: Napoleon Bonaparte: data, miejsce i przyczyna śmierci
items: Napoleon Bonaparte dzieci: potomstwo, pochodzenie i dziedzictwo
items: Motto Napoleona Bonaparte: autentyczność i znaczenie
items: Przydomek Napoleona Bonaparte: znaczenie i geneza
items: Napoleon Bonaparte wzrost: ile naprawdę mierzył i dlaczego powstał mit?

Stopniowanie przymiotników: zasady, rodzaje i przykłady
type: item
date: 2026-05-30T20:15:18.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Poznaj zasady stopniowania przymiotników w języku polskim, typowe błędy i wyjątki. Pisz poprawniej i porównuj cechy bez wątpliwości.
encoded: Stopniowanie przymiotników to jedna z tych zasad języka polskiego, które naprawdę przydają się w codziennym mówieniu i pisaniu. Dzięki niemu łatwiej precyzyjnie porównywać osoby, rzeczy i zjawiska, a opisy stają się bardziej naturalne, bogatsze i trafniejsze. Warto znać nie tylko trzy stopnie przymiotnika, lecz także sposoby ich tworzenia i sytuacje, w których dana forma będzie poprawna. Dobra znajomość tych zasad pomaga szybciej wychwycić, która forma brzmi naturalnie, a która jest po prostu błędna. Na czym polega stopniowanie przymiotników Stopniowanie przymiotników służy porównywaniu natężenia cechy. Dzięki niemu można pokazać, że coś ma daną właściwość w zwykłym stopniu, w większym nasileniu albo w największym, na tle innych. W języku polskim dotyczy to przede wszystkim tych przymiotników, które nazywają cechy dające się porównywać. Trzy stopnie przymiotnika Wyróżnia się trzy stopnie: stopień równy: wysoki stopień wyższy: wyższy stopień najwyższy: najwyższy Stopień równy to forma podstawowa. Stopień wyższy pokazuje większe natężenie cechy, a najwyższy wskazuje na największe natężenie w danej grupie. Do czego służy stopniowanie w praktyce W codziennym użyciu stopniowanie pomaga przede wszystkim porównywać cechy. W zdaniu „Ten budynek jest wyższy od tamtego” widać, że jedna rzecz została zestawiona z drugą. Druga funkcja to wyróżnianie cechy na tle innych. Zdanie „To najwyższy szczyt w okolicy” nie tylko opisuje cechę, ale też pokazuje, że żaden inny szczyt w tej grupie jej nie przewyższa. Rodzaje stopniowania przymiotników Stopniowanie proste Stopniowanie proste, czyli syntetyczne, polega na tworzeniu nowych form za pomocą końcówek -szy lub -ejszy, a w stopniu najwyższym także przedrostka naj-. To najczęstszy sposób stopniowania, gdy przymiotnik naturalnie przyjmuje taką postać. Przykłady: szybki – szybszy – najszybszy trudny – trudniejszy – najtrudniejszy Stopniowanie opisowe i stopniowanie w dół Stopniowanie opisowe tworzy się za pomocą wyrazów bardziej i najba…

odrabianie-lekcji-9-1dcdba5.jpg
width: 1600
height: 1200

Zamiana zdania na równoważnik zdania: zasady i przykłady
type: item
date: 2026-05-30T18:15:48.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Poznaj zasady, przykłady i ćwiczenia: zamiana zdania na równoważnik zdania bez błędów. Naucz się rozpoznawać orzeczenie i zachować sens.
encoded: Różnica między zdaniem a równoważnikiem zdania wydaje się niewielka, ale w praktyce to właśnie ona decyduje o poprawności całej wypowiedzi. Wystarczy jedno orzeczenie więcej albo mniej, by zmienić formę, a czasem także styl komunikatu. To ważna umiejętność nie tylko na lekcjach języka polskiego, lecz także podczas pisania krótkich, zwięzłych i precyzyjnych tekstów. W tym artykule porządkujemy najważniejsze zasady, pokazujemy typowe schematy przekształceń i wyjaśniamy, na co uważać, by nie zgubić sensu wypowiedzi. Będą też proste przykłady równoważników zdań, najczęstsze błędy oraz ćwiczenia, które pomagają szybko utrwalić materiał. Czym różni się zdanie od równoważnika zdania Zanim przejdziemy do przekształcania, warto uchwycić podstawową różnicę między tymi formami. Zdanie zawiera orzeczenie, czyli najczęściej czasownik w formie osobowej, na przykład: „czytam”, „poszła”, „zrobimy”. Równoważnik zdania także przekazuje pełną myśl, ale nie ma osobowej formy czasownika. Najkrótsza definicja brzmi więc tak: równoważnik zdania to wypowiedzenie, które ma sens i przekazuje informację, lecz nie zawiera orzeczenia w formie osobowej. Dlatego „Pada deszcz” jest zdaniem, a „Deszcz za oknem” może być równoważnikiem zdania. Różnicę dobrze widać w prostych parach: „Mama upiekła ciasto” → „Ciasto mamy” „Nareszcie przyszły wakacje” → „Nareszcie wakacje” W obu przypadkach sens zostaje zachowany, ale w drugiej wersji znika orzeczenie. Jak wygląda zamiana zdania na równoważnik zdania Usunięcie orzeczenia jako podstawowa zasada Podstawą jest odnalezienie orzeczenia. Jeśli w zdaniu występuje czasownik w formie osobowej, to właśnie on decyduje o tym, że mamy do czynienia ze zdaniem. Przy przekształceniu trzeba sprawdzić, czy po usunięciu tego elementu sens wypowiedzi nadal pozostaje jasny. Przykład: „Droga prowadzi do lasu” Orzeczenie: „prowadzi” Po usunięciu orzeczenia można otrzymać równoważnik: „Droga do lasu” Podobnie: „Nareszcie przyszły wakacje” Orzeczenie: „przyszły” Po przekształc…

odrabianie-lekcji-7-c063959.jpg
width: 1600
height: 1200

Jak utworzyć równoważnik zdania z przykładami i zasadami
type: item
date: 2026-05-30T17:15:46.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Dowiedz się, jak utworzyć równoważnik zdania, rozpoznać orzeczenie, unikać błędów i poprawnie używać konstrukcji imiesłowowych.
encoded: Równoważnik zdania to jeden z tych tematów, które na pierwszy rzut oka wydają się proste, a w praktyce potrafią sprawić sporo kłopotu. Wystarczy przeoczyć osobową formę czasownika albo źle dobrać konstrukcję z imiesłowem, by poprawna odpowiedź nagle przestała być oczywista. Dlatego warto uporządkować najważniejsze zasady i przećwiczyć je na konkretnych przykładach. Pokażemy, po czym rozpoznać równoważnik, jak zamienić pełne zdanie w krótszą formę i jak wrócić do wersji z orzeczeniem, a także na co szczególnie uważać przy imiesłowowych konstrukcjach i typowych błędach. Czym jest równoważnik zdania i jak go rozpoznać Równoważnik zdania to wypowiedzenie, które przekazuje sens podobnie jak zdanie, ale nie ma orzeczenia, czyli czasownika w formie osobowej. To jego najważniejsza cecha. Jeśli w wypowiedzi nie ma form takich jak jest, są, idę, czytasz, bawią się, można podejrzewać, że to właśnie równoważnik. Równoważnikiem może być jeden wyraz albo dłuższe wyrażenie. Przykłady są proste: „Uwaga!”, „Po lekcjach”, „Miasto otoczone murem”. Każda z tych form coś komunikuje, ale żadna nie zawiera osobowej formy czasownika. Co odróżnia równoważnik od pełnego zdania Różnica jest bardzo konkretna: pełne zdanie ma orzeczenie, a równoważnik zdania go nie ma. Porównanie wygląda tak: „Dzieci bawią się na boisku” – to zdanie, bo występuje orzeczenie „bawią się”. „Dzieci na boisku” – to równoważnik, bo osobowa forma czasownika została usunięta. „Jest cisza w klasie” – to zdanie. „Cisza w klasie” – to równoważnik. W praktyce najlepiej najpierw odszukać czasownik w formie osobowej. Jeśli jest obecny, to zdanie. Jeśli go nie ma, a sens wypowiedzi zostaje zachowany, to równoważnik. Jakie formy mogą występować w równoważniku W równoważniku mogą pojawiać się różne części mowy, byle nie tworzyły orzeczenia w formie osobowej. Często są to rzeczowniki, na przykład: „Cisza w klasie”. Mogą też występować bezokoliczniki i imiesłowy, bo nie są osobowymi formami czasownika, na przykład: „Czytać książk…

odrabianie-lekcji-10-6b614da.jpg
width: 1600
height: 1200

Zdanie i równoważnik zdania: definicje, cechy, przykłady
type: item
date: 2026-05-30T16:15:32.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Poznaj, czym różni się zdanie i równoważnik zdania, jak rozpoznać orzeczenie, imiesłowy i łatwo przekształcać wypowiedzenia.
encoded: Różnica między zdaniem a równoważnikiem zdania jest prosta, ale w praktyce potrafi sprawiać kłopot. To właśnie obecność orzeczenia decyduje o tym, z jakim wypowiedzeniem mamy do czynienia, a ta wiedza przydaje się nie tylko na lekcjach polskiego, lecz także podczas pisania, czytania i analizowania tekstu. Warto więc uporządkować najważniejsze pojęcia i zobaczyć je w działaniu. Pokażemy, czym wyróżniają się oba typy wypowiedzeń, jak rozpoznać je w zdaniu, gdzie pojawiają się imiesłowowe konstrujcie oraz jak łatwo przekształcać jedne formy w drugie na konkretnych, prostych przykładach. Czym są zdanie i równoważnik zdania Zdanie to wypowiedzenie, które zawiera orzeczenie. W praktyce szkolnej najłatwiej rozpoznać je po czasowniku w formie osobowej, na przykład: „Mama czyta”, „Dzieci bawią się”, „Pada deszcz”. To właśnie orzeczenie sprawia, że wypowiedzenie informuje o czynności, stanie albo zdarzeniu. Równoważnik zdania to z kolei wypowiedzenie, które nie ma orzeczenia w formie osobowej, ale przekazuje zrozumiały sens. Może być bardzo krótkie, jak „Do domu”, albo bardziej rozbudowane, jak „Piękna pogoda nad jeziorem”. Znaczeniowo zastępuje zdanie, jednak formalnie nim nie jest. Zdanie a równoważnik zdania: najważniejsza różnica i cechy Jaką rolę pełni orzeczenie Najważniejsza różnica między zdaniem a równoważnikiem zdania dotyczy obecności orzeczenia. Jeśli w wypowiedzeniu występuje orzeczenie, mamy zdanie. Jeśli go nie ma, mamy równoważnik zdania. To kryterium jest najpewniejsze, a długość wypowiedzenia nie ma tu znaczenia. Krótkie „Pada” jest zdaniem, bo zawiera orzeczenie. Z kolei dłuższe „Piękny poranek nad spokojnym jeziorem” pozostaje równoważnikiem, bo nie ma w nim czasownika w formie osobowej. Dlatego przy analizie najlepiej najpierw szukać orzeczenia, a dopiero potem oceniać typ wypowiedzenia. W zestawieniu „Krzyś poszedł na spacer” i „Krzyś na spacerze” sens jest podobny, ale tylko pierwsza forma zawiera orzeczenie. Co oba typy wypowiedzeń mają wspólnego Zdani…

dzieci-w-klasie-5-86d1759.jpg
width: 1600
height: 1200

Równoważnik zdania: definicja, rozpoznanie i przykłady
type: item
date: 2026-05-30T15:15:42.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Poznaj równoważnik zdania: definicja, rodzaje, przykłady i najczęstsze błędy. Naucz się odróżniać go od zdania bez pomyłek.
encoded: Równoważnik zdania to jedna z tych szkolnych kwestii, które wracają częściej, niż się wydaje. Przydaje się nie tylko na lekcji języka polskiego, ale też podczas odrabiania prac domowych, analizy lektur i pisania własnych wypowiedzi. Klucz tkwi w prostym szczególe: taka konstrukcja przekazuje sens, choć nie ma orzeczenia. Warto dobrze ją oswoić, bo dzięki temu łatwiej odróżnić ją od zwykłego zdania i uniknąć typowych pomyłek. W dalszej części pokazujemy, po czym rozpoznać równoważnik zdania, jakie są jego najczęstsze rodzaje, jak działa forma imiesłowowa oraz jak wyglądają proste przykłady z krótkim omówieniem. Czym jest równoważnik zdania Najkrótsza odpowiedź na pytanie, czym jest równoważnik zdania, brzmi: to wypowiedzenie bez orzeczenia, które mimo to przekazuje zrozumiałą informację. Może być bardzo krótkie, jak „Uwaga!”, albo bardziej rozbudowane, jak „Piękna pogoda nad morzem”. W obu przypadkach sens jest czytelny, choć nie pojawia się orzeczenie. To właśnie odróżnia zdanie od równoważnika zdania. Zdanie zawiera czasownik w formie osobowej, na przykład: „idę”, „czytasz”, „przyszli”, „jest”. Równoważnik zdania takiej formy nie ma. Sam fakt, że wypowiedź coś komunikuje, nie wystarcza jeszcze, by uznać ją za zdanie. Jak rozpoznać równoważnik zdania Na co zwrócić uwagę w analizie wypowiedzenia Jeśli pojawia się wątpliwość, najlepiej zacząć od prostego testu: sprawdzić, czy w wypowiedzeniu występuje orzeczenie, czyli czasownik w formie osobowej. W praktyce warto zadać sobie pytanie: czy da się wskazać wyraz nazywający czynność lub stan w formie osobowej? W zdaniu „Dzieci bawią się w ogrodzie” takim wyrazem jest „bawią się”. W wypowiedzeniu „Dzieci w ogrodzie” orzeczenia nie ma, więc to równoważnik zdania. To ważne także wtedy, gdy wypowiedź brzmi „pełnie”. „Nareszcie wakacje!” albo „Piękna pogoda” są całkowicie zrozumiałe, ale nie stają się przez to zdaniami. O klasyfikacji decyduje budowa gramatyczna, a dokładniej obecność albo brak czasownika w formie osobowej. Wa…

dzieci-w-klasie-4-11931c0.jpg
width: 1600
height: 1200

Pretensjonalny antonim: znaczenie, przykłady i kontekst
type: item
date: 2026-05-30T05:15:03.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Poznaj trafny antonim słowa pretensjonalny. Sprawdź, kiedy wybrać bezpretensjonalny, naturalny, prosty lub autentyczny.
encoded: Nie każde przeciwieństwo działa w języku równie szeroko, a słowo „pretensjonalny” dobrze to pokazuje. Najtrafniej równoważy je „bezpretensjonalny”, ale sens tego zestawienia sięga dalej niż prosty podział na sztuczność i naturalność. Chodzi także o autentyczność, swobodę, prostotę i brak pozy, cechy, które w mowie, stylu i zachowaniu od razu zmieniają odbiór. W praktyce wiele zależy od kontekstu. Innego określenia użyjemy wobec osoby, innego przy opisie tekstu, gestu, atmosfery czy dzieła. Poniżej uporządkowano najważniejsze antonimy, pokazano różnice między nimi i podano przykłady, które ułatwiają trafny wybór słowa. Co oznacza słowo „pretensjonalny” i jaki ma antonim Znaczenie słowa „pretensjonalny” łączy się ze sztucznością, afektacją i przesadą. Tak określa się kogoś albo coś, co sprawia wrażenie wystylizowanego na siłę, „lepszego”, bardziej wyrafunowanego lub ważniejszego, niż jest w rzeczywistości. Pretensjonalne mogą być maniery, język, wnętrze, tekst, film czy sposób mówienia, jeśli widać w nich pozę i efekt „na pokaz”. Dlatego najtrafniejsza odpowiedź na pytanie „pretensjonalny antonim” brzmi: bezpretensjonalny. To właśnie ten wyraz najpełniej odwraca sens pretensjonalności, bo nie wskazuje tylko na brak przesady, ale też na brak udawania. Bezpretensjonalny jako najpełniejsze przeciwieństwo Słowo bezpretensjonalny obejmuje kilka ważnych cech naraz: naturalność, prostotę, skromność, autentyczność i niewymuszenie. Opisuje osobę, styl albo atmosferę, które nie próbują niczego udowadniać. Nie ma tu nadęcia, dekoracyjności dla samej dekoracyjności ani tonu „spójrzcie, jakie to wyjątkowe”. To najpełniejsze przeciwieństwo słowa „pretensjonalny”, bo dotyczy zarówno formy, jak i nastawienia. Ktoś może mówić spokojnie i zwyczajnie, ale nadal chcieć zrobić wrażenie. „Bezpretensjonalny” wyklucza właśnie ten element pozy. Ważne jest też to, czego bezpretensjonalność nie oznacza. Nie chodzi o brak stylu, jakości czy klasy. Restauracja może być bezpretensjonalna i świetni…

dzieci-w-klasie-1-cd6aaf2.jpg
width: 1600
height: 1200

Pretensjonalny synonim: lista, znaczenie i różnice użycia
type: item
date: 2026-05-29T20:15:36.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Poznaj pretensjonalny synonim i jego odcienie znaczeniowe. Sprawdź, kiedy wybrać afektowany, napuszony lub pozerski.
encoded: Nie każde określenie opisujące sztuczność, pozę czy przesadę znaczy dokładnie to samo. Właśnie dlatego przy tym słowie liczy się precyzja: inaczej ocenimy czyjeś zachowanie, inaczej styl tekstu, a jeszcze inaczej sposób mówienia czy autoprezentację. Jeden zamiennik podkreśli afektację, inny napuszenie, jeszcze inny robienie wrażenia kosztem treści. Warto znać te różnice, bo pomagają pisać i mówić trafniej. Poniżej porządkujemy znaczenie tego określenia, pokazujemy najważniejsze wyrazy bliskoznaczne i ich odcienie, a także wyjaśniamy, kiedy lepiej sięgnąć po formy odnoszące się do sztuczności, teatralności, pozy czy wyniosłości. Co znaczy „pretensjonalny” i jaki ma wydźwięk „Pretensjonalny” oznacza coś sztucznego, przesadnego, nienaturalnego albo robionego na pokaz. Tak można opisać zachowanie, styl wypowiedzi, sposób ubierania się, tekst, a nawet dzieło, jeśli sprawia wrażenie wystudiowanego i bardziej skupionego na efekcie niż na treści. Nie chodzi więc po prostu o coś „wyszukanego” czy „eleganckiego”. „Pretensjonalny” odnosi się raczej do formy, która próbuje uchodzić za bardziej wyrafunowaną, głębszą albo ważniejszą, niż jest w rzeczywistości. W tym sensie słowo ma wyraźnie ocenny, niemal zawsze negatywny wydźwięk. Sugeruje brak autentyczności, przesadę, afektację albo pozę. Jeśli ktoś mówi pretensjonalnie, nie znaczy to, że mówi ambitnie. Jeśli tekst brzmi pretensjonalnie, nie znaczy to automatycznie, że jest artystyczny. Ambitny styl może być wymagający, a artystyczny może być świadomie dopracowany, ale nie musi być sztuczny ani nadęty. Problem pojawia się wtedy, gdy ozdobność przysłania sens, a poza zaczyna zastępować treść. Synonimy słowa „pretensjonalny” – lista z podziałem na odcienie znaczeniowe Synonimy podkreślające sztuczność i brak autentyczności W tej grupie mieszczą się słowa, które najmocniej pokazują, że coś brzmi lub wygląda nienaturalnie. sztuczny – najbardziej ogólny zamiennik, podkreśla brak swobody i autentyczności nienaturalny – akcentuje wym…

dzieci-w-klasie-3-9157e74.jpg
width: 1600
height: 1200

Pretensjonalny – znaczenie, definicja i przykłady użycia
type: item
date: 2026-05-29T18:15:55.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Pretensjonalny - poznaj znaczenie, definicję, synonimy i przykłady użycia. Dowiedz się, jak odróżnić sztuczność, afektację i pozę od naturalności.
encoded: To słowo ocenia bardzo konkretny rodzaj przesady: nie ambicję ani elegancję, ale sztuczność, afektację i formę nastawioną bardziej na efekt niż na autentyczność. „Pretensjonalny” pojawia się przy opisie języka, zachowania, ubioru, wystroju czy stylu pisania, zwłaszcza wtedy, gdy coś ma wyglądać na bardziej wyrafinowane, niż jest w rzeczywistości. Warto dobrze uchwycić ten sens, bo w codziennej polszczyźnie łatwo o pomyłkę z kimś „pełnym pretensji”. Poniżej wyjaśniamy właściwe znaczenie wyrazu, jego pochodzenie, najtrafniejsze synonimy i antonimy, a także pokazujemy przykłady użycia, które pomagają odróżnić naturalność od maniery i zwykłą staranność od pozy. Co znaczy „pretensjonalny” Pytania „pretensjonalny, co to znaczy”, „pretensjonalny znaczenie” czy „pretensjonalny definicja” prowadzą do podobnej odpowiedzi: chodzi o coś lub kogoś sztucznego, afektowanego, przesadnie wystylizowanego i nastawionego na efekt. W słownikowym ujęciu, także w hasłach wyszukiwanych jako „pretensjonalny SJP”, wyraz ten odnosi się do zachowania, stylu, języka albo formy, które próbują uchodzić za bardziej wyrafunowane, ważniejsze lub bardziej wartościowe, niż są w rzeczywistości. To słowo ma wyraźnie negatywne nacechowanie. Sugeruje sztuczność, afektację, przesadę i robienie czegoś „na pokaz”. Pretensjonalny styl nie jest po prostu wyszukany, lecz zbyt wyszukany. Pretensjonalna wypowiedź nie jest jedynie staranna, ale brzmi tak, jakby forma miała przykryć brak treści. Pretensjonalność pojawia się tam, gdzie zamiast naturalności widać pozę. Czego to słowo nie oznacza Najczęstsza pomyłka jest prosta: „pretensjonalny” bywa błędnie rozumiany jako „pełen pretensji”. To nie to samo. Ktoś, kto ma do kogoś pretensje, może być rozżalony, roszczeniowy albo niezadowolony. Ktoś pretensjonalny nie musi niczego wyraźnie żądać ani narzekać. Może po prostu mówić, ubierać się lub zachowywać w sposób przesadnie wystudiowany. Warto też wyraźnie oddzielić pretensjonalność od ambicji, elegancji i staranności…

dzieci-w-klasie-7598ea4.jpg
width: 1600
height: 1200

Peryfraza funkcja i zastosowanie – definicja, rodzaje, przykłady
type: item
date: 2026-05-29T17:15:46.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Poznaj, jak działa peryfraza: funkcja, rodzaje, przykłady i zastosowanie w języku. Naucz się rozpoznawać omówienie i używać go trafnie.
encoded: Peryfraza to jeden z tych środków językowych, które szybko zmieniają zwykłą wypowiedź w tekst bardziej obrazowy, precyzyjny albo po prostu ciekawszy. Zamiast nazwać coś wprost, pozwala opisać to szerzej, podkreślić cechy, złagodzić ton, zbudować ironię lub uniknąć nużących powtórzeń. Właśnie dlatego pojawia się nie tylko w literaturze, lecz także w publicystyce, języku codziennym, a nawet w wypowiedziach specjalistycznych. W artykule wyjaśniamy, na czym polega to rozwiązanie stylistyczne, jakie pełni role, po czym je rozpoznać i jak wygląda w praktyce na konkretnych przykładach. Co to jest peryfraza i po czym ją rozpoznać Peryfraza to figura stylistyczna, nazywana też omówieniem. Polega na zastąpieniu prostej, bezpośredniej nazwy bardziej rozbudowanym określeniem opisowym. Zamiast jednego słowa pojawia się zwrot, który wskazuje cechę, funkcję, skojarzenie albo kulturowy kontekst danego zjawiska, osoby czy miejsca. Najkrócej mówiąc, jest to mówienie nie wprost, ale nadal na temat. Można ją rozpoznać po trzech cechach. Po pierwsze, jest opisowa, bo nie nazywa rzeczy bezpośrednio, tylko ją charakteryzuje. Po drugie, działa pośrednio, więc odbiorca musi odczytać sens z podpowiedzi zawartej w opisie. Po trzecie, zwykle eksponuje coś konkretnego: wygląd, rolę, znaczenie albo utrwalone skojarzenie. „Król zwierząt” nie jest innym gatunkiem niż lew, tylko opisem, który wydobywa przypisywaną mu siłę i dominację. Peryfraza a podobne środki językowe Peryfraza bywa mylona z eufemizmem, ale to nie to samo. Eufemizm służy łagodzeniu treści, zwłaszcza wtedy, gdy temat jest drażliwy, przykry albo społecznie krępujący. Peryfraza może pełnić taką funkcję, lecz nie musi. Czasem nie łagodzi niczego, tylko podnosi ton wypowiedzi, buduje ironię albo wzmacnia obraz. „Osoby w wieku dojrzałym” to omówienie o zabarwieniu eufemistycznym, ale „władca mórz” nie łagodzi przekazu, raczej go stylizuje. Inna jest też różnica między peryfrazą a parafrazą. Peryfraza zastępuje nazwę lub krótkie określe…

odrabianie-lekcji-korepetycje-9-4b87b7a.jpg
width: 1600
height: 1200

Peryfraza: definicja, przykłady i funkcje stylistyczne
type: item
date: 2026-05-29T16:15:25.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Poznaj peryfrazę w praktyce: definicja, przykłady, funkcje i różnice między peryfrazą a parafrazą. Naucz się rozpoznawać ją w tekście.
encoded: Peryfraza to jeden z tych środków językowych, które szybko pokazują, jak wiele można powiedzieć nie wprost. Dzięki opisowemu ujęciu zwykłe słowa zyskują nowy ton: bardziej obrazowy, subtelny, czasem poetycki, a czasem po prostu wygodniejszy w codziennej rozmowie. W praktyce pojawia się nie tylko w literaturze, lecz także w publicystyce i języku potocznym, wszędzie tam, gdzie liczy się styl, emocja albo unikanie dosłowności. W artykule wyjaśniamy, na czym polega ta figura stylistyczna, jak ją rozpoznać, jakie pełni funkcje i czym różni się od parafrazy. Czym jest peryfraza Peryfraza to figura stylistyczna polegająca na zastąpieniu jednego słowa opisem, który oddaje jego sens nie wprost. Zamiast nazwać rzecz, osobę lub zjawisko bezpośrednio, używa się określenia omownego. Taka definicja obejmuje zarówno język literacki, jak i codzienne wypowiedzi. Najważniejsze cechy peryfrazy są łatwe do uchwycenia. Po pierwsze, ma formę wielowyrazową. Po drugie, jest niedosłowna, bo nie podaje zwykłej nazwy. Po trzecie, opiera się na cesze rozpoznawalnej dla odbiorcy: wyglądzie, funkcji, skojarzeniu, wydarzeniu albo znaczeniu kulturowym. Dzięki temu omówienie nadal prowadzi do jednego konkretnego pojęcia. Jak rozpoznać peryfrazę w tekście Peryfraza różni się od zwykłego opisu tym, że nie tylko coś charakteryzuje, ale faktycznie zastępuje nazwę. Zwykły opis może rozwijać obraz i dodawać szczegóły, lecz nie musi oznaczać jednego określonego słowa. Peryfraza działa jak zamiennik. Najprostszy test jest praktyczny: jeśli wielowyrazowe sformułowanie da się bez zmiany sensu wymienić na jedno konkretne pojęcie, najpewniej jest to peryfraza. „Złota kula na niebie” oznacza „słońce”, a „zwycięzca spod Grunwaldu” wskazuje na Jagiełłę. Gdy opis pozostaje ogólny i nie daje się sprowadzić do jednej nazwy, nie jest już peryfrazą, lecz zwykłym opisem. Przykłady peryfrazy w literaturze i języku codziennym Peryfraza pojawia się zarówno w tekstach artystycznych, jak i w zwykłej rozmowie. W literaturze …

dzieci-w-klasie-6-6fe3269.jpg
width: 1600
height: 1200

Powieść paraboliczna Dżuma – cechy, analiza i interpretacja
type: item
date: 2026-05-29T15:15:22.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: lektury
subject: sprawdzian
description: Sprawdź, jak Camus ukazuje Dżumę jako powieść paraboliczną o złu, solidarności i odpowiedzialności. Poznaj kluczowe cechy i sens utworu.
encoded: „Dżuma” należy do tych lektur, które wykraczają daleko poza realistyczną opowieść o epidemii. U Camusa zaraza staje się znakiem czegoś większego: zła, lęku, moralnej próby i odpowiedzialności, z którą człowiek mierzy się niezależnie od epoki. Właśnie dlatego ta powieść tak dobrze pokazuje sens paraboli w literaturze. Jej podwójna warstwa znaczeń, sposób ukształtowania świata przedstawionego, rola narratora oraz postawy bohaterów w sytuacji granicznej odsłaniają uniwersalne prawdy o solidarności, bierności, buncie i codziennym heroizmie. Na czym polega paraboliczność „Dżumy” „Dżuma” jako powieść paraboliczna opiera się na podwójnym odczytaniu wydarzeń. Na poziomie dosłownym jest zapisem epidemii w Oranie: narastającego zagrożenia, izolacji miasta, śmierci i walki o przetrwanie. Na poziomie metaforycznym ta sama historia mówi o złu, które może przybierać różne postacie, oraz o tym, jak człowiek zachowuje się wobec cierpienia, strachu i odpowiedzialności. Dlatego utwór nie zamyka się w realistycznym opisie choroby. Camus pokazuje epidemię jako sytuację graniczną. Zaraza nie jest tylko medycznym faktem, ale próbą moralną, która odsłania egoizm, obojętność, solidarność, odwagę i zwątpienie. Dzięki temu konkretne wydarzenia zyskują sens znacznie szerszy niż sama fabuła. Dwuwarstwowość znaczeń Najważniejsza cecha paraboli polega tu na współistnieniu dwóch porządków. Pierwszy tworzy warstwa realistyczna: lekarze diagnozują chorobę, władze zwlekają z reakcją, miasto zostaje zamknięte, a mieszkańcy przechodzą kolejne etapy oswajania katastrofy. Camus opisuje te procesy rzeczowo, niemal kronikarsko. Drugi porządek ujawnia się w tym, że dżuma nie oznacza wyłącznie epidemii. Staje się figurą zła, które spada na ludzi nagle i narusza podstawy codziennego życia. Może oznaczać przemoc historyczną, wojnę, totalitaryzm, ale także obojętność moralną i kryzys człowieczeństwa. Nie chodzi jednak o jeden sztywny odpowiednik. Parabola działa szerzej: pozwala zobaczyć w zarazie każdy stan, …

odrabianie-lekcji-11-7aefe68.jpg
width: 1600
height: 1200

Paraboliczność w literaturze: definicja, cechy i przykłady
type: item
date: 2026-05-29T05:15:41.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Poznaj paraboliczność w literaturze: definicję, cechy, funkcje i przykłady z Camusa, Kafki i Schulza. Ułatw sobie trafną interpretację lektur.
encoded: Niektóre utwory mówią więcej, niż pokazują na pierwszy rzut oka i właśnie w tym tkwi ich siła. Paraboliczny sposób budowania tekstu sprawia, że prosta historia staje się nośnikiem sensów moralnych, filozoficznych i egzystencjalnych, a czytelnik musi wyjść poza dosłowność, by uchwycić prawdziwe przesłanie. To ważny klucz interpretacyjny nie tylko w szkolnych lekturach, lecz także w ambitniejszej prozie XX wieku. Warto przyjrzeć się, na czym polega taka konstrukcja, jakie ma cechy, czym różni się od parabolizmu i po czym rozpoznać ją w konkretnych utworach, od Dżumy Camusa po teksty Kafki i Schulza. Czym jest paraboliczność w literaturze Paraboliczność w literaturze oznacza taki sposób budowy utworu, w którym obok warstwy dosłownej istnieje drugi, ukryty poziom znaczeń. Czytelnik śledzi więc fabułę, bohaterów i wydarzenia, ale jednocześnie powinien dostrzec, że nie wyczerpują one sensu dzieła. Opowieść prowadzi dalej, ku prawdzie moralnej, filozoficznej albo egzystencjalnej. To pojęcie ściśle łączy się z tym, czym jest parabola w literaturze. Parabola, czyli przypowieść, przedstawia prostą historię po to, by przekazać sens uniwersalny, wykraczający poza jednostkowy przypadek. W utworze parabolicznym konkret fabularny nie znika, ale staje się nośnikiem znaczeń bardziej ogólnych. Dlatego paraboliczność nie opisuje jednego gatunku, lecz zasadę organizującą sens tekstu. Jak działa podwójny sens utworu Najpierw odbiera się historię dosłownie, jako opowieść o epidemii, procesie, podróży, pobycie w sanatorium czy zmaganiu bohatera z określoną sytuacją. Dopiero później ujawnia się drugi poziom lektury, w którym te same wydarzenia zaczynają znaczyć więcej. Choroba może okazać się obrazem zła, sąd metaforą winy i opresji, a zaburzony świat znakiem kryzysu ludzkiego istnienia. W tym mechanizmie ważna jest aktywność czytelnika. Utwór paraboliczny nie podaje całego sensu wprost. Trzeba rozpoznać, że postacie i zdarzenia nie są wyłącznie elementami fabuły, lecz odsyłają do pytań sz…

dzieci-w-klasie-2-85a39da.jpg
width: 1600
height: 1200

Pan Wołodyjowski autor i geneza powieści Sienkiewicza
type: item
date: 2026-05-28T20:15:07.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: lektury
subject: sprawdzian
description: Pan Wołodyjowski autor. Zobacz, jak Sienkiewicz połączył historię, genezę utworu i sens Trylogii w jednej analizie.
encoded: Henryk Sienkiewicz zamknął Trylogię powieścią, która do dziś pozostaje jednym z najmocniejszych obrazów dawnej Rzeczypospolitej. To utwór napisany z rozmachem, a zarazem głęboko zakorzeniony w potrzebie podtrzymania narodowego ducha w czasach zaborów, dlatego jego znaczenie wykracza daleko poza szkolną lekturę. W tej analizie przyjrzymy się zarówno samemu pisarzowi i okolicznościom powstania dzieła, jak i historycznemu tłu wydarzeń z lat 1668–1673. Warto zobaczyć, jak Sienkiewicz połączył fakty, tradycję szlachecką i literacką wyobraźnię, tworząc opowieść o bohaterstwie, wspólnocie i przemijaniu świata dawnych wartości. Henryk Sienkiewicz jako autor „Pana Wołodyjowskiego” Miejsce powieści w dorobku pisarza Autorem Pana Wołodyjowskiego jest Henryk Sienkiewicz, jeden z najważniejszych polskich pisarzy drugiej połowy XIX wieku, którego nazwisko na trwałe zrosło się z epiką historyczną. Największą popularność przyniosła mu Trylogia Sienkiewicza, czyli cykl obejmujący Ogniem i mieczem, Potop i Pana Wołodyjowskiego. Późniejsze przyznanie mu Nagrody Nobla potwierdziło rangę jego twórczości nie tylko w Polsce, ale też w literaturze europejskiej. Pan Wołodyjowski zajmuje w tym dorobku miejsce szczególne, ponieważ stanowi trzecią, a zarazem zamykającą część cyklu. Po szerokiej panoramie walk kozackich w Ogniem i mieczem i po dramatycznym doświadczeniu potopu szwedzkiego w Potop Sienkiewicz kieruje uwagę ku schyłkowi świata rycerskiego. Nadal pozostaje w obrębie tego samego uniwersum bohaterów i wartości, ale mocniej akcentuje sens końca, ofiary i historycznego przemijania. Co warto wiedzieć o publikacji utworu Powieść ukazywała się w odcinkach w latach 1887–1888, między innymi w warszawskim „Słowie”. Ten sposób publikacji miał istotne znaczenie dla odbioru utworu. Czytelnicy śledzili losy bohaterów etapami, a napięcie fabularne było wpisane nie tylko w samą narrację, lecz także w rytm prasowego obiegu. Związek z prasą tłumaczy również tempo i energię opowieści. Sienkiewicz pi…

czytanie-ksiazki-19-c1776dc.jpg
width: 1600
height: 1200

Pan Wołodyjowski książka – fabuła, bohaterowie i znaczenie
type: item
date: 2026-05-28T18:15:52.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: lektury
subject: sprawdzian
description: Poznaj analizę powieści historycznej Sienkiewicza: fabuła, bohaterowie, wojna z Turcją i znaczenie lektury w kulturze oraz szkole.
encoded: To jedna z tych powieści, które na stałe weszły do polskiej kultury i wciąż dobrze bronią się jako opowieść o odwadze, lojalności i cenie poświęcenia. Henryk Sienkiewicz zamknął nią Trylogię, łącząc rozmach historyczny z bardzo osobistymi losami bohaterów. Na kartach utworu spotykają się wojna z Turcją, oblężenie Kamieńca Podolskiego i życie codzienne XVII-wiecznej szlachty, a obok wielkich wydarzeń ważne miejsce zajmują miłość, żałoba i trudne wybory. Widać to zarówno w konstrukcji fabuły, jak i w galerii postaci oraz w trwałym znaczeniu książki dla szkolnej lektury i późniejszych adaptacji filmowych. Miejsce powieści w twórczości Sienkiewicza i w Trylogii „Pan Wołodyjowski” zamyka Trylogię Henryka Sienkiewicza, po „Ogniem i mieczem” i „Potopie”. To powieść historyczna osadzona w realiach XVII wieku, publikowana w odcinkach w warszawskim „Słowie” w latach 1887–1888. W całym cyklu autor połączył przygodową narrację z ważnymi momentami dziejów Rzeczypospolitej, a trzecia część szczególnie mocno skupia się na kresowym pograniczu i wojnie z Turcją. W twórczości Sienkiewicza utwór ma znaczenie podwójne. Z jednej strony domyka szeroko zakrojoną opowieść o dawnych walkach Rzeczypospolitej, z drugiej, przynosi bardziej osobisty ton niż wcześniejsze części. Dzięki temu „Pan Wołodyjowski” jest nie tylko finałem wielkiego cyklu, ale też samodzielną, wyraźnie zarysowaną historią bohatera. Czym wyróżnia się „Pan Wołodyjowski” na tle dwóch wcześniejszych części Na tle „Ogniem i mieczem” i „Potopu” ta część jest bardziej skupiona. Nadal obecne są walki, polityka i szerokie tło historyczne, ale środek ciężkości przesuwa się w stronę jednego bohatera i jego losów prywatnych. Zamiast wielkiej panoramy kilku równorzędnych postaci pojawia się opowieść bardziej zwarta, mocniej prowadzona wokół Michała Wołodyjowskiego. Wyróżnia ją także ton. Jest w niej mniej zwycięskiego rozmachu, a więcej powagi, dojrzałości i tragizmu. Ważne miejsce zajmują nie tylko pojedynki i wyprawy wojenne, lecz…

czytanie-ksiazki-23-3d91967.jpg
width: 1600
height: 1200

Chreptiów Pan Wołodyjowski: znaczenie i rola miejsca w powieści
type: item
date: 2026-05-28T17:15:16.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Chreptiów w Panu Wołodyjowskim to nie tylko stanica. Poznaj jego symbolikę, rolę w fabule i znaczenie dla Michała, Basi oraz Kresów.
encoded: W Panu Wołodyjowskim Chreptiów nie jest zwykłym punktem na mapie, lecz miejscem, w którym skupiają się najważniejsze sensy powieści: służba, codzienność na pograniczu, lojalność i zagrożenie. Ta kresowa stanica wyznacza rytm życia bohaterów, a zarazem pokazuje, jak blisko siebie mogą istnieć spokój domowy i nieustanne czuwanie. To właśnie tutaj rozgrywają się wydarzenia ważne nie tylko dla fabuły, ale też dla przemiany Michała i Basi. Warto więc przyjrzeć się strategicznej roli Chreptiówa, jego historycznemu i geograficznemu kontekstowi oraz temu, jak z wojskowego posterunku wyrasta symbol utraconego świata, wspólnoty i szczęścia pamiętanego pośród wojennej zawieruchy. Czym jest Chreptiów w świecie powieści Wyszukiwane dziś połączenie „chreptiów pan wołodyjowski” odnosi się do miejsca, które w powieści Henryka Sienkiewicza ma znaczenie znacznie większe niż zwykła sceneria. Chreptiów nie jest typową kresową osadą ani spokojnym dworem na uboczu. To przede wszystkim wysunięta stanica wojskowa, powierzona Michałowi Wołodyjowskiemu z rozkazu hetmańskiego jako punkt czuwania nad niespokojnym pograniczem. Od początku miejsce to zostało pomyślane użytkowo i obronnie. Ma służyć obserwacji, szybkiej reakcji i utrzymaniu porządku tam, gdzie zagrożenie może pojawić się nagle. Dlatego Chreptiów oznacza stałą gotowość: nie tyle życie „na końcu świata”, ile życie na granicy, która wymaga nieustannej uwagi. Taki charakter dobrze współgra z postacią Michała Wołodyjowskiego, żołnierza zdyscyplinowanego, skutecznego i przyzwyczajonego do służby tam, gdzie sytuacja jest najtrudniejsza. Lokalizacja Chreptiówa i jego kresowy charakter Lokalizacja Chreptiówa wzmacnia jego znaczenie. W powieści to teren położony nad Dniestrem, przy granicy mołdawskiej, a historycznie miejsce to znajduje się dziś na obszarze Ukrainy. Samo usytuowanie na skraju państwa nadaje mu wyraźny rys kresowy: to nie centrum wydarzeń politycznych, lecz obrzeże, gdzie pierwsze uderzenie niebezpieczeństwa odczuwa się naj…

czytanie-ksiazki-21-81426c1.jpg
width: 1600
height: 1200

Luśnia Pan Wołodyjowski kim jest i jaka jest jego rola w powieści
type: item
date: 2026-05-28T17:15:01.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: lektury
subject: sprawdzian
description: Luśnia w Panu Wołodyjowskim to wierny wachmistrz z Chreptiowa. Poznaj jego rolę, cechy i wpływ na fabułę oraz ekranowe adaptacje.
encoded: W świecie Pana Wołodyjowskiego to nie tylko główni bohaterowie budują napięcie i nadają historii wiarygodność. Zydor Luśnia, wachmistrz dragoński z Chreptiowa, należy do postaci drugoplanowych, które zostają w pamięci dzięki lojalności, odwadze i bezwarunkowemu oddaniu swojemu dowódcy. Jego obecność dobrze pokazuje, jak wyglądało żołnierskie życie, relacje w oddziale i znaczenie honoru w XVII-wiecznym świecie Sienkiewicza. Warto więc przyjrzeć się temu, kim dokładnie jest Luśnia, jakie miejsce zajmuje w fabule, w których momentach wpływa na bieg wydarzeń oraz jak został przedstawiony w filmie i serialu. Kim jest Luśnia w Panu Wołodyjowskim Hasło „luśnia pan wołodyjowski” odnosi się do Zydora Luśni, wachmistrza dragońskiego z załogi Chreptiowa, podległego Michałowi Wołodyjowskiemu. To postać mocno osadzona w wojskowym porządku powieści: nie należy do pierwszego planu, ale pozostaje stale blisko wydarzeń dotyczących dowódcy i jego ludzi. W hierarchii stoi niżej niż główni oficerowie, jednak nie jest figurą czysto dekoracyjną. Wśród drugoplanowych bohaterów wyróżnia go sprawczość. Gdy inni komentują lub reagują, on wykonuje zadania wymagające dyscypliny, siły i zdecydowania. Dlatego wśród postaci Pana Wołodyjowskiego Luśnia zajmuje miejsce wyraźne: reprezentuje żołnierza średniego szczebla, od którego w praktyce zależy skuteczność oddziału. Jakie cechy wyróżniają Luśnię Lojalność wobec Wołodyjowskiego Relacja Luśni z Wołodyjowskim nie sprowadza się do zwykłego posłuszeństwa. To wierność oparta na osobistym przywiązaniu do dowódcy i gotowości, by stanąć po jego stronie także wtedy, gdy sprawa wykracza poza zwykłą służbę. Luśnia działa nie tylko z obowiązku, lecz także z przekonania, że honor przełożonego i jego domu wymaga obrony. Taka postawa ma znaczenie dla całego oddziału. Żołnierz, który bierze na siebie ryzyko w imię wspólnej sprawy, wzmacnia pocuicie bezpieczeństwa i porządku wśród podkomendnych. Dzięki temu wachmistrz Zydor Luśnia staje się kimś więcej niż wykon…

czytanie-ksiazki-22-94e555c.jpg
width: 1600
height: 1200

Zagłoba w Panu Wołodyjowskim: charakterystyka i rola postaci
type: item
date: 2026-05-28T15:15:47.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: lektury
subject: sprawdzian
description: Zobacz, jak Zagłoba w Panu Wołodyjowskim łączy komizm, spryt i lojalność, wpływa na fabułę oraz wspiera Wołodyjowskiego w kryzysie.
encoded: Onufry Zagłoba to jedna z tych postaci, które w Panu Wołodyjowskim trudno sprowadzić do roli komicznego dodatku. Sienkiewicz pokazuje w nim pełnokrwistego Sarmatę: błyskotliwego, sprytnego, skłonnego do przechwałek, a jednocześnie lojalnego, odważnego i zaskakująco przenikliwego. To właśnie dzięki niemu powieść zyskuje lekkość, ale nie traci emocjonalnej głębi. Warto przyjrzeć się nie tylko jego cechom charakteru, lecz także temu, jak wpływa na innych bohaterów i na bieg wydarzeń. W tym tekście pokazujemy, jaką pozycję zajmuje w gronie przyjaciół, w jaki sposób wspiera Wołodyjowskiego w przełomowym momencie oraz skąd bierze się wyjątkowa siła tej postaci. Zagłoba jako typ Sarmaty w Panu Wołodyjowskim Najważniejsze cechy charakteru Onufrego Zagłoby Gdy pojawia się w powieści, od razu wnosi charakterystyczny dla siebie ton: swobodę, cięty dowcip i skłonność do barwnego przedstawiania własnych zasług. To postać, która niemal zawsze mówi więcej, niż trzeba, ale zarazem trafia w sedno sytuacji. Humor Zagłoby nie sprowadza się do prostego żartu. To sposób bycia, dzięki któremu oswaja napięcie, odzyskuje przewagę w rozmowie i buduje swoją pozycję wśród innych. Do jego najbardziej rozpoznawalnych cech należą autoironia i przechwałki. Zagłoba chętnie kreuje się na bohatera większego, niż byłby skłonny przyznać chłodny kronikarz, lecz właśnie w tej przesadzie kryje się literacki urok postaci. Nie chodzi tylko o kłamstwo dla efektu komicznego. Przesadne opowieści pokazują jego inteligencję językową, umiejętność wpływania na otoczenie i potrzebę zachowania godności w świecie, w którym sława i reputacja mają realne znaczenie. Równie ważny jest jednak spryt. Charakterystyka Onufrego Zagłoby nie byłaby pełna bez podkreślenia jego życiowej zaradności, zdolności improwizacji i szybkiego rozpoznawania ludzkich intencji. Potrafi znaleźć wyjście z sytuacji pozornie beznadziejnej, a jeśli trzeba, działa śmiało i bez zwłoki. Pod maską rubasznego gawędziarza kryje się człowiek odważny i l…

czytanie-ksiazki-20-80a5965.jpg
width: 1600
height: 1200

Krzysia Pan Wołodyjowski: postać, relacje i znaczenie w powieści
type: item
date: 2026-05-28T05:15:59.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: lektury
subject: sprawdzian
description: Krzysia w Panu Wołodyjowskim to symbol konfliktu serca i honoru. Poznaj jej relacje z Wołodyjowskim i Ketlingiem oraz znaczenie dla fabuły.
encoded: Krzysia Drohojowska należy do tych bohaterek Sienkiewicza, które najmocniej porządkują emocjonalny wymiar powieści. Choć nie jest postacią najbardziej wyrazistą w działaniu, to właśnie jej wybory, lojalność i wewnętrzne rozdarcie nadają wielu scenom szczególną głębię i pokazują, jak wysoką cenę mogą mieć uczucie oraz honor. W jej historii skupiają się najważniejsze napięcia między sercem a obowiązkiem, a relacje z Michałem Wołodyjowskim i Ketlingiem wpływają nie tylko na rozwój akcji, lecz także na sposób, w jaki czytamy pozostałych bohaterów. Właśnie dlatego Krzysia pozostaje jednym z filarów emocjonalnych tej powieści. Kim jest Krzysia Drohojowska w „Panu Wołodyjowskim” Krzysia, czyli Krystyna Drohojowska, należy do najważniejszych kobiecych postaci powieści Sienkiewicza. Nie pełni wyłącznie roli uczestniczki wątku miłosnego. Jej obecność porządkuje napięcia między uczuciem, lojalnością i honorem, a przez to wpływa na decyzje kilku kluczowych bohaterów. To postać zbudowana na wyraźnym wewnętrznym rozdwojeniu. Z jednej strony jest delikatna, poważna i wyciszona, z drugiej kieruje się bardzo silnym poczuciem obowiązku. Nie działa gwałtownie, nie narzuca swojej woli otoczeniu, raczej trwa przy raz podjętym zobowiązaniu. Ta pozorna bierność nie oznacza braku zasad. Przeciwnie, Krzysia jest lojalna aż do przesady i właśnie dlatego staje się bohaterką tak istotną dla emocjonalnego rdzenia powieści. Portret Krzysi Sienkiewicz przedstawia Krzysię jako wysoką, smukłą brunetkę o bladej cerze i błękitnych oczach. Jej uroda nie jest opisana w sposób krzykliwy. Ważniejsze od efektowności stają się subtelność, spokój i pewna melancholia, które od początku wpisują ją w ton postaci bardziej powściągliwej niż widowiskowej. Autor buduje jej wizerunek także przez zachowanie: Krzysia jest zamyślona, ostrożna w słowach, skupiona na tym, co wypada i co należy zrobić. Nie szuka pierwszego planu, nie próbuje kierować innymi. Dzięki temu jej dramat wybrzmiewa mocniej, bo dotyczy osoby, kt…

czytanie-ksiazki-18-e99bb0d.jpg
width: 1600
height: 1200

Ketling Pan Wołodyjowski: charakterystyka, rola i symbolika
type: item
date: 2026-05-27T17:15:49.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Poznaj Ketlinga z Pana Wołodyjowskiego: analizujemy honor, lojalność, miłość i symboliczną rolę bohatera w obronie Kamieńca.
encoded: Ketling należy do tych bohaterów Sienkiewicza, którzy zostają w pamięci nie tylko przez dramatyczny finał, ale przede wszystkim przez klasę, lojalność i wewnętrzną dyscyplinę. Szkot, który wybrał Rzeczpospolitą jako swoją ojczyznę, wnosi do Pana Wołodyjowskiego świeżą perspektywę na honor, służbę i przyjaźń. W tej postaci spotykają się elegancja dworzanina, odwaga żołnierza i tragizm człowieka uwikłanego między uczucie a obowiązek. Warto przyjrzeć się jego pochodzeniu, literackim i historycznym inspiracjom, relacji z Michałem Wołodyjowskim, a także temu, jak jego los urasta do symbolu końca dawnego etosu rycerskiego. Pochodzenie Ketlinga i historycznoliterackie inspiracje postaci Kim jest Ketling w świecie powieści Ketling, czyli Hassling-Ketling of Elgin, to Szkot, który osiadł w Rzeczypospolitej i związał z nią swój los nie z przymusu, lecz z wyboru. W świecie powieści nie pozostaje obcym przybyszem, stojącym z boku. Staje się żołnierzem tej samej sprawy, której służą polscy bohaterowie Trylogii, a jego przywiązanie do nowej ojczyzny ma wymiar świadomy i konsekwentny. W Panu Wołodyjowskim pełni funkcję dowódcy artylerii w Kamieńcu Podolskim. To stanowisko nie jest jedynie wojskowym szczegółem. Określa jego miejsce w hierarchii obrony twierdzy, podkreśla fachowość i odpowiedzialność, a zarazem przygotowuje grunt pod jego najważniejszą decyzję w finale powieści. Dzięki temu wraz z Wołodyjowskim tworzy duet nie tylko przyjacielski, lecz także militarny: jeden uosabia kunszt rycerski, drugi specjalistyczną wiedzę wojenną i żołnierską dyscyplinę. Na jakich wzorach Sienkiewicz budował bohatera Historyczny punkt wyjścia dla tej postaci wiąże się z majorem artylerii Kamieńca, nazywanym w opracowaniach Hejkingiem lub Heikingiem. To właśnie z jego biografią łączy się motyw cudzoziemskiego oficera służącego Rzeczypospolitej i uczestniczącego w obronie twierdzy. Z warstwy historycznej pochodzi więc przede wszystkim rama wojskowa: stanowisko, realia służby i związek z Kamieńce…

edukacja-domowa-11-88c17db.jpg
width: 1600
height: 1200

Pan Wołodyjowski postacie i bohaterowie – charakterystyka i relacje
type: item
date: 2026-05-27T16:15:01.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Poznaj pan wołodyjowski postacie: Wołodyjowski, Basia, Ketling, Zagłoba i Azja ujawniają, jak lojalność, miłość i wojna kształtują powieść.
encoded: W Panu Wołodyjowskim siła opowieści tkwi nie tylko w historycznym rozmachu, ale przede wszystkim w ludziach, wyrazistych, pełnych sprzeczności, związanych ze sobą lojalnością, miłością i wspólną walką. To właśnie dzięki nim ostatnia część Trylogii pozostaje tak żywa i poruszająca nawet po latach. W centrum stoi Michał Wołodyjowski, wzór rycerskiego honoru i oddania ojczyźnie, ale równie ważne są losy Basi, Ketlinga, Zagłoby, Krzysi czy Azji. Ich cechy, motywacje i wzajemne relacje pokazują, jak Sienkiewicz połączył bohaterów fikcyjnych z historycznymi, budując obraz świata, w którym prywatne uczucia nieustannie ścierają się z wielką historią. Michał Wołodyjowski i Barbara Jeziorkowska jako centrum powieści Michał Wołodyjowski – charakterystyka tytułowego bohatera Wśród postaci powieści to właśnie Michał Wołodyjowski stanowi najpełniejsze ucieleśnienie rycerskiego etosu. Nazywany „Małym Rycerzem” nie imponuje posturą, ale od początku budzi szacunek sprawnością, opanowaniem i bezwzględną uczciwością wobec własnych zasad. Jego najważniejsze cechy to honor, odwaga, skromność i patriotyzm. Nie szuka sławy dla siebie, nie buduje pozycji efektownymi gestami i nie stawia własnych ambicji ponad obowiązek. Dzięki temu wyrasta na bohatera, którego wielkość nie wynika z deklaracji, lecz z konsekwentnego działania. W jego portrecie istotna jest także wewnętrzna dyscyplina. To człowiek wierny raz przyjętym zobowiązaniom, odporny na kaprysy nastroju i prywatny interes. W sytuacjach granicznych nie traci jasności osądu, dlatego inni żołnierze ufają mu bez zastrzeżeń. Jest dowódcą wymagającym, ale sprawiedliwym, bliskim ludziom i wolnym od wyniosłości. Sienkiewicz buduje jego postać jako wzór żołnierza Rzeczypospolitej, nie tylko walecznego, lecz także moralnie uporządkowanego. Jako dowódca Wołodyjowski łączy wojskowy talent z poczuciem odpowiedzialności za wspólnotę. Potrafi organizować obronę, oceniać zagrożenie i zachowywać zimną krew tam, gdzie inni ulegają chaosowi. Nie jest sa…

edukacja-domowa-13-dcd387e.jpg
width: 1600
height: 1200

Napoleon Bonaparte: data, miejsce i przyczyna śmierci
type: item
date: 2026-05-27T15:15:39.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Poznaj datę i miejsce śmierci Napoleona Bonaparte, oficjalną przyczynę zgonu i kulisy teorii o otruciu na Wyspie Świętej Heleny.
encoded: Śmierć Napoleona Bonaparte od lat pozostaje jednym z najlepiej udokumentowanych, a zarazem najbardziej komentowanych wydarzeń XIX wieku. Wiadomo dokładnie, że zmarł 5 maja 1821 roku o 17:49 w Longwood House na Wyspie Świętej Heleny, miejscu, które stało się tłem jego ostatnich, naznaczonych chorobą lat. Za tymi faktami kryje się jednak szersza historia: upadek po Waterloo, zesłanie na odległą wyspę, pogarszający się stan zdrowia i spór o prawdziwą przyczynę zgonu. To właśnie wokół tych kwestii narosły liczne interpretacje, choć sam moment śmierci nie budzi większych wątpliwości. Data i miejsce śmierci Napoleona Bonaparte Napoleon Bonaparte zmarł 5 maja 1821 roku o godzinie 17:49 w Longwood House na Wyspie Świętej Heleny, gdzie przebywał na brytyjskim zesłaniu po klęsce pod Waterloo. W chwili zgonu miał 51 lat. Longwood House było jego ostatnim domem i miejscem długiego pogarszania się stanu zdrowia. Znaczenie tej rezydencji nie sprowadza się wyłącznie do adresu: to tam, pod stałym nadzorem, zamknął się ostatni etap życia byłego cesarza. Dlaczego te informacje nie budzą większych wątpliwości Data, godzina i miejsce śmierci są dobrze udokumentowane. Potwierdzają je akt zgonu, relacje osób obecnych przy umierającym oraz dokumentacja medyczna sporządzona po śmierci. W przypadku tak znanej postaci rozbieżności dotyczą raczej interpretacji przyczyny zgonu niż samego momentu śmierci. Jak Napoleon trafił na Wyspę Świętej Heleny Od Waterloo do ostatecznego zesłania Po klęsce pod Waterloo w czerwcu 1815 roku i upadku „stu dni” Napoleon stracił realną możliwość powrotu do władzy. Brytyjczycy zdecydowali, że nie pozostawią mu przestrzeni do kolejnej politycznej lub wojskowej gry. Zamiast internowania w Europie wybrali odległą wyspę na południowym Atlantyku, skąd ucieczka była skrajnie trudna. Decyzja miała wymiar zarówno praktyczny, jak i polityczny: chodziło o całkowite odizolowanie byłego cesarza od Francji i europejskich sojuszników. Ostatnie lata Napoleona upłynęły więc nie…

Napoleon-Bonaparte-7-7b395bc.jpg
width: 1600
height: 1200

Napoleon Bonaparte dzieci: potomstwo, pochodzenie i dziedzictwo
type: item
date: 2026-05-27T05:15:50.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Napoleon Bonaparte dzieci: poznaj fakty o legalnym synu, nieślubnych potomkach i dynastii Bonapartów. Oddziel mity od historii cesarza.
encoded: Historia rodziny Napoleona pokazuje, że sprawy prywatne cesarza były nierozerwalnie związane z polityką, ambicjami i planami dynastycznymi. Choć wokół jego potomstwa narosło wiele legend, fakty są znacznie bardziej konkretne: miał jednego legalnego syna, a losy jego nieślubnych dzieci potoczyły się zupełnie inaczej. W artykule przyglądamy się relacjom Napoleona z Józefiną i Marią Ludwiką, wyjaśniamy status prawny jego dzieci oraz przypominamy, kim byli Napoleon II, Aleksander Colonna-Walewski i Karol Leon. To także opowieść o nazwisku, tytułach i dziedzictwie rodu Bonapartów, które długo po śmierci cesarza pozostawało ważne dla historii Francji i Europy. Małżeństwa Napoleona a kwestia potomka dynastycznego Gdy pojawia się temat napoleon bonaparte dzieci, najważniejsze jest jedno rozróżnienie: między potomkiem legalnym, mogącym podtrzymać dynastię, a dziećmi pozamałżeńskimi, które takiego statusu nie miały. W przypadku cesarza sprawa potomstwa od początku była ściśle związana z polityką, sukcesją i prestiżem nowo utworzonego rodu. Józefina de Beauharnais i bezdzietne małżeństwo Małżeństwo Napoleona z Józefiną de Beauharnais nie przyniosło wspólnego, legalnego dziecka. Brak następcy szybko stał się problemem państwowym, a nie tylko prywatnym. Cesarz budował dynastię, która miała przetrwać jego własne panowanie, więc bez prawowitego syna cały projekt pozostawał niepewny. Fraza josephine bonaparte dzieci bywa myląca, ponieważ Józefina miała potomstwo z pierwszego małżeństwa, ale z Napoleonem nie doczekała się wspólnego dziecka. Dla monarchii dziedzicznej była to zasadnicza różnica. Dzieci żony z wcześniejszego związku nie mogły stać się prawowitymi następcami cesarza. Rozwód z Józefiną w 1809 roku miał więc wyraźny sens dynastyczny. Napoleon nie odrzucał samej idei małżeństwa z nią z powodów osobistych, lecz uznał, że bez legalnego potomka nie zdoła utrwalić własnej linii panującej. Decyzja była politycznie chłodna i miała otworzyć drogę do nowego, bardziej użytecznego …

Napoleon-Bonaparte-5-6578933.jpg
width: 1600
height: 1200

Motto Napoleona Bonaparte: autentyczność i znaczenie
type: item
date: 2026-05-27T03:45:24.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Poznaj autentyczne motto Napoleon Bonaparte, jego znaczenie i różnicę między prawdziwą dewizą a popularnymi, często fałszywymi cytatami.
encoded: Wokół Napoleona narosło tyle słynnych powiedzeń, że łatwo pomylić efektowny cytat z autentyczną dewizą. Tymczasem w jego przypadku najważniejsza była nie błyskotliwa sentencja, lecz maksyma „La carrière est ouverte aux talents”, idea awansu dzięki zdolnościom, a nie urodzeniu. To właśnie ona najlepiej pokazuje, jak Bonaparte chciał widzieć państwo, armię i własną rolę w historii. Warto więc oddzielic oficjalną maksymę od popularnych, często apokryficznych bon motów, a także wyjaśnić, skąd wzięła się siła tych słów w europejskiej i polskiej tradycji. Jakie było autentyczne motto Napoleona Bonaparte? Za najważniejszą i autentycznie przypisywaną Napoleonowi maksymę uznaje się „La carrière est ouverte aux talents”. To właśnie to sformułowanie najlepiej odpowiada na pytanie, jakie było motto Napoleon Bonaparte. Po polsku oddaje się je najczęściej jako „kariera otwarta dla talentów” albo „droga kariery stoi otworem dla zdolnych”. Nie chodzi tu o efektowny aforyzm krążący w zbiorach typu cytaty Napoleon Bonaparte, lecz o formułę rzeczywiście związaną z jego myśleniem o państwie i awansie społecznym. Była to zasada, według której kariera miała być dostępna dla ludzi utalentowanych, niezależnie od pochodzenia i majątku. Czy było to formalne motto w ścisłym sensie? Nie było to motto rodowe ani herbowa sentencja w klasycznym, heraldycznym znaczeniu. Napoleon nie zostawił po sobie jednej krótkiej dewizy tego typu, którą można by traktować jak rodzinne hasło wpisane w herb czy tytuł. Była to raczej maksyma polityczna i osobista. W tym sensie Napoleon Bonaparte dewiza oznacza nie znak rodowy, lecz zasadę, z którą łączył własny porządek państwowy: służbę publiczną, armię i administrację opartą bardziej na zdolnościach niż na urodzeniu. Co oznaczała maksyma „La carrière est ouverte aux talents”? To zdanie wyrażało zasadę awansu według zdolności i zasług, a nie według nazwiska, tytułu czy miejsca urodzenia. W epoce, która dopiero wychodziła z rewolucyjnego wstrząsu, brzmiało to jak …

Napoleon-Bonaparte-4-ecabb13.jpg
width: 1600
height: 1200

Przydomek Napoleona Bonaparte: znaczenie i geneza
type: item
date: 2026-05-26T20:15:41.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Poznaj przydomek Napoleona Bonaparte, genezę „Małego Kaprala” i inne określenia, które pokazują, jak widzieli go żołnierze i wrogowie.
encoded: Napoleon Bonaparte to jedna z tych postaci, których wizerunek tworzyły nie tylko zwycięstwa i polityczne ambicje, ale też słowa nadawane mu przez innych. Najsłynniejsze z nich, „Mały Kapral”, nie było przypadkowym przezwiskiem, lecz znakiem uznania ze strony żołnierzy, którzy widzieli w nim dowódcę bliskiego swoim ludziom. To właśnie przydomki najlepiej pokazują, jak różnie był postrzegany: w domu, w armii i przez wrogów. W artykule przyglądamy się genezie tego określenia, wyjaśniamy różnicę między przydomkiem a pseudonimem i przypominamy inne nazwy, które przez lata przylgnęły do Napoleona. Jaki był przydomek Napoleona Bonaparte Najbardziej znany przydomek Napoleona Bonaparte to „Mały Kapral” (fr. Le Petit Caporal). Tak właśnie nazywali go żołnierze, podkreślając nie formalną rangę, lecz sposób, w jaki widzieli swojego dowódcę. To ważne rozróżnienie: „Mały Kapral” nie był oficjalnym tytułem ani imieniem panującego. Nie był też tym samym, co pseudonim Napoleona Bonaparte. Było to potoczne, żołnierskie określenie, nacechowane sympatią i uznaniem. Geneza przydomka „Mały Kapral” Kampania włoska i wojskowy kontekst Przydomek pojawił się w czasie kampanii włoskiej, gdy Napoleon szybko zyskał opinię dowódcy odważnego, energicznego i obecnego blisko linii walki. Żołnierze widzieli w nim nie tylko generała wydającego rozkazy z dystansu, ale człowieka, który potrafił być blisko armii i dzielić z nią trud wojenny. Właśnie w takim otoczeniu narodził się „Mały Kapral”. Nie był to zwrot urzędowy ani dworski. Powstał w wojsku, z codziennego języka żołnierzy, jako wyraz szacunku dla dowódcy, który umiał zdobyć ich zaufanie. Dlaczego właśnie „kapral” Słowo „kapral” miało tu znaczenie bardziej symboliczne niż dosłowne. Napoleon nie był przecież kapralem, lecz wysokim rangą oficerem, a później władcą. Żołnierska nazwa sugerowała jednak, że zachowywał się jak „jeden z nich”, bliski szeregowym, konkretny i nastawiony na działanie. W tym właśnie tkwi sens przydomka. „Kapral” brzmiał swo…

Napoleon-Bonaparte-6-39b1be7.jpg
width: 1600
height: 1200

Napoleon Bonaparte wzrost: ile naprawdę mierzył i dlaczego powstał mit?
type: item
date: 2026-05-26T18:15:49.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Napoleon Bonaparte wzrost to nie zagadka. Sprawdź, ile naprawdę mierzył cesarz i skąd wziął się mit o małym Napoleonie.
encoded: Przez lata powtarzano, że cesarz Francuzów był drobny i niski, ale liczby pokazują coś zupełnie innego. Napoleon mierzył około 168–170 cm, czyli jak na przełom XVIII i XIX wieku miał wzrost całkowicie przeciętny, a być może nawet lekko powyżej średniej. Wokół jego sylwetki narósł jednak wyjątkowo trwały mit, podsycany przez brytyjską propagandę, nieporozumienia związane z dawnymi jednostkami miar i porównania z rosłymi gwardzistami. Warto więc przyjrzeć się dokumentom, relacjom z epoki i historycznemu kontekstowi, by oddzielić fakty od legendy i sprawdzić, skąd naprawdę wzięła się historia o „małym” Napoleonie. Ile naprawdę mierzył Napoleon Bonaparte Napoleon Bonaparte miał najpewniej około 168–170 cm wzrostu. To najbardziej uczciwy wniosek, jeśli zestawi się najważniejsze dane liczbowe z realiami epoki. Nie był więc ani „karłem”, ani człowiekiem wyjątkowo niskim jak na przełom XVIII i XIX wieku. Kluczowym punktem odniesienia pozostaje zapis „5 stóp i 2 cale” z raportu pośmiertnego sporządzonego po śmierci Napoleona na Wyspie Świętej Heleny. To właśnie ten zapis stał się źródłem późniejszego zamieszania, bo sam w sobie nie mówi jeszcze wszystkiego. Decydujące było to, w jakim systemie miar go odczytano. Jak dawne jednostki miary zmieniły wynik o kilkanaście centymetrów Sedno nieporozumienia jest proste: francuskie stopy i cale z epoki nie były tym samym co brytyjskie. Jeśli zapis „5 stóp i 2 cale” potraktować jako miarę angielską, wychodzi około 157–158 cm. Taki wynik łatwo napędzał wyobrażenie o bardzo niskim cesarzu. Tyle że w realiach francuskich ten sam zapis daje około 168–169 cm. To dlatego przez lata podawano dwie skrajnie różne wersje wzrostu Napoleona. Różnica nie wynikała z dwóch różnych pomiarów, lecz z błędnego przeliczenia dawnych jednostek. W części opracowań pojawiają się jeszcze drobniejsze doprecyzowania zapisu z autopsji, co przesuwa wynik bliżej 169 cm. Dlatego najbezpieczniej przyjąć zakres 168–170 cm. Cała historia wzrostu Napoleona jest w dużej…

Napoleon-Bonaparte-3-43e920a.jpg
width: 1600
height: 1200