Te 2 zdania działają jak plasterek na duszę. Powtarzam je, gdy dziecko wpada w złość
Krzyk, płacz, trzaskanie drzwiami albo rzucanie się na podłogę. W takich momentach łatwo powiedzieć o jedno słowo za dużo. A jednak odkryłam dwa zdania, które zamiast dolewać oliwy do ognia, naprawdę pomagają dziecku się wyciszyć.
Kiedy emocje buzują, nie próbuję ich już uciszać. Zamiast tego mówię spokojnie: „Widzę, że jest ci trudno” i po chwili dodaję: „Pamiętaj, że przy mnie możesz być sobą”. To brzmi prosto – może nawet banalnie. Ale w praktyce robi ogromną różnicę. „Widzę, że jest ci trudno” i „Pamiętaj, że przy mnie możesz być sobą” Pierwsze zdanie daje dziecku poczucie bycia zauważonym. Pokazuje, że jego emocje nie są ignorowane ani bagatelizowane. Drugie – buduje coś jeszcze ważniejszego: bezwarunkowe bezpieczeństwo. Komunikat „możesz być sobą” to dla dziecka sygnał, że nie musi ukrywać swoich emocji, nawet tych trudnych. A przecież właśnie tego najbardziej potrzebuje w chwili złości. Dlaczego to działa lepiej niż „uspokój się”? Wielu z nas reaguje automatycznie: „Przestań”, „Uspokój się”, „Nie ma o co płakać”. Problem w tym, że dziecko w trakcie silnych emocji nie potrafi tak po prostu się zatrzymać. Zamiast wsparcia dostaje wtedy komunikat: „To, co czujesz, jest niewłaściwe”. A to tylko podkręca napięcie. „Widzę, że jest ci trudno” działa odwrotnie – obniża poziom stresu. Dziecko nie musi już walczyć o uwagę, bo ktoś je właśnie zobaczył. Z kolei „przy mnie możesz być sobą” zamyka tę spiralę – daje zgodę na przeżywanie emocji bez lęku przed odrzuceniem. I właśnie wtedy zaczyna się wyciszenie. Najtrudniejszy element? Spokój dorosłego Nie ma co udawać – powiedzenie tych zdań spokojnym tonem, kiedy w środku wszystko się w nas gotuje, to ogromne wyzwanie. Zwłaszcza gdy jesteśmy zmęczeni, w pośpiechu albo w miejscu publicznym. Ale to właśnie nasza reakcja jest dla dziecka największą lekcją. Dzieci nie uczą się regulacji emocji z książek ani poleceń. Uczą się, patrząc na nas. Jeśli w trudnym momencie zobaczą opanowanie i akceptację, zaczną stopniowo budować własne sposoby radzenia sobie. To nie znaczy, że mamy być perfekcyjni. Każdemu zdarza się podnieść głos. Ważne jest coś innego – żeby mieć do czego wracać. Dla mnie tym powrotem są te dwa zdania. Proste, ale mocne. Takie, które nie uciszają emocji, tylko pomagają je unieść. Bo dziecko nie potrzebuje idealnego rodzica. Potrzebuje takiego, przy którym naprawdę może być sobą. Zobacz także: Gdy dziecko wpada w tantrum, jak mantrę mówię to zdanie. Wystarczą 3 słowa
Gdy dziecko wpada w tantrum, jak mantrę mówię to zdanie. Wystarczą 3 słowa
Krzyk, płacz, rzucanie się na podłogę – i to w najmniej odpowiednim momencie. W takich chwilach łatwo stracić cierpliwość. A jednak jest jedno zdanie, które potrafi zatrzymać tę spiralę emocji.
Macierzyństwo rzadko wygląda jak na idealnych zdjęciach na Instagramie. Bywa piękne, ale też trudne, nieprzewidywalne i momentami przytłaczające. Chyba każdy rodzic się ze mną zgodzi, że jednym z największych wyzwań wychowawczych są te chwile, gdy dziecko wpada w tantrum – kiedy jego emocje wylewają się jak lawa, a my stoimy obok i nie wiemy, jak pomóc. Wtedy właśnie powtarzam jedno zdanie: „Jestem przy Tobie”. „Jestem przy Tobie” – trzy słowa, które powtarzam jak mantrę To tylko trzy słowa, ale działają jak miękki koc narzucony na rozedrgane emocje. Nie uciszają na siłę. Nie zawstydzają. Nie próbują „naprawić” dziecka. Dają mu coś znacznie ważniejszego – poczucie bezpieczeństwa. W pierwszym odruchu często mówimy: „Przestań”, „Uspokój się”, „Nie przesadzaj”. Problem w tym, że dziecko w trakcie napadu złości... nie potrafi tego zrobić. Jego układ nerwowy jest przeciążony, a emocje przejmują kontrolę. Słowa „Jestem przy Tobie” działają inaczej. Nie wymagają od dziecka zmiany zachowania tu i teraz. Pokazują, że nie jest samo z tym, co czuje. To ogromna różnica. Dzieci uczą się regulacji emocji od nas. Jeśli w trudnym momencie zobaczą spokój zamiast złości, obecność zamiast odrzucenia, zaczną powoli budować własne mechanizmy radzenia sobie. To nie dzieje się w minutę – ale każda taka chwila to cegiełka na przyszłość. Spokój rodzica to klucz (choć nie zawsze łatwy) Nie oszukujmy się – zachowanie spokoju, gdy dziecko krzyczy w sklepie albo rzuca zabawkami w domu, bywa ekstremalnie trudne. Każdy rodzic ma momenty, kiedy ma ochotę po prostu wyjść i zamknąć drzwi. Ale prawda jest taka: dziecko nie uczy się z naszych słów, tylko z naszych reakcji. Jeśli odpowiemy krzykiem na krzyk, dostaje jasny komunikat: tak radzi się ze złością. Jeśli jednak – nawet z trudem – zatrzymamy się i powiemy spokojnie „Jestem przy Tobie”, pokazujemy coś zupełnie innego. Że emocje można przeżyć bez eksplozji. Że ktoś obok wytrzyma tę burzę. To nie oznacza perfekcji. Każdemu zdarza się stracić cierpliwość. Ale jeśli choć czasem uda się wybrać bliskość zamiast kontroli – to już zmienia bardzo dużo. Bo dzieci nie potrzebują idealnych rodziców. Potrzebują takich, którzy są obecni nawet w najtrudniejszych momentach. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Nie ucz dziecka, by dzieliło się z innymi. Przez to 1 zdanie wyrośnie na zahukanego dorosłego
„Całuję i przytulam synka milion razy dziennie. Teściowa straszy, że zrobię z niego ciamajdę”
Piszę do Państwa, bo czuję, że duszę się w atmosferze „dobrych rad”, którymi codziennie zalewa mnie moja teściowa.
Mam rocznego synka, Antosia, który jest całym moim światem. Od dnia, w którym przyszedł na świat, czuję niemal fizyczną potrzebę bycia blisko niego − przytulania go, całowania w te małe stópki, noszenia na rękach, gdy tylko zapłacze. Dla mnie to najbardziej naturalna rzecz pod słońcem, ale dla matki mojego męża to... prosta droga do wychowawczej katastrofy. Zimny chów kontra potęga matczynej bliskości Za każdym razem, gdy teściowa nas odwiedza, zaczyna się ten sam teatr. Kiedy tylko Antoś zakwili, a ja od razu go podnoszę, słyszę wymowne westchnienie. „Znowu go bierzesz na ręce? Przecież on wymusza! Zobaczysz, zrobisz z niego taką ciamajdę, że w życiu sobie nie poradzi” − te słowa bardzo mnie bolą. Zdaniem teściowej chłopca trzeba hartować od kołyski. Według niej miłość powinna być reglamentowana, a czułość to domena dziewczynek. Ostatnio usłyszałam, że przez to moje ciumkanie i tulenie Antoś nigdy nie stanie się prawdziwym mężczyzną. Teściowa twierdzi, że prawdziwy facet musi znać twardą rękę, a nie wieczne całusy mamusi. Ja jednak patrzę na mojego synka i widzę dziecko, które dzięki tej bliskości czuje się bezpieczne. Czy to naprawdę źle, że chcę, aby wiedział, że świat jest dobrym miejscem, a jego mama zawsze jest obok? Dlaczego starsze pokolenie tak bardzo boi się emocji u chłopców? Czy można dać za dużo miłości dziecku? Teściowa straszy mnie, że syn będzie się trzymał spódnicy do trzydziestki. Twierdzi, że rozpuszczam go i że przez moje zachowanie on nigdy nie nauczy się samodzielności. Ja jednak uważam zupełnie inaczej. Czytam artykuły psychologów, śledzę nowoczesne badania i wszędzie widzę to samo: bliskość buduje poczucie własnej wartości. Dziecko, które jest nasycone miłością, ma odwagę, by poznawać świat, bo wie, że ma bezpieczną bazę, do której może wrócić. Najbardziej boli mnie to, że teściowa próbuje we mnie zasiać ziarno niepewności. Czasami wieczorem, kiedy mąż już śpi, a ja karmię małego, zastanawiam się: „A co, jeśli ona ma rację? Co, jeśli faktycznie robię mu krzywdę?”. Ale potem Antoś uśmiecha się przez sen i tuli do mojej piersi, a ja wiem, że to, co robię, jest dobre. Miłość to nie jest towar deficytowy, którego może zabraknąć. Nie da się przesadzić z przytulaniem. To paliwo, na którym moje dziecko będzie jechać przez całe życie. Dlaczego mam go tego pozbawiać tylko dlatego, że trzydzieści lat temu panowały inne zasady? Walka o prawo do czułości bez poczucia winy Mój mąż stara się mnie wspierać, ale widzę, że jemu też jest trudno. Sam był wychowany w tym zimnym chowie i widzę, jak ciężko mu czasami wyrazić emocje. Nie chcę tego dla mojego syna. Chcę, żeby Antoś wyrósł na mężczyznę, który potrafi przytulić swoją żonę, który nie wstydzi się łez i który wie, że siła nie bierze się z braku uczuć, ale z ich akceptacji. Nie pozwolę, żeby teściowa zrobiła z mojego domu poligon, gdzie każde okazanie słabości jest karane chłodem. Chciałabym powiedzieć wszystkim mamom, które słyszą podobne uwagi: nie dajcie się zastraszyć! To my jesteśmy ekspertkami od naszych dzieci. Jeśli czujesz, że chcesz pocałować swoje dziecko milionowy raz tego dnia − zrób to. Teściowe i ciocie „dobra rada” przeminą, ich uwagi pójdą w niepamięć, ale to, co zbudujemy w sercach naszych dzieci przez te pierwsze lata, zostanie tam na zawsze. Mój syn nie będzie ciamajdą. Będzie człowiekiem, który wie, że jest kochany, a to największa siła, jaką może dostać na drogę w dorosłość. Nie bójmy się miłości, bójmy się tylko tego, że mogłoby jej zabraknąć w świecie, który i tak jest wystarczająco twardy. Asia Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: W latach 90. uznawano je za normę. Oto 3 „metody wychowawcze”, których nigdy nie wolno stosować
To 1 pytanie rodzice zadają na potęgę. Psycholożka ostrzega: „Boli bardziej niż myślisz”
Ile razy zdarzyło ci się stać nad rozlanym sokiem, potłuczonym wazonem albo nad płaczącym młodszym rodzeństwem, które właśnie oberwało klockiem, i z głębokim westchnieniem zapytać: „Dlaczego to zrobiłeś?”.
Zadajemy to jedno logiczne pytanie, wierząc, że jesteśmy racjonalnymi rodzicami, którzy chcą zrozumieć motywy swojego dziecka. Chcą logiki, chcą wyjaśnień, chcą... dorosłości w ciele trzylatka. Tymczasem ostatnio trafiłam na wpis psycholożki Karoliny Martin, który sprawił, że poczułam ucisk w gardle. Tych kilka zdań uświadomiło mi, że nasze „Dlaczego?” to nie jest zaproszenie do rozmowy. To emocjonalne przesłuchanie, na które małe dziecko po prostu nie ma odpowiedzi. Pułapka logiki, czyli dlaczego mały mózg nie zna odpowiedzi Z perspektywy nas, dorosłych, pytanie „Dlaczego?” jest szczytem spokoju i merytorycznego podejścia. Przecież nie krzyczymy, nie karzemy, tylko pytamy o przyczynę. Problem polega na tym, że − jak podkreśla Karolina Martin − aby odpowiedzieć na takie pytanie, dziecko musiałoby posiadać umiejętności, których jego układ nerwowy jeszcze fizycznie nie wypracował. Musiałoby się zatrzymać, nazwać swoją emocję, zrozumieć impuls, który nim pokierował, i ubrać to wszystko w słowa. To proces godny dojrzałego pacjenta na długoletniej terapii, a nie kilkulatka, którego ciało często działa szybciej niż rozwijające się ośrodki regulacji w mózgu. Kiedy pytamy „Dlaczego to zrobiłeś?”, stawiamy dziecko pod ścianą. Ono naprawdę nie wie, dlaczego rzuciło autkiem w telewizor. Ono po prostu poczuło nagły przypływ frustracji, nudy albo przebodźcowania i zareagowało impulsem. Słysząc nasze pytanie, maluch czuje ogromne napięcie. Widzi oczekującą twarz i czuje, że musi się wytłumaczyć z czegoś, czego samo nie rozumie. Efekt? Dziecko zaczyna się bronić, zamyka się w sobie albo − co najczęstsze − mówi „Bo tak”. To nie jest brak współpracy czy złośliwość. To sygnał, że właśnie poprosiliśmy je o rozwiązanie równania z trzema niewiadomymi, podczas gdy ono dopiero uczy się dodawać do dziesięciu. Zamiast przesłuchania − zostań tłumaczem dziecięcych emocji Najbardziej poruszające we wpisie psycholożki jest to, co dzieje się w sercu dziecka, gdy nie potrafi odpowiedzieć na nasze „Dlaczego?”. Zaczyna kłamać. Nie dlatego, że jest małym manipulatorem, ale dlatego, że desperacko chce cię uspokoić i zakończyć tę trudną sytuację. Powie cokolwiek, byleś przestała patrzeć na nie z tym pytającym wyrzutem. W ten sposób, zamiast uczyć dziecko odpowiedzialności, uczymy je maskowania prawdy pod presją. Co zatem zrobić, gdy wazon leży w kawałkach, a my czujemy, że zaraz wybuchniemy? Karolina Martin podpowiada genialnie prostą strategię: zrób krok bliżej i pomóż mu to zrozumieć, zamiast kazać mu się tłumaczyć. Zamiast „Dlaczego to zrobiłaś?”, spróbuj nazwać to, co widzisz: „Uderzyłaś”, „Rzuciłeś zabawkę”, „Widzę, że nie dałaś sobie rady z emocjami”. Możesz dodać pytanie, ale w formie propozycji, która daje dziecku przestrzeń do wyboru: „Zdenerwowałaś się?”. To zmienia wszystko. Przestajesz być prokuratorem, a stajesz się przewodnikiem. Pokazujesz dziecku: „Widzę, co się stało, i pomogę ci to poukładać”. To nie jest „chuchanie i dmuchanie” − to jest realna nauka samoświadomości. To nie jest odpuszczanie − to budowanie fundamentów na całe życie Wielu rodziców boi się, że rezygnacja z pytania „Dlaczego?” to forma pobłażliwości. „Jeśli nie zapytam go o powód, to on nigdy nie zrozumie, że zrobił źle!” − myślimy. Nic bardziej mylnego. Naszym celem jako rodziców jest nauczenie dziecka, jak rozumieć siebie, a nie jak skutecznie się nam tłumaczyć. Kiedy nazywamy fakty („Twoje rączki uderzyły”), zdejmujemy z dziecka ciężar analizy, której nie jest w stanie udźwignąć, a jednocześnie jasno wskazujemy na zachowanie, które wymagało korekty. To podejście uczy dziecko, że za każdym jego zachowaniem coś stoi − potrzeba, zmęczenie, głód czy nagły impuls − i że my, dorośli, jesteśmy tu po to, by pomóc mu te klocki poukładać. Dziecko nie potrzebuje w trudnym momencie sędziego, potrzebuje kogoś, kto potrzyma ster, gdy ono samo wpada w emocjonalne turbulencje. Rezygnując z jednego, niefortunnego pytania, otwieramy drzwi do relacji opartej na zaufaniu, a nie na strachu przed złą odpowiedzią. Bo przecież w rodzicielstwie nie chodzi o to, by wiedzieć „dlaczego”, ale o to, by nasze dziecko wiedziało, że z każdym błędem może przyjść do nas bez lęku, że zostanie poddane przesłuchaniu. Zobacz też: Logopedka ostrzega przed 1 bajką, a dzieci ją uwielbiają. „Pokazuje złe wzorce”
„Zapanuj nad nią” – warknęła staruszka. Gdy odpowiedziałam, aż się zapowietrzyła
Moja Laurka zanosiła się płaczem, ludzie patrzyli, a ja próbowałam ogarnąć sytuację. I nagle głos z okna – ostry, oceniający, bezlitosny. Tym razem nie zamierzałam milczeć.
Wracałam z 3-letnią córką z placu zabaw. Wcześniej wyszłam z pracy, odebrałam ją z przedszkola i poszłyśmy na osiedlowy placyk. Jakoś ok. 17 zgłodniałyśmy i trzeba było wracać. Wiadomo, to już ta godzina, kiedy dzieci są już zmęczone, głodne, przebodźcowane. Laura ledwo szła, marudziła, aż w końcu – jak to u trzylatki – emocje wzięły górę. Zaczęła płakać, potem krzyczeć. Mocno, rozpaczliwie, całą sobą. Szłyśmy między blokami. Duże osiedle, dużo ludzi. Jedni zerkali kątem oka, inni udawali, że nie widzą i nie słyszą. Standard. Nie był to pierwszy raz. Każdy, kto ma małe dziecko, zna takie sceny. I wtedy to się stało. Nad nami z hukiem otworzyło się okno. Starsza pani z parteru wychyliła się i zaczęła krzyczeć. Wyzywać Laurę od „rozpuszczonego bachora”, nad którym mam zapanować. Serio? „Zapanuj nad nią! Ludzie tu mieszkają!” – warknęła. Zamarłam na sekundę. Mam „zapanować” nad trzylatką, która właśnie przeżywa emocjonalny armagedon, bo jest zmęczona po całym dniu? Zanim zdążyłam cokolwiek powiedzieć, ta kobieta dorzuciła jeszcze: „Tu mieszkają normalni ludzie i chcą mieć spokój!”. I to mnie uderzyło najbardziej. „Normalni ludzie”. Czyli co – moje dziecko jest nienormalne, bo płacze? Bo ma trzy lata i nie radzi sobie z emocjami? Poczułam, jak coś we mnie pęka. Byłam zmęczona, sfrustrowana, a jednocześnie... bezsilna. Bo zamiast wsparcia czy choćby milczenia, dostałam publiczne upokorzenie. Odpowiedziałam. I zrobiło się cicho Nie planowałam tego. Naprawdę. Jestem z tych, którym raczej w oczy cisną się łzy, a nie na usta riposty. Ale słowa same ze mnie wyszły. Powiedziałam jej, że spokój będzie miała po śmierci – a patrząc na nią, to już niedługo. Zapadła cisza. Taka ciężka, gęsta, aż nienaturalna. Starsza pani nagle straciła rezon. Stała w tym oknie i patrzyła, jakby ktoś wyciągnął wtyczkę. Ludzie wokół też przestali udawać, że nic się nie dzieje. Wszyscy patrzyli. Bo kiedy scena dotyczy dziecka – łatwo oceniać. Ale kiedy dorosły odpowie ostro, nagle robi się niezręcznie. Dziecko ma prawo do emocji Wiem, że moja odpowiedź była ostra. Wiem, że nie była „grzeczna”. Ale wiecie co? Mam dość tego, że od dzieci wymaga się więcej niż od dorosłych. Trzylatka ma prawo płakać. Ma prawo krzyczeć, kiedy coś ją przerasta. Ma prawo być zmęczona, przebodźcowana, zagubiona w swoich emocjach. To nie jest „rozpuszczenie”. To jest rozwój. Nie, nie „panowałam nad nią” w tamtym momencie. Byłam obok. Starałam się ją przytulić, uspokoić, przeprowadzić przez to. Tak wygląda realne rodzicielstwo – nie z obrazka, tylko z życia. Kiedyś dzieci miały być „cicho i grzecznie” Mam wrażenie, że wciąż pokutuje przekonanie, że dziecko powinno być ciche, ułożone i niewidoczne. Najlepiej, żeby nie przeszkadzało – ani w autobusie, ani na podwórku, ani pod czyimś oknem. Kiedyś tak było. Dzieci „miały się zachowywać”. Emocje były niewygodne, więc się je tłumiło. Płacz? „Przestań, bo ci dam powód”. Złość? „Nie pyskuj”. Smutek? „Nie mazgaj się”. Dziś próbujemy inaczej. Uczymy dzieci, że emocje są okej – nawet jeśli są głośne, trudne i niewygodne dla otoczenia. I to nie znaczy, że wychowujemy „bachory”. To znaczy, że wychowujemy ludzi, którzy kiedyś może nie będą musieli krzyczeć z okna na cudze dzieci. Bo będą rozumieli, że emocje to nie brak wychowania. To po prostu część bycia człowiekiem. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Rodzice wstydzą się tego zachowania u dziecka. Nie wiedzą, że świadczy o wybitnej inteligencji
Ta koreańska metoda uspokoi dziecko w 60 sekund. Już nigdy nie podniesiesz głosu
Ta prosta, 5-stopniowa metoda nie eliminuje dziecięcej złości – w końcu złość, jak każda emocja, jest naturalna. Sprawia jednak, że silne emocje przestają rządzić dzieckiem.
Krzyk, tupanie, łzy i emocje, które wymykają się spod kontroli – znasz to aż za dobrze. A co, jeśli istnieje sposób, by zatrzymać tę spiralę w mniej niż minutę, bez kar i podnoszenia głosu? Podobno rodzice w Korei od lat stosują tę prostą metodę opartą na 5 krokach. 1. Spokój zaczyna się od ciebie Największy błąd, jaki popełniamy, to impulsywne, emocjonalne reagowanie na emocje dziecka. Kiedy dziecko wybucha, my często robimy dokładnie to samo – a przecież w przeciwieństwie do niego my już umiemy kontrolować i regulować swoje emocje. Pierwszy krok tej koreańskiej metody jest odwrotny: najpierw uspokajasz siebie. Zatrzymaj się na sekundę. Weź głęboki oddech. Rozluźnij ramiona. Dzieci nie uczą się regulacji emocji z naszych słów, tylko z naszego zachowania. Jeśli sama jesteś spokojna, układ nerwowy dziecka zacznie się do ciebie „dostrajać”. 2. Zejdź do poziomu dziecka Zamiast mówić z góry „uspokój się”, uklęknij lub usiądź tak, by być na wysokości oczu dziecka. To zmienia wszystko. Nie jesteś ponad dzieckiem, stajesz się bliska i obecna. 3. Bądź blisko Kolejny krok to delikatny kontakt fizyczny – przytulenie, dotknięcie ramienia, pogłaskanie po plecach. Nie każde dziecko od razu to zaakceptuje, ale większość instynktownie tego potrzebuje. To sygnał: „Jestem tu, jesteś bezpieczny”. 4. Oddychaj razem z dzieckiem W tej metodzie rodzic dopasowuje swój oddech do oddechu dziecka. Jeśli maluch oddycha szybko – dostrój się do niego, po czym stopniowo zacznij zwalniać. Po chwili dziecko, podświadomie, zacznie się dostosowywać do Twojego rytmu. To jeden z powodów, dla których metoda działa tak szybko. Nie opiera się na tłumaczeniu czy dyscyplinie, tylko na biologii i regulacji układu nerwowego. 5. Nie pospieszaj i pozwól emocjom odpłynąć Najtrudniejszy krok? Zostać. Nie przerywać, nie mówić „już wystarczy”, nie odciągać uwagi na siłę. Dziecko potrzebuje czasu, by wrócić do równowagi – czasem to 60 sekund, czasem kilka minut. Ważne jest też to, by używać prostych słów. Zamiast wykładów wystarczy: „Widzę, że jesteś zły”, „Jestem tu”, „Przytul się, jeśli tego potrzebujesz”. To daje dziecku coś, czego naprawdę potrzebuje – zrozumienie, a nie ocenę. View oEmbed on the source website Na koniec warto pamiętać o jednej rzeczy: ta metoda nie jest magiczną sztuczką, która uciszy rozzłoszczone dziecko. To sposób budowania relacji i poczucia bezpieczeństwa. Im częściej reagujesz w ten sposób, tym szybciej dziecko zaczyna samo się wyciszać – bo jego organizm uczy się, że emocje można przeżyć spokojnie, bez lęku i chaosu. To inwestycja, która procentuje każdego dnia. I jeszcze jedno – nie zawsze zadziała w 60 sekund. Czasem potrzeba więcej czasu, cierpliwości i gotowości, by po prostu być obok. Ale właśnie to „bycie” robi największą różnicę. Bo dziecko, które czuje się widziane i rozumiane, nie musi krzyczeć tak głośno, żeby ktoś je usłyszał. Zobacz także: Psycholog radzi: „Gdy dziecko wpada w złość, zachowaj się jak komentator piłki nożnej”
Krówka marzy, lew się boi. Gdy zabawki oswajają emocje i uruchamiają wyobraźnię
Małe dzieci nie zawsze potrafią opowiedzieć o tym, co czują, ale często potrafią to pokazać. Ich naturalnym językiem komunikacji jest zabawa, zwłaszcza ta, która uruchamia wyobraźnię i pozwala wchodzić w różne role. W tworzeniu opowieści, dzięki którym emocje stają się łatwiejsze do wyrażenia i zrozumienia, mogą pomóc im klocki LEGO® DUPLO®.
Dziecko pochłonięte zabawą potrafi całymi godzinami mówić głosem misia, odgrywać dramatyczne sceny między pieskiem a kotkiem lub opiekować się lwiątkiem, które właśnie się „skaleczyło”. To nie tylko rozczulające scenki. Za tymi historiami często kryją się sytuacje, które dziecko zna z własnego życia. Bo zabawa to dla dziecka naturalny sposób porządkowania emocji i zrozumienia świata. Właśnie na tym skupiły się w swojej kolejnej rozmowie redaktorka naczelna Mamotoja.pl Marta Kabulska i psycholożka Dorota Maciejec. Zastanawiały się przede wszystkim, jak wielkie znaczenie w rozwoju emocjonalnym i społecznym dziecka ma odgrywanie ról – zwłaszcza tych z udziałem figurek i zwierzątek. Inspiracją do spotkania były zestawy LEGO DUPLO, które – jak pokazuje doświadczenie – mogą stać się nie tylko źródłem świetnej zabawy, ale i ważnym narzędziem wspierającym rozwój dziecka. Zabawa, która „oswaja” świat Dorota Maciejec tłumaczyła, dlaczego najmłodsi tak chętnie sięgają po figurki zwierzątek i ludzików – to właśnie one stają się nośnikiem emocji, które trudno wyrazić słowami. Dzięki temu łatwiej im przepracować różne doświadczenia, które bywają trudne, np. konflikty w przedszkolu, poczucie odrzucenia, zazdrość czy zwykłą frustrację. Zabawa jest dla dziecka bezpieczną przestrzenią. Kiedy odgrywa scenki, może opowiedzieć o czymś, co naprawdę czuje, nie mówiąc tego wprost. Wspólne budowanie świata, np. za pomocą zestawów LEGO DUPLO, jest szansą dla rodzica, by zobaczyć, co dzieje się w głowie dziecka. To cenne, zwłaszcza że – jak zauważa Marta Kabulska – wiele dzieci na pytanie: „Jak było w przedszkolu?”, odpowiada tylko: „Okej”. Tymczasem w zabawie pojawiają się nagle nauczyciele, koledzy, emocje, czyli cały świat dziecka jak na dłoni. Odgrywanie ról to nie tylko sposób na zrozumienie emocji, lecz także na ich nazywanie. Dorota Maciejec zwraca uwagę, że kiedy dzieci opowiadają historie swoich figurek, nieświadomie uczą się rozpoznawać uczucia – zarówno własne, jak i cudze. Podczas zabawy mogą zapytać: „Czy ten piesek jest smutny?”, „Dlaczego miś się boi?”, „Jak myślisz, co poczuje tygrysek, gdy ktoś zabierze mu domek?”. To okazja, by ćwiczyć empatię i rozwijać słownictwo emocjonalne w zupełnie naturalny sposób. Czas na własne historie Wyobraźnia to zdolność tworzenia w myślach sytuacji, które jeszcze – lub w ogóle – się nie wydarzyły. Pozwala dziecku przenosić się w inne miejsca, odgrywać różne role i swobodnie eksperymentować. Psycholożka podkreśla, że jest ona kluczową kompetencją w rozwoju kreatywności, a także bardzo ważnym narzędziem w procesie rozwoju społecznego. Zestawy LEGO DUPLO wspierają właśnie ten obszar, bo dają dzieciom przestrzeń do tworzenia własnych historii. Dzięki nim dziecko nie tylko rozwija swoje pomysły, ale też uczy się rozwiązywać problemy, radzić sobie z emocjami, a także… nudzić się. Jak zaznacza Dorota Maciejec, nuda jest dzieciom niezwykle potrzebna, bo to właśnie ona pobudza je do samodzielnego tworzenia, a nie odtwarzania gotowych scenariuszy. Razem w dziecięcym świecie Wejście dorosłego w świat zabawy dziecka to nie tylko sposób na poznanie jego emocji. To również realna szansa na zbudowanie bliskości. Kiedy rodzic kładzie się z dzieckiem na dywanie i zaczyna wspólnie tworzyć opowieść, dziecko czuje się dostrzeżone. Czuje, że jego świat ma znaczenie. A to ogromnie wzmacnia jego poczucie wartości. Nie chodzi o prowadzenie zabawy za dziecko, ale o bycie uważnym współuczestnikiem. To bezpieczne środowisko, w którym nie ma oceniania, moralizowania ani presji. Jest za to relacja, uważność i autentyczna ciekawość. W tej przestrzeni można modelować różne zachowania, m.in. troskę, empatię, komunikację. Można wspólnie „opowiadać” o trudnościach i podpowiadać dziecku, jak może sobie z nimi poradzić, nie naruszając jego autonomii. Dzieci bardzo często zapraszają dorosłych do swojego świata. I naprawdę warto to zaproszenie przyjąć. Emocje ukryte w zabawie Zabawa figurkami zwierzątek i ludzików, szczególnie z wykorzystaniem zestawów LEGO DUPLO, to coś więcej niż rozrywka. To codzienna praktyka emocjonalna, która pozwala dziecku poczuć się zrozumianym i bezpiecznym. Dzięki wspólnemu budowaniu świata z klocków dzieci uczą się wyrażać swoje uczucia, nazywać emocje, rozumieć innych i radzić sobie w trudnych sytuacjach. A dorośli? Zyskują wyjątkową okazję, by zobaczyć świat oczami dziecka. Materiał promocyjny LEGO® DUPLO®.
Gdy klocki się rozsypują – czyli jak uczymy dzieci (i siebie) cierpliwości
Małe dzieci intensywnie przeżywają emocje – granica między śmiechem a płaczem jest bardzo cienka. Gdy coś się nie udaje, od razu pojawia się frustracja i złość. W takich chwilach dobrze jest po prostu być blisko dziecka i okazać mu wsparcie, bez oceniania. Pomagają w tym m.in. zestawy LEGO® DUPLO®, które przynoszą mnóstwo radości, ale bywają także źródłem trudnych – choć bardzo potrzebnych – emocji.
Każdy, kto kiedykolwiek próbował zbudować z maluchem wieżę lub figurę z klocków, wie, że to prawdziwy emocjonalny rollercoaster. Najpierw ekscytacja i skupienie, potem zawód, bo konstrukcja się rozpadła lub jakiś element nie chce wejść w wybrane miejsce. W jednej chwili uśmiech, w następnej – płacz. Zabawa z dziećmi to nie tylko radość, ale też nauka – dla nich i dla nas. O tym, jak wygląda emocjonalny rozwój maluchów i co jako rodzice możemy zrobić, żeby mądrze je wspierać, porozmawiały redaktorka naczelna Mamotoja.pl Marta Kabulska i psycholożka Dorota Maciejec. Punktem wyjścia do rozmowy stały się pozornie proste codzienne sytuacje: zabawa, która nie idzie po myśli dziecka, klocki, które zamiast stać, przewracają się lub do siebie nie pasują, i towarzysząca temu wszystkiemu eksplozja uczuć. Wielkie emocje w małym ciele Złość, frustracja, rozpacz – dla dorosłego to trudne emocje, a co dopiero dla dziecka. Dorota Maciejec tłumaczy, że dzieci nie mają jeszcze rozwiniętej umiejętności samoregulacji, bo ich mózgi dopiero się kształtują. Kiedy więc coś nie wychodzi, najmniejszy kłopot urasta do rangi dramatu. Ich emocje są gwałtowne i skrajne, ale – co ważne – całkowicie naturalne. Psycholożka zaznacza, że kluczowe jest to, by nie unikać tych emocji, ale by je dostrzec i nazwać. Jeśli rodzic szybko naprawi sytuację – na przykład postawi za dziecko zburzoną wieżę – nie daje mu szansy na przeżycie porażki i wyciągnięcie z niej wniosków. Tymczasem właśnie te momenty, w których coś się nie udało, są najlepszą okazją do budowania odporności emocjonalnej. Zabawa, również ta z użyciem klocków LEGO DUPLO, jest bezpiecznym środowiskiem do przeżywania trudnych emocji. Dziecko doświadcza porażki w obecności rodzica, a nie wtedy, gdy już będzie musiało radzić sobie samo, w przedszkolu czy szkole. To ogromna wartość – zarówno dla rozwoju, jak i dla budowania relacji. Rodzic jako lustro Jak więc reagować, kiedy dziecko krzyczy, rzuca klockami albo płacze z bezsilności? Dorota Maciejec radzi przede wszystkim zachować spokój i nie bać się tych emocji. Zamiast je tłumić, warto je odzwierciedlić. To metoda, dzięki której dziecko „przegląda się” w dorosłym i uczy się nazywać to, co czuje. Psycholożka proponuje mówić wprost: „Widzę, że jesteś zły, bo coś się nie udało. To złość. To normalne, że tak się czujesz”. Takie podejście daje dziecku poczucie akceptacji – wie, że nie musi niczego ukrywać. Czuje, że jego emocje są ważne, zauważone i nazwane. W ten sposób, krok po kroku, rozwijamy u dziecka inteligencję emocjonalną. Im więcej słów ma do dyspozycji, tym łatwiej będzie mu rozpoznać i opisać, co się z nim dzieje. Marta Kabulska podkreśla, jak bardzo zaskoczyło ją, kiedy jej syn podczas zabawy klockami LEGO DUPLO potrafił nazwać nie tylko złość, ale i ekscytację czy smutek. To także efekt obserwowania i kopiowania zachowań dorosłych – bo tak dzieci uczą się najszybciej. Nauka cierpliwości to trudny proces Ekspertka zwróciła uwagę, że jednym z najcenniejszych efektów wspólnej zabawy, także zestawami LEGO DUPLO, jest nauka cierpliwości. To nie jest coś, z czym się rodzimy – to umiejętność, którą rozwija się przez całe życie. Dzieci z natury chcą wszystkiego „na już”. Kiedy coś nie działa od razu, łatwo się poddają. Zadaniem rodzica nie jest wyręczanie, ale bycie obok – czasami wystarczy jedno wspierające słowo lub drobny gest. Przy okazji uczymy dziecko, że niepowodzenie to nie katastrofa. To szansa na to, by spróbować jeszcze raz. Zbudować wieżę od nowa. Znaleźć inne rozwiązanie. To właśnie te momenty są fundamentem odporności psychicznej i tolerancji na frustrację – kompetencji, które będą dziecku potrzebne przez całe życie. Klocki jako narzędzie rozwoju Zabawa klockami LEGO DUPLO to nie tylko rozrywka. To przestrzeń do eksploracji emocji, budowania relacji i ćwiczenia cierpliwości – zarówno u dziecka, jak i u dorosłego. Kiedy coś się nie uda, a klocki rozsypią się po podłodze, nie chodzi o szybkie „naprawianie”. To okazja, by wspólnie przyjrzeć się emocjom malucha. Bo to właśnie wtedy dziecko uczy się najwięcej. A rodzic – jeśli tylko na to pozwoli – może lepiej je poznać. Materiał promocyjny marki LEGO® DUPLO®
3 sygnały, że wychowujesz „people pleasera”. To nie jest grzeczność, to lęk przed odrzuceniem
Na pierwszy rzut oka wszystko wygląda idealnie. Dziecko jest miłe, ułożone, empatyczne. Nauczyciele chwalą, rodzina wzdycha z zachwytu. A jednak coraz częściej takie „bezproblemowe” dzieci dorastają w ogromnym napięciu, którego nikt nie zauważa.
„People pleaser” to osoba, która przedkłada cudze potrzeby nad własne, bo boi się, że inaczej straci akceptację. To nie cecha charakteru. To strategia przetrwania, której bardzo często uczymy dzieci nieświadomie. 1. Twoje dziecko nie potrafi powiedzieć „nie” Nie dlatego, że nie ma zdania. Dlatego, że boi się konsekwencji. Zgodzi się oddać zabawkę, pożyczyć rzecz, zrobić coś wbrew sobie, byle tylko nie zawieść innych. Mówi: Nieważne, mogę się dostosować. Jak chcecie, mi wszystko jedno. Zrobię tak, jak chcesz. Te zdania brzmią dojrzale, ale u dziecka powinny zapalać lampkę ostrzegawczą. To sygnał, że potrzeby innych są ważniejsze niż jego własne granice. 2. Bardzo przeżywa cudze emocje „People pleaser” czuje się odpowiedzialny za samopoczucie innych. Jeśli ktoś jest smutny, zły albo rozczarowany – dziecko natychmiast bierze to na siebie. Ma wrażenie, że gdyby coś zrobiło inaczej, efekt byłby inny. Takie dzieci szybko uczą się, że miłość i spokój w domu zależą od nich. Starają się więc być ciche, niewidzialne, wygodne. Bo wtedy nikt nie będzie niezadowolony. 3. Jest „grzeczne” za wszelką cenę Nie sprawia problemów. Nie protestuje. Nie stawia granic. Często słyszy, że jest „dojrzałe jak na swój wiek”. Tylko że ta dojrzałość bywa okupiona rezygnacją z siebie. „People pleaser” nie buntuje się, bo bunt może kosztować utratę akceptacji. Zamiast tego uczy się dopasowywać. Zbyt wcześnie. Zbyt mocno. Skąd się biorą dzieci, które chcą zadowolić wszystkich? Najczęściej z domów, w których: miłość była warunkowa chwalono za bycie „łatwym” dzieckiem konflikty były czymś złym emocje dorosłych dominowały nad emocjami dziecka Dziecko szybko rozumie, że żeby było dobrze, musi się dostosować. I zabiera ten schemat w dorosłe życie. Cena, którą płaci się później Dorośli „people pleaserzy” nie wiedzą, czego chcą. Mają problem z asertywnością, decyzjami, stawianiem granic. Często są wyczerpani, pełni poczucia winy i złości na siebie. Bo całe życie uczono ich jednego: twoje potrzeby są mniej ważne. Grzeczność to nie to samo co lęk Ten tekst nie jest oskarżeniem. To zaproszenie do refleksji. Bo empatia i wrażliwość są ogromną wartością. Ale tylko wtedy, gdy idą w parze z prawem do bycia sobą. Dziecko nie musi zadowalać wszystkich, żeby zasługiwać na miłość. Jeśli nauczy się tego dziś, jutro będzie potrafiło powiedzieć „nie” bez poczucia winy. A to jedna z najważniejszych umiejętności w życiu. Zobacz także: Po tych dwóch zdaniach poznasz, że twoje dziecko jest wysoko wrażliwe. Łatwo je zignorować
Wyniki badań LEGO: Prawie połowa dzieci w Polsce odczuwa zmęczenie, a co czwartemu towarzyszy uczucie złości lub smutku
9 na 10 dzieci w Polsce uważa, że ich zabawki przedstawiają tylko pozytywne emocje, jak śmiech i szczęście. Jednocześnie prawie połowa z nich wolałaby, aby ich misie, lalki lub figurki pokazywały także negatywne emocje. To wniosek z badania Instytutu GOLIN na zlecenie Grupy LEGO®, które wskazuje, że 45% dzieci w Polsce czuje się zestresowanych, a co czwarte odczuwa smutek lub złość. Większość z nich szuka pocieszenia wśród przyjaciół – 94% młodych badanych czuje się szczęśliwa wśród bliskich znajomych. Jak dorośli mogą pomóc najmłodszym rozmawiać o negatywnych emocjach oraz o tym, jak budować trwałe relacje z innymi?
Jak pokazuje badanie Instytutu GOLIN na zlecenie Grupy LEGO®, zrealizowane na przełomie grudnia i stycznia, negatywne emocje dzieci różnią się w zależności od wieku. Najmłodsi respondenci w wieku 6-7 lat odczuwają częściej niż pozostali: złość (26%), smutek (26%) i roztargnienie (19%). Natomiast nieco starsze dzieci, w wieku 10-12 lat, czują się zestresowane (18%) i zaniepokojone (17%). Dzieci zapytane o źródła negatywnych emocji najczęściej wskazywały na szkołę (35%), zbyt trudne zadania szkolne (34%) i poczucie, że nie wiedzą, co mają robić (29%). Dziewczynki częściej (19%) wskazały także na problemy z przyjaciółmi niż chłopcy (13%), którzy raczej uważają, że ich odczucia nie mają konkretnego źródła (20%). Z drugiej strony dzieci deklarują, że doświadczają mniej negatywnych emocji niż rok temu. Dzieci szukają zrozumienia i pocieszenia w przyjaźni Aż 93% dzieci w Polsce uważa, że to ważne, żeby rozmawiać z innymi, gdy pojawiają się w ich życiu negatywne emocje. Już 9 na 10 małych badanych przyznało, że otworzyło się przed kimś, mówiąc o swoich uczuciach – co ciekawe, wraz z wiekiem dzieci częściej zwracają się do przyjaciół niż do rodziny. Jeśli jednak chcą porozmawiać z kimś w domu, częściej ich powiernikami są mamy/macochy (72%) niż ojcowie/ojczymowie (40%). Dwie trzecie ankietowanych dzieci uważa, że łatwo jest im zdobywać przyjaciół (67%) i podtrzymywać tę relację (66%). Z badania wynika również, że najmłodszym w wieku 6-7 lat przychodzi to z większą łatwością niż starszym. Dzieci są otwarte na naukę o budowaniu relacji przyjacielskich, jak i opartą na przyjaźni. Ponad dziewięć na dziesięć (95%) badanych uważa, że dobrze jest mieć różnych przyjaciół, którzy mogą uczyć ich rozmaitych rzeczy, a ponad troje na pięć (62%) z nich przyznaje, że są rzeczy, których mogliby się nauczyć od innych, aby stać się lepszymi przyjaciółmi. – Wyniki badań dają fascynujący wgląd w złożoność dziecięcych przyjaźni we współczesnym i coraz bardziej zróżnicowanym świecie – komentuje wyniki badania Laverne Antrobus, uznana psycholog dziecięca z Wielkiej Brytanii. – To budujące, że dzieci chcą widzieć różnorodne formy przyjaźni w oglądanych przez siebie filmach i zabawkach, którymi się bawią. Wprowadzenie tego typu zmian pomoże dzieciom zrozumieć różnorodność i da im pewność siebie w nawiązywaniu relacji z innymi osobami, które nie są takie same jak one. Uczenie się od przyjaciół o tym, jak są podobni i różni, ostatecznie pomoże maluchom w akceptacji innych, gdy będą poruszać się w świecie przyjaźni i relacji. Dzieci potrzebują reprezentacji, także w trudnych tematach Od pierwszych lat życia najmłodszym prezentowane są zabawki i bajki, które – jak wskazali mali badani – przedstawiają tylko pozytywne emocje, np. śmiech i szczęście. Jedna czwarta (26%) dzieci twierdzi, że nigdy lub rzadko widzi postacie smutne, zmartwione, samotne lub zmęczone. Dlatego wiele z nich poszukuje zabawek reprezentujących także negatywne emocje, ponieważ, jak przyznają, „każdy czasami tak się czuje” (22%) oraz chcą widzieć, że „inni mają podobne doświadczenia” (20%). Zaledwie 4 na 10 dzieci przyznało, że widziało w telewizji lub internecie, aby przyjaciele mieli swoje wzloty i upadki, a tylko 31% dostrzegło bajkowych bohaterów, którzy mierzyli się z nieporozumieniami lub kłótniami wśród najbliższych. To sprawia, że brakuje im wzorców, jak powinni zachowywać się w niestandardowych lub trudnych sytuacjach. Dostrzegając potrzeby najmłodszych, Grupa LEGO dostosowała swoją ofertę zabawek, mając na uwadze wpływ przyjaźni na rozwój dziecka oraz to, że odgrywa ona ogromną rolę w pomaganiu najmłodszym w zrozumieniu różnorodności. Dzięki współpracy z Geena Davis Institute on Gender in Media odświeżono fabułę serii LEGO Friends, co pomogło w opracowaniu wątków, które są bliskie dzieciom, integrują je i odzwierciedlają ich rzeczywiste doświadczenia. Odmienione postacie LEGO Friends są bardziej reprezentatywne dla świata, w którym poruszają się dzisiejsze dzieci, uwzględniając różne płcie, pochodzenie etniczne, cechy fizyczne i osobowościowe. – Nowe uniwersum LEGO Friends w pełni sprzyja integracji i lepiej odzwierciedla przyjaźnie z prawdziwego świata. Dzięki temu najmłodsi mogą bawić się, odkrywać i wyrażać swoje emocje z bardziej zróżnicowanymi postaciami i odtwarzać różne doświadczenia w swoich codziennych relacjach z przyjaciółmi – dodaje Laverne Antrobus. – W 2023 roku w ramach serii LEGO Friends wprowadziliśmy postacie o bardziej zróżnicowanym kolorze skóry, pochodzeniu kulturowym, z różnymi rodzajami niepełnosprawności – wszystkie z autentycznymi osobowościami i wzajemnymi relacjami. Dzięki temu klocki stają się także świetnym narzędziem dla rodziców, którzy chcieliby pomóc swoim dzieciom otworzyć się na rozmowę o negatywnych emocjach i problemach – podpowiada Marta Czarnecka, Senior Brand Manager w LEGO Polska. Wprowadzając na rynek nową generację produktów, Grupa LEGO ma nadzieję, że podczas zabawy zestawami LEGO Friends dzieci bardziej odnajdą w postaciach siebie i lepiej zrozumieją innych, co pomoże im w radzeniu sobie z własnymi doświadczeniami – a w efekcie staną się lepszymi przyjaciółmi. Źródło: materiały prasowe LEGO
Dziecko bije się po głowie: przyczyny zachowania, co robić?
Gdy dziecko bije się po głowie, nie musi to od razu oznaczać, że dzieje się z nim coś poważnego. Im młodszy maluch, tym mniejsze ryzyko zaburzeń rozwojowych. Sprawdź, jak reagować, kiedy dziecko uderza się po głowie, twarzy lub innych częściach ciała.
Czasem prawidłowo rozwijające się dziecko wykazuje niepokojące zachowania, np. związane z biciem się po głowie czy uderzaniem głową o podłogę. Wielu rodziców w takiej sytuacji zastanawia się, czy nie jest to przypadkiem objaw autyzmu lub problemów w rozwoju emocjonalnym. W większości przypadków zachowanie to jest przejściowe i samoistnie ustępuje. Czasami jednak wymaga pomocy specjalistów i zdiagnozowania, co dzieje się z dzieckiem. Dlaczego dziecko bije się po głowie? Przyczyną uderzania się dziecka po głowie najczęściej jest próba zwrócenia na siebie uwagi. Tak może zachowywać się maluch, gdy jest znudzony lub próbuje coś na rodzicu wymusić. Niemowlę może bić się rączką po głowie, uderzać główką o szczebelki łóżeczka, a nieco starsze dziecko – klepać się po głowie lub twarzy albo na leżąco uderzać głową o podłogę. To normalne u dzieci w wieku do 2. roku życia, a nawet nieco starszych. Takie zachowanie pojawia się u maluchów, które jeszcze nie kontrolują emocji i nie potrafią wyrazić ich słowami. Jeżeli zdarza się to sporadycznie, nie ma powodu do niepokoju. Z kolei częste przypadki bicia się dzieci po głowie mogą mogą świadczyć o zaburzeniach sensomotorycznych. Mówimy o nich, gdy dziecko nieprawidłowo odczytuje sygnały płynące z ciała i próbuje dostarczać sobie silniejszych bodźców. Gdy starsze dziecko bije się po głowie... Inaczej sprawa wygląda w przypadku starszych dzieci, które powinny już umieć powiedzieć, co czują. Zatem jeśli dziecko bije się po głowie, a ma 5, 6 czy więcej lat, należy skonsultować się ze specjalistą. Bardzo często przy zaburzeniach rozwoju ze spektrum autyzmu, poza biciem się po głowie u dzieci można też zaobserwować inne objawy, np. wycofanie z kontaktów z rówieśnikami i dorosłymi, nadmierne zainteresowanie konkretnymi czynnościami lub obiektami, tiki nerwowe. Co może wywoływać autoagresję u dziecka? Autoagresji, w tym biciu się po głowie, sprzyjają określone okoliczności, które u dziecka niepanującego nad własnymi emocjami lub czującego się bezradnie, mogą wywołać takie właśnie zachowania. Do tych okoliczności zalicza się: ignorowanie potrzeb dziecka, częsta nieobecność lub brak rodziców, poniżanie dziecka, odrzucenie lub nadopiekuńczość, brak akceptacji, problemy rodzinne, doświadczana przemoc, choroby (m.in. padaczka, nadpobudliwość psychoruchowa, depresja), niepełnosprawność. Co robić, gdy dziecko bije się po głowie? Najważniejsze jest zapewnienie dziecku bezpieczeństwa i zachowanie spokoju – nie można krzyczeć, bo to nasili zdenerwowanie u malucha. Trzeba jak najszybciej dziecko uspokoić. Gdy to się uda, a z dzieckiem można już rozmawiać, trzeba spróbować się dowiedzieć, dlaczego biło się po głowie i wytłumaczyć, że w ten sposób może zrobić sobie krzywdę. Należy także obserwować, czy takie zachowanie się powtarza i w jakich okolicznościach. Gdy autoagresja u małego dziecka się powtarza, warto skonsultować się z pediatrą, który może skierować malucha do innego specjalisty. Ze starszym dzieckiem, które już nie powinno wykazywać takich zachowań należy wybrać się do poradni psychologiczno-pedagogicznej. Przed nią warto przemyśleć, czy u dziecka zauważalne są inne nietypowe zachowania lub problemy z kontaktami społecznymi i o nich powiedzieć specjaliście. Gdy autoagresję wykazuje dziecko z niepełnosprawnością intelektualną, trzeba jak najszybciej szukać pomocy. Istnieje bowiem ryzyko, że zachowania takie jak bicie się po głowie staną się nawykiem i będzie je bardzo trudno wyeliminować. Źródło: healthline.com Przeczytaj też: Jak okiełznać lęk, złość i inne dziecięce emocje Jak reagować na trudne emocje dziecka – podpowiada Dorota Zawadzka Jak nauczyć dziecko rozpoznawać emocje?
Dziecko orchidea: czym różni się od dziecka mlecza i jak je wspierać?
Dziecko orchidea to stosunkowo nowe pojęcie, jednak ten typ osobowości znany jest od dawna. Często dzieci (osoby) orchidee były wykluczane i społecznie piętnowane ze względu na swoje zachowanie i zbyt silną reakcję na nic nieznaczące, w ocenie otoczenia, sytuacje. Jednak jak dowodzą badania naukowe, około 15–20 proc. populacji jest bardziej wrażliwe na otaczające nas bodźce.
Amerykański pediatra i psychiatra dr Thomas Boyce w trakcie swojej 40-letniej kariery zawodowej pomagał dzieciom, które w jego ocenie charakteryzowały się odmiennym stopniem wrażliwości. Tzw. dzieci mlecze, mimo obiektywnie trudnych, stresujących sytuacji radziły sobie relatywnie dobrze, a inne – dzieci orchidee – silnie reagowały na pozornie błahe zmiany w otoczeniu. Mlecz czy orchidea – czy wiesz, jakim typem jest twoje dziecko? Dziecko orchidea czy dziecko mlecz? Wieloletnie obserwacje skłoniły Boyce’a do wyodrębnienia dwóch typów dzieci. Aby zobrazować różnice między nimi, użył metafory: dzieci orchidee i dzieci mlecze. Dzieci mlecze to osoby dość odporne i silne, które (tak jak mlecze właśnie) potrafią funkcjonować w każdym środowisku i niewiele im potrzeba, aby mogły rozkwitnąć, ukazując w pełni swój potencjał. Natomiast mianem dzieci orchidei zostały nazwane dzieci wysoko wrażliwe, których układ nerwowy silniej odbiera bodźce: zapachy, dźwięki, obrazy, dotyk. Skąd się biorą dzieci orchidee? O tym, czy twoje dziecko jest orchideą czy mleczem, decydują geny: jest to cecha wrodzona uwarunkowana neurologicznie oraz związana z temperamentem dziecka. Natomiast to, w jaki sposób dziecko orchidea (ale także dziecko mlecz) będzie funkcjonowało w życiu, jest bardziej skomplikowane, ponieważ dochodzą tu czynniki zewnętrzne takie jak: kompetencje i zaangażowanie rodziców, zasoby ekonomiczne czy środowisko, w jakim funkcjonuje rodzina. Kim jest dziecko orchidea? Orchidee to wymagające kwiaty, które gdy nie są odpowiednio pielęgnowane, nie potrafią pokazać w pełni swojego piękna. Tak też jest w przypadku dzieci wysoko wrażliwych, które silniej doświadczają emocji – zarówno swoich, jak i emocji innych osób. Niezwykle empatyczne podejście do innych ludzi sprawia, że dzieci orchidee są bardziej skłonne zadowolić rodziców swoim zachowaniem, jednocześnie tłumiąc swoje własne potrzeby. Do tego źle znoszą przebodźcowanie (są zmęczone, rozdrażnione, wycofują się), zmianę rutyny, mogą być nadwrażliwe na zapachy, dotyk, dźwięki, a nawet widoki. Jak rozpoznać dziecko orchideę? Dziecko orchidea, czyli dziecko wysoko wrażliwe może: często płakać, mieć kłopoty z zasypianiem, gwałtownie reagować na zmiany, być nadwrażliwe na różne bodźce, dobrze reagować na powtarzalność i rutynę, mieć dużą skłonność do refleksji, mieć kłopot z podejmowaniem decyzji, z trudem adaptować się do nowego środowiska, sytuacji, silniej odczuwać bodźce fizyczne, nie umieć rozwiązywać zadań pod presją czasu, być wrażliwe na muzykę i sztukę. Dziecko orchidea: czego potrzebuje? Wychowanie dziecka orchidei jest trudne, ponieważ rodzice nie zawsze są w stanie je zrozumieć, spojrzeć na świat jego oczami. Co sprzyja dzieciom orchideom? Bezwarunkowa miłość rodziców oraz ich pełna akceptacja, wsparcie, zainteresowanie, poświęcony czas, a także nienarzucanie swojej wizji świata. Zasada złotego środka, czyli asekuracja i stymulacja. Zadaniem rodziców jest chronienie dzieci przed destrukcyjnym przebodźcowaniem, a jednocześnie zachęcanie ich do przełamywania swoich strachów, lęków, a także odkrywania świata. Rutyna: nowe i nieprzewidywalne budzi silne napięcie oraz lęk, strach; powtarzalne i znane daje poczucie bezpieczeństwa i wewnętrznego spokoju Poszanowanie odmienności: osoby wysokowrażliwe są świadome swojej odmienności, nie pozwólmy, żeby czuły się przez to gorsze, czy wykluczone. Co możesz zrobić jako rodzic dziecka orchidei? Dzieci wysoko wrażliwe potrzebują szczególnej opieki i zaangażowania. Jako rodzic, opiekun lub opiekunka prawna możesz pomóc dziecku orchidei, jeśli: będziesz je w pełni akceptować, nie będziesz porównywać go do innych dzieci, zapewnisz bezpieczną przestrzeń do rozwoju, będziesz słuchać dziecka, nie będziesz podważać jego emocji, nie będziesz zmuszać do zmian (jeśli to nie jest absolutnie koniecznie), nauczysz dziecko zarządzać swoimi emocjami i radzić sobie w trudnych sytuacjach. Jeśli nie radzisz sobie z emocjami dziecka lub ono samo sobie z nimi nie radzi – sięgnij po pomoc psychologiczną. Więcej informacji znajdziesz w książce dr. Thomasa W. Boyle, „Dziecko orchidea czy mlecz Jak wspierać wrażliwe dzieci?”, Czarna Owca 2018 Zobacz także: Purpurowy płacz: ile trwa i jak sobie radzić? Dlaczego dziecko budzi się z płaczem i co wtedy robić? Dziecko płacze w przedszkolu: adaptacja przedszkolna bywa trudna [WYWIAD Z PSYCHOLOGIEM]
Synek Anity ze „Ślubu od pierwszego wejrzenia” wpadł w panikę. Mama musiała go zabrać z przedszkola
Anita Szydłowska, była uczestniczka programu „Ślub od pierwszego wejrzenia”, stanęła ostatnio przed rodzicielskim wyzwaniem: jej 3-lentni synek przeżywał trudne chwile podczas przedszkolnego przedstawienia. Mama i tata od razu zareagowali.
Jerzyk, syn Anity i Adriana ze „Ślubu od pierwszego wejrzenia”, obchodził właśnie trzecie urodziny. Jego mama podzieliła się na Instagramie ważnym momentem w życiu malca: 3-latek występował pierwszy raz w przedszkolnym przedstawieniu. Emocje jednak wzięły górę. Dziecko ma prawo do wszystkich emocji! „Jerzyk wpadł w panikę i stwierdził, że nigdzie nie wystąpi” – opisała w relacji na Instagramie Anita Szydłowska. Chociaż z okazji przedstawienia w przedszkolu pojawiły się nawet babcia i prababcia, mama nie zamierzała przekonywać syna do występu za wszelką cenę. Zamiast tego zrobiła to, co uznała za słuszne – po prostu zabrała chłopca z placówki. „Nie zmuszaliśmy go i momentalnie opuściliśmy placówkę. Niestety, przedstawienie wypadło o takiej godzinie, że uniemożliwiło mu drzemkę, wiec mieliśmy takie podejrzenia, że może być zmęczony i rozdrażniony” – wytłumaczyła. Anita poprosiła obserwatorki, by podzieliły się swoimi historiami – w końcu przedszkolne przedstawienia mogą być dla dzieci wyjątkowo stresujące. Jedna z mam przyznała, że jej dziecko musi stać tyłem do publiczności, bo w przeciwnym razie wybucha płaczem. Inna – że jej maluch należy do tych, które stojąc na scenie, po prostu… zaczynają się rozbierać. Jak widać, dzieci reagują różnie. Jednym wystarczy odwrócić się plecami, inne wolą w ogóle nie brać udziału w przedstawieniu. Ważne, żeby umieć reagować na ich potrzeby i nie umniejszać ich emocji! Piszemy też o: Znalazła dziecko. Płakało i krzyczało, że mama go zostawiła. Niepokojący wpis na forum Edyta Pazura zawiodła się na polskiej szkole. Usłyszała, że ma głupie dzieci Policjanci pomogli zgubionemu sześciolatkowi, który szukał mamy
Mia miała trudny moment. Natalia Siwiec, zamiast zaopiekować się córką… wszystko nagrała!
„Nie chcę cię!” – mówi mała Mia na nagraniu, które Natalia Siwiec zamieściła w relacji na Instagramie. Dlaczego celebrytka nie odłożyła telefonu, by skoncentrować się na emocjach dziecka?
Mia jest oczkiem w głowie Natalii Siwiec. Dziewczynka regularnie pojawia się w instagramowych relacjach słynnej mamy – zwykle uśmiechnięta i ciekawa świata. Tym razem Miss Euro 2012 zamieściła nagranie z córką, która ewidentnie nie powinna być w takiej chwili filmowana. To zresztą kolejna taka sytuacja. Natalia Siwiec nagrywała córkę w intymnym momencie Słowa „nie chcę cię” Mia najprawdopodobniej kierowała do swojej babci, która stała poza kadrem. Mama próbowała rozmawiać z córką – pytała, dlaczego dziewczynka się denerwuje. „Żebyś się nie podrapała, moja kochana rybeczko” – cytuje Miss Euro 2012 Pudelek. „Nie chcesz mnie? Ja ciebie też” – odpowiada dziecku kobieta, a następnie „żartuje”, że być może Natalia Siwiec powinna wynająć córce mieszkanie. Nie znamy kontekstu całej sytuacji i nie wiemy, jak dalej potoczyła się rozmowa. Niepokojący jest jednak fakt, że w momencie, w którym dziecko potrzebuje wsparcia bliskiej osoby, utulenia, zaopiekowania się jego emocjami – mama wszystko nagrywa, by następnie opublikować film w sieci. Poprzednim razem Natalia Siwiec pokazała milionowi obserwatorów, jak jej córka złości się i płacze. W obu tych sytuacjach nie wiemy, co działo się poza kadrem. Rzecz w tym, że w ogóle nie powinniśmy się nad tym zastanawiać, bo publikowanie takich nagrań z dzieckiem, które ma prawo do swoich emocji i prywatności, jest po prostu nie na miejscu. Źródło: Instagram, Pudelek.pl Piszemy też o: Nastolatkowie uratowali 3-latka. Ojciec dziecka leżał pijany w krzakach 10-latek będzie mógł trafić do poprawczaka. Tam wychowawcy będą mogli użyć wobec niego siły fizycznej, paralizatora lub gazu 500 plus dla małżeństw. Ale nie dla wszystkich
Jak radzić sobie z dziecięcymi emocjami?
Emocje towarzyszą każdemu człowiekowi. Dzieci mają czasem trudności z radzeniem sobie z nimi, gdyż ich układ nerwowy jest jeszcze nie w pełni dojrzały. O tym, jak pomóc dzieciom nazywać i wyrażać emocje opowiada ambasadorka akcji Widzę, Czuję, Słyszę, Wiem – psycholog Dorota Zawadzka.
Dorośli powinni pomagać maluchom radzić sobie z emocjami. Ale by to zrobić, trzeba zdawać sobie sprawę, że każdy dorosły powinien również sam radzić sobie z emocjami, czyli m.in. ze złością, frustracją i gniewem. Dopiero wtedy można pomagać. Warto też pamiętać, aby nie hamować emocji dziecka i nie mówić mu „Przestań”, „Uspokój się” itp. Zamiast tego opiekunowie powinni wyposażyć malucha w kompetencje, czyli m.in. w to, jak ono może się zachować w sytuacji występowania konkretnej emocji. Chcesz wiedzieć, jak radzić sobie z dziecięcymi emocjami? Zobacz nasze wideo. Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Rozwód a dzieci: rady dla rodziców (emocje dziecka i formalności)
Rozwód to trudna sytuacja, która wymaga odpowiedzialnego i pełnego wsparcia podejścia rodziców. Wyjaśniamy, jak przebiega rozwód, gdy macie dzieci, jakie formalności i dokumenty są wymagane przez sąd i jak rozwód wpływa na dziecko w zależności od jego wieku.
Rozwód, gdy małżonkowie mają dzieci, wymaga podjęcia odpowiednich kroków. Sąd oczekuje dowodów, że rodzice mają na uwadze dobro wspólnego niepełnoletniego potomstwa. Wraz z pozwem rozwodowym powinno się złożyć porozumienie rodzicielskie. Wiele sądów wymaga również wcześniejszych mediacji rodzinnych. Oprócz prawnych aspektów dotyczących rozwodu i dzieci dochodzą kwestie emocjonalne: rozstanie rodziców w najbardziej dramatyczny sposób przeżywają maluchy, które nie były przygotowane na taką sytuację. Rozwód a dzieci: Rozwód a emocje dzieci Jak powiedzieć dziecku o rozwodzie? Rozwód a wiek dziecka: skutki Formalności i dokumenty do sądu Podział majątku po rozwodzie a dzieci Rozwód a emocje dzieci Typowym uczuciem dzieci podczas rozwodu rodziców jest lęk. Małe dziecko traci poczucie bezpieczeństwa, które do tej pory zapewniali mu rodzice. Boi się, że zostanie opuszczone, bo „skoro odszedł tata, to może odejść i mama, i zostanę wtedy sam”. Martwi się, że teraz mama może przestać kochać również jego. W obawie przed jej utratą, bo to z nią zwykle zostaje dziecko, chodzi za nią krok w krok i nie pozwoli nawet na kilka minut wyjść do sklepu. Jak powiedzieć dziecku o rozwodzie? Bardzo ważne jest to, żeby odpowiednio poinformować dzieci o rozwodzie. Podczas rozmowy należy podkreślać, że wasze rozstanie nie ma wpływu na uczucia, którymi obdarzacie dziecko i że w żaden sposób nie jest ono winne decyzji o rozwodzie. To, jak silnie dziecko zareaguje na rozwód rodziców i jak bardzo go przeżyje, zależy od kilku czynników: Wiek dziecka podczas rozwodu rodziców – z rozstaniem rodziców najtrudniej pogodzić się dzieciom między 7. a 16. rokiem życia. Rodzeństwo – najboleśniej rozwód rodziców przeżywają jedynacy. Brat lub siostra stanowią w tej sytuacji wsparcie. Atmosfera w domu i sposób rozstania rodziców – wojna między rodzicami, kłótnie i wzajemne oskarżenia krzywdzą dziecko i odbiją się bardzo negatywnie na psychice dziecka po rozwodzie rodziców, choć początkowo może ono odczuć ulgę, gdy sytuacja się uspokoi. Pokojowe rozstanie nie pociągnie za sobą tak dramatycznych skutków. Rozwód a wiek dziecka: skutki Reakcje dzieci na rozwód będą zmieniać się wraz z upływem czasu. Na początku: Małe dziecko po rozwodzie może chwilowo cofnąć się w rozwoju – samodzielne już przedszkolaki trzeba ubierać, myć, karmić. Kilkulatek może zacząć się moczyć, ssać palec lub budzić w nocy z krzykiem. Takie zachowania zazwyczaj mijają samoistnie po kilku tygodniach, dlatego okaż dziecku dużo cierpliwości i zrozumienia. Nie wyśmiewaj go, gdy chce znów ssać smoczek, nie opędzaj się, gdy trzyma cię za sukienkę. Miej dla niego w tym trudnym okresie dużo czułości i cierpliwości. Okazuj dziecku miłość. Zachęcaj, by wyrażało swoje uczucia (np. w zabawie opowiadając, co czują lale i misie) i stale zapewniaj, że zawsze będziesz przy nim i zawsze będziesz go kochać. Dziecko będzie obwiniać się za rozwód rodziców – może na przykład dojść do wniosku, że „tata odszedł, bo byłem niegrzeczny, nie chciałem pić mleka na śniadanie, pomazałem kredką ścianę”. Jeśli rodzice nie uwolnią dzieci od tego przekonanie, z niejasnym poczuciem winy mogą zmagać się przez długie lata po rozwodzie rodziców. Starsze dziecko może mieć poczucie krzywdy po rozwodzie rodziców – cierpienie może wyrażać się na różne sposoby. Dziecko może płakać, być stale smutne i zamknięte w sobie, gorzej się uczyć. Objawy mogą pojawić się także w sferze fizycznej – dziecko może zacząć się skarżyć na bóle brzucha czy głowy, mieć tiki czy jąkać się. Rodzice muszą zdawać sobie sprawę, że reakcją dziecka na ich rozwód może być również złość. Warto zachęcać dzieci do wyrażania swoich uczuć dotyczących nowej sytuacji. Ich nazwanie sprawia bowiem, że łatwiej sobie z nimi poradzić. U nastolatka po rozwodzie rodziców może pojawić się agresja – dojrzewająca młodzież najbardziej burzliwie przeżywa rozwód rodziców, bywa agresywna, buntuje się. Ten bunt może przejawiać się w różnych formach: pyskowaniu, izolowaniu się, zaniedbywaniu obowiązków szkolnych, ucieczkach z domu. Nastolatki szukają wtedy akceptacji wśród rówieśników i łatwo wchodzą w środowiska, w których jest alkohol czy narkotyki. Istnieje też niebezpieczeństwo, że dziecko buntując się, zerwie kontakty z jednym z rodziców. Spokojna rozmowa, bez oceniania i wymówek, nastawiona na zrozumienie uczuć nastolatka jest najlepszą, choć trudną metodą zapobiegania i rozwiązywania takich problemów. Rozwód a dzieci: formalności wymagane przez sąd Składając pozew rozwodowy, dołączcie do niego podpisany przez obu rodziców plan wychowawczy. Musicie też dojść do porozumienia w kwestii wysokości alimentów, przyszłych kontaktów dziecka z rodzicem, z którym nie będzie mieszkało (chyba że zdecydujecie się na opiekę naprzemienną). Sąd zadecyduje też o władzy rodzicielskiej – czy pozostawi pełne prawa obojgu rodzicom, czy może ograniczy prawa rodzicielskie jednego z nich. Możecie również zostać zobowiązani do przedstawienia podczas rozprawy rozwodowej świadków w związku z sytuacją dzieci. Powinny to być osoby, które mają częsty kontakt z dzieckiem i mogą opowiedzieć o nim przed sądem. Świadek opowiada o relacjach dziecka z rodzicami, o tym, jak się rozwija, jak reaguje na rozstanie rodziców. Sąd może również skierować do domu, w którym mieszka dziecko, kuratora sądowego. Takie wizyty mogą – ale nie muszą – być zapowiedziane. Kurator sporządzi sprawozdanie z wizyty, podczas której oceni sytuację mieszkaniową dziecka, przeprowadzi rozmowę z rodzicem/rodzicami, a czasami także z dzieckiem. W bardzo konfliktowych sprawach rozwodowych oraz w sytuacjach, gdy jedno z rodziców wnioskuje o pozbawienie władzy rodzicielskiej drugiego rodzica, sąd może oczekiwać opinii biegłych z OZSS (Opiniodawczy Zespół Specjalistów Sądowych). Przeprowadzają oni testy i badania, które oceniają, jakimi rodzicami są występujący o rozwód, jakie więzi łączą je z dziećmi i czy dobro dziecka nie jest zagrożone. Podział majątku po rozwodzie a dzieci Gdy małżonkowie zawierają małżeństwo – automatycznie powstaje między nimi wspólnota majątkowa. Wszystko, czego dorobią się podczas trwania małżeństwa, jest ich wspólnym majątkiem. Wspólnota ta ustaje, gdy dochodzi do rozwodu. Małżonkowie mogą wtedy wnosić o podzielenie wspólnego majątku. Podział majątku dotyczy jednak jedynie rodziców, nie dzieci. Wyrok sądowy uwzględnia także kwestie związane z obowiązkiem alimentacyjnym – gdy jeden z rodziców będzie sprawować opiekę nad dziećmi, drugi z nich zostanie obciążony obowiązkiem płacenia alimentów. Zobacz też: Jak nie skrzywdzić dziecka podczas rozwodu? Rady dorosłych dzieci rozwodników Separacja a rozwód: czym się różnią? Rodzina patchworkowa: definicja, problemy
Empatia – co to znaczy, przykłady empatii, jak nauczyć dziecko empatii
Empatia to zdolność, która pozwala zauważać i współodczuwać stany emocjonalne innych ludzi. Kształtuje się ją już w dzieciństwie. W dorosłym życiu odgrywa bardzo ważną rolę w budowaniu relacji społecznych, świadczy także o wysokiej inteligencji emocjonalnej.
W życiu codziennym dość często spotykamy się ze słowem „empatia”. Niekiedy pod zarzutem jej braku, czasami z wyrazami uznania nad jej intensywnością. Często można usłyszeć, że ktoś jest „zbyt empatyczny” lub „jest w nim za mało empatii”. To, czy dana osoba jest empatyczna, zależy od wielu czynników, między innymi od relacji z rodzicami, a także środowiska, w którym się wychowuje. Poniżej wyjaśniamy, czym jest empatia, skąd bierze się zdolność jej odczuwania, a także dlaczego jest tak ważna w prawidłowym funkcjonowaniu. Empatia – co to znaczy? Z definicji empatii możemy dowiedzieć się, że jest ona umiejętnością rozumienia uczuć i emocji innej osoby. To zdolność przyjęcia jej perspektywy i zrozumienia postępowania. Empatia jest swego rodzaju wrażliwością na drugą osobę: jej odczucia, emocje, stan, w którym się znajduje. Osoby empatyczne potrafią wyczuwać uczucia innych ludzi, wyobrazić sobie, że to oni znajdują się na miejscu danej osoby. Empatia jest umiejętnością odpowiedzi na zaobserwowane odczucia innych osób. W psychologii wyróżnia się dwa rodzaje empatii: empatię emocjonalną – współodczuwanie stanu emocjonalnego drugiej osoby i troska o nią. W skrócie – umiejętność „czucia emocji innych”. empatię poznawczą – umiejętność przyjęcia perspektywy drugiej osoby, zrozumienia, co czuje, a także obserwacja rzeczywistości z jej perspektywy. Empatyczny człowiek – kto nim jest? Według naukowców poziom empatii jest uzależniony od: predyspozycji biologicznych (dostajemy je w genach od swoich przodków), predyspozycji psychologicznych (czyli wzorców, jakie dają rodzice i osoby w najbliższym otoczeniu), predyspozycji środowiskowych (to czynniki, które kształtują nas przez całe życie). Jak zachowuje się człowiek empatyczny? uważnie słucha drugiej osoby, nie porównuje cudzych uczuć ze swoimi uczuciami, nie ocenia, nie doradza rozwiązań, gdy ktoś o to nie prosi, potrafi zrozumieć drugą osobę i wczuć się w jej sytuację. Przykłady empatii: organizowanie zbiórek dla potrzebujących, pomoc koleżeńska, np. reagowanie na przejawy agresji, bezinteresowne oddawanie przysług, np. odwiezienie kolegi do domu, gdy pada deszcz. W internecie można natknąć się na test na empatię. To zbiór pytań oceniający poziom empatii danej osoby. Tego typu testy należy traktować jako formę zabawy, a nie wiarygodne źródło oceny naszej wrażliwości na innych ludzi. Posiadaną przez nas empatię weryfikuje nasze postępowanie w realnych sytuacjach. Przeciwieństwo empatii – egocentryzm Nie każdy jest osobą empatyczną. Przeciwieństwem empatii jest egocentryzm, czyli skupianie się wyłącznie na sobie i swoich potrzebach. Objawy braku empatii: niezdolność do współczucia, bycie nieczułym wobec innych, przekonanie, że cały świat kręci się wokół danej osoby, umieszczanie siebie w centrum uwagi, brak uważności na uczucia innych osób, brak umiejętności wczucia się w sytuację innych. Brak empatii może być chorobą. Mówimy wtedy o osobowości dyssocjalnej. To zaburzenie osobowości objawiające się między innymi brakiem empatii, a także lekceważeniem norm społecznych. To zaburzenie psychiczne charakteryzuje także chłód emocjonalny, bardzo niski poziom współczucia i brak troski o uczucia i potrzeby innych. Jak nauczyć dziecko empatii? Empatia jest bardzo cenną cechą – pomaga wchodzić w relacje z ludźmi i odnajdywać się w trudnych sytuacjach. Warto wspierać rozwój empatii u dzieci od najmłodszych lat. Podstawą jest dobra relacja między dzieckiem a rodzicem. Należy zadbać o zaspokojenie emocjonalnych i fizycznych potrzeb dziecka. Istotne jest poświęcanie dziecku odpowiedniej ilości czasu i zadbanie o to, by miało świadomość, że jest kochane. Rodzic powinien też uczyć dziecko radzenia sobie z trudnymi emocjami – smutkiem, gniewem lub złością. Aby wykształcić w dziecku empatię, rodzice sami powinni być empatyczni – dawać dobry przykład, pokazując maluchowi empatyczne zachowania. Co robić w przypadku braku empatii u dziecka? W rozwoju empatii może pomóc przygarnięcie zwierzaka, którym maluch będzie się opiekować, czytanie książeczek uwrażliwiających na uczucia i potrzeby innych, a także rozmowa na takie tematy i analiza sytuacji, które budzą niepokój. Jeżeli podobne działania nie przyniosą rezultatów – warto skorzystać z pomocy psychologa dziecięcego. Zobacz także: Książki, które pomogą przedszkolakowi nazywać i rozumieć emocje Trudne emocje u dziecka: skąd się biorą i jak mu pomóc? 3 minuty dziennie, które poprawią twoje relacje z dzieckiem. Rada psychologa
Każdy problem można rozwiązać! Poznaj nową serię komiksów „Smerfy i świat emocji”
Chociaż o dzieciństwie zwykle mówi się, że jest beztroskie, to… maluchy także mają swoje lęki i problemy. Strach przed ciemnością, brak wiary w siebie czy bycie odrzuconym przez rówieśników to tylko niektóre z nich. Jak wspierać przedszkolaki w ich trudnościach? Jednym ze sposobów jest wspólne czytanie nowej serii komiksów wydawnictwa Egmont Polska – „Smerfy i świat emocji”.
Świat emocji jest zawiły i nierzadko skomplikowany. Szczególnie trudno jest się w nim odnaleźć… najmłodszym. Patrząc, jak mierzą się z różnymi trudnościami i lękami, jako dorośli chcemy im pomóc, niestety zdarza się, że nie wiemy, jak to zrobić. Jeśli chcesz wspierać malucha, rób to razem ze Smerfami! Gdy stają się bohaterami opowieści, maluchowi łatwiej jest zrozumieć, co przeżywa, a także, jak może rozwiązać problem, z którym się zetknął. Nowa seria komiksów to świetna lektura zarówno dla przedszkolaków i ich rodziców, jak również dzieci starszych, które potrafią już samodzielnie czytać. Rozwiąż problem ze Smerfami Każdy album serii „Smerfy i świat emocji” podzielony jest na dwie części. Pierwsza z nich jest komiksowa. Właśnie tutaj dziecko zapoznaje się z opowieścią, w której ktoś z bajkowego świata spotkał się z trudną sytuacją. – Dzięki takiej budowie historii, łatwiej jest dziecku zrozumieć to, co samo przeżywa, bo bohater opowiadania opisuje i przeżywa to co dziecko. Daje to dziecku poczucie, że nie ma nic dziwnego w tym, co czuje, że jest to powszechne i inni też tak mają – zaznacza Sylwia Jatczak, psycholożka i pedagożka pracująca na co dzień z dziećmi w wieku przedszkolnym – Papa Smerf odgrywa w opowieści rolę terapeuty. Szuka pomysłu na rozwiązanie sytuacji, uświadamia Smerfowi, czyli dziecku, że jest w stanie sobie poradzić i przezwyciężyć lęki czy trudne emocje. Opowiadanie zawsze dobrze się kończy – dodaje ekspertka. W drugiej części książki znajdują się wskazówki, które posłużą zarówno dzieciom, jak i rodzicom. Dzięki temu, że opracowała je Diana Drory, psycholożka dziecięca i psychoanalityczka, porady są skuteczne, co skutkuje zrozumieniem problemu, a co ważne, również pomaga okiełznać emocje i poradzić sobie z lękami. View oEmbed on the source website Nowości już w sprzedaży! Już 24 marca br. ukazały się dwa pierwsze tomy cyklu to: „Smerf, który bał się ciemności” oraz „Smerf, który był niezdarny”. Pierwsza z nich opowiada o Strachusiu, który boi się wszystkiego, jednak najbardziej – ciemności. Nie jest jednak tylko jego problem… W nocy krzyczy z przerażenia, dlatego budzi przy tym całą wioskę. Oprócz tej komiksowej historii w tomie 1. znajdują się także wskazówki, jak poradzić sobie w sytuacji, która spotkała Strachusia, a może mieć miejsce również u maluchów. – Dzieci bardzo często boją się ciemności i nocy. Obawiają się zostać wieczorem same w pokoju, zasypiać odseparowane od rodziców. Lęki, które odczuwają, są dla nich bardzo trudne do pokonania. Dla nas, dorosłych, problem z samodzielnym zasypianiem dzieci często jest wielkim wyzwaniem. Jeśli twoje dziecko nie zasypia samo, boi się ciemności, jest lękliwe w różnych sytuacjach, to ten komiks może wam pomóc to przezwyciężyć – zachęca Sylwia Jatczak. Z kolei w 2. tomie przedstawiona jest historia Ciamajdy, który wszystko robi nie tak… To z kolei sprawia, że z czasem staje się smutny, niepotrzebny i przestaje wierzyć w siebie. Na szczęście wszystko kończy się dobrze i historia pokazuje, że każdy ma swoje mocne strony, co pozwala osiągać wymarzone cele. – Część poradnikowa tego albumu wyjaśnia dziecku, skąd się biorą porażki i że tak naprawdę jest to zupełnie naturalne, bo często na początku wiele czynności jest dla nas trudnych i po prostu nam się nie udaje – podkreśla Sylwia Jatczak. – Pomaga dziecku zrozumieć reakcje otoczenia na jego nieudane próby, a także poradzić sobie z nimi. Wyjaśnia, skąd się biorą i dlaczego denerwują innych lub są przez nich wyśmiewane – dodaje psycholożka. Dowiedz się więcej o superksiążkach terapeutycznych „Smerfy i świat emocji” >>> TUTAJ Materiał powstał we współpracy z wydawnictwem Egmont Polska View Ediplayer on the source website
Jak okiełznać lęk, złość i… inne, trudne emocje? [LIVECZAT z ekspertem]
Dlaczego moje dziecko wpada w histerię? Czy medytacja dla dzieci pomaga je wyciszyć? To tylko niektóre z pytań nurtujących rodziców przedszkolaków… Zobacz nasz liveczat z psycholog Dorotą Zawadzką organizowany w ramach akcji „Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem” i zrozum lepiej emocje malucha!
Tym razem, podczas spotkania z Dorotą Zawadzką prowadzonego przez redaktorkę mamotoja.pl Katarzynę Imiołek, staraliśmy się znaleźć metody na to, by oswoić emocje i zachowania, które z nich wynikają. Ekspertka opowiadała o tym, jaką rolę w tym wszystkim odgrywają zmysły oraz co jest pomocne, by przedszkolak łatwiej nazywał to, co czuje… Dorota Zawadzka odpowiadała na pytania rodziców w tym temacie przez ponad 40 minut. Co jest postawą panowania nad emocjami i zachowaniem? Rodzice małych dzieci na początku powinni przede wszystkim uświadomić sobie to, że nie wiedzą one, czym są emocje, a także nie potrafią ich nazwać. Ponadto nie potrafią ich zaobserwować nie tylko u siebie, ale także u innych. Dlatego też należy zdać sobie sprawę, w jak trudnej sytuacji znajduje się taki maluch – jest bombardowany informacjami z zewnątrz przy pomocy zmysłów, a także od wewnątrz, gdy szaleją w nim emocje będące odpowiedzią na różne sytuacje, z którymi się styka. To wszystko sprawia, że na początku wyjątkowo ciężko mu funkcjonować i rozróżnić, co można, a czego nie, a także, jakie polecenia są ważne, a jakie mniej istotne. Dopiero, gdy rodzice wyjaśnią, jak działają emocje i pokażą, jak z nich właściwie korzystać, maluch będzie powoli uczył się, jak je wyrażać. Zadanie nie jest jednak proste, bo dziecko uczy się poprzez przykład… Ekspertka zwróciła uwagę, że nierzadko również rodzice nie potrafią prawidłowo wyrażać emocji. A przecież maluchy się nam przyglądają i czerpią wiedzę od najbliższych. Bunt w miejscu publicznym. Jak mu zaradzić? Częstym i bardzo trudnym dla rodziców momentem jest nagła histeria dziecka. Trzeba pamiętać, że jeśli wpada w nią np. w sklepie lub parku i reaguje autoagresją, czyli np. drapie skórę do krwi, wyrywa sobie włosy bądź uderza głową o posadzkę, trzeba zareagować fizycznie i przytrzymać je w taki sposób, by nie zrobiło sobie krzywdy. Autoagresja może być bardzo niebezpieczna, dlatego konieczne są tu zdecydowane sposoby. Jeśli jednak bunt polega na tym, że maluch siada na podłodze, wymachuje rękami i krzyczy, że nigdzie nie pójdzie, to trzeba mu pozwolić się wyzłościć. Rodzic powinien wtedy być obok niego i poinformować malucha, że rozumie jego zdenerwowanie. Ekspertka podkreśliła, że chociaż jest to trudne, to dziecko ma prawo również do tych emocji i należy nauczyć je właściwie je przeżywać. Co jest w tym istotne? Dorota Zawadzka zwróciła uwagę na to, by strategie reakcji wypracowywać w domu. Zwykle jest tak, że w histerie wpadają one nie tylko w miejscach publicznych, ale również w domowej przestrzeni. Tym samym bardzo ważne jest, by właśnie wtedy szukać sposobów, które pomogą maluchowi w tej sytuacji i później stosować je również podczas histerii w sklepie, parku itd. „Dlaczego moje dziecko bije inne dzieci?” Jedna z mam podzieliła się problemem, w którym opisała, że jej przedszkolak bije inne dzieci w sytuacji, gdy chce np. dostać zabawkę, którą akurat bawi się jego kolega. Co można wtedy zrobić? Nasza ekspertka zwróciła uwagę, aby w takich sytuacjach postawić się na miejscu dziecka i spojrzeć na nią jego oczami. Maluch zauważył, że taka strategia sprawia, że osiąga swój cel. Chociaż nie jest akceptowana społecznie, to jednak jest skuteczna. Co za tym idzie, nawet jeśli rodzic tłumaczy, że tak nie wolno, bo krzywdzi innych itd., do dziecka to nie dociera, bo przecież osiąga to, co chce. Aby wybrnąć z takiej sytuacji konieczne jest zatem nie tłumaczenie, a pokazanie konkretnych strategii działania. Rodzic w takiej sytuacji powinien powiedzieć przedszkolakowi, że skuteczne mogą okazać się słowa takie jak: „Podoba mi się Twoja zabawka, dlatego chce się nią pobawić. Mogę?” albo zwyczajnie poprosić „Czy mogę pobawić się twoją zabawką?” Oczywiście może być tak, że to będzie nieskuteczne, dlatego warto pokazać dziecku, że wtedy może udać się o pomoc do osoby dorosłej. Problem z emocjami? Postaw na gimnastykę zmysłów Żyjemy obecnie w trudnym czasie. Trzeba podkreślić, że pandemia wpływa nie tylko na dorosłych, ale też na dzieci. Dlatego nasze emocje mogą być teraz wzburzone i jeszcze skuteczniej musimy szukać sposobów, by umiejętnie nad nimi panować i móc się wyciszyć. Wśród skutecznych są np. książki, zarówno te dla rodziców, jak i dla dzieci, a jedną z nich jest np. „SELF-REF” Stuarta Shankera. Stanowi ona świetną pomocą dla dorosłych i zawiera triki, które pomagają dzieciom się samoregulować. Pomocna jest także medytacja dla dzieci, która ma formę relaksujących gier i zabaw. Można także spróbować treningu kognitywnego, potocznie nazywanego nurobikiem lub fitnessem mózgu, który polega na różnych ćwiczeniach i aktywnościach angażujących wszystkie zmysły, co też korzystnie wpływa na oswajanie emocji i zachowań, które z nich wynikają. Chcesz wiedzieć więcej? Zobacz nasz liveczat!
"Na litość boską, daj jej ciastko, to się zamknie" – tego nie chce usłyszeć żadna matka!
Gdy dziecko dostanie ataku histerii, mama potrzebuje tylko jednego: zrozumienia. Dlaczego kobieta nie potrafi wesprzeć drugiej kobiety?
4-letnia Sophie ma ADHD. Kiedy coś ją zdenerwuje, traci kontrolę – wtedy tylko sen lub jakiś silny bodziec odwróci jej uwagę i uspokoi. Mama Sophie, Taylor Myers, opublikowała na Facebooku poruszający wpis, w którym wyjaśnia, dlaczego czasem opada z sił i płacze. W takich chwilach nawet miłe gesty przypadkowych osób nie pomagają. "Nikt nie ma prawa mnie osądzać" Taylor była z dziećmi w supermarkecie. Gdy stała w kolejce do kasy, 4-letnia Sophie obraźliwie ją nazwała. Wtedy Taylor wyjęła z koszyka paczkę chipsów, które miała kupić córce. Dziewczynka wpadła w szał. Stanęła w sklepowym wózku i zaczęła przeraźliwie płakać. Nie pomogły żadne prośby ani wyjaśnienia. Dla Taylor to nie był pierwszy raz. Choć w podobnych sytuacjach bierze dzieci na ręce i ucieka, tym razem postanowiła, że zostanie. W pewnym momencie usłyszała za sobą kobiecy głos. "Na litość boską, daj jej ciastko, to się zamknie!" – powiedziała nieznajoma kobieta. Taylor nie wytrzymała. "Mogłam jej odpowiedzieć uprzejmie. Mogłam jej wyjaśnić, że moja córka ma ADHD, że samotnie wychowuję dzieci. Że się staram, ale czasem nie mam wyboru. Zamiast tego powiedziałam, że ma zająć się własnymi pie*rzonymi sprawami" – napisała Taylor. "Straciłam kontrolę. Jestem zła, zraniona, urażona i jestem chole*nie smutna, że chociaż raz podczas zakupów z dziećmi nie może być normalnie. Kiedy kasowałam produkty przy kasie samoobsługowej, jakaś kobieta zaczęła rozmawiać z Sophie. Chciała odwrócić jej uwagę, zadawała pytania, ale Sophie cały czas marudziła o tych chipsach" – dodała. Taylor przyznała, że jest niezwykle wdzięczna za ten jeden miły gest i próbę odwrócenia uwagi Sophie. Wyjaśniła jednak, że nikt nie wie, z czym zmaga się każdego dnia i nikt nie ma prawa jej osądzać. Doświadczyłyście podobnych sytuacji? Zwrócił wam ktoś kiedyś uwagę, kiedy wasze dziecko dostało ataku histerii? Zobacz także: To najlepszy sposób na histerię dziecka – musisz go wypróbować, działa! Źródło: Facebook
Ta historia podzieliła rodziców. Wychowujemy twardzielki, czy krzywdzimy nasze córki?
„Uczę ją po prostu (...) żeby nie płakała, tylko starała się ból przezwyciężyć i zachować spokój” - czy ta dziewczynka wyrośnie na twardzielkę, czy osobę mającą problemy z emocjami?
„Mam córkę, 5 lat, którą staram się trzymać dość twardo. Uczę ją po prostu, by za każdym razem, gdy jest jej coś nie tak, to żeby nie płakała, tylko starała się ból przezwyciężyć i zachować spokój. Pewnego razu, jesienią, wracałam z nią z zakupów. Moja córka, jako pomocnica mamusi, niosła dwie małe torebki w obydwu rączkach. Po wejściu na klatkę schodową trzeba było wejść po schodach na górę. Moja córka na jednym z poziomów się zakołysała i uderzyła (dość mocno) głową o kaloryfer. Nic nie powiedziałam, tylko patrzyłam, co zrobi. Widzę, że oczy jej się zaszkliły, opuściła głowę na chwilę, wzięła kilka szybkich oddechów, w końcu spokojnie powiedziała: "Już grzeją." Magdy Jethon "Pani Magdo, Pani pierwszej to powiem" Nie wiem, jak wasze, ale moje pierwsze uczucia, które pojawiły się po przeczytaniu tego tekstu to żal. Jako matka i psycholog uważam, że wyrażanie własnych emocji jest niezwykle ważne dla zdrowia psychicznego. Uczę tego moje dzieci. Wiem, że nie jest to łatwe, bo nawet dorośli mają z tym problem, a co dopiero dziecko, ale zachęcam je, by próbowały. W końcu nie ma złych czy dobrych emocji, tylko sposoby ich wyrażania. Jestem przekonana, że tłumienie ich nie przyniesie niczego dobrego. Żebyśmy się dobrze zrozumieli – nie zachęcam dzieci do wpadania w histerię, ale uczę sposobów radzenia sobie z emocjami, ich wyrażania, a nie tłumienia. Twarda babka czy mięczak Wydawało mi się, że większość rodziców ma podejście podobne do mojego, że ta historia budzi w nich jakieś uczucia, niestety komentarze pod tekstem świadczą, jak się myliłam. Karolina napisała: „Mnie w ogóle nie przeraża. Nawet nie uważam, że na bank robi jej krzywdę. Wszystko ma swoje zalety i wady. Ja wybrałam inaczej. Ona wybrała tak. Na kogo wyrośnie jej córka - nie wiem. Być może po prostu na twarda babkę? (...)”. W innym poście dodaje: „Może będzie super szefową w korporacji i będzie zarządzać setką ludzi bez skrupułów”. W innym komentarzu czytamy: ”Każdy wychowuje dzieci, jak uważa, nie nam krytykować, ani oceniać, bo nie chcielibyśmy być oceniani przez druga stronę”. Ja niestety uważam, że są sytuacje, w których jasno należy powiedzieć – ta metoda nie jest dobra dla dziecka. Nie można przymykać oczu, tłumacząc, że nie będziemy się wtrącać, bo każdy wychowuje, jak chce. Jeśli ktoś bije dzieci, będę mówić – to jest złe. Jeśli ktoś każe kilkulatce radzić sobie samej z emocjami – to nie jest dobre. Nawet nie chcę myśleć, co musi czuć dziecko, które ucieka się do kłamstwa, żeby ukryć swój ból i zadowolić matkę. Może i jest to sposób na wychowanie twardzielki, a nawet szefowej zarządzającej setką ludzi bez skrupułów, jeśli tak, to ja nie chcę, by moje córki były twardzielkami. Zobacz też: Bicie dziecka? Wiele z nas to przeżyło!
Masz syna? On potrzebuje więcej wsparcia niż dziewczynka!
Rozwój chłopców i dziewczynek przebiega inaczej. Zwłaszcza jeśli chodzi o emocje. Właśnie dlatego w przypadku syna twoje reakcje będą w pewnych sytuacjach bardzo ważne.
Dwulatek potrafi być trudnym dzieckiem. Wybuchy złości, ośli upór, częste protesty, a nawet ataki agresji potrafią każdego rodzica wyprowadzić z równowagi. Okazuje się, że od tego, jak będziesz reagować w trudnych sytuacjach, zależy to, czy twój syna nauczy się radzić sobie z negatywnymi emocjami. Przepracujcie złość i strach Zamiast karać złość i frustracje syna bądź wyrozumiała i postaraj się dziecko zrozumieć. Jeśli tego nie zrobisz, twój syn nauczy się w przyszłości internalizować uczucia i odczucia. Oznacza to przyjmowanie za własne cudzych postaw, poglądów i wartości. A to może rodzić w dorosłym życiu wewnętrzne konflikty i problemy emocjonalne. Dwa sposoby reagowania Naukowcy przebadali wpływ na dzieci w wieku 33 miesięcy dwóch rodzajów reakcji rodziców. Pierwsza reakcja polegała na umniejszaniu emocji i uczuć dziecka, np. poprzez mówienie "Nie zachowuj się jak małe dziecko". Drugim typem reakcji było karanie za niepożądane zachowanie poprzez wysłanie do malca pokoju, aby tam się wypłakał lub "przemyślał" swoje zachowanie. Pół roku później przepytano rodziców, jak obecnie zachowują się ich dzieci i jakie problemy wychowawcze stwarzają. Kara za emocje szkodzi Okazało się, że rodzice karzący dzieci za ich strach czy frustrację zgłaszali, że ich pociechy są niespokojne i wycofane. Szczególnie dotyczyło to chłopców, którzy wcześniej mieli skłonność do negatywnych emocji. Karanie chłopców za nie sprawia, że uczą się je ukrywać. A ukrywanie ich budzi w nich niepokój i lęk. Boją się, że gdy okażą złość lub lęk, spotkają się z przykrymi konsekwencjami. Czas zmienić podejście do synów W naszej kulturze płaczący mężczyzna uważany jest za słabego. Uważa się, że prawdziwy facet powinien panować nad sobą i swoimi emocjami. Emocjonalne są przecież kobiety, nie mężczyźni... Ale takie myślenie jest dużym błędem, a wychowywanie w ten sposób syna robi mu po prostu krzywdę. Jak postępować z chłopcem Masz małego syna? Nie mów mu, że płacze jak baba, że złości się jak małe dziecko, nie każ go za to, że okazuje to, co czuje! Porozmawiaj z nim. Zapytaj, dlaczego tak się zachowuje, co go zezłościło lub wystraszyło. Zapytaj, co by mu pomogło poprawić humor i się uspokoić. W ten sposób pokażesz mu, że emocje są ważne, są godne uwagi i że można sobie z nimi radzić. A co z dziewczynkami? Powyższe zasady warto stosować też przy wychowywaniu córek. Pozwólmy dzieciom przeżywać emocje, jakie czują. Warto je zauważyć, poznać ich źródło i nauczyć dziecko, że ma prawo do najróżniejszych uczuć. Tych dobrych i tych złych. Praca ta zaprocentuje w przyszłości. Twoje dziecko stanie się kiedyś znającym siebie, własne emocje i reakcje dorosłym człowiekiem. Dzięki temu będzie bardziej pewne siebie, będzie się akceptować i będzie bardziej tolerancyjne i wrażliwe na innych. A tego chyba byś chciała, prawda? Źródło: sciencedialy.com
#PoRuszająceChwile: Jak rozwijać ciekawość świata w „czterech ścianach”? Rozmowa z psychologiem
Z jednej strony, zostaliśmy zamknięci w domach. Z drugiej jednak, dostaliśmy od losu czas dla siebie. Warto więc docenić te wspólne momenty i cieszyć się nimi. Jak celebrować rodzinne chwile, rozwijać w dziecku chęć poznawania świata, budować więzi i… nie zwariować, mówi psycholog Monika Perkowska.
Monika Perkowska: To bardzo trudne cieszyć się z czasu, w którym mamy zabraną wolność. Najpierw dotknęła nas mieszanka uczuć smutku, złości, niezgody, a dopiero potem postaraliśmy się żyć na nowych warunkach, czerpiąc radość z małych wydarzeń. Nie bójmy się naszych uczuć. One są potrzebne, aby radzić sobie z trudnościami, dają siłę do przemyśleń i działania. W rezultacie z większą łatwością będziemy cieszyć się z czasu rodzinnego spędzonego razem. View Ediplayer on the source website Jak nie zwariować? O tym, jak ważna jest przestrzeń dla samego siebie, wiadomo nie od dziś. Łatwiej o nią zadbać, gdy można uciec do parku, na ściankę wspinaczkową, czy wyrwać się na kawę z przyjaciółkami. Jednak będąc z dzieckiem i partnerem non stop pod jednym dachem, znalezienie chwili dla siebie jest... tym bardziej wskazane. To bardzo trudne, ale też nie jest niewykonalne. Jeśli mamy wystarczający metraż, korzystajmy z odrębnych pomieszczeń, aby mieć czas tylko dla siebie. Jeśli to niemożliwe, postarajmy się chociaż pójść na samotny spacer, poleżeć dłużej w wannie, poprosić partnera/partnerkę o wsparcie. Rozmawiajmy o tym, jak czujemy się w nowej rzeczywistości. Jeszcze trudniej jest, gdy jesteśmy tylko z dzieckiem. Maluch, zwłaszcza ruchliwy i pełen energii, może sprawiać, że opadamy z sił. Bardzo często narasta w nas frustracja i nie ma gdzie dać ujścia negatywnym emocjom. Zatroszczenie się o swój stan emocjonalny to ważne zadanie rodzica. Gdy dorosły osiąga dobrostan psychiczny, chroni w ten sposób dziecko – daje mu poczucie bezpieczeństwa. Korzystajmy ze wsparcia najbliższych, rodziny, przyjaciół. Gdy czujemy, że nie radzimy sobie z zalewem emocji, skorzystajmy z pomocy psychologa. To ważne, aby dorośli ustalili, jak będzie wyglądał podział obowiązków oraz opieka nad dzieckiem. Podstawą porozumienia jest poprawna komunikacja, pełna szacunku i zrozumienia. Taki komfort psychiczny i dobre samopoczucie sprawią, że będziemy mieć szansę dużo ciekawiej i efektywniej spożytkować czas spędzany wspólnie. Zabawy w domu Domowa przestrzeń ma tę podstawową zaletę, że dobrze ją znamy. Możemy więc wykorzystać każdy zakamarek na kreatywne zabawy. Stworzyć bazę z krzeseł, koców i poduszek, labirynt z klocków lub wykorzystać przestrzeń na balkonie na spoglądanie w niebo i wymyślanie własnych kosmicznych przygód. Najlepszą zabawą dla maluszka jest spędzanie czasu z rodzicem. Dziecko współodczuwa atmosferę budowaną przez rodzica, czuje bliskość, a to stanowi bodziec do rozwoju. Nic nie jest w stanie zastąpić czasu spędzonego z najbliższymi. Pamiętajmy o tym, że nie musimy kupować specjalnych zabawek, ponieważ dla maluszka wszystko, co go otacza, jest ciekawe. Postawmy na naszą kreatywność i podążajmy za zainteresowaniem dziecka. Bardzo pomocne będzie spojrzenie na świat z perspektywy malucha. Położenie się na dywanie lub odkrywanie świata z dzieckiem na rękach. To może pomóc w tworzeniu kolejnych, kreatywnych scenariuszy zabaw. Oczywiście to ważne, aby interesować się rozwojem dziecka i dopasowywać aktywność do jego możliwości. Wczucie się w potrzeby dziecka pozwoli na pomysłowość w zakresie oferowanych zabaw. Zwróćmy uwagę na zabawy stymulujące rozwój ruchowy, które pozwolą na nieskrępowaną aktywność, ale też relaksujące, czy aktywizujące rozwój poznawczy. Różnorodność zapewnia odpowiednią ilość bodźców zarówno dla dzieci, jak i rodziców. Nie róbmy jednak nic na siłę, ponieważ zabawa powinna kojarzyć się z radością, a nie przymusem. Budowanie więzi Bycie ze sobą w domowym zaciszu to doskonały czas na budowanie więzi i pogłębianie istniejących relacji – w każdej konfiguracji. Z dzieckiem, partnerem i we troje. Budowanie prawidłowych więzi zaczyna się już od chwili narodzin dziecka i właściwie trwa przez całe życie, choć w niektórych przekazach mówi się o tym, że szczególnie ważnym okresem jest okres wczesnego dzieciństwa, kilka pierwszych lat życia malucha. Przyglądając się więziom dziecka z rodzicami, warto też zwrócić uwagę na więzi łączące rodziców i rodzin, z których pochodzą. Bliskość, ciepło oraz respektowanie swoich potrzeb pozwalają na budowanie bezpieczeństwa emocjonalnego w rodzinie i prawidłowy rozwój dziecka. Dlatego warto spojrzeć na bycie w domu z zupełnie innej strony. Może okaże się, że to dobry moment, żeby przyjrzeć się również sobie i odkryć nieznane… Konsultacja merytoryczna: Monika Perkowska Psycholog i psychoterapeuta dziecięcy. Artykuł powstał z udziałem marki Pampers
Obgryzanie paznokci: przyczyny i leczenie
To nie tylko problem natury estetycznej, ale przede wszystkim oznacza, że ktoś nie radzi sobie z emocjami.
W fachowym nazewnictwie obgryzanie paznokci to onychofagia, czyli ciągłe powtarzanie danej czynności. Zazwyczaj obgryzanie paznokci wynika z odczuwania lęku, nierówności lub napięcia. W większości przypadków jest to odruch bezwarunkowy, automatyczny i występujący sporadycznie w sytuacjach stresowych. Może pojawić się zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Przyczyny obgryzania paznokci Ciągłe i niekontrolowane obgryzanie paznokci cechuje osoby, u których zauważa się problemy emocjonalne. Jest to forma odreagować negatywnych emocji. Druga forma polega na celowym obgryzaniu i okaleczaniu paznokci. Może być ono skutkiem nerwicy lub <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/mama/brak-cierpliwosci-zlosc-ciagly-krzyk-to-tez-oznaki-depresji-24232-r1/">depresji. Według specjalistów w takiej formie należy do grupy zaburzeń obsesyjno–kompulsywnych i wymaga pomocy specjalisty. Skutki obgryzania paznokci Wieloletnie obgryzanie paznokci może prowadzić do nieodwracalnych deformacji płytki paznokcia. Ale także może powodować nieodwracalne lub trudne w korekcie wady zgryzu, a nawet zniekształcenie szczęki. Skutkiem onychofagii mogą być również często powracające stany zapalne dziąseł. Obgryzając paznokcie, można także zarazić się np. <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/zdrowie/jak-walczyc-z-owsica-sposoby-leczenia-owsikow-u-dzieci-22748-r1/">owsikami. Leczenie obgryzania paznokci Według specjalistów dobrym rozwiązaniem jest w sytuacji stresowej, zająć ręce inną czynnością, np. można zacząć coś kroić czy rysować. Przydatne mogą być zabawki antystresowe do gniecenia. Jednak to nie rozwiąże problemu. W przypadku młodzieży i dorosłych zaleca się kontakt ze specjalistą, który ustali przyczynę nerwicy. Obgryzanie paznokci u dzieci Dzieci obgryzają paznokcie zazwyczaj wtedy, gdy przeżywają trudniejszy okres, np. początek przedszkola, przeprowadzkę, pojawienie się rodzeństwa. Nawet niektóre wydarzenia z pozoru błahe, dla nas dorosłych, mogą u dzieci wzbudzać ogromne emocje, z którymi malec nie potrafi sobie jeszcze samodzielnie poradzić. W takich sytuacjach mogą odreagowywać, np. obgryzając paznokcie, ale także kręcić włosy na palcu, zgrzytać zębami, dłubać w nosie, ssać kciuka, a nawet drapać się. Zachowanie takie przynosi dziecku chwilową ulgę, a u rodziców wywołuje irytację lub niepokój. Upominanie dziecka nie rozwiąże problemu, dlatego warto najpierw przyjrzeć się mu, w jakich sytuacjach to robi i poszukać przyczyny. Dziecku, które obgryza paznokcie z nerwów, nie należy zwracać uwagi, kazać wyjmować palce z buzi ani wyśmiewać, karać, bić po rączkach czy smarować paznokci gorzkimi żelami. Zamiast pomóc, pogłębi to problem, gdyż rodzic w ten sposób stresuje dziecko jeszcze bardziej. Obgryzanie paznokci: rady Dbaj o to, by dziecko miało krótko przycięte paznokcie, pokusa obgryzania będzie mniejsza. Zapewnij dziecku jakąś elastyczną zabawkę np. gumową piłeczkę, którą będzie mogło uciskać. Gdy maluszek pcha ręce do buzi starać się odwrócić uwagę dziecka. Zająć je rozmową czy zabawą. Pomocne jest rysowanie, wycinanie, naklejanie, lepienie z plasteliny. Nie wyśmiewaj dziecka, nie krytykuj go i nie karz. Naucz dziecko nazywać emocje, które odczuwa. Kiedy jest zaniepokojone czy podniecone, zwykle nie potrafi przekazać tego wprost. Ucz malucha jak radzić sobie z emocjami. Jeśli dziecko będzie umieć uświadomić sobie stan emocjonalny, będzie wiedziało też, co się z nim dzieje i jak sobie z tym radzić. Zobacz także: <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/akcja-edukacja/zmysly-dziecka/rozwoj-dziecka/artykul,23364,trudne-emocje-jak-wspierac-dziecko">Trudne emocje u dziecka: skąd się biorą i jak mu pomóc? 5 metod wychowawczych, które NIE działają Filary Rodzicielstwa Bliskości: 1. Bądź blisko dziecka [WIDEO]
Nie kłóćcie się przy niemowlakach! Już one stają po stronie pokrzywdzonych
Sześciomiesięczne niemowlę czuje empatię, co przeczy wcześniejszym podejrzeniom, że dopiero po pierwszym roku życia dziecko jest zdolne do współczucia.
W lipcu 2019 roku opublikowano wyniki badań, które pokazały, że już półroczne niemowlę jest zdolne do empatii i jest wrażliwe na cudze uczucia. To nowe odkrycie, bo dotąd sądzono, że dopiero po pierwszym roku życia dziecko jest zdolne do takich emocji. Współczucie dla ofiary przemocy Wyniki badań dowiodły, że już przed upływem 12 miesiąca życia dzieci są wrażliwe na uczucia innych i że potrafią wyciągać skomplikowane wnioski z sytuacji, w których ważne są emocje. Sprawdź: <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/niemowle/pielegnacja/jakie-emocje-przezywa-niemowle-1463-r1/">Jakie emocje odczuwa niemowlę Niemowlętom w wieku 5-9 miesięcy pokazano dwa filmy. Na jednym kwadrat z oczami wspina się na górę, tam spotyka sympatyczne koło (też z oczami) i razem w zgodzie i dobrej atmosferze schodzą z góry. Na drugim filmie inny kwadrat spotyka koło, które jest agresywne, bije i szturcha kwadrat podczas schodzenia ze szczytu. Kwadrat płacze i jest wyraźnie nieszczęśliwy (poniżej oba filmy). Film neutralny View oEmbed on the source website Film z przemocą View oEmbed on the source website Zobacz: <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/przedszkolak/psychologia/jak-wspierac-rozwoj-empatii-u-dziecka-1289-r22/">Rozwijanie empatii poprzez zabawę Po każdym z filmów dawano niemowlętom do wyboru oba kwadraty. Po sympatycznym filmie dzieci tak samo często wybierały każdy z kwadratów. Jednak po filmie, na którym koło bije kwadrat, aż 80 proc dzieci wybrało figurę geometryczną, która była ofiarą przemocy. Pamiętaj: niemowlęta potrafią odczytywać emocje z sytuacji Wyniki tych badań powinni wziąć sobie do serca wszyscy rodzice i pamiętać, że ich malutkie dzieci będące świadkiem przemocy, doskonale wiedzą, co się dzieje. Nawet błaha dla mamy i taty rodzinna awantura wywołuje w niemowlęciu emocje i współczucie dla osoby, której jest wyraźnie przykro. Kto wie, co z tych emocji zostanie w dziecku już na zawsze? Bądźcie więc ostrożni i unikajcie gwałtownych sporów i dyskusji, gdy wasze dziecko, nawet to kilkumiesięczne, jest obok. Źródło: sciencedialy.com Zobacz także: <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://ttps://mamotoja.pl/akcja-edukacja/zmysly-dziecka/rozwoj-dziecka/artykul,23531,inteligencja-emocjonalna-lekcje-doroty-zawadzkiej-dla-5-i-6-latkow">Inteligencja emocjonalna dziecka [wideo] <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/niemowle/rozwoj/jak-nauczyc-dziecko-rozpoznawac-emocje-26801-r1/">Jak nauczyć dziecko rozpoznawać emocje