Krzyknęła imię obcej osoby podczas napadu złości u córki. To, co zobaczyła sekundę później, zaskakuje nawet psychologów
W sieci krąży nagranie, na którym rodzic w środku histerii dziecka wykrzykuje: „Jessica, gdzie jesteś?”. Maluch milknie, rozgląda się – i awantura się kończy. Zanim spróbujesz tego sama, warto wiedzieć, co naprawdę stoi za tym efektem.
Wszystko zaczęło się pod koniec marca 2026 roku od filmu jednej z amerykańskich influencerek rodzicielskich, który w niespełna miesiąc zebrał ponad 12 milionów wyświetleń na TikToku. Schemat jest prosty: dziecko wpada w tantrum, a rodzic – zamiast uspokajać czy tłumaczyć – nagle, zaniepokojonym tonem, pyta o nieistniejącą osobę o imieniu „Jessica”. Dziecko przerywa płacz, próbuje zrozumieć, o co chodzi. Trend błyskawicznie rozlał się na Instagramie, a temat podchwyciły też media w Australii i – jak pokazuje nasz przegląd – zdążył już dotrzeć do polskich portali rodzicielskich. Zagraniczni specjaliści zwracają uwagę, że najlepiej sprawdza się u młodszych maluchów, mniej więcej między pierwszym a drugim rokiem życia, gdy czas skupienia uwagi jest krótki, a ciekawość – bardzo łatwa do wzbudzenia. Dlaczego ta metoda w ogóle działa – i dlaczego nie chodzi o samo słowo? Tu zaczyna się najważniejsza część tej historii. Eksperci cytowani w zagranicznych mediach są zgodni co do jednego: znaczenie ma nie imię „Jessica”, tylko mechanizm, który ono uruchamia. Psychiatrzy i psycholodzy dziecięcy nazywają go pattern interrupt – przerwaniem wzorca. Napad złości to swego rodzaju pętla: dziecko wchodzi w nią i samo z niej nie wychodzi, bo mózg maluszka jest w tym momencie zalany emocjami, a nie racjonalną analizą. Nagły, niespodziewany bodziec – coś, co nie pasuje do sytuacji, jak pytanie o obcą osobę – zmusza mózg do chwilowego zatrzymania się i „posłuchania”. To ta sama zasada, która działała, zanim ktokolwiek wymyślił nazwę „Jessica”: głośne klaśnięcie, nagła zmiana tonu głosu, zabawne pytanie „patrz, co to leci?”. Jedna z cytowanych pediatrek podkreśla przy tym, że sama treść słowa nie ma znaczenia – liczy się to, że nie niesie żadnego dodatkowego bodźca sensorycznego, więc dziecko musi się zatrzymać, żeby w ogóle je przetworzyć. Co mówią eksperci o skuteczności – i gdzie jest haczyk? Tu pojawia się zastrzeżenie, które łatwo przeoczyć, przewijając kolejne viralowe nagrania. Nie istnieją badania naukowe nad samą „metodą Jessica” – to, co widzimy w sieci, to pojedyncze filmiki, a nie dowód skuteczności wychowawczej. Specjaliści cytowani w mediach mówią wprost, że efekt jest doraźny, a nie strukturalny: przerywa awanturę tu i teraz, ale niczego dziecka nie uczy. Jeden z badaczy zachowań dziecięcych zwraca uwagę, że dziecko „szybko się połapie”, a wtedy sztuczka przestaje działać – bo przestaje być zaskoczeniem. Pojawia się też głos ostrzegawczy: głośny, nagły okrzyk może dla części dzieci być nie tyle zaskakujący, co stresujący czy przytłaczający, zwłaszcza gdy powtarza się go zbyt często. Sama powiedziałam kiedyś w podobnej sytuacji imię naszego psa, żeby odwrócić uwagę córki podczas awantury w sklepie – i zadziałało dokładnie na tej samej zasadzie: zaskoczenie, nie magia słowa. Jak z tego korzystać, żeby nie zamienić triku w jedyną strategię? Traktuj to jako doraźne narzędzie na trudny moment w miejscu publicznym, a nie metodę wychowawczą. Po tym, jak dziecko się uspokoi, wróć do emocji: nazwij je, przytul, pokaż, że rozumiesz frustrację. Nie licz na powtarzalność – gdy dziecko „rozszyfruje” sztuczkę, przestanie na nią reagować. Zamiast konkretnego imienia, możesz użyć dowolnego zaskakującego bodźca – to on, nie słowo, robi robotę. Viralowe wideo bywa świetnym punktem wyjścia do rozmowy o emocjach dziecka, ale nie powinno zastępować rozmowy ze specjalistą, jeśli napady złości są częste, intensywne lub trudne do opanowania. Popularność w sieci to nie to samo, co potwierdzona skuteczność. Źródła: ABC News Australia (30.04.2026), Bounty Parents Australia (01.05.2026), Know Your Meme (15.04.2026), Mother.ly (20.04.2026) Zobacz także: Gdy dziecko wpada w tantrum, jak mantrę mówię to zdanie. Wystarczą 3 słowa
Oto co robić, gdy dziecko jest rozregulowane emocjonalne. Psycholog poleca metodę „na brudno”
Napad złości w sklepie (albo innym miejscu publicznym!) potrafi wyprowadzić z równowagi nawet najbardziej cierpliwego rodzica. A gdyby można było przygotować dziecko na taką sytuację... jeszcze zanim do niej dojdzie? Psychologowie przekonują, że właśnie tak działa metoda „na brudno”.
Napad złości w sklepie, płacz przy wyłączaniu bajki czy awantura przed wyjściem do szkoły – wielu rodziców zna te sytuacje aż za dobrze. Najczęściej próbujemy reagować dopiero wtedy, gdy emocje dziecka sięgają zenitu. Psychologowie przekonują jednak, że istnieje znacznie skuteczniejszy sposób. Roboczo możemy nazwać tę metodę: „na brudno”. Na czym polega? Rozregulowanie emocjonalne to nie „złe zachowanie” Każde dziecko od czasu do czasu wybucha złością. Jednak jeśli napady gniewu, impulsywne reakcje czy trudności z radzeniem sobie z frustracją utrzymują się także u starszego dziecka, mogą świadczyć o problemach z samoregulacją emocjonalną. Samoregulacja to umiejętność panowania nad emocjami i zachowaniem nawet wtedy, gdy sytuacja jest trudna. Dzięki niej dziecko potrafi poradzić sobie z rozczarowaniem, zaakceptować zmianę planów czy wytrzymać frustrację bez wybuchu. Jak wyjaśnia psycholog kliniczny dr Matthew Rouse, jedne dzieci reagują natychmiast – ich emocje eksplodują bez ostrzeżenia. U innych napięcie narasta stopniowo, aż w końcu dochodzi do wybuchu. W obu przypadkach celem nie jest tłumienie emocji, ale nauczenie dziecka, jak przeżywać je w bezpieczny sposób. Metoda „na brudno” uczy emocji bez presji Większość rodziców ćwiczy... dopiero podczas kryzysu. To naturalny odruch. Dziecko zaczyna krzyczeć w sklepie, więc rodzic próbuje je uspokoić. Nie chce wyłączyć konsoli? Rozpoczyna się długa dyskusja. Problem polega na tym, że w chwili silnego pobudzenia mózg dziecka nie jest gotowy do nauki nowych umiejętności. Dlatego psychologowie proponują zupełnie inne rozwiązanie. Eksperci nazywają ją practice runs, czyli próbami generalnymi lub treningiem „na brudno”. Zasada jest prosta: zamiast czekać na prawdziwy kryzys, ćwiczymy trudną sytuację wcześniej, kiedy dziecko jest spokojne. Dr Rouse podaje prosty przykład. Jeśli dziecko regularnie urządza awantury podczas zakupów, nie warto ćwiczyć tego podczas dużych, stresujących zakupów przed świętami. Znacznie lepiej wybrać się do sklepu tylko na kilka minut i potraktować wizytę jak trening. Dziecko może ćwiczyć: chodzenie obok rodzica, niesięganie po produkty z półek, spokojne czekanie przy kasie, zaakceptowanie odmowy zakupu zabawki. Dzięki temu dziecko uczy się właściwej reakcji w spokojnych warunkach, zanim emocje przejmą kontrolę. Trening można wykorzystać niemal wszędzie To właśnie sprawia, że metoda jest tak ciekawa. Jeśli problemem jest poranne wychodzenie z domu, nie trzeba czekać do poniedziałkowego poranka. Można urządzić próbę w sobotę. Najpierw ćwiczyć samo ubieranie. Potem dodawać kolejne elementy: śniadanie, mycie zębów, spakowanie plecaka. Podobnie z wyłączaniem tabletu. Zamiast ćwiczyć wtedy, gdy dziecko od godziny gra w ulubioną grę, warto umówić się na krótką, dwu- lub trzyminutową zabawę. Następnie spokojnie poprosić o oddanie urządzenia i pochwalić dziecko za współpracę. Dr Rouse podkreśla, że nauka samoregulacji wygląda podobnie jak nauka czytania czy jazdy na rowerze. Najpierw ćwiczy się łatwiejsze sytuacje, a dopiero później stopniowo zwiększa poziom trudności. Nie wyręczaj, ale wspieraj Psycholog zwraca uwagę również na jeszcze jeden błąd rodziców. Chcąc uniknąć wybuchu, często przejmują kontrolę nad sytuacją. Pomagają przy każdym zadaniu, rozwiązują każdy problem albo uspokajają dziecko, zanim zdąży ono samo spróbować poradzić sobie z emocjami. Eksperci określają to jako „scaffolding”, czyli tworzenie dziecku bezpiecznego rusztowania. Nie chodzi o wyręczanie, ale o udzielenie dokładnie takiego wsparcia, jakiego dziecko potrzebuje na danym etapie. Przykład? Rodzic pomaga rozwiązać pierwsze zadanie z matematyki, a kolejne dziecko wykonuje już samodzielnie. Jeśli pojawia się frustracja, może zrobić krótką przerwę, napić się wody i wrócić do pracy. Z czasem wsparcia jest coraz mniej, a odpowiedzialności po stronie dziecka – coraz więcej. Najważniejsza wiadomość dla rodziców jest taka, że samoregulacja nie jest cechą, z którą dziecko się rodzi. To umiejętność rozwijana latami. Dlatego zamiast skupiać się wyłącznie na gaszeniu kolejnych pożarów, warto stworzyć dziecku okazję do ćwiczeń wtedy, gdy jest spokojne. Kilka minut „na brudno” może sprawić, że podczas prawdziwego kryzysu maluch będzie wiedział, jak zareagować. Źródło: childmind.org Zobacz także: 10 przykazań Montessori. Powtarzaj je jak mantrę, a wychowasz silne psychicznie dziecko „Antosiu, widzę Twoją złość. Czy możemy dojść do konsensusu?”. Współcześni rodzice stali się zakładnikami własnych dzieci Te 3 zdania Duńczycy i Finowie powtarzają jak mantrę. Dlatego ich dzieci są najszczęśliwsze
„Mamusiu, cały dzień byłam dzielna. Przy tobie w końcu mogę się rozpaść”. Emocjonalny list przedszkolaka do mamy
Wielu rodziców zna ten moment – dziecko odbierane z przedszkola nagle staje się marudne, płaczliwe albo złości się o drobiazgi. Choć przez cały dzień było „grzeczne”, przy mamie wszystkie emocje nagle wychodzą na powierzchnię. Gdyby przedszkolak potrafił opowiedzieć, co wtedy czuje, mógłby powiedzieć właśnie to.
„Cały dzień bardzo się starałam” Mamusiu, kiedy rano odprowadzasz mnie do przedszkola i mówisz, że wrócisz po mnie później, zawsze próbuję być dzielna. Nawet jeśli czasem mam ochotę mocno się do ciebie przytulić i powiedzieć, żebyś jeszcze nie wychodziła. Potem zaczyna się cały dzień. Dla ciebie przedszkole może wyglądać jak zabawa, kolorowe rysunki i piosenki. Ale dla mnie to też ogromny wysiłek. Muszę pamiętać o tylu rzeczach naraz – żeby być miła, dzielić się zabawkami, słuchać pani, siedzieć spokojnie przy stoliku i nie płakać, kiedy za tobą tęsknię. Cały dzień pilnuję swoich emocji. Kiedy ktoś zabierze mi kredki, chciałabym krzyknąć. Kiedy jest za głośno, mam ochotę zatkać uszy. Kiedy jestem zmęczona, chciałabym po prostu się położyć i przytulić do ciebie. Ale staram się być „dużą dziewczynką”. „Przy tobie w końcu mogę być sobą” A potem cię widzę. I wtedy wszystko ze mnie wychodzi naraz. Zmęczenie. Tęsknota. Złość. Płacz, który trzymałam w sobie przez pół dnia. Dlatego czasem marudzę już w szatni. Dlatego złoszczę się o źle zapiętą kurtkę albo płaczę, bo nie chcę iść do sklepu po drodze do domu. To nie dlatego, że chcę być niegrzeczna. Po prostu przy tobie czuję się bezpiecznie. Wiem, że mogę w końcu przestać być taka dzielna. Że nie muszę już wszystkiego kontrolować i udawać, że świetnie sobie radzę. Ty jesteś moim najbezpieczniejszym miejscem. „Najbardziej potrzebuję wtedy bliskości” Wiem, że czasem możesz tego nie rozumieć. Pewnie myślisz: „Przecież pani mówiła, że była grzeczna cały dzień. Dlaczego teraz tak się zachowuje?”. Bo właśnie przy tobie mogę wypuścić emocje, które zbierały się we mnie od rana. Czasem nie potrzebuję pytań ani pouczeń. Nie potrzebuję słyszeć, że „duże dziewczynki tak się nie zachowują”. Najbardziej potrzebuję wtedy twojego spokoju. Przytulenia. Głosu, który mówi: „Widzę, że miałaś trudny dzień”. Kiedy bierzesz mnie za rękę albo głaszczesz po włosach, wszystko powoli staje się łatwiejsze. „Nadal jestem jeszcze mała” Mamusiu, ja naprawdę się staram. Codziennie uczę się świata, ludzi i swoich emocji. To czasem bardzo męczące. Może wyglądam już na dużą, ale w środku nadal jestem małą dziewczynką, która po całym dniu najbardziej potrzebuje swojej mamy. Dlatego czasem wybucham właśnie przy tobie. Nie dlatego, że kocham cię mniej. Tylko dlatego, że przy tobie czuję się najbezpieczniej. Czytaj także: To 1 słowo uspokaja dziecko w 2 minuty. Powtarzam jak zaklęcie i syn przychodzi się przytulić
Emocjonalnie niedostępny rodzic zawsze robi te 4 rzeczy. Jego dzieci cierpią w samotności
Współczesny świat uczy nas idealnej logistyki, doskonałej organizacji czasu i dbania o widoczne aspekty sukcesu naszych dzieci. Niestety, w tym perfekcyjnie poukładanym grafiku codzienności łatwo przeoczyć subtelną barierę, która potrafi odciąć młodego człowieka od najważniejszego źródła życiowej siły.
Wychowanie to nie tylko zabezpieczenie materialnych potrzeb, zapewnienie najlepszej szkoły, czystych ubrań i wakacyjnych wyjazdów. Prawdziwe rodzicielstwo rozgrywa się w sferze niewidzialnej − w przestrzeni wymiany uczuć, dawania poczucia bezpieczeństwa i gotowości do przyjęcia dziecka z całym jego emocjonalnym chaosem. Psycholodzy coraz głośniej alarmują o problemie, który cicho pustoszy współczesne domy, nie zostawiając widocznych śladów. Chłód emocjonalny i dystans ze strony matki lub ojca bywają dla psychiki młodego człowieka równie niszczycielskie, co otwarta agresja. Dziecko dorastające w cieniu niewidzialnego muru uczy się, że jego wewnętrzny świat nikogo nie obchodzi, a z własnym lękiem i smutkiem musi radzić sobie całkowicie samo. Przyjrzyjmy się czterem konkretnym zachowaniom, które definiują taką postawę w rodzinie i sprawiają, że najmłodsi cierpią w głębokiej, paraliżującej samotności. 1. Ignorowanie trudnych uczuć i ucieczka w zadaniowość Podstawowym odruchem osoby zamkniętej na głębsze relacje jest natychmiastowe ucinanie tematów, które wymagają empatii, cierpliwości i wejścia w trudne rejestry emocjonalne. Kiedy syn lub córka przychodzi ze szkoły z płaczem z powodu kłótni z rówieśnikiem, taki rodzic nie potrafi po prostu usiąść obok, przytulić i wysłuchać. Zamiast tego reaguje zniecierpliwieniem, rzucając szybkie komunikaty o tym, że nie ma czasu na głupoty albo że dziecko znowu przesadza i robi dramat z niczego. Ta ucieczka przed cudzymi uczuciami bardzo często przybiera maskę tak zwanej zadaniowości. Rodzic zamiast przytulić zapłakane dziecko, natychmiast zaczyna organizować plan działania, każe zająć się lekcjami, posprzątać pokój albo włącza dziecku bajkę, byle tylko zniknął problem łez. Młody człowiek otrzymuje wtedy jasną, bolesną lekcję: moja mama lub mój tata akceptują mnie tylko wtedy, kiedy jestem radosny, bezproblemowy i realizuję ich plan dnia. Smutek, lęk czy rozczarowanie stają się w oczach dziecka emocjami zakazanymi, które należy głęboko ukryć, by nie narazić się na chłód, irytację lub całkowite odtrącenie ze strony najbliższych. 2. Kupowanie miłości za pomocą dóbr materialnych Osoby, które nie potrafią dać dziecku autentycznej bliskości, czasu i uwagi, bardzo często próbują zagłuszyć własne poczucie winy oraz zamaskować dystans za pomocą prezentów. W takich domach pokoje dziecięce przypominają sklepy z zabawkami, dzieci noszą najmodniejsze ubrania i mają dostęp do najnowszych gadżetów elektronicznych. Każde trudne wydarzenie, brak czasu na wspólną rozmowę czy dłuższą nieobecność rodzica próbuje się zrekompensować nową konsolą, markowymi butami czy drogą wycieczką. Ten materialny wyścig to nic innego jak próba ucieczki przed intymnością i budowaniem realnej więzi. Dziecko bardzo szybko uczy się czytać te intencje i choć cieszy się z nowych rzeczy, w głębi duszy odczuwa potworny głód autentycznej obecności. Żadna, nawet najbardziej zaawansowana technologicznie zabawka nie zastąpi dziecku kwadransa wspólnego leżenia na dywanie i budowania bazy z koców, podczas którego rodzic jest w pełni obecny − myślami, sercem i uwagą. Kupowanie miłości tworzy w młodym człowieku przekonanie, że relacje międzyludzkie mają charakter czysto transakcyjny, co w dorosłości fatalnie przekłada się na zdolność do budowania zdrowych, partnerskich związków. 3. Chroniczne unikanie kontaktu wzrokowego i fizycznego Bliskość fizyczna to fundament, na którym opiera się poczucie bezpieczeństwa każdego małego człowieka, stymulujący prawidłowy rozwój układu nerwowego. Rodzic zablokowany emocjonalnie unika dotyku, rzadko przytula dziecko bez wyraźnej okazji, nie gładzi go po głowie i nie bierze na kolana, gdy widzi jego gorszy moment. Nawet podczas codziennych rozmów jego wzrok rzadko spotyka się ze wzrokiem dziecka − zazwyczaj jest utkwiony w ekranie smartfona, monitorze komputera lub telewizorze. Ten brak fizycznej i wzrokowej łączności działa na psychikę dziecka jak izolacja w ciemnym pokoju. Maluch czuje się niewidzialny, nieistotny i odrzucony na najbardziej podstawowym, biologicznym poziomie. Kontakt wzrokowy to dla dziecka potwierdzenie: widzę cię, jesteś dla mnie ważny, słucham cię całym sobą. Kiedy tego brakuje, w małej głowie rodzi się przerażająca pustka i przekonanie, że nie jest się wartym uwagi własnych rodziców. Dzieci wychowywane w takim chłodzie fizycznym często wyrastają na dorosłych, którzy panicznie boją się dotyku lub przeciwnie − szukają go rozpaczliwie w toksycznych relacjach, byle tylko zagłuszyć dawny, głęboki ból porzucenia. 4. Unieważnianie sukcesów i stawianie nierealnych wymagań Ostatnim, bardzo wyrazistym sygnałem emocjonalnego dystansu jest chroniczny brak autentycznej radości z osiągnięć i sukcesów własnego dziecka. Kiedy syn lub córka przynosi ze szkoły świetną ocenę, wygrywa zawody sportowe czy pięknie namaluje obrazek, reakcja rodzica jest chłodna, zdawkowa lub natychmiast ukierunkowana na kolejne cele. Zamiast wspólnego świętowania, dziecko słyszy pytania o to, dlaczego nie poszło mu jeszcze lepiej albo co zamierza zrobić, by utrzymać ten poziom w kolejnym semestrze. Taka postawa wynika z faktu, że niedostępny dorosły traktuje dziecko nie jako niezależną istotę, ale jako projekt, który ma realizować jego własne, niespełnione ambicje. Stawianie poprzeczki nienaturalnie wysoko i wieczne niezadowolenie z wyników sprawiają, że młody człowiek nigdy nie czuje się wystarczająco dobry. Echo tych słów zostaje w głowie na całe życie, tworząc dorosłych perfekcjonistów, którzy mimo ogromnych sukcesów zawodowych wciąż czują się jak oszuści, stale goniąc za akceptacją, której nigdy nie dostali w rodzinnym domu. Odzyskanie równowagi i wyjście z tego emocjonalnego zamrażalnika wymaga od nas, dorosłych, ogromnej uważności i odwagi, by porzucić rolę menedżera, a stać się po prostu bezpiecznym, czułym i obecnym przewodnikiem dla naszych dzieci. Zobacz też: Już 4/5 matek stosuje metodę „time-in”. Tak wygaszają złość dziecka w 3 minuty
„Mamo, ciocia krzyczy” – powiedziało dziecko po powrocie z przedszkola. „Nie daruję jej tego”
Nie po to płacę ogromne pieniądze za prywatną placówkę i uczę dziecko wyrażania emocji, żeby jakaś sfrustrowana paniusia, która ewidentnie minęła się z powołaniem, podnosiła na niego głos.
Mój syn ma cztery lata. Jest wrażliwy, delikatny, bardzo emocjonalny. Od zawsze dbaliśmy o to, żeby wychowywać go w duchu bliskości i wzajemnego szacunku. W naszym domu się nie krzyczy. Rozmawiamy, tłumaczymy, nazywamy emocje. Dlatego kiedy po powrocie z przedszkola spojrzał na mnie smutnymi oczami i powiedział: „Mamo, ciocia krzyczy”, momentalnie poczułam ścisk w żołądku. Najpierw próbowałam zachować spokój. Dopytałam, co dokładnie się stało. Okazało się, że jedna z nauczycielek miała krzyczeć na dzieci, bo „nie chciały sprzątać” i „biegały po sali”. Mój syn powiedział, że zrobiło mu się przykro i że jedna dziewczynka zaczęła płakać. Nie spałam pół nocy. Naprawdę. Cały czas myślałam o tym, jak ogromny wpływ na psychikę dziecka mają takie sytuacje. Dorośli często bagatelizują krzyk, ale dla małego człowieka to jest gigantyczny stres. Następnego dnia poszłam do przedszkola. „Wie pani, czasem trudno zapanować nad grupą” Rozmowa z nauczycielkami tylko bardziej mnie zdenerwowała. Panie były wyraźnie speszone, ale po chwili jedna z nich przyznała, że „czasem zdarza się podnieść głos”, bo grupa jest liczna, dzieci bywają głośne, a one muszą nad wszystkim panować. Przepraszam bardzo, ale co mnie to obchodzi? Jeśli ktoś nie umie pracować z dziećmi bez krzyczenia, to może po prostu powinien zmienić zawód. Naprawdę nie rozumiem, dlaczego w 2026 roku nadal próbujemy normalizować podnoszenie głosu na kilkulatki. Przecież dziś tyle mówi się o emocjach dzieci, o rodzicielstwie bliskości, o przebodźcowaniu i zdrowiu psychicznym. A potem oddajemy dzieci pod opiekę osób, które twierdzą, że „czasem inaczej się nie da”. Da się. Ja jakoś potrafię nie krzyczeć na swoje dziecko, nawet kiedy mam ciężki dzień, jestem zmęczona albo po nieprzespanej nocy. I nie przekonuje mnie argument, że „jedno dziecko to nie dwadzieścioro”. Nikt nikogo przecież do tej pracy nie zmuszał. Mam też wrażenie, że starsze pokolenie nauczycielek kompletnie nie rozumie, jak bardzo zmieniło się podejście do wychowania. Dla nich krzyk to nadal „normalna metoda dyscypliny”. Dla mnie? To zwykła przemoc emocjonalna. Nie po to uczę dziecko szacunku do emocji, żeby ktoś na nie krzyczał Najbardziej boli mnie to, że później to rodzice muszą sklejać złamane serduszka swoich dzieci. To my siedzimy wieczorem przy łóżkach i tłumaczymy, że nikt nie miał prawa ich przestraszyć. To my próbujemy odbudować w nich poczucie bezpieczeństwa. A przedszkole powinno być miejscem ciepłym, wspierającym i spokojnym. Nie rozumiem też rodziców, którzy wzruszają ramionami i mówią: „Oj tam, kiedyś nauczyciele też krzyczeli i wszyscy żyją”. Właśnie dlatego nasze pokolenie chodzi dziś na terapię i uczy się od nowa stawiania granic. Nie zamierzam udawać, że nic się nie stało. Nie po to inwestuję w rozwój emocjonalny mojego dziecka, wybieram świadome wychowanie, czytam książki psychologiczne i dbam o jego komfort, żeby ktoś w przedszkolu jednym krzykiem niszczył to, nad czym pracujemy latami. I naprawdę uważam, że jeśli nauczycielka nie potrafi wytrzymać kilku godzin bez podnoszenia głosu na małe dzieci, to nie powinna pracować z ludźmi. Zwłaszcza z tymi najmniejszymi. Zobacz także: Karmią przedszkolaki awokado i ube. „Może wyjdę na nowobogacką, ale przynajmniej wiem, za co płacę” „Moje dziecko poślę do leśnego przedszkola. Nie pozwolę opiekunkom kisić Mikołajka w sali” Opiekunka w przedszkolu usadziła 3-latka w kącie. Matka: „Jej tłumaczenia to skandal”
„Tak się czuję, gdy każesz mi być cicho”. To powiedziałoby Ci dziecko, gdyby tylko umiało
Dzieci nie potrafią jeszcze opowiadać o swoich emocjach. Ale gdyby umiały ubrać je w słowa, być może powiedziałyby właśnie to.
Mamo, Tato, pamiętacie, jak uczyłam się mówić? Pamiętacie, jak się wzruszaliście, kiedy pierwszy raz powiedziałam „mama” i „tata”? Prosiliście, żebym powtarzała nowe słowa, a potem śmialiście się i biliście brawo, kiedy powiedziałam coś zabawnego? Mogłam mówić bez końca, a wy słuchaliście mnie tak, jakby każda moja opowieść była najważniejsza na świecie. Dlatego czasem nie rozumiem, dlaczego teraz tak często słyszę: „bądź ciszej”, „uspokój się”, „nie krzycz”, „nie zadawaj tylu pytań”. Przecież nadal jestem tą samą dziewczynką. Kiedy śmieję się głośno albo biegam po mieszkaniu, nie robię tego specjalnie. Po prostu czasem mam w sobie tyle emocji, że nie mieszczą mi się w środku. Kiedy jestem szczęśliwa, chcę skakać, tańczyć i opowiadać wam wszystko naraz. Nie potrafię jeszcze być spokojna jak dorośli. „Nie jestem niegrzeczna – po prostu jeszcze się uczę” Denerwujecie się, kiedy się złoszczę. Kiedy moja ukochana bluzka jest w praniu, kiedy dostałam jogurt w niebieskiej miseczce, a przecież chciałam go zjeść z tej zielonej. Kiedy mnie pospieszacie, bo czas wyjść do przedszkola. Dla was to drobiazgi, ale dla mnie to wielkie problemy. Dopiero uczę się radzić sobie z emocjami. Nie wiem jeszcze, jak zatrzymać łzy albo uspokoić złość. Nie potrafię nazwać wszystkiego, co dzieje się w mojej głowie i sercu. Dlatego czasem krzyczę. Czasem tupnę nogą. Czasem płaczę tak długo, aż sama jestem zmęczona. I wtedy najbardziej potrzebuję, żeby ktoś mnie przytulił i pomógł mi zrozumieć, co się ze mną dzieje. Kiedy słyszę: „uspokój się natychmiast” albo „przestań płakać”, robi mi się jeszcze trudniej. Czuję wtedy, jakby moje emocje były czymś złym. Jakby nie było dla nich miejsca. Jakbym ja była niedobra, jakbyście już mnie nie kochali. A przecież ja nie chcę być „trudna”. Ja nie jestem „niegrzeczna”. Ja po prostu jestem mała. „Kiedy mnie uciszacie, robi mi się smutno” Wiem, że bywacie zmęczeni. Słyszę to w waszym głosie. Widzę, kiedy zamykacie oczy i bierzecie głęboki oddech, bo macie już dość hałasu, pytań i biegania po domu. Wiem, że dorośli mają dużo spraw i problemów. Ale kiedy ciągle słyszę, że mam być cicho, zaczynam myśleć, że przeszkadzam. Że jestem „za głośna”, „za emocjonalna”, „za trudna”. Czasem wtedy przestaję opowiadać o tym, co czuję. Chowam emocje w środku, choć wcale nie znikają. Nadal tam są – tylko bardziej smutne i samotne. A przecież najbardziej na świecie chcę czuć, że mogę przyjść do was z każdą emocją. Nawet tą niewygodną. „Najbardziej potrzebuję waszej bliskości” Nie potrzebuję idealnych rodziców. Nie oczekuję, że nigdy się nie zdenerwujecie i zawsze będziecie cierpliwi. Wiem, że dorośli też mają gorsze dni. Chciałabym tylko, żebyście czasem spojrzeli na mnie jak na małą dziewczynkę, która dopiero uczy się świata. Jeszcze nie umiem wszystkiego kontrolować. Jeszcze nie wiem, jak zachowywać się idealnie. Czasem jestem zbyt głośna, zbyt ruchliwa albo zbyt emocjonalna. Ale nadal jestem waszą córeczką. I najbardziej potrzebuję wiedzieć, że mogę być sobą. Że nawet kiedy płaczę, krzyczę albo trudno mnie uspokoić, nadal mnie kochacie i chcecie mnie słuchać. Bo dla mnie wasza bliskość znaczy więcej niż cokolwiek innego. Zobacz także: „Mamusiu, przepraszam, że budzę Cię w nocy”. Ten list niemowlaka to wyciskacz łez
Toksyczna matka zawsze robi tę 1 rzecz, gdy targają nią emocje. Tak wykoleja dziecko
Wylewanie własnych żali i frustracji na dziecko to najprostszy sposób, by zaszczepić w nim wieczny lęk i poczucie winy za błędy dorosłych. Choć każda z nas ma prawo do słabości, to jedna konkretna reakcja w chwilach kryzysu potrafi bezpowrotnie zniszczyć kruchą konstrukcję psychiczną rozwijającego się małego człowieka.
Nikt z nas nie jest robotem ze stali. Mamy prawo do gorszych dni, do zmęczenia, a widok płaczącej mamy nie musi być dla malucha traumą − uczy go przecież, że smutek jest naturalną częścią życia. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy matka, zamiast po prostu przeżywać swoje trudne chwile, zaczyna nieświadomie używać własnego dziecka jako tarczy lub terapeuty. Ta jedna, destrukcyjna rzecz, którą robi toksyczna matka, gdy targają nią silne emocje, to tak zwana parentyfikacja, czyli całkowite odwrócenie ról w rodzinie. Zamiast być dla swojej pociechy bezpieczną przystanią, opoką i przewodnikiem, taka osoba staje się bezradną ofiarą, która oczekuje od kilkulatka opieki, zrozumienia i emocjonalnego wsparcia. To moment, w którym dorosłe problemy − od kłopotów finansowych, przez kryzysy małżeńskie, aż po konflikty w pracy − zostają zrzucone na barki istoty, której układ nerwowy dopiero się kształtuje. Dziecko wciągnięte w ten mechanizm zostaje odarte z beztroski i zmuszone do wejścia w buty dorosłego, co dosłownie zaburza jego rozwój. Dorosły w ciele malucha, czyli mechanizm niszczenia dziecięcej beztroski Jak to wygląda w praktyce? Wyobraźmy sobie sytuację, w której domowy budżet pęka w szwach albo w małżeństwie pojawiają się ciche dni. Dojrzały rodzic idzie wypłakać się przyjaciółce, szuka pomocy u psychologa albo rozmawia z partnerem za zamkniętymi drzwiami. Toksyczna matka idzie natomiast do pokoju swojego dziecka i zaczyna mu się zwierzać. „Tatuś znów mnie skrzywdził”, „Przez te rachunki pójdziemy z torbami”, „Nie wiem, co mam robić, chyba sobie nie poradzę” − te zdania, wypowiadane z pozycji bezradności, działają na psychikę malucha jak emocjonalna burza. Dziecko słyszy, że jego świat, który dotąd uważało za stabilny i bezpieczny, właśnie się rozpada, a osoba, która miała chronić, oczekuje od niego ratunku. Ten stan to obciążenie ponad siły. Mały człowiek nie posiada jeszcze struktur poznawczych, które pozwoliłyby mu zdystansować się od problemów dorosłych. On nie rozumie, że mama po prostu ma gorszy moment i zaraz jej przejdzie. Dla niego komunikat jest prosty: „Mama cierpi, dom jest zagrożony, muszę być silny i uratować mamę”. W tym momencie dziecko przestaje się bawić, przestaje uczyć i swobodnie eksplorować świat. Zaczyna chorobliwie kontrolować nastrój matki, staje się nadmiernie grzeczne, rezygnuje z własnych potrzeb, byle tylko nie przysparzać kolejnych zmartwień. To prosta droga do wykształcenia w dorosłym życiu syndromu permanentnego lęku, niskiego poczucia wartości i brania odpowiedzialności za cały świat kosztem własnego szczęścia. Wciąganie w konflikty dorosłych jako najwyższy wymiar rodzicielskiego egoizmu Innym, niemal podręcznikowym przejawem tego toksycznego zachowania jest robienie z dziecka sędziego lub powiernika w konfliktach między dorosłymi. Kiedy matką targają silne emocje po kłótni z mężem, partnerem czy nawet teściową, najgorsze, co może zrobić, to szukanie sojusznika w swojej córce lub synu. Zdania typu: „Zobacz, jak on nas traktuje”, „Powiedz ojcu, że nie chcę z nim rozmawiać” albo „Gdyby nie ty, już dawno bym od niego odeszła” to czysty szantaż emocjonalny. To zmuszanie dziecka do opowiedzenia się po jednej ze stron, co rozrywa jego serce na pół. Dziecko kocha oboje rodziców w sposób naturalny i pierwotny. Próba zniszczenia obrazu ojca w oczach dziecka, tylko dlatego, że matka czuje żal i złość, to najwyższy wymiar egoizmu. Taki młody człowiek dorasta w poczuciu rozdarcia i permanentnej winy. Czuje, że kochając tatę, zdradza mamę, a wspierając mamę, traci tatę. Toksyczna matka nie widzi, że jej chwilowa ulga po wygadaniu się dziecku zostawia w jego psychice głęboki ślad, który będzie leczyć przez lata na fotelach u terapeutów. Zdrowa granica szczerości, czyli jak płakać przy dziecku Gdzie w takim razie leży granica między zdrowym okazywaniem emocji a toksycznym obciążaniem? Kluczem do wszystkiego jest dawanie poczucia stabilności mimo wszystko. Rodzic ma pełne prawo okazywać emocje. Jeśli spotkała nas tragedia, jeśli jesteśmy skrajnie zmęczone lub smutne, nie musimy chować się w szafie, by uronić łzę. Dziecko może zobaczyć mamę, która płacze. Ważne jest jednak to, co zrobimy sekundę po tym, jak maluch zapyta: „Mamo, dlaczego płaczesz?”. Dojrzała, zdrowa emocjonalnie matka przytuli dziecko i powie: „Płaczę, bo jest mi smutno, dorośli też czasem płaczą. Ale nie martw się, to moja sprawa, odpocznę i sobie z tym poradzę. Ty jesteś bezpieczny”. To jest kluczowy komunikat! Pokazujesz dziecku emocję, ale jednocześnie zdejmujesz z niego jakikolwiek obowiązek naprawiania Twojego humoru. Dajesz mu jasny sygnał: „Ja jestem dorosła, ja rządzę tym statkiem i nawet jeśli teraz są fale, to ja trzymam ster”. Toksyczna matka zrobi coś zupełnie odwrotnego − zapłacze, osunie się na podłogę i pozwoli, by to dziecko ją tuliło, pocieszało i przynosiło chusteczki, czując na swoich małych barkach ciężar całego świata. Dbajmy o higienę naszych emocji i szukajmy wsparcia tam, gdzie jego miejsce − wśród dorosłych. Nasze dzieci mają prawo do bycia po prostu dziećmi. Zobacz też: 10 przykazań Montessori. Powtarzaj je jak mantrę, a wychowasz silne psychicznie dziecko
Te 2 zdania działają jak plasterek na duszę. Powtarzam je, gdy dziecko wpada w złość
Krzyk, płacz, trzaskanie drzwiami albo rzucanie się na podłogę. W takich momentach łatwo powiedzieć o jedno słowo za dużo. A jednak odkryłam dwa zdania, które zamiast dolewać oliwy do ognia, naprawdę pomagają dziecku się wyciszyć.
Kiedy emocje buzują, nie próbuję ich już uciszać. Zamiast tego mówię spokojnie: „Widzę, że jest ci trudno” i po chwili dodaję: „Pamiętaj, że przy mnie możesz być sobą”. To brzmi prosto – może nawet banalnie. Ale w praktyce robi ogromną różnicę. „Widzę, że jest ci trudno” i „Pamiętaj, że przy mnie możesz być sobą” Pierwsze zdanie daje dziecku poczucie bycia zauważonym. Pokazuje, że jego emocje nie są ignorowane ani bagatelizowane. Drugie – buduje coś jeszcze ważniejszego: bezwarunkowe bezpieczeństwo. Komunikat „możesz być sobą” to dla dziecka sygnał, że nie musi ukrywać swoich emocji, nawet tych trudnych. A przecież właśnie tego najbardziej potrzebuje w chwili złości. Dlaczego to działa lepiej niż „uspokój się”? Wielu z nas reaguje automatycznie: „Przestań”, „Uspokój się”, „Nie ma o co płakać”. Problem w tym, że dziecko w trakcie silnych emocji nie potrafi tak po prostu się zatrzymać. Zamiast wsparcia dostaje wtedy komunikat: „To, co czujesz, jest niewłaściwe”. A to tylko podkręca napięcie. „Widzę, że jest ci trudno” działa odwrotnie – obniża poziom stresu. Dziecko nie musi już walczyć o uwagę, bo ktoś je właśnie zobaczył. Z kolei „przy mnie możesz być sobą” zamyka tę spiralę – daje zgodę na przeżywanie emocji bez lęku przed odrzuceniem. I właśnie wtedy zaczyna się wyciszenie. Najtrudniejszy element? Spokój dorosłego Nie ma co udawać – powiedzenie tych zdań spokojnym tonem, kiedy w środku wszystko się w nas gotuje, to ogromne wyzwanie. Zwłaszcza gdy jesteśmy zmęczeni, w pośpiechu albo w miejscu publicznym. Ale to właśnie nasza reakcja jest dla dziecka największą lekcją. Dzieci nie uczą się regulacji emocji z książek ani poleceń. Uczą się, patrząc na nas. Jeśli w trudnym momencie zobaczą opanowanie i akceptację, zaczną stopniowo budować własne sposoby radzenia sobie. To nie znaczy, że mamy być perfekcyjni. Każdemu zdarza się podnieść głos. Ważne jest coś innego – żeby mieć do czego wracać. Dla mnie tym powrotem są te dwa zdania. Proste, ale mocne. Takie, które nie uciszają emocji, tylko pomagają je unieść. Bo dziecko nie potrzebuje idealnego rodzica. Potrzebuje takiego, przy którym naprawdę może być sobą. Zobacz także: Gdy dziecko wpada w tantrum, jak mantrę mówię to zdanie. Wystarczą 3 słowa
Gdy dziecko wpada w tantrum, jak mantrę mówię to zdanie. Wystarczą 3 słowa
Krzyk, płacz, rzucanie się na podłogę – i to w najmniej odpowiednim momencie. W takich chwilach łatwo stracić cierpliwość. A jednak jest jedno zdanie, które potrafi zatrzymać tę spiralę emocji.
Macierzyństwo rzadko wygląda jak na idealnych zdjęciach na Instagramie. Bywa piękne, ale też trudne, nieprzewidywalne i momentami przytłaczające. Chyba każdy rodzic się ze mną zgodzi, że jednym z największych wyzwań wychowawczych są te chwile, gdy dziecko wpada w tantrum – kiedy jego emocje wylewają się jak lawa, a my stoimy obok i nie wiemy, jak pomóc. Wtedy właśnie powtarzam jedno zdanie: „Jestem przy Tobie”. „Jestem przy Tobie” – trzy słowa, które powtarzam jak mantrę To tylko trzy słowa, ale działają jak miękki koc narzucony na rozedrgane emocje. Nie uciszają na siłę. Nie zawstydzają. Nie próbują „naprawić” dziecka. Dają mu coś znacznie ważniejszego – poczucie bezpieczeństwa. W pierwszym odruchu często mówimy: „Przestań”, „Uspokój się”, „Nie przesadzaj”. Problem w tym, że dziecko w trakcie napadu złości... nie potrafi tego zrobić. Jego układ nerwowy jest przeciążony, a emocje przejmują kontrolę. Słowa „Jestem przy Tobie” działają inaczej. Nie wymagają od dziecka zmiany zachowania tu i teraz. Pokazują, że nie jest samo z tym, co czuje. To ogromna różnica. Dzieci uczą się regulacji emocji od nas. Jeśli w trudnym momencie zobaczą spokój zamiast złości, obecność zamiast odrzucenia, zaczną powoli budować własne mechanizmy radzenia sobie. To nie dzieje się w minutę – ale każda taka chwila to cegiełka na przyszłość. Spokój rodzica to klucz (choć nie zawsze łatwy) Nie oszukujmy się – zachowanie spokoju, gdy dziecko krzyczy w sklepie albo rzuca zabawkami w domu, bywa ekstremalnie trudne. Każdy rodzic ma momenty, kiedy ma ochotę po prostu wyjść i zamknąć drzwi. Ale prawda jest taka: dziecko nie uczy się z naszych słów, tylko z naszych reakcji. Jeśli odpowiemy krzykiem na krzyk, dostaje jasny komunikat: tak radzi się ze złością. Jeśli jednak – nawet z trudem – zatrzymamy się i powiemy spokojnie „Jestem przy Tobie”, pokazujemy coś zupełnie innego. Że emocje można przeżyć bez eksplozji. Że ktoś obok wytrzyma tę burzę. To nie oznacza perfekcji. Każdemu zdarza się stracić cierpliwość. Ale jeśli choć czasem uda się wybrać bliskość zamiast kontroli – to już zmienia bardzo dużo. Bo dzieci nie potrzebują idealnych rodziców. Potrzebują takich, którzy są obecni nawet w najtrudniejszych momentach. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Nie ucz dziecka, by dzieliło się z innymi. Przez to 1 zdanie wyrośnie na zahukanego dorosłego
„Całuję i przytulam synka milion razy dziennie. Teściowa straszy, że zrobię z niego ciamajdę”
Piszę do Państwa, bo czuję, że duszę się w atmosferze „dobrych rad”, którymi codziennie zalewa mnie moja teściowa.
Mam rocznego synka, Antosia, który jest całym moim światem. Od dnia, w którym przyszedł na świat, czuję niemal fizyczną potrzebę bycia blisko niego − przytulania go, całowania w te małe stópki, noszenia na rękach, gdy tylko zapłacze. Dla mnie to najbardziej naturalna rzecz pod słońcem, ale dla matki mojego męża to... prosta droga do wychowawczej katastrofy. Zimny chów kontra potęga matczynej bliskości Za każdym razem, gdy teściowa nas odwiedza, zaczyna się ten sam teatr. Kiedy tylko Antoś zakwili, a ja od razu go podnoszę, słyszę wymowne westchnienie. „Znowu go bierzesz na ręce? Przecież on wymusza! Zobaczysz, zrobisz z niego taką ciamajdę, że w życiu sobie nie poradzi” − te słowa bardzo mnie bolą. Zdaniem teściowej chłopca trzeba hartować od kołyski. Według niej miłość powinna być reglamentowana, a czułość to domena dziewczynek. Ostatnio usłyszałam, że przez to moje ciumkanie i tulenie Antoś nigdy nie stanie się prawdziwym mężczyzną. Teściowa twierdzi, że prawdziwy facet musi znać twardą rękę, a nie wieczne całusy mamusi. Ja jednak patrzę na mojego synka i widzę dziecko, które dzięki tej bliskości czuje się bezpieczne. Czy to naprawdę źle, że chcę, aby wiedział, że świat jest dobrym miejscem, a jego mama zawsze jest obok? Dlaczego starsze pokolenie tak bardzo boi się emocji u chłopców? Czy można dać za dużo miłości dziecku? Teściowa straszy mnie, że syn będzie się trzymał spódnicy do trzydziestki. Twierdzi, że rozpuszczam go i że przez moje zachowanie on nigdy nie nauczy się samodzielności. Ja jednak uważam zupełnie inaczej. Czytam artykuły psychologów, śledzę nowoczesne badania i wszędzie widzę to samo: bliskość buduje poczucie własnej wartości. Dziecko, które jest nasycone miłością, ma odwagę, by poznawać świat, bo wie, że ma bezpieczną bazę, do której może wrócić. Najbardziej boli mnie to, że teściowa próbuje we mnie zasiać ziarno niepewności. Czasami wieczorem, kiedy mąż już śpi, a ja karmię małego, zastanawiam się: „A co, jeśli ona ma rację? Co, jeśli faktycznie robię mu krzywdę?”. Ale potem Antoś uśmiecha się przez sen i tuli do mojej piersi, a ja wiem, że to, co robię, jest dobre. Miłość to nie jest towar deficytowy, którego może zabraknąć. Nie da się przesadzić z przytulaniem. To paliwo, na którym moje dziecko będzie jechać przez całe życie. Dlaczego mam go tego pozbawiać tylko dlatego, że trzydzieści lat temu panowały inne zasady? Walka o prawo do czułości bez poczucia winy Mój mąż stara się mnie wspierać, ale widzę, że jemu też jest trudno. Sam był wychowany w tym zimnym chowie i widzę, jak ciężko mu czasami wyrazić emocje. Nie chcę tego dla mojego syna. Chcę, żeby Antoś wyrósł na mężczyznę, który potrafi przytulić swoją żonę, który nie wstydzi się łez i który wie, że siła nie bierze się z braku uczuć, ale z ich akceptacji. Nie pozwolę, żeby teściowa zrobiła z mojego domu poligon, gdzie każde okazanie słabości jest karane chłodem. Chciałabym powiedzieć wszystkim mamom, które słyszą podobne uwagi: nie dajcie się zastraszyć! To my jesteśmy ekspertkami od naszych dzieci. Jeśli czujesz, że chcesz pocałować swoje dziecko milionowy raz tego dnia − zrób to. Teściowe i ciocie „dobra rada” przeminą, ich uwagi pójdą w niepamięć, ale to, co zbudujemy w sercach naszych dzieci przez te pierwsze lata, zostanie tam na zawsze. Mój syn nie będzie ciamajdą. Będzie człowiekiem, który wie, że jest kochany, a to największa siła, jaką może dostać na drogę w dorosłość. Nie bójmy się miłości, bójmy się tylko tego, że mogłoby jej zabraknąć w świecie, który i tak jest wystarczająco twardy. Asia Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: W latach 90. uznawano je za normę. Oto 3 „metody wychowawcze”, których nigdy nie wolno stosować
To 1 pytanie rodzice zadają na potęgę. Psycholożka ostrzega: „Boli bardziej niż myślisz”
Ile razy zdarzyło ci się stać nad rozlanym sokiem, potłuczonym wazonem albo nad płaczącym młodszym rodzeństwem, które właśnie oberwało klockiem, i z głębokim westchnieniem zapytać: „Dlaczego to zrobiłeś?”.
Zadajemy to jedno logiczne pytanie, wierząc, że jesteśmy racjonalnymi rodzicami, którzy chcą zrozumieć motywy swojego dziecka. Chcą logiki, chcą wyjaśnień, chcą... dorosłości w ciele trzylatka. Tymczasem ostatnio trafiłam na wpis psycholożki Karoliny Martin, który sprawił, że poczułam ucisk w gardle. Tych kilka zdań uświadomiło mi, że nasze „Dlaczego?” to nie jest zaproszenie do rozmowy. To emocjonalne przesłuchanie, na które małe dziecko po prostu nie ma odpowiedzi. Pułapka logiki, czyli dlaczego mały mózg nie zna odpowiedzi Z perspektywy nas, dorosłych, pytanie „Dlaczego?” jest szczytem spokoju i merytorycznego podejścia. Przecież nie krzyczymy, nie karzemy, tylko pytamy o przyczynę. Problem polega na tym, że − jak podkreśla Karolina Martin − aby odpowiedzieć na takie pytanie, dziecko musiałoby posiadać umiejętności, których jego układ nerwowy jeszcze fizycznie nie wypracował. Musiałoby się zatrzymać, nazwać swoją emocję, zrozumieć impuls, który nim pokierował, i ubrać to wszystko w słowa. To proces godny dojrzałego pacjenta na długoletniej terapii, a nie kilkulatka, którego ciało często działa szybciej niż rozwijające się ośrodki regulacji w mózgu. Kiedy pytamy „Dlaczego to zrobiłeś?”, stawiamy dziecko pod ścianą. Ono naprawdę nie wie, dlaczego rzuciło autkiem w telewizor. Ono po prostu poczuło nagły przypływ frustracji, nudy albo przebodźcowania i zareagowało impulsem. Słysząc nasze pytanie, maluch czuje ogromne napięcie. Widzi oczekującą twarz i czuje, że musi się wytłumaczyć z czegoś, czego samo nie rozumie. Efekt? Dziecko zaczyna się bronić, zamyka się w sobie albo − co najczęstsze − mówi „Bo tak”. To nie jest brak współpracy czy złośliwość. To sygnał, że właśnie poprosiliśmy je o rozwiązanie równania z trzema niewiadomymi, podczas gdy ono dopiero uczy się dodawać do dziesięciu. Zamiast przesłuchania − zostań tłumaczem dziecięcych emocji Najbardziej poruszające we wpisie psycholożki jest to, co dzieje się w sercu dziecka, gdy nie potrafi odpowiedzieć na nasze „Dlaczego?”. Zaczyna kłamać. Nie dlatego, że jest małym manipulatorem, ale dlatego, że desperacko chce cię uspokoić i zakończyć tę trudną sytuację. Powie cokolwiek, byleś przestała patrzeć na nie z tym pytającym wyrzutem. W ten sposób, zamiast uczyć dziecko odpowiedzialności, uczymy je maskowania prawdy pod presją. Co zatem zrobić, gdy wazon leży w kawałkach, a my czujemy, że zaraz wybuchniemy? Karolina Martin podpowiada genialnie prostą strategię: zrób krok bliżej i pomóż mu to zrozumieć, zamiast kazać mu się tłumaczyć. Zamiast „Dlaczego to zrobiłaś?”, spróbuj nazwać to, co widzisz: „Uderzyłaś”, „Rzuciłeś zabawkę”, „Widzę, że nie dałaś sobie rady z emocjami”. Możesz dodać pytanie, ale w formie propozycji, która daje dziecku przestrzeń do wyboru: „Zdenerwowałaś się?”. To zmienia wszystko. Przestajesz być prokuratorem, a stajesz się przewodnikiem. Pokazujesz dziecku: „Widzę, co się stało, i pomogę ci to poukładać”. To nie jest „chuchanie i dmuchanie” − to jest realna nauka samoświadomości. To nie jest odpuszczanie − to budowanie fundamentów na całe życie Wielu rodziców boi się, że rezygnacja z pytania „Dlaczego?” to forma pobłażliwości. „Jeśli nie zapytam go o powód, to on nigdy nie zrozumie, że zrobił źle!” − myślimy. Nic bardziej mylnego. Naszym celem jako rodziców jest nauczenie dziecka, jak rozumieć siebie, a nie jak skutecznie się nam tłumaczyć. Kiedy nazywamy fakty („Twoje rączki uderzyły”), zdejmujemy z dziecka ciężar analizy, której nie jest w stanie udźwignąć, a jednocześnie jasno wskazujemy na zachowanie, które wymagało korekty. To podejście uczy dziecko, że za każdym jego zachowaniem coś stoi − potrzeba, zmęczenie, głód czy nagły impuls − i że my, dorośli, jesteśmy tu po to, by pomóc mu te klocki poukładać. Dziecko nie potrzebuje w trudnym momencie sędziego, potrzebuje kogoś, kto potrzyma ster, gdy ono samo wpada w emocjonalne turbulencje. Rezygnując z jednego, niefortunnego pytania, otwieramy drzwi do relacji opartej na zaufaniu, a nie na strachu przed złą odpowiedzią. Bo przecież w rodzicielstwie nie chodzi o to, by wiedzieć „dlaczego”, ale o to, by nasze dziecko wiedziało, że z każdym błędem może przyjść do nas bez lęku, że zostanie poddane przesłuchaniu. Zobacz też: Logopedka ostrzega przed 1 bajką, a dzieci ją uwielbiają. „Pokazuje złe wzorce”
„Zapanuj nad nią” – warknęła staruszka. Gdy odpowiedziałam, aż się zapowietrzyła
Moja Laurka zanosiła się płaczem, ludzie patrzyli, a ja próbowałam ogarnąć sytuację. I nagle głos z okna – ostry, oceniający, bezlitosny. Tym razem nie zamierzałam milczeć.
Wracałam z 3-letnią córką z placu zabaw. Wcześniej wyszłam z pracy, odebrałam ją z przedszkola i poszłyśmy na osiedlowy placyk. Jakoś ok. 17 zgłodniałyśmy i trzeba było wracać. Wiadomo, to już ta godzina, kiedy dzieci są już zmęczone, głodne, przebodźcowane. Laura ledwo szła, marudziła, aż w końcu – jak to u trzylatki – emocje wzięły górę. Zaczęła płakać, potem krzyczeć. Mocno, rozpaczliwie, całą sobą. Szłyśmy między blokami. Duże osiedle, dużo ludzi. Jedni zerkali kątem oka, inni udawali, że nie widzą i nie słyszą. Standard. Nie był to pierwszy raz. Każdy, kto ma małe dziecko, zna takie sceny. I wtedy to się stało. Nad nami z hukiem otworzyło się okno. Starsza pani z parteru wychyliła się i zaczęła krzyczeć. Wyzywać Laurę od „rozpuszczonego bachora”, nad którym mam zapanować. Serio? „Zapanuj nad nią! Ludzie tu mieszkają!” – warknęła. Zamarłam na sekundę. Mam „zapanować” nad trzylatką, która właśnie przeżywa emocjonalny armagedon, bo jest zmęczona po całym dniu? Zanim zdążyłam cokolwiek powiedzieć, ta kobieta dorzuciła jeszcze: „Tu mieszkają normalni ludzie i chcą mieć spokój!”. I to mnie uderzyło najbardziej. „Normalni ludzie”. Czyli co – moje dziecko jest nienormalne, bo płacze? Bo ma trzy lata i nie radzi sobie z emocjami? Poczułam, jak coś we mnie pęka. Byłam zmęczona, sfrustrowana, a jednocześnie... bezsilna. Bo zamiast wsparcia czy choćby milczenia, dostałam publiczne upokorzenie. Odpowiedziałam. I zrobiło się cicho Nie planowałam tego. Naprawdę. Jestem z tych, którym raczej w oczy cisną się łzy, a nie na usta riposty. Ale słowa same ze mnie wyszły. Powiedziałam jej, że spokój będzie miała po śmierci – a patrząc na nią, to już niedługo. Zapadła cisza. Taka ciężka, gęsta, aż nienaturalna. Starsza pani nagle straciła rezon. Stała w tym oknie i patrzyła, jakby ktoś wyciągnął wtyczkę. Ludzie wokół też przestali udawać, że nic się nie dzieje. Wszyscy patrzyli. Bo kiedy scena dotyczy dziecka – łatwo oceniać. Ale kiedy dorosły odpowie ostro, nagle robi się niezręcznie. Dziecko ma prawo do emocji Wiem, że moja odpowiedź była ostra. Wiem, że nie była „grzeczna”. Ale wiecie co? Mam dość tego, że od dzieci wymaga się więcej niż od dorosłych. Trzylatka ma prawo płakać. Ma prawo krzyczeć, kiedy coś ją przerasta. Ma prawo być zmęczona, przebodźcowana, zagubiona w swoich emocjach. To nie jest „rozpuszczenie”. To jest rozwój. Nie, nie „panowałam nad nią” w tamtym momencie. Byłam obok. Starałam się ją przytulić, uspokoić, przeprowadzić przez to. Tak wygląda realne rodzicielstwo – nie z obrazka, tylko z życia. Kiedyś dzieci miały być „cicho i grzecznie” Mam wrażenie, że wciąż pokutuje przekonanie, że dziecko powinno być ciche, ułożone i niewidoczne. Najlepiej, żeby nie przeszkadzało – ani w autobusie, ani na podwórku, ani pod czyimś oknem. Kiedyś tak było. Dzieci „miały się zachowywać”. Emocje były niewygodne, więc się je tłumiło. Płacz? „Przestań, bo ci dam powód”. Złość? „Nie pyskuj”. Smutek? „Nie mazgaj się”. Dziś próbujemy inaczej. Uczymy dzieci, że emocje są okej – nawet jeśli są głośne, trudne i niewygodne dla otoczenia. I to nie znaczy, że wychowujemy „bachory”. To znaczy, że wychowujemy ludzi, którzy kiedyś może nie będą musieli krzyczeć z okna na cudze dzieci. Bo będą rozumieli, że emocje to nie brak wychowania. To po prostu część bycia człowiekiem. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Rodzice wstydzą się tego zachowania u dziecka. Nie wiedzą, że świadczy o wybitnej inteligencji
Ta koreańska metoda uspokoi dziecko w 60 sekund. Już nigdy nie podniesiesz głosu
Ta prosta, 5-stopniowa metoda nie eliminuje dziecięcej złości – w końcu złość, jak każda emocja, jest naturalna. Sprawia jednak, że silne emocje przestają rządzić dzieckiem.
Krzyk, tupanie, łzy i emocje, które wymykają się spod kontroli – znasz to aż za dobrze. A co, jeśli istnieje sposób, by zatrzymać tę spiralę w mniej niż minutę, bez kar i podnoszenia głosu? Podobno rodzice w Korei od lat stosują tę prostą metodę opartą na 5 krokach. 1. Spokój zaczyna się od ciebie Największy błąd, jaki popełniamy, to impulsywne, emocjonalne reagowanie na emocje dziecka. Kiedy dziecko wybucha, my często robimy dokładnie to samo – a przecież w przeciwieństwie do niego my już umiemy kontrolować i regulować swoje emocje. Pierwszy krok tej koreańskiej metody jest odwrotny: najpierw uspokajasz siebie. Zatrzymaj się na sekundę. Weź głęboki oddech. Rozluźnij ramiona. Dzieci nie uczą się regulacji emocji z naszych słów, tylko z naszego zachowania. Jeśli sama jesteś spokojna, układ nerwowy dziecka zacznie się do ciebie „dostrajać”. 2. Zejdź do poziomu dziecka Zamiast mówić z góry „uspokój się”, uklęknij lub usiądź tak, by być na wysokości oczu dziecka. To zmienia wszystko. Nie jesteś ponad dzieckiem, stajesz się bliska i obecna. 3. Bądź blisko Kolejny krok to delikatny kontakt fizyczny – przytulenie, dotknięcie ramienia, pogłaskanie po plecach. Nie każde dziecko od razu to zaakceptuje, ale większość instynktownie tego potrzebuje. To sygnał: „Jestem tu, jesteś bezpieczny”. 4. Oddychaj razem z dzieckiem W tej metodzie rodzic dopasowuje swój oddech do oddechu dziecka. Jeśli maluch oddycha szybko – dostrój się do niego, po czym stopniowo zacznij zwalniać. Po chwili dziecko, podświadomie, zacznie się dostosowywać do Twojego rytmu. To jeden z powodów, dla których metoda działa tak szybko. Nie opiera się na tłumaczeniu czy dyscyplinie, tylko na biologii i regulacji układu nerwowego. 5. Nie pospieszaj i pozwól emocjom odpłynąć Najtrudniejszy krok? Zostać. Nie przerywać, nie mówić „już wystarczy”, nie odciągać uwagi na siłę. Dziecko potrzebuje czasu, by wrócić do równowagi – czasem to 60 sekund, czasem kilka minut. Ważne jest też to, by używać prostych słów. Zamiast wykładów wystarczy: „Widzę, że jesteś zły”, „Jestem tu”, „Przytul się, jeśli tego potrzebujesz”. To daje dziecku coś, czego naprawdę potrzebuje – zrozumienie, a nie ocenę. View oEmbed on the source website Na koniec warto pamiętać o jednej rzeczy: ta metoda nie jest magiczną sztuczką, która uciszy rozzłoszczone dziecko. To sposób budowania relacji i poczucia bezpieczeństwa. Im częściej reagujesz w ten sposób, tym szybciej dziecko zaczyna samo się wyciszać – bo jego organizm uczy się, że emocje można przeżyć spokojnie, bez lęku i chaosu. To inwestycja, która procentuje każdego dnia. I jeszcze jedno – nie zawsze zadziała w 60 sekund. Czasem potrzeba więcej czasu, cierpliwości i gotowości, by po prostu być obok. Ale właśnie to „bycie” robi największą różnicę. Bo dziecko, które czuje się widziane i rozumiane, nie musi krzyczeć tak głośno, żeby ktoś je usłyszał. Zobacz także: Psycholog radzi: „Gdy dziecko wpada w złość, zachowaj się jak komentator piłki nożnej”
Krówka marzy, lew się boi. Gdy zabawki oswajają emocje i uruchamiają wyobraźnię
Małe dzieci nie zawsze potrafią opowiedzieć o tym, co czują, ale często potrafią to pokazać. Ich naturalnym językiem komunikacji jest zabawa, zwłaszcza ta, która uruchamia wyobraźnię i pozwala wchodzić w różne role. W tworzeniu opowieści, dzięki którym emocje stają się łatwiejsze do wyrażenia i zrozumienia, mogą pomóc im klocki LEGO® DUPLO®.
Dziecko pochłonięte zabawą potrafi całymi godzinami mówić głosem misia, odgrywać dramatyczne sceny między pieskiem a kotkiem lub opiekować się lwiątkiem, które właśnie się „skaleczyło”. To nie tylko rozczulające scenki. Za tymi historiami często kryją się sytuacje, które dziecko zna z własnego życia. Bo zabawa to dla dziecka naturalny sposób porządkowania emocji i zrozumienia świata. Właśnie na tym skupiły się w swojej kolejnej rozmowie redaktorka naczelna Mamotoja.pl Marta Kabulska i psycholożka Dorota Maciejec. Zastanawiały się przede wszystkim, jak wielkie znaczenie w rozwoju emocjonalnym i społecznym dziecka ma odgrywanie ról – zwłaszcza tych z udziałem figurek i zwierzątek. Inspiracją do spotkania były zestawy LEGO DUPLO, które – jak pokazuje doświadczenie – mogą stać się nie tylko źródłem świetnej zabawy, ale i ważnym narzędziem wspierającym rozwój dziecka. Zabawa, która „oswaja” świat Dorota Maciejec tłumaczyła, dlaczego najmłodsi tak chętnie sięgają po figurki zwierzątek i ludzików – to właśnie one stają się nośnikiem emocji, które trudno wyrazić słowami. Dzięki temu łatwiej im przepracować różne doświadczenia, które bywają trudne, np. konflikty w przedszkolu, poczucie odrzucenia, zazdrość czy zwykłą frustrację. Zabawa jest dla dziecka bezpieczną przestrzenią. Kiedy odgrywa scenki, może opowiedzieć o czymś, co naprawdę czuje, nie mówiąc tego wprost. Wspólne budowanie świata, np. za pomocą zestawów LEGO DUPLO, jest szansą dla rodzica, by zobaczyć, co dzieje się w głowie dziecka. To cenne, zwłaszcza że – jak zauważa Marta Kabulska – wiele dzieci na pytanie: „Jak było w przedszkolu?”, odpowiada tylko: „Okej”. Tymczasem w zabawie pojawiają się nagle nauczyciele, koledzy, emocje, czyli cały świat dziecka jak na dłoni. Odgrywanie ról to nie tylko sposób na zrozumienie emocji, lecz także na ich nazywanie. Dorota Maciejec zwraca uwagę, że kiedy dzieci opowiadają historie swoich figurek, nieświadomie uczą się rozpoznawać uczucia – zarówno własne, jak i cudze. Podczas zabawy mogą zapytać: „Czy ten piesek jest smutny?”, „Dlaczego miś się boi?”, „Jak myślisz, co poczuje tygrysek, gdy ktoś zabierze mu domek?”. To okazja, by ćwiczyć empatię i rozwijać słownictwo emocjonalne w zupełnie naturalny sposób. Czas na własne historie Wyobraźnia to zdolność tworzenia w myślach sytuacji, które jeszcze – lub w ogóle – się nie wydarzyły. Pozwala dziecku przenosić się w inne miejsca, odgrywać różne role i swobodnie eksperymentować. Psycholożka podkreśla, że jest ona kluczową kompetencją w rozwoju kreatywności, a także bardzo ważnym narzędziem w procesie rozwoju społecznego. Zestawy LEGO DUPLO wspierają właśnie ten obszar, bo dają dzieciom przestrzeń do tworzenia własnych historii. Dzięki nim dziecko nie tylko rozwija swoje pomysły, ale też uczy się rozwiązywać problemy, radzić sobie z emocjami, a także… nudzić się. Jak zaznacza Dorota Maciejec, nuda jest dzieciom niezwykle potrzebna, bo to właśnie ona pobudza je do samodzielnego tworzenia, a nie odtwarzania gotowych scenariuszy. Razem w dziecięcym świecie Wejście dorosłego w świat zabawy dziecka to nie tylko sposób na poznanie jego emocji. To również realna szansa na zbudowanie bliskości. Kiedy rodzic kładzie się z dzieckiem na dywanie i zaczyna wspólnie tworzyć opowieść, dziecko czuje się dostrzeżone. Czuje, że jego świat ma znaczenie. A to ogromnie wzmacnia jego poczucie wartości. Nie chodzi o prowadzenie zabawy za dziecko, ale o bycie uważnym współuczestnikiem. To bezpieczne środowisko, w którym nie ma oceniania, moralizowania ani presji. Jest za to relacja, uważność i autentyczna ciekawość. W tej przestrzeni można modelować różne zachowania, m.in. troskę, empatię, komunikację. Można wspólnie „opowiadać” o trudnościach i podpowiadać dziecku, jak może sobie z nimi poradzić, nie naruszając jego autonomii. Dzieci bardzo często zapraszają dorosłych do swojego świata. I naprawdę warto to zaproszenie przyjąć. Emocje ukryte w zabawie Zabawa figurkami zwierzątek i ludzików, szczególnie z wykorzystaniem zestawów LEGO DUPLO, to coś więcej niż rozrywka. To codzienna praktyka emocjonalna, która pozwala dziecku poczuć się zrozumianym i bezpiecznym. Dzięki wspólnemu budowaniu świata z klocków dzieci uczą się wyrażać swoje uczucia, nazywać emocje, rozumieć innych i radzić sobie w trudnych sytuacjach. A dorośli? Zyskują wyjątkową okazję, by zobaczyć świat oczami dziecka. Materiał promocyjny LEGO® DUPLO®.
Gdy klocki się rozsypują – czyli jak uczymy dzieci (i siebie) cierpliwości
Małe dzieci intensywnie przeżywają emocje – granica między śmiechem a płaczem jest bardzo cienka. Gdy coś się nie udaje, od razu pojawia się frustracja i złość. W takich chwilach dobrze jest po prostu być blisko dziecka i okazać mu wsparcie, bez oceniania. Pomagają w tym m.in. zestawy LEGO® DUPLO®, które przynoszą mnóstwo radości, ale bywają także źródłem trudnych – choć bardzo potrzebnych – emocji.
Każdy, kto kiedykolwiek próbował zbudować z maluchem wieżę lub figurę z klocków, wie, że to prawdziwy emocjonalny rollercoaster. Najpierw ekscytacja i skupienie, potem zawód, bo konstrukcja się rozpadła lub jakiś element nie chce wejść w wybrane miejsce. W jednej chwili uśmiech, w następnej – płacz. Zabawa z dziećmi to nie tylko radość, ale też nauka – dla nich i dla nas. O tym, jak wygląda emocjonalny rozwój maluchów i co jako rodzice możemy zrobić, żeby mądrze je wspierać, porozmawiały redaktorka naczelna Mamotoja.pl Marta Kabulska i psycholożka Dorota Maciejec. Punktem wyjścia do rozmowy stały się pozornie proste codzienne sytuacje: zabawa, która nie idzie po myśli dziecka, klocki, które zamiast stać, przewracają się lub do siebie nie pasują, i towarzysząca temu wszystkiemu eksplozja uczuć. Wielkie emocje w małym ciele Złość, frustracja, rozpacz – dla dorosłego to trudne emocje, a co dopiero dla dziecka. Dorota Maciejec tłumaczy, że dzieci nie mają jeszcze rozwiniętej umiejętności samoregulacji, bo ich mózgi dopiero się kształtują. Kiedy więc coś nie wychodzi, najmniejszy kłopot urasta do rangi dramatu. Ich emocje są gwałtowne i skrajne, ale – co ważne – całkowicie naturalne. Psycholożka zaznacza, że kluczowe jest to, by nie unikać tych emocji, ale by je dostrzec i nazwać. Jeśli rodzic szybko naprawi sytuację – na przykład postawi za dziecko zburzoną wieżę – nie daje mu szansy na przeżycie porażki i wyciągnięcie z niej wniosków. Tymczasem właśnie te momenty, w których coś się nie udało, są najlepszą okazją do budowania odporności emocjonalnej. Zabawa, również ta z użyciem klocków LEGO DUPLO, jest bezpiecznym środowiskiem do przeżywania trudnych emocji. Dziecko doświadcza porażki w obecności rodzica, a nie wtedy, gdy już będzie musiało radzić sobie samo, w przedszkolu czy szkole. To ogromna wartość – zarówno dla rozwoju, jak i dla budowania relacji. Rodzic jako lustro Jak więc reagować, kiedy dziecko krzyczy, rzuca klockami albo płacze z bezsilności? Dorota Maciejec radzi przede wszystkim zachować spokój i nie bać się tych emocji. Zamiast je tłumić, warto je odzwierciedlić. To metoda, dzięki której dziecko „przegląda się” w dorosłym i uczy się nazywać to, co czuje. Psycholożka proponuje mówić wprost: „Widzę, że jesteś zły, bo coś się nie udało. To złość. To normalne, że tak się czujesz”. Takie podejście daje dziecku poczucie akceptacji – wie, że nie musi niczego ukrywać. Czuje, że jego emocje są ważne, zauważone i nazwane. W ten sposób, krok po kroku, rozwijamy u dziecka inteligencję emocjonalną. Im więcej słów ma do dyspozycji, tym łatwiej będzie mu rozpoznać i opisać, co się z nim dzieje. Marta Kabulska podkreśla, jak bardzo zaskoczyło ją, kiedy jej syn podczas zabawy klockami LEGO DUPLO potrafił nazwać nie tylko złość, ale i ekscytację czy smutek. To także efekt obserwowania i kopiowania zachowań dorosłych – bo tak dzieci uczą się najszybciej. Nauka cierpliwości to trudny proces Ekspertka zwróciła uwagę, że jednym z najcenniejszych efektów wspólnej zabawy, także zestawami LEGO DUPLO, jest nauka cierpliwości. To nie jest coś, z czym się rodzimy – to umiejętność, którą rozwija się przez całe życie. Dzieci z natury chcą wszystkiego „na już”. Kiedy coś nie działa od razu, łatwo się poddają. Zadaniem rodzica nie jest wyręczanie, ale bycie obok – czasami wystarczy jedno wspierające słowo lub drobny gest. Przy okazji uczymy dziecko, że niepowodzenie to nie katastrofa. To szansa na to, by spróbować jeszcze raz. Zbudować wieżę od nowa. Znaleźć inne rozwiązanie. To właśnie te momenty są fundamentem odporności psychicznej i tolerancji na frustrację – kompetencji, które będą dziecku potrzebne przez całe życie. Klocki jako narzędzie rozwoju Zabawa klockami LEGO DUPLO to nie tylko rozrywka. To przestrzeń do eksploracji emocji, budowania relacji i ćwiczenia cierpliwości – zarówno u dziecka, jak i u dorosłego. Kiedy coś się nie uda, a klocki rozsypią się po podłodze, nie chodzi o szybkie „naprawianie”. To okazja, by wspólnie przyjrzeć się emocjom malucha. Bo to właśnie wtedy dziecko uczy się najwięcej. A rodzic – jeśli tylko na to pozwoli – może lepiej je poznać. Materiał promocyjny marki LEGO® DUPLO®
3 sygnały, że wychowujesz „people pleasera”. To nie jest grzeczność, to lęk przed odrzuceniem
Na pierwszy rzut oka wszystko wygląda idealnie. Dziecko jest miłe, ułożone, empatyczne. Nauczyciele chwalą, rodzina wzdycha z zachwytu. A jednak coraz częściej takie „bezproblemowe” dzieci dorastają w ogromnym napięciu, którego nikt nie zauważa.
„People pleaser” to osoba, która przedkłada cudze potrzeby nad własne, bo boi się, że inaczej straci akceptację. To nie cecha charakteru. To strategia przetrwania, której bardzo często uczymy dzieci nieświadomie. 1. Twoje dziecko nie potrafi powiedzieć „nie” Nie dlatego, że nie ma zdania. Dlatego, że boi się konsekwencji. Zgodzi się oddać zabawkę, pożyczyć rzecz, zrobić coś wbrew sobie, byle tylko nie zawieść innych. Mówi: Nieważne, mogę się dostosować. Jak chcecie, mi wszystko jedno. Zrobię tak, jak chcesz. Te zdania brzmią dojrzale, ale u dziecka powinny zapalać lampkę ostrzegawczą. To sygnał, że potrzeby innych są ważniejsze niż jego własne granice. 2. Bardzo przeżywa cudze emocje „People pleaser” czuje się odpowiedzialny za samopoczucie innych. Jeśli ktoś jest smutny, zły albo rozczarowany – dziecko natychmiast bierze to na siebie. Ma wrażenie, że gdyby coś zrobiło inaczej, efekt byłby inny. Takie dzieci szybko uczą się, że miłość i spokój w domu zależą od nich. Starają się więc być ciche, niewidzialne, wygodne. Bo wtedy nikt nie będzie niezadowolony. 3. Jest „grzeczne” za wszelką cenę Nie sprawia problemów. Nie protestuje. Nie stawia granic. Często słyszy, że jest „dojrzałe jak na swój wiek”. Tylko że ta dojrzałość bywa okupiona rezygnacją z siebie. „People pleaser” nie buntuje się, bo bunt może kosztować utratę akceptacji. Zamiast tego uczy się dopasowywać. Zbyt wcześnie. Zbyt mocno. Skąd się biorą dzieci, które chcą zadowolić wszystkich? Najczęściej z domów, w których: miłość była warunkowa chwalono za bycie „łatwym” dzieckiem konflikty były czymś złym emocje dorosłych dominowały nad emocjami dziecka Dziecko szybko rozumie, że żeby było dobrze, musi się dostosować. I zabiera ten schemat w dorosłe życie. Cena, którą płaci się później Dorośli „people pleaserzy” nie wiedzą, czego chcą. Mają problem z asertywnością, decyzjami, stawianiem granic. Często są wyczerpani, pełni poczucia winy i złości na siebie. Bo całe życie uczono ich jednego: twoje potrzeby są mniej ważne. Grzeczność to nie to samo co lęk Ten tekst nie jest oskarżeniem. To zaproszenie do refleksji. Bo empatia i wrażliwość są ogromną wartością. Ale tylko wtedy, gdy idą w parze z prawem do bycia sobą. Dziecko nie musi zadowalać wszystkich, żeby zasługiwać na miłość. Jeśli nauczy się tego dziś, jutro będzie potrafiło powiedzieć „nie” bez poczucia winy. A to jedna z najważniejszych umiejętności w życiu. Zobacz także: Po tych dwóch zdaniach poznasz, że twoje dziecko jest wysoko wrażliwe. Łatwo je zignorować
Wyniki badań LEGO: Prawie połowa dzieci w Polsce odczuwa zmęczenie, a co czwartemu towarzyszy uczucie złości lub smutku
9 na 10 dzieci w Polsce uważa, że ich zabawki przedstawiają tylko pozytywne emocje, jak śmiech i szczęście. Jednocześnie prawie połowa z nich wolałaby, aby ich misie, lalki lub figurki pokazywały także negatywne emocje. To wniosek z badania Instytutu GOLIN na zlecenie Grupy LEGO®, które wskazuje, że 45% dzieci w Polsce czuje się zestresowanych, a co czwarte odczuwa smutek lub złość. Większość z nich szuka pocieszenia wśród przyjaciół – 94% młodych badanych czuje się szczęśliwa wśród bliskich znajomych. Jak dorośli mogą pomóc najmłodszym rozmawiać o negatywnych emocjach oraz o tym, jak budować trwałe relacje z innymi?
Jak pokazuje badanie Instytutu GOLIN na zlecenie Grupy LEGO®, zrealizowane na przełomie grudnia i stycznia, negatywne emocje dzieci różnią się w zależności od wieku. Najmłodsi respondenci w wieku 6-7 lat odczuwają częściej niż pozostali: złość (26%), smutek (26%) i roztargnienie (19%). Natomiast nieco starsze dzieci, w wieku 10-12 lat, czują się zestresowane (18%) i zaniepokojone (17%). Dzieci zapytane o źródła negatywnych emocji najczęściej wskazywały na szkołę (35%), zbyt trudne zadania szkolne (34%) i poczucie, że nie wiedzą, co mają robić (29%). Dziewczynki częściej (19%) wskazały także na problemy z przyjaciółmi niż chłopcy (13%), którzy raczej uważają, że ich odczucia nie mają konkretnego źródła (20%). Z drugiej strony dzieci deklarują, że doświadczają mniej negatywnych emocji niż rok temu. Dzieci szukają zrozumienia i pocieszenia w przyjaźni Aż 93% dzieci w Polsce uważa, że to ważne, żeby rozmawiać z innymi, gdy pojawiają się w ich życiu negatywne emocje. Już 9 na 10 małych badanych przyznało, że otworzyło się przed kimś, mówiąc o swoich uczuciach – co ciekawe, wraz z wiekiem dzieci częściej zwracają się do przyjaciół niż do rodziny. Jeśli jednak chcą porozmawiać z kimś w domu, częściej ich powiernikami są mamy/macochy (72%) niż ojcowie/ojczymowie (40%). Dwie trzecie ankietowanych dzieci uważa, że łatwo jest im zdobywać przyjaciół (67%) i podtrzymywać tę relację (66%). Z badania wynika również, że najmłodszym w wieku 6-7 lat przychodzi to z większą łatwością niż starszym. Dzieci są otwarte na naukę o budowaniu relacji przyjacielskich, jak i opartą na przyjaźni. Ponad dziewięć na dziesięć (95%) badanych uważa, że dobrze jest mieć różnych przyjaciół, którzy mogą uczyć ich rozmaitych rzeczy, a ponad troje na pięć (62%) z nich przyznaje, że są rzeczy, których mogliby się nauczyć od innych, aby stać się lepszymi przyjaciółmi. – Wyniki badań dają fascynujący wgląd w złożoność dziecięcych przyjaźni we współczesnym i coraz bardziej zróżnicowanym świecie – komentuje wyniki badania Laverne Antrobus, uznana psycholog dziecięca z Wielkiej Brytanii. – To budujące, że dzieci chcą widzieć różnorodne formy przyjaźni w oglądanych przez siebie filmach i zabawkach, którymi się bawią. Wprowadzenie tego typu zmian pomoże dzieciom zrozumieć różnorodność i da im pewność siebie w nawiązywaniu relacji z innymi osobami, które nie są takie same jak one. Uczenie się od przyjaciół o tym, jak są podobni i różni, ostatecznie pomoże maluchom w akceptacji innych, gdy będą poruszać się w świecie przyjaźni i relacji. Dzieci potrzebują reprezentacji, także w trudnych tematach Od pierwszych lat życia najmłodszym prezentowane są zabawki i bajki, które – jak wskazali mali badani – przedstawiają tylko pozytywne emocje, np. śmiech i szczęście. Jedna czwarta (26%) dzieci twierdzi, że nigdy lub rzadko widzi postacie smutne, zmartwione, samotne lub zmęczone. Dlatego wiele z nich poszukuje zabawek reprezentujących także negatywne emocje, ponieważ, jak przyznają, „każdy czasami tak się czuje” (22%) oraz chcą widzieć, że „inni mają podobne doświadczenia” (20%). Zaledwie 4 na 10 dzieci przyznało, że widziało w telewizji lub internecie, aby przyjaciele mieli swoje wzloty i upadki, a tylko 31% dostrzegło bajkowych bohaterów, którzy mierzyli się z nieporozumieniami lub kłótniami wśród najbliższych. To sprawia, że brakuje im wzorców, jak powinni zachowywać się w niestandardowych lub trudnych sytuacjach. Dostrzegając potrzeby najmłodszych, Grupa LEGO dostosowała swoją ofertę zabawek, mając na uwadze wpływ przyjaźni na rozwój dziecka oraz to, że odgrywa ona ogromną rolę w pomaganiu najmłodszym w zrozumieniu różnorodności. Dzięki współpracy z Geena Davis Institute on Gender in Media odświeżono fabułę serii LEGO Friends, co pomogło w opracowaniu wątków, które są bliskie dzieciom, integrują je i odzwierciedlają ich rzeczywiste doświadczenia. Odmienione postacie LEGO Friends są bardziej reprezentatywne dla świata, w którym poruszają się dzisiejsze dzieci, uwzględniając różne płcie, pochodzenie etniczne, cechy fizyczne i osobowościowe. – Nowe uniwersum LEGO Friends w pełni sprzyja integracji i lepiej odzwierciedla przyjaźnie z prawdziwego świata. Dzięki temu najmłodsi mogą bawić się, odkrywać i wyrażać swoje emocje z bardziej zróżnicowanymi postaciami i odtwarzać różne doświadczenia w swoich codziennych relacjach z przyjaciółmi – dodaje Laverne Antrobus. – W 2023 roku w ramach serii LEGO Friends wprowadziliśmy postacie o bardziej zróżnicowanym kolorze skóry, pochodzeniu kulturowym, z różnymi rodzajami niepełnosprawności – wszystkie z autentycznymi osobowościami i wzajemnymi relacjami. Dzięki temu klocki stają się także świetnym narzędziem dla rodziców, którzy chcieliby pomóc swoim dzieciom otworzyć się na rozmowę o negatywnych emocjach i problemach – podpowiada Marta Czarnecka, Senior Brand Manager w LEGO Polska. Wprowadzając na rynek nową generację produktów, Grupa LEGO ma nadzieję, że podczas zabawy zestawami LEGO Friends dzieci bardziej odnajdą w postaciach siebie i lepiej zrozumieją innych, co pomoże im w radzeniu sobie z własnymi doświadczeniami – a w efekcie staną się lepszymi przyjaciółmi. Źródło: materiały prasowe LEGO
Dziecko bije się po głowie: przyczyny zachowania, co robić?
Gdy dziecko bije się po głowie, nie musi to od razu oznaczać, że dzieje się z nim coś poważnego. Im młodszy maluch, tym mniejsze ryzyko zaburzeń rozwojowych. Sprawdź, jak reagować, kiedy dziecko uderza się po głowie, twarzy lub innych częściach ciała.
Czasem prawidłowo rozwijające się dziecko wykazuje niepokojące zachowania, np. związane z biciem się po głowie czy uderzaniem głową o podłogę. Wielu rodziców w takiej sytuacji zastanawia się, czy nie jest to przypadkiem objaw autyzmu lub problemów w rozwoju emocjonalnym. W większości przypadków zachowanie to jest przejściowe i samoistnie ustępuje. Czasami jednak wymaga pomocy specjalistów i zdiagnozowania, co dzieje się z dzieckiem. Dlaczego dziecko bije się po głowie? Przyczyną uderzania się dziecka po głowie najczęściej jest próba zwrócenia na siebie uwagi. Tak może zachowywać się maluch, gdy jest znudzony lub próbuje coś na rodzicu wymusić. Niemowlę może bić się rączką po głowie, uderzać główką o szczebelki łóżeczka, a nieco starsze dziecko – klepać się po głowie lub twarzy albo na leżąco uderzać głową o podłogę. To normalne u dzieci w wieku do 2. roku życia, a nawet nieco starszych. Takie zachowanie pojawia się u maluchów, które jeszcze nie kontrolują emocji i nie potrafią wyrazić ich słowami. Jeżeli zdarza się to sporadycznie, nie ma powodu do niepokoju. Z kolei częste przypadki bicia się dzieci po głowie mogą mogą świadczyć o zaburzeniach sensomotorycznych. Mówimy o nich, gdy dziecko nieprawidłowo odczytuje sygnały płynące z ciała i próbuje dostarczać sobie silniejszych bodźców. Gdy starsze dziecko bije się po głowie... Inaczej sprawa wygląda w przypadku starszych dzieci, które powinny już umieć powiedzieć, co czują. Zatem jeśli dziecko bije się po głowie, a ma 5, 6 czy więcej lat, należy skonsultować się ze specjalistą. Bardzo często przy zaburzeniach rozwoju ze spektrum autyzmu, poza biciem się po głowie u dzieci można też zaobserwować inne objawy, np. wycofanie z kontaktów z rówieśnikami i dorosłymi, nadmierne zainteresowanie konkretnymi czynnościami lub obiektami, tiki nerwowe. Co może wywoływać autoagresję u dziecka? Autoagresji, w tym biciu się po głowie, sprzyjają określone okoliczności, które u dziecka niepanującego nad własnymi emocjami lub czującego się bezradnie, mogą wywołać takie właśnie zachowania. Do tych okoliczności zalicza się: ignorowanie potrzeb dziecka, częsta nieobecność lub brak rodziców, poniżanie dziecka, odrzucenie lub nadopiekuńczość, brak akceptacji, problemy rodzinne, doświadczana przemoc, choroby (m.in. padaczka, nadpobudliwość psychoruchowa, depresja), niepełnosprawność. Co robić, gdy dziecko bije się po głowie? Najważniejsze jest zapewnienie dziecku bezpieczeństwa i zachowanie spokoju – nie można krzyczeć, bo to nasili zdenerwowanie u malucha. Trzeba jak najszybciej dziecko uspokoić. Gdy to się uda, a z dzieckiem można już rozmawiać, trzeba spróbować się dowiedzieć, dlaczego biło się po głowie i wytłumaczyć, że w ten sposób może zrobić sobie krzywdę. Należy także obserwować, czy takie zachowanie się powtarza i w jakich okolicznościach. Gdy autoagresja u małego dziecka się powtarza, warto skonsultować się z pediatrą, który może skierować malucha do innego specjalisty. Ze starszym dzieckiem, które już nie powinno wykazywać takich zachowań należy wybrać się do poradni psychologiczno-pedagogicznej. Przed nią warto przemyśleć, czy u dziecka zauważalne są inne nietypowe zachowania lub problemy z kontaktami społecznymi i o nich powiedzieć specjaliście. Gdy autoagresję wykazuje dziecko z niepełnosprawnością intelektualną, trzeba jak najszybciej szukać pomocy. Istnieje bowiem ryzyko, że zachowania takie jak bicie się po głowie staną się nawykiem i będzie je bardzo trudno wyeliminować. Źródło: healthline.com Przeczytaj też: Jak okiełznać lęk, złość i inne dziecięce emocje Jak reagować na trudne emocje dziecka – podpowiada Dorota Zawadzka Jak nauczyć dziecko rozpoznawać emocje?
Dziecko orchidea: czym różni się od dziecka mlecza i jak je wspierać?
Dziecko orchidea to stosunkowo nowe pojęcie, jednak ten typ osobowości znany jest od dawna. Często dzieci (osoby) orchidee były wykluczane i społecznie piętnowane ze względu na swoje zachowanie i zbyt silną reakcję na nic nieznaczące, w ocenie otoczenia, sytuacje. Jednak jak dowodzą badania naukowe, około 15–20 proc. populacji jest bardziej wrażliwe na otaczające nas bodźce.
Amerykański pediatra i psychiatra dr Thomas Boyce w trakcie swojej 40-letniej kariery zawodowej pomagał dzieciom, które w jego ocenie charakteryzowały się odmiennym stopniem wrażliwości. Tzw. dzieci mlecze, mimo obiektywnie trudnych, stresujących sytuacji radziły sobie relatywnie dobrze, a inne – dzieci orchidee – silnie reagowały na pozornie błahe zmiany w otoczeniu. Mlecz czy orchidea – czy wiesz, jakim typem jest twoje dziecko? Dziecko orchidea czy dziecko mlecz? Wieloletnie obserwacje skłoniły Boyce’a do wyodrębnienia dwóch typów dzieci. Aby zobrazować różnice między nimi, użył metafory: dzieci orchidee i dzieci mlecze. Dzieci mlecze to osoby dość odporne i silne, które (tak jak mlecze właśnie) potrafią funkcjonować w każdym środowisku i niewiele im potrzeba, aby mogły rozkwitnąć, ukazując w pełni swój potencjał. Natomiast mianem dzieci orchidei zostały nazwane dzieci wysoko wrażliwe, których układ nerwowy silniej odbiera bodźce: zapachy, dźwięki, obrazy, dotyk. Skąd się biorą dzieci orchidee? O tym, czy twoje dziecko jest orchideą czy mleczem, decydują geny: jest to cecha wrodzona uwarunkowana neurologicznie oraz związana z temperamentem dziecka. Natomiast to, w jaki sposób dziecko orchidea (ale także dziecko mlecz) będzie funkcjonowało w życiu, jest bardziej skomplikowane, ponieważ dochodzą tu czynniki zewnętrzne takie jak: kompetencje i zaangażowanie rodziców, zasoby ekonomiczne czy środowisko, w jakim funkcjonuje rodzina. Kim jest dziecko orchidea? Orchidee to wymagające kwiaty, które gdy nie są odpowiednio pielęgnowane, nie potrafią pokazać w pełni swojego piękna. Tak też jest w przypadku dzieci wysoko wrażliwych, które silniej doświadczają emocji – zarówno swoich, jak i emocji innych osób. Niezwykle empatyczne podejście do innych ludzi sprawia, że dzieci orchidee są bardziej skłonne zadowolić rodziców swoim zachowaniem, jednocześnie tłumiąc swoje własne potrzeby. Do tego źle znoszą przebodźcowanie (są zmęczone, rozdrażnione, wycofują się), zmianę rutyny, mogą być nadwrażliwe na zapachy, dotyk, dźwięki, a nawet widoki. Jak rozpoznać dziecko orchideę? Dziecko orchidea, czyli dziecko wysoko wrażliwe może: często płakać, mieć kłopoty z zasypianiem, gwałtownie reagować na zmiany, być nadwrażliwe na różne bodźce, dobrze reagować na powtarzalność i rutynę, mieć dużą skłonność do refleksji, mieć kłopot z podejmowaniem decyzji, z trudem adaptować się do nowego środowiska, sytuacji, silniej odczuwać bodźce fizyczne, nie umieć rozwiązywać zadań pod presją czasu, być wrażliwe na muzykę i sztukę. Dziecko orchidea: czego potrzebuje? Wychowanie dziecka orchidei jest trudne, ponieważ rodzice nie zawsze są w stanie je zrozumieć, spojrzeć na świat jego oczami. Co sprzyja dzieciom orchideom? Bezwarunkowa miłość rodziców oraz ich pełna akceptacja, wsparcie, zainteresowanie, poświęcony czas, a także nienarzucanie swojej wizji świata. Zasada złotego środka, czyli asekuracja i stymulacja. Zadaniem rodziców jest chronienie dzieci przed destrukcyjnym przebodźcowaniem, a jednocześnie zachęcanie ich do przełamywania swoich strachów, lęków, a także odkrywania świata. Rutyna: nowe i nieprzewidywalne budzi silne napięcie oraz lęk, strach; powtarzalne i znane daje poczucie bezpieczeństwa i wewnętrznego spokoju Poszanowanie odmienności: osoby wysokowrażliwe są świadome swojej odmienności, nie pozwólmy, żeby czuły się przez to gorsze, czy wykluczone. Co możesz zrobić jako rodzic dziecka orchidei? Dzieci wysoko wrażliwe potrzebują szczególnej opieki i zaangażowania. Jako rodzic, opiekun lub opiekunka prawna możesz pomóc dziecku orchidei, jeśli: będziesz je w pełni akceptować, nie będziesz porównywać go do innych dzieci, zapewnisz bezpieczną przestrzeń do rozwoju, będziesz słuchać dziecka, nie będziesz podważać jego emocji, nie będziesz zmuszać do zmian (jeśli to nie jest absolutnie koniecznie), nauczysz dziecko zarządzać swoimi emocjami i radzić sobie w trudnych sytuacjach. Jeśli nie radzisz sobie z emocjami dziecka lub ono samo sobie z nimi nie radzi – sięgnij po pomoc psychologiczną. Więcej informacji znajdziesz w książce dr. Thomasa W. Boyle, „Dziecko orchidea czy mlecz Jak wspierać wrażliwe dzieci?”, Czarna Owca 2018 Zobacz także: Purpurowy płacz: ile trwa i jak sobie radzić? Dlaczego dziecko budzi się z płaczem i co wtedy robić? Dziecko płacze w przedszkolu: adaptacja przedszkolna bywa trudna [WYWIAD Z PSYCHOLOGIEM]
Synek Anity ze „Ślubu od pierwszego wejrzenia” wpadł w panikę. Mama musiała go zabrać z przedszkola
Anita Szydłowska, była uczestniczka programu „Ślub od pierwszego wejrzenia”, stanęła ostatnio przed rodzicielskim wyzwaniem: jej 3-lentni synek przeżywał trudne chwile podczas przedszkolnego przedstawienia. Mama i tata od razu zareagowali.
Jerzyk, syn Anity i Adriana ze „Ślubu od pierwszego wejrzenia”, obchodził właśnie trzecie urodziny. Jego mama podzieliła się na Instagramie ważnym momentem w życiu malca: 3-latek występował pierwszy raz w przedszkolnym przedstawieniu. Emocje jednak wzięły górę. Dziecko ma prawo do wszystkich emocji! „Jerzyk wpadł w panikę i stwierdził, że nigdzie nie wystąpi” – opisała w relacji na Instagramie Anita Szydłowska. Chociaż z okazji przedstawienia w przedszkolu pojawiły się nawet babcia i prababcia, mama nie zamierzała przekonywać syna do występu za wszelką cenę. Zamiast tego zrobiła to, co uznała za słuszne – po prostu zabrała chłopca z placówki. „Nie zmuszaliśmy go i momentalnie opuściliśmy placówkę. Niestety, przedstawienie wypadło o takiej godzinie, że uniemożliwiło mu drzemkę, wiec mieliśmy takie podejrzenia, że może być zmęczony i rozdrażniony” – wytłumaczyła. Anita poprosiła obserwatorki, by podzieliły się swoimi historiami – w końcu przedszkolne przedstawienia mogą być dla dzieci wyjątkowo stresujące. Jedna z mam przyznała, że jej dziecko musi stać tyłem do publiczności, bo w przeciwnym razie wybucha płaczem. Inna – że jej maluch należy do tych, które stojąc na scenie, po prostu… zaczynają się rozbierać. Jak widać, dzieci reagują różnie. Jednym wystarczy odwrócić się plecami, inne wolą w ogóle nie brać udziału w przedstawieniu. Ważne, żeby umieć reagować na ich potrzeby i nie umniejszać ich emocji! Piszemy też o: Znalazła dziecko. Płakało i krzyczało, że mama go zostawiła. Niepokojący wpis na forum Edyta Pazura zawiodła się na polskiej szkole. Usłyszała, że ma głupie dzieci Policjanci pomogli zgubionemu sześciolatkowi, który szukał mamy
Mia miała trudny moment. Natalia Siwiec, zamiast zaopiekować się córką… wszystko nagrała!
„Nie chcę cię!” – mówi mała Mia na nagraniu, które Natalia Siwiec zamieściła w relacji na Instagramie. Dlaczego celebrytka nie odłożyła telefonu, by skoncentrować się na emocjach dziecka?
Mia jest oczkiem w głowie Natalii Siwiec. Dziewczynka regularnie pojawia się w instagramowych relacjach słynnej mamy – zwykle uśmiechnięta i ciekawa świata. Tym razem Miss Euro 2012 zamieściła nagranie z córką, która ewidentnie nie powinna być w takiej chwili filmowana. To zresztą kolejna taka sytuacja. Natalia Siwiec nagrywała córkę w intymnym momencie Słowa „nie chcę cię” Mia najprawdopodobniej kierowała do swojej babci, która stała poza kadrem. Mama próbowała rozmawiać z córką – pytała, dlaczego dziewczynka się denerwuje. „Żebyś się nie podrapała, moja kochana rybeczko” – cytuje Miss Euro 2012 Pudelek. „Nie chcesz mnie? Ja ciebie też” – odpowiada dziecku kobieta, a następnie „żartuje”, że być może Natalia Siwiec powinna wynająć córce mieszkanie. Nie znamy kontekstu całej sytuacji i nie wiemy, jak dalej potoczyła się rozmowa. Niepokojący jest jednak fakt, że w momencie, w którym dziecko potrzebuje wsparcia bliskiej osoby, utulenia, zaopiekowania się jego emocjami – mama wszystko nagrywa, by następnie opublikować film w sieci. Poprzednim razem Natalia Siwiec pokazała milionowi obserwatorów, jak jej córka złości się i płacze. W obu tych sytuacjach nie wiemy, co działo się poza kadrem. Rzecz w tym, że w ogóle nie powinniśmy się nad tym zastanawiać, bo publikowanie takich nagrań z dzieckiem, które ma prawo do swoich emocji i prywatności, jest po prostu nie na miejscu. Źródło: Instagram, Pudelek.pl Piszemy też o: Nastolatkowie uratowali 3-latka. Ojciec dziecka leżał pijany w krzakach 10-latek będzie mógł trafić do poprawczaka. Tam wychowawcy będą mogli użyć wobec niego siły fizycznej, paralizatora lub gazu 500 plus dla małżeństw. Ale nie dla wszystkich
Jak radzić sobie z dziecięcymi emocjami?
Emocje towarzyszą każdemu człowiekowi. Dzieci mają czasem trudności z radzeniem sobie z nimi, gdyż ich układ nerwowy jest jeszcze nie w pełni dojrzały. O tym, jak pomóc dzieciom nazywać i wyrażać emocje opowiada ambasadorka akcji Widzę, Czuję, Słyszę, Wiem – psycholog Dorota Zawadzka.
Dorośli powinni pomagać maluchom radzić sobie z emocjami. Ale by to zrobić, trzeba zdawać sobie sprawę, że każdy dorosły powinien również sam radzić sobie z emocjami, czyli m.in. ze złością, frustracją i gniewem. Dopiero wtedy można pomagać. Warto też pamiętać, aby nie hamować emocji dziecka i nie mówić mu „Przestań”, „Uspokój się” itp. Zamiast tego opiekunowie powinni wyposażyć malucha w kompetencje, czyli m.in. w to, jak ono może się zachować w sytuacji występowania konkretnej emocji. Chcesz wiedzieć, jak radzić sobie z dziecięcymi emocjami? Zobacz nasze wideo. Artykuł powstał z udziałem marki KINDER Niespodzianka
Rozwód a dzieci: rady dla rodziców (emocje dziecka i formalności)
Rozwód to trudna sytuacja, która wymaga odpowiedzialnego i pełnego wsparcia podejścia rodziców. Wyjaśniamy, jak przebiega rozwód, gdy macie dzieci, jakie formalności i dokumenty są wymagane przez sąd i jak rozwód wpływa na dziecko w zależności od jego wieku.
Rozwód, gdy małżonkowie mają dzieci, wymaga podjęcia odpowiednich kroków. Sąd oczekuje dowodów, że rodzice mają na uwadze dobro wspólnego niepełnoletniego potomstwa. Wraz z pozwem rozwodowym powinno się złożyć porozumienie rodzicielskie. Wiele sądów wymaga również wcześniejszych mediacji rodzinnych. Oprócz prawnych aspektów dotyczących rozwodu i dzieci dochodzą kwestie emocjonalne: rozstanie rodziców w najbardziej dramatyczny sposób przeżywają maluchy, które nie były przygotowane na taką sytuację. Rozwód a dzieci: Rozwód a emocje dzieci Jak powiedzieć dziecku o rozwodzie? Rozwód a wiek dziecka: skutki Formalności i dokumenty do sądu Podział majątku po rozwodzie a dzieci Rozwód a emocje dzieci Typowym uczuciem dzieci podczas rozwodu rodziców jest lęk. Małe dziecko traci poczucie bezpieczeństwa, które do tej pory zapewniali mu rodzice. Boi się, że zostanie opuszczone, bo „skoro odszedł tata, to może odejść i mama, i zostanę wtedy sam”. Martwi się, że teraz mama może przestać kochać również jego. W obawie przed jej utratą, bo to z nią zwykle zostaje dziecko, chodzi za nią krok w krok i nie pozwoli nawet na kilka minut wyjść do sklepu. Jak powiedzieć dziecku o rozwodzie? Bardzo ważne jest to, żeby odpowiednio poinformować dzieci o rozwodzie. Podczas rozmowy należy podkreślać, że wasze rozstanie nie ma wpływu na uczucia, którymi obdarzacie dziecko i że w żaden sposób nie jest ono winne decyzji o rozwodzie. To, jak silnie dziecko zareaguje na rozwód rodziców i jak bardzo go przeżyje, zależy od kilku czynników: Wiek dziecka podczas rozwodu rodziców – z rozstaniem rodziców najtrudniej pogodzić się dzieciom między 7. a 16. rokiem życia. Rodzeństwo – najboleśniej rozwód rodziców przeżywają jedynacy. Brat lub siostra stanowią w tej sytuacji wsparcie. Atmosfera w domu i sposób rozstania rodziców – wojna między rodzicami, kłótnie i wzajemne oskarżenia krzywdzą dziecko i odbiją się bardzo negatywnie na psychice dziecka po rozwodzie rodziców, choć początkowo może ono odczuć ulgę, gdy sytuacja się uspokoi. Pokojowe rozstanie nie pociągnie za sobą tak dramatycznych skutków. Rozwód a wiek dziecka: skutki Reakcje dzieci na rozwód będą zmieniać się wraz z upływem czasu. Na początku: Małe dziecko po rozwodzie może chwilowo cofnąć się w rozwoju – samodzielne już przedszkolaki trzeba ubierać, myć, karmić. Kilkulatek może zacząć się moczyć, ssać palec lub budzić w nocy z krzykiem. Takie zachowania zazwyczaj mijają samoistnie po kilku tygodniach, dlatego okaż dziecku dużo cierpliwości i zrozumienia. Nie wyśmiewaj go, gdy chce znów ssać smoczek, nie opędzaj się, gdy trzyma cię za sukienkę. Miej dla niego w tym trudnym okresie dużo czułości i cierpliwości. Okazuj dziecku miłość. Zachęcaj, by wyrażało swoje uczucia (np. w zabawie opowiadając, co czują lale i misie) i stale zapewniaj, że zawsze będziesz przy nim i zawsze będziesz go kochać. Dziecko będzie obwiniać się za rozwód rodziców – może na przykład dojść do wniosku, że „tata odszedł, bo byłem niegrzeczny, nie chciałem pić mleka na śniadanie, pomazałem kredką ścianę”. Jeśli rodzice nie uwolnią dzieci od tego przekonanie, z niejasnym poczuciem winy mogą zmagać się przez długie lata po rozwodzie rodziców. Starsze dziecko może mieć poczucie krzywdy po rozwodzie rodziców – cierpienie może wyrażać się na różne sposoby. Dziecko może płakać, być stale smutne i zamknięte w sobie, gorzej się uczyć. Objawy mogą pojawić się także w sferze fizycznej – dziecko może zacząć się skarżyć na bóle brzucha czy głowy, mieć tiki czy jąkać się. Rodzice muszą zdawać sobie sprawę, że reakcją dziecka na ich rozwód może być również złość. Warto zachęcać dzieci do wyrażania swoich uczuć dotyczących nowej sytuacji. Ich nazwanie sprawia bowiem, że łatwiej sobie z nimi poradzić. U nastolatka po rozwodzie rodziców może pojawić się agresja – dojrzewająca młodzież najbardziej burzliwie przeżywa rozwód rodziców, bywa agresywna, buntuje się. Ten bunt może przejawiać się w różnych formach: pyskowaniu, izolowaniu się, zaniedbywaniu obowiązków szkolnych, ucieczkach z domu. Nastolatki szukają wtedy akceptacji wśród rówieśników i łatwo wchodzą w środowiska, w których jest alkohol czy narkotyki. Istnieje też niebezpieczeństwo, że dziecko buntując się, zerwie kontakty z jednym z rodziców. Spokojna rozmowa, bez oceniania i wymówek, nastawiona na zrozumienie uczuć nastolatka jest najlepszą, choć trudną metodą zapobiegania i rozwiązywania takich problemów. Rozwód a dzieci: formalności wymagane przez sąd Składając pozew rozwodowy, dołączcie do niego podpisany przez obu rodziców plan wychowawczy. Musicie też dojść do porozumienia w kwestii wysokości alimentów, przyszłych kontaktów dziecka z rodzicem, z którym nie będzie mieszkało (chyba że zdecydujecie się na opiekę naprzemienną). Sąd zadecyduje też o władzy rodzicielskiej – czy pozostawi pełne prawa obojgu rodzicom, czy może ograniczy prawa rodzicielskie jednego z nich. Możecie również zostać zobowiązani do przedstawienia podczas rozprawy rozwodowej świadków w związku z sytuacją dzieci. Powinny to być osoby, które mają częsty kontakt z dzieckiem i mogą opowiedzieć o nim przed sądem. Świadek opowiada o relacjach dziecka z rodzicami, o tym, jak się rozwija, jak reaguje na rozstanie rodziców. Sąd może również skierować do domu, w którym mieszka dziecko, kuratora sądowego. Takie wizyty mogą – ale nie muszą – być zapowiedziane. Kurator sporządzi sprawozdanie z wizyty, podczas której oceni sytuację mieszkaniową dziecka, przeprowadzi rozmowę z rodzicem/rodzicami, a czasami także z dzieckiem. W bardzo konfliktowych sprawach rozwodowych oraz w sytuacjach, gdy jedno z rodziców wnioskuje o pozbawienie władzy rodzicielskiej drugiego rodzica, sąd może oczekiwać opinii biegłych z OZSS (Opiniodawczy Zespół Specjalistów Sądowych). Przeprowadzają oni testy i badania, które oceniają, jakimi rodzicami są występujący o rozwód, jakie więzi łączą je z dziećmi i czy dobro dziecka nie jest zagrożone. Podział majątku po rozwodzie a dzieci Gdy małżonkowie zawierają małżeństwo – automatycznie powstaje między nimi wspólnota majątkowa. Wszystko, czego dorobią się podczas trwania małżeństwa, jest ich wspólnym majątkiem. Wspólnota ta ustaje, gdy dochodzi do rozwodu. Małżonkowie mogą wtedy wnosić o podzielenie wspólnego majątku. Podział majątku dotyczy jednak jedynie rodziców, nie dzieci. Wyrok sądowy uwzględnia także kwestie związane z obowiązkiem alimentacyjnym – gdy jeden z rodziców będzie sprawować opiekę nad dziećmi, drugi z nich zostanie obciążony obowiązkiem płacenia alimentów. Zobacz też: Jak nie skrzywdzić dziecka podczas rozwodu? Rady dorosłych dzieci rozwodników Separacja a rozwód: czym się różnią? Rodzina patchworkowa: definicja, problemy
Empatia – co to znaczy, przykłady empatii, jak nauczyć dziecko empatii
Empatia to zdolność, która pozwala zauważać i współodczuwać stany emocjonalne innych ludzi. Kształtuje się ją już w dzieciństwie. W dorosłym życiu odgrywa bardzo ważną rolę w budowaniu relacji społecznych, świadczy także o wysokiej inteligencji emocjonalnej.
W życiu codziennym dość często spotykamy się ze słowem „empatia”. Niekiedy pod zarzutem jej braku, czasami z wyrazami uznania nad jej intensywnością. Często można usłyszeć, że ktoś jest „zbyt empatyczny” lub „jest w nim za mało empatii”. To, czy dana osoba jest empatyczna, zależy od wielu czynników, między innymi od relacji z rodzicami, a także środowiska, w którym się wychowuje. Poniżej wyjaśniamy, czym jest empatia, skąd bierze się zdolność jej odczuwania, a także dlaczego jest tak ważna w prawidłowym funkcjonowaniu. Empatia – co to znaczy? Z definicji empatii możemy dowiedzieć się, że jest ona umiejętnością rozumienia uczuć i emocji innej osoby. To zdolność przyjęcia jej perspektywy i zrozumienia postępowania. Empatia jest swego rodzaju wrażliwością na drugą osobę: jej odczucia, emocje, stan, w którym się znajduje. Osoby empatyczne potrafią wyczuwać uczucia innych ludzi, wyobrazić sobie, że to oni znajdują się na miejscu danej osoby. Empatia jest umiejętnością odpowiedzi na zaobserwowane odczucia innych osób. W psychologii wyróżnia się dwa rodzaje empatii: empatię emocjonalną – współodczuwanie stanu emocjonalnego drugiej osoby i troska o nią. W skrócie – umiejętność „czucia emocji innych”. empatię poznawczą – umiejętność przyjęcia perspektywy drugiej osoby, zrozumienia, co czuje, a także obserwacja rzeczywistości z jej perspektywy. Empatyczny człowiek – kto nim jest? Według naukowców poziom empatii jest uzależniony od: predyspozycji biologicznych (dostajemy je w genach od swoich przodków), predyspozycji psychologicznych (czyli wzorców, jakie dają rodzice i osoby w najbliższym otoczeniu), predyspozycji środowiskowych (to czynniki, które kształtują nas przez całe życie). Jak zachowuje się człowiek empatyczny? uważnie słucha drugiej osoby, nie porównuje cudzych uczuć ze swoimi uczuciami, nie ocenia, nie doradza rozwiązań, gdy ktoś o to nie prosi, potrafi zrozumieć drugą osobę i wczuć się w jej sytuację. Przykłady empatii: organizowanie zbiórek dla potrzebujących, pomoc koleżeńska, np. reagowanie na przejawy agresji, bezinteresowne oddawanie przysług, np. odwiezienie kolegi do domu, gdy pada deszcz. W internecie można natknąć się na test na empatię. To zbiór pytań oceniający poziom empatii danej osoby. Tego typu testy należy traktować jako formę zabawy, a nie wiarygodne źródło oceny naszej wrażliwości na innych ludzi. Posiadaną przez nas empatię weryfikuje nasze postępowanie w realnych sytuacjach. Przeciwieństwo empatii – egocentryzm Nie każdy jest osobą empatyczną. Przeciwieństwem empatii jest egocentryzm, czyli skupianie się wyłącznie na sobie i swoich potrzebach. Objawy braku empatii: niezdolność do współczucia, bycie nieczułym wobec innych, przekonanie, że cały świat kręci się wokół danej osoby, umieszczanie siebie w centrum uwagi, brak uważności na uczucia innych osób, brak umiejętności wczucia się w sytuację innych. Brak empatii może być chorobą. Mówimy wtedy o osobowości dyssocjalnej. To zaburzenie osobowości objawiające się między innymi brakiem empatii, a także lekceważeniem norm społecznych. To zaburzenie psychiczne charakteryzuje także chłód emocjonalny, bardzo niski poziom współczucia i brak troski o uczucia i potrzeby innych. Jak nauczyć dziecko empatii? Empatia jest bardzo cenną cechą – pomaga wchodzić w relacje z ludźmi i odnajdywać się w trudnych sytuacjach. Warto wspierać rozwój empatii u dzieci od najmłodszych lat. Podstawą jest dobra relacja między dzieckiem a rodzicem. Należy zadbać o zaspokojenie emocjonalnych i fizycznych potrzeb dziecka. Istotne jest poświęcanie dziecku odpowiedniej ilości czasu i zadbanie o to, by miało świadomość, że jest kochane. Rodzic powinien też uczyć dziecko radzenia sobie z trudnymi emocjami – smutkiem, gniewem lub złością. Aby wykształcić w dziecku empatię, rodzice sami powinni być empatyczni – dawać dobry przykład, pokazując maluchowi empatyczne zachowania. Co robić w przypadku braku empatii u dziecka? W rozwoju empatii może pomóc przygarnięcie zwierzaka, którym maluch będzie się opiekować, czytanie książeczek uwrażliwiających na uczucia i potrzeby innych, a także rozmowa na takie tematy i analiza sytuacji, które budzą niepokój. Jeżeli podobne działania nie przyniosą rezultatów – warto skorzystać z pomocy psychologa dziecięcego. Zobacz także: Książki, które pomogą przedszkolakowi nazywać i rozumieć emocje Trudne emocje u dziecka: skąd się biorą i jak mu pomóc? 3 minuty dziennie, które poprawią twoje relacje z dzieckiem. Rada psychologa
Każdy problem można rozwiązać! Poznaj nową serię komiksów „Smerfy i świat emocji”
Chociaż o dzieciństwie zwykle mówi się, że jest beztroskie, to… maluchy także mają swoje lęki i problemy. Strach przed ciemnością, brak wiary w siebie czy bycie odrzuconym przez rówieśników to tylko niektóre z nich. Jak wspierać przedszkolaki w ich trudnościach? Jednym ze sposobów jest wspólne czytanie nowej serii komiksów wydawnictwa Egmont Polska – „Smerfy i świat emocji”.
Świat emocji jest zawiły i nierzadko skomplikowany. Szczególnie trudno jest się w nim odnaleźć… najmłodszym. Patrząc, jak mierzą się z różnymi trudnościami i lękami, jako dorośli chcemy im pomóc, niestety zdarza się, że nie wiemy, jak to zrobić. Jeśli chcesz wspierać malucha, rób to razem ze Smerfami! Gdy stają się bohaterami opowieści, maluchowi łatwiej jest zrozumieć, co przeżywa, a także, jak może rozwiązać problem, z którym się zetknął. Nowa seria komiksów to świetna lektura zarówno dla przedszkolaków i ich rodziców, jak również dzieci starszych, które potrafią już samodzielnie czytać. Rozwiąż problem ze Smerfami Każdy album serii „Smerfy i świat emocji” podzielony jest na dwie części. Pierwsza z nich jest komiksowa. Właśnie tutaj dziecko zapoznaje się z opowieścią, w której ktoś z bajkowego świata spotkał się z trudną sytuacją. – Dzięki takiej budowie historii, łatwiej jest dziecku zrozumieć to, co samo przeżywa, bo bohater opowiadania opisuje i przeżywa to co dziecko. Daje to dziecku poczucie, że nie ma nic dziwnego w tym, co czuje, że jest to powszechne i inni też tak mają – zaznacza Sylwia Jatczak, psycholożka i pedagożka pracująca na co dzień z dziećmi w wieku przedszkolnym – Papa Smerf odgrywa w opowieści rolę terapeuty. Szuka pomysłu na rozwiązanie sytuacji, uświadamia Smerfowi, czyli dziecku, że jest w stanie sobie poradzić i przezwyciężyć lęki czy trudne emocje. Opowiadanie zawsze dobrze się kończy – dodaje ekspertka. W drugiej części książki znajdują się wskazówki, które posłużą zarówno dzieciom, jak i rodzicom. Dzięki temu, że opracowała je Diana Drory, psycholożka dziecięca i psychoanalityczka, porady są skuteczne, co skutkuje zrozumieniem problemu, a co ważne, również pomaga okiełznać emocje i poradzić sobie z lękami. View oEmbed on the source website Nowości już w sprzedaży! Już 24 marca br. ukazały się dwa pierwsze tomy cyklu to: „Smerf, który bał się ciemności” oraz „Smerf, który był niezdarny”. Pierwsza z nich opowiada o Strachusiu, który boi się wszystkiego, jednak najbardziej – ciemności. Nie jest jednak tylko jego problem… W nocy krzyczy z przerażenia, dlatego budzi przy tym całą wioskę. Oprócz tej komiksowej historii w tomie 1. znajdują się także wskazówki, jak poradzić sobie w sytuacji, która spotkała Strachusia, a może mieć miejsce również u maluchów. – Dzieci bardzo często boją się ciemności i nocy. Obawiają się zostać wieczorem same w pokoju, zasypiać odseparowane od rodziców. Lęki, które odczuwają, są dla nich bardzo trudne do pokonania. Dla nas, dorosłych, problem z samodzielnym zasypianiem dzieci często jest wielkim wyzwaniem. Jeśli twoje dziecko nie zasypia samo, boi się ciemności, jest lękliwe w różnych sytuacjach, to ten komiks może wam pomóc to przezwyciężyć – zachęca Sylwia Jatczak. Z kolei w 2. tomie przedstawiona jest historia Ciamajdy, który wszystko robi nie tak… To z kolei sprawia, że z czasem staje się smutny, niepotrzebny i przestaje wierzyć w siebie. Na szczęście wszystko kończy się dobrze i historia pokazuje, że każdy ma swoje mocne strony, co pozwala osiągać wymarzone cele. – Część poradnikowa tego albumu wyjaśnia dziecku, skąd się biorą porażki i że tak naprawdę jest to zupełnie naturalne, bo często na początku wiele czynności jest dla nas trudnych i po prostu nam się nie udaje – podkreśla Sylwia Jatczak. – Pomaga dziecku zrozumieć reakcje otoczenia na jego nieudane próby, a także poradzić sobie z nimi. Wyjaśnia, skąd się biorą i dlaczego denerwują innych lub są przez nich wyśmiewane – dodaje psycholożka. Dowiedz się więcej o superksiążkach terapeutycznych „Smerfy i świat emocji” >>> TUTAJ Materiał powstał we współpracy z wydawnictwem Egmont Polska View Ediplayer on the source website