Matematyczne zadania z geografii wcale nie muszą być trudne. Poznaj szybki i łatwy sposób na obliczanie salda migracji, dzięki któremu bez problemu rozwiążesz każde zadanie!
Obliczanie salda migracji nie jest tak trudne, jak mogłoby się wydawać. Znacznie trudniejszym zadaniem jest próba zrozumienia tego, co przyczynia się do migracji ludności. W geografii wyróżnia się dwa główne czynniki: czynniki wypychające oraz przyciągające. Po zapoznaniu się z zadaniami i przykładami sald migracji spróbuj zastanowić się, co wpływa na saldo migracji w poszczególnych państwach. Spis treści: Co to jest saldo migracji? Jak obliczyć saldo migracji? Saldo migracji – wzór Współczynnik salda migracji – wzór Obliczanie salda migracji – zadania Saldo migracji – przykłady salda migracji w statystyce publicznej Co to jest saldo migracji? Saldo migracji to różnica między napływem ludności (imigracja), a jej odpływem (emigracja) wyrażona w określonym czasie. Imigranci to liczba osób przybyłych na dany obszar. Emigranci to liczba osób, która wyjechała za granicę kraju. Jak obliczyć saldo migracji? W geografii wyróżnia się dwa sposoby obliczania salda migracji. Pierwszy główny wzór dotyczy różnicy pomiędzy liczbą imigrantów i emigrantów. Ze względu na to, że liczba ta zazwyczaj określana jest w tysiącach, a jej możliwość interpretacji jest dość znikoma, to w geografii wyróżnia się także drugi wzór na współczynnik salda migracji. To właśnie dzięki współczynnikowi można określić stosunek migracji, co daje znacznie szersze pole do interpretacji statystki. Saldo migracji – wzór Saldo migracji to inaczej różnica imigrantami i emigrantami w danym okresie. Pokazuje ona relację zachodzącą pomiędzy imigracją a emigracją dla danego obszaru. Jak się oblicza saldo migracji? Współczynnik salda migracji – wzór Najczęściej w statystyce publicznej podaje się tzw. współczynnik salda migracji, znany także jako sumaryczna stopa salda migracji. Ten wskaźnik pokazuje tzw. skutek migracji przypadający na 1000 osób danego obszaru i w danym okresie. Dzięki niemu można łatwo zauważyć, czy dany obszar odnotowuje wzrost czy też ubytek ludności. Współczynnik salda migracji wyrażany jest w promilach. Oficjalna statystyka publiczna opiera się na danych, w których liczba imigrantów oznacza liczbę cudzoziemców, którzy zdecydowali się na pobyt stały w danych kraju, a emigranci to osoby, które wymeldowały się z pobytu stałego w danym kraju. Obliczanie salda migracji – zadania Zadanie 1: Oblicz saldo migracji dla danego obszaru, jeśli w 2015 roku przyjechało do niego 65 728 osób, a granice kraju opuściło 94 745 osób. Rozwiązanie: I – 65 728 osób E – 94 745 osób Saldo migracji = I - E 65 728 - 94 754 = -29 026 osób Odpowiedź: Saldo migracji dla tego obszaru było ujemne i wynosiło -29 026 osób. Zadanie 2: Jakie jest saldo migracji dla danego obszaru, który zamieszkuje 37 950 000 osób, jeśli w 2018 roku jego współczynnik salda migracji wyniósł 1,2 ‰, Rozwiązanie: L – 37 950 000 osób WSM – 1,2 ‰ Wsm =( SM/ L)x 1000 /1000 Wsm/1000=SM/L / *L (WSM/1000)*L= SM SM= (1,2/1000)*37 950 000= 4 554 SM=4 554 Odpowiedź: SM dla tego obszaru jest dodatnie wynosi 4554 osoby. Saldo migracji – przykłady salda migracji w statystyce publicznej Jakie jest saldo migracji w Polsce? W 2020 roku saldo migracji w Polsce wyniosło 4483 osoby. Na pobyt stały w Polsce zdecydowało się 73 573 osoby. Wśród krajów, których obywatele najchętniej zasiedlają tereny Polski, są Ukraina, Białoruś, Niemcy, Rosja oraz Gruzja. Jakie jest saldo migracji w Australii? Saldo migracji w Australii jest dodatnie. W latach 2000-2016 corocznie wynosiło od 100 do 300 tysięcy osób. Jest ona szczególnie bardzo popularnym kierunkiem emigracji w Wielkiej Brytanii. Jakie jest saldo migracji w Unii Europejskiej? W 2020 UE odnotowała dodatnie saldo migracji na poziomie 1,5 mln osób. Największą grupę imigracji stanowili Ukraińcy (601 227 osób). Unia Europejska była także popularnym kierunkiem emigracji dla mieszkańców Maroka (123 445 osób), Indii (79 273 osób) i Brazylii (72 440 osób).
Urbanizacja obejmuje powstawanie nowych miast, a także ich rozwój wskutek przemieszczania się ludności z obszarów wiejskich. Jej fazy mają znaczący wpływ na kształtowanie przestrzeni i wskaźników demograficznych.
Wskaźnik urbanizacji wyraża stopień rozwoju miast. Określenie jego poziomu jest niezbędne dla prawidłowego zarządzania przestrzenią poprzez projektowanie układów metropolitarnych i aglomeracji miejskich. Spis treści: Wskaźnik urbanizacji Najsilniej i najsłabiej zurbanizowane państwa i kontynenty Płaszczyzny urbanizacji Fazy urbanizacji Urbanizacja wstępna Suburbanizacja Dezurbanizacja Reurbanizacja Przyczyny urbanizacji Skutki urbanizacji Pozytywne skutki urbanizacji Negatywne skutki urbanizacji Wskaźnik urbanizacji Wskaźnik urbanizacji znany jest także jako współczynnik urbanizacji. Określa on procentowy odsetek udziału ludności miejskiej w ogólnej liczbie ludności. Uwzględniając współczynnik urbanizacji państwa można podzielić na: państwa o niskim wskaźniku urbanizacji do 40% państwa o średnim współczynniku urbanizacji od 40 do 60 % państwa o wskaźniku urbanizacji od 60% Najsilniej i najsłabiej zurbanizowane państwa i kontynenty Najwyższy ogólny poziom urbanizacji wśród wszystkich kontynentów jest w Ameryce Północnej. Drugie miejsce zajmują obszary Ameryki Południowej, natomiast trzecie miejsce ma średni poziom urbanizacji w Europie. Do najmniej zurbanizowanych kontynentów należy Azja i Afryka. Do najsłabiej zurbanizowanych państw na świecie należą: kraje afrykańskie: Burundi (12 %), Malawi (16 %) , Uganda (17 %), kraje azjatyckie: Sri Lanka (16 %) i Nepal (18 %). Najwyższe współczynniki urbanizacji zostały odnotowane w: Singapurze (100 %), Katarze (99 %) Kuwejcie (98 %). Polski współczynnik urbanizacji jest niższy niż średnia Europy Zachodniej (61% vs 80%). Najwyższy wskaźnik urbanizacji odnotowany jest w województwie śląskim, gdzie 76% ludności mieszka w miastach. Płaszczyzny urbanizacji Na urbanizację składa się szereg procesów nie tylko przestrzennych, lecz także istotne procesy ekonomiczne, społeczne i kulturowe. urbanizacja demograficzna – demograficzne płaszczyzny urbanizacji obejmują m.in. zwiększony odsetek ludności miejskiej, przekształcanie wsi w tereny miejskie. urbanizacja ekonomiczna – wzrost liczby ludności pracującej w pozarolniczych obszarach, urbanizacja przestrzenna – widoczny rozwój miast, tworzenie nowych miast na danym obszarze. urbanizacja społeczna – ludność wiejska, która na skutek urbanizacji przeniosła się do miast, porzuca swoje wiejskie zwyczaje i dopasowuje się do miejskiego stylu życia. Jak widać, urbanizacja to dość skomplikowany proces, który nie polega tylko na przekształcaniu terenów wiejskich w miasta. Urbanizacja działa na wielu płaszczyznach, które w mniejszym bądź większym stopniu regulują społeczeństwo. Fazy urbanizacji Fazy urbanizacji w bardzo wyraźny sposób kształtują warunki przestrzenne i geograficzne. Przy dobrej znajomości wszystkich faz urbanizacji można ocenić prawdopodobny poziom rozwoju terenów miejskich, patrząc wyłącznie na zagęszczenie ludności i rozmieszczenie miast. Urbanizacja wstępna Pierwsza faza urbanizacji, która polega na gwałtownym wzroście liczby mieszkańców miast. Ludność wiejska wprowadza się do centrum miasta, gdzie podejmuje prace usługowe, które nie mają związku z ich dotychczasowym zajęciem (rolnictwem). Ta faza urbanizacji następuje w skutek intensywnej industrializacji. Przykłady: Niektóre państwa Afryki i Azji (np. Uganda, Etiopia, Wietnam czy Laos), w których wciąż przebiega intensywna urbanizacja. Suburbanizacja Podczas tej fazy urbanizacji nowi mieszkańcy miast mieszczą się głównie w centrum. Większość ludności zatrudniania jest w sektorze usługowy i bardzo prężnie kwitnie przemysł. W końcowym okresie suburbanizacji występuje przeludnienie centrum miasta. W wyniku czego mieszkańcy miast zaczynają przenosić się na tzw. suburbia, czyli peryferyjne osiedla na obrzeżach miast i otaczających wsi. Dezurbanizacja Przeludnienie centrum miast powoduje pogorszenie warunków życia mieszkańców. Pojawia się problem przeludnienia czy też smogu. Wiele z nich zaczyna odchodzić od miejskiego stylu życia i przenosi się na tereny okolicznych wsi, a nawet innych mniejszych miast. Podczas tej fazy urbanizacji dochodzi do zmniejszenia całości zaludnienia na terenach miejskich. Ze względu na tendencję spadkową w liczbie ludności miejskiej powstaje coraz więcej pustostanów i zwiększa się przestępczość i akty wandalizmu. Przykłady: Łódź w Polsce Reurbanizacja Faza urbanizacji, która jest inicjowana przez władze w miastach. W tym etapie można dostrzec gwałtowną rewitalizację terenów miejskich, a także intensywne tworzenie komunikacyjnej sieci miejskiej i pozamiejskiej, która ma ułatwić mieszkańcom wsi i mniejszych miast dostęp do centrów miast. Peryferia dużych miast łączą się, co prowadzi do powstania megalopolis. Podczas tej fazy urbanizacji centra handlowe i instytucje finansowe zajmują miejsce starych fabryk. Stare bloki zastępują apartamentowce, co prowadzi do tego, że ludność miejska znów się powiększa. Przykłady: Wrocław czy Warszawa w Polsce Przyczyny urbanizacji lepsze perspektywy wynagrodzeń, łatwy dostęp do rozrywki (kina, teatry, kluby i bary), zachęcanie mieszkańców wsi wizją nowoczesnego życia w mieście poprzez reklamy w mediach masowych, duża liczba miejsc pracy, lepszy poziom edukacji, korzyści wynikające z miejskiego stylu życia (przedsiębiorcy mają dostęp do większej i bardziej różnorodnej grupy klientów). Skutki urbanizacji Wpływ urbanizacji zarówno na proces rozwoju miast, jak i terenów miejskich może mieć negatywny i pozytywny wpływ. Pozytywne skutki urbanizacji lepszy poziom życia dla ludności wiejskiej, łatwiejszy dostęp do taniej siły roboczej, wzrost poziomu wykształcenia ludności, rozwój miast (napływ ludności wiejskiej wymusza na miastach nowe inwestycje mieszkaniowe oraz przestrzenne), większe tempo rozwoju gospodarczego w państwie, łatwy dostęp do opieki medycznej. Negatywne skutki urbanizacji przeludnienie, wzrost przestępczości, większa konkurencja na rynku pracy może prowadzić do zmniejszenia wynagrodzeń, wzrost zanieczyszczeń miejskich, zjawisko smogu, szybsze rozprzestrzenianie się wszelkich epidemii ze względu na gęste zaludnienie.
Matematyczne zadania z demografii wcale nie muszą być trudne. Dowiedz się, jak obliczyć przyrost naturalny i rozwiązuj zadania na geografii w mgnieniu oka.
Przyrost naturalny jest bardzo ważnym wskaźnikiem, który dowodzi tzw. zastępowalności pokoleń. Od wskaźnika przyrostu naturalnego zależą m.in. działania wdrażane na poziomie gospodarki kraju, które mogą zachęcać bądź zniechęcać do wielodzietności. Spis treści: Co to jest przyrost naturalny? Jak obliczyć przyrost naturalny? Przyrost naturalny – wzór Obliczanie przyrostu naturalnego – zadania Co to jest współczynnik przyrostu naturalnego? Jak obliczyć współczynnik przyrostu naturalnego? Współczynnik przyrostu naturalnego – wzór Obliczanie współczynnika przyrostu naturalnego – zadania Przyrost naturalny a przyrost rzeczywisty Obliczanie przyrostu naturalnego na podstawie salda migracji i przyrostu rzeczywistego Co to jest przyrost naturalny? Przyrost naturalny to różnica pomiędzy liczbą urodzeń żywych i liczbą zgonów. W przypadku, gdy liczba urodzeń przewyższa liczbę zgonów, to mamy do czynienia z dodatnim przyrostem naturalnym. Jeśli natomiast współczynnik zgonów jest wyższy niż współczynniki urodzeń, to świadczy to o ujemnym przyroście naturalnym. Obserwacje demografów sugerują, że wielkość przyrostu naturalnego w dużej mierze zależy od stopnia rozwoju gospodarczego danego kraju. Z reguły im wyższy poziom rozwoju państwa, tym niższy wskaźnik przyrostu naturalnego jest notowany. Zazwyczaj wysokim wskaźnikiem przyrostu naturalnego cechują się państwa słabo rozwinięte. Można więc powiedzieć, że im niższy przyrost naturalny, tym wyższy poziom rozwoju gospodarczego w danym kraju możemy zaobserwować. Jak obliczyć przyrost naturalny? Wzór na przyrost naturalny jest naprawdę bardzo prosty. Wystarczy odjąć od liczby żywych urodzeń liczbę zgonów. Wartość, którą otrzymamy, to wartość przyrostu naturalnego dla danego regionu bądź kraju. Obliczanie przyrostu naturalnego – zadania Oblicz przyrost naturalny dla gminy Pszczyna, w której w 2019 urodziło się 960 dzieci, a zmarło 1290 osób. Rozwiązanie: U= 960 osób Z= 1290 osób Pn= 960-1290= -330 Odpowiedź: Przyrost naturalny w Pszczynie jest wartością ujemną i wynosi 330. Co to jest współczynnik przyrostu naturalnego? Współczynnik przyrostu naturalnego to inaczej stopa przyrostu naturalnego, która świadczy o przyroście bądź ubytku naturalnym na danym terenie. Jak obliczyć współczynnik przyrostu naturalnego? Współczynnik przyrostu naturalnego obliczany jest za pomocą wzoru, w którym przyrost naturalny dzielony jest przez liczbę ludności, a następnie mnożony przez 1000 promili. Współczynnik przyrostu naturalnego – wzór lub inaczej: Sp= (U-Z)/N*1000 ‰, gdyż Pn= U -Z (poprzedni wzór na przyrost naturalny) Obliczanie współczynnika przyrostu naturalnego – zadania Zadanie 1: Oblicz współczynnik przyrostu naturalnego w Polsce w 2018, jeśli liczba urodzeń wyniosła 388 tysięcy, a liczba zgonów 414 tysięcy. Liczba ludności w Polsce szacowana jest na 37 970 000 osób. U- 388 000 osób Z- 414 000 osób N -37 970 000 osób Rozwiązanie: Sp= (U-Z)/N*1000 ‰ Sp= (388 000-414 000)/37 970 000 * 1000 ‰= (-26 000)/37 970 000 * 1000 ‰ = -0,68 ‰ Odpowiedź: W 2018 roku współczynnik przyrostu naturalnego w Polsce był ujemny i wynosił około -0,68 ‰. Zadanie 2: Gminę Zielonki zamieszkuje 23 690 mieszkańców. W 2020 roku urodziło się tam 260 dzieci, a współczynnik przyrostu naturalnego wyniósł około 0,93 ‰. Ile osób zmarło w 2020 roku w gminie Zielonki? N - 23 690 mieszkańców U - 260 osób Sp - 0,93 ‰ Rozwiązanie: Sp=Pn/N*1000 Sp=(U-Z)/N*1000 / /1000 (obustronnie dzielimy przez 1000) Sp/1000=(U-Z)/N /*N (obustronnie mnożymy razy N) (Sp*N)/1000=U-Z / -U (obustronnie odejmujemy U) -U +[(Sp*N)/1000]=Z / *(-1) (obustronnie mnożymy razy (-1) U-(Sp*N)/1000= Z Podstawiamy dane 260- (0,93*23690)/1000=238 Odpowiedź: W gminie Zielonki w 2020 roku zmarło 238 osób. Przyrost naturalny a przyrost rzeczywisty Przyrost naturalny różni się od przyrostu rzeczywistego tym, że nie jest w nim ujęte saldo migracji, które również wpływa na ogólną liczbę ludności. Przyrost rzeczywisty jest sumą przyrostu naturalnego i salda migracji. Znając saldo migracji oraz przyrost naturalny możemy dość łatwo obliczyć przyrost rzeczywisty. Przyrost rzeczywisty – wzór PR = PN + SM PR – przyrost rzeczywisty PN – przyrost naturalny SM – saldo migracji Obliczanie przyrostu naturalnego na podstawie salda migracji i przyrostu rzeczywistego Zadanie 1: Oblicz przyrost naturalny w pewnym mieście, w którym saldo migracji wynosi 2400 osób, a przyrost rzeczywisty - 12 900 osób. Rozwiązanie: PR = PN + SM PN= PR-SM PN= -12 900-2400= - 15 300 osób Odpowiedź: Przyrost naturalny w tym mieście wynosi -15 300 osób.