16 zdań których nie usłyszysz od dziecka ;-)
Choć bardzo chciałabyś usłyszeć te słowa, mamy złą wiadomość. Szansa, że maluch je wypowie, jest baaaardzo znikoma ;-) Zawsze można jednak pomarzyć!
Dzieci czasem wykazują się sporym uporem i trzeba być na to przygotowanym. Rodzice w ankiecie wymienili zdania, które bardzo chcieliby usłyszeć od swoich dzieci, ale ich zdaniem jest to niemożliwe. Czy zgadzacie się z tym? 16 zdań których nie usłyszysz od dziecka! 1. Mamo, tato jest weekend – możecie poleżeć w łóżku do południa! 2. Jestem gotowy na chodzenie bez pieluchy, zdejmijcie ją, a ja na pewno nie zapomnę dobiec do łazienki! Jak nauczyć dziecko siusiania na nocnik? 3. Nie, naprawdę nie mam nic przeciwko temu że kanapkę pokroiłaś w trójkąty, choć prosiłam o kwadraty... 4. Nie przejmuj się, jeżeli mój ulubiony i najukochańszy różowy talerzyk z Elzą jest w zmywarce, wezmę inny. 5. Mycie włosów – super, zróbmy to jeszcze raz. 6. Włosy mi się zlepiły i mam kołtuny? Rozczesz je, a ja spokojnie posiedzę. 7. O, paznokcie za długie? Jak rozczeszesz mi włosy, obetnij je. Posiedzę sobie dłużej. 8. Spieszymy się? Nie martw się, ty się szykuj, a ja nałożę buciki i spokojnie poczekam przy drzwiach. 9. Jestem wykończony. Zwinę się w kłębuszek i zrobię sobie drzemkę. 10. Powiedziałaś 5 minut, więc już zgasiłem telewizor i idę spać. 11. Nie martw się, że ciastka się połamały. Zjem je z przyjemnością. 12. Mam wielką ochotę na paluszki, ale skoro masz tylko rodzynki, to zjem je bez robienia awantury. 13. Rozumiem, że oglądanie tej samej bajki 36 razy jest nudne. Dobrze mamusiu, teraz Ty wybierz co będziemy oglądać. Czy znasz bohaterów z bajek twojego dziecka? 14. Słyszałam co powiedziałaś, kiedy zacięłaś się nożem, ale obiecuję, że nie powiem tego słowa gdy przyjdą goście. 15. Znalazłam otwarte pudełko Sudocremu na stole, więc założyłam nakrętkę i odłożyłam do szafki. 16. Widzę mamusiu, że jesteś zmęczona. Może utniesz sobie drzemkę, a ja cichutko pokoloruję. Każde z tych zdań wywołuje niepohamowany śmiech. Oj, gdyby to była prawda i dzieci tak mądrze, dojrzale i empatycznie odnosiły się do swoich rodziców, to czyż każdy nie chciałby mieć takiego wspaniałego brzdąca w domu? Na pewno dopisałybyście coś do tej listy. Śmiało, piszcie w komentarzach, to świetna zabawa uświadomić sobie, co chcielibyśmy usłyszeć od dzieci :-) 15 najbardziej wzruszających momentów w życiu mamy 5 rzeczy niszczących samoocenę dziecka
Nie chcę grzecznego dziecka! Grzecznym dzieciom grozi niebezpieczeństwo
Grzeczne dzieci są uwielbiane przez babcie, ciocie i otoczenie. Nie wiedziałam, jak bardzo mogą być zagrożone. Moja córka nie będzie grzeczną dziewczynką. A twoja?
Może jesteś w ciąży albo masz w domu niemowlaka, czy kilkulatka, którego jesteś w stanie cały czas chronić. Marzysz wtedy, by twoje dziecko było grzeczne, przestrzegało zasad savoir-vivre i nie przeszkadzało. Tak ..., ja też o tym marzyłam. Co więcej, wprowadziłam mój plan w życie i wychowałam grzeczną blondyneczkę o niebieskich oczach. Istny aniołek. Radość rodziny i otoczenia ogromna, bo przecież ona taka grzeczna. Aż przyszedł dzień, w którym bardzo pożałowałam sposobu wychowania. Grzeczne dziecko w niebezpieczeństwie Pamiętam jak dziś ten zimowy wieczór, gdy wycierałam po kąpieli moją 6-letnią córeczkę. - Dlaczego masz takie sine plamy na brzuchy? - wrzasnęłam z przerażeniem, gdy dotarłam do wycierania tej części ciała. Uzyskanie odpowiedzi zajęło mi trochę czasu. Moja córeczka była zmieszana i zawstydzona, gdy opowiadała o koleżance z zerówki, która ją bije! Podobno wychowawca wie o problemie, rozmawiał z rodzicami agresywnej dziewczynki, ale, jak widać, nie przyniosło to efektu. - Dlaczego jej nie oddałaś? - zapytałam w końcu. - Przecież mówiłaś, że nie wolno bić?! - oznajmiła zdziwiona córka. - Oddać wolno - rzuciłam, głupio się tłumacząc. - To wolno bić czy nie? Skarżyć też nie miała, więc nic nie mówiłam. Moje dziecko było bardzo zdziwione nowymi wytycznymi. Nie bardzo rozumiało, gdzie przebiega granica, kiedy wolno, a kiedy już nie. Dotychczas miała jasną informację: "Grzeczne dzieci nie biją, a przecież chcesz być grzeczne, prawda?". Teraz komunikat nagle się zmienił na: "Grzeczne dzieci przeważnie nie biją". Ciężko jej było zaakceptować nowe zasady i chyba nigdy tego nie zrobiła. Jest zbyt wrażliwą i delikatną istotą, a w dodatku grzeczną dziewczynką, by kogoś uderzyć, nawet jeśli mama pozwala. Nie chcę grzecznego dziecka "Nel uderzyła koleżankę w brzuch" - czytam w dzienniczku kolejnej z moich córek. Gdyby Nel była pierwszym moim dzieckiem z pewnością zaserwowałabym jej edukacyjną pogadankę o ty, jak to grzeczne dzieci nie biją. Na szczęście dla niej, nauczona doświadczenia najpierw postanowiłam zapytać: "Dlaczego?". - Ona biła Julię, musiałam bronić siostry. - odpowiedziała. Czy przemoc rozwiązuje konflikt? Czy zawsze zakazywać bicia? Czy można bić, jeśli nie uderzę pierwszy? Pewnie wydaje ci się, że to głupie rozwiązanie, bo przemoc rodzi przemoc, ale gdy widzę siny brzuch kilkuletniego dziecka, które ktoś bije pod moją nieobecność, myślę tylko o tym, by potrafiło się obronić. Czy pozwalać dziecku oddawać, gdy ktoś je uderzy? Napisz w komentarzu. Zobacz też: Najlepszymi rodzicami są ci, których dzieci krzyczą
Przedszkolaki najchętniej same by odkurzały, zmywały, robiły kanapki... Pozwalać im na to czy raczej oddelegować do swojego pokoju, niech się pobawią?
Z jednej strony pomoc dziecka cieszy cię. „Jest takie kochane, uczynne i mądre" – myślisz. Z drugiej, wydaje ci się, że to nieludzkie, by dziecko musiało sprzątać. Co innego dać mu pobawić się miotełką, a inna sprawa kazać pozamiatać. W końcu dzieciństwo jest po to, by się bawić a nie pracować. No i jest jeszcze trzecia strona: po pomocy dziecka często (przynajmniej na początku) musisz zwyczajnie... posprzątać. Dlaczego pozwalać dziecku na pomoc Kiedy mama Basi zabiera się za ścieranie kurzu, mała bierze swoją szmatkę i macha nią nieskładnie po półkach. Kajtek uwielbia przyglądać się, jak jego babcia zagniata ciasto na pierogi. Kiedy pozwala mu w cieście wykrawać szklanką kółka, chłopczyk jest wniebowzięty. Dzieci rwą się do pomagania. Ale nie dlatego, że współczują ci, jak bardzo się męczysz podczas odkurzania czy gotowania. Po prostu bacznie obserwują rzeczywistość i chcą ją odwzorowywać, bo tylko w ten sposób mogą się czegoś nauczyć. Nasuwa się prosty wniosek: jeśli nigdy nie będą przygotowywać kanapek czy układać książeczek na półkach, nie będą potrafiły tego robić. I nie chodzi tu o same umiejętności, bo w końcu każdy dorosły umie wykonać podstawowe domowe czynności. Po prostu dziecko nienauczone utrzymywania porządku i pomagania domownikom, nie będzie miało takiego nawyku w dorosłości. A to potrafi uprzykrzyć codzienne życie. Czy na pewno wiesz: Po co przedszkolakowi obowiązki? Daj szansę dziecku, bo stanie się... leniwe – Moja córka ciągle prosiła mnie, żebym pozwoliła jej pozmywać – opowiada mama Ali – W końcu któregoś razu ugięłam się, postawiłam przy zlewie krzesło i dałam do umycia talerze po śniadaniu. Po 15 minutach lania wody, kuchnia dosłownie pływała. To była katastrofa! No cóż, nie od razu Kraków zbudowano... Nikt nie jest perfekcjonistą, wykonując coś pierwszy raz. Niby rodzice to wiedzą, ale często znajdują wymówkę, by tylko nie pozwolić dziecku na pomoc. Przypomnij sobie, jak ty reagujesz w podobnych sytuacjach. „Ja to szybciej zrobię", „Kochanie, nie mamy teraz czasu", „Może następnym razem" – ilość rodzicielskich wymówek jest całkiem spora. A ich konsekwencje? Dziecko po raz setny odesłane z kwitkiem w końcu przestaje prosić. Czasem może też przy okazji dowiedzieć się, że robi coś zbyt wolno, jest za mało dokładne, niezbyt staranne... To podcina skrzydła, prawda? Czytaj też: Tego nigdy nie rób – 5 rzeczy niszczących samoocenę dziecka Dziecko jest jeszcze za małe? – Nie pozwalałam swojemu synkowi używać ostrego noża do krojenia ogórków w plasterki, choć mnie o to czasem prosił – mówi mama Krzysia – Jakież było moje zdziwienie, kiedy któregoś razu zobaczyłam w przedszkolu, jak mój syn razem z innymi dziećmi z radością kroją warzywa na sałatkę! A mnie się wydawało, że to zbyt niebezpieczne zajęcie dla czterolatka. Nie pozwalamy dzieciom na to, co naszym zdaniem może być dla nich groźne. I dobrze! Tyle tylko, że czasem mamy tendencję do brania swoich dzieci za młodsze niż są w rzeczywistości. Oczywiście dwulatkowi nie wręczymy ostrego noża, ale trzylatek może już używać noża z zastawy stołowej, a w wieku czterech lat pod okiem dorosłych pokroić ogórka na kolację. Bezpieczeństwo nie polega wyłącznie na zabranianiu, ale także na pokazywaniu, jak bez ryzyka robić rzeczy niebezpieczne (czyli, jak kroić, włączać wtyczkę odkurzacza do kontaktu, a w późniejszym wieku także prasować czy przechodzić przez jezdnię). Poznaj: Najgłupsze pomysły przedszkolaków – aż strach pomyśleć! [CMS_PAGE_BREAK] Chce się pomagać coraz mniej Chwalisz swoją córkę przed jej babcią, że pomogła ci robić ciasto. A twoja mama mówi: „Teraz to rwie się do pomocy, ale zobaczysz, że za parę lat wszystko się zmieni i nie będziesz mogła jej dowołać nawet na obiad. A co dopiero mówić o jego ugotowaniu!" Trochę w tym prawdy (sama pewnie pamiętasz, jak niechętnie czasem pomagałaś swojej mamie). Jaki więc sens pozwalać dziecku na przygotowywanie posiłków czy robienie porządków skoro i tak wkrótce odechce mu się pomagania? Ano taki, że dziecko przyzwyczai się do faktu, że każdy domownik ma swoje obowiązki. I choć nie wszystkie należą do przyjemnych (w końcu ty też nie lubisz prasowania), to trzeba je wykonywać. Inaczej w domu zapanuje chaos. Każdy ma swoje obowiązki Aby dziecko nauczyło się pomocy, musi widzieć, że każdy z domowników ma swoją „działkę" (np. tata odkurza i naprawia to, co się zepsuło, mama zmywa, a ono sprząta swój pokój). Tylko wtedy nie będzie miało poczucia krzywdy (bo np. młodszy brat nic nie musi robić) czy chaosu (bo nigdy nie wiadomo, kiedy rodzice zdenerwują się, że na podłodze leżą porozrzucane zabawki). Przyzwyczajone do tego od maleńkości stanie się odpowiedzialnym dorosłym, który nie przeżywa męki z powodu tego, że codziennie trzeba zmywać, a co kilka dni odkurzać. Niby banalne, ale jakże ułatwia życie! Czytaj: Praktyczne sposoby na bałaganiarza, czyli o obowiązkach przedszkolaka Jak nauczyć pomagania Nie wystarczy wręczyć dziecku zmiotki z szufelką i powiedzieć: "Pozamiataj". Oto instrukcja dla rodziców, jak zachęcić (a nie zrazić) dziecko do pomocy: Najpierw pokaż, jak to zrobić. Skąd niby kilkulatek ma wiedzieć, że podczas mycia nie odkręca się maksymalnie kurka? Albo nie drepcze swawolnie po świeżo umytej podłodze? Im więcej wyjaśnisz dziecku, tym efekty będą lepsze (a ty nie będziesz miała powodów do zdenerwowania). Daj wolną rękę. Nie stój przez cały czas nad dzieckiem i nie pouczaj. Jeśli dziecko zabrało się już do pracy, daj mu ją samodzielnie wykonać (chyba że prosi cię o pomoc). Pochwal dziecko. Po skończonej pracy, jakie by jej rezultaty nie były, pochwal swojego przedszkolaka. On naprawdę bardzo się starał. A że cały kurz nie zniknął z półki? Na pewno następnym razem będzie lepiej! Nie poprawiaj niedociągnięć przy dziecku. Nawet jeśli na szklankach widać jeszcze smugi po herbacie, schowaj je z uśmiechem do szafki (poprawisz, kiedy dziecko pójdzie spać). Kiedy rozpoczniesz mycie od nowa przy dziecku, dowie się ono tylko, że nie daje sobie rady i nie potrafi sprostać twoim wymaganiom. A to frustruje. Zachęcaj do prostych zadań. „Kochanie, ułóż sztućce na stole" – powiedziane przy gościach to dla dziecka ogromne wyróżnienie. Dziecko na pewno pęknie z dumy i... z chęcią wykona kolejne zadanie. Czytaj też: Pomaganie – jak go nauczyć, by dziecko było wrażliwe?
Twoje dziecko NIE jest niegrzeczne, gdy... LISTA do wręczenia wszystkim członkom rodziny!
Czy dziecko, które jest w ciągłym ruchu można nazwać niegrzecznym? A takie, które nieustannie zadaje pytania albo często się złości?
Twoje dziecko NIE JEST niegrzeczne, gdy: ... wierci się, biega i zagląda we wszystkie kąty. Rozpiera je energia i naprawdę trudno mu usiedzieć w miejscu. Ruch jest mu potrzebny jak powietrze. Wszystkie dzieci mają kłopot z grzecznym siedzeniem w miejscu, jednak niektóre w ogóle nie są w stanie tego robić. To kwestia temperamentu. Nasza rada: Zadbaj o to, by dziecko mogło się wybiegać, wyskakać i wyszaleć. Spokojny spacer za rączkę czy grzeczne siedzenie na ławeczce w parku to dla niego tortury! Polecamy także: Co to znaczy "grzeczne dziecko"? Wywiad z Supernianią. ... zadaje setki pytań. Ciągłe "A po co?", "A dlaczego?" może być męczące, jednak dziecko pyta, bo chce wiedzieć, uczyć się i rozwijać. Nasza rada: Staraj się nie zbywać malucha i cierpliwie odpowiadaj nawet na najdziwniejsze jego pytania. Najciekawsze zapisuj. Za kilka lat wrócisz do nich z ogromną przyjemnością! Ucz dziecko (ostrzegamy: łatwo nie będzie), że nie wszystkie pytania wypada zadawać na głos. Te w rodzaju "Mamo, a dlaczego ta pani ma wąsy?" mogą ranić. ... rozkłada zabawki na czynniki pierwsze. Robi to, bo jest dociekliwe i chce wiedzieć, jak działają. Nasza rada: Doceniaj ciekawość dziecka. Kupuj mu zabawki, które można składać i rozkładać. Rozmawiaj z nim o tym, jak działają różne przedmioty, przeprowadzajcie razem proste eksperymenty. ... wraca z podwórka brudne. Pamiętasz? Maluchy dzielą się na czyste i szczęśliwe. Nasza rada: Pozwalaj się dziecku brudzić. Niech dotyka różnych rzeczy, eksperymentuje z wodą z kałuży, a nawet czołga się wokół piaskownicy. Trudno poznawać świat siedząc grzecznie na ławce i uważając na spódniczkę czy spodenki. Sprawdź dlaczego warto pokochać plac zabaw ... spada mu z widelca marchewka, podczas jedzenia robi wokół siebie bałagan. Nie da się jeść elegancko bez wielu godzin treningu. Nasza rada: Bądź cierpliwa, bo nauka samodzielnego jedzenia wymaga czasu. Zamiast burczeć na dziecko, że znów strąciło łokciem kubek, pokaż mu, gdzie najlepiej go postawić, by był bezpieczny. Nie wyręczaj dziecka. To jasne, że jeśli będziesz je karmić, nie będzie bałaganu. Malec straci jednak okazję do ćwiczeń. ... nie chce zjadać wszystkiego, co ma na talerzu. Ma rację: to ono wie najlepiej, czy jest już najedzone! Nasza rada: Nie zmuszaj dziecka, by jadło więcej niż potrzebuje. Decyduj o tym, co znajdzie się na jego talerzu, natomiast decyzję co do tego, jaka ilość jedzenia trafi do brzuszka, pozostaw malcowi. ... ma muchy w nosie, marudzi. Każdy ma czasem gorszy nastrój, dziecko też! Nasza rada: Spróbuj się zorientować, dlaczego dziecko marudzi. Może ma jakiś ważny powód (np. jest zmęczone albo znudzone)? Polecamy: 12 sposobów na marudę ... złości się. Człowiek ma prawo do wyrażania wszystkich uczuć i emocji, także tych negatywnych. Nasza rada: Nie odbieraj dziecku prawa do złości, postaraj się jednak sprawić, by rozumiało, co się z nim dzieje, i wyrażało emocje w formie, która jest do zaakceptowania dla innych. Przeczytaj: 8 sposobów na ataki histerii u dziecka
Co to znaczy „grzeczne dziecko"? Wywiad z Supernianią
Czy możemy oczekiwać od dziecka, że będzie zawsze grzeczne? Na co absolutnie nie możemy mu pozwalać? Jak nauczyć je zasad? Dlaczego dzieci źle się zachowują? Na te i inne pytania odpowiada Dorota Zawadzka, Superniania.
Wcieliła się w rolę telewizyjnej Superniani i dzięki temu jest znana w całym kraju. Napisała kilka książek, prowadzi kolejne programy w telewizji. Dorotę Zawadzką, świetną psycholożkę, zapytaliśmy o to, co naprawdę jest ważne w wychowaniu dzieci. Wszyscy chcemy, żeby nasze dzieci były grzeczne. Grzeczne, czyli… jakie? Każdy rodzic widzi to inaczej i czego innego wymaga. Dla wielu ludzi grzeczne dziecko równa się dziecko posłuszne, ciche, niesprawiające problemów. Takie, które spokojnie siedzi, nie przeszkadza, niczego nie chce, nie ma własnego zdania. Dla mnie tak pojmowana grzeczność to zaprzeczenie dzieciństwa. Dlaczego? Bo taki spokój nie jest dla dziecka stanem normalnym. Takie wyjątkowo grzeczne dzieci nie sprawiają dorosłym kłopotów, ale same mają naprawdę duży problem: boją się ludzi, życia, samodzielności, rówieśników. To niedobrze, gdy człowiek rośnie w przekonaniu, że świat jest zły albo niebezpieczny. Więc co w takim razie robić? Pozwalać dziecku na wszystko? Nie! Jednak zabierając się do wychowywania dziecka, musimy wiedzieć, do czego zmierzamy. Myśleć nie tylko o tym, co się dzieje tu i teraz (uff: siedzi cicho i pokornie robi, co mu się każe), ale o tym, jakim człowiekiem ma być w przyszłości (czy na pewno chcielibyśmy, żeby nadal takie było?). Dziecko musi biegać, dotykać, eksperymentować, buntować się, czasem nawet wkładać głowę między barierki. Dzięki temu uczy się świata, poznaje swoje możliwości, gromadzi wiedzę, jednym słowem – rozwija się. Nie zrobi tego, siedząc cicho w kącie i udając, że go nie ma. Dla mnie grzeczne dziecko to takie, które bada świat, eksperymentuje, ma swoje zdanie, jest samodzielne, ale jednocześnie stosuje się do obowiązujących zasad. Przeczytaj: Wychowanie bezstresowe - czy wychować bezstresowo:? Czy to w ogóle da się pogodzić? Oczywiście, że tak, pod warunkiem że dziecko tych zasad nauczymy i że powiemy mu (i będziemy to powtarzać do skutku), co jest dobre, a co złe. Ono się przecież nie rodzi z tą wiedzą. Musi nauczyć się, że są sprawy, w których nie ma negocjacji. Że nie można nikogo bić ani obrażać. Że nie wolno wybiegać na ulicę. Że trzeba po sobie sprzątać. I tak dalej. Ale nie może być tak, że zabronione jest prawie wszystko. Jak uczyć zasad? Przede wszystkim konsekwentnie. Nie może być tak, że inne reguły obowiązują w domu, a inne poza nim. Jeśli przestrzegamy jakiejś zasady, powinniśmy przestrzegać jej zawsze. Czytałam kiedyś o arystokracie, który w środku dżungli rozkładał stolik, włączał muzykę i dopiero wtedy zasiadał do posiłku. Uważam, że właśnie tak powinno być. Jeśli nie wolno trzymać nóg na stole, to nie wolno robić tego i u cioci na imieninach, i we własnych czterech ścianach. Jeśli nie wolno kłamać, nie wolno i w małych, i w dużych sprawach. Kradzież jest złem zawsze, niezależnie od tego, czy chodzi o dużą, czy o małą rzecz. To nie dla wszystkich jest oczywiste. Pracowałam z mamą, której synowie ubliżali i podnosili na nią rękę. Chłopcy buntowali się, nie zamierzali przestać. I ona powiedziała mi: „Wiesz co? Trudno, może niech to robią, byle nie przy ludziach”. Tak nie można! Polecamy także: Wyznaczanie granic - dlaczego trzeba czasem powiedzieć dziecku „nie" [CMS_PAGE_BREAK] Ważne jest również to, by samemu przestrzegać zasad, prawda? Oczywiście. Wystarczy pomyśleć, co się dzieje w głowie dwu-, trzylatka, któremu ojciec daje klapsa, mówiąc równocześnie: „Tyle razy ci mówiłem, że nie wolno bić słabszych!”. Nie można uczyć, że agresywne zachowania są złe, samemu zachowując się agresywnie. Przecież to absurd! Podobnie jest z agresją słowną. Z tym jest naprawdę źle. Gdy słyszę, jak mówią maluchy, więdną mi uszy. To straszne, że przechodzimy nad tym do porządku dziennego. Przeczytaj także: Czy karać dziecko klapsami? Często się słyszy, że dziś wielu dzieciom brakuje zwykłej kindersztuby... Bo brakuje. Nie rozumiem, jak matka może nie reagować, gdy dziecko nie kłania się nauczycielce czy sąsiadce. Powinniśmy pilnować tych spraw, pilnować, by dziecko odnosiło się do starszych z szacunkiem, by mówiło: „proszę”, „dziękuję”, „przepraszam”. Niestety, przestaliśmy o to dbać. Czy nie wystarczy dobry przykład? Skoro mówię „dzień dobry” i traktuję innych z szacunkiem, chyba mogę liczyć na to, że moje dziecko będzie postępować podobnie? Dobry przykład jest niezbędny, bo maluchy nas, rodziców, naśladują. Ale to nie wystarczy, żeby wyłuskać z naszego postępowania wszystkie ważne reguły. Poza tym dzieci lubią eksperymentować, sprawdzać: „A co będzie, jeśli postąpię inaczej?”. Dlatego trzeba mówić jasno, ubierać zasady w słowa i pilnować, by były respektowane. W wielu domach dorośli milkną, gdy dziecko zaczyna mówić, przerywają swoje zajęcia, żeby obejrzeć rysunek itd. A potem dzieci rosną, idą do przedszkola, szkoły i nagle okazuje się, że nie wolno przerywać starszym, że trzeba czekać na swoją kolej… Dzieci potrzebują naszej uwagi, ale nie musimy rzucać wszystkiego, by je nią darzyć. Zawsze przecież można powiedzieć: „Poczekaj chwilę, teraz rozmawiam” czy „Obejrzę twój rysunek, jak skończę robić to czy tamto”. Tyle że to powinno działać w obie strony. Zamiast mówić: „Obiad!” i oczekiwać, że dziecko natychmiast zamelduje się w kuchni, mówmy: „Kończ zabawę, za pięć minut będzie obiad”. To jest fair. Polecamy: Podwórkowy savoir-vivre No dobrze, ale co z dziećmi, które są naprawdę niegrzeczne? Myślę, że takich dzieci nie ma, są tylko sytuacje, gdy rodzice nie radzą sobie ze swoją rolą. Dzieci są inteligentne i szybko się uczą. Jeśli dziecko po awanturze w sklepie dostaje to, czego chciało, byłoby głupie, gdyby nie spróbowało skorzystać następnym razem. Zatem to nasze błędy mogą prowokować złe zachowanie. Jakie błędy wychowawcze popełniamy najczęściej? Najróżniejsze i to jest zupełnie normalne, w końcu jesteśmy tylko ludźmi. Najważniejsze, by nie brnąć w nie, nie popełniać w kółko tych samych. Poza brakiem konsekwencji takim bardzo często spotykanym błędem jest zbyt restrykcyjna, żelazna dyscyplina. Ma być tak i tak. Bez próby rozmawiania, bez dyskusji, postępowanie z dzieckiem na zasadzie: „Milcz, jak do mnie mówisz”. W efekcie dziecko słucha, bo musi, a nie dlatego, że rozumie zasady. A gdy wydostanie się spod kurateli rodziców, robi to, czego mu zabraniano. Bywa także odwrotnie: rodzice pozwalają na to, by dziecko przejęło władzę w domu. Spotkałam się z sytuacją, gdy trzyletni maluch decydował, czy jego mama może pójść do toalety! Dziecko może i powinno decydować o tym, co je dotyczy: na której półce trzymać traktor, którą koszulkę założyć, czerwoną czy żółtą, ale jest za małe, żeby decydować także o tym, co jest dobre, a co złe.Inny błąd: ignorowanie potrzeb dziecka. Każde dziecko jest inne, ma inne potrzeby. Nie musi być takie jak siostra czy brat, z każdym trzeba postępować inaczej. Czy wiesz: Co robić, by dzieci nas słuchały? [CMS_PAGE_BREAK] Z jakich jeszcze powodów dzieci źle się zachowują? Na przykład po to, by zaznaczyć swoją obecność, zwrócić na siebie uwagę. Bywa tak, że dziecko jest cichutkie i zachowuje się, jakby go wcale nie było, a gdy przychodzą znajomi, rozrabia, jakby wstąpił w nie diabeł. Robi to, żeby powiedzieć: „Halo, tu jestem!”. No bo skoro nie zwracamy na nie uwagi, gdy jest spokojne… Ale bywa jeszcze inaczej. Pracowałam kiedyś z chłopcem, który bił matkę, żeby go przytulała. Przeczytaj także: Złe zachowanie - 8 kół ratunkowych Żeby przytulała??? Tak, bo ona, zamiast powiedzieć: „Nie wolno”, zamiast złapać syna za rękę, uspokajała go we własnych ramionach, przytulając i całując. Przytulała go, kiedy ją bił, a nie wtedy, gdy rysował albo spokojnie się bawił, więc był agresywny, bo to była jego jedyna metoda na zdobycie czułości mamy. Rodzice próbują różnych sposobów, by przywołać dziecko do porządku, na przykład straszą: „Jeśli się nie uspokoisz, oddam cię dziadowi”. Nie wolno tego robić! Dziecko mało wie o świecie i takie groźby traktuje dosłownie. Gdy słyszy: „Jeśli nie umyjesz włosów, zalęgną ci się robaki”, może w to uwierzyć. Przekonałam się, że rodzice straszą dzieci także mną. Jakiś czas temu chłopczyk dostał na mój widok histerii. Podeszłam do rodziców i zapytałam wprost, dlaczego straszą dziecko Supernianią? Tata dziecka odpowiedział, że tylko to działa. To tak naprawdę nie może być! Polecamy także: Słowa, które ranią - 6 zakazanych zdań A więc co robić? Zamiast straszyć, trzeba znaleźć argument racjonalny dla dziecka. Przykład? Zamiast mówić: „Jeśli nie zjesz obiadu, zachorujesz i pojedziesz do szpitala”, lepiej powiedzieć: „Jeśli zjesz, to urośniesz i będziesz silny”. A jeśli to nic nie da, możemy powiedzieć: „OK, ale nie jesz nic do kolacji”. I nie dać mu nic do kolacji. Czasem nie ma wyjścia i trzeba dziecko ukarać. Jak to robić? Karą może być ton dezaprobaty, odesłanie do innego pokoju, odebranie przywilejów. Dziecko powinno ponieść konsekwencje swojego postępowania. Zabrało coś bez pytania? Musi odnieść, przeprosić. Ale nigdy nie wolno odbierać mu swojej miłości. Mały człowiek musi wiedzieć, że nie podoba nam się jego zachowanie, a nie on sam. Nie wolno karać za mówienie prawdy, bo uczy się, że lepiej się nie przyznawać. Czytaj też: Jak karać dziecko? A co robić, gdy dziecko marudzi? To wyprowadza z równowagi. Najlepiej ignorować. Nie pocieszać, nie prosić, by się uspokoiło, nie wściekać się. Zareagować, gdy dziecko zacznie mówić normalnie. Polecamy: 12 sposobów na marudę O czym jeszcze warto pamiętać? Żeby unikać etykietek. Zapytałam kiedyś grupę dzieciaków o to, jakie są. Odpowiadały: „Jestem grzeczny/a” lub „Jestem niegrzeczny/a”. Spośród tysięcy możliwości (mądry, wesoły, zabawny, chudy, gruby, szybki, itd.) wybrały właśnie tylko to. To pokazuje, że dzieci myślą o sobie kategoriami dorosłych. Gdy powtarzamy smykowi w kółko, że jest niegrzeczny, on w końcu zaczyna tak o sobie myśleć. I faktycznie zachowuje się niegrzecznie. No bo skoro jest niegrzeczny, to niby jak ma się zachowywać? Czy stan zdrowia może wpływać na zachowanie dziecka? Oczywiście! Gdy ja mam katar, jestem tak wściekła, że mój mąż woli trzymać się ode mnie z daleka. Dlaczego z dziećmi miałoby być inaczej? Rozdrażnienie, złe zachowanie, może mieć mnóstwo przyczyn, od alergii po zwykłe niewyspanie. Rodziców powinna zaalarmować zwłaszcza nagła zmiana zachowania. Gdy pogodne na ogół dziecko zaczyna marudzić, prawdopodobnie coś się święci i trzeba to wyjaśnić (często u pediatry). [CMS_PAGE_BREAK] Apel Twojego Dziecka (wytnij i zachowaj) Nie psuj mnie, dając mi wszystko, o co cię proszę. Niektórymi prośbami jedynie wystawiam cię na próbę. Nie obawiaj się postępować wobec mnie twardo i zdecydowanie. Daje mi to poczucie bezpieczeństwa. Nie pozwól mi utrwalić złych nawyków. Ufam, że ty pomożesz mi się z nimi uporać. Nie postępuj tak, abym czuł się mniejszy niż jestem. To sprawia, że postępuję głupio, żeby udowodnić, że jestem duży. Nie karć mnie w obecności innych. Najbardziej mnie przekonujesz, gdy mówisz do mnie spokojnie i dyskretnie. Nie ochraniaj mnie przed konsekwencjami tego, co zrobiłem. Potrzebne mi są również bolesne doświadczenia. Nie przejmuj się zbytnio, gdy mówię: „Ja Cię nienawidzę”. To nie ciebie nienawidzę, ale ograniczeń, które stawiasz przede mną. Nie przejmuj się zbytnio moimi małymi dolegliwościami. Pomyśl jednak, czy nie staram się przy ich pomocy przyciągnąć twojej uwagi, której tak bardzo potrzebuję. Nie gderaj. Będę się bronił, udając głuchego. Nie mów, że mój strach i moje obawy są głupie. Dla mnie są bardzo realne. Nie dawaj pochopnych obietnic, bo czuję się bardzo zawiedziony, gdy później ich nie dotrzymujesz. Nie przeceniaj mnie. To mnie krępuje i niekiedy zmusza do kłamstwa, aby nie sprawić ci zawodu. Nie zmieniaj swoich zasad postępowania w zależności od układów. Czuję się wtedy zagubiony i tracę wiarę w ciebie. Nie zbywaj mnie, gdy stawiam ci pytania. Ja znajdę informacje gdzie indziej, ale chciałbym, żebyś ty była moim przewodnikiem po świecie. Nie sugeruj nigdy, że ty jesteś doskonała i nieomylna. Przeżywam bowiem zbyt wielki wstrząs, gdy widzę, że nie jesteś taka. Nie myśl nigdy, że usprawiedliwianie się przede mną jest poniżej twojej godności. Wzbudza ono we mnie prawdziwą serdeczność. Nie zabraniaj mi eksperymentowania i popełniania błędów. Bez tego nie mogę się rozwijać. Nie zapominaj, jak szybko dorastam. Jest ci zapewne trudno dotrzymać mi kroku, ale proszę cię – postaraj się. Autorką tego apelu nie jest Superniania (choć Dorota Zawadzka uważa, że jest niezwykle mądry i chętnie go poleca rodzicom). Jego pierwowzór stworzył Janusz Korczak, pedagog, który kochał dzieci ponad swoje życie. Każdy z nas powinien ten apel raz na jakiś czas przeczytać i starać się o nim pamiętać na co dzień. Dla dobra dzieci. Polecamy także: Rozrabia? To dobrze!
Czy miłe, dobrze ułożone dziecko jest istotą z zamierzchłej przeszłości – taką, o której czyta się w starych książkach, unosząc z niedowierzaniem brwi? Niekoniecznie!
Dziś nikt już nie wymaga od dzieci, by całowały ojca w rękę i zwracały się do matki w trzeciej osobie („Czy mama mogłaby…”). Nie przypominamy dzieciom na każdym kroku, że dzieci i ryby głosu nie mają, nie każemy klęczeć na grochu za to, że wstały zbyt wcześnie od stołu, nie wymagamy, by dygały albo kłaniały się w pas sąsiadom. I dobrze, jednak odrobina kindersztuby na pewno by im nie zaszkodziła. Dzięki niej i nam, i im, i wszystkim innym żyłoby się łatwiej i przyjemniej. Łatwo powiedzieć, tylko jak nauczyć manier brzdąca, któremu mnóstwo rzeczy (włącznie z galopem pod stolikami w restauracji i włażeniem dziadkowi na głowę) uchodziło dotąd płazem? I od czego zacząć? Oto nasze propozycje. Nauka nieprzerywania dorosłym Rozmawiasz z przyjaciółką, a twoje dziecko wyskakuje ze skóry, żeby ci coś powiedzieć. „Mamo, mamoooo, MAMOOOOO!” – woła coraz głośniej. A gdy to nie pomaga, szarpie cię za rękaw, bluzkę lub za spodnie, bo bardzo, ale to bardzo chciałoby mieć cię tylko dla siebie. Co robić? Najczęściej w takiej sytuacji z jednej strony napominasz dziecko, z drugiej usiłujesz rozmawiać dalej, mimo że staje się to coraz trudniejsze, a dziecko coraz natarczywiej domaga twojej uwagi? Spróbuj wyjść z tego impasu inaczej. Kucnij przy dziecku, spójrz mu w oczu i spokojnie wytłumacz, czego od niego oczekujesz: „Kasiu, rozmawiam teraz z panią, to potrwa jeszcze kilka minut. Chciałabym, żebyś mi nie przerywała”. Jeśli posłucha, koniecznie je pochwal, bo na pewno kosztowało je to wiele trudu. Jeśli nie, unieś w górę palec, dając mu w ten sposób sygnał, by zamilkło, ale nie przerywaj rozmowy. Czekanie na swoją kolej jest dla kilkulatka bardzo, bardzo trudne (kłopot z tym ma nawet wielu dorosłych!), więc licz się z tym, że taka nauka może trochę potrwać. Czytaj też: Warto rozmawiać z dzieckiem Nauka mówienia „dzień dobry” Choć dajesz dziecku dobry przykład i grzecznie pozdrawiasz znajomych lub sąsiadów, ono nie zawsze idzie w twoje ślady i często musisz mu przypominać o „dzień dobry” czy „do widzenia”. To można zmienić. Co robić? Pobawcie się w teatr. Niech dziecko wcieli się w rolę sąsiadki albo nauczycielki, którą właśnie spotkało w sklepie, a ty bądź nim. Uśmiechnij się szeroko, przywitaj, pomachaj ręką itd. A potem zamieńcie się rolami. Przy okazji wytłumacz dziecku, dlaczego ludzie się witają i żegnają. I koniecznie powiedz, że osoby młodsze zawsze powinny mówić „dzień dobry” pierwsze. Czytaj też: Złe zachowanie – 8 kół ratunkowych Nauka taktu Przedszkolak mówi czasem takie rzeczy, że człowiek ma ochotę zapaść się pod ziemię. „Dlaczego pan jest taki gruby?”, „Mamo, dlaczego ta pani ma wąsy?”, „Nie lubię cię, babciu!” – to tylko niewielka próbka możliwości kilkulatka. No cóż, dzieci dopiero uczą się empatii i często nie mają pojęcia, że mówiąc takie rzeczy, ranią innych. Nie bardzo też wiedzą, co wypada powiedzieć, a czego nie. Czasem też oglądają w TV programy, które kompletnie nie są dla nich odpowiednie, a to, czego się z nich nauczyły, testują w najgorszych z możliwych okolicznościach (np. podczas wizyty w miejscu pracy). Co robić? Rozmawiaj z dzieckiem jak najwięcej o zdarzeniach z jego życia, oglądanych wspólnie bajkach itd. „Słyszałam, jak Maciek powiedział do Jacka: ty głupku. Uważasz, że to było w porządku?”, „Czy temu panu było miło, gdy usłyszał, że jest gruby?”. Tłumacz mu, że niektóre słowa mogą ranić tak samo jak ostre narzędzia. Staraj się nie mówić przy smyku niczego, czego sama nie chciałabyś usłyszeć. Jeżeli mówisz przy nim rzeczy w stylu „Ależ ta Justyna się roztyła” albo „Mariusz to stary idiota”, ryzykujesz, że powtórzy to zainteresowanym. (Kłopoty tego rodzaju świetnie ilustruje pewien rysunkowy dowcip: mała dziewczynka siedzi na służbowym biurku mamy i wskazując szefa rodzicielki, mówi: „Czy to jest ten stary ramol, o którym opowiadałaś tacie?”). Ale nawet jeśli dziecko nigdy nie postawi cię w tak głupiej sytuacji, może uznać, że uwagi tego rodzaju są w porządku, no bo skoro robi je mama… Czytaj też: Szczery do... bólu – jak reagować na gafy dzieci [CMS_PAGE_BREAK] Nauka ustępowania starszym Kilkulatek w tramwaju czy autobusie powinien siedzieć, bo rzadko jest w stanie trzymać się wystarczająco mocno. To jednak nie znaczy, że nie może uczyć się uprzejmości. Co robić? Przede wszystkim daj dobry przykład i sama ustępuj miejsca starszym. Możesz powiedzieć dziecku: „Wezmę cię na kolana, żeby ten miły pan także mógł usiąść. Na pewno się ucieszy”. Nauka uprzejmości Dobre (albo chociaż przyzwoite) maniery obowiązują także wobec rówieśników. Kilkuletnie dziecko powinno już wiedzieć, że niszczenie innym zamków z piasku, naśmiewanie się, narzucanie swojej woli albo wyrywanie zabawek nie jest dobrym sposobem na nawiązanie i podtrzymanie znajomości. Co robić? Staraj się, by twoje dziecko miało jak najwięcej okazji do przebywania wśród rówieśników – dzięki temu będzie miało szansę na poznanie reguł, jakie wśród nich obowiązują. Wyjaśniaj mu, że trzeba pytać, czy wolno pożyczyć zabawkę, że nie zawsze można być szefem i rozkazywać itd. Nie licz, że zapamięta wszystko od razu. Dziecko powinno też rozumieć, że każdy jest inny. Nowy kolega ma prawo bać się psów, nie umieć jeździć na hulajnodze i nie wiedzieć, że Warszawa to stolica Polski. Nie wolno się z tego powodu z niego naśmiewać, nie wolno także nikogo wyzywać od grubasów czy głupków. Przestrzeganie tych reguł nie sprawi co prawda, że twoje dziecko nigdy nie pokłóci się z innymi dziećmi (i dobrze, tego również trzeba się nauczyć), ale na pewno będzie bardziej lubiane niż samolubny, nieuprzejmy gburek. Czytaj też: Kłopoty z zachowaniem w przedszkolu Nauka dziękowania za prezenty Twoje dziecko na pewno dostaje mnóstwo prezentów. Tych dużych, na przykład na urodziny, i tych malutkich, takich jak lizak od pani z warzywniaka czy czekoladka od wujka. Powinno już wiedzieć, że należy podziękować, ale czasem musisz mu o tym przypominać, prawda? Dlaczego? Może dlatego, że… nie dajesz mu szansy. Co robić? Następnym razem spróbuj inaczej. Zamiast mówić „Powiedz dziękuję”, poczekaj, aż dziecko przyjmie prezent, i powiedz „To świetny moment, żeby Jaś pokazał panu, jak bardzo podoba mu się prezent”. Dzięki temu dziecko powie coś od siebie, zamiast powtarzać jak automat. Pokaż mu także, że dziękować można na różne sposoby: dając buziaczka w policzek, rysując laurkę albo nawet małe serduszko na karteczce samoprzylepnej. Możecie także bawić się we wręczanie sobie nawzajem prezentów i mówienie „dziękuję”. Najważniejsze, by dziecko zrozumiało, że osobie, która je obdarowała, będzie miło, jeśli okaże się jej wdzięczność. Sam przykład nie wystarczy Jesteś uprzejma, ustępujesz miejsca staruszkom i nie rozpychasz się łokciami. To wspaniale, bo dajesz malcowi świetny przykład. Sam przykład jednak nie wystarczy. Dziecko jest za małe, żeby z wszystkiego, co robisz, wyłuskać reguły, niektóre rzeczy trzeba mu po prostu powiedzieć: Wycieramy nogi. Witamy się. Ustępujemy miejsca itd. Rozwiąż test, czy twoje dziecko wie, jak się właściwie zachowywać
Grzeczne czy przebojowe - wywiad z Dorotą Zawadzką, Supernianią
Chcielibyśmy, żeby nasze dzieci były grzeczne, to jasne. Ale wiemy też, że ważne jest, by radziły sobie w świecie, i gdy trzeba, potrafiły powiedzieć „nie”. Czy to w ogóle da się pogodzić?
Zapytaliśmy o to Dorotę Zawadzką, Supernianię. Wszyscy chcemy, żeby nasze dzieci były grzeczne. Grzeczne, czyli… No właśnie, jakie? Dororta Zawadzka: Trudno to zdefiniować, bo każdy rodzic widzi to trochę inaczej i czego innego wymaga. Dla wielu ludzi „grzeczne” równa się posłuszne, ciche, niesprawiające problemów. Takie, które spokojnie siedzi na ławce koło mamy, nie przeszkadza, niczego nie chce, nie ma własnego zdania, niemal nie oddycha… Dla mnie tak pojmowana grzeczność to zaprzeczenie dzieciństwa. Dlaczego? Bo taki spokój nie jest dla dziecka stanem normalnym. Supergrzeczne maluchy nie sprawiają dorosłym kłopotów, ale same mają naprawdę duży problem: boją się ludzi, życia, samodzielności, rówieśników. To niedobrze, gdy człowiek rośnie w przekonaniu, że świat jest zły albo niebezpieczny. Więc co w takim razie robić? Pozwalać dziecku na wszystko? Nie! Jednak zabierając się za wychowywanie dziecka, musimy wiedzieć, do czego zmierzamy. Myśleć nie tylko o tym, co się dzieje tuli teraz (Uff: siedzi cicho i pokornie robi, co mu się każe), ale o tym, jakim człowiekiem ma być w przyszłości (Czy na pewno chcielibyśmy, żeby nadal takie było?). Dziecko musi biegać, dotykać, eksperymentować, buntować się, czasem nawet wkładać głowę między barierki. Dzięki temu uczy się świata, poznaje swoje możliwości, gromadzi wiedzę, jednym słowem – rozwija się. Nie zrobi tego, siedząc cicho w kącie i udając, że go nie ma. Dla mnie grzeczne dziecko to takie, które bada świat, eksperymentuje, ma swoje zdanie, jest samodzielne, ale jednocześnie stosuje się do obowiązujących zasad. Czy to w ogóle da się pogodzić? Oczywiście, że tak, pod warunkiem że dziecko tych zasad nauczymy i że powiemy mu (i będziemy to powtarzać do skutku), co jest dobre, a co złe. Ono się przecież nie rodzi z tą wiedzą. Musi nauczyć się, że są sprawy, w których nie ma negocjacji. Że nie można nikogo bić ani obrażać. Że nie wolno wybiegać na ulicę. Że trzeba po sobie sprzątać. I tak dalej. Ale nie może być tak, że zabronione jest prawie wszystko. Jak uczyć tych zasad? Przede wszystkim konsekwentnie. Nie może być tak, że inne reguły obowiązują w domu, a inne poza nim. Jeśli przestrzegamy jakiejś zasady, powinniśmy przestrzegać jej zawsze. Czytałam kiedyś o arystokracie, który w środku dżungli rozkładał stolik, włączał muzykę i dopiero wtedy zasiadał do posiłku. Uważam, że właśnie tak powinno być. Jeśli nie wolno trzymać nóg na stole, to nie wolno robić tego i u cioci na imieninach, i we własnych czterech ścianach. Jeśli nie wolno kłamać, nie wolno i w małych, i w dużych sprawach. Kradzież jest złem zawsze, niezależnie od tego, czy chodzi o dużą, czy o małą rzecz. To nie dla wszystkich jest oczywiste. Pracowałam z mamą, której synowie ubliżali i podnosili na nią rękę. Chłopcy buntowali się, nie zamierzali przestać. I ona powiedziała mi: „Wiesz co? Trudno, może niech to robią, byle nie przy ludziach”. Tak nie można! Ważne jest również to, by samemu przestrzegać zasad, prawda? Oczywiście. Wystarczy pomyśleć, co się dzieje w głowie dwu-, trzylatka, któremu ojciec daje klapsa, mówiąc równocześnie: „Tyle razy ci mówiłem, że nie wolno bić słabszych!”. Nie można uczyć, że agresywne zachowania są złe, samemu zachowując się agresywnie. Przecież to absurd! Podobnie jest z agresją słowną. Z tym jest naprawdę źle. Gdy słyszę, jak mówią maluchy, więdną mi uszy. To straszne, że przechodzimy nad tym do porządku dziennego. Często się słyszy, że dziś wielu dzieciom brakuje zwykłej kindersztuby... Bo brakuje. Nie rozumiem, jak matka może nie reagować, gdy dziecko nie kłania się nauczycielce czy sąsiadce. Powinniśmy pilnować tych spraw, pilnować, by dziecko odnosiło się do starszych z szacunkiem, by mówiło „proszę”, „dziękuję”, „przepraszam”. Niestety, przestaliśmy o to dbać. Czy nie wystarczy dobry przykład? Skoro mówię „dzień dobry” i traktuję innych z szacunkiem, chyba mogę liczyć na to, że moje dziecko będzie postępować podobnie? Dobry przykład jest niezbędny, bo maluchy nas, rodziców, naśladują. Ale to nie wystarczy, żeby wyłuskać z naszego postępowania wszystkie ważne reguły. Poza tym dzieci lubią eksperymentować, sprawdzać: „A co będzie, jeśli postąpię inaczej?”. Dlatego trzeba mówić jasno, ubierać zasady w słowa i pilnować, by były respektowane. [CMS_PAGE_BREAK] W wielu domach dorośli milkną, gdy dziecko zaczyna mówić, przerywają swoje zajęcia, żeby obejrzeć rysunek itd... ...a potem maluchy rosną, idą do przedszkola, szkoły i nagle okazuje się, że nie wolno przerywać starszym, że trzeba czekać na swoją kolej… Dzieci potrzebują naszej uwagi, ale nie musimy rzucać wszystkiego, by je nią darzyć. Zawsze przecież można powiedzieć: „Poczekaj chwilę, teraz rozmawiam” czy „Obejrzę twój rysunek, jak skończę robić to czy tamto”. Tyle że to powinno działać w obie strony. Zamiast mówić „Obiad!” i oczekiwać, że malec natychmiast zamelduje się w kuchni, mówmy: „Kończ zabawę, za pięć minut będzie obiad”. To jest bardziej fair. No dobrze, ale co z dziećmi, które są naprawdę niegrzeczne? Myślę, że takich dzieci nie ma, są tylko sytuacje, gdy rodzice nie radzą sobie ze swoją rolą. Dzieci są inteligentne i szybko się uczą. Jeśli malec po awanturze w sklepie dostaje to, czego chciał, byłby głupi, gdyby nie spróbował skorzystać następnym razem z tak skutecznego sposobu. Zatem to nasze błędy mogą prowokować złe zachowanie. Jakie popełniamy najczęściej? Najróżniejsze i to jest zupełnie normalne, w końcu jesteśmy tylko ludźmi. Najważniejsze, by nie brnąć w nie, nie popełniać w kółko tych samych. Poza brakiem konsekwencji takim bardzo często spotykanym błędem jest zbyt restrykcyjna, żelazna dyscyplina. Ma być tak i tak. Bez próby rozmawiania, bez dyskusji, postępowanie z dzieckiem na zasadzie: „Milcz, jak do mnie mówisz”. W efekcie maluch słucha, bo musi, a nie dlatego, że rozumie zasady. A gdy tylko wydostanie się spod kurateli rodziców, robi wszystko, czego mu zabraniano. Bywa także odwrotnie: rodzice pozwalają na to, by dziecko przejęło władzę w domu. Spotkałam się z sytuacją, gdy trzyletni maluch decydował, czy jego mama może pójść do toalety! Dziecko może i powinno decydować o tym, co go dotyczy: na której półce trzymać traktor, którą koszulkę założyć, czerwoną czy żółtą, ale jest za małe, żeby decydować także o tym, co jest dobre, a co złe. Inny błąd: ignorowanie potrzeb dziecka. Każde dziecko jest inne, ma inne potrzeby. Nie musi być takie jak siostra czy brat, z każdym trzeba postępować inaczej. Z jakich jeszcze powodów dzieci źle się zachowują? Na przykład po to, by zaznaczyć swoją obecność, zwrócić na siebie uwagę. Bywa tak, że dziecko jest cichutkie i zachowuje się tak, jakby go wcale nie było, a gdy przychodzą znajomi, rozrabia, jakby wstąpił w nie diabeł. Robi to, żeby powiedzieć: „Halo, tu jestem!”. No bo skoro nie zwracamy na nie uwagi, gdy jest spokojne… Ale bywa jeszcze inaczej. Pracowałam kiedyś z chłopcem, który bił matkę, żeby go przytulała. Żeby przytulała??? Tak, bo ona zamiast powiedzieć „Nie wolno”, zamiast złapać syna za rękę, uspokajała go we własnych ramionach, przytulając i całując. Przytulała go, kiedy ją bił, a nie wtedy gdy rysował albo spokojnie się bawił, więc był agresywny, bo to była jego jedyna metoda na zdobycie czułości mamy. Jak w takim razie reagować, gdy dziecko robi coś, co nam się nie podoba? Stanowczo i tak, by wiedziało, o co nam chodzi. Komunikaty, które mu przekazuje-my, muszą być jednoznaczne. Jeśli malec rozrabia, a mama mówi słodkim tonem: „Oj, Huberciku, jak ty źle zrobiłeś”, to Hubercik tak naprawdę nie wie, czego ona od niego chce. Nie trzeba krzyczeć, wystarczy powiedzieć stanowczo, tonem, który nie pozostawia wątpliwości, że nam się coś nie podoba. Rodzice próbują różnych sposobów, by przywołać dziecko do porządku, na przykład straszą: „Jeśli się nie uspokoisz, oddam cię dziadowi”. Nie wolno tego robić! Dziecko mało wie o świecie i takie groźby traktuje dosłownie. Gdy słyszy: „Jeśli nie umyjesz włosów, zalęgną ci się robaki”, może w to uwierzyć. Przekonałam się, że rodzice straszą dzieci także mną. Niedawno w Poznaniu mały chłopczyk dostał na mój widok histerii. Podeszłam do rodziców i zapytałam wprost dlaczego straszą dziecko Supernianią? Tata malucha odpowiedział, że tylko to działa. To tak naprawdę nie może być! [CMS_PAGE_BREAK] A więc co robić? Uważam, że w każdej sprawie można się dogadać, tylko zamiast straszyć, trzeba znaleźć argument racjonalny dla dziecka. Przykład? Zamiast mówić: „Jeśli nie zjesz obiadu, zachorujesz i pojedziesz do szpitala”, lepiej powiedzieć: „Jeśli zjesz, to urośniesz i będziesz silny”. A jeśli to nic nie da, możemy powiedzieć: „OK, ale nie jesz nic do kolacji”. I faktycznie nie dać mu nic do kolacji. Czasem nie ma wyjścia i trzeba dziecko ukarać. Jak to robić? Karą może być ton dezaprobaty, odesłanie do innego pokoju, odebranie przywilejów. Dziecko powinno zawsze ponieść konsekwencje swojego postępowania. Zabrało coś bez pytania? Musi odnieść, przeprosić. Ale nigdy nie wolno odbierać mu swojej miłości. Mały człowiek musi wiedzieć, że nie podoba nam się jego zachowanie, a nie on sam. Nie wolno karać dziecka za mówienie prawdy, bo uczy się, że lepiej się nie przyznawać. A co robić, gdy dziecko marudzi? Jęczenie potrafi wyprowadzić z równowagi. Takie zachowanie najlepiej ignorować. Nie pocieszać, nie prosić, by się uspokoiło, nie wściekać się. Ogłuchnąć. Zareagować dopiero, gdy maluch zacznie mówić normalnie. O czym jeszcze pamiętać? Żeby unikać etykietek. Zapytałam kiedyś grupę dzieciaków o to, jakie są. Odpowiadały „Jestem grzeczny/a” lub „Jestem niegrzeczny/a”. Spośród tysięcy możliwości (mądry, wesoły, zabawny, chudy, gruby, szybki, itd.) wybrały właśnie i tylko to. To pokazuje, że dzieci myślą o sobie naszymi kategoriami, kategoriami dorosłych. Gdy powtarzamy smykowi w kółko, że jest niegrzeczny, on w końcu zaczyna tak o sobie myśleć. I więcej: faktycznie zachowuje się niegrzecznie. No bo skoro jest niegrzeczne (a tak mówi mama i tata, i wszyscy w domu), to niby jak ma się zachowywać? A może coś je boli? Czy stan zdrowia może wpływać na zachowanie dziecka? Oczywiście! Na nasze przecież też wpływa. – Gdy ja mam katar, jestem tak wściekła, że mój mąż woli trzymać się ode mnie z daleka. Dlaczego z dziećmi miałoby być inaczej? – mówi Superniania. – Rozdrażnienie, a w konsekwencji złe zachowanie, może mieć mnóstwo przyczyn, od alergii po robaki, a nawet to, że dziecko jest po prostu niewyspane. Rodziców powinna zaalarmować zwłaszcza nagła zmiana zachowania. Gdy pogodny na ogół malec zaczyna marudzić i rozrabiać, prawdopodobnie coś się święci i trzeba to wyjaśnić (często u pediatry). Dorota Zawadzka jest energiczna, (mówi o sobie, że jest jak przeciąg), stanowcza, ale przy tym ciepła i budząca zaufanie. Choć dzięki TVN-owskiej „Superniani” zna ją cała Polska, nie uważa się za gwiazdę. Ma dwóch prawie dorosłych synów. Przyznaje, że gdy byli mali, była nadopiekuńcza, bo pamiętała, co sama wyrabiała w dzieciństwie. To nie jest niegrzeczność? Pamiętaj o tym, że twoje dziecko nie jest niegrzeczne, gdy: • Wierci się, biega, wspina się, skacze. Rozpiera je energia i naprawdę trudno mu usiedzieć w miejscu. • Zadaje setki pytań. A po co? A dlaczego? A czy…? Pyta, bo chce wiedzieć, uczyć się i rozwijać. • Rozkłada zabawki na czynniki pierwsze. Robi to, bo jest dociekliwe, chce wiedzieć, jak działają i co jest w środku. • Wraca z podwórka brudne jak nieboskie stworzenie. Pamiętasz? Maluchy dzielą się na brudne i nieszczęśliwe. • Spada mu z widelca marchewka, strąca łokciem kubek z mlekiem. Nie da się jeść elegancko bez wielu godzin intensywnego treningu. • Ma muchy w nosie, wstaje z łóżka lewą nogą. Każdy ma czasem gorszy nastrój, dziecko też. • Złości się. Człowiek ma prawo do wyrażania wszystkich uczuć i emocji, także tych negatywnych. Rzecz w tym, by rozumiał, co się z nim dzieje i wyrażał emocje w formie, która jest do zaakceptowania dla innych. Musisz tego malca nauczyć. • Awanturuje się w sklepie. Skoro ten sposób działa i można dostać to, co się chce albo wreszcie zakończyć rajd po galerii handlowej, to grzech z niego nie skorzystać.