Przedszkolaki z Olsztyna śpią na mrozie na plastikowych leżaczkach. „Biedne te dzieci”
Jedno zdjęcie z przedszkola w Olsztynie wystarczyło, żeby internet podzielił się na dwa obozy i zaczął kłócić o to, co jest dla dzieci dobre. Zobaczcie, co dokładnie pokazano w poście i dlaczego ten skandynawski zwyczaj w polskich warunkach budzi tyle emocji.
Post Przedszkola Norlandia z Olsztyna krąży po Facebooku, a dyskusja pod nim rozgrzała internet bardziej niż niejeden letni dzień. Na zdjęciach widać maluchy z grupy żłobkowej, które leżakują na tarasie na plastikowych leżaczkach. Są w kurtkach, pod kołdrami, szczelnie otulone, wyglądają na spokojne i rozluźnione. Przedszkole podpisało to tak: „Skandynawski klimat w Olsztynie? Tylko u nas. W Norlandia Przedszkola wierzymy, że bliskość natury to najlepsze, co możemy dać najmłodszym”. Dalej czytam, że drzemka na świeżym powietrzu „wzmacnia odporność, uspokaja i daje dzieciom naturalny komfort”. Z jednej strony brzmi to jak fragment książki o nordyckim podejściu do dzieciństwa. Z drugiej, nic dziwnego, że część osób łapie się za głowę. W komentarzach posypało się od zachwytów typu: „Bardzo dobrze, zacznijmy normalizować wychodzenie z dziećmi w każdą pogodę” albo „Takie leżakowanie jest bardzo pożyteczne i lepsze niż kiszenie się w zamkniętych pomieszczeniach”. Ale były też głosy ostre: „W moim odczuciu biedne te dzieci, serio”, i takie, które punktują szczegóły: że w Norwegii dzieci śpią w wózkach z izolacją, że powinny mieć wełniane ubrania, a nie kurtki, no i że polskie powietrze bywa dalekie od skandynawskiej czystości. Mam wrażenie, że tu nie ma jednej łatwej odpowiedzi na pytanie o sens bądź szkodliwość tego pomysłu. Są za to ważne pytania, które warto sobie poukładać, zanim rzucimy w eter krótkie „biedne te dzieci” albo równie krótkie „super, hartujmy”. Spanie dzieci na dworze w przedszkolu. Skąd ten pomysł i po co to robić? W Skandynawii drzemki na zewnątrz to nie egzotyka, tylko codzienność. Dzieci śpią w wózkach albo w śpiworach nawet przy niskich temperaturach, o ile są dobrze ubrane, suche i osłonięte przed wiatrem. Idea jest prosta: świeże powietrze ma wspierać sen i odporność, a kontakt z naturą pomaga regulować emocje. Norlandia pisze wprost, że ten moment wyciszenia „uspokaja i daje dzieciom komfort”. I tu zatrzymuję się na słowie „komfort”. Bo nie chodzi o to, żeby dziecko zmarzło, tylko żeby było mu dobrze w innym środowisku niż ciepła sala. Jeśli maluch jest spokojny, oddycha równomiernie, nie marudzi przed drzemką i po niej budzi się wypoczęty, to jest jakiś sygnał, że ten komfort może działać. Ale warto pamiętać, że skandynawski zwyczaj to też konkretne procedury: dobór ubrań warstwowych, izolacja od podłoża, osłona wózka, obserwacja temperatury i wiatru. Warto to dostosować do naszych polskich realiów tak, żeby sens został, a ryzyko spadło do minimum. Jak hartować dziecko z głową, żeby to miało sens, a nie było pokazówką Bardzo rozumiem komentarz, w którym ktoś napisał, że to wygląda „trochę komicznie, ale gratulacje za próbę wprowadzania zmian”. Dlatego, jeśli myślicie o hartowaniu, w domu albo w placówce, trzy rzeczy są kluczowe. Po pierwsze: warstwy i izolacja. Wełna, polar, puch, a na końcu coś chroniącego przed wilgocią i wiatrem. Najważniejsze jest to, żeby od spodu było ciepło. Plastikowy leżaczek bez dodatkowej maty izolacyjnej może budzić wątpliwości, bo chłód „idzie” właśnie od dołu. Jeśli pod dzieckiem jest odpowiednio gruba warstwa, temat wygląda inaczej. Po drugie: czas i reakcja dziecka. Hartowanie nie polega na tym, że wrzucamy malucha w zimno i czekamy, co będzie. Zaczyna się od krótkich wyjść, obserwuje się dłonie, kark, policzki, oddech i zachowanie. Jeśli dziecko jest spięte, płacze, nie może zasnąć, to nie jest hartowanie, tylko stres. Po trzecie: warunki dnia. Nie tylko temperatura na termometrze, ale też wiatr, wilgotność i jakość powietrza. To akurat mocna uwaga z komentarzy: „od października do maja mamy tragiczną jakość powietrza”. I choć brzmi ostro, niestety jest prawdą. Jeśli jest smog, drzemka na dworze raczej nie pomaga. Wtedy lepiej zostać w środku albo wybrać porę dnia, gdy powietrze jest czystsze. Smog, zimno i bezpieczeństwo. O co warto dopytać w przedszkolu Gdybym miała dziecko w grupie, która śpi na tarasie, nie pisałabym od razu skargi ani nie klaskała na stojąco. Zrobiłabym coś prostszego: zapytałabym o procedury. To normalne, że rodzic chce wiedzieć, na jakiej zasadzie placówka podejmuje decyzje o drzemce na zewnątrz. Co konkretnie warto ustalić: jaka jest minimalna temperatura i granica wiatru, przy których dzieci śpią na zewnątrz. jak wygląda izolacja od podłoża. Same kołdry na leżaku mogą nie wystarczyć, a mata termoizolacyjna zmienia sprawę. jak sprawdzają jakość powietrza. W wielu miastach są aplikacje i czujniki, które dają jasny sygnał, kiedy lepiej nie wychodzić. jak reagują, gdy któreś dziecko nie chce spać na dworze. Dobrze prowadzona praktyka zawsze zostawia miejsce na indywidualne potrzeby. Ja widzę w tym poście Norlandii sporo dobrej intencji. Widzę też, że część obaw jest realna, a nie histeryczna. I chyba właśnie o to chodzi w takich internetowych burzach: żebyśmy, zamiast kłócić się o to, kto ma rację, zaczęli rozmawiać o warunkach, granicach i sensie. Na koniec zostanę przy jednym wniosku, który powtarzam sobie od lat. Dzieci są z natury bardziej odporne, niż nam się wydaje, ale dorosłe decyzje muszą być mądre. Spanie na dworze może być świetne, jeśli stoi za nim wiedza, obserwacja i troska. Może też być pustą pokazówką, jeśli robimy to, „bo w Skandynawii tak robią”. Dlatego, zamiast oceniać po jednym zdjęciu, wolę dopytywać, sprawdzać i patrzeć, jak czują się dzieci. Zobacz też: „Przedszkola powinny być czynne do 19”. Usłyszałam rozmowę dwóch matek i zamurowało mnie
Kiedy czapka, kiedy rajstopy pod spodnie i rękawiczki? Moja ściągawka dla rodziców
Nie ma trudniejszego momentu w roku dla rodziców niż ten, gdy rano stoisz w korytarzu z dzieckiem i zadajesz sobie pytanie: czy to już czas na czapkę, rajstopy pod spodnie i rękawiczki? Przez lata wychodzenia z dziećmi do przedszkola, szkoły i na plac zabaw stworzyłam własną ściągawkę – prostą, życiową i naprawdę skuteczną.
Poranki pełne dylematów Znam ten moment aż za dobrze. Stoję z kubkiem kawy, za oknem niby świeci słońce, ale termometr pokazuje 8 stopni. Jedno dziecko twierdzi, że jest mu „gorąco” już na sam widok czapki, drugie dramatycznie chowa dłonie w rękawy bluzy. Ja zerkam na prognozę i próbuję wyczuć – czy to jeszcze jesień, czy już przedzimie? Z czasem zrozumiałam, że tu nie chodzi o perfekcyjne dopasowanie ubrania do temperatury, tylko o zdrowy rozsądek i obserwację dziecka. A że jestem mamą czwórki, przetestowałam to w każdych warunkach – od jesiennego wiatru na Mazurach po marcowe pluchy w Warszawie. Czapka: nie wtedy, gdy zimno, tylko gdy wieje Kiedyś zakładałam czapkę „bo tak trzeba”. Dziś wiem, że głowa nie jest aż tak wrażliwa na chłód, jak nasze uszy. Czapka przydaje się przede wszystkim na wiatr, nie na sam chłód. Moja zasada jest prosta: powyżej 10°C – czapka tylko przy silnym wietrze lub jeśli dziecko ma mokre włosy po basenie, od 5°C do 10°C – cienka czapka lub opaska, szczególnie rano, poniżej 5°C – czapka obowiązkowo. Dzieci często się ruszają, biegają, więc szybko się rozgrzewają. Czapka przydaje się głównie w drodze do szkoły czy przedszkola, ale po dotarciu na miejsce dobrze ją zdjąć, żeby się nie przepociły. Warto też pamiętać, że czapka z bawełny lepiej oddycha niż akrylowa, a polarowa osłoni nawet przy silnym wietrze. Osobiście jestem fanką wełny merino, która dla mnie jest całoroczna. Rajstopy pod spodnie – tak, ale nie zawsze To temat, który potrafi wywołać rodzinne wojny. Babcie mówią „załóż rajstopy, bo zmarzniesz”, a dzieci błagają, by tego nie robić. A prawda – jak zwykle – leży pośrodku. Dla mnie granicą jest 5°C. Powyżej tej temperatury – jeśli dziecko idzie do przedszkola, w którym spędzi większość dnia w ciepłej sali, wystarczą dresy lub spodnie z grubszego materiału. Poniżej 5°C – rajstopy lub legginsy pod spodnie to świetne rozwiązanie, szczególnie u młodszych dzieci, które dużo siedzą lub mniej się ruszają. Przy temperaturach bliskich zeru – warto wybrać spodnie typu softshell lub narciarskie na cienkiej podszewce – zastąpią dwie warstwy i pozwolą uniknąć przegrzania. W praktyce najczęściej sprawdza się metoda „na cebulkę”: cienkie rajstopki lub legginsy, a na to dresy albo spodnie z polarem. Dzięki temu, jeśli w ciągu dnia zrobi się cieplej, dziecko może łatwo się rozebrać. Rękawiczki? Zanim zacznie szczypać w palce To, że dziecko marznie w dłonie, nie zawsze oznacza, że jest zimno. U dzieci krążenie bywa mniej efektywne niż u dorosłych, dlatego rękawiczki warto mieć zawsze pod ręką, nawet jeśli rano wydaje się jeszcze ciepło. Mój sprawdzony sposób: Poniżej 8°C – cienkie rękawiczki z bawełny lub dzianiny. Od 3°C w dół – polarowe lub wodoodporne, najlepiej z zapięciem na rzep. Przy wietrze lub wilgoci – obowiązkowo rękawiczki, nawet jeśli termometr pokazuje więcej. Najgorszy moment to ten, gdy dziecko wraca z placu zabaw z czerwonymi palcami i płacze, że boli. Zimą nie czekam, aż „naprawdę zrobi się zimno”. Rękawiczki to drobiazg, który potrafi uratować dzień. Zasada numer jeden: nie ubieraj dziecka cieplej niż siebie Kiedyś mój pediatra powiedział mi coś, co zapamiętałam na zawsze: „Nie ubieraj dziecka cieplej, niż sama byś się ubrała, wychodząc w tym samym czasie na spacer”. To proste, a jednocześnie genialne. Dzieci biegają, skaczą, noszą ciężkie plecaki – ruszają się dużo więcej niż my. Dlatego jeśli nam w kurtce jest komfortowo, im w tej samej będzie najpewniej za ciepło. Dodatkowo warto pamiętać, że przegrzanie często kończy się gorzej niż lekkie wychłodzenie – spocone dziecko, które zdejmie kurtkę w szatni, szybciej się przeziębi. Dzieci uczą się odczuwać temperaturę Z biegiem lat zauważyłam coś jeszcze – dzieci same potrafią ocenić, czy jest im zimno. Tylko musimy im na to pozwolić. Zamiast decydować za nie, pytam: „Wolisz czapkę czy kaptur?”, „Założyć rajstopy czy grubsze spodnie?”. To uczy ich słuchania swojego ciała i podejmowania decyzji – małych, ale ważnych. Dziś moje dzieci same potrafią powiedzieć, że „na rower trzeba czapkę”, a „na spacer wystarczy bluza i kaptur”. A ja z dumą patrzę, że wreszcie nie muszę już co rano stawać przed dylematem „czapka czy nie”. Na koniec – trochę luzu Rodzicielstwo to ciągła nauka balansowania – między rozsądkiem a intuicją, troską a zaufaniem. W ubraniach też. Więc jeśli pewnego dnia twoje dziecko wyjdzie bez czapki, a ty zamarzniesz z niepokoju – spokojnie. To nie jest koniec świata. W najgorszym wypadku wróci z chłodnym nosem i nowym doświadczeniem. A ty będziesz o krok bliżej, by odpuścić tam, gdzie naprawdę można.
To najprostszy sposób, aby wzmocnić odporność dziecka
Przebywanie na świeżym powietrzu to najprostszy sposób na zahartowanie dziecka. Ta mama poszła o krok dalej. Czy taki sposób wyjdzie dziecku na zdrowie?
W krajach skandynawskich to bardzo częsty widok, że wózki ze śpiącymi w nich małymi dziećmi stoją na balkonach, przed sklepami i restauracjami. Maluszki odpowiednio ciepło ubrane (ale nie przegrzewane!), z buźką posmarowaną kremem zabezpieczającym przed chłodem, nawet po kilka godzin śpią na dworze. A gdyby tak dziecko całą noc spędziło na świeżym powietrzu? Pewne blogerka to przetestowała. Skandynawska odporność Lekarze są zgodni: przebywanie na świeżym powietrzu, niezależnie od pogody, hartuje organizm i wzmacnia odporność dziecka. Dlatego tak bardzo zalecają, aby nasze małe dzieci już od momentu urodzenia przebywały codziennie na dworze. Autorka bloga bieganiezwozkiem.pl zainspirowana książką Lindy Akeson McGurk ''Nie ma złej pogody na spacer. Tajemnica szwedzkiego wychowania dzieci'' postanowiła spędzić z sześciomiesięczną córką noc na balkonie. Na blogu zamieściła dokładną relację. Czy maluch nie zmarznie? Temperatura nocą w mieście, w którym mieszka mama, nie przekraczała kilkunastu stopni Celsjusza, ale i tak największą obawą blogerki było to, czy dziecko nie zmarznie podczas snu na balkonie. Córeczka dosyć szybko zasnęła, w przeciwieństwie do mamy. Okazało się, że w spaniu na dworze to nie chłód może być największą przeszkoda, ale hałas dobiegający z sąsiednich mieszkań, szczekanie psa i słyszane z oddali pociągi. O trzeciej w nocy blogerka stwierdziła, że ma dość nieprzespanej nocy i wróciła z dzieckiem do łóżka. Już pół godziny ma znaczenie Chociaż pomysł spania na balkonie, zwłaszcza w porze jesienno-zimowej wydaje się mało możliwy do zrealizowania, to jednak warto pamiętać o codziennej dawce świeżego powietrza dla malucha. - Dla dziecka bardzo wskazane jest, żeby chociaż pół godziny dziennie przebywało na świeżym powietrzu, niezależnie od pory roku - powiedziała alergolog i pediatra dr n. med. Joanna Matysiak. Ma to bardzo korzystny wpływ na zdrowie dziecka. - Podnosi odporność na infekcje i poprawia wydolność układu oddechowego - podkreśliła lekarka. Dodała, że w przypadku niemowląt przeciwwskazaniem do wyjścia na dwór może być silny wiatr, deszcz albo duży mróz. Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Co to za choroba: diagnoza online Czytaj więcej Ruch na świeżym powietrzu bardzo dobry jest też dla mamy - sprawia, że jej organizm jest bardziej dotleniony i zrelaksowany. Czy jednak hartowanie dziecka poprzez spanie z nim na dworze może być równie dobre? - Byłabym ostrożna, jeśli chodzi o takie formy hartowania kilkumiesięcznego dziecka - ocenia dr Matysiak. Jej zdaniem, co innego spać z dzieckiem pod gołym niebem latem, kiedy temperatury nocą są dość wysokie, a co innego jesienią, gdy na zewnątrz jest zimno. - Dziecko narażone jest nie tylko na chłód, ale na silny wiatr, który może przyczynić się do rozwoju różnych infekcji, np. zapalenia ucha. W naszym klimacie nie polecam takich praktyk - tłumaczy pediatra. Według naukowców z Uniwersytetu Oulu w Finlandii przebywanie na świeżym powietrzu, niezależnie od pogody wzmacnia odporność. Spacery pozwalają przyzwyczaić się młodziutkiemu organizmowi do zmian temperatury – z każdym dniem system termoregulacji działa sprawniej. Dostarczają mu też tlenu. Zawarte w powietrzu jony ujemne utrudniają przenikanie drobnoustrojów do dróg oddechowych, poprawiają samopoczucie, a promienie słoneczne wspomagają wytwarzanie witaminy D. Dzieci, które regularnie spacerują, mają lepszy apetyt. Aby spacer tak właśnie zadziałał, powinien trwać co najmniej godzinę. Jeśli jest ciepło i świeci słońce, można spacerować nawet trzy godziny. Napiszcie w komentarzach, jakie są wasze metody na zwiększenie odporności dziecka i czy też hartujecie swoje maluchy skandynawską metodą? Zapraszamy do naszej internetowej szkoły rodzenia: Źródło: wp Zobacz też: Po co dziecku spacery? Dla zdrowia! Poradnik na jesienne spacery z dzieckiem Pierwszy spacer z dzieckiem [WIDEO]
Jesień sprzyja częstym przeziębieniom. Sprawdź, co robić by twoje dziecko nie chorowało. Oto 5 rad na zwiększenie odporności dziecka.
Hartować dziecko możemy cały rok (zobacz, jak hartować dziecko zimą, a jak latem). Co robić, jeśli mimo naszych starań maluch ciągle choruje? Zadbajmy o to by zwiększyć odporność dziecka. Jest na to kilka prostych metod, które warto wprowadzić do naszego codziennego życia. Czasem z niewiedzy, innym razem z lenistwa niszczymy odporność naszych dzieci. Poznaj 5 prostych zasad, które wdrożyć. Dzięki nim twój maluch przestanie w końcu pociągać noskiem, a i ty będziesz spokojniejsza. Zobacz też: Co jeść jesienią? + jadłospis na odporność - do druku
Kąpiel dzieci w … śniegu – pozwoliłabyś na to? Zdjęcia
Zamiast zabaw w przedszkolnych salach – kąpiel w śniegu! Zobacz niesamowite zdjęcia – tak można hartować dzieci zimą.
Podczas gdy w Polsce przedszkolne podwórka pustoszeją, kiedy robi się zimno, tu bawi się na nich mnóstwo dzieci i to tylko w samej bieliźnie i skarpetkach! Dzieci na zdjęciach wcale nie wyglądają, jakby marzły. Widać, że ta nietypowa zabawa sprawia im wielką przyjemność. Maluchy tarzają się w śniegu, rzucają śnieżkami, nacierają śniegiem. Po skończonej zabawie szybki powrót do przedszkola, suszenie i rozgrzewająca gorąca herbata. Praktyka śnieżnych kąpieli znana jest m.in. w Norwegii. Fot.: przedszkole w Drøbak Czy dziecięce kąpiele w śniegu są zdrowe? Skandynawscy lekarze jednogłośnie potwierdzają pozytywny wpływ śnieżnych kąpieli na zdrowie dziecka. Muszą być jednak spełnione pewne warunki: na zewnątrz nie może być wietrznie, a dzieci muszą mieć możliwość szybkiego ogrzania się po zabawie. Podobno nie ma przeciwwskazań, by śnieżne kąpiele rozpocząć już w grupach trzylatków! Zobacz też: Jak skutecznie zniszczyć odporność dziecka? <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/zdrowie/dlaczego-dzieci-choruja-4772-r1/">Dlaczego dziecko ciągle choruje? Dlaczego przedszkolne place zabaw zimą pustoszeją?
Dlaczego przedszkolne place zabaw zimą pustoszeją?
Mam wrażenie, że przedszkolanki uczulone są na zimno. Co innego mogłoby skłonić je do podjęcia decyzji o zakazie wychodzenia zimą na plac zabaw i trzymaniu naszych dzieci w dusznych salach, zamiast iść z nimi na spacer?
Przedszkolne place zabaw zimą świecą stalą huśtawek i ... pustkami. I choć od dawna znane jest dobroczynne działanie chłodnego powietrza na układ odpornościowy dziecka, wielu przedszkolaków doświadcza go jedynie w drodze do i z przedszkola. Czyżby przedszkolanki zapomniały, że zabawy na powietrzu przynoszą korzyści dla dziecka (poprawiają krążenie, dotleniają tkanki) również zimą? Scena z życia matki przedszkolaka Doskonale pamiętam, jak zmęczona wracając z pracy i marząc jedynie o ciepłej herbacie i miękkim fotelu odbierałam córkę z przedszkola, a ona wołała: "Mamo, mamo, pójdziemy na plac zabaw, prooooszę". Moje dziecko, które spędziło większość dnia w zatłoczonej, dusznej sali marzyło o zabawach ruchowych na świeżym powietrzu. Podejrzewam, że nie tylko ono. Zaniepokojona brakiem zimowych spacerów, czy zabaw na placu udałam się na rozmowę z przedszkolankami. - Chyba Pani zgłupiała, żebyśmy dzieci ciągały po takim zimnie! - usłyszałam. Wszelkie próby przekonywania nie miały sensu. Każdego dnia po pracy wraz z innymi mamami przedszkolaków szyłyśmy więc na plac zabaw. Tylko czy przyjemność zabawy nie byłaby większa w południe, gdy jest jaśniej i cieplej? Zobacz też: Obuwie dziecięce z kodami rabatowymi w Deichmann! Przegrzewanie kontra hartowanie Oczywiście nie wszystkie przedszkolanki można "wrzucić do jednego worka". Niestety spora ich grupa ma głęboko zakorzeniony lęk przez przemarznięciem dziecka. Zarówno one, jak i wielu rodziców, a już z pewnością babć skłaniają się w kierunku przegrzewania niż zmarznięcia. Zdarzało mi się usłyszeć od przedszkolanki: "A gdzie jest czapka dla dziecka?!". Nie raz sama ze sobą walczyłam, by nie założyć córce kolejnej warstwy ubrania. Skutecznie powstrzymywał mnie przed tym mój mąż, Niestety niektórym wydaje się, że to oni lepiej wiedzą, jak ubierać nasze dzieci niż my sami. - Żeby tylko nie zmarzło! - powtarzała mi moja mama. Pewnie mama przedszkolanki też jej to mówiła i teraz moja córka ma zafundowane cieplarniane warunki przez 8 godzin dziennie. A przecież badania jasno pokazują, że przegrzewanie nie chroni przed chorobami! Wręcz przeciwnie, osłabia odporność dziecka. Zima to też czas dobry na hartowanie. Tylko, co z tego, że ja regularnie wietrzę pokój dziecka, staram się nie ubierać córki zbyt grubo i stosuję wszelkie zasady, by wzmocnić jej odporność, jeśli większość dnia i tak musi siedzieć w dusznym pomieszczeniu. Przegrzewanie w Polsce jest już chyba tradycją, którą bardzo ciężko zmienić. Jak jest w przedszkolach, do których uczęszczają wasze dzieci? Piszcie w komentarzach. Czytaj też o przyprowadzaniu chorych dzieci do przedszkoli!
Hartowanie dziecka zimą - niezawodny sposób na odporność
Czy bardziej dbamy o to, aby dziecko ani trochę nie zmarzło, niż by było ubrane adekwatnie do temperatury na zewnątrz? Sprawdź, kiedy i jak warto hartować dziecko.
Bardzo częstą przyczyną przeziębień u dzieci jest przegrzewanie. Najczęściej pamiętają o tym mamy niemowląt, często sprawdzając temperaturę dziecka na jego karku. Co zaś robią mamy przedszkolaków przed porannym wyjściem w jesienne i zimowe dni? Czy dobrze założyłeś szalik? - pytam co rano – pisze mama na forum babyonline.pl Czy czapka dokładnie zakrywa uczy? Czy dziecko ma ciepłe rękawiczki? Czy rajstopy są na pewno pod spodniami? Czy kombinezon jest właściwie naciągnięty na kozaki? Czytając odpowiedzi mam nasuwa się pytanie: Czy bardziej dbamy o to, aby dziecko ani trochę nie zmarzło, niż by było ubrane adekwatnie do temperatury na zewnątrz? Rodzice boją się, że gdy dziecko przemarznie, natychmiast zachoruje, a to będzie już 3, 5, 10 choroba w tym sezonie. A gdzie w tym wszystkim miejsce na hartowanie? Czy hartowanie dziecka osłabia czy wzmacnia odporność? Hartowanie organizmu to podstawowa w przeciwdziałaniu chorobom i zwiększaniu odporności. Wiele mam mylnie twierdzi, że jeśli uchroni przedszkolaka przed zimnem to ich pociecha będzie zdrowsza. To niestety zamiast zwiększać odporność przedszkolaka, jedynie osłabia go, co w konsekwencji prowadzi do obniżenia wytrzymałości organizmu i przeziębień, gryp, itp. Hartowanie krzepi i wzmacnia organizm dziecka. Powszechność przegrzewania i niewielka aktywność przedszkolaków na świeżym powietrzu sprawia, że hartowanie staje się bardzo istotnym czynnikiem mającym znaczący wpływ na zdrowie dziecka. Zobacz też: Zimowe zabawy - zobacz, w co się bawić z dzieckiem zimą. Czy hartować dziecko zimą czy latem? Dziecko powinno spędzać czas na zabawie na świeżym powietrzu w każdą pogodę. W Polsce utarło się, że dziecko hartowane zimą zamiast się uodpornić, będzie chorować jeszcze częściej, więc lepiej to robić latem poprzez spacery, kąpiele w morzu, chodzenie boso itp. Pamiętajmy, że najsilniejszym środkiem hartującym są czynniki przyrody, czyli powietrze. Przedszkolak powinien, każdego dnia spędzać na powietrzu, minimum 2 - 3 godziny bez względu na porę roku i pogodę. Świeże powietrze zwiększa wentylację płuc, zaostrza apetyt. Inicjuje też w organizmie przedszkolaka wiele procesów, wskutek których organizm uodparnia się przeciwko różnym chorobom infekcyjnym, a zwłaszcza przeciwko anginie i grypie. View Burdaffi on the source website Jak hartować przedszkolaka? Dzieci hartujemy zawsze, gdy są zdrowe. Przyzwyczajaj dziecko do różnych temperatur. Pamiętaj, ze chłodne powietrze krzepi, wzmacnia. Wietrz pokój dziecka (nagrzej go ponownie, zanim przyjdzie dziecko). Oswajaj organizm dziecka z chłodnymi potrawami takimi, jak lody czy chłodne napoje (również zimą). Pamiętaj jedynie, aby nie łączyć gorącego z zimnym. Wyjeżdżaj z dzieckiem (najlepiej w góry). Zmiana temperatury, wilgotności i ciśnienia powietrza, "zmusza" organizm do wysiłku, by przystosować się do zmiany, a co za tym idzie wzmacnia odporność. Chłodny prysznic od czasu do czasu zamiast gorącej kąpieli pomoże zahartować przedszkolaka. Spaceruj z dzieckiem bez względu na pogodę! W zimowe, mroźne dni najlepiej spacerować z dzieckiem w południe. Jest to czas, kiedy większość rodziców pracuje, więc mając na uwadze zdrowie dziecka, powinny zadbać o to przedszkolanki. Niestety rzeczywistość w polskich przedszkolach często bywa inna. Przedszkolaki całe dnie spędzają w salach. Przyczyn jest wiele, ale efekt ten sam – osłabiona odporność dzieci. Zobacz też: Jak skutecznie zniszczyć odporność dziecka? Jak wygląda hartowanie dzieci w innych krajach? Zimą, w przedszkolu położonym w nadmorskiej miejscowości Drøbak odbywa się kąpiel ... śnieżna! Jest to już tradycja, podczas której przedszkolaki ubrane jedynie w stroje kąpielowe i skarpetki biegają, bawią się, tarzają w śniegu. A kto powiedział, że basen jest lepsze niż śnieg? Po takiej zabawie dzieci siedząc w ciepłym pomieszczeniu, okryte kocami popijają gorącą czekoladę. Wydawać by się mogło, że taka praktyka może wprowadzać niepokój u rodziców. Nic bardziej błędnego. Od 15 lat (odkąd organizowane są śnieżne kąpiele) do dyrekcji przedszkola wpłynęła jedynie 1 skarga. Choć brzmi to nieprawdopodobnie, skandynawscy lekarze jednogłośnie potwierdzają, że turlanie się w śniegu jedynie w kostiumach kąpielowych ma pozytywny wpływ na zdrowie dziecka i jest świetnym sposobem hartowania, pod warunkiem, że na zewnątrz nie jest wietrznie, a dzieci mają warunki do szybkiego ogrzania po zabawie. W zabawie nie uczestniczą najmłodsze grupy, ale nie ma przeciwwskazań do kąpieli już w grupach 3 latków. Po minach dzieci widać, że kąpiel śnieżna sprawia im tyle radości, co morska, tylko trwa krócej :) Czy zgodzilibyście się na taką praktykę w przedszkolu, do którego uczęszcza twoje dziecko?
Aby odporność dziecka była niezłomna, musi przejść próbę ognia: właśnie dlatego lekkie katarki i przeziębienia wzmacniają dziecięcy organizm. Normą będzie nawet 6-8 przeziębień w roku.
Odporność w 1. roku życia jest jeszcze bardzo słaba. Dzieci chorują (aż do wieku szkolnego normą jest 6–8 drobnych infekcji w ciągu roku), bo jeszcze nie umieją poradzić sobie nawet z tymi bakteriami i wirusami, które dorosłemu nie zrobiłyby żadnej krzywdy. Na szczęście układ odpornościowy dziecka szybko dojrzewa i z roku na rok działa coraz sprawniej. Czy noworodek jest zupełnie bezbronny wobec zarazków? Na szczęście nie. Noworodek rodzi się z przeciwciałami mamy. Do tego dziecięcy układ immunologiczny doskonali się już od pierwszych chwil po narodzinach maleństwa. Kiedy przytuliłaś je tuż po porodzie, jego organizm zasiedliły bakterie bytujące na twojej skórze. Tak samo stało się, kiedy noworodka wziął w ramiona jego tata. Dzięki takim bezpiecznym kontaktom z drobnoustrojami, organizm dziecka stał się trochę mocniejszy (czytaj więcej o tym, jak dotyk wpływa na zdrowie dzieci, np. wcześniaków). Noworodek i niemowlę nie umie jednak obronić się przed wieloma zjadliwymi drobnoustrojami, dlatego w pierwszych miesiącach życia jest ono szczepione przeciwko wielu chorobom (m.in. gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, polio). Bardzo ważne dla zdrowia dziecka jest też unikanie chorych osób – wyprawa z niemowlęciem do supermarketu w sezonie katarów i przeziębień to nie najlepszy pomysł. Co chroni niemowlę przed chorobami? Pierwszą, trudną do sforsowania barierą dla chorobotwórczych drobnoustrojów jest skóra i błony śluzowe, które wyściełają narządy wewnętrzne. Jeśli jednak wirusom albo bakteriom udałoby się pokonać te pierwsze zasieki – stanie się tak, kiedy skóra albo śluzówka będzie uszkodzona lub wysuszona – wewnątrz organizmu już czekają siły specjalne. To komórki układu odpornościowego (limfocyty, fagocyty), które rozpoznają zarazki, uniemożliwiają im namnażanie się, produkują przeciwciała, a nawet „pożerają” nieproszonych gości. Kiedy można spodziewać się osłabienia? Po 6. tygodniu życia dziecko zaczyna tracić mamine przeciwciała, zaś tych wytworzonych przez jego własny system odpornościowy jeszcze jest za mało. W tym czasie może łatwo łapać infekcje. Ten okres spadku odporności nazywany jest przez lekarzy „luką odpornościową” albo „dołkiem immunologicznym”. Dopiero od 6. miesiąca życia organizm dziecka zaczyna produkować coraz więcej swoich przeciwciał i staje się mocniejszy. Dołek odpornościowy, trwający nawet kilka miesięcy, może powtórzyć się po infekcjach wirusowych, np. ospie i mononukleozie. Osłabione chorobą dziecko łatwo wtedy ulega atakowi zarazków. Co to jest odporność nabyta? Kiedy wirusy albo bakterie wtargną do organizmu, układ odpornościowy zaczyna produkować przeciwciała skierowane przeciwko konkretnym zarazkom. Zostają one potem we krwi dziecka na wiele lat. Dzięki nim dziecięcy organizm „zapamiętuje” każdą przebytą chorobę i umie rozpoznać drobnoustroje, które ją spowodowały. Kiedy intruzi zaatakują ponownie, nie pójdzie im już tak łatwo jak za pierwszym razem. Ten sam mechanizm jest wykorzystywany w szczepieniach. Sprawdź, jakie szczepienia powinno dostać dziecko w 1. roku życia: Kalendarz szczepień obowiązkowych. [CMS_PAGE_BREAK] Po czym poznać, że odporność szwankuje? Jeśli dziecko traci apetyt, nie przybiera na wadze, często ma biegunki albo uporczywe pleśniawki niepoddające się zwykłemu leczeniu, poproś pediatrę o skierowanie do poradni immunologicznej, np. w warszawskim Centrum Zdrowia Dziecka. O niedoborach odporności świadczą też częste infekcje, ropnie na skórze, a także nawracające ropne zapalenie uszu, oskrzeli czy płuc (więcej o objawach braku odporności przeczytasz na ostatniej stronie). Jakie badania warto wykonać, aby dowiedzieć się czegoś więcej o zdrowiu dziecka? O odporności świadczy np. ilość leukocytów, czyli białych krwinek we krwi. Ich zadaniem jest walka z bakteriami, wirusami, grzybami. U zdrowego dziecka liczba leukocytów waha się od 8 tys. do 15 tys. w mililitrze krwi. Wyższy poziom leukocytów jest oznaką stanu zapalnego w organizmie dziecka. Kiedy zaś leukocytów jest mniej niż normalnie, zwykle to wskazuje jedynie na to, że dziecko przebyło niedawno jakąś infekcję i organizm potrzebuje trochę czasu, aby wrócić do całkowitej sprawności. Pytania o pobieranie krwi u niemowlęcia i małego dziecka - poznaj odpowiedzi! Czy dziecko, u którego stwierdzono niedobory odporności, można szczepić? Nie zawsze. Przy ciężkich niedoborach odporności nie stosuje się szczepionek z żywymi bakteriami (np. ospa wietrzna, MMR, BCG, doustna przeciw polio) – są zbyt ryzykowne. Ale pozostałe szczepienia (także zalecane) są bardzo ważne, bo chronią organizm malucha przed chorobami zakaźnymi. Dzieci, które często chorują, dobrze jest zaszczepić przeciwko pneumokokom, meningokokom i grypie. Jakie szczepienia dodatkowe zalecane są dzieciom? – Przeczytaj! Czy to prawda, że alergicy częściej chorują? Tak, a to dlatego, że alergia to nic innego, jak błąd układu odpornościowego. W dodatku przesuszona, łuszcząca się skóra, która często występuje u dzieci alergicznych, może łatwo przepuszczać zarazki. Na szczęście alergika również można hartować, ale trzeba jednocześnie leczyć objawy alergii i unikać alergenów – tylko takie wielokierunkowe działanie daje nadzieję na wzmocnienie dziecka. Czy można podawać dziecku leki wzmacniające? Lepiej tego nie robić, bo np. wzmacniające szczepionki nie mają udowodnionego działania. W dodatku układ odpornościowy maluszka dopiero się kształtuje, dlatego nigdy nie należy ingerować w jego funkcjonowanie bez porozumienia z lekarzem. Niepotrzebna interwencja – nawet taka, która na pierwszy rzut oka służy zdrowiu dziecka – mogłaby mieć w przyszłości niekorzystne dla niego skutki. Do tego nie wszystkie zioła, podobnie jak leki homeopatyczne, można podawać niemowlętom lub małym dzieciom. [CMS_PAGE_BREAK] Czemu zwykle antybiotyki osłabiają dziecko? Ponieważ choć są skuteczne, to działają jak barbarzyńskie wojsko: zmiatają ze swej drogi wszystko bez wyjątku. W czasie kuracji antybiotykowej zginą zatem bakterie, które wywołały chorobę, ale przy okazji zostaną zniszczone także te „dobre” bakterie, które zamieszkują w jelitach i współtworzą układ odpornościowy. Aby zmniejszyć straty, podawaj dziecku preparaty z probiotykami (np. Dicoflor 30, Trilac, Enterol) i dania zawierające „dobre” bakterie, np. kapustę kiszoną (lub sok z niej) czy kefir. Dlaczego zimno sprzyja chorobom? Kiedy temperatura spada, drobne naczynia krwionośne gwałtownie się kurczą. Jeśli trwa to tylko chwilę, najpewniej nic złego się nie stanie. Ale jeżeli dziecku będzie zimno przez dłuższy czas, krew nie dotrze do wszystkich komórek i nie dostarczy potrzebnych przeciwciał. Kiedy dziecko będzie wreszcie tak samo odporne na choroby jak jego mama? Już pod koniec 1. roku życia dziecka liczba przeciwciał w jego organizmie wynosi 60–70 proc. poziomu spotykanego zwykle u dorosłych. Układ odpornościowy dojrzewa mniej więcej w okolicy trzecich, czwartych urodzin. Co prawda przedszkolak może w ciągu roku mieć nawet 8-10 lekkich infekcji górnych dróg oddechowych, ale jest już na tyle odporny, że zwykły katar rzadko u niego przechodzi w zapalenie oskrzeli czy płuc. Jak wzmacniać organizm dziecka po po chorobie? Infekcje, choć przyczyniają się do wzrostu liczby przeciwciał w organizmie dziecka, wiążą się też z przejściowym spadkiem odporności. Co zatem robić, aby maluch nie wpadał z jednej choroby w drugą? Wychodźcie na spacery Jeszcze w czasie infekcji, kiedy tylko ustąpi gorączka, możesz wybrać się z dzieckiem na krótką, 15-minutową przechadzkę (jeśli tylko nie ma wiatru). Najpierw na kilkanaście minut, potem codziennie stopniowo wydłużaj czas spaceru – maluch musi na nowo się zahartować. Poczekaj ze żłobkiem albo przedszkolem Osłabione dziecko najpewniej już kolejnego dnia znów wróciłoby z katarkiem. Jeżeli dziecko było leczone antybiotykiem, odczekaj z powrotem do żłobka czy przedszkola przynajmniej dwa tygodnie po chorobie. Nie przekarmiaj w chorobie i tuż po niej Organizm dziecka zamiast na trawieniu skupiony jest teraz na walce z zarazkami. Nie zmuszaj go zatem do jedzenia, najpewniej nadrobi, gdy tylko wyzdrowieje. [CMS_PAGE_BREAK] Skarby ukryte w jedzeniu – jakie składniki wzmacniają odporność? Witamina A. Podnosi odporność, ma działanie przeciwzapalne. Znajdziesz ją w jajkach, wątróbce, nabiale, papryce, pomidorach. Witamina C. Wzmacnia, tworzy środowisko niekorzystne dla wirusów. Znajduje się w natce pietruszki, kiwi, kiszonej kapuście, cytrusach, papryce. Witamina D. Zwiększa odporność, chroni przed krzywicą. Naturalne produkty zawierające wit. D to tłuste ryby, żółtko jaj, olej z wątroby ryb. Selen. Ma działanie przeciwzapalne. Zawierają go m.in. produkty pełnoziarniste, wątróbka, czosnek. Cynk. Bez niego produkcja przeciwciał może stanąć w miejscu. Znajdziesz go w kaszach, mleku, jajkach. Żelazo. Wzmacnia, działa przeciwzapalnie i przeciwalergicznie. Chroni przed anemią. Podawaj dziecku żółtko jaja, a także od czasu do czasu czerwone mięso. Kwasy omega-3. Wspomagają produkcję przeciwciał, uszczelniają błony śluzowe. Znajdziesz je np. w rybach, tranie albo migdałach. Naturalne „antybiotyki”. Wspomagają odporność i działają bakteriobójczo. Znajdziesz je w miodzie, cebuli albo czosnku. Posłuchaj, co ekspert mówi o wzmacnianiu odporności dziecka poprzez dietę:
Poznaj 5 rad, jak uniknąć jesiennych infekcji
Jesienią wszyscy jesteśmy narażeni na infekcje. Zwłaszcza dzieci, których układ odpornościowy nie jest jeszcze w pełni rozwinięty, są na nie szczególnie podatne.
1. Hartowanie organizmu Na straży organizmu stoi układ immunologiczny, który wychwytuje i niszczy bakterie, grzyby i wirusy. Nie jest on jednak niezawodny i każdy powinien go wzmacniać. Jednym z naturalnych sposobów jest hartowanie ciała. Jak hartować organizm dziecka? Codziennie wychodź z nim na spacer. Pamiętaj przy tym, by ubrać go stosownie do aury. Kąp też brzdąca w nieco chłodniejszej wodzie, a sama bierz naprzemiennie ciepły i zimny prysznic i jeśli masz możliwość, korzystaj z sauny. 2. Odpowiednia dieta dziecka Aż 70 proc. komórek układu odpornościowego znajduje się w przewodzie pokarmowym. Dlatego tak ważna w budowaniu odporności jest odpowiednia dieta dziecka. Może przyczynić się ona do podniesienia jego odporności oraz złagodzenia i skrócenia przebiegu choroby. Dla noworodka najbardziej uodparniającym posiłkiem jest mleko matki. Dla starszego dziecka podstawą diety wzmacniającej odporność jest różnorodność i regularność spożywania posiłków (w tym odpowiedniej ilości warzyw i owoców). Brak ci pomysłu na dania z owocami i warzywami? Polecamy nasze pomysły na potrawy z cukinii, dyni, jabłek i żurawiny. Zobacz i wydrukuj: 7-dniowy jadłospis dla dwulatka 3. Poznanie strategii wroga Zarazki przenoszą się trzema zasadniczymi drogami zarażania. Pamiętając o nich, łatwiej będzie ci bronić siebie i swojego maluszka przed infekcjami. Są to: Droga kropelkowa. Do rozniesienia zarazków dochodzi podczas kichania, kaszlu czy mówienia, kiedy to osoba chora bezpośrednio rozpyla w powietrzu duże krople, które są inhalowane przed drogi oddechowe innych osób. Droga powietrzna. W tej opcji małe krople unoszą się w powietrzu i mogą być bezpośrednio wprowadzone do płuc podczas oddychania. Droga kontaktowa. Obejmuje zainfekowane ręce i powierzchnie. Do zarażenia może dojść przez kontakt z nimi i przeniesienie zarazka na oko, nos, usta, skąd wnika on do organizmu. 4. Ochrona dziecka przed zarazkami Jest kilka prostych czynności, które można wykonać, aby ograniczyć ryzyko rozprzestrzeniania się drobnoustrojów. Te najważniejsze to: Jak najczęstsze mycie rąk sobie i maluchowi (zawsze po przyjściu do domu, przed jedzeniem, po zabawie ze zwierzątkiem i po wyjściu z toalety). Codzienne wietrzenie mieszkania i nawilżanie powietrza. Wycieranie nosa jednorazowymi chusteczkami i wrzucanie ich do sedesu. Picie tylko ze swoich kubków i niepożyczanie sobie sztućców. Unikanie chorych gości (zwłaszcza wizyt w sezonie grypowym). Zdejmowanie butów i wierzchniego ubrania od razu po wejściu do mieszkania. 5. Codzienna higiena Potencjalne ryzyko zarażenia poprzez drogę kontaktową można zminimalizować, regularnie czyszcząc i dezynfekując toaletę, która jest siedliskiem drobnoustrojów. Warto także używać rozcieńczonego płynu dezynfekującego do innych powierzchni w domu często dotykanych przez ludzi, np. klamek od drzwi, dzwonka, kranu, itp., na których mogą osiadać i rozprzestrzeniać się wirusy.
Malec wrócił z wakacji i od razu zaczął chorować? Już w kilka dni po pójściu do przedszkola ma katar? Możesz dziecko wzmocnić dobrą dietą.
Tabletki, która da dziecku odporność na bakterie i zarazki, nie ma. Są za to witaminy, składniki mineralne, a także pewne rodzaje bakterii, które mają szczególnie korzystny wpływ na pracę układu immunologicznego (inaczej: odpornościowego). Wiele z nich łatwo znaleźć w jedzeniu. Pamiętaj o tym, przygotowując maluszkowi posiłki. W pierwszym roku życia najważniejsze jest karmienie piersią, bo w pokarmie są przeciwciała chroniące przed wirusami i bakteriami. W drugim półroczu rozszerzaj dietę maluszka zgodnie z zaleceniami pediatry. Wrogiem układu odpornościowego jest nadmiar cukru. Powoduje on obniżenie aktywności części białych krwinek, których zadaniem jest atakowanie bakterii. A co pomoże zahartować dziecko? Ważna siódemka! Cynk. Chroni przed infekcjami oraz grypą. Łagodzi kaszel, katar i chrypkę. Jeśli maluch ma niedobory cynku, może częściej chorować, ma też osłabiony apetyt. Co podawać dziecku? Fasolę, soczewicę, pestki dyni, słonecznika, chude mięso, ciemne pieczywo, jajka, warzywa. Cynk lepiej się jednak wchłania z produktów pochodzenia zwierzęcego niż roślinnego. Prebiotyki. To rodzaj węglowodanów, które są pożywką dla dobrych bakterii. Dzięki prebiotykom szybciej się namnażają i nie pozwalają rozwijać się chorobotwórczym bakteriom. Co podawać dziecku? Mleko modyfikowane i kaszki zawierające prebiotyki, banany, płatki owsiane, kasze, cykorię. Żelazo. Wchodzi w skład hemoglobiny, dzięki której krew może transportować po całym organizmie wszystkie składniki odżywcze. Żelazo zwiększa odporność na infekcje, zapobiega anemii. Co podawać dziecku? Mięso (różne gatunki, także raz w tygodniu czerwone, czyli cielęcinę, wołowinę, wieprzowinę), jajka, orzechy, pestki dyni, fasolę, kasze, razowe pieczywo. Żelazo jest lepiej przyswajalne z produktów zwierzęcych. Jego wchłanianie ułatwia witamina C (dlatego warto, by maluch jadł dużo owoców i warzyw), a utrudniają składniki czarnej herbaty (lepiej jej nie podawać, a przynajmniej nie tuż po posiłku). Ważne! Mleko modyfikowane, mieszanki bezmleczne, kaszki dla niemowląt, niektóre płatki śniadaniowe są wzbogacone w żelazo. Jednak gotowe preparaty zawierające ten pierwiastek podaje się wyłącznie na zlecenie lekarza. Witamina C. Aktywizuje system immunologiczny, poprawia sprawność komórek odpornościowych oraz białych ciałek krwi, które zwalczają atakujące mikroorganizmy. Łagodzi infekcje, uszczelnia naczynia krwionośne, pomaga leczyć przeziębienia. Co podawać dziecku? Owoce oraz warzywa (także mrożonki), na przykład porzeczki (czarne, czerwone, białe), jeżyny, truskawki, maliny, jagody, aronię, morele, brzoskwinie, pomarańcze, grejpfruty, żurawiny, brokuły, natkę pietruszki, kapustę kwaszoną. Kwasy tłuszczowe omega-3. Poprawiają pracę układu odpornościowego, stymulują wytwarzanie czerwonych i białych krwinek. Co podawać dziecku? Jeden lub dwa razy w tygodniu ryby, szczególnie morskie (np. łososia, tuńczyka, makrelę), pestki dyni, słonecznika, różne orzechy (np. włoskie). Ważne! Jeśli dziecko nie lubi ryb (lub nie może ich jeść z powodu alergii), po konsultacji z lekarzem możesz podawać dziecku tran lub gotowe preparaty zawierające kwasy omega-3 Probiotyki. Te dobroczynne bakterie wzmacniają i aktywizują układ odpornościowy. W przewodzie pokarmowym przyczepiają się do ściany jelita, a wtedy dla zarazków nie zostaje już wiele miejsca. Probiotyki poprawiają też przyswajanie witamin i składników mineralnych. Co podawać dziecku? Mleka modyfikowane i kaszki z probiotykami, jogurty, kefiry, ogórki kiszone. Ważne! Jeśli dziecko ma alergię, jest niejadkiem, często choruje, niedawno brało antybiotyk – warto podawać mu co najmniej przez dwa tygodnie gotowe produkty apteczne z probiotykami, np. Dicoflor, Lakcid, Trilac. Witamina A. Uszczelnia błonę śluzową dróg oddechowych, chroni więc organizm przed wnikaniem zarazków. Korzystnie wpływa na układ immunologiczny. Zwiększa odporność, a także pomaga pokonać infekcje. Co podawać dziecku? Witamina A występuje w dwóch formach: retinolu (w produktach zwierzęcych: jajkach, mięsie, maśle, mleku, serach) oraz betakarotenu (w roślinnych: marchew, morele, brzoskwinie, dynia, sałata, brokuły, szpinak, natka pietruszki). To właśnie betakaroten ma szczególnie korzystny wpływ na układ immunologiczny. Ważne: Betakaroten łatwiej wchłania się w obecności tłuszczu, dlatego np. do surówki z marchewki dobrze jest dodać łyżeczkę oleju lub śmietany. Dyskutuj na forum: Jak uodparniać dziecko?