Oszczędzanie może iść w parze z ekologią. Ekspertka podpowiada, jak nauczyć tego dzieci
Troska o planetę jest wyrazem troski o przyszłość – zarówno naszą, jak i kolejnych pokoleń. Przynosi również korzyści dostrzegalne od razu, na przykład w postaci oszczędności finansowych. Podejmowanie codziennych ekologicznych wyborów oprócz pozytywnych zmian dla planety, często oznacza bowiem wiele dobrego także dla naszego portfela. Jak zachęcić najmłodszych do oszczędzania w duchu eko i jak ich tego nauczyć?
Wypróbuj kilka pomysłów od Elizy Sobczuk, edukatorki i ekoinfluencerki, autorki bloga „Pokolenie Zero Waste”, ekspertki współpracującej z programem edukacyjnym „Kubusiowi Przyjaciele Natury”. View Ediplayer on the source website Po pierwsze: naprawiajcie W obecnych czasach, gdy łatwo jest kupić nowy przedmiot, powoli zamiera idea naprawiania. Tymczasem wyprodukowanie każdej nowej rzeczy wiąże się ze zużywaniem zasobów, generowaniem odpadów czy emisją CO2. Właśnie dlatego tak ważne jest, aby korzystać z tego, co już mamy, a gdy się zepsuje – naprawiać. Warto wyrabiać ten nawyk – zarówno u siebie, jak i u najmłodszych. Wspólne drobne naprawy to dobry pomysł na spędzenie czasu z dziećmi, a także pokazanie im, że dzięki takiemu działaniu nie wydacie bez potrzeby pieniędzy na nowy produkt. Co możecie zrobić razem? Na przykład przykręcić brakujący element do uszkodzonej zabawki, zaszyć dziurę w skarpetce lub przykleić materiałową naszywkę na koszulkę. Pieniądze, które mogły być wydane na nową rzecz, możecie wrzucić do skarbonki – z czasem dziecko zobaczy, że naprawianie się opłaca! Po drugie: wymieniajcie się rzeczami Co zrobić z za małymi ubraniami, niepotrzebnymi akcesoriami czy przedmiotami codziennego użytku, które już się znudziły lub przestały podobać? Nie wyrzucajcie ich! Im też warto dać drugie życie. Dobrą inicjatywą jest zorganizowanie wymianki – wśród rodziny, przyjaciół czy w klasie. To sposób na przedłużenie użytkowania rzeczy, ale też na bezkosztowe zdobycie nowych przedmiotów. Innym pomysłem jest wspólne udanie się do punktu zbiórki darów dla potrzebujących. Przy tej okazji wykształci to u dziecka dobre postawy na przyszłość. Po trzecie: oszczędzajcie energię i wodę To nawyki znane i powtarzane od lat, które właśnie teraz, w obliczu podwyżek cen, a zwłaszcza energii, zyskują na szczególnym znaczeniu. Warto więc być przykładem dla najmłodszych, a także uczyć ich gasić światło w nieużywanym pomieszczeniu czy odłączać z kontaktu nieużywany sprzęt. W okresie grzewczym najlepiej przykręcić grzejniki do ok. 20-21 stopni. To temperatura, która nie tylko przyniesie oszczędności portfelowi i planecie, ale również korzystnie wpłynie na zdrowie. W klasie z taką temperaturą łatwiej się skupić i uczyć się nowych rzeczy, a w domu lepiej się wtedy śpi. Wodę natomiast najlepiej odkręcać tylko wtedy, gdy rzeczywiście jej używamy – niech się nie marnuje, gdy np. namydlamy ręce czy szczotkujemy zęby. Zużyjemy jej także mniej, wybierając prysznic zamiast kąpieli w wannie. Po czwarte: na zakupy zabierajcie swoją torbę Jednorazowe rzeczy nie dość, że szybko stają się odpadem, to i sporo kosztują, jeśli są często używane. Pokazujcie dzieciom, że przedmioty wielokrotnego użytku są lepszym rozwiązaniem, a przy okazji chronią środowisko. Na przykład zamiast jednorazowych ręczników papierowych (które nie są poddawane recyklingowi) używajcie bawełnianych ściereczek (mogą nic nie kosztować, jeśli wytniemy je ze starej koszulki czy ręcznika). Z kolei kanapki do szkoły czy do pracy pakujcie w pudełeczka lub woskowijki – wielorazową alternatywę dla foliowych woreczków lub folii aluminiowej. Po piąte: wykorzystujcie rzeczy do końca Wiele rzeczy z pozoru wygląda już na wykorzystane, puste i ląduje w koszu na śmieci. Jednak skrywa się w nich jeszcze sporo produktu! Warto zatem razem z dzieckiem rozciąć np. opakowanie po produkcie spożywczym, kremie czy tubkę po kleju, aby wspólnie odkryć, że jeszcze długo można z nich korzystać. Zarówno w szkole, jak i w domu, np. podczas odrabiania lekcji, warto tłumaczyć dzieciom, że dla środowiska i dla domowego budżetu lepiej do końca wykorzystać każdą kartkę, zapisując ją z obu stron. To właśnie takimi małymi codziennymi krokami Dzień Ziemi obchodzimy każdego dnia. Przy okazji dbamy nie tylko o planetę, przyszłość, ale i o własny portfel. Bo bycie eko się opłaca! Warto się tego uczyć każdego dnia. Przykładem bezpłatnego projektu edukacyjnego, który już od 14 lat uczy najmłodszych, jak dbać o przyrodę, jest program „Kubusiowi Przyjaciele Natury”, w którym wzięło już udział blisko 8 milionów dzieci. Materiał powstał z udziałem MASPEX
Ucz oszczędności od małego! Zobacz, jak to zrobić, weź udział w konkursie i wygraj wyjątkowe nagrody
Twoje dziecko poszło właśnie do szkoły? To doskonały czas, aby zacząć naukę oszczędzania. Pomoże w tym detektyw wraz z przyjaciółmi z Brygady PeoPay KIDS! A żeby nauka była przyjemna, możecie wziąć udział w konkursie i jeśli wykażecie się kreatywnością i nieszablonowym pomysłem – cieszyć świetnymi nagrodami.
Oszczędzanie nie jest prostą sprawą. Aby nauczyć się rezygnowania z niektórych przyjemności, by odłożyć na inne, potrzebne są lata praktyki. Tym razem w nauce pomocny jest Bank Pekao, który proponuje ciekawą zabawę. Zachęca do przeczytania opublikowanej na swoim FanPage’u na Facebooku inspirującej bajki. Bohaterem opowieści jest detektyw, który czeka na imię bądź pseudonim. Wystarczy, że maluch puści wodze wyobraźni i po przeczytaniu bajki nie tylko nazwie głównego bohatera, ale również go… namaluje. To jak, zaczynamy zabawę? View Ediplayer on the source website Detektyw i Tajemnica Zaginionej Karty Zapraszamy do przeczytania fragmentu tej wyjątkowej bajki. Jej bohater specjalizuje się w poszukiwaniu… oszczędności. To znany detektyw pomaga zarówno dorosłym, jak i dzieciom. Jakie przygody spotkały go tym razem? Dowiedzcie się, co stało się przed spotkaniem detektywa z przyjaciółmi z Brygady PeoPay KIDS: Lisem, Żubrem i Złotówką! A później… weźcie udział w konkursie. Przeczytaj fragment bajki: Tego dnia, jak zwykle, wstał z łóżka, założył okulary i poszedł do kuchni. Zegar wybił 9:00. Zazwyczaj o tej porze w biurze detektywistycznym niewiele się działo, dlatego poranki miał zarezerwowane na spotkania ze swoimi przyjaciółmi z Brygady PeoPay KIDS: Lisem, Żubrem i Złotówką. Jednak tym razem musiał zmienić swój codzienny rytuał, ponieważ do jego drzwi zapukała mała wiewiórka z mamą. – Czy pan jest tym detektywem, który potrafi znaleźć każdą oszczędność? – zapytała mama wiewiórka. – Owszem, to ja. – W takim razie mamy sprawę do rozwiązania! Detektyw zaprosił wiewiórki do środka. Zaparzył trzy szklanki ziół (pił je codziennie ze swoimi przyjaciółmi z Brygady PeoPay KIDS) i słuchał, co mają do powiedzenia. – Detektywie, moja córeczka ma 8 lat. Uznałyśmy, że to jest dobry czas, żeby zaczęła odkładać orzeszki… to znaczy pieniądze na realizację swoich marzeń. – O! Świetna decyzja miłe wiewiórki – to rzeczywiście jest odpowiedni moment na naukę oszczędzania. W czym jest problem? Mała wiewiórka raz po raz pociągała nosem. – Początkowo zakopywałyśmy pieniądze razem z orzeszkami, ale okazało się, że o wielu miejscach zapomniałyśmy. Straciłyśmy przez to duże oszczędności. Dlatego otworzyłyśmy małej wiewiórce konto w banku. Dostała swoją własną kartę, którą była zachwycona! Dzięki temu odłożone pieniądze były bezpieczne w jednym miejscu. Niestety córka nie pamięta, gdzie ostatnio ją zakopała. Ostatni raz widziała swoją kartę dwa dni temu, gdy wracała ze spaceru na lody o smaku orzechów laskowych. – To zdecydowanie sprawa dla mnie! Proszę się nie martwić. Odzyskamy kartę i zrobimy to w bardzo prosty sposób: wystarczy skontaktować się z bankiem i zgłosić jej zaginięcie. Córka niebawem otrzyma nowy egzemplarz. Rzecz jasna, wszystkie odłożone pieniądze będą na rachunku. Mała wiewiórka delikatnie, prawie niezauważalnie pisnęła. To dało do myślenia detektywowi. Ale przygoda! Detektyw rozwiązał wyjątkowo trudną zagadkę. Przeczytaj całą bajkę i dowiedz się, co stało się z oszczędnościami małej wiewiórki – tekst znajdziesz <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://edipresse.hit.gemius.pl/hitredir/id=zZCan6szfwc5zDUZLinKIYXC..ldJgy.ykNj_ybjb87.G7/stparam=vhkjlwlkqp/fastid=ftyjprvggxdfcjiyqygjhrjhldlt/nc=0/url=www.facebook.com/bankpekaosa/posts/4432260216834781" target="_blank" rel="noopener">>>> TUTAJ. Weź udział w konkursie i wygraj niesamowite nagrody! Jest o co walczyć! Jeśli praca będzie oryginalna, interesująca i wywoła pozytywne skojarzenia m.in. z neutralnością, prostotą i kreatywnością, możesz wygrać hulajnogę elektryczną! Co ważne, po hulajnodze elektrycznej otrzymają 3 osoby, którzy przygotują najlepsze prace. Oprócz nich do wygrania są 4-osobowe e-vouchery do kin sieci Kinads. Otrzyma je aż 25 osób! Co należy zrobić, aby mieć szansę je wygrać? 1. Przeczytaj bajkę wraz ze swoim dzieckiem, którą publikujemy poniżej. 2. Zachęć dziecko do stworzenia nowego bohatera na podstawie przeczytanej opowieści. Może to zrobić za pomocą ołówków, kredek, farb czy w jakikolwiek inny sposób. Pamiętajcie, aby nadać mu imię. 3. Udostępnij zdjęcie stworzonego bohatera wraz z jego imieniem w komentarzu pod postem konkursowym na profilu banku na Facebooku <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://edipresse.hit.gemius.pl/hitredir/id=zZCan6szfwc5zDUZLinKIYXC..ldJgy.ykNj_ybjb87.G7/stparam=vhkjlwlkqp/fastid=ftyjprvggxdfcjiyqygjhrjhldlt/nc=0/url=www.facebook.com/bankpekaosa/posts/4432260216834781" target="_blank" rel="noopener">>>> TUTAJ 4. Złóż oświadczenia wymagane regulaminem konkursu za pomocą wysłanych do Pekao wiadomości prywatnych na Facebooku. 5. Spełnij pozostałe warunki konkursu opisane w regulaminie <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://edipresse.hit.gemius.pl/hitredir/id=zZCan6szfwc5zDUZLinKIYXC..ldJgy.ykNj_ybjb87.G7/stparam=vhkjlwlkqp/fastid=ftyjprvggxdfcjiyqygjhrjhldlt/nc=0/url=insignia.pl/regulamin-odwiedziny-u-brygady-peopay-kids.html" target="_blank" rel="noopener">TUTAJ. Bohater najlepszej pracy stanie się animowany i zostanie częścią filmu edukacyjnego! Pakiet PeoPay KIDS został stworzony dla dzieci w wieku 6-12 lat. Dzięki niemu Bank Pekao uczy dzieci oszczędzania oraz wprowadza je w świat finansów już od najmłodszych lat. W aplikacji czeka na dziecko brygada trzech trenerów – żubr, lis, złotówka. Trenerzy mają na celu ułatwić dziecku stawianie pierwszych kroków w aplikacji. Wyjaśnią skomplikowane słownictwo bankowe, tłumaczą w łatwy i prosty sposób co oznaczają funkcje w aplikacji. Najważniejszą funkcję jaką ma aplikacja PeoPay KIDS to możliwość nauki oszczędzania. Dzieci mogą uczyć się oszczędzać nowocześnie na swoje wymarzone cele w wirtualnych skarbonkach. Aby oszczędności dzieci rosły równie szybko jak one same, warto już od najmłodszych lat założyć dziecku konto. Do końca września za otwarcie Pakietu PeoPay KIDS dziecko zyskuje od banku 50 zł kieszonkowego na start i 2% na koncie oszczędnościowym Mój Skarb do 3 tys. zł przez 92 dni od otwarcia pakietu. Dzieci mogą uczyć się samodzielności i niezależności. Z Pakietem PeoPay KIDS Bank Pekao spełnia ich marzenia o posiadaniu własnej karty jak rodzice. Szczegółowe informacje o Pakiecie PeoPay KIDS znajdują się na stronie <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://edipresse.hit.gemius.pl/hitredir/id=zZCan6szfwc5zDUZLinKIYXC..ldJgy.ykNj_ybjb87.G7/stparam=vhkjlwlkqp/fastid=ftyjprvggxdfcjiyqygjhrjhldlt/nc=0/url=www.pekao.com.pl/peopaykids" target="_blank" rel="noopener">www.pekao.com.pl/peopaykids. Artykuł powstał z udziałem Pekao S.A.
5 sposobów na ograniczenie wydatków na dziecko
Dziecko to wielka radość dla rodziców, ale i niemałe wydatki. Co zrobić, żeby nie wydać fortuny, kiedy powiększa nam się rodzina?
Wyprawka dla maluszka to dopiero początek wydatków, z którymi muszą się liczyć wszyscy rodzice. Kiedy pojawia się w domu dziecko, w budżecie trzeba zarezerwować co miesiąc środki na różne rzeczy. Jak mądrze kupować, żeby nie przepłacać? Oto kilka (nie)oczywistych sposobów! Porównuj ceny Przede wszystkim, jeśli chcesz zapanować nad wydatkami, musisz zacząć sprawdzać ceny. Przydadzą ci się do tego porównywarki cen w internecie. Także fora i grupy dyskusyjne są cennym źródłem informacji o miejscach, gdzie można najtaniej kupić pożądany produkt. Kupuj megapaki Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Kalkulator wyprawki Czytaj więcej Jednym, że rodzicielskich patentów jest kupowanie wielopaków. Zazwyczaj w dużych paczkach cena jednej pieluszki, opakowania chusteczek nawilżanych, body czy pajacyka jest niższa. Pamiętaj jednak, by nie zakładać, że cena megapaki jest zawsze najbardziej atrakcyjna. Zawsze przelicz cenę na pojedyncze opakowanie. Poluj na promocje Operowanie jednostkową ceną przyda ci się także, by sprawdzić, czy rzeczywiście promocja oznacza najlepszą cenę na rynku. Informacjami o aktualnych zniżkach często mamy wymieniają się na forach i grupach dla mam. Prostym sposobem na porównanie cen będzie również zainstalowanie aplikacji mobilnych z ofertami z różnych sklepów. View Burdaffi on the source website Kupuj używane Nie musisz kupować wszystkiego prosto od producenta lub ze sklepu, możesz też odkupić niektóre rzeczy od znajomych czy zapolować na nie na aukcjach internetowych. To oczywiście nie dotyczy rzeczy, które dziecko bezwzględnie musi mieć nieużywane, np. fotelików samochodowych, materacy do łóżeczka, smoczków, butelek, leków itp. View Burdaffi on the source website Poproś o przydatne rzeczy w prezencie Nawet jeśli nie urządzasz bociankowego lub baby shower często rodzina i przyjaciele chcą czymś obdarować malucha. Możesz otwarcie powiedzieć, co chcesz dostać, stawiając na rzeczy, które będą ci naprawdę potrzebne. W Polsce taki praktyczny prezent to jeszcze rzadkość, ale w USA każdy wie, że takie rzeczy, np. duża paka pieluch, ucieszą każdego rodzica. A jakie wy macie sposoby na oszczędzanie? Podzielcie się nimi z nami w komentarzu.​ View Burdaffi on the source website
5 bezbolesnych sposobów na oszczędzanie. Spróbuj!
Chciałabyś oszczędzać, ale wciąż brakuje pieniędzy na bieżące wydatki? Nie martw się! Mamy sposoby na oszczędzanie bez bólu – nawet nie zauważysz, kiedy zbierze się pokaźna suma!
Oszczędzanie to w twoim domu termin abstrakcyjny i z pogranicza świata magii? Nie martw się, większość z nas zna ten ból: jak tu oszczędzać, skoro ledwo wystarcza pieniędzy na bieżące potrzeby! A jednak (!) są sposoby, żeby odkładać pieniądze i nie odczuwać boleśnie oszczędzania. Wcale nie musisz odejmować sobie i dzieciom jedzenia od ust, żeby zaoszczędzić pieniądze. Spróbuj tych sposobów na bezbolesne oszczędzanie, a niedługo będziesz mogła kupić dzieciom lub sobie coś, na co do tej pory zawsze brakowało pieniędzy! Słoik na drobne Tak, staroświecki słoik, do którego wrzucasz zalegające po kieszeniach, portfelu i podłodze pieniądze (kto nie znajduje groszówek w zagłębieniach kanapy i pod meblami, ręka w górę!). Ewentualnie skarbonka. Niech cię nie zniechęcają drobne nominały, każdy grosz się liczy. Nawet się nie spostrzeżesz, kiedy uzbiera się z tego suma wystarczająca na kupno czegoś, na co do teraz żałowałaś pieniędzy. A jaka będzie radość z liczenia tych drobniaków! Ten sposób jest o tyle fajny, że do oszczędzania można zaangażować też dzieci, które będą miały z tego niezłą frajdę. Słoik na pieniądze – wariant drugi Oto sposób mojej koleżanki, który naprawdę działa i daje zaskakujące efekty – przygotuj słoik, do którego będziesz wrzucać tylko 5-złotowe monety. Za każdym razem, kiedy otrzymasz w sklepie 5 zł reszty, zachowaj monetę, żeby wrzucić ją do słoika. W ten sposobów można naprawdę uzbierać niezłą sumkę! Mojej koleżance takie odkładanie 5-złotówek zapłaciło za podróż nad morze! W wersji nieco lżejszej, zstąp 5 zł dwuzłotówkami – też działa, sprawdzałam! Oszczędzaj na promocjach Nie chodzi tylko o to, żeby wyszukiwać promocje w sklepach, ale o to, żeby zaoszczędzoną w ten sposób kwotę odkładać na potem. Jeśli robiąc zakupy spożywcze, korzystasz z promocji, po zakupach sprawdź paragon – widnieje tam kwota, którą zaoszczędziłaś. Odłóż ją do skarbonki, przelej na konto oszczędnościowe – jak wolisz! Zacznij od małych kwot Nie musisz od razu przelewać 100 zł na konto oszczędnościowe, zacznij od małych kroczków. Zastanów się, ile możesz odłożyć w tym tygodniu, tak żeby budżet domowy na tym nie ucierpiał. 10 zł? Świetnie! W następnym tygodniu spróbuj odłożyć 20, a w następnym 25. Zobaczysz, że efekty będą naprawdę zaskakujące! Zainstaluj aplikacje do oszczędzania Skoro już mamy smartfony, warto je wykorzystać do czegoś pożytecznego. Czy wiedziałaś, że istnieją specjalne aplikacje, które pomagają planować domowy budżet, zakupy i oszczędzać pieniądze? Przykładem takich aplikacji są np. Cash Droid, Listonic, Lista zakupów, Moje finanse i Domowy budżet. Zobacz też: 7 sposobów, by nauczyć dziecko oszczędzania Fundusze: oszczędzamy dla dziecka Jak zacząć wspólne rodzinne oszczędzanie?
6 rzeczy, których twoje dziecko uczy cię o pieniądzach
Dzieci uwielbiają pieniądze… mieć, niekoniecznie wydawać. Jeśli je wydają, robią to w mądrzejszy sposób, niż ich rodzice. Sprawdź, czego możesz się nauczyć od swojego smyka!
Rodzice są pierwszymi nauczycielami dziecka. Dzięki nim maluch poznaje świat, uczy się chodzić, mówić, rozwija zmysły i ciekawość świata. Nie możemy jednak zapominać, że dzieci są nauczycielami rodziców! Maluchy przypominają nam o cieszeniu się z małych rzeczy, śmiechu (nawet z siebie!) i o tym, jak ważna w codziennym życiu jest wyobraźnia i intuicja. Od kilkulatków możemy nauczyć się czegoś jeszcze – gospodarowania pieniędzmi. 1. Dzieci oczekują więcej Jak myśli dziecko: Dzieci nie znają wartości pieniądza. Jeśli maluch dostał od babci 10 zł, będzie przekonany, że może kupić nową lalkę lub klocki (i dostać resztę!). Oczekują więcej, niż w rzeczywistości mogą kupić. Czego możesz się nauczyć: Szukaj promocji. Kiedy przeznaczasz na coś konkretną kwotę, pytaj o promocje i przeceny, aby dostać to, czego szukasz i nie przekroczyć budżetu. Jeśli masz do wydania 100 zł na nowy blender, a ten upatrzony kosztuje 129 zł, poszukaj promocji w innych sklepach, by nie przekroczyć zakładanej kwoty. 2. Dzieci uwielbiają oszczędzać Jak myśli dziecko: To, co dla ciebie jest oszczędzaniem, dla dzieci jest świetną zabawą. Dzieci uwielbiają gromadzić pieniądze w skarbonce, a później liczyć, ile już udało im się uzbierać. Czego możesz się nauczyć: Oszczędzaj zmieniając codzienne nawyki. Jeśli codziennie w drodze do pracy kupujesz kubek kawy w sieciowej kawiarni (min. 10 zł), postanów, że przez miesiąc (albo chociaż tydzień!) kawę wypijesz w domu, a pieniądze odłożysz. Jeśli pracujesz pięć dni w tygodniu, po miesiącu otrzymasz dodatkowe 200 zł, które możesz wydać na wyjście z dziećmi do kina. 3. Dzieci nie boją się pytać Jak myśli dziecko: Dzieci pytają o wszystko, ciekawość i zdobywanie wiedzy są dla nich całkowicie naturalne. Skoro twoje dziecko pyta „dlaczego miś tyle kosztuje?”, też możesz o to zapytać! Czego możesz się nauczyć: Wystrzegaj się dodatkowych kosztów. Jeśli koszt zajęć dodatkowych twojego dziecka nagle wzrósł, nie bój się zapytać, dlaczego tak się stało. Być może właściciel budynku, w którym mieści się szkoła językowa podniósł czynsz i podwyżki były konieczne. Jeśli wzrost cen nie ma wyjaśnienia, które jest dla ciebie zrozumiałe – możesz poszukać innej szkoły. Jeśli w sklepie zapłaciłaś za 4 jogurty, choć kupiłaś dwa, nie wstydź się prosić o zwrot pieniędzy! 4. Dzieci lubią drobne Jak myśli dziecko: Daj malcowi złotówkę i zobacz, jaką sprawisz mu radość. Dzieci nie mają swoich pieniędzy i każda moneta jest dla nich wartościowa. Czego możesz się nauczyć: Nie ignoruj mniejszych nominałów. Jeśli robisz zakupy w centrum handlowym i wkładasz do wózka 2 zł, zostaw wózek w tym samym miejscu i zabierz pieniądze. Nie zostawiaj go przy samochodzie z myślą, że to „tylko 2 zł”! Sprawdzaj codziennie zawartość portfela i ustal, że wszystkie złotówki (lub 2 czy 5 zł) będziesz wrzucać do specjalnej skarbonki, którą otworzysz po pół roku, a pieniądze wydasz wspólnie z rodziną. Przez kilka miesięcy możesz uzbierać całkiem niezłą sumkę na dodatkowe przyjemności! 5. Dzieci uwielbiają się wymieniać Jak myśli dziecko: Nowe zabawki to jest to! Maluch nie ma pieniędzy, więc żeby dostać nową zabawkę, wymienia się z kolegami. To samo robi z drugim śniadaniem, jeśli spakowałaś do pudełka banana, a on miał ochotę na jabłko. Czego możesz się nauczyć: Wymieniaj! Wymieniać możesz niemal wszystkie akcesoria dziecięce: ubranka, zabawki, gry, sprzęt sportowy czy książki. Dzieci szybką się nudzą zabawkami, nie musisz wydawać pieniędzy na nowe. Poszukaj w Internecie grup wymiany lub sama stwórz ją ze swoimi koleżankami czy znajomymi z pracy. 6. Dzieci mówią, czego chcą Jak myśli dziecko: Jeśli twoje dziecko zobaczyło w telewizji reklamę nowej zabawki, będzie przypominało ci o niej co godzinę, prosząc (i zanosząc się płaczem), żebyś mu ją kupiła. Oczywiście tak długo, dopóki nie kupisz zabawki (która pewnie szybko mu się znudzi) lub nie wyjaśnisz, dlaczego jej nie kupisz (i przekonasz do tego dziecko). Czego możesz się nauczyć: Bądź asertywna. Jeśli lekarz wypisuje dziecku receptę, zapytaj, czy możesz dostać tańsze zamienniki leków. Korzystaj z programów lojalnościowych w sklepach (tylko nie zgub karty!) i pytaj o zniżki (robiąc duże zamówienia pytaj, czy możesz dostać kilka procent rabatu). Nie bój się mówić, że chcesz oszczędzać. Jeśli jesteś w banku, zapytaj, jakie ponosisz dodatkowe opłaty za posiadanie konta i co zrobić, żeby je zmniejszyć – być może wystarczy obniżenie limitu na karcie? Dzięki tym kilku prostym radom, łatwiej będzie ci zaoszczędzić kilka groszy (bo przecież drobne też są ważne!) na rodzinne przyjemności. Kiedyś jeszcze podziękujesz swojemu dziecku. ;) Czytaj także: Zadbaj o przyszłość swojego dziecka
Jak oszczędzają mamy: prawdziwe historie
Skąd brać pieniądze na (nie)codzienne wydatki? Kilka mam podzieliło się z nami swoimi sposobami na to, by budżet zawsze się dopinał na ostatni guzik.
Nie udaje ci się dopiąć domowego budżetu? Nie wiesz, jak innym rodzicom udaje się oszczędzać? Oto historie mam, które opowiadają, jak udaje im się regularnie odkładać pieniądze. Anna: Prowadzę księgowość Na początku mojego małżeństwa było ciężko. Potrzebowaliśmy czasu, aby nauczyć się lepiej zarządzać finansami, nie tracąc przy tym przyjemności. Od czterech lat prowadzę zeszyt, w którym co miesiąc wpisuję, ile wpływa do domowej kasy i odejmuję poszczególne kwoty rachunków czy innych wydatków. Ustalam, ile nam zostanie, ile z tego można odłożyć, a ile wydać na przyjemności. Mamy też skrzynkę na odkładane pieniądze. Jeśli zbiorę sumę wystarczającą, np. na opłacenie OC, wkładam ją do osobnej koperty i tych pieniędzy nie ruszam... Nasz system się sprawdza. Choć zarabia tylko mąż (utrzymuje czteroosobową rodzinę i płaci za moje studia, w dodatku synek jest na diecie bezglutenowej, co się wiąże ze sporymi wydatkami) funkcjonujemy bardzo dobrze. Wszystko jest opłacone, co weekend wychodzimy, np. do palmiarni, zoo, i odkładamy jeszcze na wakacje! Marta: Kontrolujemy wydatki Od chwili, gdy przestałam pracować (ciąża, poród, wychowanie dzieci), finansami zajął się mąż. To on dba o to, by nam wystarczało do końca miesiąca. Zrobił sobie specjalny arkusz kalkulacyjny i zgodnie z nim planuje nasze tygodniowe, miesięczne, a nawet dwumiesięczne wydatki. Oczywiście zawsze są wydatki nadprogramowe, nie jesteśmy w stanie wszystkiego przewidzieć. Na cotygodniowe zakupy zawsze mamy przeznaczoną konkretną kwotę i staramy się, żeby nam wystarczyła. Zawsze zwracam uwagę na ceny i kupuję tam, gdzie jest taniej (mąż niekoniecznie, bo nie lubi zakupów i wolałby je zrobić w jednym miejscu). Zwracam uwagę na promocje. Bywa i tak, że muszę z czegoś zrezygnować. Na zakupy ciuchowe itd. wybieramy się, gdy fundusze nam na to pozwalają. To samo dotyczy wyjść ze znajomymi. Zresztą mąż, wspierając się ze swoim arkuszem, planuje wszystko tak, żeby było dobrze. Agata: Mam „spółkę” z koleżankami Na moim osiedlu mieszka sporo młodych mam. Wymieniamy się zabawkami, ciuszkami i książeczkami naszych dzieci, a także różnymi akcesoriami, ciuchami, torebkami, a nawet większymi rzeczami typu rowerek czy biurko. Co jakiś czas spotykamy się w większym gronie i organizujemy wymianę na dużą skalę. To świetny sposób, bo zdobywamy rzeczy, które dla nas są nowe (choć ktoś już ich używał), nie wydajemy pieniędzy i nie gromadzimy w domach stosów kompletnie nieprzydatnych przedmiotów, np. nietrafionych prezentów, zbyt pochopnie kupionych, nielubianych ciuchów. Rzeczy, których już nie potrzebuję, sprzedaję także na aukcji internetowej. Tam robię również zakupy – nie przeszkadza mi, że ze spacerówki mojego dziecka ktoś już korzystał, ale kupuję tylko rzeczy w dobrym stanie. [CMS_PAGE_BREAK] Mniej wydajemy na siebie ANIA: Mamy do dyspozycji blisko dwa tysiące złotych miesięcznie. Planujemy, co kupić, a z czego możemy zrezygnować. Oszczędzamy przede wszystkim na sobie. Odmówiliśmy sobie częstych wyjazdów do miasta, chodzenia po restauracjach, zamawiania gotowych dań... Nie wydajemy dużo na ubrania. Ciuszki i akcesoria dla dziecka dostaliśmy od znajomych, dzięki czemu udało się sporo zaoszczędzić. Robimy zakupy zgodnie z listą, porównujemy ceny, kupujemy tam, gdzie jest taniej, także przez internet. Leczymy się w publicznej służbie zdrowia, dzięki temu nie wydajemy na wizyty prywatne. Najwięcej kosztuje nas jedzenie dla Mai, ale na tym nie mamy zamiaru oszczędzać. Zobacz też: Ubrania dla dzieci: jak kupować je z głową Małgorzata: Nie oszczędzam, po prostu nie lubię przepłacać Zawsze wiem, ile w danym miesiącu wydam na rachunki, na jedzenie itd. Sprawdzam oferty i ceny, śledzę gazetki z informacjami o przecenach czy wyprzedażach. Jestem łowcą okazji, korzystam z kuponów rabatowych. Zbieram w sklepach punkty, które potem wymieniam np. na bony zniżkowe albo prezenty. Nie boję się próbować tańszych artykułów, niektóre są lepsze niż te drogie. Makaron i produkty z długim terminem ważności (chemię, kosmetyki) kupuję w zbiorczych opakowaniach. Wybieram sezonowe warzywa i owoce, kupuję je od ludzi, którzy mają działki, ogrody. Na zakupy idę zawsze z listą, gotówką, najedzona i w dobrym humorze. Ubrań szukam na wyprzedażach lub w lumpeksach. Mam jeden ulubiony, w którym czuję się jak w normalnym sklepie (typowych szmateksów unikam). Czasem wydaję więcej, bo to się opłaca. Np. droższa pościel posłuży mi przez lata, a nie do pierwszego prania – to takie małe inwestycje. Biorę udział w testowaniu różnych marek, dzięki dzieleniu się opiniami często dostaję pełnowartościowe produkty, np. kosmetyki. Korzystam także z zakupów grupowych (robi się je z innymi przez internet). Np. na sushi, które uwielbiam, a które jest drogie, oszczędzam do 70 proc. Zobacz: Mądra Polka przed szkodą: nie daj się naciągnąć Marzena: Unikam sklepów Potrafię wydać każdą kwotę, w dodatku na nic. Tu pięć złotych, tam pięć złotych i okazuje się, że pieniędzy już nie ma. Dlatego, jeśli tylko mogę, unikam sklepów (wiadomo: czego oczy nie widzą...), a na cotygodniowe zakupy wysyłam mojego odpornego na pokusy męża. Zobacz: Jak kupić dobrą zabawkę?
Jak żyć oszczędniej – analiza wydatków 3 rodzin i rady finansisty jak mniej wydawać
Poprosiliśmy trzy rodziny, by opowiedziały nam wszystko o swoich finansach. Jak i gdzie kupują? Na co wydają najwięcej? Ich wydatki przeanalizował finansista. Podpowiada, jak można żyć oszczędniej.
Przedstawiamy 3 różne rodziny z różnymi dochodami. Jak wszyscy, nasi bohaterowie, chcieliby mniej wydawać i oszczędzać. Dlatego opowiedzili nam wszystko o swoich finansach. Przeanalizował to specjalista z portalu Money.pl. Oto jego wnioski i rady, jak mniej wydawać i mieć więcej pieniędzy na koncie (lub mniejsze długi). Wydatki Rodziny 1 (Państwo Rozsądni) Magda ma stałą pensję, a jej mąż prowadzi własną działalność i zarabia raz na jakiś czas większą sumę. Mają dwuletniego synka. Mieszkają w wynajętym mieszkaniu. Mają do dyspozycji 3,5–4 tys. zł miesięcznie, ale bywa różnie, bo są lepsze i gorsze miesiące. Stałe wydatki (wynajem mieszkania, rachunki, żłobek, paliwo) to w ich przypadku ok. 2300 zł. – Byłoby nieźle, ale nie mamy własnego mieszkania, dlatego naszą sytuację oceniam jako ciut poniżej przeciętnej – mówi Magda. Oboje z mężem planują wydatki, sprawdzają rachunki, itd. Ale też odmawiają sobie czegoś, czego potrzebują. – Mamy wyrobione nawyki, wiemy, co się opłaca, a co nie. Nie tylko dla oszczędności, ale i ze względu na ekologię nie zapalamy wszystkich świateł, przykręcamy kaloryfery, gdy wychodzimy, mamy energooszczędne żarówki. Policzyliśmy nawet, czy bardziej opłaca się korzystać z czajnika elektrycznego czy zwykłego. Okazało się, że wychodzi prawie na to samo, więc postawiliśmy na wygodę. Poza tym o wydatkach mówią tak: Wydatki na dziecko Stawiamy na to, by ubranie było wygodne, praktyczne i ładne, a to, czy jest ze sklepu czy używane, nie ma dla nas większego znaczenia. Zawsze kupujemy nowe buty. Nasz synek ma sporo zabawek, także edukacyjnych. Kupujemy je również bez okazji, ale nie są to jakieś zawrotne ilości – mówi Magda. Starają się korzystać z państwowej służby zdrowia, ale jeśli jest potrzeba (trzeba wezwać lekarza do domu albo są długie kolejki do specjalistów) po prostu płacą. Wydatki na jedzenie – Żwyność kosztuje nas około 1040 zł. Staramy się robić zakupy w dyskontach, czasem w supermarketach, zwracamy jednak uwagę nie tylko na ceny, ale i na jakość. Rzadko jadamy na mieście, ale nie z oszczędności, zwyczajnie tak wolimy. Nie kupuję też np. gotowych soków, wszystko przygotowuję w domu – wyjaśnia Pani Rozsądna. Pozostałe wydatki Mąż Magdy najchętniej chodziłby ciągle w tym samym, ona kupuje ciuchy w zależności od potrzeb. – Nie mam ulubionych marek, jeśli coś mi się podoba i mogę sobie na to pozwolić, kupuję, a jeśli znajdę coś ciekawego w secondhandzie, kupuję i tam. Sporo wydajemy na porządne, skórzane buty, bo są zdrowsze, ładniejsze i w ostatecznym rozrachunku bardziej opłacalne: wystarczają na dłużej. Rzeczy do domu? Nie przesadzają z tym, bo mieszkają w wynajętym mieszkaniu i nie mogą obrastać przedmiotami. Nic nie wydają na elektroniczne gadżety, np. nowe modele telefonów. – Zbieramy na własne mieszkanie lub dom, dlatego staramy się ograniczać bieżące wydatki. Nie udaje się nam odkładać stałej kwoty co miesiąc, ale odkładamy wszystko, co zostanie na koniec miesiąca oraz wszelkie nadwyżki (np. większy wpływ gotówki). Polecamy też: Własne mieszkanie? To nie musi być trudne! Opinia naszego eksperta o wydatkach rodziny 1 Magda i jej mąż bardzo racjonalnie gospodarują pieniędzmi, trudno więc namawiać ich do cięcia wydatków. Co mógłbym zaproponować? Trwałe, markowe zabawki są bardzo drogie, warto więc kupować je z drugiej ręki, np. na aukcjach internetowych. Są mniejszym obciążeniem, a mogą długo służyć dziecku. Przy nieregularnych dochodach trudno zaproponować plan systematycznego oszczędzania dla dziecka, jednak mieszkanie czy dom to dobra motywacja, aby podjąć wysiłek. Tym bardziej że bez oszczędności trudno myśleć o kredycie hipotecznym (niemal wszystkie banki oczekują od klientów wkładu własnego). Warto przyjąć zasadę, że odkładamy określony procent od zarobionych pieniędzy. Chudy miesiąc? Odkładamy mało. Przyszedł przelew po intratnym zleceniu? Odkładamy kilka tysięcy złotych. Zobacz też: Jak wydają Rozważny i Romantyczna oraz jak wydaje Rodzina Spontaniczna [CMS_PAGE_BREAK] Wydatki Rodziny 2 (Rozważny i Romantyczna) Aśka i jej mąż mają do dyspozycji 10–12 tys. zł miesięcznie. Oboje pracują, mają dwoje dzieci (pięć i pół roku oraz trzy lata), spłacają kredyt za mieszkanie. – Mamy niezłe dochody, ale irytuje mnie to, że po zapłaceniu raty kredytu, czynszu, rachunków i zrobieniu pozostałych opłat (ok. 4200 zł miesięcznie) w kieszeni zostaje nam o wiele mniej, niż bym chciała. Samo paliwo do dwóch samochodów kosztuje nas 700 zł. A przecież trzeba jeszcze opłacić ubezpieczenia, przeglądy. Poza tym o swoich wydatkach mówią tak: Wydatki na dzieci Przedszkole, szkoła i zajęcia dodatkowe kosztują ich około 250 zł miesięcznie. – Pozostałych wydatków nigdy nie liczyliśmy. Bywa różnie, bo wiadomo jak to jest: przed zimą kupi się dzieciom po parze butów i już jest 600 zł mniej, ale nie robi się tego co miesiąc. Ubranka kupuję w sieciówkach i w sklepie internetowym. Z zabawkami nie szalejemy: nasze dzieci dostają je rzadko, najczęściej z jakiejś okazji. Sporo wydajemy na prywatnych lekarzy – dentystę czy alergologa. Polecamy też: Zakupy za grosik Wydatki na jedzenie Wydają na nie 2–2,5 tys. zł. Podstawowe zakupy (mleko, jogurt, masło) robią w dyskoncie, jednak dużo kosztuje ich żywność ekologiczna (mięso, jajka i warzywa). Pozostałe wydatki Rzadko kupują coś do domu – już się urządzili. Nie są fanami elektronicznych gadżetów, więc na to także nie wydają pieniędzy. Mąż Aśki nie lubi nowych ciuchów. Ona tak. – Z pełną świadomością funduję sobie raz na jakiś czas coś, czego pewnie nie powinnam, np. sukienkę, drogie buty. Nauczyłam się jednak nie robić tego na hurrra! Na przykład tylko dlatego, że jest wyprzedaż – mówi. Oboje lubią od czasu do czasu wyjść do miasta, z dziećmi lub bez. Uprawiają sport, płacą za karnety do fitness klubu. Z czego mogliby zrezygnować? – Może z auta męża? – zastanawia się Aśka. Ona ze swojego nie może, bo wozi dzieci do szkoły i przedszkola oraz załatwia wszelkie domowe sprawy. – Moglibyśmy pewnie zrezygnować z wyjść, a ja z ciuchów czy drogich butów, ale... Chcę korzystać z życia. Odkładamy też na emerytury, bo nie chcemy na starość zostać na lodzie. Lokujemy pieniądze w funduszach inwestycyjnych. Gdyby nie mój mąż, nie mielibyśmy żadnych oszczędności. To on jest rozważny. Ja romantyczna – przyznaje ;-) Opinia naszego eksperta o wydatkach rodziny 2 Rodzina ma spore dochody, wystarcza jej nie tylko na bieżące wydatki, ale i na odkładanie pieniędzy na przyszłość. Nie musi więc rezygnować z drobnych przyjemności ani obniżać standardu życia. Co może zrobić? Na pewno nie ma sensu oszczędzać na jedzeniu, warto jednak zawsze sprawdzać, czy droższa żywność jest rzeczywiście warta swojej ceny. Niestety, zdarza się, że hasło „ekologiczna” jest wyłącznie chwytem marketingowym. Wydatki na paliwo można zmniejszyć nawet o 40 procent poprzez zainstalowanie instalacji gazowej. Koszt takiego przedsięwzięcia jest spory (blisko 5 tys. zł), ale przy intensywnym jeżdżeniu szybko się zwraca. Najtańsze w eksploatacji są pojazdy na CNG, czyli gaz ziemny. Minusem jest mała liczba stacji do tankowania, ale jeśli mamy jakąś na trasie przejazdu, naprawdę warto. Odkładanie pieniędzy na emerytury jest ważne. Warto robić to w ramach indywidualnych kont emerytalnych – prowizje nie są wyższe, za to nie płaci się podatku Belki, gdy po wielu latach inwestowania będzie się wypłacać pieniądze (gdy kwota będzie duża, podatek może wynieść nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych). Zastanawiasz się, jak odkładać? Przeczytaj: Przyszłość zapewniona Zobacz też jak wydaje Rodzina Spontaniczna [CMS_PAGE_BREAK] Wydatki Rodziny 3 (Państwo Spontaniczni) Kinga i jej mąż mają 16-miesięcznego synka. Oboje pracują. Spłacają kredyt na mieszkanie. Do dyspozycji mają około 8 tys. zł miesięcznie, czasem wpadają im jakieś dodatkowe pieniądze. Opłaty stałe to około 6 tys. zł (opiekunka, kredyt za mieszkanie, kuchnię i auto, prywatna służba zdrowia). Samo paliwo kosztuje ich ok. 800 zł. – Co miesiąc brakuje nam około dwóch tysięcy, żyjemy ponad stan. Odkąd mamy dziecko, nie udało się nam zaoszczędzić złotówki. Żyjemy od wypłaty do wypłaty, to stresujące. Denerwuje nas to, że choć ciężko pracujemy, nie wystarcza nam. Inna sprawa, że chcemy mieć coś z życia i mamy dość lekki stosunek do pieniędzy (póki są, korzystamy z nich, a potem mamy wyrzuty sumienia). Oto relacje o podstawowych wydatkach: Wydatki na dzieci Same pieluchy (kupują je w promocji, ale wyłącznie renomowanych firm) kosztują ich ok. 200 zł miesięcznie, mleko modyfikowane ok. 160 zł, probiotyki, witaminy ok. 85 zł. – Co miesiąc kupujemy jakieś zabawki albo książeczki (ok. 100 zł), bardzo często ciuszki, bo mały szybko rośnie. Ubrania (poza bielizną) kupujemy także używane, buty zawsze są nowe. Wydatki na jedzenie Na jedzenie wydają 1200–1500 zł miesięcznie. Dla siebie kupują w dyskontach, dla dziecka w drogich delikatesach, zamawiają też mięso u gospodarza. Dużo jedzenia, np. przetwory czy owoce, dostają od dziadków, co bardzo ratuje ich budżet. Sporo kosztuje ich także to, że oboje jadają w pracy. Pozostałe wydatki Odkąd pojawiło się dziecko, w ogóle nie kupują ubrań. – Kiedyś wydawałam na nie pokaźną kwotę, mam zapasy na kilka lat – śmieje się Kinga. – Ale jak zobaczę, jakąś świetną torebkę nie mogę się powstrzymać. Inne luksusy? Wyjścia do knajpek. Nie powinniśmy, ale robimy to, bo lubimy spotykać się tam ze znajomymi. Opinia naszego eksperta o wydatkach rodziny 3 Trudno cieszyć się życiem, odmawiając sobie przyjemności, jednak jeśli to się kończy wyrzutami sumienia, warto coś zmienić. Zamiast kuracji wstrząsowej proponuję metodę drobnych kroków. Najważniejsze: planowanie wydatków (nawet dość ogólne). Nie trzeba rezygnować z torebki, jeśli wiemy za ile i kiedy możemy ją kupić. Sporo można zaoszczędzić, rezygnując z jedzenia poza domem. Pochłania to wiele pieniędzy. Może więc warto zabrać z domu kanapkę choć co drugi dzień? Wieczorne wyjścia (je także lepiej by było ograniczyć) mogą być nagrodą za ograniczenia w lunchach. Moim zdaniem warto też sprawdzić, czy tańsze pieluchy rzeczywiście są gorsze. Może wcale nie? Oszczędzanie warto zacząć od tego, że określoną kwotę, np. 300 zł, wpłacamy na fundusz inwestycyjny albo lokatę zaraz po otrzymaniu wypłaty. Zaoszczędzone przez parę miesięcy pieniądze warto zainwestować w instalację gazową do auta (wydatki na paliwo spadną z 800 do 500 zł. Sprawdź też: zakupy dla noworodka
Tata wyjaśnia: o co chodzi w planach systematycznego oszczędzania (PSO)
Jestem tatą. Kiedy Jasiek biega z prędkością rakiety po całym domu, czasem myślę, jaki będzie, gdy stanie się dorosły. Chcę, by miał swoje pasje, ale mam też nadzieję, że będziemy kumplami. Chcę też pomóc mu w życiowym starcie, dlatego oszczędzam już teraz.
Wiem, że świat będzie inny niż dziś. Płatna szkoła, studia, leczenie – to wszystko jest możliwe. Dlatego kiedy mój syn zda maturę, chcę mu pomóc w jego pierwszym życiowym starcie. Wiem, że powinienem zacząć myśleć o tym już dziś, bo mam jeszcze prawie 20 lat. Przez ten czas naprawdę mogę zarobić dla niego sporą sumkę. Choć nie jest to już tak łatwe, jak jeszcze kilka lat temu, gdy wystarczyło trochę zaryzykować, postawić na giełdzie i spodziewać się 40-50% zysków. Dziś o inwestycjach giełdowych trzeba myśleć ostrożniej, bo można sporo stracić. Jak jednak wynika z moich obliczeń, a także danych przedstawianych przez specjalistów, umiejętnie lokując pieniądze, można zyskać więcej niż w banku. Jeśli nie w perspektywie roku, to na pewno kilkunastu lat. Jak oprzeć się pokusie wydania oszczędności Jeśli od razu nie masz dużej gotówki, pozostaje ci oszczędzanie. Problem jednak w tym, że trzeba to robić systematycznie (a jak wiadomo wydatki są zawsze!). A gdy wreszcie po 2–3 latach uzbiera się większa suma, trzeba się oprzeć pokusie wydania jej na przykład na kupno nowego samochodu czy lepszego telewizora. Nam już raz tak się zdarzyło: pieniądze co prawda bardzo się przydały, ale z oszczędzania - nici. Tym razem jednak bardzo mi zależy na tym, by zebrać sensowną sumę pieniędzy, która wystarczy Jaśkowi na jego pierwszy start w dorosłe życie. Nie chcę też po prostu oszczędzać w banku. To, co mogę tam zarobić, właściwie "zjada" inflacja. Dlatego właśnie pomyślałem o funduszach inwestycyjnych, a ściślej mówiąc – o planach systematycznego oszczędzania, czyli PSO. Nie muszę tam od razu wpłacać dużych sum pieniędzy, a dzięki temu, że decyduję się na wpłaty do PSO, a nie po prostu na inwestowanie w TFI, zyskuję też spore zniżki w opłatach manipulacyjnych. Jaki fundusz, kiedy mamy niskie dochody Warto zwrócić uwagę, jak niewielkie są minimalne kwoty wpłat do funduszy. Na rynku można znaleźć takie programy, gdzie wystarczy co miesiąc mała wpłata. A nawet niewielkie kwoty odkładane regularnie przez długi czas pozwalają zgromadzić znaczny kapitał. To coś dla mnie: bo nasze dochody, szczególnie gdy żona jest na urlopie wychowawczym, nie są takie wysokie. Wiadomo też, ile i tak trzeba wydać co miesiąc na dziecko – kaszki, mleko, pieluszki. Oczywiście, jeśli chcę, mogę do PSO wpłacać więcej (i liczyć wówczas na większe zyski). Dla mnie ważne jest też to, że wpłaty muszą być regularne. To też coś dla mnie, bo inaczej nie jestem w stanie zmusić się do systematyczności. Kuszą mnie też takie oferty PSO, gdy w wyjątkowym przypadku nie muszę nic płacić. Wiadomo, są takie miesiące (szczególnie wakacyjne i grudzień), gdy wydatków jest wyjątkowo dużo. Dobre dla mnie jest też to, że w pierwszych latach z PSO wyjątkowo nie opłaca się wycofywać pieniędzy, gdyż można sporo stracić. Jak przekonują analitycy, w perspektywie 20 lat mogę liczyć na zyski dużo większe, niż gdybym trzymał pieniądze na zwykłej lokacie w banku. Oczywiście, zawsze muszę się liczyć z ryzykiem, ale takie oszczędzanie powinno jednak się opłacić. Zresztą, kto nie ryzykuje, ten nie zyskuje! Co dzieje się z pieniędzmi wpłacanymi do PSO? Pieniądze z PSO są inwestowane – na podobnych zasadach, jak wpłacone w „standardowy” sposób do funduszy inwestycyjnych. Zależnie od skłonności do ryzyka, mogę wybierać, gdzie ulokuję swoje pieniądze: czy większość z nich w funduszach akcji, czy tych bardziej bezpiecznych. Ważne, że nie będą leżały na lokacie, tylko będą inwestowane. Ile można zyskać? Wszystko zależy od wpłacanych sum, czasu oszczędzania (im dłuższy, tym można zarobić więcej) oraz oczywiście wyników wybranego funduszu. Analitycy podkreślają jednak, że przez kilkanaście lat na oszczędzaniu w PSO da się naprawdę sporo zyskać! Plany Systematycznego Oszczędzania oferowane przez różne TFI różnią się wysokością minimalnych wpłat, możliwościami wyboru strategii inwestycyjnych, trwania programu. Trzeba zrobić rozeznanie na rynku przed wyborem najlepszego wariantu dla swojej rodziny.
Zepsuty samochód, uroczystość w rodzinie – to tylko niektóre sytuacje, w których możesz szybko potrzebować niezbyt dużej sumy pieniędzy. Sztuką jest pożyczyć je mądrze.
Szybkie pożyczki nie zawsze są opłacalne. Pożyczaj więc mądrze, by nie narazić się na dodatkowe koszty i... nieprzyjemności. Gdzie pożyczać pieniądze? Najbezpieczniej od banku, a najlepiej od tego, w którym masz konto osobiste. Umie on prawidłowo ocenić twoją zdolność kredytową i zaproponuje ci pożyczkę w wysokości nawet kilkukrotnych średnich miesięcznych wpływów. Często nie będziesz nawet musiała dostarczać dodatkowych dokumentów, np. zaświadczenia o zarobkach. Poinformuj bank o wszystkich zaciągniętych już kredytach (także nawet o niewielkich zakupach na raty). Informacje te i tak są dostępne w Biurze Informacji Kredytowej, więc jeśli je zataisz, bank może stracić do ciebie zaufanie. Na co uważać biorąc pożyczkę? Dokładnie przeczytaj umowę. Zwróć uwagę na szczegóły. • Oprocentowanie. Od tego zależy kwota, którą rzeczywiście będziesz musiała zwrócić. Firmy oferujące szybkie pożyczki bez formalności często ustalają tak wysoki procent, że pożyczka przestaje się opłacać – lepiej zrezygnować z 400 zł, jeśli po dwóch miesiącach trzeba oddać ponad 500. Oprocentowanie może się zmieniać – często bywa, że w pierwszym roku jest niższe niż w kolejnych latach. • Wysokość prowizji. Tę jednorazową opłatę nalicza się za udzielenie pożyczki. Są one różne w zależności od banku i pobierane od razu, w chwili udzielenia pożyczki. Wybierz ofertę z najniższą prowizją. • Zasady wcześniejszej spłaty. Być może otrzymasz premię lub spadek i będziesz chciała spłacić jak najszybciej pożyczone kwoty. Niekiedy za wcześniejszą spłatę przewidziane są opłaty (w ten sposób pozbawiasz pożyczkodawcę spodziewanych odsetek). Wybierz więc ofertę, która takich opłat nie przewiduje. • Zapis o dodatkowych ubezpieczeniach, np. od utraty pracy. Firmy udzielające szybkich pożyczek często ich wymagają, a to wiąże się z dodatkowymi kosztami, które w efekcie znacznie podrażają pożyczkę. Banki zwykle takich ubezpieczeń nie wymagają – co jest kolejnym argumentem za wyborem banku. Od kogo nie pożyczać pieniędzy? Pożyczania pieniędzy od firm niepowiązanych z bankami. Wiele z nich oferuje szybkie pożyczki, kusząc brakiem formalności, dolnej granicy dochodów lub szybką decyzją o kredycie. To ryzykowna oferta skierowana głównie do osób o skromnej wiedzy o finansach. A ze względu na wysokie opłaty – nieopłacalna. Jeżeli zdecydujesz się na skorzystanie z usług takiej firmy, dokładnie przeczytaj umowę. Warto, by towarzyszyła ci znajoma księgowa, prawnik, którzy pomogą w zrozumieniu wszystkich zapisów umowy. Pożyczaj mądrze Pożyczaj na niezbędne wydatki. Może okazać się, że w rezultacie za wymarzone buty lub markową zabawkę zapłacisz dwa razy więcej niż na metce. Pożyczka może obniżyć twoją zdolność kredytową. Rata miesięczna przy kwocie 20–30 tys. zł to ok. 600 zł. To tak samo, jakbyś wzięła kredyt hipoteczny na 30 lat na mniej więcej 120 tys. franków szwajcarskich. To kwota, o którą obniży się twoja zdolność kredytowa. Bank może też zażądać spłaty pożyczki przed udzieleniem nowego kredytu. Pożyczanie pieniędzy od rodziny Możesz pożyczyć pieniądze od rodziny. Spisz wtedy prostą umowę pożyczki. Nie zapłacisz podatku, pożyczając od najbliższej rodziny (małżonek, rodzice, dziadkowie, dzieci, wnuki, pasierbowie, ojczym, macocha i rodzeństwo) - pod warunkiem, że pieniądze otrzymasz przelewem na swoje konto i w ciągu 14 dni złożysz w urzędzie skarbowym deklarację PCC-3. W przypadku pożyczek od teściów, synowych, zięciów, gdy kwota przekracza 9637 zł (od jednej osoby w ciągu 5 lat), trzeba zapłacić podatek 2-proc.. Szybkie pożyczki nie zawsze są opłacalne. Pożyczaj więc mądrze, by nie narazić się na dodatkowe koszty i… nieprzyjemności. Konsultacja: Sławomir Groszek, planer finansowy z firmy doradczej Open Finance. Zobacz też: Nie masz pieniędzy na spłatę kredytu? Zobacz, co możesz zrobić Ja? Oszczędzam i namawiam do tego rodzinę [WYWIAD] Jak uzupełnić braki w domowym budżecie
Prezent na 6+ czyli Plan Systematycznego Oszczędzania
Już teraz kupujesz dla dziecka śliczne pajacyki, śpioszki, urocze mebelki. Warto jednak pomyśleć również o takim prezencie dla maluszka, z którego będzie on mógł skorzystać w nieco odleglejszej przyszłości. Podpowiadamy, jak zabezpieczyć dziecko finansowo.
Moi przyjaciele z Belgii już od pierwszych miesięcy życia swojego dziecka odkładają dla niego pieniądze. Wśród młodych rodziców na Zachodzie jest to coraz bardziej popularne. Przyczyna jest prosta: łatwiej przecież co miesiąc odkładać niewielką kwotę niż potem, gdy potomek wkracza w dorosłość, wyjąć z kieszeni sumę, która umożliwi mu studiowanie na dobrej uczelni czy rozkręcenie własnego biznesu. W Polsce także coraz więcej młodych rodziców decyduje się na to, by już od samych narodzin malucha oszczędzać i lokować pieniądze z myślą o jego przyszłości. Nic dziwnego: niewykluczone, że za kilkanaście lat wszystkie nasze uczelnie będą płatne (można tak przypuszczać, obserwując tempo planowanych zmian w oświacie). A jeśli nie, to i tak większa sumka młodemu człowiekowi na pewno się przyda. Coraz częściej różne instytucje finansowe tworzą oferty z myślą o rodzicach, chcących oszczędzać dla swojego dziecka. Na przykład niektóre towarzystwa funduszy inwestycyjnych proponują tzw. plany systematycznego oszczędzania (PSO). Co to jest Plan Systematycznego Oszczędzania? Na czym polega inwestowanie w PSO? Decydujesz się na wpłacanie co miesiąc pewnej sumy pieniędzy. To ty określasz jej wysokość. Nie musi to być dużo, więc nie przyniesie twojemu budżetowi uszczerbku. Jeśli zdarzy się, że któregoś miesiąca zapomnisz o wpłacie, nic się nie stanie – zapłacisz w kolejnym (ważne, żeby kwota zgodziła się w ciągu roku – minimalna wpłata roczna jest określona). Twoje pieniądze zostaną ulokowane w jednostkach funduszy inwestycyjnych. Ty podejmujesz decyzję, w które fundusze inwestować: czy chcesz robić to ostrożnie, czy trochę zaryzykować, mając za to szansę na większe zyski. Masz do wyboru: - fundusze pieniężne. Lokują środki w bony skarbowe, komercyjne, obligacje skarbu państwa, lokaty bankowe. Zyski nie są tu duże, za to najpewniejsze; - fundusze stabilnego wzrostu. Inwestują w obligacje, bony skarbowe oraz w akcje; - zrównoważone. Łączą cechy funduszy bezpiecznych, obligacyjnych oraz akcyjnych. To coś dla osób, które nie boją się nieco większego ryzyka, bo liczą na większe zyski; - akcji. Te fundusze inwestują w akcje spółek dopuszczonych do publicznego obrotu. Są dla osób, które akceptują ponoszenie ryzyka, chcą jednak inwestować przez dłuższy czas, co powinno przynieść spore zyski. Większe zyski, ryzyko niewielkie Inwestowanie pieniędzy w fundusze nie daje pewnego zysku, takiego jak przy oprocentowaniu konta bankowego. Jednak w praktyce możesz zarobić znacznie więcej. Szczególnie jeśli decydujesz się na inwestowanie długoterminowe. A tak przecież jest, jeżeli chcesz mieć w przyszłości pieniądze dla dziecka. W perspektywie roku zyski mogą wcale nie być duże, jednakże – jak twierdzą analitycy – po kilkunastu latach systematycznego inwestowania są pewne. Przez 18–20 lat uda ci się więc zebrać sporą sumę! Co warto sprawdzić przed wybraniem funduszu Zanim zdecydujesz się na wybór konkretnego funduszu, sprawdź: - w co twoje pieniądze są inwestowane. Specjaliści, którzy zarządzają funduszami, kupują za nie papiery wartościowe, obligacje, akcje – zależnie od sytuacji na rynku. Z reguły twoje pieniądze są rozdzielane na kilka lub kilkanaście funduszy o różnym stopniu ryzyka; - twoje koszty. Musisz je ponieść na początku, bo fundusz nie będzie chciał na tobie stracić. Te koszty to przede wszystkim tzw. opłata manipulacyjna. Jej wysokość waha się w zależności od funduszu. Decydując się na PSO, możesz jednak liczyć na sporą zniżkę w opłatach (sprawdź, jaką). To taka „premia” od funduszy w zamian za gwarancję długoterminowego oszczędzania; - minimalny czas trwania inwestycji. Zwykle to 3–5 lat. Po tym czasie PSO jest automatycznie przedłużany, choć oczywiście możesz też rozwiązać umowę. Uzbrój się jednak w cierpliwość. Nawet jeżeli giełdy notują spadki – podkreślają analitycy – taki czas trzeba przeczekać. Na pewno wkrótce karta się odwróci i twoje pieniądze znów zaczną na siebie pracować. A w przyszłości będzie z nich świetny prezent dla twojego dziecka. To ważne! Nie zrywaj umowy po roku. Nie opłaca ci się to. Po takim czasie możesz być nawet na minusie – bo stracisz zniżkę w opłatach manipulacyjnych, możesz też zapłacić karę za zerwanie umowy. Zobacz też: Zabezpiecz dziecku przyszłość Koperta z kokardką, czyli jak podarować pieniądze 6 rzeczy, których twoje dziecko uczy cię o pieniądzach
Pieniądze, które rosną: jak oszczędzać dla dziecka
Pieniądze mogą rosnąć zupełnie jak twoja pociecha. Jeśli myślisz o przyszłości swojego dziecka, już dziś zadbaj, by na osiemnastkę podarować mu miły prezent – pełne konto, które ułatwi start w dorosłość.
Dorosłość dziecka wydaje ci się całkiem abstrakcyjna? Możliwe. Zacznij jednak oszczędzać – dziecko będzie ci kiedyś wdzięczne. Jak oszczędzać dla dziecka? Prawie każdy bank ma inny pomysł na pomnażanie pieniędzy. Ale tak naprawdę wszystkie opierają się na dwóch sposobach zarządzania finansami: oszczędzaniu i inwestowaniu. Konto lub lokata: oszczędzasz, odkładając pieniądze na dobrze oprocentowane konto lub lokatę. To najbezpieczniejsze, ale przynosi najmniejsze zyski, średnio 5–7% rocznie. Masz jednak 100% gwarancji, że nie stracisz pieniędzy, nawet gdy rynek przeżyje poważne załamanie. Atutem lokaty jest też to, że wiesz, ile pieniędzy będziesz miała za trzy czy dziesięć lat i możesz w każdej chwili podjąć zgromadzony kapitał. Inwestowanie: daje szansę zarobienia, ale niesie z sobą dużą niewiadomą. Ryzyko wzrasta lub maleje zależnie od tego, w co inwestujesz i w jak długim czasie. Najwięcej i najszybciej zarobisz (lub stracisz!) na akcjach na giełdzie. Fundusze inwestycyjne: wypełniają lukę między lokatą a grą na giełdzie. Przeznaczone są dla tych, którzy chcą i zaoszczędzić, i pomnożyć pieniądze – jednak mniej ryzykownie niż grając na giełdzie. Ich podstawą jest długoterminowość: im dłużej inwestujesz, tym zyski mogą być większe i tym mniejsze ryzyko strat. To dobre rozwiązanie, gdy na starcie nie masz dużego kapitału. Dzięki regularnym wpłatom nawet małych kwot przez 18–20 lat, przy średnim zysku 10–20% rocznie, możesz zgromadzić pokaźną kwotę. Uczestnictwo w funduszu polega na zakupie tzw. jednostek za określoną kwotę (wpłacaną np. co miesiąc). Nie musisz znać się na inwestowaniu: ty wybierasz fundusz, a o pomnożenie oszczędności dbają specjaliści. To mało ryzykowna forma oszczędzania. W interesie funduszu (któremu oddajesz procent od zysku) jest ochraniać twój kapitał i maksymalizować zyski. Fundusze parasolowe: to odmiana funduszy inwestycyjnych. Pod jedną polisą możesz kupować różne jednostki funduszy inwestycyjnych różnych firm, także zagranicznych (np. w euro). I to za mniejszą składkę niż poza funduszem parasolowym. To ważne, bo twoje dziecko, gdy dorośnie, z dużą pewnością będzie już korzystać z euro. I w tej walucie zostaną mu wypłacone oszczędności, bez konieczności przeliczania ze złotówek (co może przynieść stratę). Czy na funduszu można stracić? Nie, jeśli pozostaniesz w nim co najmniej przez kilkanaście lat. Ryzyko straty pojawia się, gdy chcesz inwestować krócej niż 10 lat, bo może się zdarzyć, że podejmiesz pieniądze akurat w momencie chwilowego załamania rynku. Ile przeznaczyć na wpłaty do funduszu? To zależy od twoich możliwości. Gdy wybierzesz pojedynczy fundusz inwestycyjny, to możesz kupować jednostki już za 50 zł miesięcznie. Minimalna składka miesięczna w funduszu parasolowym to 200 zł. Pamiętaj, że warto skorzystać z doradztwa finansowego – to nic nie kosztuje. Specjalista doradzi ci, jaka forma zarządzania finansami będzie najlepsza dla twojej rodziny. Konsultacja: Sławomir Groszek, planer Finansowy z firmy doradczej Open Finance.
Zadbaj o finansowe bezpieczeństwo swojego dziecka
Marzysz, by zapewnić dziecku jak najlepszy start w dorosłe życie, ale boisz się, że nie dasz rady finansowo. Uda ci się, jeśli odpowiednio wcześnie zaczniesz oszczędzać.
Kursy języków obcych, dobra szkoła, dodatkowe zajęcia, studia... Jak obliczyli specjaliści, wychowanie dziecka do ukończenia studiów to koszt rzędu 100–500 tys. zł. Nawet jeśli ta kwota jest przesadzona, to i tak wydatki są niemałe, dopóki pociecha się nie usamodzielni. To oczywiste, że każda mama chce, by dziecku na niczym nie zbywało. Ale jak to zrobić? Rachunek czy lokata dla dziecka? Odkładanie pieniędzy na ROR w praktyce nie ma sensu. Konto jest bardzo nisko oprocentowane, a poza tym, realnie patrząc, bardzo trudno będzie ci nie ulec pokusie i nie uszczknąć z niego na bieżące potrzeby. Co masz więc do wyboru? Lokatę bankową (terminową lub dynamiczną) – do tego musisz jednak dysponować wolną gotówką. Możesz ją założyć w dowolnym banku, niekoniecznie w tym, w którym masz rachunek (ROR). Jeżeli zdecydujesz się na swój bank, a masz dostęp do konta internetowego, założysz lokatę, nie wychodząc z domu. Oprocentowanie lokat jest różne w różnych bankach. Zależy od kwoty i czasu lokaty, np. roczna lokata terminowa w Eurobanku jest oprocentowana na 5,55 poc., a w BPH – 1,5 proc. Lokatę można odnawiać – z chwilą upływu terminu ulegnie przedłużeniu na taki sam okres, chyba że dasz dyspozycję, by bank przekazał ci pieniądze z niej na konto. Rachunek oszczędnościowy (zwany także książeczką oszczędnościową). To dobre rozwiązanie dla tych, którzy nie dysponują sporą gotówką, a chcieliby regularnie odkładać pieniądze dla dziecka. To forma lokaty – tym jednak różni się od klasycznej, że możesz, w razie konieczności używać środków na niej zgromadzonych. Oprocentowanie jest wyższe niż na ROR, porównywalne z lokatą bankową. Odsetki liczone są za każdy dzień przechowywania pieniędzy na rachunku, co oznacza, że nawet gdybyś musiała z jakichś względów naruszyć „posag” twojego dziecka, nie tracisz ich, tak, jak to się dzieje przy wcześniejszym zerwaniu lokaty. Jeśli założysz rachunek, możesz dać bankowi stałe zlecenie, by co miesiąc przekazywał na niego z twojego konta określoną kwotę. Umowa o rachunek oszczędnościowy jest bezterminowa, nie trzeba jej przedłużać. Fundusz dla dziecka Na rynku jest ponad 130 funduszy inwestycyjnych. Gromadzą one pieniądze indywidualnych osób, inwestując je tak, by przynosiły zysk. W fundusze możesz inwestować w różny sposób. Sama wybierasz fundusz i dokonujesz wpłat. Jeśli się na to zdecydujesz, przed zainwestowaniem w fundusz sprawdź, jakie zyski przyniósł on w ubiegłych latach. W prasie codziennej publikowane są rankingi tych funduszy, dzięki którym można się zorientować, jak dany fundusz spisuje się na rynku. Zastanów się, w co chcesz inwestować. Pamiętaj, że np. fundusz obligacji daje stały, ale mały zysk, natomiast na funduszu akcji możesz dużo zyskać, ale i dużo stracić. Aby zacząć inwestować, musisz pójść do banku lub do biura maklerskiego. Tam podpiszesz umowę o otwarciu rejestru (weź dowód osobisty) i wpłacisz pieniądze na wskazane konto w kasie lub przelewem (potrzebny ci będzie numer rejestru i PESEL). Minimalna pierwsza wpłata to zwykle 100 zł, kolejne mogą wynosić 50 zł. Nie musisz jednak wpłacać regularnie. Warto wiedzieć. Przy wieloletnim inwestowaniu specjaliści polecają wybór funduszu, który inwestuje głównie w akcje spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych. [CMS_PAGE_BREAK] Korzystasz z Programu Systematycznego Oszczędzania oferowanego przez jedno z Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych. Polega on na tym, że podpisujesz z TFI umowę, w której określasz wysokość minimalnej kwoty, jaką będziesz wpłacać na konto danego funduszu (miesięcznie, kwartalnie). Zwykle wynosi ona 50–100 zł. Decydujesz się na oszczędzanie ze specjalistyczną firmą, która oferuje programy inwestycyjne (np. Towarzystwo Ubezpieczeń Skandia, Towarzystwo Ubezpieczeń Axa). W tym celu podpisujesz z nią umowę na określony czas. Minimalna składka wynosi – 200 zł. Warto wiedzieć. Jeśli zdecydujesz się na wcześniejsze wycofanie pieniędzy, musisz liczyć się z wysoką „karą”, którą nałoży na ciebie firma. Polisa posagowa dla dziecka To ubezpieczenie ma na celu zgromadzenie kapitału dla dziecka tak, by z osiągnięciem pełnoletności, mogło nim dysponować. Taką polisę mogą wykupić nie tylko rodzice, ale każda osoba (spokrewniona lub obca), której leży na sercu przyszłość dziecka. Ubezpieczenie posagowe najlepiej nabyć w ciągu pierwszych pięciu lat życia dziecka (to doskonały prezent np. na chrzciny) tak, by gromadzenie oszczędności trwało kilkanaście lat. Okres ubezpieczenia kończy się naj-wcześniej w 18. roku życia pociechy, a najpóźniej w 25. roku życia. Ubezpieczenia posagowe są różne. Jedne oferują program ochronno-oszczędnościowy (dziecko ma w nim zabezpieczenie na wypadek twojej śmierci), inne – oszczędnościowy (tylko gromadzisz kapitał). Trzeba wówczas wykupić dodatkową umowę, by program był kontynuowany, gdyby ciebie zabrakło. Zobacz też: Od czego zacząć oszczędzanie? Wybierając polisę posagową, zwróć uwagę: - jaki procent składki idzie na ochronę, a ile na inwestycję. Im więcej jest przeznaczane na ochronę, tym mniejszy będzie kapitał, - na jaki okres można zawrzeć umowę (zwykle wynosi on 5–25 lat). Im krótszy, tym lepiej, bo wtedy można zrezygnować na rzecz atrakcyjniejszej umowy, - jakie opłaty są pobierane za zerwanie umowy przed terminem, - co dzieje się w razie śmierci osoby, która wykupiła polisę z programem ochronno-oszczędnościowym (czy towarzystwo ubezpieczeniowe przejmuje na siebie opłatę składki i wypłaci dziecku rentę). Skorzystaj z doradcy finansowego Chcesz zapewnić dziecku środki na przyszłość, a nie wiesz, które z rozwiązań finansowych jest najlepsze w twojej sytuacji? Skorzystaj z pomocy doradcy finansowego. Porada jest bezpłatna. Ekspander, www.expander.pl Xelion, www.xelion.pl Open Finance, www.openfinance.pl A–Z Finanse, www.azfinanse.pl Zobacz też: Fundusz czy polisa dla dziecka?
Oszczędzamy dla dziecka: każdy może inwestować!
W zasadzie w każdym momencie możecie zacząć odkładać pieniądze dla potomka. Warto o tym pomyśleć już w ciąży. Jak najlepiej inwestować pieniądze dla dziecka?
Kiedy słyszysz o spadkach na giełdzie, trudno ci myśleć o inwestowaniu. Ale może warto to zrobić właśnie teraz, gdy ceny akcji są niskie? I zdecydować się na dobrą inwestycję z myślą o sporej sumie na koncie za kilkanaście lat. Specjaliści są przekonani, że oszczędzanie i inwestowanie ma dzisiaj sens. Opłaca się, pod warunkiem że zdecydujesz się lokować i inwestować pieniądze przez dłuższy czas. W perspektywie roku zyski mogą nie być duże (mają wpływ na to znaczne wahania kursów akcji). Ale, jak twierdzą analitycy, po kilkunastu latach są pewne. I to spore. Inwestuj systematycznie Jeśli chcesz zebrać znaczącą sumkę za 20 lat, zacznij już dziś. To pierwszy warunek powodzenia. Drugi: musisz to robić systematycznie, najlepiej co miesiąc. Trzeci: pieniądze nie mogą leżeć w domu (tracą na wartości) albo na koncie w banku (oprocentowanie zwykle jest niższe niż inflacja). Najlepiej, jeśli cały czas są dobrze inwestowane. Z myślą o rodzicach oszczędzających na przyszłość dzieci fundusze inwestycyjne proponują tzw. plany systematycznego oszczędzania (PSO). Łączą one zalety systematycznego odkładania pieniędzy w banku z inwestowaniem na giełdzie. Możesz wpłacać co miesiąc, podobnie jak na lokatę w banku, ale pieniądze nie leżą na koncie, lecz przez cały czas są inwestowane. A w co i w jaki sposób – o tym decydujesz ty. Mnóstwo plusów inwestowania Wystarczy co miesiąc dokonywać nawet niewielkich wpłat – takich, które nie obciążą nadmiernie domowego budżetu. To ty określasz wysokość miesięcznej wpłaty – wystarczy 50–60 zł. Jeśli w którymś miesiącu zapomnisz lub zabraknie ci potrzebnej sumy, możesz ją wpłacić później (zwykle jest określona tylko minimalna kwota, którą trzeba wpłacić w ciągu roku). Twoje pieniądze są inwestowane. Specjaliści zarządzający funduszami kupują za nie papiery wartościowe, obligacje, akcje – zależnie od sytuacji na rynku. Dzięki temu, że inwestujesz regularnie, zmniejszasz ryzyko, że stracisz. W zamian za regularność wpłat PSO oferują niskie opłaty manipulacyjne i spore zniżki. Ich wysokość jest uzależniona od długości uczestnictwa w PSO, czasem też od wysokości zadeklarowanej miesięcznej wpłaty. Opłaty są tym niższe, im dłużej zamierzasz oszczędzać. Dla dziecka będziesz oszczędzać co najmniej kilkanaście lat, więc zniżki są naprawdę atrakcyjne! Małe ryzyko czy duży zysk Plany systematycznego oszczędzania oferowane przez różne TFI różnią się wysokością minimalnych wpłat, możliwościami wyboru strategii inwestycyjnych, czasem także długością trwania programu. Czym kierować się przy wyborze? Zwróć uwagę na kilka spraw: koszty, które poniesiesz. Są to tzw. opłaty manipulacyjne. W wielu PSO dostaniesz zniżkę (sprawdź jaką), jeśli decydujesz się na długoterminowe oszczędzanie. Uwaga: raczej nie opłaca się zrywać tego rodzaju umów w pierwszych trzech latach, ponieważ zniżkę zazwyczaj trzeba wtedy zwrócić, gdzie lokowane są twoje pieniądze. Z reguły są one rozdzielane na kilka lub kilkanaście funduszy o różnym stopniu ryzyka (tzw. dywersyfikacja inwestycji). To ty podejmujesz decyzję, w które fundusze chcesz inwestować, czy chcesz robić to ostrożnie, czy też zaryzykować, mając za to szansę na większe zyski. Zwykle masz do wyboru kilka grup funduszy. Pieniężne lokują środki w bony skarbowe, komercyjne, obligacje Skarbu Państwa, lokaty bankowe. Zyski nie są duże, ale pewne. Fundusze stabilnego wzrostu inwestują w obligacje, bony skarbowe oraz akcje. Zrównoważone łączą cechy bezpiecznych funduszy stabilnego wzrostu oraz bardziej ryzykownych akcyjnych. Przeznaczone są dla osób, które decydują się na nieco większe ryzyko niż w przypadku funduszy bezpiecznych, ale w zamian oczekują większych zysków w dłuższym okresie. Fundusze akcji inwestują w akcje spółek dopuszczonych do publicznego obrotu. Przeznaczone są dla osób, które akceptują ryzyko i chcą inwestować przez dłuższy czas, co powinno przynieść spore zyski, wyniki finansowe danego funduszu. Są one publikowane w Internecie i na łamach prasy. Zazwyczaj minimalny czas trwania takiej inwestycji w PSO wynosi 3–5 lat. Po upływie tego okresu plan jest automatycznie przedłużany, ale możesz także umowę rozwiązać i wypłacić pieniądze. Zobacz też: Jak uzupełnić braki w domowym budżecie? 7 sposobów, by nauczyć dziecko oszczędzania O kredycie konsolidacyjnym
Fundusze, fundusze: oszczędzamy dla dziecka
Przed tobą najszczęśliwsze chwile, kiedy będziesz mogła patrzeć, jak twoje dziecko rośnie. Ale warto też pomyśleć o tym, by razem z maluszkiem rosły... oszczędności na jego przyszłość. Przeczytaj o funduszach inwestycyjnych.
Im dłużej pieniądze pracują, tym zyski z funduszu większe. A zatem im wcześniej zaczniesz oszczędzać z myślą o przyszłości dziecka, tym większą zgromadzisz dla niego sumę. Na razie takie maleńkie i skryte w twoim brzuszku, a za 18 lat twoje dziecko będzie dorosłe! Pewnie trudno ci to sobie teraz wyobrazić. A jednak warto. Bo taki 18-letni młody człowiek nadal będzie potrzebował twojej pomocy. Może zechce wyjechać na studia za granicę? Albo kupić mieszkanie? Taką sumę pieniędzy trudno wyjąć z kieszeni. Skąd ją wziąć? Najlepiej zadbać o to już teraz. Lokaty na procenty: czy to się opłaca? Jeśli masz oszczędności, możesz je zainwestować: kupić działkę, mieszkanie – ceny nieruchomości wciąż rosną, więc to się zapewne opłaci. O ile nie boisz się ryzyka, wyjściem jest gra na giełdzie. Ale co zrobić, jeśli nie masz i nie spodziewasz się w najbliższym czasie przypływu większej gotówki? Warto pomyśleć o oszczędzaniu. Możesz oczywiście co miesiąc odkładać pieniądze na koncie. Jednak oprocentowanie lokat jest niewysokie... – Na ROR, czyli rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym, oprocentowanie było tak niskie, że wpłacanie pieniędzy co miesiąc uznałem za nieopłacalne. Próbowałem więc odkładać miesięcznie po 50 zł „do koperty” na każde z dzieci i wpłacać na trzymiesięczne lokaty. Ale gubiłem się w tym, co kwartał musiałem biegać do banku. Zresztą potem konto zlikwidowałem, gdy musieliśmy dopłacić do wymiany samochodu – opowiada tata trzyletniej Dominiki i dwuletniego Krzysia. – I na koncie znów mamy zero! Oszczędzanie w funduszu inwestycyjnym Z myślą o osobach, które chciałyby regularnie odkładać pieniądze na przyszłość dziecka, powstały plany oszczędzania w funduszach inwestycyjnych. Nie ma tu co prawda zysku gwarantowanego, jak na zwykłych lokatach bankowych, ale zyskać można znacznie więcej niż na lokacie. Pod warunkiem że planujesz oszczędzanie długofalowe, co najmniej kilkanaście lat. Zalety funduszu inwestycyjnego Fundusze inwestycyjne są przewidziane właśnie dla tych wszystkich osób, które chciałyby pomnażać swoje pieniądze, jednakże nie zamierzają grać na giełdzie ani ponosić związanego z tym ryzyka. Nie czują się bowiem ekspertami rynku kapitałowego, nie mają też czasu prowadzić skomplikowanych analiz i na bieżąco podejmować decyzji inwestycyjnych. Na rynku działa kilkadziesiąt funduszy. Powierzonymi pieniędzmi zarządzają specjaliści mający odpowiednie licencje i uprawnienia oraz doświadczenie w inwestowaniu na rynku kapitałowym. Kupują papiery wartościowe, np. akcje, obligacje. Decyzja, co w danym momencie kupić, jest oparta na skrupulatnej analizie tego, co dzieje się na rynku. A wszystko po to, żeby pieniądze inwestora (czyli np. twoje) pracowały jak najkorzystniej. Fundusz: można wpłacać nawet małe sumy Jeśli w wybranym towarzystwie funduszy inwestycyjnych zdecydujesz się na plan systematycznego oszczędzania, możesz pieniądze wpłacać co jakiś czas, np. co miesiąc. Suma nie musi być duża. Możesz też np. zdecydować się na wpłacanie pieniędzy raz na kwartał. Dzięki takiej formie twoje oszczędności rosną z dnia na dzień. A im dłużej się oszczędza, tym większy zysk. Widzisz, jak rosną zyski Plusem takiego oszczędzania jest także i to, że na bieżąco możesz sprawdzać, jak przyrastają twoje zyski. Na podstawie informacji zawartych na stronach internetowych albo uzyskanych pod numerem infolinii towarzystwa funduszy inwestycyjnych ocenisz wartość swoich oszczędności. Ważne dane są również publikowane na stronach ekonomicznych większości gazet. A zatem wcale nie musisz być ekspertem, żeby zapewnić swojemu maluszkowi dobrą przyszłość. Zobacz też: Jak uzupełnić braki w domowym budżecie Ja? Oszczędzam i namawiam do tego dzieci [WYWIAD] Jak oszczędzają mamy
Inwestycja dla dziecka: jak oszczędzać na jego przyszłość
Jeśli chcesz, by Twoje dziecko miało lepszy start, już teraz pomyśl o mądrym oszczędzaniu. Podpowiadamy, jak to zrobić.
Podobno dżentelmeni nie rozmawiają o pieniądzach. Ten jeden raz odstąpimy jednak od zasady. Po co? Aby zachęcić wszystkich ojców, by pomyśleli o oszczędzaniu pieniędzy na lepszą przyszłość swoich pociech. Nasi rodzice mogli nam jedynie założyć książeczkę mieszkaniową. Dziś specjalne instytucje finansowe pomagają korzystnie lokować pieniądze tym, którzy nie mają żyłki do interesów. Rynek finansowy pełen jest ofert dla mądrych oszczędzających. Każdy grosz się liczy Wielu z nas wydaje się, że takie drobne oszczędzanie nie ma sensu. „Ile może przynieść 50, 100, 200 zł odkładane co miesiąc?” – myślimy. Może przynieść sporo! Każda suma wpłacana regularnie po 15–18 latach urośnie do mniej lub bardziej pokaźnej kwoty. A z taką będzie można już coś mądrego zrobić. Może syn będzie chciał studiować na jakiejś zagranicznej politechnice? A może córka, która w poszukiwaniu pracy zechce przenieść się do innego miasta, będzie potrzebowała pieniędzy na pierwszą wpłatę na własną kawalerkę? O tym warto pomyśleć już teraz, gdy pociecha ma zaledwie kilka miesięcy. Konto bankowe nie daje dużych oszczędności Najprostszym pomysłem na to, jak oszczędzać, jest założenie oddzielnego konta/rachunku w banku, specjalnie z myślą o dziecku. Z kilku powodów jednak tego pierwszego pomysłu lepiej nie realizować. Chociażby dlatego, że pokusa zlikwidowania takiego konta może być zbyt duża. Rodzina zechce zmienić samochód, kupić nowy telewizor... Niewielu jest tak twardych, by nie sięgnąć po łatwo dostępne środki. Ale jest jeszcze drugi, ważniejszy powód. Założenie konta będzie tylko oszczędzaniem, nieco bardziej sformalizowanym odpowiednikiem wrzucania co miesiąc paru złotych do przysłowiowej skarpety. Oprocentowanie lokat bankowych, przy małych wpłatach, jest niewielkie, a koszty (opłaty za prowadzenie, prowizje) stosunkowo duże. Obligacje skarbu państwa czy fundusz inwestycyjny dla dziecka? Może więc obligacje skarbu państwa? Oprocentowanie wyższe, bezpieczeństwo inwestycji gwarantowane, dostęp do pieniędzy utrudniony... Jednak ten pomysł ma podstawową wadę: trzeba jednorazowo zainwestować sporą sumę. Obligacje są polecane osobom starszym, które zgromadziły już oszczędności i chcą zarabiać na nich więcej niż dzięki wpłacaniu ich na konto. Najlepszym pomysłem na systematyczne, wieloletnie oszczędzanie, jeśli nie potrafi/nie chce się tego robić samemu (np. na giełdzie), jest powierzenie pieniędzy wyspecjalizowanym instytucjom: funduszom inwestycyjnym. Na rynku działa ich kilkadziesiąt. Fundusze proponują rozwiązanie dla konkretnej osoby: w zależności od tego, ile chce miesięcznie wpłacać i jak długo zamierza oszczędzać. Lokowanie pieniędzy w akcjach Jeżeli mamy zamiar odkładać przez długi czas, warto zrezygnować z najmniej dynamicznych planów, czyli lokowania w obligacje lub planu zrównoważonego (część pieniędzy w obligacje, a część w akcje). Tylko skupić się na najbardziej agresywnym – lokaty w akcje. Bez strachu! Fundusze to wyspecjalizowane instytucje, które inwestują w taki sposób, by bieżące wahania, np. na Giełdzie Papierów Wartościowych, nie były im straszne. Zagrożenie, że ulokują pieniądze niewłaściwie, jest minimalne. A korzyści są dużo większe niż z lokaty na koncie. I jeszcze jedno: polskie prawodawstwo dotyczące funduszy jest wyjątkowo restrykcyjne. Szanse, że któryś nas oszuka, są bliskie zeru. Kontrola funduszu inwestycyjnego Oszczędzając razem z funduszami, można na bieżąco sprawdzać, jak przyrastają oszczędności. Raporty publikowane są w Internecie oraz w większych gazetach na stronach ekonomicznych. Decydując się na długofalowe oszczędzanie, możemy też zablokować wypłaty. Wtedy np. w razie rozwodu rodziców ryzyko, że jedno z nich sprzeniewierzy oszczędności, nie istnieje. Inwestować można samemu. W nieruchomości, akcje... Tylko że to ryzyko: można mnóstwo zarobić albo stracić, jeśli nie ma się wiedzy lub... szczęścia. Przed podjęciem decyzji o oszczędzaniu na przyszłość dziecka Zanim podejmiesz decyzję, w jaki sposób i gdzie gromadzić pieniądze przeznaczone na przyszłość swoich dzieci: - Policz dobrze, o jaką sumę możesz co miesiąc bezboleśnie uszczuplić domowy budżet. - Zasięgnij opinii w co najmniej kilku instytucjach finansowych, bankach i funduszach inwestycyjnych. - Znajdź ekonomistę (lub nawet kilku) godnego zaufania, który nie jest bezpośrednio związany z jedną z tych instytucji i poproś o profesjonalną radę. Konsultacja: Krzysztof Marciniak, Centralny Dom Maklerski Pekao SA. Zobacz też: Jak elegancko podarować pieniądze Zadbaj o finansowe bezpieczeństwo dziecka