Tylko tak bezpiecznie wyciągniesz dziecku kleszcza. Rodzice ciągle zapominają o tej jednej rzeczy!
Nie wiesz, jak bezpiecznie wyciągnąć kleszcza? Sprawdź porady eksperta! Skuteczne usunięcie pasożyta w całości zmniejsza ryzyko zarażenia dziecka boreliozą. Pediatra, dr Wojciech Ozimek, tłumaczy krok po kroku, jak i czym usunąć kleszcza, by jak najmniej zaszkodzić maluchowi.
Kleszcz u dziecka to dla rodziców powód do stresu – zarówno ze względu na ryzyko boreliozy, jak i trudności z jego prawidłowym usunięciem. Jak wyciągnąć kleszcza, żeby nie zaszkodzić maluchowi? Jeśli zauważycie, że kleszcz wbił się w skórę dziecka, musicie go usunąć – najlepiej w ciągu 12 godzin. Dr Wojciech Ozimek, doświadczony pediatra, wyjaśnia, jak wyjąć kleszcza i czy lepiej go wykręcić, czy wyjąć szybkim ruchem. Spis treści: Kleszcz u dziecka - jak go wyciągnąć? Czy można wyciągnąć kleszcza bez pęsety? Wyciąganie kleszcza za pomocą pompki – tego nie rób! Opatrywanie ranki po wyjęciu kleszcza Kleszcz u dziecka - jak go wyciągnąć? Po spacerze w lesie czy parku koniecznie sprawdźcie, czy na ciele dziecka nie ma śladów po ukąszeniu. Jeśli znajdziecie kleszcza, nie panikujcie. Jeśli zapamiętacie te zasady i zachowacie spokój, uda wam się bezpiecznie pozbyć pasożyta. Aby wyciągnąć kleszcza dziecku, najlepiej zaopatrzyć się w specjalne urządzenie do usuwania kleszczy, które można kupić w aptece. Na rynku dostępnych jest kilka rodzajów takich przyborów, a każdy z nich dobrze spełnia swoją funkcję, np.: pęseta (koniecznie plastikowa, bo metalową łatwo uciąć kleszcza), lasso (szczególnie polecane dla ruchliwych dzieci), specjalne długopisy, zestawy ze sprayem zamrażającym (dozwolone także dla dzieci, bez szkodliwego DEET). Aby skutecznie wyciągnąć kleszcza: złap pajęczaka jak najbliżej skóry, chwyć go za głowę, nie za odwłok, nie ściskaj zbyt mocno, pociągnij zdecydowanym ruchem do góry. Wiele osób zastanawia się, czy kleszcza bezpieczniej wyjąć, wykręcając go, czy po prostu wyciągając. Zdaniem eksperta nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Obie szkoły mają wielu zwolenników wśród lekarzy i obie są skuteczne, jeśli są wykonane prawidłowo. Aby jednak wyciąganie kleszcza, nawet małego, było skuteczne, najlepiej usuwać go płynnym i stanowczym ruchem wzdłuż osi wkłucia. Czy można wyciągnąć kleszcza bez pęsety? Tak! Specjalistyczne urządzenie do wyciągania kleszczy będzie nawet lepszym rozwiązaniem niż tradycyjna pęseta. Dr Ozimek twierdzi, że pęseta do wyciągania kleszcza niekoniecznie się sprawdza, ponieważ za jej pomocą trudno chwycić całego pajęczaka. Może się zdarzyć, że pęsetą wyrwiesz jedynie część kleszcza, zamiast wyjąć go w całości, razem z głową. A wyciąganie urwanego kleszcza może wymagać pomocy specjalisty. Kawałek kleszcze został w skórze dziecka - co robić? Ważne! Nie zawsze udaje się usunąć kleszcza w całości. Aby bezpiecznie wyciągnąć głowę kleszcza pozostałą w skórze, spróbuj uchwycić ją pęsetą i wyciągnąć tak samo jak samego kleszcza. W razie problemów trzeba zgłosić się do lekarza, bo głowa lub inna duża część kleszcza stanowi źródło potencjalnego zakażenia. Podczas wyciągania kleszcza nie używaj substancji natłuszczających, zmywacza do paznokci ani alkoholu! Środek dezynfekujący zastosuj dopiero po usunięciu kleszcza. Wyciąganie kleszcza za pomocą pompki – tego nie rób! Użycie pompki do wyciągania kleszcza nie jest zbyt dobrym pomysłem. Pompka, zasysając kleszcza, niepokoi go i denerwuje. Wówczas kleszcz wymiotuje do jamy ugryzienia, czyli wpuszcza bakterie i zarazki. W ten sposób bardzo łatwo spowodować, że choroba, którą przenosi kleszcz, np. borelioza lub odkleszczowe zapalenie mózgu, przedostanie się do organizmu dziecka. Opatrywanie ranki po wyjęciu kleszcza Zdaniem dra Wojciecha Ozimka samo usunięcie kleszcza i zdezynfekowanie rany to zdecydowanie za mało. Jeśli wyciąganie kleszcza u dziecka powiodło się, warto stosować się do następujących zaleceń: odessać „bajorko”, czyli jamę między naczyniem krwionośnym a skórą, do którego kleszcz wpuszcza enzymy umożliwiające mu ssanie krwi (kleszcz może zarazić chorobą, nawet jeśli nie zwymiotuje, wpuszczając do rany patogeny i bakterie); naświetlić ranę lampką z niebieskim światłem, zbliżonym do ultrafioletu (to światło ma właściwości bardzo silnie dezynfekujące). Potem stosuje się obróbkę termiczną rany – nagrzewa się ją specjalnym urządzeniem (wówczas ścina się białko, czyli te bakterie i patogeny, które kleszcz wpuścił do organizmu, a skóra pozostaje nienaruszona); zdezynfekować ranę, która wytworzyła się w miejscu po ugryzieniu kleszcza. Po wyjęciu kleszcza trzeba obserwować dziecko. Jeśli wystąpi rumień wędrujący albo pojawią się objawy boreliozy, koniecznie trzeba zgłosić się do lekarza. Materiał został zaktualizowany przez redakcję w 2025 roku. Zobacz także: Szczepionka na kleszcze: bardzo ważna dla dzieci przed wakacjami! Może uratować życie Tak wygląda gniazdo kleszczy. Widzisz je? Uciekaj, dziecko mogą zaatakować larwy! Muszki owocówki truły moje dziecko. Patent z odkurzaczem zadziałał błyskawicznie
Kleszcz – jak wygląda kleszcz wbity w skórę i kleszcz w naturze? [WIDEO + ZDJĘCIA]
Podejrzewasz, że ciebie lub dziecko ugryzł kleszcz? Nie wiesz, jak wygląda kleszcz wbity w skórę, znaleziony na ciele od razu albo np. po 24 godzinach? Pokazujemy go z bliska. Dzięki temu będziesz wiedzieć, czego szukać po spacerze. Zobacz zdjęcia kleszcza i dowiedz się, dlaczego należy jak najszybciej go usunąć oraz jakie choroby może przenosić.
Kleszcz na skórze może wyglądać jak mały pieprzyk lub rozdrapana krostka. Z tego powodu bardzo łatwo można go nie zauważyć. Po powrocie ze spaceru należy uważnie obejrzeć całe ciało. Podpowiemy ci, czego szukać. Wyjaśniamy, jak wygląda kleszcz w swoim naturalnym środowisku, a jak wbity w skórę człowieka. Spis treści: Jak dokładnie wygląda kleszcz na zdjęciu? Kleszcz czy pieprzyk – jak wygląda kleszcz w skórze człowieka? Jakie miejsca na ciele są szczególnie narażone na ugryzienia kleszcza? Jak dokładnie wygląda kleszcz na zdjęciu? Istnieje niemal 900 gatunków kleszczy. Ludzi najczęściej atakuje kleszcz pospolity. To mały pajęczak, który ma różne stadia rozwojowe. Samice kleszczy mierzą maksymalnie ok. 3-4 mm, samce najwyżej 2,5 mm. Najmniejsza jest nimfa kleszcza, czyli forma przejściowa między dorosłym kleszczem a larwą. Jak zatem wygląda mały kleszcz? Ma ok. 1,5 mm. Gdy znajdzie się na ciele, można go nie zauważyć. Przypomina drobinkę brudu lub naprawdę mały pieprzyk. U większego kleszcza można zaobserwować jego budowę anatomiczną. Kleszcz ma cztery pary odnóży, nożycowate szczękoczułki z ząbkami (którymi wbija się w swojego żywiciela) i odwłok. Kleszcz czy pieprzyk – jak wygląda kleszcz w skórze człowieka? Gdy kleszcz wbije się w ciało, na zewnątrz wystaje tylko odwłok. Na początku jest to mały czarny lub brązowy punkt, który z czasem się powiększa. Kleszcz wypełnia odwłok wypijaną krwią. Im dłużej kleszcz tkwi wczepiony w skórę, tym odwłok jest większy. Na dołączonym filmie możesz zobaczyć, jak wygląda kleszcz po 24 godzinach, gdy napije się krwi. Przypomina wtedy brodawkę. A jak wygląda kleszcz w skórze? Zobacz na zdjęciu: Czasem ugryzienia kleszcza można nie zauważyć. Jest to możliwe, bo kleszcze potrafią same odczepić się od skóry. Wtedy o tym, że ugryzł nas kleszcz może świadczyć rumień, który pojawi się po pewnym czasie jako objaw boreliozy. W większości przypadków jednak nawet nie będziemy wiedzieli, że mieliśmy kiedyś kleszcza. Jakie miejsca na ciele są szczególnie narażone na ugryzienia kleszcza? Kleszcz wybiera miejsca, w których skóra jest cienka i delikatna. Wydziela on substancję, która znieczula naszą skórę, więc nie czujemy, kiedy wgryza się w ciało. Po powrocie ze spaceru uważnie przejrzyj całe ciało – swoje i dziecka (także pod pachami, w pachwinach, za uszami). Następnie umyj pod prysznicem, pocierając skórę dokładnie myjką. Jeśli zauważysz kleszcza, musisz jak najszybciej go wyciągnąć. Dzięki szybkiej reakcji maleje ryzyko, że zarazisz się boreliozą. W ciągu pierwszych 24 godzin od ugryzienia kleszcza jest niewielkie. Zobacz też: Tak wygląda rumień wędrujący Badania na boreliozę – jakie zrobić? Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Rośliny odstraszające kleszcze. Co zasadzić w przydomowym ogródku?
Rośliny odstraszające kleszcze są nie tylko pożyteczne, lecz także wiele z nich pięknie wygląda (np. kocimiętka, clematis czy chryzantema). Nie powinno ich zabraknąć zwłaszcza w wilgotnych i zacienionych ogrodach, w których kleszcze lubią się pojawiać.
Kleszcze występują nie tylko w lasach i parkach, ale też w naszych ogródkach czy na działkach (a także na miejskich placach zabaw!). Roznoszą boreliozę i odkleszczowe zapalenie mózgu. Można z nimi walczyć, sadząc rośliny odstraszające kleszcze. Jest całkiem sporo gatunków kwiatów i ziół, które swoim zapachem odpychają te groźne pajęczaki. Spis treści: Rośliny odstraszające kleszcze Miejsca, które przyciągają kleszcze Rośliny odstraszające kleszcze Niektóre zioła, kwiaty czy chwasty wydzielają zapach lub substancje chemiczne, które odstraszają kleszcze. Należą do nich: wrotycz pospolity – wyróżnia się ostrym korzennym zapachem, który zawdzięcza olejkowi eterycznemu (uwaga: zawiera trujący tujon). Roślina ta odstrasza nie tylko kleszcze, ale również komary, muchy czy mszyce. Kiedyś używana była do tępienia wszawicy; chrzan pospolity – wyciąg z korzenia nie tylko odstrasza, ale również zabija kleszcze; kocimiętka – ta sama, którą uwielbiają koty. Zawiera neptalakton, czyli związek, którego nie znoszą kleszcze i komary; clematis – to pnącza o pięknych, dekoracyjnych kwiatach, które będą pasować w każdym ogrodzie. Wywar z tej rośliny jest trujący dla komarów i kleszczy; czosnek niedźwiedzi – wydziela nieprzyjemny zapach, którego nie lubią nie tylko ludzie, ale i kleszcze; lawenda – pochodzi z tej samej rodziny, co kocimiętka; zawiera olejek eteryczny, który działa odpychająco na kleszcze, a także na mole (świeża lawenda odstraszy kleszcze w ogrodzie, a zasuszona pomoże zwalczyć mole w szafie); chryzantema dalmatyńska – jej kwiaty zawierają cynerynę i pyretrynę – substancje toksyczne dla insektów (a wyciąg z nich stosuje się w wielu preparatach owadobójczych). Zobacz także: Najlepsze olejki na kleszcze i przepis na naturalny repelent Miejsca, które przyciągają kleszcze Kleszcze pojawiają się najczęściej w wilgotnych, cienistych, zarośniętych ogrodach. Wabi je ciepło naszego ciała – szczególnie zapach potu – i wydychany dwutlenek węgla. Kleszcze atakują, wbijając się skórę i pozostają tam często niezauważone (zwłaszcza nimfy, czyli młode osobniki kleszczy, które są bardzo małe i trudno je dostrzec). Żeby zapobiec groźnym skutkom ugryzienia tych pajęczaków, warto posadzić w ogródku choćby kilka roślin odstraszających kleszcze. Zobacz także: Kleszcz wbija się w inne miejsca dzieciom, a inne dorosłym Jak usunąć kleszcza dziecku i dorosłemu? Czy kleszcze spadają z drzew? Mity o sprawcach boreliozy
Badanie kleszcza na boreliozę – czy badać kleszcza i kiedy to robić?
Badanie kleszcza ma potwierdzić, czy kleszcz rzeczywiście był nosicielem krętków boreliozy. Gdy znajdziesz kleszcza wbitego w skórę, możesz denerwować się, czy zaraził cię tą groźna chorobą, czekać, czy pojawi się rumień, lub wysłać kleszcza na badania.
Aby upewnić się, czy nie doszło do zakażenia boreliozą, niektóre osoby decydują się na badanie kleszcza. Badanie ma potwierdzić lub wykluczyć, czy kleszcz był nosicielem krętków wywołujących boreliozę. Zdania na temat tego, czy warto wysyłać kleszcza do badania są podzielone. Sprawdzamy, czy można badać kleszcza, jak wygląda to badanie i czy warto je robić. Kto bada kleszcza? Badanie kleszcza oferuje wiele laboratoriów. Jest to komercyjna usługa, za którą trzeba zapłacić. Ceny wahają się od 100 do 500 zł. W ramach projektów badawczych prowadzonych przez naukowców czasem pojawia się również możliwość badania kleszcza za darmo. Informacji o takich akcjach należy szukać w internecie. Jako zaletę, wynikającą z przebadania kleszcza, przedstawia się czas. Szybciej dowiadujemy się, czy kleszcz rzeczywiście był nosicielem krętków, nie musimy czekać na ewentualne objawy choroby. Na wyniki badania kleszcza czeka się do 10 dni, czasem można je odebrać po 24 godzinach. Przeciwciała we krwi u ukąszonego przez kleszcza człowieka pojawiają się po 2-3 tygodniach, a pierwsze objawy boreliozy mogą dać o sobie znać jeszcze później. Badania kleszcza – czy warto? Przed wysłaniem kleszcza na badania do laboratorium należy wziąć pod uwagę dwie sprawy, na które zwracają uwagę eksperci: nie wszystkie kleszcze są zarażone boreliozą zakażony kleszcz nie musi przekazać krętków boreliozy Ryzyko, że doszło do zakażenia maleje, jeśli kleszcz został wyciągnięty ze skóry szybko (w ciągu 12 godzin od wkłucia). Do badania można wysłać kleszcza, który jest mocno opity krwią i mamy podejrzenie, że długo tkwił w naszym ciele. Jak przygotować kleszcza do badania? Gdy wyciągniesz kleszcza (zobacz, jak prawidłowo to zrobić), wystarczy: umieścić go na zwilżonym płatku kosmetycznym, zapakować w szczelną torebkę lub pojemniczek do badania moczu. Kleszcza należy dostarczyć do laboratorium diagnostycznego, które ma w ofercie badanie kleszczy. Można to zrobić osobiście, jeśli takie usługi są świadczone w twojej miejscowości lub wysłać kleszcza kurierem albo listem poleconym. Badanie kleszcza w domu W aptekach można kupić również domowego użytku testy diagnostyczne do badania kleszczy. Pajęczaka należy wrzucić do dołączonej probówki i zalać płynem. Wynik pojawia się po upływie około 20 minut. Co robić, jeśli wynik badania jest pozytywny? Jeśli kleszcz okaże się nosicielem krętków boreliozy, należy zgłosić się do lekarza, który zdecyduje o dalszym postępowaniu. Samo obecność krętków w organizmie kleszcza nie jest wskazaniem postawienia diagnozy. Istnieje możliwość, że kleszcz nie zdążył nas zakazić. Konieczne może być wykonanie badań w kierunku boreliozy u osoby, która została pogryziona przez kleszcza. Z badań rezygnuje się, jeśli na skórze pojawił się rumień wędrujący, który jest jednym z objawów boreliozy. Rumień jest wystarczającym wskazaniem do rozpoczęcia leczenia. W niektórych przypadkach możliwe jest jednak zapobiegawcze rozpoczęcie antybiotykoterapii (boreliozę leczy się się antybiotykami). Pozytywny wynik badania kleszcza w kierunku zakażenia krętkami boreliozy nie oznacza, że kleszcz nas zaraził. Zakażenie u człowieka należy potwierdzić testami w kierunku boreliozy. Diagnozę można postawić również na podstawie widocznego rumienia. Czy miejsce, w którym mieszkamy, ma znaczenie? Cała Polska uznawana jest za obszar, na którym występuje ryzyko zarażenia się boreliozą. Oczywiście w niektórych regionach zainfekowanych kleszczy jest więcej, w innych mniej. Nigdy nie możemy mieć pewności, że zetknęliśmy się z pajęczakiem, który jest wolny od krętków boreliozy, zwłaszcza że zarażonych nimi kleszczy przybywa. Eksperci od chorób zakaźnych uspokajają jednak i tłumaczą, że ryzyko zachorowania na boreliozę nadal nie jest duże – gdy pokłuje nas jeden kleszcz, wynosi tylko 1 proc. View Burdaffi on the source website Zobacz także: Borelioza staje się modna? Niebezpieczne mity na temat kleszczy Czy można szczepić się przeciwko boreliozie?
Znalazłaś kleszcza i co dalej? Odpowiedź wcale nie jest taka oczywista
W tym roku czeka nas prawdziwa inwazja kleszczy. Warto więc wiedzieć, w jaki sposób pozbyć się takiego nieproszonego gościa.
Gry koleżanka przyszła do redakcji z informacją, że znalazła u córeczki kleszcza, powróciły niemiłe wspomnienia. Gdy sama znalazłam tego pajęczaka u swojej 6-miesięcznej córeczki, byłam przerażona. Choć minęły prawie 4 lata, pamiętam ten strach i niepewność, a co jeśli jest zakażony? Ponieważ córka koleżanki "złapała" kleszcza w dość nietypowym miejscu, napisała tekst, by ostrzec innych rodziców. Jednak czytając jej historię, nie spodziewałam się, że nie dalej niż dzień później stanę ponownie oko w oko z kleszczem... Zobacz także: Kleszcze w lesie? To jeszcze nic! Moje dziecko ukąsił w zupełnie innym miejscu... Nieproszony gość Niewinna zabawa w chowanego na działce mogła skończyć się nieciekawie. Początkowo nieświadoma co to za pajęczak łazi po moim dziecku, chciałam go strząchnąć, ale ten się uczepił materiału i ani myślał się puścić. Chwilę później mąż złapał go w place myśląc, że to pajączek. Ścisnął jegomościa, który wcale a wcale nie chciał skończyć żywota. Wtedy zorientowaliśmy się, że to dość sporych rozmiarów kleszcz. I co tu począć z takim lokatorem? To wcale nie takie oczywiste, jak mogłoby się wydawać. Bez względu czy kleszcz został wyjęty z człowieka, czy też ochoczo się przechadzał po ubraniu lub naszym czworonogu warto wiedzieć, co z nim zrobić. Czy kleszcza można utopić? Przede wszystkim należy pamiętać, że kleszcza nie można uśmiercać, jeśli jest w człowieku. Do zakazanych praktyk należą przede wszystkim: rozgniatanie, zgniatanie, wyciskanie, smarowanie benzyną, smarowanie kleszczy masłem lub innym tłuszczem, przypalanie. Zobacz także: Sprawdź, jak usunąć dziecku kleszcza Jeśli kleszcz został usunięty z człowieka najlepiej umieścić go na białej kartce papieru, by sprawdzić, czy został usunięty w całości. Takiego osobnika można zbadać na obecność bakterii Borrelia burgdorferii wywołujących boreliozę. Kleszcz przekazany do badania powinien być żywy oraz zabezpieczony przed wyschnięciem. W tym celu należy umieścić go w niewielkim pojemniku. W aptekach można kupić również domowego użytku testy diagnostyczne do badania kleszczy. Pajęczaka wrzuca się do dołączonej probówki i zalewa płynem. Wynik pojawia się po ok. 20 minutach. Domowy test jest dobrym rozwiązaniem np. podczas wakacyjnych wyjazdów. Jednak nie jet to metoda, by go zabić. Na kleszcze nie działa brak tlenu czy wody, żywy może przetrwać w szczelnym opakowaniu. Wyciągniętego kleszcza można spalić lub spłukać w toalecie, wiele osób praktykuje także zanurzenie kleszcza w alkoholu. Można również zmiażdżyć szybko i mocno, ale przy pomocy czegoś twardego. Nie wolno tego robić palcami! Dlaczego? Ponieważ wówczas cała zawartość jego żołądka "wyleje" się na skórę. Zakażony kleszcz wymiotuje, wydalając krętki Borrelia burgdorfeii. Pamiętaj, by po usunięciu kleszcza zdezynfekować nie tylko miejsce ukąszenia, ale i dłonie spirytusem albo innym środkiem, który ma właściwości dezynfekujące, np. jodyną, by uniknąć zakażenia. Pamięta, że po ukąszeniu należy stale obserwować miejsce ukąszenia, przez ok. 30 dni oraz zwracać uwagę na ewentualne zmiany skórne: zaczerwienienie, obrzęk. W razie potrzeby należy koniecznie skonsultować z się z lekarzem. Zobacz także: Już się obudziły! W tym roku czeka nas prawdziwa inwazja kleszczy! Kleszcze i choroby odkleszczowe, czyli jak radzić sobie z wrogiem? Kleszcz wbija się dzieciom w inne miejsca niż dorosłym [WIDEO]
Dziecko po ugryzieniu kleszcza doznało paraliżu – to zdarza się częściej niż myślisz! [WIDEO]
Wśród powikłań po ugryzieniu kleszcza dziecko może spotkać jeszcze to... zobacz film
Najczęściej z kleszczami kojarzą nam się dwie choroby: kleszczowe zapalenie mózgu i boleriozą. Natomiast należy pamiętać, że kleszcz może zarazić nas jeszcze kilkunastoma chorobami zakaźnymi. Tak jak stało się w przypadku trzylatka z Oklahomy. Za paraliż u trzylatka odpowiedzialne była neurotroksyna. Substancja ta zawarta w ślinie kleszcza doprowadziła do paraliżu kończyn malucha. Czym jest paraliż pokleszczowy? Paraliż kleszczowy – paraliż mięśni i organów oddechowych mogą wywołać toksyny zawarte w ślinie niektórych gatunków kleszczy. Objawem paraliżu kleszczowego są: bóle mięśni, spowolnienie mowy, ogólne osłabienie, ospałość. Kolejne nerwy ruchowe zostają unieruchomione wraz z rozwojem choroby. Paraliż postępuje ku górze. Pocieszeniem jest to, że szybko zauważony i właściwie leczony paraliż kleszczowy można wyleczyć. Podobnie stało się w przypadku chłopca na filmie. Dlatego warto zapamiętać tę historię, by wiedzieć jak uchronić własne dziecko. Polecamy: Kleszcz w skórze - kiedy iść z dzieckiem do lekarza? Jak wygląda kleszcze wbity w skórę - zobacz WIDEO Zobacz ranking produktów dla dzieci i mam
Jesteś w ciąży i ugryzł cię kleszcz – co radzi ginekolog?
Ugryzienie kleszcza w ciąży wywołuje podwójny strach – o zdrowie mamy i o zdrową przyszłość dziecka. Sprawdź, jak postąpić, jeśli wbije ci się w skórę ten pajęczak.
Jestem w 4. miesiącu ciąży. Podczas pobytu na wakacjach wbił mi się w skórę kleszcz. Wyciągnęłam go, zdezynfekowałam rankę i nie wiem, co dalej. Czy grozi mi borelioza? Czy muszę przyjąć jakieś leki? Na pytanie odpowiada dr n. med. Marzena Jurczak-Czaplicka, ginekolog położnik z Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie: Ukąszenia kleszcza nie musi wiązać z zakażeniem. Usunięcie pajęczaka oraz zdezynfekowanie rany jest działaniem wystarczającym. Później należy obserwować miejsce, w którym znajdował się kleszcz, aby upewnić się, czy nie pojawia się rumień wędrujący oraz zwracać uwagę na ogólne samopoczucie. Wszelkie objawy grypopodobne, powiększenie węzłów chłonnych czy zmiany rumieniowe na skórze należy zgłaszać lekarzowi, który może zalecić badania serologiczne (z krwi) w celu wykluczenia boreliozy. Jeśli choroba jednak zostanie rozpoznana, podczas ciąży możliwe jest jej bezpieczne leczenie antybiotykami. Zobacz też: Obawiasz się boreliozy, zbadaj kleszcza Borelioza nie jest w Polsce rozpoznawana Pierwsze objawy boreliozy Jak usunąć kleszcza? Konsultacja merytoryczna dr n. med. Marzena Jurczak-Czaplicka Specjalistka ginekologii i położnictwa oraz perinatologii (medycyny matczyno-płodowej), doktor nauk medycznych, pracuje w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie
Czy kleszcze spadają z drzew? Groźne mity o sprawcach boreliozy
Najlepszym sposobem ochrony przed kleszczami jest bardzo dobra wiedza na ich temat. Niestety na temat tych pajęczaków krąży również wiele nieprawdziwych informacji. Sprawdź, w które nie należy wierzyć.
Kleszcze czyhają na swoje ofiary na gałęziach drzew Mit: Ktoś cię przestrzegał, by nie spacerować pod drzewami, bo kleszcze tylko czekają, aby rzucić się z góry na ludzi? A może myślisz, że czapka jest świetnym rozwiązaniem, które ochroni cię przed desantem kleszczy? Nic bardziej mylnego. Tych pajęczaków nie spotkasz raczej wysoko nad głową tylko pod stopami i w zaroślach do wysokości 1– 1,5 metra nad ziemią. Cierpliwie czekają na swoich przyszłych żywicieli w poszyciu leśnym, trawie lub na krzewach. Polecamy: Jak rozpoznać ugryzienie kleszcza i rumień wędrujący? W odpowiednim ubraniu kleszcze nam nie zagrożą Prawda/Mit: Długie spodnie z nogawkami wpuszczonymi w skarpetki i zakryte buty na pewno utrudnią kleszczom przyczepienie się do skóry, ale nie stanowią dla nich bariery nie do przejścia. Dowodem są choćby leśnicy, którzy do pracy w lesie noszą odpowiednią odzież, a mimo to wielu z nich choruje na boreliozę. Przed wyjściem na spacer w miejsca, <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/zdrowie/kleszcze-gdzie-jest-ich-najwiecej-i-jak-prawidlowo-wyjac-kleszcza-14092-r1/">gdzie można spotkać kleszcze, warto spryskać się środkiem, który je odstraszy, a po powrocie do domu dokładnie umyć całe ciało pod prysznicem (najlepiej szorując je myjką). Na tym jednak nie koniec. Całą odzież, którą mieliśmy na sobie, najlepiej wyprać. Kleszcze mogą na niej przeczekać nawet kilka dni i wbić się w skórę, gdy ponownie założymy jedno z noszonych wcześniej ubrań. Jasne ubranie pomaga chronić się przed kleszczami Prawda: Rzecz jednak nie w tym, że jasne kolory odstraszają kleszcze. Na białej koszulce czy szarych spodniach łatwiej wypatrzyć intruza i strzepnąć go jeszcze podczas pobytu w lesie czy na łące, zanim ukryje się w zakamarkach naszego ciała, w których skóra jest cieńsza i tym samym łatwiejsza do przebicia. Kleszcza w skórze trudno przegapić Mit: Momentu, gdy kleszcz wbija się w skórę, możemy nie poczuć, ponieważ ślina tych pajęczaków ma właściwości znieczulające. Po pewnym czasie w miejscu wkłucia kleszcza pojawia się swędzenie lub zaczerwienie. Ale nie w każdym przypadku zwraca naszą uwagę. <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/niemowle/pielegnacja/jak-wyglada-kleszcz-w-naturze-i-wbity-w-skore-wideo-1125-r22/">Jak wygląda kleszcz? To zależy od tego, w jakim jest stadium rozwojowym. Obok dorosłych osobników, są również malutkie nimfy, które wbite w skórę przypominają mały pieprzyk lub rozdrapaną krostkę. Nimfy atakują głównie od maja do czerwca. Czasem kleszcz nie tylko niepostrzeżenie wczepia się w skórę, ale również od niej odczepia, zostawiając żywiciela w nieświadomości, że doszło do kontaktu. Od wbicia się kleszcza do zakażenia musi upłynąć kilkanaście godzin Mit: <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/zdrowie/kleszczowe-zapalenie-mozgu-czy-warto-szczepic-dziecko-15911-r1/">Odkleszczowym zakażeniem mózgu można zarazić się niemal od razu (oczywiście nie każdy kleszcz jest nosicielem zarazków tej choroby). Wirus ją wywołujący znajduje się w ślinie, którą kleszcz wpuszcza do skóry, próbując się w nią wczepić. Bakterie drugiej choroby odkleszczowej – boreliozy znajdują się w przewodzie pokarmowym kleszcza. Do organizmu żywiciela mogą dostać się po dłuższym kontakcie z jego ciałem, ale również dość szybko, gdy znajdują się w śliniankach kleszcza. Ogólnie rzecz ujmując: im krócej kleszcz tkwi w skórze, tym ryzyko zakażenia boreliozą staje się mniejsze. Ostatnio mówi się również o innej możliwości zarażenia – poprzez odchody, które pajęczak składa na naszej skórze (nie musi się w nią wbijać). Do wpuszczenia krętków boreliozy może przyczynić się również nieumiejętne wyjmowanie kleszcza. Przed wyjęciem kleszcza trzeba posmarować Mit: Smarowanie nie tylko nie pomoże wyjąć kleszcza, ale może również ułatwić zakażenie chorobami odkleszczowymi. Jeśli użyjemy tłuszczu, alkoholu czy innego środka, sprawimy, że pajęczak zacznie się dusić (na odwłoku ma otwory, którymi oddycha) i wymiotować, przekazując nam wraz z treścią pokarmową obecne w niej wirusy i bakterie. Aby do tego nie dopuścić, z kleszczem trzeba postępować delikatnie i szybko. Podczas wyciągania kleszcza należy przekręcić Prawda/Mit: Zdania ekspertów są podzielone. Jedni uważają, że kleszcza należy po prostu ze skóry wyciągnąć, inni – że podczas wyciągania trzeba go lekko obrócić. Jedno jest pewne – kleszcz to nie śrubka, którą musimy obracać wielokrotnie. Pajęczaka należy chwycić tuż przy skórze i pewnym, ale niezbyt gwałtownym ruchem pociągnąć tak, aby opuścił nasze ciało w jednym kawałku. Nadmierne manipulowanie – obracanie, wyginanie, ściskanie może doprowadzić do tego, że kleszcz zwymiotuje więcej treści pokarmowej do ranki, a dodatkowo jego głowa może pozostać w skórze. Prawidłowo wyjęty kleszcz porusza odnóżami. Jeśli obawiamy się <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="http://Ekspert%20radzi,%20jak%20wyci%C4%85gn%C4%85%C4%87%20kleszcza">samodzielnego wyjmowania kleszcza, warto poprosić o pomoc z gabinecie zabiegowym. Miejsce wkłucia zawsze należy zdezynfekować, np. spirytusem. Wszystkie kleszcze przenoszą boreliozę Mit: Choć zakażonych kleszczy jest coraz więcej, nie każde ugryzienie musi skończyć się zachorowaniem na boreliozę. Szacuje się, że nosicielem krętków powodujących tę chorobę jest jeden na trzy kleszcze. Nie bez znaczenia jest również region, w którym mieszkamy. Największe ryzyko chorób odkleszczowych jest w województwach podlaskim, mazursko–warmińskim, dolnośląskim i małopolskim. Z roku na rok zakażonych kleszczy przybywa również w województwie mazowieckim (zobacz mapę zagrożeń). Kleszcze można spotkać w lesie i na łące Mit: Kleszcze najlepiej czują się w wilgotnych miejscach porośniętych trawą lub krzewami. Dawniej spotkanie z kleszczem wymagało rzeczywiście wyprawy do liściastych, porośniętych paprociami lasów lub na podmokłe łąki. Teraz coraz częściej kleszcze na ubraniu lub na ciele przynosi się również ze spaceru do parku, z pobytu na miejskiej działce czy z ogródku przy domu. Dlatego jak najczęściej uważnie powinniśmy oglądać całe ciało, zwracając uwagę również na malutkie czarne punkciki. To wcale nie musi być pieg lub pieprzyk, którego wcześniej nie zauważyliśmy, ale właśnie wygłodzona malutka nimfa kleszcza, której wreszcie udało się znaleźć swojego żywiciela. Zobacz też: <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/filmy/male-dziecko/gdzie-wbijaja-sie-kleszcze-u-dzieci-i-doroslych-1324-r22/">Gdzie wbijają się dzieciom kleszcze? <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/zdrowie/ugryzienie-kleszcza-kiedy-z-dzieckiem-do-lekarza-wywiad-z-pediatra-23285-r1/">Ugryzienie kleszcza – kiedy z dzieckiem do lekarza? <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/przedszkolak/zdrowie/badania-na-borelioze-u-dziecka-kiedy-jaki-koszt-25535-r1/">Jakie badania zrobić, gdy dziecko ugryzie kleszcz?
Gdzie lubi wbijać się kleszcz i co zrobić, jeśli go znajdziemy?
Kleszczy w tym roku jest wyjątkowo dużo, bo sprzyjała im łagodna zima. Co dziesiąty kleszcz przenosi groźną chorobę: najczęściej kleszczowe zapalenie mózgu albo boreliozę.
Kleszcze najczęściej wybierają okolice szyi, miejsca pod pachami i pod kolanami albo wczepiają się na głowie na granicy włosów i karku. Tutaj ciało jest najcieplejsze, a skóra najcieńsza. Każdego wieczoru uważnie obejrzyj całe ciało dziecka – ukąszenie kleszcza jest bezbolesne, dlatego dziecko ani dorosły nie czuje wczepionego pajęczaka. Co robić, gdy kleszcz się wczepi w skórę? Jeśli kleszcz wczepi się w skórę, chwytamy go pompką do usuwania kleszczy tuż przy naszej skórze i delikatnie wyciągamy do góry. Trzeba zrobić to jak najszybciej. Miejsce po wkłuciu dezynfekujemy spirytusem albo wodą utlenioną i obserwujemy. Kleszcza najlepiej spalić albo zalać spirytusem. Po dobie czy dwóch w miejscu wkłucia pojawi się zaczerwienienie i grudka – to po prostu zwykła reakcja alergiczna. Zaczerwienienie szybko znika. Czy kleszcz zaraża od razu? Długość bytowania kleszcza w skórze ma znaczenie tylko odnośnie boreliozy. W przypadku kleszczowego zapalenia mózgu – nie. Wirus kleszczowego zapalenia mózgu znajduje się w gruczołach ślinowych owada, więc może zostać przekazany tuż po wbiciu się kleszcza w skórę. Natomiast bakterie boreliozy zamieszkują jelito i potrzebują czasu, by powędrować do góry, do aparatu gębowego kleszcza. Jeśli wcześniej usuniemy owada, to ryzyko zarażenia jest mniejsze. Nie możemy jednak mieć całkowitej gwarancji, że do niego nie doszło (czytaj też: Groźne mity na temat kleszczy). Zobacz także: Dr Wojciech Ozimek: borelioza nie jest w Polsce rozpoznawana Jak rozpoznać boreliozę? Jeżeli kleszcz przekazał bakterię powodującą boreliozę, to po tygodniu, dwóch – czasami też po dłuższym okresie – w miejscu ukłucia pojawi się czerwona plamka. Nie będzie swędzieć ani boleć, ale zacznie się powiększać, stąd jej nazwa: rumień wędrujący. Niestety rumień pojawia się tylko u części zakażonych. U pozostałych początki boreliozy mogą być niezauważone lub przypominają grypę. Dziecko może się źle czuć, skarżyć się na ból głowy. Jeśli maluch nie będzie leczony, mogą pojawić się kolejne objawy boreliozy: bóle mieśni, stawów, porażenie nerwu twarzowego (po jednej stronie maluch nie domyka powieki, opada mu kącik ust). Zobacz, jak wygląda rumień wędrujący (fot. Wikipedia.pl): Jak leczyć boreliozę? Na pierwszym etapie, rumienia, szanse wyleczenia boreliozy są prawie stuprocentowe. Ale uwaga! Kuracji antybiotykiem nie wolno przerwać, nawet jeśli rumień zniknie już po kilku dniach. Jeżeli po ugryzieniu kleszcza u kobiety w ciąży pojawi się rumień wędrujący, również wskazane jest podanie antybiotyku. Takie leczenie jest bezpieczne dla płodu, a jednocześnie chroni kobietę przed groźną chorobą. Na drugim etapie choroby krętki mogą wysiewać się do ośrodkowego układu nerwowego, do narządów ruchu albo do mięśnia serca. Wtedy pacjent wymaga badań diagnostycznych, jest kierowany do szpitala, dostaje antybiotykowe kroplówki, ale nadal wyleczenie jest możliwe. U dzieci praktycznie nie występuje borelioza w trzecim etapie, kiedy pojawiają się zmiany przewlekłe stawowe czy układu nerwowego. Czy badać kleszcza tuż po usunięciu go ze skóry? Badanie kleszcza nie daje nam pewności, czy doszło do zarażenia. Nawet jeśli kleszcze był nosicielem krętków, niekoniecznie musiał je przekazać dziecku. Czasem lekarze decydują się na podanie antybiotyku „na wszelki wypadek”, wbrew zasadzie, że leczymy chorobę, dopiero kiedy wystąpi. Według niektórych lekarzy nie ma sensu leczyć boreliozy przez wiele miesięcy powtarzalną kuracją antybiotykową czy lekami pasożytniczymi. Skutkiem takiej terapii może być np. uszkodzenie wątroby. Czy szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu jest potrzebne? Kleszczowe zapalenie mózgu jest bardzo groźne, bo w odróżnieniu do boreliozy jest niemożliwe do leczenia antybiotykami (leczy się tylko objawowo). Pierwszy etap choroby przypomina grypę. Po kilku tygodniach może nadejść drugi atak: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy zapalenie mózgu. Kleszczowe zapalenie mózgu może prowadzić do powikłań, np. neurologicznych. Jak wygląda cykl szczepień przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu? Są dwa modele szczepienia przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu. Klasyczny cykl to dawka wyjściowa, kolejna po 1-3 miesiącach, a trzecia – ostatnia – po 5-12 miesiącach. Drugi, przyspieszony schemat to dwie dawki podawane w odstępie dwóch tygodni. Już po miesiącu od pierwszego wkłucia, w organizmie powstaje ochrona. Cykl przyspieszony kończy się trzecią dawką, podaną po roku od drugiej dawki. W obu cyklach konieczne są dawki przypominające: pierwsza po trzech latach a potem kolejne co pięć lat. Jak się chronić przed kleszczami? Na wyprawy do lasu czy na łąkę zakładaj dziecku długie, włożone w skarpetki spodnie, pełne buty, bluzkę z długim rękawem. Najlepsze będzie jasne, pozbawione wzorów ubranie – na nim kleszcz będzie najbardziej widoczny. Przed wyjściem z domu siebie i dziecko spryskaj repelentem, który sprawia, że nasz zapach jest nieatrakcyjny dla kleszczy. Uwaga! Repelenty stosuje się na odsłoniętą skórę, ale nigdy nie na dłonie, bo malec wkłada je do buzi. Nie pozwalaj dziecku siusiać w trawie ani turlać się w niej. Nie spacerujcie pod zwisającymi gałęziami krzewów ani drzew. Po spacerze umyj dziecko pod prysznicem, przy użyciu w miarę ostrej gąbki. Zmyjesz w ten sposób kleszcze, które jeszcze nie wczepiły się w skórę. Ty też wejdź pod prysznic: szoruj zwłaszcza nogi, aby pozbyć się milimetrowych nimf kleszczy (forma przejściowa kleszcza, atakująca wiosną, także przenosząca zarazki). Polecamy: Co spakować do wakacyjnej apteczki? Kleszcz w skórze – co robić? Jak sprawdzić, czy dziecko ma boreliozę? Kleszczowe zapalenie mózgu – jak chronić dziecko
Gdzie i kiedy spotkasz najwięcej kleszczy?
Gdzie kryje się najwięcej kleszczy? Jak prawidłowo wyjąć kleszcza ze skóry? I jakie są objawy boreliozy? Warto poznać odpowiedzi na te pytania jeszcze przed letnim wyjazdem.
Kleszcz ma kilka milimetrów długości, jest ślepy, nie posiada trującego jadu, a i tak stanowi wielkie zagrożenie dla człowieka. I choć formalnie uznawany jest za pasożyta, to wielu specjalistów z uznaniem nazywa go najlepszym z drapieżników. Kleszcz bowiem doskonale przystosował się do polowania na ludzką krew. Oto kilka ważnych informacji na temat kleszczy: Kleszcze są już aktywne Kleszcze zapadają w sen zimowy schowane pod liśćmi ściółki leśnej, gdzie temperatura może wynosić 0°C lub mniej, oraz gdzie wilgotność względna jest na poziomie 92%. Jaja oraz wygłodniałe larwy giną w temperaturach niższych niż -7°C. Aktywność kleszczy rozpoczyna się w marcu lub kwietniu, kiedy gleba osiąga temperaturę 5-7°C i kończy się w październiku lub listopadzie. W Europie Środkowej szczyt aktywności kleszczy przypada na maj i czerwiec oraz wrzesień i październik. Zobacz też: Rośliny, które odstraszają kleszcze [WIDEO] Kleszcze żyją głównie w trawie Te małe stworzonka są niewidome ale doskonale wyczuwają to, że w pobliżu znajduje się człowiek. Reagują na zapach i zmianę temperatury otoczenia. Wbrew wielu obiegowym opiniom, kleszcze nie żyją na drzewach i nie skaczą na przechodzących żywicieli. Przesiadują w pasie zieleni do wysokości półtora metra, na spodniej stronie liści lub na gałęziach. Czają się na samym brzegu i czekają, by kogoś się chwycić. Jeśli jakiś kleszcz zostanie przeniesiony na drzewo (np. przez ptaka), to wyjątkowo może kogoś zaatakować z góry. Optymalne warunki do życia kleszczy to obrzeża lasów wraz z przylegającymi do nich użytkami zielonymi, polany, nadrzeczne łąki i bagna, plantacje lasów zawierających chrust i krzewy, przejścia pomiędzy lasem liściastym i iglastym. Ponadto lasy złożone z dębów i grabów, jak również lasy bukowe i jodłowe z bogatym podszyciem składającym się z chwastów, paproci, bzu czarnego, leszczyny oraz krzewów jeżyny. Kleszcze są też w przydomowych ogródkach, na działkach i w miejskich parkach. Często trafiają do naszych domów, np. przyniesione z bukietem kwiatów lub na ubraniu. Kleszcze są bardzo żarłoczne Dorosła głodna samica kleszcza ma 3-4 mm długości (samce tylko 2,5 mm). Kiedy jest najedzona i wypełniona krwią może powiększyć wagę 100-200 razy, a przez to swoją objętość nawet 120-krotnie! Zobacz też: Jak usunąć kleszcza? [WIDEO] Kleszcze atakują niepostrzeżenie Każdy kleszcz szuka sobie na ciele idealnego miejsca do wkłucia. Zwykle są to miejsca intymne, skóra za uszami, zgięcia łokci lub kolan, skóra głowy. Kleszcz jest wyposażony w kłująco-ssący aparat gębowy. Atakując, znieczula miejsce wkłucia, by spokojnie żerować nawet przez kilka dni! Zobacz też: Przegląd 7 sprayów na komary, kleszcze i meszki Kleszcze przenoszą różne choroby Te małe pajęczaki mogą zarazić człowieka wirusem kleszczowego zapalenia mózgu (KZM) lub boreliozą. Kleszczowe zapalenie mózgu może mieć różny przebieg, od łagodnego – chory przechodzi jedynie pierwszy etap choroby – do ciężkiego z objawami ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Zwykle pierwsze objawy choroby pojawiają się w ciągu 2–28 dni (okres inkubacji zależy od zjadliwości wirusa i indywidualnej odporności człowieka). Pierwszy etap choroby trwa kilka dni i związany jest z występowaniem objawów grypopodobnych: pojawia się gorączka powyżej 38 stopni, zmęczenie, ból głowy, pleców i kończyn, objawy żołądkowo-jelitowe, utrata łaknienia. U jednej trzeciej pacjentów w ciągu kilku tygodni rozwija się druga faza choroby, czyli zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, mózgu i rdzenia kręgowego lub zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i korzeni nerwowych. Nie ma lekarstwa na kleszczowe zapalenie mózgu, stosuje się tylko leczenie objawowe. Można natomiast zapobiec chorobie, stosując szczepionkę uodparniającą. Borelioza nazywana też krętkowicą lub chorobą z Lyme to druga niebezpieczna choroba roznoszona przez kleszcze – atakuje różne narządy i może spowodować np. utratę słuchu, paraliż twarzy, zaburzenia pracy mięśni, kłopoty ze wzrokiem. Nie ma na nią szczepionki. Często występującym objawem choroby jest rumień wędrujący (czerwona obwódka lub półksiężyc wokół miejsca, gdzie wbił się kleszcz lub w innych miejscach na ciele). Niestety u 33% chorych rumień w ogóle nie występuje. Boreliozę leczy się antybiotykami. Kleszcza trzeba jak najszybciej wyjąć Jeżeli dostrzeżesz wczepionego kleszcza, usuń go jak najszybciej za pomocą pęsety z cienkimi końcami. Chwyć mocno kleszcza, tak blisko skóry, jak tylko możliwe. Pewnym ruchem oderwij go od skóry (nie obracaj!). Jeśli pozostaną części kleszcza wbite w skórę, należy je usunąć tak szybko, jak tylko możliwe. Smarowanie olejem, kremem, masłem, przypalanie kleszcza papierosem lub jego wykręcanie może spowodować wstrzyknięcie przez kleszcza jeszcze większej ilości materiału zakaźnego do ciała (kleszcz wtedy „wymiotuje”). W Polsce najwięcej zakażonych kleszczy jest w rejonach białostockim, podlaskim, warmińsko-mazurskim, ale z roku na rok obserwować można rozprzestrzenianie się populacji kleszczy zakażonych KZM w kierunku centralnej Polski i wzrost zachorowań w województwie mazowieckim. Zobacz też: Rekordowa liczba zachorowań na boreliozę: uwaga na kleszcze! Jak uniknąć boreliozy? Kleszczowe zapalenie mózgu – jak chronić dziecko?