Mamotoja.pl
type: channel
link: https://mamotoja.pl
date: 2026-04-20T06:32:58.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Winkelriedyzm w Dziadach: interpretacja motywu i porównania
items: Winkelriedyzm przykłady w literaturze polskiej i lekturach
items: Winkelriedyzm w Kordianie – definicja, analiza i interpretacja
items: Winkelriedyzm: definicja, geneza i znaczenie w romantyzmie
items: Winkelriedyzm w romantyzmie: rola ofiary i poświęcenia
items: Winkelriedyzm jak czytać i rozumieć to pojęcie w literaturze
items: Wyraz bliskoznaczny „także”: synonimy, znaczenie i użycie
items: No także tego – co to znaczy i jak używać w rozmowie
items: Świeża czy świerza? Poprawna pisownia i najczęstsze błędy
items: Cezary Baryka a szklane domy – znaczenie motywu w Przedwiośniu
items: Szklane domy cytaty z Przedwiośnia – analiza i interpretacja
items: Szklane domy znaczenie i symbolika w Przedwiośniu
items: Szklane domy w Przedwiośniu – znaczenie, symbolika, interpretacja
items: Stepy akermańskie streszczenie i główne motywy utworu
items: Stepy akermańskie – tekst, analiza i opracowanie wiersza
items: Spójnik czy w języku polskim: funkcje, zasady i przykłady
items: Stepy akermańskie interpretacja i analiza symboli sonetu
items: Spójnik żeby: definicja, zasady użycia i przykłady zdań
items: Czy bo to spójnik? Funkcja, przykłady i interpunkcja
items: Czy że to spójnik? Definicja, funkcje i przykłady użycia
items: Spójnik albo: znaczenie, użycie, różnice i przykłady
items: Ale spójnik – znaczenie, zastosowanie i przykłady
items: Na jakie pytania nie odpowiada spójnik? Funkcje i przykłady
items: Spójnik a: zastosowanie, różnice i przykłady użycia
items: Spójnik oraz – definicja, zastosowanie i różnice względem i

Winkelriedyzm w Dziadach: interpretacja motywu i porównania
type: item
date: 2026-04-20T04:15:18.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Winkelriedyzm w Dziadach wyjaśniony jasno i konkretnie: poznaj związek z mesjanizmem, Kordianem i romantyczną ideą ofiary czynnej.
encoded: Romantyczne myślenie o Polsce nie mieści się w jednym, prostym schemacie. Obok wizji narodu, który cierpi i czeka na odkupienie, pojawia się przecież idea ofiary czynnej, heroicznej, świadomej i nastawionej na zmianę biegu historii. To właśnie ten trop pozwala spojrzeć na Dziady z innej, bardzo ciekawej perspektywy. W tym ujęciu najważniejsze staje się poświęcenie jednostki dla wspólnoty oraz przekonanie, że wolność wymaga działania, nie tylko znoszenia bólu. Warto więc przyjrzeć się genezie tego motywu, jego miejscu w dramacie Mickiewicza, zestawić go z mesjanizmem i zobaczyć, jak podobne idee wybrzmiewają także w Kordianie oraz innych tekstach romantyzmu. Czym jest winkelriedyzm i skąd wywodzi się ten motyw Pojęcie to opisuje romantyczny wzór heroicznego poświęcenia jednostki dla dobra wspólnoty. W centrum stoi nie samo cierpienie, ale świadomy czyn, gotowość przyjęcia na siebie największego ciężaru i przekonanie, że ofiarność może uruchomić bieg historii. W takim ujęciu winkelriedyzm w literaturze romantycznej łączy etos walki z ideą odpowiedzialności za naród. Źródłem motywu jest legenda Arnolda Winkelrieda, szwajcarskiego bohatera kojarzonego z bitwą pod Sempach. Według utrwalonej tradycji miał on skierować na siebie kopie przeciwników, aby zrobić wyłom w szeregach wroga i otworzyć drogę swoim towarzyszom. Sens tej opowieści nie sprowadza się do efektownej śmierci. Najważniejsza pozostaje heroiczna ofiara, która przynosi pożytek zbiorowości i nadaje jednostkowemu poświęceniu wymiar wspólnotowy. Romantyzm przekształcił ten historyczno-legendarny wzorzec w ideę narodowo-wyzwoleńczą. Ofiara przestała być wyłącznie przykładem odwagi na polu bitwy, a stała się figurą polityczną i moralną: naród albo jego reprezentant mogą przyjąć na siebie cios dziejów po to, by otworzyć drogę wolności. Z tego właśnie wyrasta rozumienie winkelriedyzmu jako postawy aktywnej, nastawionej na walkę, ryzyko i świadome poświęcenie. Winkelriedyzm jako trop interpretacyjny w Dziadach Na jak…

Lekcja-dzieci-w-klasie--ddd0bc5.jpg
width: 1600
height: 1200

Winkelriedyzm przykłady w literaturze polskiej i lekturach
type: item
date: 2026-04-20T03:45:42.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Poznaj winkelriedyzm: przykłady z Kordiana, genezę motywu, znaczenie hasła i różnice między mesjanizmem a romantyczną ideą czynu.
encoded: Romantyzm lubił wielkie idee, ale niewiele z nich tak mocno łączyło patriotyzm, czyn i osobiste ryzyko jak winkelriedyzm. Ta koncepcja pokazuje, że wolność w polskiej literaturze nie była wyłącznie marzeniem ani biernym cierpieniem, lecz także gotowością do samotnej, heroicznej ofiary w imię dobra wspólnego. Najwyraźniej widać to w Kordianie Juliusza Słowackiego, gdzie hasło „Polska Winkelriedem narodów” staje się programem działania, a zarazem przedmiotem krytycznej refleksji. Warto przyjrzeć się genezie tego motywu, jego najważniejszym przykładom w lekturach szkolnych oraz temu, czym różni się od mesjanizmu i innych romantycznych wizji poświęcenia. Czym jest winkelriedyzm i skąd pochodzi to pojęcie Definicja winkelriedyzmu wiąże się z romantyczną ideą poświęcenia jednostki dla dobra narodu. Nie chodzi jednak o samą gotowość do cierpienia. Sednem tej postawy jest czyn: świadome wejście w niebezpieczeństwo, przyjęcie na siebie ciosu i podjęcie ryzyka po to, by otworzyć drogę innym. Dlatego w romantyzmie winkelriedyzm oznaczał nie tylko ofiarę, lecz także aktywną walkę o wolność. Nazwa pojęcia pochodzi od Arnolda Winkelrieda, legendarnego bohatera szwajcarskiego. Według przekazu z bitwy pod Sempach w 1386 roku rzucił się on na włócznie przeciwników, przyjmując ich uderzenie na siebie i tworząc wyłom w szeregach wroga. Dzięki temu jego towarzysze mogli ruszyć do ataku. Ta legenda stała się dla romantyków mocnym obrazem heroicznego samopoświęcenia, które nie kończy się na geście, ale uruchamia działanie wspólnoty. Motyw ten doskonale wpisał się w doświadczenie polskiego romantyzmu. Epoka po klęsce powstania listopadowego szukała odpowiedzi na pytanie, jak rozumieć obowiązek wobec ojczyzny. Jedna z odpowiedzi prowadziła ku idei aktywnej ofiary: ktoś bierze na siebie największe ryzyko po to, by naród mógł odzyskać sprawczość. W tym sensie winkelriedyzm w literaturze polskiej stał się znakiem przejścia od marzenia do działania. Winkelriedyzm w „Kordianie” Juliusza Słowack…

korepetycje-z-polskiego-907faaf.jpg
width: 1600
height: 1200

Winkelriedyzm w Kordianie – definicja, analiza i interpretacja
type: item
date: 2026-04-19T20:15:10.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Winkelriedyzm w Kordianie wyjaśniony krok po kroku: geneza idei, Mont Blanc, spór z mesjanizmem i tragizm czynu Kordiana.
encoded: Winkelriedyzm to jedna z najważniejszych idei w Kordianie, bo właśnie wokół niej Słowacki buduje własną wizję patriotyzmu, czynu i odpowiedzialności za los narodu. Nie chodzi tu o wzniosłe hasła oderwane od rzeczywistości, lecz o dramatyczne napięcie między heroizmem, ofiarą i realnymi granicami ludzkiej siły. W tym ujęciu warto przyjrzeć się genezie tej koncepcji, jej znaczeniu w monologu na Mont Blanc oraz sporowi z mesjanizmem Mickiewicza. Los Kordiana nie potwierdza bowiem prostego zwycięstwa idei czynu, lecz odsłania jej tragizm, psychologiczne koszty i głęboko krytyczny wymiar całego dramatu. Czym jest winkelriedyzm w „Kordianie” Winkelriedyzm w „Kordianie” oznacza ideę czynnego poświęcenia jednostki dla dobra narodu. Nie chodzi tu ani o samo cierpienie, ani o wzniosłą deklarację, lecz o gotowość do podjęcia realnego działania w chwili historycznej próby. Najkrócej można ująć tę definicję tak: jednostka bierze na siebie ciężar walki, by otworzyć drogę wspólnocie. Koncepcja ta wyrasta z niezgody na bezwład, marzycielstwo i przekonanie, że historia odmieni się sama. Słowacki przeciwstawia aktywność romantycznej apatii oraz oczekiwaniu na cud, które w jego ujęciu usypiają wolę działania. Poświęcenie ma sens tylko wtedy, gdy staje się czynem, a nie symboliczną ofiarą. Dlatego winkelriedyzm jest jednym z kluczy do odczytania całego dramatu. Pozwala zobaczyć, że stawką nie jest wyłącznie los jednego bohatera, ale spór o model patriotyzmu po klęsce powstania listopadowego. Najmocniej wybrzmiewa tu opozycja między biernym trwaniem a walką o niepodległość, nawet jeśli cena okazuje się tragiczna dla jednostki. Geneza nazwy i legenda Arnolda Winkelrieda Źródłem nazwy jest legenda Arnolda Winkelrieda, szwajcarskiego bohatera, który miał poświęcić własne życie, aby zrobić wyłom w szeregach nieprzyjaciela i umożliwić zwycięstwo swoim rodakom. Sens tej opowieści nie sprowadza się do śmierci samej w sobie. Najważniejszy jest gest otwierający drogę innym, świadoma ofiara, któr…

Korepetycje-ludzie-w-czasie-nauki-11-4437696.jpg
width: 1600
height: 1200

Winkelriedyzm: definicja, geneza i znaczenie w romantyzmie
type: item
date: 2026-04-19T18:15:04.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Winkelriedyzm w Kordianie i romantyzmie: poznaj genezę idei, spór z mesjanizmem oraz znaczenie hasła o aktywnej ofierze i czynie.
encoded: Winkelriedyzm to jedna z najważniejszych i najbardziej wyrazistych idei polskiego romantyzmu, bo zamiast biernego cierpienia stawia na czyn, odwagę i świadome poświęcenie dla dobra wspólnoty. Wokół tego pojęcia skupiają się nie tylko literackie symbole, lecz także spór o to, jak naród powinien odpowiadać na niewolę i historyczną klęskę. Źródłem tej koncepcji była legenda Arnolda Winkelrieda, ale jej pełny sens wybrzmiał dopiero w Kordianie Juliusza Słowackiego. Właśnie tam idea aktywnej ofiary została przeciwstawiona mesjanistycznej wizji cierpienia, a zarazem ukazana jako postawa, która wymaga od jednostki niezwykle wysokiej ceny. Czym jest winkelriedyzm Winkelriedyzm to romantyczna idea poświęcenia, której sednem jest czynna ofiara podejmowana w imię wolności i dobra wspólnoty. Nazwa pojęcia wywodzi się od Arnolda Winkelrieda, legendarnego bohatera szwajcarskiego, ale w polskiej literaturze nabrała szczególnego znaczenia dzięki Juliuszowi Słowackiemu. Najkrócej można powiedzieć, że jest to postawa, w której jednostka albo naród świadomie przyjmuje na siebie cios, by otworzyć drogę innym. W romantyzmie była to odpowiedź na pytanie, jak rozumieć patriotyzm po klęskach i doświadczeniu niewoli. Koncepcja ta odrzucała bierność oraz cierpienie traktowane jako wartość samą w sobie. Zamiast tego akcentowała działanie, walkę i gotowość do ofiary, która ma sens dlatego, że służy innym. Poświęcenie dla dobra wspólnoty nie oznacza tu bezradnego poddania się losowi, lecz świadomy wybór podjęty w imię wolności. To właśnie odróżnia tę ideę od innych romantycznych sposobów myślenia o narodzie. Winkelriedyzm wiąże się z przekonaniem, że historia wymaga nie tylko moralnej wytrzymałości, ale także czynu. Jednostka może stać się narzędziem przełomu, a naród może przyjąć na siebie ciężar walki, który stworzy szansę dla szerszej wspólnoty. Geneza winkelriedyzmu i legenda Arnolda Winkelrieda Arnold Winkelried jako źródło romantycznego symbolu Geneza winkelriedyzmu prowadzi do szwajcarsk…

Korepetycje-ludzie-w-czasie-nauki-7-9a002a3.jpg
width: 1600
height: 1200

Winkelriedyzm w romantyzmie: rola ofiary i poświęcenia
type: item
date: 2026-04-19T17:15:41.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Poznaj winkelriedyzm w romantyzmie: genezę idei, rolę Kordiana i różnice wobec mesjanizmu. Zrozum aktywne poświęcenie bohatera.
encoded: Romantyzm nie ograniczał się do wzniosłych uniesień i narodowego cierpienia. Przyniósł też wyrazistą wizję bohatera, który nie chce jedynie znosić klęski, lecz jest gotów działać, ryzykować i oddać siebie w imię wspólnoty. Właśnie ta idea najmocniej wybrzmiewa w koncepcji związanej z legendą Arnolda Winkelrieda. W polskiej literaturze nadał jej szczególną rangę Juliusz Słowacki, przede wszystkim w Kordianie. Warto więc przyjrzeć się, skąd wzięło się to myślenie o ofierze, na czym polega jego odmienność wobec mesjanizmu i dlaczego stało się ważnym głosem w sporze o rolę jednostki, narodu i patriotycznego czynu w XIX wieku. Czym jest winkelriedyzm i skąd wywodzi się ta idea Winkelriedyzm w romantyzmie oznacza postawę czynnego, świadomego poświęcenia jednostki dla dobra wspólnoty. Nie chodzi tu o samo cierpienie ani bierne znoszenie historycznego losu, lecz o gotowość do działania, nawet jeśli jego ceną ma być własne życie. To idea oparta na przekonaniu, że heroiczny czyn jednostki może otworzyć drogę do wolności całego narodu. Nazwa tej koncepcji pochodzi od Arnolda Winkelrieda, legendarnego bohatera szwajcarskiego. Według przekazu podczas bitwy pod Sempach w 1386 roku miał on rzucić się na włócznie nieprzyjaciół, przyjąć ich uderzenie na siebie i stworzyć wyłom w szeregach wroga. Symboliczny sens tej legendy jest bardzo wyrazisty: człowiek oddaje życie, aby inni mogli zwyciężyć. Ten gest stał się wzorem aktywnego heroizmu i ofiary rozumianej jako czyn. W polskim romantyzmie szwajcarska legenda została przeniesiona na grunt narodowy. Po doświadczeniu rozbiorów, utracie państwowości i kolejnych klęsk potrzebna była formuła, która tłumaczyłaby sens poświęcenia, ale zarazem nie zatrzymywała się na samym cierpieniu. Dlatego wzorzec Winkelrieda zaczął oznaczać nie tylko jednostkowy heroizm, lecz także szczególną misję narodu polskiego: poświęcenie własne dla wolności swojej i innych narodów Europy. Winkelriedyzm w polskim romantyzmie i jego historycznoliteracki sens W pols…

Korepetycje-ludzie-w-czasie-nauki-3-f98e9bd.jpg
width: 1600
height: 1200

Winkelriedyzm jak czytać i rozumieć to pojęcie w literaturze
type: item
date: 2026-04-19T16:15:39.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Sprawdź, jak czytać winkelriedyzm i zrozum jego znaczenie w romantyzmie, Kordianie oraz sporze z mesjanizmem i ideą poświęcenia.
encoded: Winkelriedyzm to jedno z tych pojęć, bez których trudno naprawdę wejść w świat polskiego romantyzmu. Kryje w sobie nie tylko ideę heroicznego poświęcenia, lecz także napięcie między marzeniem o wolności a ceną, jaką jednostka i naród muszą za nią zapłacić. Żeby dobrze uchwycić sens tego motywu, warto zobaczyć jego źródło w legendzie o Arnoldzie Winkelriedzie, a potem prześledzić, jak Juliusz Słowacki wykorzystał go w Kordianie. Dopiero wtedy wyraźnie widać znaczenie tej koncepcji, jej zderzenie z mesjanizmem oraz symbolikę samotnej ofiary, która inspiruje, ale też prowadzi do gorzkiej refleksji. Jak czytać słowo „winkelriedyzm” i co ono oznacza Najprościej wymawiać to słowo po polsku jako „winkelridyzm”. Taka uproszczona wymowa pomaga oswoić termin, który na pierwszy rzut oka wydaje się obcy i trudny. W szkolnej i akademickiej praktyce ważniejsze od samego brzmienia jest jednak to, co kryje się za nazwą. Definicja winkelriedyzmu prowadzi do romantycznej idei poświęcenia jednostki dla dobra wspólnoty, przede wszystkim narodu. Chodzi o świadomą ofiarę podjętą nie z przymusu, ale z przekonania, że los zbiorowości wymaga czynu, odwagi i gotowości do najwyższego ryzyka. Dlatego pojęcie tak mocno łączy się z ofiarnością, poświęceniem i wyobrażeniem bohatera, który bierze na siebie ciężar większy niż możliwości jednej osoby. Pytanie o to, jak czytać i rozumieć „winkelriedyzm”, nie kończy się więc na słownikowym objaśnieniu. W romantyzmie termin funkcjonuje także jako narzędzie interpretacji. Pozwala odczytywać teksty przez pryzmat symboliki poświęcenia jednostki dla dobra wspólnoty, a nie tylko jako prostą nazwę jednej idei politycznej czy patriotycznej. Właśnie ten interpretacyjny sens chroni przed uproszczeniem: winkelriedyzm to nie tylko definicja, ale również sposób rozumienia romantycznych postaw, wyobrażeń narodowych i motywu bohaterstwa w literaturze. Skąd wywodzi się winkelriedyzm Źródłosłów pojęcia odsyła do legendy, która w kulturze europejskiej stała się symbole…

Korepetycje-ludzie-w-czasie-nauki-10-4a94030.jpg
width: 1600
height: 1200

Wyraz bliskoznaczny „także”: synonimy, znaczenie i użycie
type: item
date: 2026-04-19T15:15:07.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Poznaj wyraz bliskoznaczny „także”, jego odpowiedniki i różnice stylistyczne. Sprawdź, kiedy zamiana brzmi naturalnie i precyzyjnie.
encoded: Drobne słowa często decydują o precyzji całego zdania, a „także” należy właśnie do tej grupy. Choć brzmi neutralnie i pojawia się bardzo często, nie każdy jego zamiennik działa tak samo dobrze. Różnice między „również”, „też”, „i” czy „oraz” bywają subtelne, ale w praktyce wpływają na sens, styl i naturalność wypowiedzi. Dlatego warto patrzeć na ten wyraz nie tylko jak na prosty dodatek, lecz także jak na element składni, który porządkuje informację. Warto przyjrzeć się jego znaczeniu, najczęstszym odpowiednikom, różnicom stylistycznym oraz przykładom użycia, które pokazują, kiedy zamiana brzmi trafnie, a kiedy lepiej jej unikać. Co oznacza słowo „także” i jaką pełni funkcję w zdaniu „Także” wnosi do wypowiedzi informację dodatkową, ale równorzędną wobec tego, co już zostało powiedziane. Nie zmienia kierunku zdania, nie wprowadza sprzeciwu ani wyboru. Po prostu dołącza kolejny element, argument lub cechę. Najczęściej sprowadza się to do dopowiedzenia: „też to dotyczy”, „również to obejmuje”, „to samo można odnieść jeszcze do czegoś lub kogoś innego”. Dzięki temu wypowiedź staje się pełniejsza, a zarazem pozostaje spójna i logiczna. W klasyfikacji gramatycznej „także” należy do spójników współrzędnych łącznych. Łączy więc treści równorzędne, podobnie jak „i”, „oraz”, „też” czy „zarazem”. Nie buduje zależności nadrzędności i podrzędności, tylko zestawia elementy obok siebie. To słowo ma neutralny charakter stylistyczny. Nie brzmi ani zbyt urzędowo, ani potocznie, dlatego dobrze odnajduje się zarówno w zwykłej rozmowie, jak i w staranniejszym tekście. Właśnie ta neutralność sprawia, że „także” bywa częstym wyborem tam, gdzie „też” byłoby zbyt swobodne, a „również” nieco bardziej oficjalne. Warto przy tym odróżnić synonim pełny od wyrazu bliskoznacznego. Synonim pełny to taki odpowiednik, który można wstawić w każdym kontekście bez zmiany sensu, stylu i naturalności. Wyraz bliskoznaczny ma znaczenie podobne, ale nie identyczne: może różnić się odcieniem, rejestrem albo …

Korepetycje-ludzie-w-czasie-nauki-5-e4d3450.jpg
width: 1600
height: 1200

No także tego – co to znaczy i jak używać w rozmowie
type: item
date: 2026-04-19T05:15:40.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Wyjaśniamy, co znaczy no także tego, kiedy brzmi naturalnie i jak poprawnie odróżnić także tego od tak że tego w mowie i pisowni.
encoded: Niektóre powiedzonka robią w polszczyźnie większą karierę niż oficjalne definicje. „No także tego” należy właśnie do tej grupy: brzmi swobodnie, pojawia się spontanicznie i świetnie pokazuje, jak w codziennej rozmowie radzimy sobie z zawahaniem, niezręczną ciszą albo brakiem puenty. To krótkie wtrącenie jest mocno osadzone w mowie potocznej, a jednocześnie bywa mylone z podobnie brzmiącymi formami o innym znaczeniu i zapisie. Warto więc przyjrzeć się jego funkcji, kontekstom użycia oraz różnicom między wariantami „także tego” i „tak że tego”, żeby łatwiej wychwycić, co w danej sytuacji naprawdę mamy na myśli. Co znaczy „no także tego” To wyrażenie z mowy potocznej, które działa przede wszystkim jako luźne wtrącenie. Nie ma jednego, ścisłego znaczenia słownikowego, tylko pomaga „ustawić” wypowiedź: złapać rytm, zyskać chwilę na namysł albo miękko domknąć temat. W praktyce „no także tego” częściej sygnalizuje sposób mówienia niż konkretną treść. Najczęściej pojawia się wtedy, gdy mówiący się zawahał, szuka dalszych słów albo nie chce powiedzieć czegoś wprost. Może zastępować krótką ciszę, rozładowywać napięcie albo sugerować, że puenta jest słaba, oczywista lub celowo pozostawiona niedopowiedziana. To fraza obecna głównie w żywej rozmowie. W oficjalnej polszczyźnie brzmi zbyt nieprecyzyjne i zbyt swobodnie, dlatego rzadko pojawia się w formalnych wypowiedziach, pismach czy wystąpieniach. Jej naturalnym środowiskiem są codzienne dialogi, spontaniczne komentarze i luźne sytuacje, w których dopuszczalne są potoczne partykuły i wtrącenia. Jaką funkcję pełni ta fraza w rozmowie Wypełnianie ciszy i momentu zawahania W rozmowie nie każda pauza jest wygodna. Czasem trzeba chwilę pomyśleć, dopasować ton albo znaleźć mniej niezręczne sformułowanie. Właśnie wtedy „no także tego” wchodzi w rolę językowego bufora. Także takie wtrącenie daje mówiącemu kilka sekund na uporządkowanie myśli, a jednocześnie nie urywa kontaktu z rozmówcą. Zamiast pełnej ciszy pojawia się sygnał: wypowie…

Korepetycje-ludzie-w-czasie-nauki-9-d6663c2.jpg
width: 1600
height: 1200

Świeża czy świerza? Poprawna pisownia i najczęstsze błędy
type: item
date: 2026-04-18T17:15:52.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Sprawdź, jak poprawnie pisać: świeża, świeży i świeże. Wyjaśniamy zasadę, odmianę i typowe błędy, by łatwiej zapamiętać zapis przez ż.
encoded: W polszczyźnie nie ma tu miejsca na dowolność: poprawny zapis to „świeża”, zawsze przez „ż”. To jeden z tych wyrazów, które często wyglądają znajomo, a mimo to regularnie sprawiają kłopot, zwłaszcza w codziennym pisaniu, wiadomościach czy szkolnych notatkach. W dalszej części porządkujemy najważniejsze zasady i rozwiewamy typowe wątpliwości. Pokazujemy, skąd bierze się ta pisownia, dlaczego nie da się jej wyjaśnić prostą regułą, jak odmienia się ten przymiotnik oraz w jakich formach najłatwiej o błąd, na przykład przy wyrazach „świeży” i „świeże”. Poprawna pisownia: „świeża” czy „świerza” Poprawna forma to wyłącznie świeża. Tak właśnie zapisuje się ten wyraz w języku polskim, zawsze przez ż. Zapis świerza jest błędny i nienotowany w polszczyźnie. Choć dla wielu osób może brzmieć podobnie, nie ma językowego uzasadnienia. Ta sama zasada dotyczy form pokrewnych: świeży, poprawnie świeże, poprawnie świerzy, świerze, świerza, błędnie Dlaczego piszemy „świeża” przez „ż” Niewymienne „ż” w tym wyrazie Trudność polega na tym, że w tym przymiotniku występuje niewymienne „ż”. Nie da się więc uzasadnić tej pisowni prostą wymianą głosek ani typową regułą, którą można bez trudu zastosować w innych wyrazach. W praktyce oznacza to, że pisownię świeża trzeba po prostu zapamiętać. To jeden z częstszych przykładów na to, że w polskiej ortografii nie każde ż da się wyjaśnić „ze słuchu” albo wyliczyć z reguły. Pochodzenie i historyczne tło wyrazu Jak podaje Wielki słownik języka polskiego PAN, wyraz ten wywodzi się z prasłowiańskiego *svěžь. Dzisiejsza pisownia ma więc podłoże historyczne i wynika z tradycji językowej. To właśnie tu kryje się źródło wielu pomyłek. Poprawny zapis nie wynika z prostego podobieństwa brzmieniowego, lecz z etymologii i utrwalonej normy. Forma z rz nie ma takiego oparcia, dlatego świerza jest błędem, nawet jeśli komuś wydaje się intuicyjna. Odmiana przymiotnika „świeży” Podstawowe formy rodzaju i liczby Przymiotnik świeży odmienia się przez rodzaje i liczby: …

Korepetycje-ludzie-w-czasie-nauki-8-9b3a2fa.jpg
width: 1600
height: 1200

Cezary Baryka a szklane domy – znaczenie motywu w Przedwiośniu
type: item
date: 2026-04-18T16:15:39.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: lektury
subject: sprawdzian
description: Odkryj, co symbolizują szklane domy i jak kształtują dojrzewanie bohatera. Poznaj znaczenie motywu Cezary Baryka szklane domy.
encoded: Motyw szklanych domów to jeden z najważniejszych kluczy do odczytania Przedwiośnia. W utopijnej opowieści Seweryna Baryki kryje się nie tylko marzenie o Polsce nowoczesnej, czystej i sprawiedliwej, lecz także potężna siła, która popycha Cezarego do powrotu do ojczyzny i buduje w nim nadzieję na lepszy świat. Zderzenie tej wizji z biedą, chaosem i społecznymi nierównościami staje się dla bohatera bolesną lekcją dojrzewania. To właśnie w napięciu między obietnicą a rzeczywistością ujawnia się sens tego motywu: szklane domy symbolizują zarówno marzenie o lepszej Polsce, jak i konieczność krytycznego spojrzenia na jej realny kształt. Czym są szklane domy w Przedwiośniu Motyw szklanych domów nie jest w powieści ozdobnym detalem ani tylko efektowną fantazją. To jeden z najważniejszych punktów konstrukcyjnych utworu, bo właśnie od tej wizji zaczyna się polskie doświadczenie Cezarego Baryki. Zanim bohater zobaczy realny kraj, poznaje go jako opowieść: nowoczesną, świetlistą, obiecującą godne życie dla wszystkich. Związek między losem Cezarego a obrazem odradzającej się Polski jest tu bezpośredni. Najpierw bohater otrzymuje mit, potem rzeczywistość. Najpierw słyszy o państwie sprawiedliwym i dobrze urządzonym, później styka się z biedą, chaosem i społecznymi podziałami. Właśnie w tej różnicy mieści się rola motywu szklanych domów w Przedwiośniu: to filtr, przez który Cezary ocenia ojczyznę, a zarazem punkt wyjścia jego dojrzewania. Utopijna wizja opowiedziana przez Seweryna Barykę Seweryn Baryka kreśli przed synem obraz Polski nowoczesnej, czystej i przyjaznej człowiekowi. Szklane domy mają być tanie, szybkie w budowie, jasne, estetyczne i powszechnie dostępne. W ich ścianach krąży ciepła woda zimą i chłodna latem, a sama konstrukcja zapewnia wygodę, higienę i bezpieczeństwo. To nie luksus dla nielicznych, lecz standard życia dla całego społeczeństwa. W tej opowieści nie ma miejsca na biedę, choroby i społeczne upokorzenie. Szklane domy oznaczają świat, w którym człowiek nie…

Korepetycje-ludzie-w-czasie-nauki--511ad4d.jpg
width: 1600
height: 1200

Szklane domy cytaty z Przedwiośnia – analiza i interpretacja
type: item
date: 2026-04-18T15:15:30.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: lektury
subject: sprawdzian
description: Szklane domy cytaty w Przedwiośniu wyjaśnione jasno i konkretnie. Poznaj symbolikę, interpretację motywu i kontekst historycznoliteracki.
encoded: Motyw szklanych domów należy do najbardziej przejmujących symboli w polskiej literaturze. W Przedwiośniu nie jest tylko efektowną wizją nowoczesności, ale także opowieścią o nadziei, społecznej równości i bolesnym zderzeniu marzeń z realiami odrodzonego państwa. Właśnie dlatego tak wiele emocji budzą słowa Cezarego Baryki, który po przyjeździe do Polski odkrywa, jak daleko rzeczywistości do ojcowskiej obietnicy. Poniżej zebrano najważniejsze fragmenty utworu i pokazano, jak odczytywać ich sens, symbolikę oraz historycznoliteracki kontekst. Szklane domy w fabule Przedwiośnia Motyw pojawia się w opowieści Seweryna Baryki, gdy ojciec i syn uciekają z ogarniętego rewolucją Baku i ruszają w stronę Polski. Dla Cezarego ojczyzna rodziców jest krajem niemal abstrakcyjnym, zna ją z pamięci rodzinnej, nie z własnego doświadczenia. Dlatego Seweryn próbuje zbudować w nim nie tylko ciekawość, ale i wiarę, że wyjazd ma sens. Właśnie wtedy kreśli obraz kraju, w którym „zaczęła się nowa cywilizacja”. Podróż z Baku do Polski jest dla tej wizji czymś więcej niż tłem. Rozgrywa się pośród chaosu, przemocy i rozpadu starego porządku, więc opowieść o szklanych domach działa jak przeciwieństwo rewolucyjnego świata: zamiast krwi i głodu obiecuje ład, higienę, pracę i powszechny dobrobyt. Seweryn mówi o Polsce nie jak o miejscu biednym i wyniszczonym wojną, lecz jak o przestrzeni nowoczesnej odbudowy. Ta historia formuje pierwszą postawę Cezarego wobec ojczyzny. Chłopak jedzie do kraju nie z patriotycznego wzruszenia, ale z wyobrażeniem, że zobaczy państwo odważnie urządzone od nowa. Kiedy potem zderzy marzenie z rzeczywistością, rozczarowanie okaże się tym większe. Motyw szklanych domów od początku ustawia więc jeden z najważniejszych konfliktów powieści: między obietnicą Polski sprawiedliwej i nowoczesnej a doświadczeniem kraju biednego, brudnego i chaotycznego. Najważniejsze cytaty o szklanych domach Opis wizji Seweryna Baryki Do najważniejszych cytatów o szklanych domach w Przedwiośniu …

Korepetycje-ludzie-w-czasie-nauki-6-80d5cb7.jpg
width: 1600
height: 1200

Szklane domy znaczenie i symbolika w Przedwiośniu
type: item
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: lektury
subject: sprawdzian
description: Poznaj znaczenie szklanych domów w Przedwiośniu: symbol utopii, nowoczesności i rozczarowania Polską. Zrozumiesz motyw na sprawdzian i maturę.
encoded: Motyw szklanych domów należy do najbardziej nośnych i wieloznacznych symboli w polskiej literaturze. W Przedwiośniu nie jest tylko efektowną wizją przyszłości, lecz także opowieścią o marzeniu o nowoczesnym, sprawiedliwym państwie, które miało zapewnić ludziom godne życie, równość i cywilizacyjny postęp. To właśnie dlatego obraz wykreowany przez Seweryna Barykę wciąż tak mocno działa na wyobraźnię. Jego sens ujawnia się zarówno w warstwie dosłownej, jak i metaforycznej, a pełnię znaczeń widać szczególnie wtedy, gdy zestawi się utopijną opowieść z powojenną rzeczywistością Polski oraz szkolnymi sposobami interpretacji tego motywu. Czym są szklane domy w Przedwiośniu Motyw szklanych domów jest jednym z najważniejszych obrazów ideowych w powieści Stefana Żeromskiego. W fabule pojawia się jako opowieść Seweryna Baryki, która ma przekonać Cezarego do wyjazdu do Polski i związać go emocjonalnie z ojczyzną, której właściwie nie znał. Już od początku Przedwiośnie buduje więc napięcie między marzeniem a rzeczywistością. Źródłem tej wizji jest narracja ojca. Seweryn kreśli przed synem obraz kraju niezwykłego: nowoczesnego, dostatniego i dobrze urządzonego, gdzie technika służy człowiekowi, a codzienne życie staje się łatwiejsze i godniejsze. W sensie dosłownym szklane domy to projekt nowego rodzaju budownictwa, w sensie głębszym zaś, obietnica lepszej Polski. Z tym wiąże się podstawowe znaczenie motywu w powieści: szklane domy są wyobrażeniem odrodzonego państwa, które po odzyskaniu niepodległości miało być nie tylko wolne, lecz także sprawiedliwe, nowoczesne i przyjazne zwykłym ludziom. To nie dekoracyjny szczegół fabuły, ale ważny znak nadziei pokładanej w nowym początku. Jak wygląda wizja szklanych domów Techniczny i materialny wymiar projektu W opowieści Seweryna Baryki budowa szklanych domów opiera się na nowoczesnej technologii. Domy miały powstawać z trwałego szkła wytwarzanego z naturalnych surowców, przede wszystkim z nadmorskiego piasku. Sama produkcja była związana…

Korepetycje-ludzie-w-czasie-nauki-2-dbf0b96.jpg
width: 1600
height: 1200

Szklane domy w Przedwiośniu – znaczenie, symbolika, interpretacja
type: item
date: 2026-04-18T04:15:55.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: lektury
subject: sprawdzian
description: Poznaj symbolikę szklanych domów w Przedwiośniu: utopię, rozczarowanie i wpływ motywu na dojrzewanie Cezarego Baryki.
encoded: Motyw szklanych domów należy do najważniejszych i najbardziej wieloznacznych symboli w Przedwiośniu. To nie tylko efektowna wizja nowoczesnej Polski, lecz także opowieść o zbiorowych marzeniach: o równości, dobrobycie, zdrowiu i państwie zbudowanym na postępie oraz wspólnym wysiłku. W powieści Żeromskiego ta utopijna legenda szybko zderza się z biedą, chaosem i rozczarowaniem pierwszych lat niepodległości. Właśnie dlatego warto przyjrzeć się jej bliżej: przeanalizować opis niezwykłych budowli, ich symbolikę oraz rolę, jaką pełnią w dojrzewaniu Cezarego Baryki i w refleksji nad drogą rozwoju Polski. Motyw szklanych domów w fabule Przedwiośniu Motyw szklanych domów pojawia się w przełomowym momencie biografii Cezarego Baryki. Młody bohater dorastał w Baku, dlatego Polska istniała dla niego bardziej jako odziedziczona opowieść niż realnie przeżyta ojczyzna. Nie znał jej z własnego doświadczenia, nie miał wspomnień związanych z polskim krajobrazem, językiem codzienności ani społecznym rytmem życia. Właśnie dlatego wizja przekazana przez ojca zyskuje tak wielką siłę: nie konkuruje z pamięcią, lecz ją zastępuje. Legenda rodzi się w drodze z Baku do Polski, po doświadczeniu rewolucji, przemocy i rozpadu dawnego porządku. To ważny kontekst dla zrozumienia sensu tej opowieści. Seweryn Baryka nie snuje fantazji w czasie spokoju, lecz pośród katastrofy, kiedy świat, który znał, okazał się miejscem chaosu i zagrożenia. Podróż staje się więc nie tylko przemieszczaniem się przez przestrzeń, lecz także przejściem od doświadczenia zniszczenia ku wyobrażeniu ładu. Szklane domy pełnią też bardzo konkretną funkcję fabularną: są sposobem zachęcenia syna do powrotu do ojczyzny. Seweryn wie, że sam patriotyczny apel nie wystarczy. Cezary, ukształtowany przez rzeczywistość Baku i doświadczenie rewolucyjnych haseł, potrzebuje obrazu Polski atrakcyjnej, nowoczesnej i przyszłościowej. Opowieść o niezwykłej architekturze nie jest więc jedynie ozdobnym epizodem, ale narzędziem, dzięki któremu …

Korepetycje-ludzie-w-czasie-nauki-4-9a127a4.jpg
width: 1600
height: 1200

Stepy akermańskie streszczenie i główne motywy utworu
type: item
date: 2026-04-18T03:45:53.000Z
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Stepy akermańskie streszczenie i interpretacja: poznaj motywy samotności, tęsknoty i obrazu stepu jako suchego oceanu. Sprawdź analizę.
encoded: Sonet Mickiewicza należy do tych lektur, w których zachwyt nad krajobrazem od pierwszych wersów łączy się z silnym napięciem emocjonalnym. Podróż przez bezkresny step szybko okaze się czymś więcej niż opisem egzotycznej przestrzeni, staje się zapisem samotności, tęsknoty i wewnętrznego zagubienia romantycznego wygnańca. W tym opracowaniu znajdziesz krótkie omówienie treści utworu oraz jego najważniejszych motywów. Przyglądamy się obrazowi stepu jako „suchego oceanu”, roli zmysłów w budowaniu nastroju, sytuacji podmiotu lirycznego i sensowi przejmującego finału, który najlepiej odsłania emocjonalny wymiar całego sonetu. „Stepy akermańskie” na tle „Sonetów krymskich” „Stepy akermańskie” otwierają cykl „Sonetów krymskich” Adama Mickiewicza. Utwór od razu wprowadza postać wędrowca, który ogląda wschodnie przestrzenie i reaguje na nie nie tylko zachwytem, ale też silnym wzruszeniem. Wiersz wiąże się z podróżą Mickiewicza do Akermanu, ale jego miejsce na początku cyklu ma również znaczenie kompozycyjne. Sonet zapowiada najważniejsze tematy całych „Sonetów krymskich”: ogrom przestrzeni, egzotykę pejzażu, poczucie zagubienia i tęsknotę za ojczyzną. Jako przykład liryki romantycznej utwór łączy intensywny opis natury z przeżyciem wewnętrznym. Można go też czytać jako lirykę emigracyjną, zapis samotności wygnańca, który w obcej przestrzeni szuka nie tylko drogi, lecz także znaku z rodzinnych stron. Krótkie streszczenie utworu Opis podróży przez step Podmiot liryczny jedzie przez rozległy step w kierunku Akermanu. Krajobraz wydaje mu się bezkresny, niezwykły i egzotyczny, dlatego opisuje go za pomocą metafor związanych z morzem. Step przypomina „suchy ocean”, a wóz staje się jak łódka brodząca po falach łąk i kwiatów. Dzięki temu zwykła podróż lądem nabiera cech morskiej wyprawy przez przestrzeń ogromną, ruchliwą i trudną do ogarnięcia wzrokiem. Przejście od obserwacji do refleksji Z czasem zapada zmrok. Znikają wyraźne punkty orientacyjne, a obserwacja krajobrazu ustępuje sku…

Korepetycje-ludzie-w-czasie-nauki-1-4d318f6.jpg
width: 1600
height: 1200

Stepy akermańskie – tekst, analiza i opracowanie wiersza
type: item
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: lektury
subject: sprawdzian
description: Poznaj analizę i interpretację sonetu Mickiewicza: motywy, środki stylistyczne, budowę oraz sens tęsknoty i milczenia ojczyzny.
encoded: „Stepy akermańskie” to jeden z tych utworów Mickiewicza, w których zachwyt nad krajobrazem od razu splata się z doświadczeniem samotności i wygnania. Sonet otwierający Sonety krymskie prowadzi czytelnika przez bezkresny step, ale tak naprawdę opowiada o czymś więcej niż o podróży, o tęsknocie, zagubieniu i romantycznej wrażliwości. W tym opracowaniu przyglądamy się tekstowi wiersza, jego budowie i najważniejszym środkom stylistycznym, a także wyjaśniamy kontekst biograficzny oraz sens finału z przejmującym milczeniem ojczyzny. Dzięki temu łatwiej uchwycić, jak Mickiewicz połączył malarski opis natury z osobistym dramatem pielgrzyma. Tekst wiersza „Stepy akermańskie” Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu, Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi, Śród fali łąk szumiących, śród kwiatów powodzi, Omijam koralowe ostrowy burzanu. Już mrok zapada, nigdzie drogi ni kurhanu; Patrzę w niebo, gwiazd szukam, przewodniczek łodzi; Tam z dala błyszczy obłok? Tam jutrzenka wschodzi? To błyszczy Dniestr, to weszła lampa Akermanu. Stójmy! - jak cicho! - słyszę ciągnące żurawie, Których by nie dościgły źrenice sokoła; Słyszę, kędy się motyl kołysa na trawie, Kędy wąż śliską piersią dotyka się zioła. W takiej ciszy, tak ucho natężam ciekawie, Że słyszałbym głos z Litwy. - Jedźmy, nikt nie woła! Najważniejsze informacje o utworze autor: Adam Mickiewicz cykl: Sonety krymskie miejsce w cyklu: sonet otwierający rodzaj liryki: liryka osobista bohater liryczny: romantyczny wędrowiec-pielgrzym Kontekst powstania i miejsce w „Sonetach krymskich” Biograficzne tło utworu Adam Mickiewicz napisał „Stepy akermańskie” pod wpływem podróży na Akerman nad Dniestrem w 1825 roku. Utwór wiąże się więc nie tylko z oglądem egzotycznego krajobrazu, ale także z osobistym doświadczeniem oddalenia od rodzinnej Litwy. W tym splocie przeżycia zewnętrznego i wewnętrznego ujawnia się pełny sens sonetu. Orientalny pejzaż nie jest tylko efektownym tłem, lecz staje się przestrzenią, w której silniej odzywają się …

Dzieci-w-klasie-17-292f4b3.jpg
width: 1600
height: 1200

Spójnik czy w języku polskim: funkcje, zasady i przykłady
type: item
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Sprawdź, kiedy „czy” działa jako spójnik, a kiedy wymaga przecinka. Poznaj zasady, przykłady i unikaj częstych błędów interpunkcyjnych.
encoded: Słowo „czy” należy do tych krótkich wyrazów, które potrafią sprawić zaskakująco dużo kłopotów. Od jego funkcji zależy nie tylko sens wypowiedzi, lecz także poprawna składnia i interpunkcja, dlatego łatwo popełnić błąd, jeśli nie uwzględni się kontekstu. Raz wprowadza alternatywę między wyrazami lub zdaniami, innym razem otwiera zdanie podrzędne wyrażające wątpliwość albo niepewność. Właśnie dlatego warto przyjrzeć się temu, jak działa ten nieodmienny element języka, kiedy przed „czy” pojawia się przecinek, a kiedy go nie ma, oraz jak wyglądają najczęstesze konstrukcje i praktyczne przykłady użycia. Czym jest spójnik „czy” „Czy” należy do nieodmiennych i niesamodzielnych części mowy. Nie odmienia się i nie funkcjonuje samodzielnie tak jak rzeczownik czy czasownik. Jego rola ujawnia się dopiero w zdaniu, kiedy łączy elementy wypowiedzi i porządkuje relacje między nimi. Może spajać pojedyncze wyrazy, części zdania oraz całe zdania. Dzięki temu wskazuje, czy chodzi o wybór między dwiema możliwościami, czy o pytanie zależne wprowadzone do większej konstrukcji składniowej. Krótka odpowiedź na częstą wątpliwość brzmi więc: tak, „czy” jest spójnikiem. Warto jednak dodać, że w niektórych użyciach bywa klasyfikowane także inaczej, na przykład jako partykuła. O jego funkcji zawsze decyduje kontekst. Jakie funkcje pełni „czy” w zdaniu „Czy” jako spójnik rozłączny Jako spójnik rozłączny „czy” łączy elementy równorzędne: wyrazy, grupy wyrazów albo zdania. Taka konstrukcja pokazuje, że trzeba wybrać jedną z możliwości albo że zestawione opcje się wykluczają. W tym użyciu „czy” sygnalizuje alternatywę. Może wskazywać prosty wybór: herbata czy kawa, pociągiem czy samochodem, zostać w domu czy wyjść na spacer. Znaczeniowo jest wtedy bliskie spójnikom „albo” i „lub”. Nie zawsze da się je zastąpić bez zmiany stylu całej wypowiedzi, ale sens pozostaje podobny: chodzi o rozłączność i wybór między wariantami. „Czy” jako spójnik wprowadzający zdanie podrzędne pytajne Druga ważna funkcja „c…

Dzieci-w-klasie-14-ef38d52.jpg
width: 1600
height: 1200

Stepy akermańskie interpretacja i analiza symboli sonetu
type: item
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: lektury
subject: sprawdzian
description: Stepy akermańskie interpretacja: poznaj symbole, środki stylistyczne i sens sonetu Mickiewicza o tęsknocie, wygnaniu i samotności.
encoded: Ten sonet Mickiewicza to znacznie więcej niż poetycki opis podróży przez step. Już od pierwszych wersów zachwyt nad bezkresem natury splata się tu z doświadczeniem samotności, wygnania i tęsknoty, dzięki czemu krajobraz staje się odbiciem wewnętrznego stanu romantycznego wędrowca. W utworze szczególnie ważne są symbole i zmysłowe obrazy: step przemienia się w suchy ocean, cisza wyostrza słuch, a światło, motyl czy wąż niosą znaczenia wykraczające poza dosłowność. Właśnie dlatego warto przyjrzeć się kompozycji sonetu, najważniejszym środkom stylistycznym oraz temu, jak Mickiewicz buduje napięcie między zachwytem nad obcą przyrodą a bólem oddalenia od ojczyzny. Miejsce sonetu w „Sonetach krymskich” i sens podróży „Stepy akermańskie” otwierają cykl „Sonetów krymskich” i od razu wyznaczają jego zasadniczy ton: podróż jest tu jednocześnie doświadczeniem krajobrazu i doświadczeniem wewnętrznym. Adam Mickiewicz zapisuje drogę przez step jako serię intensywnych doznań zmysłowych, ale nie zatrzymuje się na poziomie opisu natury. Już pierwszy sonet pokazuje, że w tym cyklu przestrzeń zewnętrzna stale odbija stan ducha wędrowca. Akerman i otaczający go step istnieją w utworze jako miejsce realne, związane z podróżą poety, a zarazem jako przestrzeń duchowa. Rozległość, pustka i brak wyraźnych granic sprawiają, że pejzaż nabiera znaczenia symbolicznego. To właśnie tutaj najmocniej widać, jak obca przyroda uruchamia refleksję o samotności, pamięci i utracie własnego miejsca. Bohaterem sonetu jest wędrowiec-pielgrzym, postać typowa dla romantyzmu. Nie jest zwykłym turystą zachwyconym egzotyką, lecz człowiekiem wygnania, kimś poruszającym się przez obcy świat z poczuciem oddalenia od tego, co najważniejsze. Dlatego podróż w „Stepach akermańskich” można czytać nie tylko jako przejazd przez step, ale także jako metaforę kryzysu tożsamości i duchowej samotności romantycznego bohatera. Podmiot liryczny i autobiograficzny wymiar utworu Sonet należy do liryki bezpośredniej. Podmiot liryc…

Dzieci-w-klasie-19-6c2e292.jpg
width: 1600
height: 1200

Spójnik żeby: definicja, zasady użycia i przykłady zdań
type: item
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Poznaj zasady użycia spójnika żeby: pisownię, przecinek, różnice między żeby, aby, by i że by oraz typowe błędy z przykładami.
encoded: „Żeby” to jeden z tych niepozornych wyrazów, bez których trudno wyobrazić sobie naturalną polszczyznę. Pojawia się w codziennych rozmowach, szkolnych wypracowaniach i poleceniach, a mimo to wciąż bywa źródłem błędów, zarówno w pisowni, jak i w interpunkcji. Warto więc uporządkować najważniejsze zasady jego użycia: od roli w zdaniu i poprawnego zapisu, przez przecinek, aż po różnice między formami „żeby”, „aby”, „by” i „że by”. Przyjrzyjmy się też przykładom, które pokazują, kiedy ten wyraz działa jak spójnik, a kiedy nabiera bardziej emocjonalnego charakteru. Czym jest spójnik „żeby” „Żeby” to nieodmienna część mowy. Nie odmienia się przez przypadki, liczby ani rodzaje i nie nazywa osób, rzeczy czy czynności, lecz pełni funkcję składniową: łączy elementy wypowiedzi. W swojej podstawowej roli działa jako spójnik. Najczęściej łączy zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym, czyli wprowadza część, która dopowiada sens zdania głównego. W zdaniu „Wyszli wcześniej, żeby uniknąć korków” druga część wskazuje cel opisanego wcześniej działania. W klasyfikacji gramatycznej „żeby” należy do spójników podrzędnych. Oznacza to, że nie zestawia dwóch równorzędnych informacji, lecz podporządkowuje jedną drugiej. Dlatego tak często pojawia się w konstrukcjach wyrażających cel, wolę, oczekiwanie albo warunek. Kiedy „żeby” jest spójnikiem, a kiedy partykułą O funkcji tego wyrazu decyduje kontekst. Gdy „żeby” łączy dwa człony zdania i wprowadza zdanie podrzędne, działa jako spójnik, jak w przykładach: „Przyszła wcześniej, żeby pomóc” albo „Powiedz, żeby zaczekali”. Inaczej wygląda sytuacja w wypowiedzeniach życzeniowych i emocjonalnych. W zdaniach takich jak „Żeby tylko nie padało!” albo „Żebyś był zdrowy!” wyraz nie łączy dwóch zdań, lecz wzmacnia pragnienie, obawę lub nacisk. Wtedy ma funkcję partykuły w języku polskim. Najprościej ująć to tak: spójnik: „Zadzwoniła, żeby potwierdzić wizytę”; partykuła: „Żeby tylko wszystko się udało!”. Jakie funkcje pełni „żeby” w zdaniu Zdania podrzędne…

Dzieci-w-klasie-16-ddd7e2b.jpg
width: 1600
height: 1200

Czy bo to spójnik? Funkcja, przykłady i interpunkcja
type: item
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Sprawdź, czy bo to spójnik, kiedy stawiamy przecinek przed bo i czym różni się od ponieważ, gdyż oraz bowiem w codziennej polszczyźnie.
encoded: „Bo” to jeden z najczęściej używanych wyrazów w polszczyźnie i jednocześnie jeden z tych, które najłatwiej uznać za zbyt oczywiste. Tymczasem właśnie przy tak krótkich słowach najczęściej pojawiają się wątpliwości: o ich funkcję w zdaniu, miejsce w wypowiedzi i obowiązkowy przecinek. W praktyce ten niepozorny wyraz wprowadza przyczynę, łączy zdanie nadrzędne z podrzędnym i wyraźnie wpływa na styl wypowiedzi. Warto więc przyjrzeć się temu, jak działa w codziennej polszczyźnie, czym różni się od bardziej oficjalnych odpowiedników, a także kiedy pełni rolę wzmacniającą i jak poprawnie zapisywać konstrukcje z jego udziałem. Czy „bo” to spójnik? Krótka odpowiedź brzmi: tak, „bo” jest spójnikiem. Należy do nieodmiennych i niesamodzielnych części mowy, które łączą elementy wypowiedzi, a w praktyce najczęściej spaja dwa człony zdania tak, by pokazać między nimi wyraźną zależność. W klasyfikacji gramatycznej „bo” zalicza się do spójników podrzędnych, dokładniej: przyczynowych. Oznacza to, że wprowadza zdanie podrzędne wyrażające przyczynę, powód albo uzasadnienie treści zawartej w zdaniu nadrzędnym. Wśród innych spójników przyczynowych w polszczyźnie „bo” zajmuje miejsce szczególne. Jest bardzo krótkie i niezwykle częste w codziennej komunikacji. Obok niego funkcjonują także „ponieważ”, „gdyż”, „bowiem” czy wyrażenie „dlatego że”, ale to właśnie „bo” brzmi zwykle najbardziej naturalnie w zwykłej rozmowie. Jaką funkcję pełni „bo” w zdaniu „Bo” jako spójnik przyczynowy Podstawowa funkcja „bo” polega na wprowadzaniu powodu, motywu albo uzasadnienia. Drugi człon wypowiedzi dopowiada, z czego wynika sytuacja opisana wcześniej. W zdaniu „Wróciliśmy wcześniej, bo zaczęło padać” część po „bo” wyjaśnia przyczynę wcześniejszego powrotu. Taki spójnik odpowiada na pytanie „dlaczego?”. Jeśli po przeczytaniu pierwszej części zdania da się zapytać o przyczynę, a odpowiedź zaczyna się od „bo”, mamy typowe użycie przyczynowe. Na przykład: „Nie wyszła z domu, bo źle się czuła”. Pytanie brzmi:…

Dzieci-w-klasie-18-8c38278.jpg
width: 1600
height: 1200

Czy że to spójnik? Definicja, funkcje i przykłady użycia
type: item
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Wyjaśniamy, czy że to spójnik, kiedy stawiać przecinek przed „że” i jak odróżnić je od „żeby” oraz „iż” w codziennej polszczyźnie.
encoded: W polszczyźnie „że” to jeden z tych niepozornych wyrazów, bez których trudno zbudować precyzyjną wypowiedź. Jest spójnikiem podrzędnym, łączy zdanie nadrzędne z podrzędnym i pozwala dopowiedzieć myśl, opinię, informację albo przytoczyć cudze słowa. W praktyce pojawia się bardzo często, dlatego łatwo przeoczyć jego funkcję albo popełnić prosty błąd interpunkcyjny. Warto więc uporządkować najważniejsze zasady: czym różni się od podobnych wyrazów, kiedy przed „że” trzeba postawić przecinek i jak wygląda poprawne użycie w codziennych zdaniach. Czym jest „że” i dlaczego to spójnik „Że” należy do nieodmiennych i niesamodzielnych części mowy. Nie odmienia się przez przypadki, liczby ani rodzaje, a poza zdaniem nie niesie samodzielnej treści tak jak rzeczownik, czasownik czy przymiotnik. Jego zadanie jest inne: porządkuje składnię i łączy ze sobą części wypowiedzi. Najczęściej wiąże zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym. Dzięki niemu można dopowiedzieć, co ktoś wie, myśli, czuje, mówi albo uważa. W zdaniu „Wiem, że wróci” wyraz „że” wprowadza treść zależną od czasownika „wiem”. Dlatego na pytanie, czy „że” to spójnik, odpowiedź brzmi: tak, i to spójnik podrzędny). Jak rozpoznać spójnik „że” Rozpoznanie tej części mowy nie jest trudne, jeśli patrzy się na jej funkcję. „Że” ma stałą formę, więc nie zmienia się niezależnie od miejsca w zdaniu. Nie da się powiedzieć, że występuje w innym rodzaju albo liczbie, bo takim zmianom po prostu nie podlega. Ważna jest też jego niesamodzielność znaczeniowa. Samo „że” nie nazywa osoby, rzeczy, czynności ani cechy. Dopiero w zdaniu pełni funkcję składniową i spaja jego człony. Bez tego wyrazu wiele konstrukcji straciłoby płynność albo sens, na przykład: „Myślę, że masz rację”, „Słyszałam, że pada”, „Cieszy się, że wszystko się udało”. Najłatwiej zauważyć jego rolę tam, gdzie wprowadza treść zależną od innego członu wypowiedzi. W zdaniu „Powiedział, że przyjdzie później” część „że przyjdzie później” nie jest samodzielna wobec pierwszej czę…

Dzieci-w-klasie-15-87f4fc0.jpg
width: 1600
height: 1200

Spójnik albo: znaczenie, użycie, różnice i przykłady
type: item
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Poznaj znaczenie spójnika albo, różnice między albo a lub oraz zasady interpunkcji. Sprawdź, kiedy przed albo nie stawia się przecinka.
encoded: Niewielkie słowo, a potrafi całkowicie zmienić sens wypowiedzi. „Albo” nie jest tylko wygodnym łącznikiem zdań, wyznacza wyraźną granicę między możliwościami i wskazuje, że wybór dotyczy jednej, a nie dwóch opcji jednocześnie. Właśnie dlatego tak łatwo o nieporozumienie, zwłaszcza gdy traktuje się je jak bliskie znaczeniowo „lub”. Warto dobrze znać jego funkcję nie tylko na lekcjach języka polskiego, lecz także w codziennym pisaniu, szkolnych zadaniach i bardziej formalnych tekstach. Poniżej pokazujemy, jak działa ten spójnik, czym różni się od „lub”, kiedy przed „albo” nie stawia się przecinka i jak wygląda poprawne użycie w praktyce. Czym jest spójnik „albo” i co oznacza Spójnik „albo” to nieodmienna część mowy. Tak jak inne spójniki w języku polskim nie odmienia się przez przypadki, liczby ani rodzaje i zwykle nie występuje samodzielnie, lecz łączy elementy wypowiedzi. Najczęściej „albo” funkcjonuje jako spójnik współrzędny rozłączny. Jego podstawowe znaczenie polega na wskazaniu wyboru między możliwościami, które wzajemnie się wykluczają. Sugeruje więc, że trzeba wybrać jedną opcję, a nie obie naraz. Właśnie dlatego w starannym użyciu „albo” kojarzy się z alternatywą rozłączną. W zdaniu „Pojedziemy nad jezioro albo zostaniemy w domu” sens jest prosty: możliwy jest jeden z dwóch wariantów. To odróżnia „albo” od spójników łącznych, które zestawiają elementy bez takiego wykluczenia. Jaką funkcję pełni „albo” w zdaniu „Albo” może łączyć równorzędne części zdania, na przykład: „Kupimy lody albo ciastka”. Oba człony mają tu ten sam status składniowy, a spójnik zaznacza wybór między nimi. Może też łączyć zdania współrzędne, jak w przykładzie: „Zostaniesz w domu albo pójdziesz na spacer”. Taki układ jest bardzo typowy dla codziennej polszczyzny, bo pozwala jasno zestawić dwie możliwości bez rozbudowanych konstrukcji. Najważniejsza funkcja znaczeniowa pozostaje jednak ta sama: podkreślenie rozłączności. „Albo” nie tylko łączy, ale też ustawia człony wobec siebie w relacj…

Dzieci-w-klasie-13-ae94dfb.jpg
width: 1600
height: 1200

Ale spójnik – znaczenie, zastosowanie i przykłady
type: item
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Sprawdź, czym jest ale spójnik, kiedy stawiać przed nim przecinek i jak odróżnić go od a oraz lecz, by unikać częstych błędów.
encoded: „Ale” to jedno z tych krótkich słów, które potrafią całkowicie zmienić sens wypowiedzi. Wprowadza kontrast, koryguje wcześniejszą informację i wyraźnie przesuwa akcent na to, co pojawia się po nim. Właśnie dlatego tak często decyduje nie tylko o znaczeniu zdania, lecz także o jego tonie. Warto dobrze znać zasady jego użycia, bo łatwo pomylić je z bardziej neutralnym „a” albo stylistycznie mocniejszym „lecz”. Przyjrzyjmy się jego funkcji w zdaniu, różnicom między podobnymi spójnikami, zasadom stawiania przecinka oraz przykładom, które pomagają szybko wychwycić najczęstsze błędy. Czym jest spójnik „ale” Wyraz „ale” należy do nieodmiennych części mowy. Nie zmienia formy, nie odmienia się przez przypadki, liczby ani rodzaje. Jest też częścią mowy niesamodzielną, co oznacza, że jako spójnik nie funkcjonuje samodzielnie, lecz łączy inne elementy wypowiedzi: wyrazy, grupy wyrazów albo zdania. W klasyfikacji gramatycznej „ale” to spójnik współrzędny przeciwstawny. Jego zadaniem jest zestawienie dwóch treści tak, by ujawnić między nimi wyraźny kontrast, korektę albo zastrzeżenie. Nie tylko coś dopowiada, ale też potrafi zmienić kierunek sensu całej wypowiedzi. Samo „ale” nie tworzy jeszcze pełnego komunikatu o relacji między treściami. Dopiero w połączeniu z tym, co stoi przed nim i po nim, buduje znaczenie przeciwstawne. Miejsce „ale” wśród spójników przeciwstawnych Do tej samej grupy należą także „lecz”, „jednak” i „natomiast”. Wszystkie te wyrazy sygnalizują przeciwstawienie, ale nie są w pełni równoważne. „Lecz” bywa bardziej staranne stylistycznie, „jednak” częściej podkreśla niezgodność z oczekiwaniem, a „natomiast” chętnie porządkuje zestawienia i porównania. Na tle spójników łącznych, takich jak „i” czy bardziej neutralne „a”, „ale” działa mocniej. Nie tylko zestawia dwie informacje, lecz pokazuje, że druga osłabia, koryguje albo częściowo odrzuca pierwszą. Od spójników wynikowych, takich jak „więc”, różni się tym, że nie wskazuje skutku, lecz napięcie między treścia…

Dzieci-w-klasie-12-e577fc4.jpg
width: 1600
height: 1200

Na jakie pytania nie odpowiada spójnik? Funkcje i przykłady
type: item
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Sprawdź, na jakie pytania odpowiada spójnik, jakie ma funkcje w zdaniu i czym różni się od przyimka oraz zaimka. Poznaj przykłady.
encoded: Spójnik to jedna z tych części mowy, które łatwo przeoczyć, a trudno bez nich zbudować jasną wypowiedź. Nie nazywa rzeczy, cech ani czynności i nie odpowiada na pytania gramatyczne, jego rola jest inna: łączy wyrazy, zdania i sensy w logiczną całość. Właśnie dlatego warto dobrze rozumieć, jak działa w zdaniu i czym różni się od przyimka czy zaimka. Przyjrzyjmy się najważniejszym funkcjom spójnika, prostemu podziałowi na rodzaje oraz przykładom takich wyrazów jak i, ale, lub, ponieważ czy więc, które porządkują wypowiedź i nadają jej rytm. Spójnik nie odpowiada na żadne pytania Krótka odpowiedź brzmi: na żadne. Pytanie „na jakie pytania odpowiada spójnik” jest więc mylące, bo ta część mowy nie działa tak jak rzeczownik, czasownik, przymiotnik czy przysłówek. Nie nazywa osób, rzeczy, cech ani czynności. Nie opisuje też okoliczności zdarzenia. Zamiast tego łączy elementy wypowiedzi i pokazuje, jaka relacja między nimi zachodzi. Dlatego spójnik nie odpowiada ani na pytania typu „kto?”, „co?”, „jaki?”, „co robi?”, ani na „jak?”, „dlaczego?” czy „kiedy?”. Te pytania pasują do innych części mowy, nie do spójnika. Czym jest spójnik i jaką pełni funkcję w zdaniu Wśród części mowy spójnik zajmuje szczególne miejsce. Jest nieodmienną i niesamodzielną częścią mowy, czyli nie zmienia swojej formy i zwykle nie występuje samodzielnie. Jego podstawowa funkcja to łączenie wyrazów, zdań oraz równoważników zdań). Dzięki niemu pojedyncze elementy nie wiszą obok siebie przypadkowo, tylko tworzą spójną całość. Funkcja spójnika nie polega na nazywaniu czegokolwiek, ale na budowaniu związku między częściami wypowiedzi. To właśnie on pokazuje, czy coś jest dodane, przeciwstawione, wybrane, wyjaśnione albo wynika z czegoś innego. Jakie relacje wyraża spójnik Spójnik może wyrażać kilka podstawowych typów relacji: dodawanie: i, oraz, a „Basia spakowała książki i zeszyty.” wybór i wykluczanie: lub, albo, czy „Na podwieczorek będzie jogurt albo owoc.” przeciwstawienie: ale, jednak, natomiast „Ch…

Dzieci-w-klasie-7-1a8e8e8.jpg
width: 1600
height: 1200

Spójnik a: zastosowanie, różnice i przykłady użycia
type: item
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Spójnik a potrafi zmienić sens zdania. Sprawdź, kiedy stawiać przecinek przed „a”, czym różni się od „i”, „ale” i „lecz”.
encoded: Ten krótki wyraz potrafi zmienić sens całego zdania bardziej, niż się wydaje. Spójnik „a” należy do najczęściej używanych elementów polszczyzny, a jednocześnie regularnie sprawia kłopoty: raz łagodnie przeciwstawia, innym razem tylko zestawia, a w dodatku nie zawsze wymaga przecinka. Właśnie dlatego warto dobrze rozpoznać jego funkcję w kontekście. Poniżej wyjaśniamy, czym wyróżnia się spójnik „a”, czym różni się od „i”, „ale” i „lecz”, a także kiedy przecinek jest obowiązkowy, a kiedy lepiej go pominąć. Do tego proste przykłady, które ułatwią wychwycenie najczęstszych błędów. Czym jest spójnik „a” i jaką pełni rolę w zdaniu „A” to nieodmienna i niesamodzielna część mowy. Nie nazywa rzeczy, osób ani czynności, ale łączy elementy wypowiedzi i pokazuje relację między nimi, dlatego jego znaczenie zawsze zależy od kontekstu. W polszczyźnie „a” zalicza się do spójników współrzędnych. Może łączyć pojedyncze wyrazy, wyrażenia, a także całe zdania. Raz służy do pokazania różnicy, innym razem tylko zestawia dwa elementy obok siebie, a w niektórych konstrukcjach działa niemal jak „i”. Przykłady są bardzo różne: „Ola lubi spacery, a Bartek jazdę na rowerze”, „matka a córka”, „krótki a ciekawy wykład”. Za każdym razem ten sam wyraz pełni trochę inną funkcję, dlatego jego użycie najlepiej oceniać w całym zdaniu, nie w oderwaniu od reszty wypowiedzi. Najczęstsze funkcje spójnika „a” Najważniejsza jest funkcja przeciwstawna. To właśnie wtedy „a” pokazuje kontrast między dwoma członami: „Ja wolę herbatę, a on kawę”, „Było słonecznie, a wieczorem zrobiło się zimno”. Kontrast nie musi być bardzo mocny, ale powinien być wyraźnie odczuwalny. Druga funkcja to zestawianie i porównywanie. Innymi słowy – „a” wskazuje na czynność, ale nie mówi wiele o okolicznościach, w których ma miejsce. W takich połączeniach „a” nie tyle sprzeciwia jedną treść drugiej, ile ustawia je obok siebie: „teoria a praktyka”, „matka a córka”, „miasto a wieś”. To częsty model w tytułach, nagłówkach i tematach rozw…

Dzieci-w-klasie-10-f1a15b5.jpg
width: 1600
height: 1200

Spójnik oraz – definicja, zastosowanie i różnice względem i
type: item
creator: Elżbieta Żołek
subject: Edukacja
subject: Uczeń
subject: edukacja
subject: język polski
subject: sprawdzian
description: Sprawdź, czym jest spójnik oraz, kiedy brzmi naturalnie, czym różni się od i oraz czy przed oraz stawia się przecinek. Poznaj zasady.
encoded: Spójnik „oraz” to jeden z tych drobnych wyrazów, które mocno wpływają na brzmienie całej wypowiedzi. Choć najczęściej bywa traktowany jak bardziej oficjalny odpowiednik „i”, w praktyce wnosi do zdania także porządek, precyzję i wyraźnie bardziej formalny ton. Warto dobrze znać jego funkcję, bo właśnie tu najłatwiej o stylistyczne potknięcia i interpunkcyjne wahania. Poniżej porządkujemy najważniejsze informacje: czym jest spójnik „oraz”, kiedy brzmi naturalnie, czym różni się od „i” i w jakich sytuacjach nie stawia się przed nim przecinka. Czym jest spójnik oraz „Oraz” to nieodmienna i niesamodzielna część mowy. Nie nazywa rzeczy, osób ani czynności, lecz służy do łączenia elementów wypowiedzi w jedną całość. Może spajać pojedyncze wyrazy, całe wyrażenia, a także równorzędne człony zdania. W polszczyźnie należy do grupy spójników łącznych). Oznacza to, że nie przeciwstawia, nie wyklucza i nie objaśnia, tylko zestawia obok siebie elementy o podobnej randze. Dlatego pojawia się tam, gdzie potrzebne jest spokojne, uporządkowane połączenie treści. Spójnik oraz na tle innych części mowy Na tle odmiennych części mowy „oraz” wyróżnia się prostotą budowy. Nie odmienia się przez liczby, przypadki ani rodzaje, więc zawsze zachowuje tę samą postać. Nie da się też użyć go sensownie w oderwaniu od kontekstu, bo jego rola ujawnia się dopiero wtedy, gdy łączy inne składniki wypowiedzi. To odróżnia go również od przyimków i zaimków. Przyimek narzuca formę gramatyczną wyrazu, z którym się łączy, jak w połączeniach „z mamą” czy „do szkoły”. Spójnik „oraz” niczego takiego nie wymusza. W zdaniu „mama oraz tata przyszli wcześniej” oba rzeczowniki zachowują własne formy, a spójnik tylko je łączy. Nie działa też jak zaimek, bo niczego nie zastępuje i samodzielnie nie niesie treści. Jak działa spójnik oraz w zdaniu Najczęściej porządkuje wyliczenie. Łączy składniki, które należą do tego samego szeregu i mają równą wartość znaczeniową. Dzięki temu wypowiedź brzmi spójnie, a kolejne człony s…

Dzieci-w-klasie-11-b09ba88.jpg
width: 1600
height: 1200