Werter test: sprawdź swoją wiedzę z Cierpień młodego Wertera
Werter test skutecznie przygotuje Cię do sprawdzianu z „Cierpień młodego Wertera” — sprawdź, jak opanować motywy, symbole i kontekst epoki!
Werter test to nie tylko sprawdzian znajomości fabuły „Cierpień młodego Wertera”, ale także świadome ćwiczenie analizowania romantycznej symboliki i emocji bohaterów. Odpowiedzi na pytania wymagają nie tylko pamiętania o losach Wertera, Lotty i Alberta, lecz także rozumienia ich motywacji oraz kontekstu epoki. Do skutecznego rozwiązywania quizu przydaje się umiejętność interpretacji cytatów, rozpoznawania motywów takich jak „ból istnienia” czy „werteryzm” i dostrzegania wpływu tła społecznego na wybory postaci. Werter test stanowi rzetelne przygotowanie do sprawdzianów szkolnych i matury, ponieważ uczy krytycznego spojrzenia na lekturę oraz łączy zagadnienia z różnych dziedzin. Charakterystyka testu i jego rola w edukacji Czym jest test i dlaczego warto go rozwiązać? Werter test to quiz sprawdzający wiedzę z lektury „Cierpienia młodego Wertera” Johanna Wolfganga Goethego. Jego główny cel to pomoc uczniom szkół średnich i maturzystom w powtórzeniu oraz zrozumieniu kluczowych zagadnień z tej powieści. Uczestnicząc w takim teście, możesz ocenić swoje przygotowanie do sprawdzianu lub matury, zidentyfikować luki w wiedzy oraz utrwalić najważniejsze motywy i pojęcia. Testy dzielą się na dwa główne typy: szkolne, które najczęściej sprawdzają podstawowe informacje dotyczące fabuły i postaci, oraz trudniejsze testy maturalne. Te drugie wymagają głębszej analizy symboliki, kontekstu epoki i umiejętności interpretacyjnych, np. trudny test z „Cierpień młodego Wertera” na maturę wymaga łączenia wiedzy z lektury z kontekstem romantyzmu i umiejętności rozpoznawania motywów oraz cytatów. Struktura testu: zakres wiedzy sprawdzanej w quizach Test z lektury „Cierpienia młodego Wertera” najczęściej obejmuje pytania zamknięte i otwarte, wymagające nie tylko odtworzenia faktów, ale i umiejętności analizy oraz interpretacji. Możesz spotkać różne kategorie pytań: Fabuła – sprawdzają znajomość przebiegu akcji oraz kolejności najważniejszych wydarzeń. Postaci – pytania o psychologiczne portrety głównych bohaterów, ich relacje i motywacje. Symbolika i motywy – wymagają rozpoznawania i interpretowania symboli oraz motywów romantycznych. Kontekst historyczno-społeczny – dotyczą wpływu epoki na utwór, znaczenia wydarzeń XIX wieku czy zjawiska werteryzmu. Łączenie tych obszarów pozwala lepiej przygotować się do matury lub klasówki. Analizując pytania fabularne, możesz utrwalać fakty, a pytania o motywy i kontekst pomagają rozwinąć zdolność interpretacji. Przegląd najczęstszych zagadnień w pytaniach do testu Werter Najważniejsze wydarzenia fabularne w „Cierpieniach młodego Wertera” Do kluczowych scen powieści należą: pierwsze spotkanie Wertera z Lottą, narodziny uczucia, opis codzienności bohatera i narastającego konfliktu wewnętrznego, rozmowy z Albertem na temat zasad moralnych oraz finałowy dramat, czyli samobójstwo Wertera. Te wydarzenia są ważne nie tylko dla przebiegu fabuły, ale także dla zrozumienia postawy bohatera i przesłania utworu. Motywacje Wertera opierają się na ideałach romantycznych, silnym uczuciu do Lotty i niemożności pogodzenia się z realiami społecznymi oraz własnym cierpieniem. Charakterystyka postaci w Werterze: Werter, Lotta, Albert Psychologiczny portret Wertera to przykład romantycznego bohatera, który jest wrażliwy, samotny, pogrążony w rozpaczy, niepogodzony z rzeczywistością i społeczeństwem. Jego indywidualizm oraz silna emocjonalność prowadzą do konfliktu z otoczeniem. Lotta odgrywa rolę ideału kobiety, jest czuła, opiekuńcza i lojalna wobec Alberta, co motywuje Wertera do coraz większych rozterek. Jej relacja z głównym bohaterem silnie oddziałuje na jego życiowe decyzje, przyczyniając się do tragicznego zakończenia. Albert natomiast uosabia racjonalistyczne podejście do życia i moralności. Jest przeciwieństwem Wertera, twardo stąpa po ziemi, opiera się na rozumie i zasadach, przez co popada w konflikt światopoglądowy z romantycznym bohaterem. Cytaty z powieści – jak rozpoznawać i interpretować fragmenty? W testach maturalnych pojawiają się cytaty ilustrujące motywy, stany emocjonalne Wertera, problematykę miłości i cierpienia. Dobrym sposobem przygotowania do analizy cytatów jest nauka rozpoznawania stylu emocjonalnego i egzaltowanego, charakterystycznego dla bohatera romantycznego. Przy analizie cytatu zwróć uwagę na słownictwo wyrażające uczucia, nawiązania do natury, przyjaźni, ideałów i samotności. Spróbuj wskazać, jak dany fragment odzwierciedla motywy romantyczne oraz w jakim kontekście pojawia się w utworze. Symbolika w „Cierpieniach młodego Wertera” i pojęcie „werteryzmu” Najważniejsze motywy romantyczne i ich znaczenie Do kluczowych motywów należą ból istnienia (tzw. Weltschmerz), nieszczęśliwa miłość i samotność bohatera. Werter jest przykładem jednostki niezgodzonej z rzeczywistością, cierpiącej z powodu niespełnionej miłości, co prowadzi do skrajnego rozwiązania, czyli samobójstwa. Werteryzm jako postawa odzwierciedla sentymentalizm, wybujałe emocje, idealizowanie uczuć i świata, niemożność odnalezienia swojego miejsca w społeczeństwie oraz tendencję do buntu przeciw konwenansom i niesprawiedliwościom społecznym. Jak analizować symbolikę i motywy lektury w quizie? Aby skutecznie rozpoznawać symbole i motywy w werter teście, warto przygotować sobie listę najważniejszych pojęć i skojarzeń (np. żółty strój Wertera jako znak generacji, krajobraz przyrody jako odzwierciedlenie emocji, motyw listu jako forma ekspresji uczuć). Przykładowe pytanie testowe: „Jakie znaczenie ma kolor żółty w utworze?” – odpowiedź: „Podkreśla oryginalność Wertera i utożsamia go z pokoleniem młodych romantyków”. Innym pytaniem może być: „Czym jest ból istnienia i jak objawia się u Wertera?”. Kontekst historyczny i społeczny „Wertera” – interpretacja w pytaniach testowych Tło epoki romantyzmu i jego wpływ na fabułę Epoka romantyzmu była czasem burzliwych przemian społecznych i światopoglądowych. Decyzje bohaterów, ich niezgoda na społeczne ograniczenia i normy, stanowią odbicie nastrojów końca XVIII wieku, indywidualizm, kult uczucia i buntu przeciwko sztywnym regułom były typowe dla tego okresu. Egzaminatorzy w quizach sprawdzających znajomość Wertera często pytają o cechy romantyzmu widoczne w utworze, rolę uczucia, sprzeciw wobec konwenansów i wpływ tamtej epoki na wybory postaci. Związek problemów bohaterów z realiami XVIII wieku W czasach pierwszego wydania powieści odbiór dzieła wywołał debatę o moralności, roli uczuć i buncie społecznym. Samobójstwo Wertera było odczytywane zarówno jako akt osobistej rozpaczy, jak i sprzeciwu wobec społecznych oczekiwań. Dziś postać Wertera i jego problemy są interpretowane jako uniwersalne symbole buntownika i człowieka, który nie potrafi przystosować się do realiów społecznych. W testach maturalnych pytania często dotyczą wpływu kontekstu na przesłanie utworu i współczesne rozumienie problemów bohatera. Praktyczne porady do nauki i rozwiązywania testów o Werterze Jak najlepiej przygotować się do testu z lektury „Cierpienia młodego Wertera”? Dobry sposób na naukę to powtórka najważniejszych wydarzeń z książki, analizowanie kluczowych cytatów i korzystanie z quizów online lub testów interaktywnych. Tworzenie własnych notatek tematycznych i map myśli pomaga uporządkować wiedzę i szybciej przypomnieć sobie szczegóły podczas sprawdzianu. Strategie rozwiązywania trudnych pytań (test maturzysta Werter) Czytając trudne lub podchwytliwe pytania, warto spokojnie przeanalizować sformułowania oraz uważnie rozróżniać podobne odpowiedzi. W pytaniach wielokrotnego wyboru skup się na tym, czy dana opcja faktycznie odpowiada treści lektury, a w pytaniach otwartych staraj się argumentować każdą tezę przykładami z tekstu i kontekstem epoki. Korzystanie z wyników testów do dalszego rozwoju Po rozwiązaniu testu dobrze jest sprawdzić poprawność odpowiedzi, przeanalizować swoje błędy i uzupełnić braki w wiedzy. Zwróć uwagę na powtarzające się motywy i zagadnienia. Regularne korzystanie z quizów oraz refleksja nad wynikami pomaga rozwinąć umiejętność krytycznej analizy lektury i daje solidną podstawę do powtórek przed maturą. Najczęściej zadawane pytania Jakie pytania pojawiają się najczęściej w testach o Werterze? Pytania najczęściej obracają się wokół motywów romantycznych, pytań o postacie, szczegółów fabuły (np. okoliczności śmierci Wertera, motyw buntu, opis relacji Wertera z Lottą i Albertem) oraz znaczenia symboli i cytatów. Dlaczego cytaty z powieści są tak ważne na sprawdzianie i maturze? Cytaty ilustrują najważniejsze problemy bohaterów, pomagają zrozumieć motywacje i emocje postaci. Analiza cytatów uczy interpretacji tekstu, wskazuje na istnienie kluczowych motywów oraz pozwala egzaminatorom zweryfikować, czy rozumiesz ukryte sensy powieści. Jak przygotować się do testu z różnych obszarów lektury? Przeplataj powtórki z fabuły, analizę charakterów, naukę motywów i zgłębianie tła epoki. Używaj map myśli, grupuj pytania tematycznie i staraj się znaleźć własne skojarzenia między postaciami, wydarzeniami i symbolami. Rozwiązywanie testu to skuteczny sposób na utrwalenie najważniejszych wiadomości z „Cierpień młodego Wertera”. Dzięki regularnej pracy z cytatami, przypomnieniu motywów oraz ćwiczeniom z quizami, łatwiej będzie Ci nie tylko zdobyć dobre oceny, ale i lepiej zrozumieć przesłanie tej ważnej lektury. Im więcej pytań przeanalizujesz, tym większa pewność podczas egzaminu. Warto więc sięgnąć po sprawdzone materiały i nie bać się testować swojej wiedzy, każda próba to krok bliżej do sukcesu i swobodnego czytania tekstów literackich.
Werter charakterystyka i analiza cech romantycznego bohatera
Cierpienia młodego Wertera charakterystyka – odkryj analizę najważniejszego bohatera romantyzmu, jego psychologię, wrażliwość i wpływ na kulturę. Poznaj werteryzm!
Werter to jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci europejskiego romantyzmu, której niezwykła wrażliwość i emocjonalność stały się wzorem dla całych pokoleń. Werter żyje w konflikcie między marzeniami a realiami społecznymi, a jego los definiuje destrukcyjna, jednostronna miłość do Lotty. Werter charakterystyka to nie tylko analiza cech romantycznego bohatera, to także obserwacja, jak egocentryzm i idealizm prowadzą do alienacji, buntu i tragicznych decyzji. Wygląd Wertera, artystyczne zainteresowania i relacje z innymi wzmacniają jego legendę, a postawa „werteryczna” stała się kulturowym i obyczajowym symbolem epoki. Pozycja Wertera w literaturze romantycznej Werter jako bohater epistolarnej powieści Goethego Werter to główna postać powieści epistolarnej "Cierpienia młodego Wertera" Johanna Wolfganga Goethego. Taka konstrukcja utworu sprawia, że cała charakterystyka Wertera opiera się na jego własnych słowach i emocjach. Listy, które pisze do przyjaciela Wilhelma, stają się głównym narzędziem prezentacji psychologii bohatera, jego refleksji i napięć wewnętrznych. Dzięki takiej formie możliwa jest szczegółowa analiza postaci Wertera i jego subiektywnego spojrzenia na świat oraz własną osobę. Społeczne pochodzenie Wertera i znaczenie biograficzne postaci Werter pochodzi z mieszczaństwa, co wyraźnie wpływa na jego sposób postrzegania otaczającego go świata i relacji międzyludzkich. Poczucie niższego stanu społecznego powoduje u niego kompleksy i staje się źródłem częstych rozczarowań, zwłaszcza w kontaktach z arystokracją. W postaci Wertera można dostrzec liczne wątki autobiograficzne: Goethe, podobnie jak jego bohater, miał wykształcenie prawnicze, fascynował się sztuką i wrażliwością, a także przeżył nieszczęśliwą miłość. Werter w literaturze to tym samym postać silnie związana z biografią twórcy. Werter jako wzorzec romantycznego bohatera (werteryzm) Werter zapoczątkował w kulturze określony wzorzec romantycznego bohatera i styl życia, znany jako werteryzm. Werter cechy takie jak nadwrażliwość, koncentracja na przeżyciach wewnętrznych, skłonność do skrajności emocjonalnych oraz bunt przeciw społecznym konwenansom i niesprawiedliwościom stały się fundamentem dla postaci kolejnych romantycznych indywidualistów. Charakterystyka Wertera obejmuje także poczucie wyobcowania i tragiczny finał, samobójstwo spowodowane niemożnością pogodzenia ideałów z rzeczywistością. Werter – wygląd zewnętrzny i symbolika stroju Charakterystyka wyglądu: błękitny frak i żółta kamizelka Werter wygląd zewnętrzny kształtuje niecodzienny strój: obowiązkowy błękitny frak oraz żółta kamizelka. Bohater dbał o swój wizerunek, był schludny i wyróżniał się na tle innych młodych ludzi. Strój ten na stałe wpisał się w ikonografię bohatera werterowskiego i stanowił prosty sposób na identyfikację z modą literacką epoki romantyzmu. Symbolika stroju i jej wpływ na epokę (moda werterowska) Błękitny frak i żółta kamizelka szybko stały się symbolem indywidualizmu i protestu przeciw konwenansom. Strój Wertera był noszony przez wielu młodych ludzi zafascynowanych postawą bohatera, co zapoczątkowało tzw. modę werterowską, zarówno w ubiorze, jak i stylu bycia oraz wypowiadania się. Wizerunek a percepcja w społeczeństwie Dbający o wygląd, dość egzaltowany Werter cechował się także łatwością nawiązywania kontaktów, zwłaszcza z kobietami. Mimo tego, w głębi duszy pozostawał outsiderem, z jednej strony fascynował otoczenie, z drugiej był wyraźnie sam. Jego wizerunek podkreślał wewnętrzną odrębność i dystans wobec społeczeństwa. Psychologiczny portret Wertera Wrażliwość i emocjonalność jako główne cechy Werter charakterystyka podkreśla przede wszystkim niezwykłą wrażliwość. Bohater silnie przeżywa wszystko, co go spotyka, zarówno radość, szczęście, jak i ból czy rozczarowanie. Jego podatność na wzruszenia jest chorobliwie wręcz wyostrzona, przez co łatwo popada w skrajne stany emocjonalne. Przewaga serca nad rozumem – konsekwencje w wyborach Wertera W przypadku Wertera dominuje serce, uczucia biorą górę nad chłodnym rozsądkiem i kalkulacją. Decyzje bohatera, w tym ostateczna, są zdeterminowane intensywnością uczuć, nie racjonalnością. To typowy przykład romantycznego bohatera, dla którego miłość i emocje są najważniejsze. Egocentryzm, narcyzm i indywidualizm w psychice bohatera Psychologia Wertera opiera się na silnym egocentryzmie. Bohater wszystko postrzega przez własne „ja”. Jego listy koncentrują się na analizie własnych przeżyć, rzadko wykazują zainteresowanie tym, co dzieje się wokół. Indywidualizm i poczucie wyjątkowości prowadzą do narcyzmu i postawy wyobcowania. Skłonność do skrajnych stanów – melancholia, euforia, pesymizm Charakterystyka Wertera w punktach wymienia gwałtowne wahania nastrojów: od euforii, przez zachwycenie i dziecięcą radość, po nagłe kryzysy, melancholię i pesymizm. Takie stany psychiczne nie są u niego czymś rzadkim, lecz codziennością, co czyni z niego bohatera dramatycznego i nieprzystosowanego do stabilnego życia społecznego. Wyobraźnia i artystyczne zainteresowania Wertera Zamiłowanie do literatury, sztuki, muzyki i rysunku Postać Wertera wyróżnia się szerokimi zainteresowaniami artystycznymi. Ceni poezję, literaturę oraz muzykę, samodzielnie tłumaczy i rysuje. Twórczość jest jednym ze sposobów, w jaki bohater wyraża i rozładowuje swoje emocje, szukając ukojenia w sztuce. Rola natury w przeżyciach Wertera – kontemplacja a stan emocjonalny Natura odgrywa bardzo ważną rolę w życiu i charakterystyce Wertera. Skłonny do kontemplacji bohater znajduje w świecie przyrody zarówno źródło radości, jak i ukojenie w chwilach smutku. Jego stosunek do natury zmienia się w zależności od stanu ducha. Twórczość jako forma autoterapii i wyrażania uczuć Tworzenie, zarówno w sensie pisania (listów, tłumaczeń), jak i sztuk plastycznych, jest dla Wertera formą autoterapii. Dzięki temu może wyrazić i zorganizować chaos własnych przeżyć oraz uczynić sztukę wartością nadrzędną nad prozaiczną codziennością. Werter i relacje z innymi bohaterami Werter i Lotta – destrukcyjna, jednostronna miłość Miłość Wertera do Lotty jest jednym z najważniejszych motywów powieści. To uczucie całkowicie go pochłania, staje się sensem życia, ale z natury jest nierealne lub niemożliwe do spełnienia, ponieważ Lotta jest zaręczona z Albertem. Werter idealizuje Lottę, nie widzi jej realnych wad. Ta miłość prowadzi go do cierpienia, wyobcowania i destrukcji. Werter i Albert – postawa szlachetności versus rywalizacja Albert, narzeczony Lotty, stanowi przeciwieństwo Wertera. Jest rozsądny, odpowiedzialny, a zarazem wykazuje się szlachetnością. Mimo że jest rywalem, Werter darzy go respektem i nie próbuje odbierać mu Lotty, co świadczy o jego wewnętrznej uczciwości oraz konflikcie między sercem a zasadami moralnymi. Przyjaźnie i dystans do społeczeństwa – listy do Wilhelma Werter jest samotnikiem, jedyną głębszą relacją są listy do przyjaciela Wilhelma. Pisanie ich pełni rolę autoterapeutyczną, choć nie jest to więź oparta na wzajemności. Werter pisze głównie o sobie, zwłaszcza o swoich uczuciach i rozterkach. Przyjaźń ta ukazuje jego psychologiczną izolację i subiektywizm postrzegania świata. Werter jako samotnik i jego poczucie wyobcowania Werter bohaterowie nawiązują z nim powierzchowne lub problematyczne relacje. Sam czuje się wyjątkowo samotny, niezrozumiany, wyobcowany. Jego alienacja wynika z braku zgodności z normami społecznymi oraz z własnej, zbyt bogatej wyobraźni i emocjonalności. Bunt i rozczarowanie rzeczywistością Bierny bunt wobec społecznych konwenansów i podziałów klasowych Werter w literaturze uosabia bunt przeciwko społecznym konwenansom. Bohater krytykuje uprzedzenia stanowe, wyśmiewa zawoalowane normy arystokracji, lecz jego bunt ma charakter bierny, nie walczy czynnie o zmianę systemu, lecz unika rzeczywistości i wycofuje się z niej. Krytyka arystokracji i niesprawiedliwości klasowej Werter cechy obejmują też krytykę społecznych podziałów. Doświadcza upokorzeń ze względu na swoje mieszczańskie pochodzenie, a jego niechęć do elit przejawia się w scenie, gdy zostaje wyproszony z salonu arystokratów. Uważa, że wszyscy ludzie powinni być sobie równi. Niechęć do pracy i codziennych obowiązków jako wyraz alienacji Charakterystyka Wertera podkreśla także jego niechęć do pracy zawodowej. Zajęcia urzędnicze czy dyplomatyczne uznaje za nudne, nierozwijające. Brak zaangażowania w życie zawodowe pogłębia jego izolację oraz prowadzi do poczucia bycia poza społeczeństwem. Skutki egotyzmu i subiektywizmu bohatera Listy jako narzędzie autoterapii i manifestacja narcyzmu Psychologia Wertera przejawia się w pisaniu licznych listów, które mają pomóc mu uporządkować emocje. Listy są jednak mocno subiektywne i służą przede wszystkim analizie własnych stanów, z czego wynika narcyzm oraz brak głębokiego zainteresowania innymi. Instrumentalne traktowanie otoczenia i konsekwencje dla relacji Werter postrzega innych ludzi często przez pryzmat własnych uczuć i potrzeb. Taki subiektywizm prowadzi do instrumentalizacji relacji, zarówno przyjaźni, jak i miłości. Skutkiem jest coraz większa samotność i nieumiejętność budowania trwałych więzi. Samotność jako rezultat zamknięcia w świecie własnych doznań Poczucie wyobcowania i samotności Wertera ma źródło w jego zamknięciu się w świat emocji i wyobrażeń. Alienacja, będąca skutkiem egotyzmu i subiektywizmu, prowadzi do coraz głębszej izolacji od otoczenia, a w konsekwencji do tragicznej decyzji o odebraniu sobie życia. Tragizm Wertera jako romantycznego bohatera Nieumiejętność pogodzenia się z rzeczywistością Werter nie potrafi zaakceptować różnic między własnymi ideałami a realnym światem. Brak zgody na kompromisy, niemożność adaptacji oraz niechęć do podjęcia walki zmuszają go do wycofania się z życia. Samobójstwo jako ostateczny akt sprzeciwu i tragiczny finał Kulminacją tragizmu Wertera jest samobójstwo, ostatni akt, który ma być wyrazem sprzeciwu wobec niesprawiedliwości świata, niemożliwości zrealizowania miłości i spełnienia marzeń. Bohater nie podejmuje walki, lecz wybiera śmierć, wyznaczając tym samym tragiczną granicę postawy werterowskiej. Znaczenie postaci Wertera w kulturze i literaturze Werteryzm – geneza, definicja i konsekwencje kulturowe Werteryzm jako zjawisko kulturowe i literackie narodził się wraz z publikacją "Cierpień młodego Wertera". Model ten charakteryzują skrajna wrażliwość, pesymizm, kontestacja społecznych norm i kult jednostki nieprzeciętnej. Werter stał się symbolem młodego pokolenia, które nie akceptuje kompromisów i chce żyć w zgodzie z własnymi ideałami. Werter jako inspiracja dla romantycznego pokolenia i innych bohaterów literackich Postać Wertera była inspiracją dla wielu późniejszych bohaterów romantycznych; jej wpływ widać szczególnie w Mickiewiczowskim Gustawie. Model bohatera werterowskiego powielali pisarze w całej Europie, a wzorzec wrażliwego, samotnika przeżywającego wewnętrzny bunt stał się jednym z najważniejszych typów osobowości romantycznej. Autobiograficzna warstwa postaci – związki z biografią Goethego Analiza postaci Wertera wskazuje bezpośrednie związki autobiograficzne: zarówno przeżycia miłosne (nieszczęśliwa miłość do Charlotty Buff), jak i światopogląd powieściowego bohatera łączą się z doświadczeniami młodego Goethego. Cechy charakteru, stosunek do pracy, twórczego natchnienia i przyrody są echem autentycznych rozterek pisarza. Długofalowe oddziaływanie Wertera na obyczajowość i literaturę europejską Wpływ postaci Wertera odczuwała cała epoka: od mody literackiej na pisanie listów, przez naśladownictwo stroju, po istotne zmiany w postrzeganiu miłości i wrażliwości w literaturze. Charakterystyka Wertera pozostaje punktem odniesienia w analizowaniu cech romantycznego bohatera i rozwoju kultury europejskiej XIX wieku. Podsumowując, Werter charakterystyka to nie tylko opis cech jednostki, ale model postawy, który zdefiniował wczesny romantyzm i postrzeganie miłości, buntu, samotności oraz tragizmu. Psychologia Wertera, jego sztuka przeżywania uczuć i relacje z innymi pozostają uniwersalne i wciąż inspirują do refleksji nad kondycją człowieka w świecie pełnym sprzeczności. Werter w literaturze to symbol rozdarcia między ideałami a realnością, postawa tragicznego indywidualisty, dla którego miłość staje się źródłem zarówno szczęścia, jak i końca. Jego historia, napisana jako swoisty pamiętnik przeżyć wewnętrznych, znacznie wpłynęła na rozwój nowoczesnej powieści psychologicznej i obyczajowości całego pokolenia. Bibliografia: Werter – charakterystyka Werter – bohater literacki - AleKlasa Werter – charakterystyka – Cierpienia młodego Wertera Charakterystyka porównawcza Gustawa i Wertera
Jak zginął Werter? Motywy i analiza śmierci bohatera
Jak zginął Werter? Poznaj psychologiczne motywy samobójstwa bohatera, literacki fenomen efektu Wertera i wpływ romantycznej miłości na życie.
Śmierć Wertera nie była przypadkiem, lecz efektem długotrwałego procesu pogłębiającej się samotności i niespełnionej miłości. Samobójstwo bohatera to jeden z najbardziej przejmujących momentów w literaturze romantycznej i wciąż rodzi pytania: jak zginął Werter, co popchnęło go do tak ostatecznego kroku, jakie znaczenie miał ten akt dla jego otoczenia? Werter, po dramatycznym odrzuceniu przez Lottę, zrealizował swój zamiar w sposób przemyślany. Przygotował się do śmierci, załatwiając formalności, pisząc listy pożegnalne i sięgając po broń Alberta. Jego samobójstwo było symbolicznym gestem, wyrazem pragnienia zamknięcia rozdziału, a także manifestacją romantycznej wrażliwości. Fenomen „efektu Wertera” i społeczne konsekwencje opowieści Goethego do dziś budzą silne emocje i refleksje. Kontekst fabularny śmierci Wertera Powieść epistolarna i charakter wydarzeń „Cierpienia młodego Wertera” to powieść epistolarna – całość poznajemy poprzez listy Wertera, głównie do przyjaciela Wilhelma. Dzięki temu forma pozwala nam wniknąć w emocje i myśli bohatera, poznać intymny ton jego przeżyć oraz ból istnienia właściwy postawie romantycznej. Listy te uzupełnione są przez relację „wydawcy”, który komentuje końcowe wydarzenia powieści, zwłaszcza samobójstwo Wertera, przez co zyskują one charakter niemal dokumentalny. Czas i miejsce akcji – tło wydarzeń Akcja rozgrywa się od 4 maja 1771 do grudnia 1772 roku, głównie w malowniczej, fikcyjnej miejscowości Wahlheim (nawiązującej do realnego Garbenheim) i jej okolicach. Werter poszukuje tu spokoju, realizuje się artystycznie i obserwuje lokalne życie, aż tragiczna miłość popycha go do autodestrukcji. Najważniejsze postacie: Werter, Lotta, Albert, Wilhelm Werter – młody, bardzo wrażliwy, skłonny do refleksji bohater, stanowiący archetyp romantycznego indywidualisty pogrążonego w uczuciach. Lotta – spokojna, serdeczna córka komisarza, po śmierci matki opiekująca się rodzeństwem; obiekt miłości Wertera, a potem żona Alberta. Albert – narzeczony, a później mąż Lotty, postać rozważna, szlachetna, który zyskuje respekt nawet u swojego rywala w miłości. Wilhelm – wierny przyjaciel Wertera, adresat większości listów; powiernik jego rozterek. Przebieg wydarzeń prowadzących do śmierci Związek Wertera i Lotty – geneza tragicznej miłości Werter poznaje Lottę podczas balu w Wahlheim. Już od pierwszego spotkania ogarnia go wielkie uczucie – oboje nawiązują głęboką więź opartą na porozumieniu dusz. Lotta jest już jednak zaręczona z Albertem, co nadaje tej miłości rys tragizmu i beznadziei. Związek Wertera i Lotty pozostaje więc nieszczęśliwy i niespełniony, a każda kolejna rozmowa i spotkanie budują coraz większy konflikt wewnętrzny Wertera. Relacja Wertera z Albertem – rywalizacja i dialogi o samobójstwie Między Werterem a Albertem nie ma jawnej wrogości. Ich relacja to ciągłe napięcie, Werter szanuje Alberta, podziwia jego cnoty, ale jednocześnie cierpi z zazdrości. Prowadzą burzliwe rozmowy o sensowności samobójstwa: Werter broni prawa jednostki do własnej decyzji, podczas gdy Albert uznaje samobójstwo za czyn nieżyczliwy Bogu i bliskim. Ten konflikt pogłębia rozdźwięk w odczuwaniu świata i własnego miejsca wśród ludzi. Narastająca samotność i wykluczenie Wertera Werter z czasem wycofuje się z życia towarzyskiego. Z powodu swojego burzliwego charakteru i odmiennych wartości czuje się obcy, niezrozumiany, niezdolny do pogodzenia potrzeb serca z rzeczywistością społeczną. Nawet jego działania i praca nie dają mu ukojenia, w świecie arystokracji zostaje upokorzony i odtrącony podczas przyjęcia u hrabiego. To wykluczenie pogłębia poczucie odizolowania. Upokorzenia społeczne i ich wpływ na psychikę bohatera Społeczne upokorzenia, zwłaszcza wyrzucenie Wertera z towarzystwa arystokratycznego z powodu jego pochodzenia, powodują u niego poczucie bezsensu, pogłębiają melancholię i przekonanie o wrogości świata. Werter nie potrafi znaleźć swojej roli i żadnej drogi ucieczki poza wycofaniem się w świat marzeń, a na końcu w myślach o śmierci. Ostatnie dni Wertera – eskalacja bólu istnienia i obsesji Werter coraz częściej przeżywa stany depresyjne i obsesyjne wyobrażenia o Lotcie. Jego konfrontacja z paroma tragicznymi historiami miłości wśród ludzi z wioski, upadek zdrowia psychicznego i narastające poczucie braku nadziei prowadzą do kryzysu. Werter zaczyna porządkować swoje sprawy, pisze pożegnalne listy, a po dramatycznym odrzuceniu przez Lottę po ostatnim pocałunku ostatecznie decyduje się na śmierć. Okoliczności i motywy samobójstwa Wertera Jak zginął Werter – opis aktu samobójstwa z pistoletu Alberta Werter odbiera sobie życie strzałem z pistoletu pożyczonego od Alberta. Prosi o broń pod pozorem podróży, a Lotta, pełna złych przeczuć, przekazuje ją służącemu. Tuż przed północą, w samotności swojego pokoju, ubrany symbolicznie w niebieski frak i żółtą kamizelkę (strój z pierwszego spotkania z Lottą), strzela sobie w głowę. Agonia Wertera trwa wiele godzin, zostaje odnaleziony jeszcze żywy, ale umiera w samotności w południe następnego dnia. Symboliczne znaczenie stroju Wertera w chwili śmierci Niebieski frak i żółta kamizelka, w których Werter popełnia samobójstwo, podkreślają tragizm chwili oraz są nostalgicznym nawiązaniem do jego najszczęśliwszego momentu życia – pierwszego tańca z Lottą. Strój ten staje się po śmierci bohatera symbolem „werteryzmu”, mody i romantycznego cierpienia, naśladowanej przez wielu młodych po lekturze powieści. Ostatnie pożegnanie: listy, uporządkowanie spraw, wybór miejsca pochówku Werter z wielką precyzją przygotowuje się do odejścia – pisze pożegnalne listy do Wilhelma i do Lotty, prosi o przekazanie matce prośby o przebaczenie, porządkuje dokumenty i wskazuje wymarzone miejsce na cmentarzu, gdzie chciałby spocząć (między dwiema lipami). Prosi także, by w trumnie znalazła się bladoróżowa przepaska Lotty, co pokazuje, jak głębokie było znaczenie symboliki i miłości w jego życiu. Impuls do decyzji: odrzucenie przez Lottę po pocałunku Ostatnim impulsem do decyzji o samobójstwie Wertera jest odtrącenie przez Lottę po próbie pocałunku. To wydarzenie zamyka przed Werterem wszelką nadzieję na miłość. W psychologicznej analizie postaci można dostrzec, że Werter był w stanie samobójczej gotowości od dawna, ale dopiero ten moment rozpaczy i ostatecznego odrzucenia sprawił, że podjął nieodwracalną decyzję. Motywy śmierci Wertera – psychologiczna analiza postaci Na motywy śmierci Wertera składają się: Nieuleczalne cierpienie po niespełnionej miłości – obsesja na punkcie Lotty Poczucie wykluczenia społecznego – doświadczenie upokorzenia przez arystokrację i samotności w tłumie Brak poczucia własnej wartości i narastająca depresja (weltschmerz) Osamotnienie i brak wsparcia – przyjaciel Wilhelm jest daleko i bezradny Idealizacja śmierci jako ucieczki i aktu wolności, wpisana w filozofię romantyzmu Ciekawostką jest, że Werter metodycznie przygotował się do odejścia: nie tylko pisząc listy i porządkując sprawy, ale także planując swój pogrzeb i akcentując symboliczne znaczenie każdego szczegółu. Wątki poboczne jako lustrzane odbicia losu Wertera Szalony Henryk i parobek morderca – podobieństwa autodestrukcji Werter spotyka na swojej drodze także innych ludzi dotkniętych tragicznymi uczuciami. Szalony Henryk, były pisarz u ojca Lotty, po wyznaniu jej uczuć został wyrzucony ze służby i popadł w obłęd. Parobek, zakochany w swojej gospodyni, po odrzuceniu przez nią popełnia morderstwo z miłości. Oba te wątki są lustrzanym odbiciem dramatu Wertera, podkreślają autodestrukcyjną moc uczuć i niemożność pogodzenia pragnień z rzeczywistością. Odzwierciedlenie tłumionych uczuć w tragicznych wyborach bohaterów pobocznych Postacie poboczne, zarówno szalony Henryk jak i parobek, działają pod wpływem namiętności, których nie potrafią rozumowo kontrolować. Werter rozpoznaje w ich losach własną przyszłość, co symbolicznie wzmacnia przekaz o destrukcyjnej sile niespełnionej miłości i samotności w świecie norm społecznych. Samobójstwo Wertera w świetle romantyzmu Werter jako archetyp romantycznego bohatera – weltschmerz i nadwrażliwość Werter to literacki archetyp romantycznego bohatera – cechuje go nadwrażliwość, bunt wobec norm, poczucie wyobcowania oraz „weltschmerz”, ból istnienia, którego nie umie pokonać. Jego życie jest podporządkowane emocjom i marzeniom. To model człowieka, który nie potrafi odnaleźć szczęścia w realnym świecie i zamiast kompromisu wybiera śmierć. Samobójstwo jako akt autentyczności i wolności w literaturze romantycznej W romantyzmie samobójstwo Wertera interpretowano jako akt autentyczności, demonstrację siły uczuć i wolności jednostki wobec społecznych reguł. Śmierć staje się w tym ujęciu ostatnią możliwością zachowania integralności i prawa do siebie, choć zarazem prowadzi do zguby, zarówno dla samego bohatera, jak i jego otoczenia. Społeczna i moralna debata o prawie do śmierci Samobójstwo Wertera wzbudziło kontrowersje moralne, które obecne są do dziś. Czy człowiek ma prawo odebrać sobie życie z powodu niespełnionej miłości i nieprzystosowania do świata? Czy taki czyn to wyraz samolubstwa czy heroicznej walki o siebie? Te pytania stały się przedmiotem refleksji w literaturze i filozofii epoki, ale i współczesnej suicydologii. Skutki śmierci bohatera i jej sens dla otoczenia Reakcje Lotty, Alberta, Wilhelma i społeczności na śmierć Wertera Dla Lotty śmierć Wertera staje się powodem traumy i choroby. Albert, choć rywal, przeżywa tragedię w milczeniu, a Wilhelm – przyjaciel, adresat listów – czuje widoczny ból i winę, których nie może wyrazić inaczej niż bezsilnym żalem. Społeczność jest wstrząśnięta, ale pozostaje na dystans, nie akceptując w pełni wyboru Wertera. Poczucie winy i bezradności najbliższych Bliscy przeżywają utratę na różne sposoby: Lotta pogrąża się w smutku i wyrzutach sumienia, Wilhelm czuje się bezradny. Pogrzeb Wertera odbywa się w nocy, bez duchownego ani udziału Lotty czy Alberta, podkreślając społeczny dystans i moralne napięcie towarzyszące samobójstwu. Werteryzm jako zjawisko kulturowe i psychologiczne Śmierć Wertera stworzyła tzw. „werteryzm” – postawę naznaczoną skrajną emocjonalnością, pesymizmem i apoteozą romantycznego cierpienia. Werter stał się kulturowym symbolem, a jego historia wywołała falę naśladowań wśród młodych ludzi, zarówno w zachowaniu, jak i stroju czy gestach (np. wybierając błękitny frak i żółtą kamizelkę na szczególnie ważne okazje). Efekt Wertera i konsekwencje społeczne Moda na werteryzm – kopiowanie stroju, zachowań i dramatycznych postaw Po publikacji powieści „Cierpienia młodego Wertera” wielu młodych ludzi zaczęło naśladować bohatera, nosząc się jak Werter, zachowując się melancholijnie i celebrując kult nieszczęśliwej miłości. Werteryzm stał się społecznym trendem, a dla wielu również powodem do naśladowania bohaterów tragicznych w swoim życiu. Historia fali samobójstw naśladowczych po publikacji powieści Najbardziej dramatycznym efektem książki była fala samobójstw młodych ludzi, która ogarnęła Europę po jej wydaniu. Wiele osób odbierało sobie życie dokładnie w taki sam sposób jak Werter, z pistoletem, w charakterystycznym stroju. Zjawisko to do dziś określa się mianem „efektu Wertera” i stanowi przedmiot badań suicydologicznych. Społeczny wpływ literatury na wybory jednostek (efekt Wertera w suicydologii) Według naukowców „efekt Wertera” oznacza związek między medialnym nagłośnieniem czyjejś samobójczej śmierci a nagłym wzrostem liczby samobójstw. Literatura romantyczna, zwłaszcza historia Wertera, uwypukliła ten wpływ. Współcześnie podkreśla się w mediach odpowiedzialność za sposób prezentowania śmierci, by ograniczać to groźne zjawisko społecznego naśladownictwa. Interpretacje i znaczenia śmierci Wertera w literaturze Analiza motywów śmierci Wertera w różnych kontekstach kulturowych Motywy śmierci Wertera analizuje się zarówno jako metaforę niespełnionej miłości, jak i buntu wobec świata i społecznych norm. W europejskiej kulturze historia Wertera zainicjowała nie tylko rewolucję romantyczną, ale i poważną debatę moralną o sensie cierpienia, autentyczności uczuć i granicach rozpaczy. Refleksje nad granicami emocji, miłości i cierpienia w literaturze epoki Śmierć Wertera staje się dla wielu interpretatorów symbolem granicznej sytuacji romantycznej: tam, gdzie uczucia nie mogą znaleźć ujścia w rzeczywistości, szuka się ich spełnienia poza życiem. Literatura romantyczna, dzięki historii Wertera, podważyła wcześniejsze optymistyczne wizje szczęścia i pokazała człowieka w całej jego wielowymiarowej trudności emocji. Ponadczasowość tematu nieszczęśliwej miłości i jej autodestrukcyjnych skutków Związek Wertera i Lotty to model tragicznej miłości obecny w wielu późniejszych tekstach. Temat niespełnionej miłości, która prowadzi do autodestrukcji, ma silny rezonans kulturowy i psychologiczny, stając się ostrzeżeniem, ale także refleksją o sile uczuć oraz osobistym przeżywaniu rozpaczy. Historia śmierci Wertera pozostaje żywa nie tylko jako zagadnienie literackie, ale także jako punkt wyjścia do rozmów o współczesnych emocjach, samotności i wpływie literatury na życie. Motywy śmierci Wertera otwierają pole do refleksji nad tym, jak historia, którą poznajemy na kartach książki, staje się lustrzanym odbiciem realnych problemów i wyzwań bliskich każdemu z nas. Cierpienia młodego Wertera to jedne z najważniejszych rozważań o emocjach, samotności i granicach ludzkiego cierpienia. Samobójstwo Wertera, łącząc literaturę z prawdziwymi reakcjami społeczeństwa i kulturą epoki, do dziś przypomina o sile i odpowiedzialności płynącej z przeżyć, zarówno tych opisanych, jak i realnie doświadczanych przez ludzi. Bibliografia: Cierpienia młodego Wertera (J. W. Goethe) - Język polskiopracowania.pl › opracowania › jezyk-polski › cierpienia-mlodego-wertera... Johann Wolfgang Goethe - Cierpienia młodego Wertera Natasza Szutta: Werter i prawo do samobójstwa - Filozofuj! Cierpienia młodego Wertera – streszczenie
Ta lektura powinna być wycofana. „Powiem nauczycielce, że syn płakał”
Do naszej redakcji napisała mama ucznia trzeciej klasy szkoły podstawowej. Twierdzi, że po omówieniu książki „O psie, który jeździł koleją” Romana Pisarskiego jej syn nie mógł dojść do siebie. „Nie rozumiem, po co dzieci w tym wieku mają czytać o śmierci. Syn płakał, a ja mam żal do nauczycielki” – napisała.
„Zaczęło się niewinnie. Dzieci dostały do przeczytania książkę ‘O psie, który jeździł koleją’. Pomyślałam: o, pamiętam ze szkoły, że czytaliśmy, ale już nie pamiętam szczegółów. Nie miałam pojęcia, że to historia z takim zakończeniem. Syn wyszedł z pokoju zapłakany i powiedział, że Lampo zginął. Nie mogłam uwierzyć, że w trzeciej klasie omawia się książki, w których pies umiera” – relacjonuje kobieta. Jak dodaje, przez kilka dni jej dziecko miało kłopot z zasypianiem. „Syn pytał, dlaczego pies musiał umrzeć i czy nasz też kiedyś zginie. Nie potrafiłam znaleźć słów, żeby go uspokoić. Sama poczułam złość – na szkołę, na nauczycielkę, na to, że ktoś uznał taką lekturę za odpowiednią dla ośmiolatków”. „To nie jest historia dla małych dzieci” Mama podkreśla, że nie jest przeciwna książkom, które uczą wrażliwości, ale uważa, że są granice. „O śmierci można rozmawiać, ale trzeba wiedzieć jak. Nie wyobrażam sobie, żeby dzieci w tym wieku analizowały sceny śmierci zwierzęcia. W domu miałam dramat – płacz, koszmary, pytania, na które nie wiedziałam, jak odpowiedzieć. Dla mnie ta lektura to pomyłka”. Kobieta zapowiada, że zamierza porozmawiać z wychowawczynią. „Powiem jej wprost: ta książka powinna być wycofana. Nie każde dziecko jest gotowe na taką emocjonalną treść. Zamiast wzruszenia i refleksji mamy łzy i lęk”. Lektura z przesłaniem, ale czy w odpowiednim momencie? „O psie, który jeździł koleją” Romana Pisarskiego to klasyka polskiej literatury dziecięcej, obecna w spisie lektur od lat. Opowieść o psie Lampo, który ginie, ratując dziewczynkę, miała wzruszać i uczyć empatii. Dla wielu dorosłych to piękna, symboliczna historia o przyjaźni i poświęceniu. Jednak coraz częściej słychać głosy, że dla współczesnych dzieci – szczególnie ośmio- i dziewięciolatków – to zbyt trudna emocjonalnie opowieść. Być może to nie sama książka jest problemem, lecz sposób, w jaki się o niej rozmawia. Dzieci potrzebują pomocy w zrozumieniu emocji, które budzi historia Lampo. Zamiast ją wykreślać, może warto nauczyć się o niej mówić – tak, by nie zostawiać najmłodszych samych z pytaniem: „dlaczego pies musiał umrzeć?”. Zobacz także: Tak rodzice psują pokolenie alfa. Afera o szkolną lekturę najlepszym dowodem
Oceny z religii i etyki oraz prace domowe w szkołach: nowe rozporządzenie wchodzi w życie od kwietnia 2024
To już pewne: od 1 września 2024 r. oceny z religii i etyki nie będą wliczane do średniej na semestr ani na koniec roku szkolnego. A jeszcze wcześniej, bo od 1 kwietnia 2024 r., obowiązywać zaczną nowe zasady dotyczące prac domowych.
Od roku szkolnego 2024/2025 oceny z przedmiotów dodatkowych (w tym z etyki i religii) nie będą wliczane do średniej. Ponadto w klasach I-III nie będzie prac domowych. Ministerstwo Edukacji Narodowej opublikowało rozporządzenie, które reguluje kwestię sporych zmian dotyczących nauki. Co jeszcze czeka uczniów od kwietnia 2024 i od przyszłego roku szkolnego? Spis treści: Prace domowe już nieobowiązkowe? Mniej lektur szkolnych Mniej nauki w szkołach? Prace domowe już nieobowiązkowe? Jeszcze niedawno sporo mówiło się o tym, że uczniowie nie powinni mieć obowiązku odrabiania prac domowych zadawanych na weekendy. „Nie może być tak, że dziecko nie ma praktycznie weekendu, ponieważ w każdy piątek ktoś zadaje mu coś na poniedziałek” – powiedziała na początku 2024 roku Katarzyna Lubnauer. Wiceminister edukacji przyznała wówczas, że zależy jej, by rozporządzenie zakazujące zadawania prac domowych na weekend weszło w życie jeszcze w tym roku szkolnym. Wiele zależy jednak od tego, jak długo zajmą wymagane przepisami konsultacje i uzgodnienia międzyresortowe. Tymczasem najnowsze rozporządzenie dotyka kwestii prac domowych nie tylko tych zadawanych na weekend, ale w ogóle. Uczniowie, którzy wrócą do szkół po przerwie wielkanocnej, zastaną w szkołach spore zmiany: w klasach IV-VIII pisemne oraz praktyczno-techniczne prace domowe będą nieobowiązkowe i nie będą oceniane, w klasach I-III prace domowe nie będą zadawane w ogóle (poza ćwiczeniami usprawniającymi tzw. motorykę małą np. ćwiczenie ruchów dłoni i palców). Przepisy nowego rozporządzenia dotyczącego prac domowych wchodzą w życie 1 kwietnia 2024 roku. Mniej lektur szkolnych W planach MEN jest ograniczenie liczby lektur szkolnych. Powód: skargi ze strony nauczycieli oraz uczniów. Okazuje się, że wielu polonistów nie ma czasu na wybór tytułów, które nie widnieją w kanonie lektur obowiązkowych. A zdaniem wielu uczniów – lektur, które muszą przeczytać, jest po prostu za dużo. Mniej nauki w szkołach? Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje również „odchudzić” podstawy programowe – w przypadku niektórych przedmiotów nawet o 20 proc. Wszystko po to, by nauczyciele mieli więcej czasu na zgłębienie wybranych treści, a uczniowie – więcej czasu np. na pracę w grupach. Zespoły eksperckie, które będą pracować nad ograniczeniem materiału do nauki, mają konsultować swoje decyzje z Centralną Komisją Egzaminacyjną. Wszystko po to, by zawartość podstaw programowych nie kolidowała z wymaganiami na egzaminach. Źródło: infor.pl, Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 marca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych Zobacz też: Kalendarz roku szkolnego 2023/2024: dni wolne od szkoły, ferie, święta Kiedy dziecko może samo wracać ze szkoły? ​Przeniesienie dziecka do innej szkoły: uzasadnienie, potrzebne dokumenty + wzór pisma
Lektury obowiązkowe: zmiany 2024. Czy z listy lektur zniknie „Pan Tadeusz” i wiersze patriotyczne?
Zgodnie z zapowiedziami szykują się zmiany w liczbie lektur obowiązkowych. Od 12 do 19 lutego 2024 zaplanowano prekonsultacje dotyczące podstaw programowych w szkołach. Na tapecie znalazły się m.in. propozycje zmian w kanonie lektur. Eksperci zaproponowali kilka zmian, wobec których nauczyciele i rodzice uczniów mogą zgłaszać swoje uwagi.
Zmiany w lekturach obowiązkowych obowiązywać będą już w przyszłym roku szkolnym 2024/2025. Czy z listy lektur obowiązkowych w klasach 4-6 znikną omawiane dotąd fragmenty „Pana Tadeusza”? A także wiersze W. Bełzy (autora „Kto ty jesteś, Polak mały”) oraz piosenki i pieśni patriotyczne? A z lektur dla klas 7-8 „Reduta Ordona”? Sprawdź, jakie jeszcze tytuły mogą zostać usunięte. Spis treści: Lektury obowiązkowe w klasach 4-6: propozycje zmian Lektury obowiązkowe w klasach 7-8: propozycje zmian Lektury uzupełniające w klasach 4-8: propozycje zmian Lektury w klasach 4-6: propozycje zmian Zdaniem ekspertów z omawianych dotąd w klasach 4-6 fragmentów oraz krótkich dzieł literackich we fragmentach zniknąć powinny: „Żona modna” I. Krasickiego Wszystkie fragmenty „Pana Tadeusza” oraz „Powrót taty” A. Mickiewicza „Katarynka” B. Prusa „W pamiętniku Zofii Bobrówny” J. Słowackiego Mit o Orfeuszu i Eurydyce Przypowieść o pannach roztropnych oraz przypowieść o siewcy Wiersze W. Bełzy Piosenki oraz pieśni patriotyczne Autorzy propozycji zmian mają również wziąć pod lupę liczbę wierszy takich poetów jak Z. Herbert, Cz. Miłosz i T. Różewicz. Nie chcą ich skreślać całkowicie, jednak biorą pod uwagę zmiany „o charakterze porządkującym”. Lektury w klasach 7-8: propozycje zmian Jeszcze większe zmiany przewidywane są w kanonie lektur obowiązkowych w klasach 7 i 8. Z lekcji języka polskiego zniknąć mogą: „Reduta Ordona” oraz „Śmierć pułkownika” A. Mickiewicza, Tren I i V J. Kochanowskiego „Syzyfowe prace” S. Żeromskiego Utwory: C. K. Norwida, J. Lieberta, J. Lechonia, M. Hemara, M. Rymkiewicza, fraszki J. Sztaudyngera i aforyzmy S. J. Leca Lektury uzupełniające w klasach 4-8: propozycje zmian Z listy lektur uzupełniających roboczo skreślono takie pozycje jak: B. Prus, „Placówka”, „Zemsta”, H. Sienkiewicz, „Janko Muzykant”, L. C. Douglas, „Wielki Rybak”, A. Frossard, „Nie lękajcie się! Rozmowy z Janem Pawłem II”, J. R. Kipling, „Księga dżungli”, J. Korczak, „Król Maciuś Pierwszy”, Z. Kossak-Szczucka, „Topsy i Lupus”, K. Lanckorońska, „Wspomnienia wojenne 22 IX 1939–5 IV 1945” (fragmenty), Sat-Okh, „Biały Mustang”, L. J. Okoń, „Tecumseh”, L.de Wohl, „Posłaniec króla” Opinie na temat tych oraz wszystkich innych zmian w podstawach programowych można przesyłać za pośrednictwem formularza kontaktowego. Źródło: Ministerstwo Edukacji Narodowej Zobacz też: Laptop do nauki dla każdego czwartoklasisty. Czy w 2024 roku dzieci dostaną laptopy? Kalendarz roku szkolnego 2023/2024: dni wolne od szkoły, ferie, święta Rekrutacja do szkoły podstawowej 2024: kiedy, rejonizacja i inne kryteria przyjęcia do klas pierwszych
Zmiany w edukacji: mniej lektur i nauki oraz brak prac domowych na weekend
Wiceminister edukacji Katarzyna Lubnauer opublikowała informację na temat zmian przewidywanych już od września 2024 roku lub nawet wcześniej. Z programu nauczania ma zniknąć od 5 do nawet 20 proc. treści (w zależności od poszczególnych przedmiotów). Mniej nauki nie oznacza jednak mniej godzin lekcyjnych.
Katarzyna Lubnauer zapewnia też, że już trwają prace nad rozporządzeniem mającym zakazać zadawania prac domowych na weekend. Podtrzymała też obietnicę rządu dotyczącą podwyżek dla nauczycieli od stycznia 2024. Nauczyciele dostaną podwyżkę w marcu, z wyrównaniem. Spis treści: Bez prac domowych na weekend: od kiedy? Mniej lektur szkolnych Mniej nauki w szkołach? Bez prac domowych na weekend: od kiedy? „Nie może być tak, że dziecko nie ma praktycznie weekendu, ponieważ w każdy piątek ktoś zadaje mu coś na poniedziałek” – powiedziała Katarzyna Lubnauer. Wiceminister edukacji przyznała, że zależy jej, by rozporządzenie zakazujące zadawania prac domowych na weekend weszło w życie jeszcze w tym roku szkolnym. Wiele zależy jednak od tego jak długo zajmą wymagane przepisami konsultacje i uzgodnienia międzyresortowe. Mniej lektur szkolnych W planach MEN jest ograniczenie liczby lektur szkolnych. Powód: skargi ze strony nauczycieli oraz uczniów. Okazuje się, że wielu polonistów nie ma czasu na wybór tytułów, które nie widnieją w kanonie lektur obowiązkowych. A zdaniem wielu uczniów – lektur, które muszą przeczytać, jest po prostu za dużo. Mniej nauki w szkołach? Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje również „odchudzić” podstawy programowe – w przypadku niektórych przedmiotów nawet o 20 procent. Wszystko po to, by nauczyciele mieli więcej czasu na zgłębienie wybranych treści a uczniowie – więcej czasu np. na pracę w grupach. Zespoły eksperckie, które będą pracować nad ograniczeniem materiału do nauki, mają konsultować swoje decyzje z Centralną Komisją Egzaminacyjną. Wszystko po to, by zawartość podstaw programowych nie kolidowała z wymaganiami na egzaminach. Źródło: infor.pl Zobacz także: Kalendarz roku szkolnego 2023/2024: dni wolne od szkoły, ferie, święta Kiedy dziecko może samo wracać ze szkoły? ​Przeniesienie dziecka do innej szkoły: uzasadnienie, potrzebne dokumenty + wzór pisma
Lektury obowiązkowe w szkole podstawowej na rok szkolny 2023/2024
Jakie są lektury obowiązkowe w klasach 1-3, a które muszą przeczytać uczniowie klas starszych? Być może część z pozycji macie w domowej biblioteczce, a niektóre warto już teraz wypożyczyć z biblioteki lub kupić w księgarni (stacjonarnej lub internetowej). Sprawdź aktualną listę lektur w szkole podstawowej, by mieć pewność, że twoje dziecko na pewno je przeczyta.
Lista lektur w szkole podstawowej to zarówno krótsze, jak i dłuższe powieści, ale nie tylko. Przekonaj się, jak zmienił się kanon lektur obowiązkowych i zapewnij swemu dziecku dostęp do każdej z nich. Znajomość każdej z tych pozycji to gwarancja pozytywnych ocen z języka polskiego i... zdanego śpiewająco egzaminu ósmoklasisty z języka polskiego. Spis treści: Lektury obowiązkowe dla klas 1-3 Lektury obowiązkowe dla klas 4-6 Lektury obowiązkowe dla klas 7-8 Lektury obowiązkowe dla klas 1-3 Poniższa lista lektur zawiera 27 pozycji, ponieważ obejmuje utwory omawiane w ciągu wszystkich trzech lat nauczania początkowego. Prócz tego, w podstawie programowej istnieje zapis, że są to propozycje do czytania wspólnego i indywidualnego. O tym, które lektury obowiązkowe będą omawiane w klasie 1, a które w 2 lub 3 oraz w jakiej kolejności, decyduje nauczyciel. H. Ch. Andersen, „Baśnie” (do wyboru) J. Bednarek, „Niesamowite przygody dziesięciu skarpetek (czterech prawych i sześciu lewych)” J. Brzechwa, „Brzechwa dzieciom” W. Cichoń, „Cukierku, ty łobuzie!” A. Frączek, „Rany Julek! O tym, jak Julian Tuwim został poetą” G. Kasdepke, „Detektyw Pozytywka” B. Kosmowska, „Dziewczynka z parku” M. Krüger, „Karolcia” A. Lindgren, „Dzieci z Bullerbyn” H. Lofting „Doktor Dolittle i jego zwierzęta” J. Papuzińska „Asiunia” D. Parlak „Kapelusz Pani Wrony” R. Pisarski „O psie, który jeździł koleją” J. Porazińska „Pamiętnik Czarnego Noska” M. Terlikowska „Drzewo do samego nieba” J. Tuwim „Wiersze dla dzieci” B. Tylicka „O krakowskich psach i kleparskich kotach. Polskie miasta w baśni i legendzie” D. Wawiłow „Najpiękniejsze wiersze” Ł. Wierzbicki „Afryka Kazika” Ł. Wierzbicki „Dziadek i niedźwiadek” D. Gellner „Wścibscy” J. Grodek „Mania, dziewczyna inna niż wszystkie. Opowieść o Marii Skłodowskiej-Curie” T. Justyniarski „Psie troski, czyli o wielkiej przyjaźni na cztery łapy i dwa serca” P. Kordyasz „Lolek. Opowiadania o dzieciństwie Karola Wojtyły” (fragmenty) Z. Kossak-Szczucka „Kłopoty Kacperka góreckiego skrzata” Å. Lind „Piaskowy Wilk” A. i D. Mizielińscy „Którędy do Yellowstone? Dzika podróż po parkach narodowych”. Zobacz także: Lektury szkolne dla klas 1-3 szkoły podstawowej – spis lektur (nowa podstawa programowa) Lektury obowiązkowe dla klas 4-6 Kolejne lektury obowiązkowe ustalono dla uczniów klas 4, 5 i 6. Kolejność ich omawiania ustala nauczyciel języka polskiego. 1. J. Brzechwa, „Akademia Pana Kleksa”, 2. F. Molnar „Chłopcy z Placu Broni”, 3. J. R. R. Tolkien „Hobbit, czyli tam i z powrotem”, 4. H. Sienkiewicz „W pustyni i w puszczy”, 5. C. S. Lewis „Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa”, 6. B. Prus, „Katarynka” 7. hymn Polski 8. I. Krasicki: wybrane bajki, 9. H. Ch. Andersen: wybrane baśnie, 10. mity o: powstaniu świata, Prometeuszu, Syzyfie, Demeter i Korze, Eurydyce i Orfeuszu, Demeter i Korze, Ariadnie i Tezeuszu, Heraklesie, 11. Biblia (fragmenty), 12. A. Mickiewicz„Pan Tadeusz” (fragmenty z podręcznika) 13. J. Christa: komiks: „Kajko i Kokosz” 14. wiersze (z podręcznika) takich autorów jak: W. Bełza, J. Brzechwa, A. Mickiewicz, J. Słowacki, J. Kulmowa i inni. Przeczytaj też: Lektury do 4 klasy na rok szkolny 2023/2024: lista lektur obowiązkowych i uzupełniających Lektury obowiązkowe dla klas 7-8 Utwory, które muszą przeczytać uczniowie klas 7 i 8 znajdują się na liście lektur obowiązkowych właśnie dla tych klas. 1. A. de Saint-Exupéry „Mały książę” 2. S. Mrożek „Artysta” 3. A. Kamiński „Kamienie na szaniec” 4. J. Słowacki „Balladyna” 5. S. Żeromski „Syzyfowe prace” 6. Ch. Dickens „Opowieść wigilijna 7. A. Mickiewicz: „Dziady cz. II, „Reduta Ordona”, „Śmierć pułkownika”, „Świtezianka”, „Pan Tadeusz ” (fragmenty) 8. H. Sienkiewicz „Latarnik”, „Quo vadis” 9. M. Wańkowicz: „Tędy i owędy” 10. A. Fredro: „Zemsta” 11. J. Sztaudynger: fraszki 12. S. J. Lec: aforyzmy 13. wybrane wiersze K. K. Baczyńskiego, S. Barańczaka, B. Leśmiana, C. K. Norwida, W. Szymborskiej, K. Wierzyńskiego, J. Lieberta, J. Lechonia, J. M. Rymkiewicza By sprawdzić jakie utwory znajdują się na liście lektur obowiązkowych dla klas 7 i 8, przeczytaj Lektury klasa 7: lista na rok szkolny 2023/2024 Zobacz także: Lektury obowiązkowe na egzamin ósmoklasisty Quiz: egzamin ósmoklasisty z polskiego - powtórzenie wiadomości Lektury szkolne klasa 8 – spis wszystkich obowiązujących lektur
Lektury 1 klasa liceum (poziom podstawowy i rozszerzony) w roku szkolnym 2023/2024
Lektury do 1 klasy liceum i technikum mają pomóc uczniowi zdobyć wiedzę, a także sprawić, że będzie wrażliwym czytelnikiem. Najważniejsze jednak jest to, że ich znajomość przyda się na maturze. Sprawdź, jakie są lektury w 1 klasie liceum.
Lektury do 1 klasy liceum ogólnokształcącego mogą pojawić się na maturze z języka polskiego, a więc znajomość tych dzieł jest obowiązkowa dla każdego ucznia. To właśnie na podstawie między innymi lektur z 1 klasy liceum (czasy starożytne, średniowiecza, renesansu a w niektórych przypadkach również baroku i oświecenia) maturzysta będzie pisał wypracowanie i odpowiadał na pytania na egzaminie maturalnym. Zgodnie z rozporządzeniem, które obowiązuje od 1 września 2021 roku, nauczyciel języka polskiego sam ustala kolejność omawiania lektur. Dotyczy to wszystkich klas liceum i techników, zarówno jeśli chodzi o poziom podstawowy jak i rozszerzony. Poniżej przedstawiamy przykładowe lektury do liceum, które mogą być omawiane w 1 klasie szkoły średniej. Uwaga. Utwory, przy których zaznaczono, że będą omawiane we fragmentach, najczęściej znajdują się w podręcznikach do języka polskiego. Lista lektur 1 klasa liceum: Lektury obowiązkowe - klasa 1 liceum (poziom podstawowy) Lektury obowiązkowe - klasa 1 liceum (poziom rozszerzony) Lektury nieobowiązkowe - klasa 1 liceum (poziom podstawowy) Lektury uzupełniające do 1 klasy liceum (poziom rozszerzony) Lektury obowiązkowe - klasa 1 liceum (poziom podstawowy) Uczeń liceum (lub technikum) zdający maturę na poziomie podstawowym większość omawianych dzieł znajdzie w podręczniku. Książka, którą trzeba będzie przeczytać od deski do deski, to Antygona Sofoklesa. Z domowej biblioteczki lub z biblioteki szkolnej przydadzą się również dzieła Szekspira i Skąpiec Moliera. Sofokles, Antygona; Horacy – wybrane utwory; Bogurodzica; Lament świętokrzyski (fragmenty); Legenda o św. Aleksym (fragmenty); Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią (fragm.); Pieśń o Rolandzie (fragm.); Biblia, w tym fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Pieśni nad Pieśniami, Księgi Psalmów, Apokalipsy wg św. Jana; Jan Parandowski, Mitologia, część I Grecja; Homer, Iliada (fragm.), Odyseja (fragm.); Gall Anonim, Kronika polska (fragm.); Dante Alighieri, Boska komedia (fragm.); Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu (fragm.); Jan Chryzostom Pasek, Pamiętniki (fragm.);) William Szekspir, Makbet, Romeo i Julia; Jan Kochanowski, wybrane pieśni, w tym: Pieśń IX ks. I, Pieśń V ks. II; psalmy, w tym Psalm 13, Psalm 47; tren IX, X, XI, XIX; Odprawa posłów greckich; Piotr Skarga, Kazania sejmowe (fragm.); Ignacy Krasicki, Hymn do miłości ojczyzny, wybrane satyry; Franciszek Karpiński, wybór sielanek i liryki religijnej; wybrane wiersze następujących poetów: Daniel Naborowski, Jan Andrzej Morsztyn, Mikołaj Sęp-Szarzyński; Molier, Skąpiec. Lektury obowiązkowe - klasa 1 liceum (poziom rozszerzony) Podręcznik do języka polskiego na poziomie rozszerzonym do klasy 1 również zawiera sporą część lektur z listy tych obowiązkowych. Wergiliusz, Eneida (fragm.); św. Augustyn, Wyznania (fragm.); Arystoteles, Poetyka, Retoryka (fragm.); Platon, Państwo (fragm.); Arystofanes, Chmury; św. Tomasz z Akwinu, Summa teologiczna (fragm.); François Rabelais, Gargantua i Pantagruel (fragm.); William Szekspir, Hamlet; Michel de Montaigne, Próby (fragm.); Jan Kochanowski, Treny (jako cykl poetycki). Lektury nieobowiązkowe - klasa 1 liceum (poziom podstawowy) Jeśli chodzi o lektury uzupełniające, w 1 klasie liceum (poziom podstawowy) uczniowie omawiać będą dzieła powstałe od czasów starożytnych, poprzez literaturę średniowiecza, renesansu, baroku i oświecenia. Sofokles, Król Edyp; Giovanni Boccaccio, Sokół (z dzieła Dekameron); Mikołaj Rej, Żywot człowieka poczciwego (fragm.); Mikołaj z Wilkowiecka, Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim (fragm.); Dzieje Tristana i Izoldy (fragm.); Wespazjan Kochowski, Psalmodia polska (wybór psalmów); Wacław Potocki, Transakcja wojny chocimskiej (fragm. z części I); Ignacy Krasicki, Monachomachia (fragmenty); Andrzej Frycz Modrzewski, O poprawie Rzeczypospolitej (fragm.); Miguel de Cervantes Saavedra, Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manczy (fragm.); Stanisław Staszic, Przestrogi dla Polski (fragm.); Stanisław Trembecki, Franciszek Kniaźnin, wybrane utwory; Jędrzej Kitowicz, Opis obyczajów za czasów panowania Augusta III (fragmenty); Julian Ursyn Niemcewicz, Powrót posła. Lektury uzupełniające do 1 klasy liceum (poziom rozszerzony) Również jeśli chodzi o lektury do klasy 1 na poziomie rozszerzonym, są to dzieła, które powstały przed epoką romantyzmu. Pedro Calderon de la Barca, Życie snem; Erazm z Rotterdamu, Pochwała głupoty (fragm.); Tomasz Morus, Utopia (fragm.); Jean Jacques Rousseau, Nowa Heloiza (fragm.); Wolter, Kandyd, czyli optymizm (fragm.). Zobacz też: Jak wygląda rekrutacja do liceum 2023/2024? Jak dostać się do dobrego liceum? Wyprawka do liceum: co kupić do wyprawki szkolnej? Jakie są przedmioty w liceum i ile ich jest?
Lektury do liceum i technikum 2023/2024: pozycje obowiązkowe i uzupełniające
W podstawie programowej dla IV-letnich liceów i V-letnich techników zostały wyodrębnione dzieła, które powinien poznać każdy uczeń, niezależnie od profilu swojej klasy. Sprawdź, jaki jest kanon lektur do szkoły średniej.
Lektury w liceum i technikum to klasyka literatury polskiej i powszechnej, a także utwory współczesne. Uczniowie będą czytać m.in. dzieła Jana Pawła ll. W podstawie programowej do języka polskiego znajdziemy listę lektur obowiązkowych i uzupełniających dla wszystkich uczniów oraz listę lektur obowiązkowych i uzupełniających dla tych uczniów, którzy będą realizować rozszerzony program z języka polskiego. Spis treści: Lista lektur obowiązkowych do liceum i technikum Spis lektur nieobowiązkowych do szkoły średniej Lista lektur obowiązkowych do liceum i technikum Spis lektur do liceum i technikum zawarty jest w Rozporządzeniu Ministra Edukacji i Nauki z dnia 13 sierpnia 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia. O kolejności omawiania niżej wymienionych lektur - w klasie pierwszej, drugiej, trzeciej i czwartej (oraz piątej w przypadku technikum) decyduje nauczyciel języka polskiego. Lektury obowiązkowe do liceum i technikum w roku szkolnym 2023/2024 (zakres podstawowy): Biblia, w tym fragm. Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Pieśni nad Pieśniami, Księgi Psalmów, Apokalipsy wg św. Jana; Jan Parandowski, Mitologia, część I: Grecja; Homer, Iliada (fragm.), Odyseja (fragmenty); Sofokles, Antygona; Horacy, wybrane utwory; Bogurodzica, Lament świętokrzyski (fragm.), Legenda o św. Aleksym (fragm.), Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią (fragm.); Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu (fragm.); Pieśń o Rolandzie (fragm.); Gall Anonim, Kronika polska (fragm.); Dante Alighieri, Boska komedia (fragm.); Jan Kochanowski, wybrane pieśni, w tym: Pieśń IX ks. I, Pieśń V ks. II; psalmy, w tym Psalm 13, Psalm 47; Tren IX, X, XI, XIX; Odprawa posłów greckich; Piotr Skarga, Kazania sejmowe (fragm.); wybrane wiersze następujących poetów: Daniel Naborowski, Jan Andrzej Morsztyn, Mikołaj Sęp-Szarzyński; Jan Chryzostom Pasek, Pamiętniki (fragm.); William Szekspir, Makbet, Romeo i Julia; Molier, Skąpiec; Ignacy Krasicki, Hymn do miłości ojczyzny, wybrane satyry; Franciszek Karpiński, wybór sielanek i liryki religijnej; Adam Mickiewicz, Oda do młodości; wybrane ballady, w tym Romantyczność; wybrane sonety z cyklu Sonety krymskie oraz inne wiersze; Konrad Wallenrod, Dziady cz. III; Juliusz Słowacki, Kordian; wybrane wiersze, w tym Grób Agamemnona (fragm.), Testament mój; Zygmunt Krasiński, Nie-Boska komedia; Cyprian Kamil Norwid, wybrane wiersze; Bolesław Prus, Lalka, Z legend dawnego Egiptu; Eliza Orzeszkowa, Gloria victis; Henryk Sienkiewicz, Potop; Adam Asnyk, wybór wierszy; Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara; wybrane wiersze następujących poetów: Jan Kasprowicz, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Leopold Staff; Stanisław Wyspiański, Wesele; Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (tom I – Jesień); Stefan Żeromski, Rozdziobią nas kruki, wrony…, Przedwiośnie; Witold Gombrowicz, Ferdydurke (fragm.); wybrane wiersze następujących poetów: Bolesław Leśmian, Julian Tuwim, Jan Lechoń, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Kazimiera Iłłakowiczówna, Julian Przyboś, Józef Czechowicz, Krzysztof Kamil Baczyński, Tadeusz Gajcy; Tadeusz Borowski, Proszę państwa do gazu, Ludzie, którzy szli; Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat; Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem; wybrane wiersze następujących poetów: Stanisław Baliński, wybrane wiersze z okresu emigracyjnego, Kazimierz Wierzyński, wybrane wiersze z okresu emigracyjnego, Czesław Miłosz, wybrane wiersze, w tym z tomu Ocalenie, oraz Traktat moralny (fragmenty), Tadeusz Różewicz, Miron Białoszewski, Jarosław Marek Rymkiewicz, Wisława Szymborska, Zbigniew Herbert, wybrane wiersze, w tym z tomów Pan Cogito oraz Raport z oblężonego Miasta, Halina Poświatowska, Stanisław Barańczak, Jan Polkowski, Wojciech Wencel; Albert Camus, Dżuma; George Orwell, Rok 1984; Józef Mackiewicz, Droga donikąd (fragm.); Sławomir Mrożek, Tango; Marek Nowakowski, Raport o stanie wojennym (wybrane opowiadanie), Górą „Edek” (z tomu Prawo prerii); Jacek Dukaj, Katedra (z tomu W kraju niewiernych); Antoni Libera, Madame; Andrzej Stasiuk, Miejsce (z tomu Opowieści galicyjskie); Olga Tokarczuk, Profesor Andrews w Warszawie (z tomu Gra na wielu bębenkach); Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem (fragmenty); wybrane utwory okresu stanu wojennego; powojenna piosenka literacka – wybrane utwory Jacka Kaczmarskiego, Wojciecha Młynarskiego, Agnieszki Osieckiej oraz wybrane teksty Kabaretu Starszych Panów, a także utwory w wykonaniu Ewy Demarczyk. Lektury obowiązkowe do liceum i technikum w roku szkolnym 2023/2024 (zakres rozszerzony): Arystoteles, Poetyka, Retoryka (fragm.); Platon, Państwo (fragm.); Arystofanes, Chmury; Wergiliusz, Eneida (fragm); św. Augustyn, Wyznania (fragm.); św. Tomasz z Akwinu, Summa teologiczna (fragm.); François Rabelais, Gargantua i Pantagruel (fragm.); Michel de Montaigne, Próby (fragm.); Jan Kochanowski, Treny (jako cykl poetycki); William Szekspir, Hamlet; wybrane utwory poetyckie z romantycznej literatury europejskiej, w tym wybrane wiersze angielskich poetów jezior; Juliusz Słowacki, Lilla Weneda; Cyprian Kamil Norwid, Bema pamięci żałobny rapsod, Fortepian Szopena, Czarne kwiaty (fragm.), Promethidion (fragm.); realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska (Honoré de Balzac, Ojciec Goriot lub Charles Dickens, Klub Pickwicka, lub Mikołaj Gogol, Martwe dusze, lub Gustaw Flaubert, Pani Bovary); Stanisław Wyspiański, Noc listopadowa; Franz Kafka, Proces (fragm.); Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata; Stanisław Ignacy Witkiewicz, Szewcy; Bruno Schulz, wybrane opowiadania z tomu Sklepy cynamonowe; Tadeusz Konwicki, Mała Apokalipsa; Jorge Luis Borges, wybrane opowiadanie; Janusz Głowacki, Antygona w Nowym Jorku; Sławomir Mrożek, wybrane opowiadania; wybrane eseje następujących autorów: Jerzy Stempowski, Gustaw Herling-Grudziński, Zbigniew Herbert, Zygmunt Kubiak, Jarosław Marek Rymkiewicz (co najmniej po jednym utworze); wybrane teksty z aktualnych numerów miesięczników oraz kwartalników literackich i kulturalnych Spis lektur nieobowiązkowych do szkoły średniej W każdym roku szkolnym nauczyciel wybiera dwie lektury uzupełniające, które powinni przeczytać uczniowie. Nie ma jednak żadnych przeciwwskazań, aby uczeń przeczytał więcej lektur, niż te, które zostały wskazane przez nauczyciela. Znajomość lektur nieobowiązkowych może przydać się przy pisaniu wypracować z języka polskiego, a także podczas egzaminu maturalnego. Lektury uzupełniające w liceum (zakres podstawowy): Sofokles, Król Edyp; Mikołaj z Wilkowiecka, Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim (fragm.); Kronika Książąt Polskich, oprac. Jerzy Wojtczak- -Szyszkowski; Dzieje Tristana i Izoldy (fragm.); Giovanni Boccaccio, Sokół; Mikołaj Rej, Żywot człowieka poczciwego (fragm.); Andrzej Frycz Modrzewski, O poprawie Rzeczypospolitej (fragm.); Miguel de Cervantes y Saavedra, Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manczy (fragm.); Wespazjan Kochowski, Psalmodia polska (wybór psalmów); Wacław Potocki, Transakcja wojny chocimskiej (fragm. z części I); Ignacy Krasicki, Monachomachia (fragmenty); Stanisław Trembecki, Franciszek Kniaźnin, wybrane utwory; Jędrzej Kitowicz, Opis obyczajów za czasów panowania Augusta III (fragm.); Julian Ursyn Niemcewicz, Powrót posła; Stanisław Staszic, Przestrogi dla Polski (fragm.); Juliusz Słowacki, Beniowski (fragm.), Listy do Matki (fragm.); Aleksander Fredro, Śluby panieńskie; Johann Wolfgang Goethe, Cierpienia młodego Wertera (fragm.), Faust (fragm.); George Byron, Giaur (fragm.); Adam Mickiewicz, Dziady cz. IV; Eliza Orzeszkowa, Nad Niemnem; Maria Konopnicka, wybór wierszy; Henryk Sienkiewicz, Listy z podróży do Ameryki (fragm.); Stefan Żeromski, Echa leśne, Ludzie bezdomni; Zofia Nałkowska, Granica; Tadeusz Peiper, wybór wierszy; Joseph Conrad, Lord Jim; Anna Kamieńska, Anna Świrszczyńska, Julia Hartwig, Stanisław Grochowiak, Ryszard Krynicki, Edward Stachura, Adam Zagajewski, wybór wierszy; Kazimierz Moczarski, Rozmowy z katem (fragm.); Zofia Nałkowska, Przy torze kolejowym (z tomu Medaliony); Witold Pilecki, Raport Witolda; Wiesław Kielar, Anus mundi; Jan Józef Szczepański, Święty; Zofia Kossak-Szczucka, Pożoga. Wspomnienia z Wołynia 1917–1919; Tadeusz Różewicz, Kartoteka; Józef Czapski, Na nieludzkiej ziemi (fragm.); Leopold Tyrmand, Dziennik 1954 (fragmenty); Jarosław Iwaszkiewicz, wybrane opowiadanie; Stanisław Lem, Wizja lokalna; John Ronald Reuel Tolkien, Władca pierścieni. Drużyna pierścienia; Samuel Beckett, Czekając na Godota; Friedrich Dürrenmatt, Wizyta starszej pani; Eugène Ionesco, Lekcja Lektury uzupełniające (zakres rozszerzony): Erazm z Rotterdamu, Pochwała głupoty (fragm.); Tomasz Morus, Utopia (fragm.); Pedro Calderon de la Barca, Życie snem; Wolter, Kandyd, czyli optymizm (fragm.); Jean-Jacques Rousseau, Nowa Heloiza (fragm.); wybrane utwory epickie okresu romantyzmu: Józef Ignacy Kraszewski, Stara baśń, Victor Hugo, Nędznicy, Edgar Allan Poe, wybrane opowiadanie, Henryk Rzewuski, Pamiątki Soplicy (fragmenty); Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (tom II – Zima); Aldous Huxley, Nowy wspaniały świat; Gabriela Zapolska, Moralność pani Dulskiej; Gustaw Herling-Grudziński, Wieża; Florian Czarnyszewicz, Nadberezyńcy; Bohumil Hrabal, wybrane opowiadania; Wiesław Myśliwski, Widnokrąg; Julian Stryjkowski, Austeria; Umberto Eco, Imię róży; Zofia Kossak-Szczucka, Błogosławiona wina; Ferdynand Antoni Ossendowski, Mocni ludzie, Ludzie, zwierzęta, bogowie; Krystyna Lubieniecka-Baraniak, Gdy brat staje się katem; wybrane wiersze poetów polskich i obcych; wybrana powieść polska i obca z XX lub XXI wieku; wybrany dramat polski i obcy z XX lub XXI wieku; Jan Paweł II, Przekroczyć próg nadziei (fragm.), Tryptyk rzymski, Pamięć i tożsamość (fragm.), Fides et ratio (fragm.); Karol Wojtyła, Przed sklepem jubilera; Stefan Wyszyński, Zapiski więzienne; Paweł Zuchniewicz, Ojciec wolnych ludzi. Opowieść o Prymasie Wyszyńskim Niektóre z wymienionych lektur znajdują się w domenie publicznej. Oznacza to, że można przeczytać je za darmo na stronie lektury.gov.pl. Zobacz też: Jak wygląda rekrutacja do liceum 2023/2024? Jak dostać się do dobrego liceum? Wyprawka do liceum: co kupić do wyprawki szkolnej? Lektury obowiązkowe (z gwiazdką) na maturę 2024. Co koniecznie trzeba przeczytać?
Lektury klasa 7: lista na rok szkolny 2023/2024
Lektury szkolne do klasy 7 to niekiedy już naprawdę poważne utwory. Są jednak dostosowane do wiedzy i umiejętności uczniów na tym poziomie kształcenia. Tytuły, które trafiły do kanonu lektur w 7 i 8 klasie, mają wzbudzić w młodym czytelniku miłość do książek, a także uwrażliwić na piękno literatury. Co znalazło się na liście lektur obowiązkowych i uzupełniających w 7 klasie?
Lektury do klasy 7 to nowa lista pozycji obowiązkowych i uzupełniających. Siódmoklasiści poznają dzieła najwybitniejszych twórców, które pozwalają poszerzyć horyzonty wiedzy, rozwinąć wyobraźnię, a przede wszystkim umożliwiają wykształcenie świadomego odbiorcy dzieł literackich. Wykaz lektur do klasy 7 obejmuje m.in. fraszki i treny Jana Kochanowskiego, wiersze Bolesława Leśmiana, a także dzieła Adama Mickiewicza i Henryka Sienkiewicza. Spis treści: Lektury do klasy 7 i 8 w roku szkolnym 2023/2024 Lista lektur obowiązkowych - klasa 7 Lista lektur uzupełniających - klasa 7 Lektury do klasy 7 – rok szkolny 2023/2024 Wykaz lektur szkolnych opiera się na nowej podstawie programowej. Zawarta w niej lista lektur została w 2021 roku zmodyfikowana przez Ministerstwo Edukacji i Nauki. Od tamtej pory z listy lektur do klas 7-8 nauczyciele języka polskiego wybierają kolejność ich omawiania. Pierwszeństwo mają oczywiście lektury obowiązkowe, wśród których znajdują się: Mały książę Antoine de Saint-Exupéry Artysta Sławomira Mrożka, Kamienie na Szaniec Aleksandra Kamińskiego Balladyna Juliusza Słowackiego Syzyfowe prace Stefana Żeromskiego Opowieść wigilijna Charles'a Dickens'a Dziady cz. II, Reduta Ordona, Śmierć pułkownika, Świtezianka, Pan Tadeusz (fragmenty) Adama Mickiewicza Latarnik i Quo Vadis Henryka Sienkiewicza Zemsta Aleksandra Fredry Tędy i owędy Melchiora Wańkowicza wybrane wiersze twórców znanych uczniom z klas IV-VI oraz: K. K. Baczyńskiego, S. Barańczaka, B. Leśmiana, C. K. Norwida, W. Szymborskiej, K. Wierzyńskiego, J. Lieberta, J. Lechonia, J. M. Rymkiewicza fraszki Jana Sztaudyngera aforyzmy Stanisława J. Leca Lektury uzupełniające do klas 7-8 to: Krzyżacy Henryka Sienkiewicza Dywizjon 303 Arkadego Fiedlera Stary człowiek i morze Ernesta Hemingway'a Monte Cassino (fragmenty) i/lub Ziele na kraterze Melchiora Wańkowicza Oskar i pani Róża Eric-Emmanuel Schmitta Placówka lub Zemsta Bolesława Prusa Sąd Ozyrysa Henryka Sienkiewicza Pamiętnik z powstania warszawskiego (fragm.) Mirona Białoszewskiego Wspomnienia wojenne 22 IX 1939–5 IV 1945 (fragm.) Karoliny Lanckorońskiej Bursztyny (lub inne opowiadanie) – Zofii Kossak-Szczuckiej Jesienna miłość Nicolasa Sparksa Wybrana powieść kryminalna Agathy Christie Wielki Rybak Lloyda Cassela Douglas'a Pozłacana rybka Barbary Kosmowskiej Nie lękajcie się! Rozmowy z Janem Pawłem II André Frossarda W klasie 7 z kanonu lektur uzupełniających nauczyciel wybiera po 2 tytuły (podobnie jak w klasach poprzednich). Lista lektur obowiązkowych – klasa 7 Spośród wszystkich lektur obowiązkowych dla klas 7-8 nauczyciel w klasie 7 może wybrać przykładowo następujące utwory: Adam Mickiewicz – Dziady cz. II, Reduta Ordona, Śmierć pułkownika, Świtezianka, Pan Tadeusz (fragmenty) Jan Kochanowski – fraszki Jan Kochanowski – treny Charles Dickens – Opowieść wigilijna Aleksander Fredro – Zemsta Ignacy Krasicki – Żona modna Henryk Sienkiewicz – Quo Vadis Cyprian Kamil Norwid – wybrane wiersze Bolesław Leśmian – wybrane wiersze Marian Hemar – wybrane wiersze Kazimierz Wierzyński – wybrane wiersze Jan Lechoń – wybrane wiersze Jerzy Liebert – wybrane wiersze Lista lektur uzupełniających - klasa 7 Nauczyciel w klasie 7 wybiera również dwa utwory z listy lektur uzupełniających, np.: Agata Christie – wybrana powieść kryminalna Ernest Hemingway – Stary człowiek i morze Albo np.: Henryk Sienkiewicz – Krzyżacy Melchior Wańkowicz – Ziele na kraterze (fragmenty) Lub inne dwa utwory spośród podanych lektur dla klas 7-8. Lektury klasa 7: lektury usunięte i dodane 13 sierpnia 2021 roku Minister Edukacji i Nauki podpisał rozporządzenie, które uzupełniło obowiązujący kanon o nowe lektury szkolne. Z listy lektur dla klasy 7-8 usunięto Stowarzyszenie Umarłych Poetów Nancy H. Kleinbaum. Do lektur uzupełniających dodano: Lloyd Cassel Douglas Wielki Rybak; Zofia Kossak-Szczucka Bursztyny (wybrane opowiadanie); André Frossard Nie lękajcie się! Rozmowy z Janem Pawłem II; Bolesław Prus Placówka, Bolesław Prus Zemsta; Henryk Sienkiewicz Sąd Ozyrysa; Nicolas Sparks Jesienna miłość. Zobacz też: Kalendarz roku szkolnego 2023/2024: dni wolne od szkoły, ferie, święta Zeszyty do 7 klasy: ile i jakie wpisać na listę zakupów? Przedmioty w 7 klasie: spis przedmiotów w roku szkolnym 2023/2024
Lektury szkolne klasa 8: lista obowiązujących lektur
Wykaz lektur do klasy ósmej obejmuje m.in. dzieła J. Słowackiego, A. Mickiewicza, S. Żeromskiego. Ósmoklasiści muszą także zaznajomić się z poezją polskiej noblistki W. Szymborskiej oraz K. K. Baczyńskiego i J. M. Rymkiewicza. Jeśli zdążyli omówić te utwory w klasie 7, czeka ich lektura Małego księcia, Zemsty i innych dzieł z listy lektur.
Klasa 8 to czas, kiedy z pewnością warto przyłożyć się do czytania lektur. To właśnie w tym roku szkolnym uczniów czeka egzamin ósmoklasisty, sprawdzający całą wiedzę ze znajomości lektur w klasach 4-8. Spis treści: Klasa 8: lektury obowiązkowe Klasa 8: lektury uzupełniające Nowe lektury w klasie 8 Klasa 8: lektury obowiązkowe Oto aktualnie obowiązująca lista lektur, zgodna ze stanem po nowelizacji z 13 sierpnia 2021 roku. Spis obejmuje wszystkie tytuły do omówienia w klasach 7-8. Kolejność omawiania lektur obowiązkowych ustala indywidualnie nauczyciel języka polskiego. Balladyna Juliusza Słowackiego Dziady cz. II, Reduta Ordona, Śmierć pułkownika, Świtezianka, Pan Tadeusz Adama Mickiewicza, Zemsta Aleksandra Fredry Latarnik i Quo Vadis Henryka Sienkiewicza Syzyfowe prace Stefana Żeromskiego Opowieść wigilijna Charles'a Dickens'a Mały książę Antoine de Saint-Exupéry Artysta Sławomira Mrożka, Kamienie na Szaniec Aleksandra Kamińskiego Tędy i owędy Melchiora Wańkowicza wybrane wiersze twórców znanych uczniom z klas IV-VI oraz: K. K. Baczyńskiego, S. Barańczaka, B. Leśmiana, C. K. Norwida, W. Szymborskiej, K. Wierzyńskiego, J. Lieberta, J. Lechonia, J. M. Rymkiewicza fraszki Jana Sztaudyngera aforyzmy Stanisława J. Leca Uczniowie 8 klasy omawiają te lektury, które nie zostały omówione w klasie 7. Przykładowa lista lektur obowiązkowych w klasie 8: A. Kamiński – Kamienie na szaniec A. Mickiewicz – Pan Tadeusz J. Słowacki – Balladyna S. Żeromski – Syzyfowe prace A. de Saint-Exupéry – Mały Książę K. K. Baczyński – wybrane wiersze W. Szymborska – wybrane wiersze J. M. Rymkiewicz – wybrane wiersze S. Barańczak – wybrane wiersze Klasa 8: lektury uzupełniające Nauczyciel języka polskiego w każdym roku ma również obowiązek omówienia na lekcjach dwóch lektur na rok spośród takich utworów jak: Placówka lub Zemsta B. Prusa Krzyżacy H. Sienkiewicza Sąd Ozyrysa H. Sienkiewicza Dywizjon 303 A. Fiedlera Stary człowiek i morze E. Hemingway'a Monte Cassino (fragmenty) i/lub Ziele na kraterze M. Wańkowicza Oskar i pani Róża E.-E. Schmitta Bursztyny (lub inne opowiadanie) – Z. Kossak-Szczuckiej Pamiętnik z powstania warszawskiego (fragm.) M. Białoszewskiego Wspomnienia wojenne 22 IX 1939–5 IV 1945 (fragm.) K. Lanckorońskiej Jesienna miłość N. Sparksa Wybrana powieść kryminalna A.Christie Wielki Rybak Lloyda C. Douglas'a Pozłacana rybka B. Kosmowskiej Nie lękajcie się! Rozmowy z Janem Pawłem II A. Frossarda Warto wiedzieć: Niektóre lektury dla uczniów klasy 8 można przeczytać za darmo w internecie. Dotyczy to dzieł, które znajdują się w domenie publicznej. Na stronie wolnelektury.pl uczniowie znajdą między innymi: „Małego Księcia”, „Syzyfowe prace”, „Balladynę”, „Pana Tadeusza”. Nowe lektury w klasie 8 Zmiany wprowadzone przez MEiN w 2021 dotyczą wyłącznie lektur uzupełniających. utwory usunięte z listy lektur dodatkowych: Nancy H. Kleinbaum, Stowarzyszenie Umarłych Poetów lektury przeniesione: 1. Melchior Wańkowicz, Ziele na kraterze (fragmenty) – przeniesione z wykazu lektur obowiązkowych do wykazu lektur uzupełniających 2. Jan Paweł II, Przekroczyć próg nadziei (fragmenty) – przeniesione z wykazu lektur uzupełniających do wykazu lektur uzupełniających w zakresie rozszerzonym w liceach ogólnokształcących i technikach. Jak czytamy na stronach MEiN, nowe utwory na liście lektur w klasie 8, zostały dodane ze względu na: „walory edukacyjne i wychowawcze (czytelny system wartości), elementy konstrukcyjne utworu (konstrukcja świata przedstawionego, wyraziście zarysowana akcja) oraz warstwę językową utworu (polszczyzna staranna, pozbawiona wulgaryzmów i kolokwializmów, nadmiernych ozdobników)”. Zobacz też: Powtórka z lektur na egzamin ósmoklasisty – najważniejsze informacje plus testy ze znajomości lektur Czy egzamin ósmoklasisty jest trudny? Jak wyglądają badania do szkoły średniej?
Lektury do 6 klasy szkoły podstawowej – lista lektur szkolnych po zmianach
Lektury do klasy 6 szkoły podstawowej mają za zadanie pomóc uczniowi zdobyć wiedzę, a także uwrażliwić młodego czytelnika. Poza powieściami wykaz lektur dla szóstoklasistów obejmuje także bajki, opowiadania i poezję. Prezentujemy aktualną listę lektur obowiązkowych i nieobowiązkowych w 6 klasie na rok szkolny 2023/2024.
Do lektur w klasie 6 należą te, które wymieniono w podstawie programowej dla klas 4-6, a nie zostały omówione w klasie 4 i 5. Spis treści: Lektury do klasy 6 po zmianach Lektury obowiązkowe do klasy 6 Lektury uzupełniające do klasy 6 Lektury do klasy 6 po zmianach MEiN w 2021 roku przejrzało i zmodyfikowało listę lektur szkolnych, które były zgodne z obowiązującą od 2017 roku nową podstawą programową. Na mocy podpisanego 13 sierpnia 2021 roku rozporządzenia dotyczącego nowych lektur szkolnych, kanon lektur został poszerzony o nowe pozycje – kilka utworów literackich zostało z niego usuniętych lub przeniesionych z listy lektur obowiązkowych do uzupełniających. Lektury szkolne są podzielone na te, które nauczyciel omawia w: klasach 1-3, klasach 4-6, klasach 7-8. Uczniowie klasy 6 mogą spodziewać się, że te lektury obowiązkowe z zestawu dla klas 4-6, których nie musieli czytać w klasie 4 i 5, omawiane będą właśnie w tym roku szkolnym. Lektury obowiązkowe do klasy 6 Może być tak, że nauczyciel pozostawi do 6 klasy lektury, które są najbardziej obszerne (jak np. „W pustyni i w Puszczy”, która liczy ponad 380 stron) lub wydają mu się najtrudniejsze. Przykładowa lista lektur może przedstawiać się następująco: Ignacy Krasicki – wybrane bajki Emilia Kiereś – Rzeka Adam Mickiewicz – Pan Tadeusz (polowanie oraz koncert Wojskiego) John Ronald Reuel Tolkien – Hobbit, czyli tam i z powrotem Henryk Sienkiewicz – W pustyni i w puszczy Wybrane wiersze Juliusza Słowackiego, Adama Mickiewicza oraz Zbigniewa Herberta. Lektury uzupełniające do klasy 6 Z puli lektur uzupełniających nauczyciel każdego roku wybiera po 2 tytuły. W 6 klasie mogą być to: Aleksander Dumas – Trzej muszkieterowie Joseph Rudyard Kipling – Księga dżungli Marcin Kozioł – Skrzynia Władcy Piorunów Stanisław Lem – Cyberiada (fragmenty) Kornel Makuszyński – wybrana powieść Lucy Maud Montgomery – Ania z Zielonego Wzgórza Alfred Szklarski – wybrana powieść Nowe lektury uzupełniające dla szóstej klasy Nowe lektury uzupełniające w klasach 4-6: Carlo Collodi, Pinokio; John Flanagan, Zwiadowcy. Księga 1. Ruiny Gorlanu; Emilia Kiereś, Rzeka; Zofia Kossak-Szczucka, Topsy i Lupus; Bolesław Leśmian, Klechdy sezamowe; Alan Aleksander Milne, Kubuś Puchatek; Longin Jan Okoń, Tecumseh; Ferdynand Antoni Ossendowski, Słoń Birara; Jacek Podsiadło, Czerwona kartka dla Sprężyny; Louis de Wohl, Posłaniec króla. Decyzję o tym, które z podanych wyżej książek będą czytać uczniowie w klasie 6, podejmie nauczyciel. Z listy lektur w klasie 6 usunięto: Winnetou Karola Maya. Niektóre lektury dla szóstoklasistów znajdują się w domenie publicznej. Oznacza to, że można przeczytać je za darmo na stronie wolnelektury.pl. Szóstoklasiści znajdą tam między innymi „Kameleona”, „Pana Tadeusza”, a także „W pustyni i w puszczy”. Zobacz też: Przedmioty ścisłe – podział przedmiotów szkolnych Przeniesienie dziecka do innej szkoły: uzasadnienie, potrzebne dokumenty + wzór pisma ​Jak napisać upoważnienie do odbioru dziecka ze szkoły [WZÓR]
Lektury szkolne w klasie 5: spis lektur na rok szkolny 2023/24
Jakie są lektury w 5 klasie szkoły podstawowej? Zarówno takie, po które uczniowie sięgają z przyjemnością, jak i nieco trudniejsze pozycje. Prezentujemy aktualną listę lektur obowiązkowych i uzupełniających w 5 klasie na rok szkolny 2023/2024. Sprawdź, która z nich liczą najwięcej stron, by dziecko na pewno zdążyło przeczytać je przed omówieniem w szkole.
Wykaz lektur do klasy 5 szkoły podstawowej obejmuje różne gatunki literackie. Lektury szkolne do klasy 5 to nie tylko powieści pełne przygód, ale także nowele, bajki, mity, przypowieści z Biblii i wiele utworów poetyckich. Młodzież w 5 klasie zapozna się także z pieśniami i piosenkami patriotycznymi. Wśród lektur do klasy 5 w szkole podstawowej są książki liczące blisko 300 stron. Spis treści: Lektury do klasy 5: nowa podstawa programowa Lektury obowiązkowe do klasy 5 Lektury uzupełniające do klasy 5 Lektury do klasy 5 – nowa podstawa programowa Kanon lektur szkolnych w roku 2023/2024 jest taki sam jak w roku poprzednim. Odpowiada nowej podstawie programowej z 2017 roku i uwzględnia zmiany, które MEiN wprowadziło przed rozpoczęciem roku szkolnego 2021/2022. Zgodnie z podstawą programową, nauczyciel wybiera lektury z zestawu tych przeznaczonych przez Ministerstwo dla uczniów klas 4-6. Ich pełną listę Lektury obowiązkowe do klasy 5 Przykładowa lista lektur obowiązkowych – klasa 5: Clive Staples Lewis: „Opowieści z Narni. Lew, czarownica i stara szafa” (powieść w zależności od wydania ma ok. 180 stron) Adam Mickiewicz: „Pan Tadeusz” (fragmenty dotyczący zwyczajów i obyczajów) Ferenc Molnar: „Chłopcy z Placu Broni” (w zależności od wydania: ok. 200 stron) Bolesław Prus: „Katarynka” (nowela licząca ok. 30 stron) Juliusz Słowacki: „W pamiętniku Zofii Bobrówny” (wiersz) Seweryna Szmaglewska: „Czarne Stopy” (w zależności od wydania — ok. 190 stron) Wybrane mity greckie, w tym mit o powstaniu świata oraz np. mity o: Prometeuszu, Syzyfie, Demeter i Korze, Dedalu i Ikarze, Heraklesie, Edypie, Tezeuszu i Ariadnie, Orfeuszu i Eurydyce Biblia, powstanie świata i człowieka oraz wybrane przypowieści ewangeliczne Wybrane wiersze Jana Twardowskiego, Leopolda Staffa, Anny Kamieńskiej, Czesława Miłosza, Tadeusza Różewicza Lektury uzupełniające do 5 klasy Z zestawu lektur uzupełniających dla klas 4-6 nauczyciel wybiera po dwie pozycje na rok. Wśród lektur do 5 klasy najczęściej wybierane są takie tytuły jak: Lewis Carroll: „Alicja w Krainie Czarów” (ok. 240 stron) Andrzej Maleszka: „Czerwone krzesło” lub inna powieść z serii „Magiczne drzewo” Małgorzata Musierowicz – wybrana powieść Edmund Niziurski: „Sposób na Alcybiadesa” (ok. 270 stron) Bolesław Prus: „Kamizelka” (nowela, ok. 40 stron) Henryk Sienkiewicz: „Janko Muzykant” (nowela, ok. 50 stron) Mark Twain – „Przygody Tomka Sawyera” (ok. 240 stron) Niektóre z lektur obowiązkowych (i uzupełniających) do klasy 5 znajdują się w domenie publicznej. Można przeczytać je za darmo na stronie wolnelektury.pl. Piątoklasiści znajdą tam m.in. „Katarynkę”, „Chłopców z Placu Broni”, „W pamiętniku Zofii Bobrówny”. Zobacz też: Przedmioty w 5 klasie: spis przedmiotów w roku szkolnym 2023/2024 Jak napisać upoważnienie do odbioru dziecka ze szkoły [WZÓR] ​Przeniesienie dziecka do innej szkoły: uzasadnienie, potrzebne dokumenty + wzór pisma
Kordian – streszczenie krótkie i szczegółowe, plan wydarzeń, opis bohaterów
„Kordian” nie jest łatwym dziełem, ale dzięki naszym streszczeniom szybko uporządkujesz wiedzę na temat tego utworu. Aby przypomnieć sobie treść i najważniejsze zagadnienia „Kordiana”, wystarczy zerknąć na plan wydarzeń, streszczenie w wersji krótkiej oraz opis bohaterów.
Kordian to dramat romantyczny, który po raz pierwszy ukazał się w 1834 roku. Juliusz Słowacki pisał swe dzieło w Genewie. Tworząc, nawiązywał do aktualnych problemów Polaków, zarówno politycznych jak i moralnych. Przeczytaj streszczenie Kordiana, by wykorzystać znajomość lektury podczas sprawdzianu, egzaminu lub pisania rozprawki. Spis treści: Kordian – plan wydarzeń Kordian – streszczenie krótkie Kordian – streszczenie szczegółowe Geneza utworu Kordian Kordian – opis bohaterów Kordian – plan wydarzeń Przepowiednia czarownic o trudnej przyszłości narodu polskiego. Zapowiedź nowego modelu poezji. Opowieść Grzegorza (sługi Kordiana). Wyznanie miłości Kordiana do Laury. Próba samobójcza Kordiana. Podróże Kordiana po Europie (Anglia, Włochy). Przemiana Kordiana na szczycie Mont Blanc i poświęcenie się dla ojczyzny. Koronacja cara. Pragnienie zamordowania cara. Próba zabójstwa cara. Skazanie na śmierć Kordiana. Rozmowa Kordiana z Grzegorzem i księdzem. Ułaskawienie Kordiana. Strzały (nieznany dalszy los Kordiana). Na podstawie powyższych punktów możesz spróbować samodzielnie ułożyć mniej lub bardziej szczegółowe streszczenie Kordiana. Kordian – streszczenie krótkie Jak w kilku zdaniach przestawić, o czym jest Kordian? To historia młodzieńca, który po nieudanej próbie samobójczej rusza w podróż i przechodzi przemianę. Już nie jest apatycznym, nieszczęśliwie zakochanym romantykiem, a pełnym gotowości do działania i poświęceń Polakiem. Postanawia, że to on będzie tym, który zabije cara, ciemiężcę narodu polskiego. Plan ten jednak nie udaje się, a Kordian zostaje skazany na śmierć. Decyzja o ułaskawieniu dociera w chwili, gdy pada rozkaz wystrzału. Tak kończy się utwór. Już na podstawie tego krótkiego streszczenia Kordiana możesz nawiązać do utworu, pisząc rozprawkę na temat miłości, patriotyzmu, zbrodni czy przemiany bohatera. Kordian – streszczenie szczegółowe Przygotowanie Jest noc sylwestrowa 1799 roku (wiek XVIII tej nocy zmieni się w wiek XIX). Diabły i czarownice zbierają się w chacie czarnoksiężnika Twardowskiego. Szatan oznajmia, że zbliża się wielki moment dla pewnego narodu (Polaków). Z wielkiego kotła wychodzą kolejno – stworzone przez samego szatana – ważne dla historii Polski postacie. Ich opisy wskazują, że są to: przywódcy powstania listopadowego: Józef Chłopicki, Jan Krukowiecki, Adam Jerzy Czartoryski, Jan Skrzynecki, Julian Ursyn Niemcewicz, Joachim Lelewel. Spotkanie przerywają aniołowie, którzy przeganiają diabły i czarownice. Archanioł prosi o zmiłowanie nad Polską. Prolog W tej części występują Trzy Osoby: Pierwsza Osoba: Adam Mickiewicz (ukazany jako ktoś, kto bezzasadnie uważa się za boskiego proroka, zwiastującego cud zmartwychwstania Polski), Druga Osoba: postać polemizująca z Mickiewiczem, Trzecia Osoba: postać zupełnie przeciwna Mickiewiczowi. (Należy zauważyć, że autor prologu przeciwstawia się koncepcji poetyckiej swego największego rywala, Adama Mickiewicza). Akt I: Scena 1 Kordian snuje rozważania na temat swego charakteru i usposobienia. Następnie słucha trzech bajek, które opowiada sługa Grzegorz: o Janku, co psom szył buty, o bitwie pod piramidami, opowieści z dziejów polskich żołnierzy. Scena 2 Kordian rozmawia z ukochaną Laurą. Kobieta jest starsza od niego i traktuje go raczej jak syna niż obiekt uczuć erotycznych. Po odjeździe Laury i Grzegorza Kordian wyjawia zamiar popełnienia samobójstwa. Scena 3 Laura ma wyrzuty sumienia, że potraktowała Kordiana szyderczo. Niepokoi się o chłopaka. Od Grzegorza dowiadujemy się, że Kordian próbował się zabić. Akt II: Rok 1828. Wędrowiec Ten akt nie dzieli się na sceny – Kordian odbywa podróż po różnych miejscach Europy (ostatnie z nich to szczyt Mont Blanc, gdzie wygłasza swój słynny monolog). Londyn, James Park. Kordian snuje rozważania nad ludzkim życiem oraz zachwyca się pięknem ogrodu św. Jakuba. Refleksje przerywa tutejszy Dozorca, który przekonuje Kordiana, że wszystkim na świecie rządzi pieniądz (a jedyne, czego nie da się kupić to szacunek). Dover (Anglia). Kordian czyta fragment Króla Leara Szekspira. Składa hołd wielkości pisarza. Mężczyzna dostrzega, jak wielka przepaść dzieli literaturę od rzeczywistości. Włochy. Kordian poznaje Wiolettę. Piękna kobieta zapewnia go o swej miłości, lecz gdy Kordian obwieszcza jej, że jest bankrutem – jej uczucie znika. Wioletta okazuje się osobą, dla której ważne są wyłącznie pieniądze i udogodnienia związane z bogactwem. Podczas pobytu we Włoszech Kordian prosi Papieża, by pobłogosławił Polskę i Polaków, lecz ten go zbywa. W rozmowie przeszkadza im papuga, która wypowiada łacińskie słowa. Papież stwierdza, że w razie buntu i powstania jako pierwszy rzuci klątwę na naród polski. Szczyt góry Mont Blanc. Kordian zmienia się z zagubionego, niedojrzałego mężczyzny w osobę o nadludzkich możliwościach. Pragnie działać. Czuje na sobie obowiązek walki o wolność Polski, choćby miał za to zapłacić życiem. Właśnie na szczycie Mont Blanc wypowiada słowa: Polska Winkelriedem narodów! Co to znaczy? Winkelried był szwajcarskim bohaterem z czasów średniowiecza. Według legendy, podczas bitwy Szwajcarii i Austrii, skierował całą uwagę i ostrza wrogów na siebie. Zginął, lecz po tym wydarzeniu jego kraj był bliższy zwycięstwa. Polska jako Winkelried narodów ma być krajem, który cierpiąc i ginąc, pokaże Europie, że walka o wolność jest najważniejsza. Po skończonym monologu na Mont Blanc bohater na chmurze udaje się do Polski. Akt III: Spisek koronacyjny Scena 1 Warszawa, plac przed Zamkiem Królewskim. Tłum oczekuje na przybycie cara. Dla wielu zebranych jego koronacja na władcę Polski to okazja do tańców i pijaństwa. Scena 2 W warszawskiej katedrze św. Jana Konstanty zostaje koronowany na króla Polski i przysięga respektować konstytucję. Scena 3 Ponownie plac przed Zamkiem Królewskim. Szlachcic (jeden z widzów spośród tłumu) stwierdza, że car nie dotrzyma wierności konstytucji. Szewc (inny widz) uważa, że lepiej skupić się na tym, co tu i teraz. Widział jak podczas rozganiania zebranych potrącona przez księcia Konstantego kobieta upuściła dziecko z rąk. Na ulicach stoją beczki z winem, by wszyscy mogli uczcić koronację księcia Konstantego. W pewnym momencie słychać śpiew Nieznajomego, który zachęca, by tłum pił, a w tym czasie ktoś wreszcie zemści się na carze. Scena 4 Spotkanie spiskowców w podziemiach warszawskiego kościoła św. Jana. Spiskowcy przeprowadzają głosowanie dotyczące zamordowania cara i jego rodziny, w którym opowiadają się „za” lub „przeciw”. Zdania są podzielone. Kordian postanawia poświęcić własne życie dla dobra ojczyzny i rodaków. Wie, że jako carobójca nie ma szans na ucieczkę. Scena 5 Kordian przechodzi przez komnaty królewskie i kieruje się do sypialni cara. W jego głowie toczy się walka między obowiązkiem moralnym a instynktem samozachowawczym – walka Strachu i Imaginacji. Wyczerpany Kordian mdleje u progu sypialni cara. Hałas budzi władcę, który rozkazuje rozstrzelać Kordiana. Przedtem żąda jednak, by sprawdzono, czy jest obłąkany. Scena 6 Szpital dla obłąkanych. Do Kordiana przychodzi szatan pod postacią Doktora. Pokazuje mężczyźnie dwóch chorych psychicznie pacjentów (jeden uważa się za krzyż, na którym skonał Chrystus, drugi – z uniesioną ręką jest pewny, że właśnie na jego dłoni opiera się świat). Szatan chce w ten sposób przekonać Kordiana, że wiara w nadludzką moc jednostki to domena wariatów. Rozmowę Kordiana z Doktorem przerywa wejście cara, księcia i ich żołnierzy. Doktor znika w popłochu. Egzekucja Kordiana ma się odbyć na Placu Saskim. Scena 7 Plac Saski. Książę Konstanty grozi Kordianowi okrutną śmiercią. Każe mu dosiąść konia i przeskoczyć przez wysoką górę z ustawionych w kształt piramidy karabinów zakończonych bagnetami. Kiedy Kordian wykonuje polecenie, na rozkaz władcy zostaje przeprowadzony do celi. Car rozkazuje, by sąd wojskowy wydał na Kordiana wyrok śmierci. Scena 8 Cela klasztorna zmieniona w więzienie. Główny bohater spowiada się, przygotowując się na śmierć. Podkreśla walor ofiary i samozaparcia oraz nawiązuje do bohaterskiej przeszłości narodu. Żegna się z Grzegorzem. Scena 9 Książę prosi cara o ułaskawienie Kordiana. Padają argumenty natury politycznej, a następnie osobistej. Car pod naciskiem brata ustępuje, podpisuje ułaskawienie Kordiana, które zostaje wysłane na miejsce egzekucji. Scena 10 Przed śmiercią Kordian zostaje pozbawiony szlachectwa. Między ludźmi toczą się rozmowy dotyczące egzekucji. Na miejsce dociera adiutant księcia z ułaskawieniem dla Kordiana, lecz oficer, który dał znak do wystrzału, nie widzi go... W tym miejscu dramat się kończy. Geneza utworu Kordian Juliusz Słowacki pisał dramat, gdy przebywał w Genewie (w roku 1834). Utwór ten był osobistym rozrachunkiem z tym, co czuł naród polski po upadku powstania listopadowego (1830). Tytułowy bohater wyraża krytyczny głos autora wobec przebiegu powstania listopadowego. W Kordianie obecna jest również polemika Słowackiego z Mickiewiczem – w czasach powstawania utworu Słowacki nie krył, że w wielu aspektach nie zgadza się z postawą swego największego rywala. Kordian – opis bohaterów Ważnym uzupełnieniem streszczenia krótkiego i szczegółowego są opisy postaci występujących w dziele. Kordian – cierpi na tzw. chorobę wieku, objawiającą się nudą, apatią, niechęcią do życia, nieszczęśliwym ulokowaniem uczuć. Popada w skrajne emocje. Stan ten prowadzi go do nieudanej próby samobójczej. Na końcu swej podróży po Europie na szczycie Mont Blanc doznaje wewnętrznej przemiany. Podejmuje decyzję o zabiciu cara. Grzegorz – oddany sługa, przerażony stanem Kordiana. Kocha tytułowego bohatera jak syna. Doktor – pod postacią lekarza odwiedza Kordiana w szpitalu psychiatrycznym sam szatan. Wizyta ta odbiera bohaterowi ostatnią nadzieję i poczucie wartości. Książę Konstanty – żonaty z Polką Joanną Grudzińską. Był organizatorem armii Królestwa Kongresowego. Józef Chłopicki – bohater epizodyczny, dyktator powstania listopadowego. Związany ze środowiskami konserwatywnymi. Sprzeciwiał się walce zbrojnej. Adam Jerzy Czartoryski (książę) – bohater historyczny, epizodyczny. Przyjaźnił się z carem Aleksandrem I. Zastępca ministra spraw zagranicznych Rosji. Mikołaj I (car) – bohater epizodyczny, spiskowcy chcieli dokonać na nim zamachu. Spiskowcy – bohaterowie epizodyczni, ulegają argumentom starców. Starcy gaszą ich zapał, wskazując, że zemsta jest sprzeczna z pojęciami chrześcijańskimi. Zobacz także: Pan Tadeusz – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów Lalka – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów Ludzie bezdomni – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów
Egzamin ósmoklasisty 2023 z języka polskiego: co trzeba umieć, zakres materiału
Egzamin ósmoklasisty 2023 coraz bliżej. Co trzeba umieć, by zaliczyć egzamin z języka polskiego? CKE nie robi z tego żadnej tajemnicy. Sprawdź, jaki zakres materiału obowiązuje na egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego w 2023 roku.
Egzamin ósmoklasisty rozpocznie się 9 maja 2023 roku, o godzinie 9.00 testem z języka polskiego. Zastanawiasz się, czy na lekcjach języka polskiego była mowa o wszystkim, co będzie, a czego nie będzie na egzaminie ósmoklasisty? Sprawdź zakres materiału egzaminu zatwierdzony przez Centralną Komisję Egzaminacyjną (CKE). Spis treści: Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego 2023: co trzeba umieć? Lektury na egzamin ósmoklasisty z języka polskiego, które trzeba znać Czego nie będzie na egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego? Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego 2023: co trzeba umieć? Zanim rozpocznie się egzamin ósmoklasisty z języka polskiego, trzeba poznać wymagania egzaminacyjne. Są one opublikowane przez CKE i dotyczą całego materiału omawianego na lekcjach języka polskiego. Zakres materiału – kształcenie literackie i kulturowe Ósmoklasista przed egzaminem z języka polskiego powinien wiedzieć: Co to jest epika, liryka i dramat (znać ich cechy i wskazać przykłady), Co to jest opowiadanie, baśń, legenda, tragedia, ballada, mit, fraszka, komedia (znać ich cechy i wskazać przykłady), Jaki jest morał bajki, przesłanie baśni, Jak omówić akcję, wyodrębnić wątki i wydarzenia utworu literackiego, Jak odróżniać fikcję literacką od rzeczywistości a realizm od fantastyki, Jak charakteryzować i oceniać postawy bohaterów, Jak odnieść sytuację bohaterów do własnych doświadczeń, Jak wyrazić swój stosunek do bohaterów, Jakie są elementy dramatu (co to jest: dialog, monolog, akt, scena, tekst główny, didaskalia), czym są środki stylistyczne, takie jak: przenośnia, porównanie, epitet, neologizm, symbol, alegoria, inwokacja, wyraz dźwiękonaśladowczy (i jakie są ich funkcje), Co to jest wers, zwrotka, rym, rytm i refren, czym różni się wiersz rymowany od białego (bez rymów), Co to jest komizm, jak go rozpoznać i jakie ma funkcje, Co to jest ironia, jak ją rozpoznać i jakie ma funkcje, Jak określić w utworach problematykę egzystencjalną i jak poddać ją refleksji, Jak nazwać swoje wrażenia, emocje wywołane przez lekturę, Jak dostrzec swoistość (wyjątkowość) artystyczną utworu, Jak wykorzystać odwołania do wartości uniwersalnych podczas interpretacji utworu, Jak wykorzystać wiedzę o historii i kulturze podczas interpretacji utworu. Zakres materiału – odbiór tekstów kultury Ósmoklasista przed egzaminem z języka polskiego powinien wiedzieć: Jak określić temat i główną myśl utworu, Jak wyszukać w tekście potrzebne informacje (odróżnia to, co ważne, od tego, co ma znaczenie drugorzędne), Jak wyszukać w tekście informacje podane bezpośrednio oraz ukryte między wierszami, Jak rozumieć tekst dosłownie oraz w znaczeniu przenośnym, Jak rozróżniać, co jest prawdą, a co fałszem, Co to jest: tytuł utworu, jego wstęp, rozwinięcie i zakończenie oraz akapity, Jak interpretować dzieła sztuki, Jak odróżnić tekst informacyjny od naukowego i literackiego, Co to jest wywiad i artykuł (oraz jakie mają cechy), Jak znaleźć w utworach współczesnych nawiązania do tradycji literackiej i kulturowej. Zakres materiału – kształcenie językowe Ósmoklasista przed egzaminem z języka polskiego powinien wiedzieć: Jak rozpoznać części mowy (czasownik, rzeczownik, przymiotnik, przysłówek, zaimek, liczebnik, przyimek spójnik), Jak rozpoznać w tekście formy przypadków oraz: przypadki, liczby, osoby, czasy i rodzaje gramatyczne, Jak rozpoznać części zdania (podmiot i orzeczenie, przydawka, dopełnienie, okolicznik), Jak odróżnić i poprawnie zapisać zdania: oznajmujące, rozkazujące i pytające, Jak przekształcić zdania pojedyncze w zdania złożone i odwrotnie, oraz jak przekształcić zdania w równoważniki zdań i odwrotnie, Jak rozpoznać wyraz podstawowy i pochodny, co to jest podstawa słowotwórcza, formant, rodzina wyrazów, wyrazy pokrewne, rdzeń), Jak tworzyć wyrazy złożone, Co to są imiesłowy (tworzenie, odmiana, funkcje), Jak rozpoznać zdania: rozwinięte i nierozwinięte, złożone i pojedyncze, Jak odróżnić mowę zależną i niezależną (jak przekształcić mowę zależną w niezależną i odwrotnie). Zakres materiału – zróżnicowanie języka Ósmoklasista przed egzaminem z języka polskiego powinien wiedzieć: Czym różni się od siebie słownictwo narodowe i takie o ograniczonym zasięgu (np. słownictwo naukowe, kolokwializmy, archaizmy), znać ich funkcje, Jak rozpoznać nazwy osobowe i miejscowe, umieć odmieniać imiona, nazwiska, nazwy miejscowe, nazwy mieszkańców, Jak wzbogacane jest słownictwo, Jak odróżnić treść i znaczenie wyrazu, Co to jest styl (jak rozpoznać style: potoczny, artystyczny, naukowy, publicystyczny, urzędowy). Zakres materiału – komunikacja językowa i kultura język Ósmoklasista przed egzaminem z języka polskiego powinien wiedzieć: Na czym polega językowa grzeczność i jak stosować ją w wypowiedziach, Jak odróżnić normę językową wzorcową i użytkową, Co to jest błąd językowy, Jak posługiwać się formami językowymi oraz mimiką, postawą ciała, gestykulacją. Zakres materiału – ortografia i interpunkcja Ósmoklasista przed egzaminem z języka polskiego powinien wiedzieć: Jak zastosować obowiązujące zasady ortograficzne, Jak wykorzystać wiedzę o wymianie głosek w wyrazach pokrewnych i tematach fleksyjnych wyrazów odmiennych, Jak przytaczać cudze wypowiedzi z zastosowaniem znaków interpunkcyjnych, Jak wykorzystać wiedzę w różnicach zapisu ę i ą, spółgłosek twardych i miękkich, dźwięcznych i bezdźwięcznych, Jakie są zasady pisowni wyrazów nieodmiennych oraz pisowni „nie” z różnymi częściami mowy, Jakie są zasady pisowni nazw własnych i pospolitych, Jak poprawnie używać: kropki, przecinka, znaku zapytania, dwukropka, nawiasu, wykrzyknika, dwukropka, cudzysłowu. Zakres materiału – elementy retoryki Ósmoklasista przed egzaminem z języka polskiego powinien wiedzieć: Jak wykorzystać środki retoryczne i jak działają one na odbiorcę, Jak gromadzić i porządkować materiał potrzebny do stworzenia wypowiedzi, jak zredagować plan wypowiedzi (np. opowiadania, rozprawki), Jak stworzyć wypowiedź, zachowując właściwą kompozycję, spójność pomiędzy akapitami, Co to jest teza, hipoteza i argumenty (podczas pisania rozprawki i innych tekstów z wykorzystaniem argumentów), Czym różni się argument od przykładu, Jak zgadzać się lub polemizować z poglądami innych, jak uzasadniać własne zdanie, Jak rozpoznać manipulację i jakie są zasady etyki wypowiedzi. Zakres materiału – mówienie i pisanie Ósmoklasista przed egzaminem z języka polskiego powinien wiedzieć: Jak napisać spójny tekst nawiązujący do rzeczywistości i tekstów kultury, Jak napisać: zaproszenie, ogłoszenie, rozprawkę, opowiadanie z dialogiem, opis postaci, opis przedmiotu, opis krajobrazu, prostą notatkę, Jak skracać, streszczać, rozbudowywać, parafrazować cudzy tekst, Jak sformułować pytania do tekstu. Lektury na egzamin ósmoklasisty z języka polskiego Lektury, które z pewnością warto znać przed egzaminem ósmoklasisty z języka polskiego to: Ch. Dickens, Opowieść wigilijna A. Fredro, Zemsta J. Kochanowski, wybrane fraszki i treny (w tym treny VII i VIII) A. Kamiński, Kamienie na szaniec A. Mickiewicz, Reduta Ordona, Pan Tadeusz, Śmierć Pułkownika, Świtezianka, Dziady cz. II A. de Saint-Exupéry, Mały Książę H. Sienkiewicz, Quo vadis, Latarnik J. Słowacki, Balladyna Wiersze wybranych poetów Czy wystarczy znać jedynie obowiązkowe lektury na egzamin ósmoklasisty? Nie. Do wykazania się wiedzą z zakresu znajomości tekstów kultury z pewnością przyda się również znajomość utworów z listy lektur uzupełniających. Może ona przydać się do napisania rozprawki oraz odpowiedzi na pytania dotyczące podania przykładów z literatury. Czego nie będzie na egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego CKE nie podaje, czego nie będzie na egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego. Dlatego można uznać, że na teście nie trzeba spodziewać się wyłącznie tego, czego nie ma w zakresie wymaganego materiału. Wśród uczniów i nauczycieli polonistów trwają próby ustalenia tzw. „pewniaków” na egzaminie ósmoklasisty, które swym pojawieniem się miałyby wyeliminować inne zagadnienia i lektury niż typowane. Źródło: CKE Zobacz także: Egzamin ósmoklasisty: matematyka, zakres materiału Powtórzenie wiadomości z języka polskiego przed egzaminem ósmoklasisty Czy egzamin ósmoklasisty jest trudny?
Lektury z gwiazdką: obowiązkowe lektury na maturze 2023
Tak zwane lektury z gwiazdką na maturę 2023 to lektury, które koniecznie trzeba przeczytać. Muszą je znać wszyscy uczniowie zdający maturę z języka polskiego na poziomie podstawowym. Poza i tak obszerną listą najważniejszych lektur humaniści na maturze rozszerzonej będą musieli wykazać się znajomością dodatkowych książek i utworów.
Lektury z gwiazdką to lista obowiązkowych utworów do przeczytania na maturę 2023. W tym roku maturzyści muszą przeczytać 25 pozycji w całości oraz kilkanaście we fragmentach. Katalog lektur z gwiazdką został okrojony, a wymagania obniżone – matura 2023 będzie łatwiejsza, także ta z języka polskiego. Poniżej pełna lista lektur z gwiazdką udostępniona przez Centralną Komisję Egzaminacyjną (CKE) na maturę 2023. Lektury z gwiazdką na maturze 2023: poziom podstawowy Lista lektur na maturę 2023 różni nieco od listy lektur na maturę 2022. Wymagania wobec maturzystów będą mniejsze, a z części lektur zrezygnowano. Niektóre lektury przeniesiono z poziomu podstawowego na poziom rozszerzony. Matura 2023: lista lektur obowiązkowych do przeczytania w całości Jan Parandowski – Mitologia, część I Grecja Sofokles – „Antygona” Jan Kochanowski – „Odprawa posłów greckich” William Szekspir – „Makbet” Molier – „Skąpiec” Adam Mickiewicz – „Konrad Wallenrod” Adam Mickiewicz – „Dziady cz. III” Juliusz Słowacki – „Kordian” Bolesław Prus – „Lalka” Eliza Orzeszkowa – „Gloria victis” Henryk Sienkiewicz – „Potop” Fiodor Dostojewski – „Zbrodnia i kara” Stanisław Wyspiański – „Wesele” Stefan Żeromski – „Przedwiośnie” Tadeusz Borowski – opowiadania: „Proszę państwa do gazu”, „Ludzie, którzy szli” Gustaw Herling-Grudziński – „Inny świat” Hanna Krall – „Zdążyć przed Panem Bogiem” Albert Camus „Dżuma” George Orwell – „Rok 1984” Sławomir Mrożek – „Tango” Marek Nowakowski – „Raport o stanie wojennym” (wybrane opowiadanie) Marek Nowakowski – „Górą Edek” (z tomu „Prawo prerii”) Jacek Dukaj – „Katedra” (z tomu „W kraju niewiernych”) Andrzej Stasiuk – „Miejsce” (z tomu „Opowieści galicyjskie”) Olga Tokarczuk – „Profesor Andrews w Warszawie” (z tomu „Gra na wielu bębenkach”) Matura 2023: lista lektur obowiązkowych do przeczytania we fragmentach Biblia – fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Pieśni nad Pieśniami, Księgi Psalmów, Apokalipsy św. Jana Homer – „Iliada” „Lament świętokrzyski” „Legenda o św. Aleksym” „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” „Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu” „Pieśń o Rolandzie” Gall Anonim – „Kronika polska” Dante Alighieri – „Boska Komedia” Piotr Skarga – „Kazania sejmowe” Jan Chryzostom Pasek – „Pamiętniki” wybrane utwory Jacka Kaczmarskiego oraz Agnieszki Osieckiej – powojenna piosenka literacka Lektury z gwiazdką na maturze 2023: poziom rozszerzony Poniżej lista lektur, które powinni przeczytać uczniowie podchodzący do matury z języka polskiego na poziomie rozszerzonym. Podobnie jak w przypadku matury na poziomie podstawowym, część utworów trzeba znać w całości, a część we fragmentach. Matura rozszerzona 2023: lista lektur do przeczytania w całości William Szekspir, „Hamlet” Juliusz Słowacki, „Lilla Weneda” Zygmunt Krasiński, „Nie-Boska Komedia” realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska (Honoré de Balzac „Ojciec Goriot”, Charles Dickens „Klub Pickwicka”, Mikołaj Gogol „Martwe dusze” lub Gustaw Flaubert „Pani Bovary”) Stanisław Wyspiański, „Noc listopadowa” Michaił Bułhakow, „Mistrz i Małgorzata” Stanisław Ignacy Witkiewicz, „Szewcy” Bruno Schulz, wybrane opowiadania z tomu „Sklepy cynamonowe” Tadeusz Konwicki, „Mała Apokalipsa” Sławomir Mrożek, wybrane opowiadania Matura rozszerzona 2023: lista lektur do przeczytania we fragmentach Homer, „Odyseja” Arystoteles, „Poetyka”, „Retoryka” Platon, „Państwo” św. Augustyn, „Wyznania” św. Tomasz z Akwinu, „Summa teologiczna” Michel de Montaigne, „Próby” Franz Kafka, „Proces ” Zobacz też: "Konrad Wallenrod": test wiedzy z lektury Aneks do świadectwa dojrzałości: co to jest i kto go otrzyma? Odwołanie od wyniku matury: jak je napisać? Wzór, wniosek, procedura
Matura język polski 2023: terminy, czas trwania, wykaz lektur
Matura z języka polskiego w 2023 roku będzie składała się z dwóch części: pisemnej i ustnej. W trakcie egzaminów ustnych osoby zdające będą losować dwa zadania, z czego jedno z nich będzie z puli 280 pytań jawnych. Czy wiesz, jakie lektury nie obowiązują na maturze w formule 2023?
Tegoroczni maturzyści i maturzystki będą zdawać egzaminy dojrzałości w nowej formule. Czy wiesz, że na egzaminie dojrzałości z języka polskiego w 2023 roku mogą pojawić się pytania dotyczące lektur omawianych w szkole podstawowej? Sprawdź, które z nich zostały wskazane przez Centralną Komisję Egzaminacyjną. Tegorocznych maturzystów pragniemy też uspokoić: na początku 2023 roku Ministerstwo Nauki i Szkolnictwo zapewniło, że wymagania maturalne będą obniżone o 20-25 proc. I dotyczy to nie tylko matury z języka polskiego. Matura język polski 2023: Jak będzie wyglądać? Terminy Co trzeba wiedzieć – wykaz lektur Czego nie będzie Pytania jawne i niejawne Czas trwania egzaminów Trudniejsza czy łatwiejsza? Matura język polski 2023: jak będzie wyglądać? Matura z języka polskiego w 2023 roku będzie składała się z części pisemnej: poziom podstawowy i rozszerzony oraz części ustnej bez określania poziomu. Zgodnie z wytycznymi CKE część pisemna matury z języka polskiego na poziomie podstawowym: jest obowiązkowa; składa się z trzech części obejmującej takie zagadnienia jak: język polski w użyciu, test historycznoliteracki i wypracowanie; do rozwiązania będą zadania zamknięte (wyboru wielokrotnego, prawda-fałsz, na dobieranie), otwarte (z luką, krótkiej odpowiedzi) oraz zadanie rozszerzonej odpowiedzi (wypracowanie); maksymalna liczba punktów możliwa do otrzymania to 60; próg zdawalności to 30%, czyli należy otrzymać nie mniej niż 18 punktów, aby zdać maturę pisemną z języka polskiego. Zgodnie z wytycznymi CKE część ustna matury z języka polskiego: jest obowiązkowa; składa się z dwóch części: wypowiedzi osoby zdającej dotyczącej zadania z wylosowanego zestawu egzaminacyjnego i rozmowy z komisją; maksymalna liczba punktów możliwa do otrzymania to 30; próg zdawalności to 30%, czyli należy otrzymać nie mniej niż 9 punktów, aby zdać maturę ustną z języka polskiego. Matura język polski 2023: terminy Zgodnie z harmonogramem CKE egzaminy maturalne w Formule 2023 odbędą się w terminach: pisemna matura z języka polskiego na poziomie podstawowym – 4 maja 2023 r. o godzinie 9:00, pisemna matura z języka polskiego na poziomie rozszerzonym – 17 maja 2023 r. o godzinie 9:00, ustne egzaminy maturalne z języka polskiego odbędą się w dniach 10-23 maja 2023 r. według harmonogramów ustalonych przez przewodniczących zespołów egzaminacyjnych. Matura język polski 2023: co trzeba wiedzieć – wykaz lektur W części pisemnej na poziomie podstawowym oraz w części ustnej egzaminu maturalnego z języka polskiego znajdą się zadania sprawdzające znajomość problematyki lektur obowiązkowych, czyli: Biblia, w tym fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Pieśni na Pieśniami, Księgi Psalmów, Apokalipsy św. Jana; Jan Parandowski, Mitologia, część I Grecja; Homer, Iliada (fragmenty), Odyseja (fragmenty); Sofokles, Antygona; Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu (fragmenty); Legenda o św. Aleksym (fragmenty); Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią (fragmenty); Pieśń o Rolandzie (fragmenty); Gall Anonim, Kronika polska (fragmenty); Dante Alighieri, Boska Komedia (fragmenty); Jan Kochanowski, tren IX, X, XI, XIX, Odprawa posłów greckich; Piotr Skarga, Kazania sejmowe (fragmenty); Jan Chryzostom Pasek, Pamiętniki (fragmenty); William Szekspir, Makbet; Molier, Skąpiec; Ignacy Krasicki, wybrane satyry; Adam Mickiewicz, wybrane ballady, w tym Romantyczność, Konrad Wallenrod, Dziady cz. III; Juliusz Słowacki, Kordian; Zygmunt Krasiński, Nie-Boska Komedia; Bolesław Prus, Lalka; Eliza Orzeszkowa, Gloria victis; Henryk Sienkiewicz, Potop; Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara; Stanisław Wyspiański, Wesele; Stefan Żeromski, Przedwiośnie; Tadeusz Borowski, Proszę państwa do gazu, Ludzie, którzy szli; Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat; Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem; Albert Camus, Dżuma; George Orwell, Rok 1984; Sławomir Mrożek, Tango; Marek Nowakowski, Raport o stanie wojennym (wybrane opowiadanie), Górą „Edek” (z tomu Prawo prerii); Jacek Dukaj, Katedra (z tomu W kraju niewiernych); Andrzej Stasiuk, Miejsce (z tomu Opowieści galicyjskie); Olga Tokarczuk, Profesor Andrews w Warszawie (z tomu Gra na wielu bębenkach). Ponadto z zakresu szkoły podstawowej: treny i pieśni Jana Kochanowskiego, bajki Ignacego Krasickiego, Dziady cz. II i Pan Tadeusz Adama Mickiewicza, Zemsta Aleksandra Fredry, Balladyna Juliusza Słowackiego. Zgodnie z wytycznymi opublikowanymi przez CKE matura z języka polskiego na poziomie rozszerzonym będzie obejmowała utwory: Arystoteles, Poetyka, Retoryka (fragmenty); Platon, Państwo (fragmenty); Arystofanes, Chmury; Wergiliusz, Eneida (fragmenty); św. Augustyn, Wyznania (fragmenty); św. Tomasz z Akwinu, Summa teologiczna (fragmenty); François Rabelais, Gargantua i Pantagruel (fragmenty); Michel de Montaigne, Próby (fragmenty); Jan Kochanowski, Treny (jako cykl poetycki); William Szekspir, Hamlet; Juliusz Słowacki, Lilla Weneda; realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska (Honoré de Balzac, Ojciec Goriot lub Charles Dickens, Klub Pickwicka, lub Mikołaj Gogol, Martwe dusze, lub Gustaw Flaubert, Pani Bovary); Stanisław Wyspiański, Noc listopadowa; Franz Kafka, Proces (fragmenty); Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata; Stanisław Ignacy Witkiewicz, Szewcy; Bruno Schulz, wybrane opowiadania z tomu Sklepy cynamonowe; Tadeusz Konwicki, Mała Apokalipsa; Jorge Luis Borges, wybrane opowiadanie; Janusz Głowacki, Antygona w Nowym Jorku; Sławomir Mrożek, wybrane opowiadania; wybrane eseje następujących autorów: Jerzego Stempowskiego, Gustawa Herlinga Grudzińskiego, Zbigniewa Herberta, Zygmunta Kubiaka, Jarosława Marka Rymkiewicza (co najmniej po jednym utworze). Matura język polski 2023: czego nie będzie Zgodnie z informatorem CKE na egzaminie maturalnym nie będzie sprawdzana znajomość treści utworów: Horacy – wybrane utwory; Bogurodzica; Jan Kochanowski, wybrane pieśni, w tym: Pieśń IX ks. I, Pieśń V ks. II; Tren IX, Tren X, Tren XI, Tren XIX; William Szekspir, Romeo i Julia; Ignacy Krasicki, Hymn do miłości ojczyzny, wybrane satyry; Franciszek Karpiński, wybór sielanek i liryki religijnej; Adam Mickiewicz, Oda do młodości; wybrane ballady, w tym Romantyczność, wybrane sonety z cyklu Sonety krymskie oraz inne wiersze; Juliusz Słowacki, wybrane wiersze, w tym Grób Agamemnona (fragmenty), Testament mój, Bolesław Prus, Z legend dawnego Egiptu; Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (tom I – Jesień); Stefan Żeromski, Rozdzióbią nas kruki, wrony…; Witold Gombrowicz, Ferdydurke (fragmenty); Józef Mackiewicz, Droga donikąd (fragmenty); Antoni Libera, Madame; Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem (fragmenty), a także wybrane wiersze następujących poetów: Daniel Naborowski, Jan Andrzej Morsztyn, Mikołaj Sęp-Szarzyński, Cyprian Kamil Norwid, Adam Asnyk, Jan Kasprowicz, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Leopold Staff, Bolesław Leśmian, Julian Tuwim, Jan Lechoń, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Julian Przyboś, Krzysztof Kamil Baczyński, Stanisław Baliński, wybrane wiersze z okresu emigracyjnego, Kazimierz Wierzyński, wybrane wiersze z okresu emigracyjnego, Czesław Miłosz, w tym wybrane wiersze z tomu Ocalenie oraz Traktat moralny (fragmenty), Tadeusz Różewicz, Jarosław Marek Rymkiewicz, Wisława Szymborska, Zbigniew Herbert, w tym wybrane wiersze z tomów Pan Cogito oraz Raport z oblężonego Miasta, Stanisław Barańczak, Wojciech Wencel. Matura ustna język polski 2023: pytania jawne i niejawne Egzamin ustny z języka polskiego w nowej Formule 2023 będzie obejmował dwa pytania, w tym jedno jawne, które osoba zdająca będzie losowała z puli 280 pytań. Zestaw egzaminacyjny obejmuje: zagadnienie sprawdzające znajomość treści i problematyki lektury obowiązkowej (pytanie jawne), zagadnienie związane z literaturą lub innymi dziełami sztuki albo językiem (pytanie niejawne). Przykładowe pytania jawne Jak człowiek może się zachować w obliczu cierpienia? Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Księgi Hioba. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst. Motyw pięknego umierania i jego rola w średniowiecznej literaturze. Omów zagadnienia na podstawie znanych Ci fragmentów Legendy o świętym Aleksym. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst. Motyw wędrówki i jego literackie realizacje. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Boskiej Komedii Dantego Alighieri. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst. Tragizm losu bohatera. Omów zagadnienie na podstawie Konrada Wallenroda Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst. Motyw poświęcenia życia dla dobra ojczyzny. Omów zagadnienie na podstawie Kordiana Juliusza Słowackiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst. Przyroda jako świadek historii. Omów zagadnienie na podstawie utworu Gloria victis Elizy Orzeszkowej. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst. Młodość jako czas buntu. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst. Należy jednak pamiętać, że opublikowana przez CKE lista zadań jawnych określa wyłącznie zakres wiadomości i umiejętności sprawdzanych w pierwszym zadaniu w zestawie egzaminacyjnym, który zdający będzie losował podczas części ustnej egzaminu maturalnego z języka polskiego w 2023 r. Niniejsza lista nie wyczerpuje jednak tematyki omawianej w zakresie każdej z lektur obowiązkowych. Matura język polski 2023: czas trwania egzaminów Część ustna matury z języka polskiego w Formule 2023 będzie trawiła około 30 minut: 15 min przygotowanie do odpowiedzi, 10 minut odpowiedź, 5 minut rozmowa z komisją egzaminacyjną. Cześć pisemna matury z języka polskiego na poziomie podstawowym w Formule 2023 będzie trwała 240 minut i będzie składała się z trzech części: zadań otwartych, testu i wypracowania. Matura z języka polskiego 2023: trudniejsza czy łatwiejsza? Pod koniec 2022 roku nauczyciele nie kryli obaw o swoich uczniów – szacowali, że matury z języka polskiego w nowej formule może nie zdać nawet połowa abiturientów. Wtedy też ani Ministerstwo Edukacji i Szkolnictwa, ani Centralna Komisja Egzaminacyjna nie kryły, że najbliższa matura będzie trudniejsza. I że właśnie tak powinno być. Miesiąc później minister Przemysław Czarnek zmienił zdanie. Ogłosił, że wymagania na maturze 2023 zostaną obniżone. Jako powód oficjalny podaje się fakt, że młodzież przygotowywała się do matury w trudnym czasie pandemii. Zobacz także: Matura z matematyki 2023 (aktualne informacje) Matura międzynarodowa: co daje, gdzie zdawać, jak wygląda? Deklaracja maturalna 2023 – do kiedy złożyć, co wpisać?
Pieśń o Rolandzie – streszczenie i krótkie opracowanie
W streszczeniu „Pieśni o Rolandzie” znajdziesz najważniejsze informacje o utworze. Kim jest Roland, bohater francuskiego eposu rycerskiego z epoki średniowiecza? Kto, oprócz tytułowego bohatera, odgrywa ważną rolę w „Pieśni"? O czym warto pamiętać, odwołując się do tego otworu podczas pisania rozprawki lub na egzaminie?
Z naszego streszczenia dowiesz się wszystkiego, z wyjątkiem tego, kto jest autorem „Pieśni o Rolandzie”. Dlaczego? Ponieważ nazwiska twórcy tego dzieła nie zna nikt. Na końcu rękopisu utworu znajduje się jedynie krótka adnotacja na temat autora, bez jego nazwiska. Francuskojęzyczny epos na język polski przełożył Tadeusz Boy-Żeleński w 1932 roku. Spis treści: Geneza i problematyka „Pieśń o Rolandzie” „Pieśń o Rolandzie” – streszczenie „Pieśń o Rolandzie” – plan wydarzeń „Pieśń o Rolandzie” – opis bohaterów Geneza i problematyka „Pieśń o Rolandzie” „Pieśń o Rolandzie” to francuski epos rycerski. Gatunek po francusku określany jest mianem chansons de geste, czyli pieśni o czynach. Pieśni te opiewały czyny znamienitych rycerzy, a wykonywali je poeci dworscy, nazywani trubadurami lub truwerami. Pieśń o Rolandzie powstała w XI wieku, jest zatem przykładem literatury średniowiecznej. Utwór jest uznawany za najstarsze dzieło gatunku chansons de geste. Zadaniem chanson de geste było przedstawienie obrazu doskonałego rycerza chrześcijańskiego. To był jeden z głównych wzorców osobowości w średniowieczu. W pieśni takim ideałem jest hrabia Roland. Na jego przykładzie przedstawiony jest etos rycerza, czyli zbiór wartości, którymi powinien kierować się rycerz doskonały. Oczekiwano od niego, by był waleczny, oddany Bogu i ojczyźnie oraz odważny. Celem jego życia miała być walka w obronie wiary chrześcijańskiej. Roland spełniał te warunki, więc można go uznać za wzorowego rycerza chrześcijańskiego. „Pieśń o Rolandzie” – streszczenie Pieśń o Rolandzie opowiada o wyprawie króla Franków Karola Wielkiego i jego walkach z Arabami na terenie Hiszpanii (władca nazywany jest w pieśni cesarzem). Głównym wątkiem jest historia Rolanda, rycerza i siostrzeńca króla Francji Karola Wielkiego, który zginął podczas walki z Saracenami. Honor kazał mu podjąć samotną walkę z wrogiem, za co zapłacił własnym życiem. Utwór odwołuje się do historycznych wydarzeń, których realia zostały nieco zmienione. Walki z Saracenami W Hiszpanii od siedmiu lat cesarz Karol Wielki walczy z Saracenami. Włada już prawie całym krajem z wyjątkiem Saragossy. Marsyl, władca Saragossy wysyła Karolowi list, w którym pisze o zaprzestaniu oblężenia jego miasta. Karol zwołuje naradę. Pojawia się na niej hrabia Roland, który sprzeciwia się zawarciu pokoju. Wybór Ganelona na posła Roland przypomina cesarzowi, że już kiedyś został zdradzony. Hrabia jest przekonany, że tym razem będzie tak samo. Karol wysyła do Saragossy posła, na którego zostaje wybrany ojczym Rolanda, Ganelon. Ma on omówić z Marsylem warunki pokoju. Roland proponuje kandydaturę ojczyma, ponieważ uważa mężczyznę za roztropnego. Przerażony Ganelon odgraża się pasierbowi. Ganelon nie chce być posłem, bo mówi się, że kto udaje się do Saragossy, nigdy nie wraca. W końcu zgadza się i jedzie, jednocześnie planując zemstę na Rolandzie. Zdrada Ganelona Ganelon przekonuje Marsyla, że Roland musi zginąć. Twierdzi, że gdy on umrze, cesarz Karol Wielki nie będzie miał siły, by dalej walczyć, ponieważ to Roland jest jego prawą ręką. Marsyl zgadza się. Roland zostaje dowódcą tylnej straży. Wojska wycofują się z Hiszpanii na mocy porozumienia. Marsyl napada na oddział Rolanda. Oliwier, przyjaciel Rolanda, trzykrotnie prosi go, by zadął w róg i przywołał w ten sposób wojska Karola na pomoc. Rycerz jednak odmawia. Walki Marsyla z Rolandem Rozpoczyna się walka, w której hrabia Roland dziesiątkuje Saracenów swoim mieczem, Durendalem. Bitwa jest trudna. Obie strony walczą wytrwale. Francuzi opadają z sił, lecz nie chcą się poddać. Roland jest zdruzgotany stanem swoich wojsk. Chce zadąć w róg, ale Oliwier już mu to odradza. Tłumaczy, że będzie to znaczyło, że ratuje tylko siebie. A to jest niegodne dowódcy. Śmierć Rolanda Oliwier zostaje śmiertelnie ranny, traci wzrok i słuch. Kładąc się na ziemi, prosi Boga o błogosławieństwo dla cesarza Karola i Francji. Roland jest świadkiem tej śmierci. Mdleje, lecz udaje mu się zostać w siodle. Jego tarcza zostaje podziurawiona, a koń – ranny. W końcu decyduje się przywołać cesarza na pomoc. Gdy nadciąga cesarska armia, wojska Marsyla uciekają. Roland, idąc przez pola, zbiera ciała martwych rycerzy. Niedługo po tym znów traci przytomność. Arcybiskup, który rusza po wodę, aby ocucić Rolanda, umiera. Hrabia odzyskuje przytomność, lecz czuje, że śmierć jest blisko. Kładzie się na wzgórzu, podkładając pod siebie miecz i róg. Modli się zwrócony w kierunku Hiszpanii. Aniołowie zabierają jego duszę do nieba. Przybycie armii Karola Wielkiego Cesarz Karol Wielki rusza za Saracenami w pościg. Wcześniej poprosił Boga o przedłużenie dnia, aby udało zdążył dogonić wroga. Gdy mu się to udaje, rozbija oddział Saracenów. Marsyl zostaje ranny i ucieka do Saragossy. Jego syn traci życie w bitwie. Karol Wielki rozpacza, odnajdując martwe ciało Rolanda. Wszystkich poległych cesarz każe pogrzebać we wspólnej mogile. Ale ciała Rolanda, Oliwiera i Turpina mają zostać złożone w trzech wozach okrytych jedwabiem. Cesarz rozkazuje, by zawieźć je do Francji. Walki z wojskami babilońskimi Posłowie emira babilońskiego przybywają na pomoc Marsylowi i wyzywają Karola do walki. Ponownie rozpoczyna się bitwa. Marsyl umiera. Karol po przyjeździe do Akwizgranu zawiadamia narzeczoną Rolanda, że jej ukochany nie żyje. Proponuje jej swojego syna na męża, lecz ta pada martwa u stóp władcy. Sąd nad Ganelonem Nad Ganelonem ciąży sąd, lecz ten nie przyznaje się do zdrady, a jedynie do zemsty na Rolandzie. Jego trzydziestu krewnych poręcza za niewinność Ganelona, jednak i on, i jego krewni zostają skazani na śmierć. Ganelon przywiązany do czterech koni za nogi i ręce umiera w męczarniach. „Pieśń o Rolandzie” – plan wydarzeń Brak zwycięstwa Karola Wielkiego mimo aż siedmiu lat zdobywania Saragossy. Rada zwołana przez Marsyla, władcę Saragossy. Rada Blankandryna dla Marsyla (dotyczy przyjęcia chrześcijaństwa i tego, by złożył hołd Karolowi Wielkiemu) Wysłanie posłów do Karola Wielkiego. Zwołanie rady przez Karola Wielkiego. Propozycja Rolanda, dotycząca kandydatury jego ojczyma, Ganelona, na posła. Wysłanie Ganelona do Marsyla przez Karola Wielkiego. Upuszczenie rękawicy przez posła (według zebranych to zła wróżba). Zdrada Ganelona i jego rady dla Marsyla jak pokonać Karola Wielkiego. Powrót posła i przekazanie Karolowi kluczy do Saragossy. Sen Karola o zdradzie posła Ganelona. Wybranie Rolanda na dowódcę tylnej straży. Wysłanie wojsk przez Marsyla. Rada Ganelona dotycząca uderzenia wojsk Saragossy od strony straży dowodzonej przez Rolanda. Decyzja Rolanda o samodzielnym pokonaniu przeciwnika. Początek bitwy. Rzeź na polu bitwy. Wołanie Rolanda o wsparcie. Przybycie rycerzy z armii Karola Wielkiego. Pojmanie Ganelona – zdrajcy. Osłabienie Rolanda i decyzja o oddaleniu się na wzgórze. Śmierć Rolanda. Walka armii Marsyla i wojsk Karola Wielkiego (przy pomocy emira z Babilonu). Zwycięstwo Karola Wielkiego. Powrót króla do Akwizgranu. Narzeczona Rolanda dowiaduje się o śmierci ukochanego i umiera. Sąd nad Ganelonem. Zdrajca uznany winnym i skazany na rozerwanie czterema końmi. Przyjęcie chrześcijaństwa przez wdowę po Marsylu. „Pieśń o Rolandzie” – opis bohaterów Roland – hrabia, symbol rycerstwa. Najdzielniejszy rycerz Karola Wielkiego. Odważny, rycerski, waleczny. Jest okrutny dla wrogów, ale serdeczny wobec przyjaciół. Cechuje go pycha i porywczość. Pomimo że zostaje pokonany przez wroga, umiera jako zwycięzca. Karol Wielki – potężny i waleczny. Troszczy się o poddanych. Dzięki proroczym snom ma kontakt ze światem mistycznym. Jest symbolem wojującego Kościoła. Ganelon – zdrajca, sprzymierzony z Saracenami, by zdobyć władzę. Ojczym Rolanda. Zostaje skazany na śmierć. Oliwier – przyjaciel Rolanda, wierny, waleczny, rozsądny. Naim – książę, doradca Karola. Turpin – biskup i rycerz, ginie w walce. Zobacz także: Chłopi - streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów Antygona - streszczenie, plan wydarzeń, bohaterowie Jądro ciemności – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów, problematyka
Lektury obowiązkowe – matura 2023. Co koniecznie trzeba przeczytać?
Lektury obowiązkowe do matury 2023 to najważniejsze pozycje, które trzeba znać, przystępując do egzaminu maturalnego z języka polskiego. Zdanie egzaminu dojrzałości bez ich przeczytania będzie bardzo trudne. Są tak istotne, ponieważ to głównie na podstawie tych lektur układane są pytania, które uczniowie znajdą w arkuszu egzaminacyjnym.
Przygotowując się do matury, uczniowie muszą poznać lektury obowiązkowe (musi przeczytać je każdy uczeń). Spośród nich wyodrębniono lektury z gwiazdką – to pozycje, na które należy zwrócić szczególną uwagę. W podstawie programowej są określone jako lektury, których nauczyciel nie może pominąć. Nie oznacza to jednak, że pozostałe lektury są nieważne. Tak nie jest. Podstawa programowa daje nauczycielowi pewną dowolność w omawianiu lektur. Nauczyciel może wybrać inną lekturę spośród pozostałych pozycji do wyboru. Lektury obowiązkowe na maturze 2023 Aby dobrze przygotować się do matury, należy powtórzyć (lub jeśli tego wcześniej nie zrobiliśmy –przeczytać) lektury obowiązkowe. W 2023 roku maturzyści będą mieć utrudnione zadanie, ponieważ lista tych lektur jest dłuższa od tej, która obowiązywała na egzaminie dojrzałości w roku 2022. Prezentujemy listę lektur z gwiazdką, która została opublikowana przez CKE (Centralną Komisję Egzaminacyjną). Biblia, w tym fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Pieśni nad Pieśniami, Księgi Psalmów, Apokalipsy wg św. Jana; Jan Parandowski, Mitologia, część I Grecja; Homer, Iliada (fragmenty), Odyseja (fragmenty); Sofokles, Antygona; Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu (fragmenty); Legenda o św. Aleksym (fragmenty); Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią (fragmenty); Pieśń o Rolandzie (fragmenty); Gall Anonim, Kronika polska (fragmenty); Dante Alighieri, Boska komedia (fragmenty); Jan Kochanowski, tren IX, X, XI, XIX; Odprawa posłów greckich; Piotr Skarga, Kazania sejmowe (fragmenty); Jan Chryzostom Pasek, Pamiętniki (fragmenty); William Szekspir, Makbet, Romeo i Julia; Molier, Skąpiec; Ignacy Krasicki, wybrane satyry; Adam Mickiewicz, Oda do młodości; wybrane ballady, w tym Romantyczność; Konrad Wallenrod; Dziady cz. III; Juliusz Słowacki, Kordian, Zygmunt Krasiński, Nie-Boska komedia; Bolesław Prus, Lalka, Z legend dawnego Egiptu; Eliza Orzeszkowa, Gloria victis; Henryk Sienkiewicz, Potop; Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara; Stanisław Wyspiański, Wesele; Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (tom I – Jesień); Stefan Żeromski, Rozdziobią nas kruki, wrony…, Przedwiośnie; Witold Gombrowicz, Ferdydurke (fragmenty); Tadeusz Borowski, Proszę państwa do gazu, Ludzie, którzy szli; Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat; Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem; Albert Camus, Dżuma; George Orwell, Rok 1984; Józef Mackiewicz, Droga donikąd (fragmenty); Sławomir Mrożek, Tango; Marek Nowakowski, Raport o stanie wojennym (wybrane opowiadanie), Górą „Edek" (z tomu Prawo prerii); Jacek Dukaj, Katedra (z tomu W kraju niewiernych); Antoni Libera, Madame; Andrzej Stasiuk, Miejsce (z tomu Opowieści galicyjskie); Olga Tokarczuk, Profesor Andrews w Warszawie (z tomu Gra na wielu bębenkach); Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem (fragmenty); Ponadto z zakresu szkoły podstawowej: treny i pieśni Jana Kochanowskiego, bajki Ignacego Krasickiego, Dziady cz. II oraz Pan Tadeusz Adama Mickiewicza, Zemsta Aleksandra Fredry, Balladyna Juliusza Słowackiego. Uczniowie, którzy zdecydują się zdawać egzamin maturalny z języka polskiego na poziomie rozszerzonym, będą mieć jeszcze więcej pracy podczas przygotowań do matury, ponieważ będą zobowiązani do zapoznania się z treścią lektur dodatkowych. Sprawdź, jak dobrze znasz lektury z gwiazdką: Zemsta - test ze znajomości lektury Quo vadis - test wiedzy Pan Tadeusz - test sprawdzający
12 bohaterów, 12 krótkich opowieści, zaledwie 42 strony – wbrew małym liczbom, o książce „Mały Książę” można opowiadać naprawdę długo, interpretując ją na wiele sposobów. Przedstawiamy najważniejsze wydarzenia, które miały miejsce w lekturze „Mały Książę”.
Książka „Mały Książę” nie ma nawet 50 stron, a mimo to w jej treści naprawdę dużo się dzieje. Mały Książę, opuściwszy swoją planetę, wyruszył w podróż, która zmieni jego życie. Rozpoczął ją jako zagubiony, samotny chłopiec. W podróży poznał swoich najlepszych przyjaciół, ale przekonał się też, że nie z każdym można wejść w bliższą relację. Dowiedział się, że ludzie są różni i że z reguły myślą tylko o siebie. W trakcie wędrówki zrozumiał, co w życiu jest naprawdę ważne i kto jest dla niego ważny. Przedstawiamy najważniejsze wydarzenia z „Małego Księcia”. „Mały Książę” – najważniejsze wydarzenia Pilot wspomina swoje dzieciństwo, poznajemy krótki i enigmatyczny opis jego dotychczasowego życia. Pilot poznaje Małego Księcia, który prosi go narysowanie baranka. Mały Książę i Pilot rozmawiają ze sobą, Pilot dowiaduje się, skąd pochodzi chłopiec i jak wygląda jego planeta. Mały Książę opowiada o kwiatku rosnącym na jego planecie – opowiada, kim jest Róża. Pilot opowiada o wędrówce Małego Księcia – opisuje poznanego przez chłopca Króla. Chłopiec odwiedza planetę zamieszkiwaną przez Pyszałka, zakochanego w sobie człowieka. Mały Książę odwiedza Pijaka, który jest alkoholikiem. Mały Książę odwiedza planetę zamieszkiwaną przez biznesmena, który zajmuje się tylko i wyłącznie liczeniem gwiazd. Mały Książę spotyka Latarnika, na którego planecie doba trwa zaledwie godzinę. Chłopiec ląduje na planecie zamieszkiwanej przez Geografa, który poucza go, że róże to bardzo rzadki gatunek kwiatów. Geograf poleca Małemu Księciu odwiedzenie Ziemi. Mały Książę ląduje na Ziemi, gdzie poznaje przebiegłego węża. Chłopiec wędruje przez pustynię. Mały Książę wchodzi do ogrodu różanego, w którym to widzi setki róż. Mały Książę napotyka na swojej drodze Lisa, który opowiada mu, czym jest oswojenie. Lis i chłopiec zaprzyjaźniają się. Chłopiec spotyka Dróżnika i Sprzedawcę. Mały Książę, wraz z Pilotem, wybierają się w podróż w poszukiwaniu wody. Mały Książę zostaje zaatakowany przez Żmiję. Chłopiec żegna się z Pilotem i wraca na swoją planetę. Na Ziemi postawia swoje ciało. Zobacz też: „Mały Książę” – streszczenie szczegółowe Sprawdź, co wiesz o "Małym Księciu" Antoine'go de Saint-Exupéry'ego – quiz „Mały Książę” – cytaty o życiu, miłości, przyjaźni
Eliza Orzeszkowa: biografia dla ucznia i uczennicy
Eliza Orzeszkowa w swoich utworach celnie oddaje idee współczesnego jej świata, jak i panoramę polskiego społeczeństwa drugiej połowy XIX wieku. Celem twórczości literackiej pisarki było przede wszystkim kształtowanie świadomości ówczesnych elit oraz uwrażliwienie na aktualne problemy społeczne.
Eliza Orzeszkowa to nie tylko wybitna pisarka i intelektualistka, ale także działaczka społeczna i aktywistka o liberalnych, demokratycznych poglądach. Co ciekawe, swoją twórczością, jak i życiową postawą dążyła do wyzwolenia kobiet z mieszczańskiej, konserwatywnej obyczajowości. Przedstawiamy życiorys pisarki, jej najważniejsze dzieła, rolę, jaką odegrało w jej życiu powstanie styczniowe oraz ciekawostki dotyczące jej biografii i twórczości. Eliza Orzeszkowa: biografia najważniejsze dzieła powstanie styczniowe ciekawostki Eliza Orzeszkowa: biografia Eliza Orzeszkowa, urodziła się 6 czerwca 1841 w Milkowszczyźnie (obecnie wieś w Białorusi), a zmarła 18 maja 1910 roku w wieku 69 lat w Grodnie. To najwybitniejsza polska pozytywistka w nurcie realizmu, powieściopisarka, nowelistka i działaczka społeczna, a także emancypantka (porównywana do George Sand). Orzeszkowa pochodziła z zamożnej rodziny. W wieku trzech lat, po śmierci ojca, mała Eliza wraz z rodziną (matką, babcią, siostrą i mamką) przeniosła się do Grodna, a w wieku jedenastu lat kontynuowała naukę na pensji sióstr sakramentek w Warszawie (tam poznała Marię Wasiłowską, czyli późniejszą Marię Konopnicką). Po powrocie do Grodna za namową matki wyszła za mąż za szesnaście lat starszego Piotra Orzeszkę i wraz z mężem przeprowadziła się do majątku w Ludwinowie. Małżeństwo jednak nie było udane. Być może dlatego para nie doczekała się dzieci. Skonfliktowana z mężem Orzeszkowa przeniosła się do Warszawy. Jednak w przeddzień powstania styczniowego (1863 r.) wróciła do Ludwinowa. Niestety po aresztowaniu jej męża za domniemany udział w powstaniu majątek został skonfiskowany, a pisarka była zmuszona przenieść się do Milkowszczyzny. Kilka lat później za namową swojego przyjaciela i przyszłego męża, Orzeszkowa sprzedała ziemię i na stałe przeniosła się do Grodna. Tam nastąpił rozkwit jej twórczości. Pisarka nadal aktywnie działała również na rzecz osób potrzebujących, m.in. prowadziła pensję dla niezamożnych dziewcząt. Zmarła w 1910 roku po ciężkiej chorobie serca. Eliza Orzeszkowa: najważniejsze dzieła Twórczość Orzeszkowej rozkwitła po upadku powstania styczniowego. Pisarka zadebiutowała w wieku 25 lat opowiadaniem „Obrazek z lat głodowych”. Szczyt jej twórczości przypadł na lata 80. XIX wieku. Zgodnie z założeniami pozytywizmu, dzieła Orzeszkowej mają nie tylko dydaktyczny i moralizatorski charakter, cechuje je także realizm i naturalizm. Najważniejsze dzieła: Nowele: „Dobra pani” (wyd. 1888 r. w zbiorze „Panna Antonina”), „A, B, C…” (wyd. 1884 r.) „Gloria victis”, (wyd. 1910 r.) „Melancholicy”, (wyd. 1896 r.) Powieści: „Marta” (1873 r.) „Meir Ezofowicz” (1878 r.) „Dziurdziowie” (1885 r.) „Pompalińscy”, (1878 r.) „Cham”, (1888 r.) „Nad Niemnem”, (1888 r.) Publicystyka społeczna: „Kilka słów o kobietach”, (1870 r.) „Patriotyzm i kosmopolityzm”, (1880 r.) „O Żydach i kwestii żydowskiej”, (1882 r.) Eliza Orzeszkowa: powstanie styczniowe 1863-1864 Powstanie styczniowe miało ogromny wpływ na życie i twórczość Elizy Orzeszkowej. Jako patriotka pisarka zaangażowała się w działania powstańcze. Dostarczała pocztę, przewoziła ubrania, żywność oraz różnego rodzaju medykamenty dla powstańców (swoje wspomnienia opisała między innymi w noweli „Gloria victis”). W Ludwinowie, najprawdopodobniej za zgodą męża, udzieliła schronienia rannemu gen. Romualdowi Trauguttowi, dowódcy powstania styczniowego, a później potajemnie przewiozła go prywatną karetą do granicy Królestwa. Z tego powodu Piotr Orzeszko został osądzony i zesłany na Sybir, a jego majątek skonfiskowano. Orzeszkowa, pozbawiona majątku męża, powróciła do Milkowszczyzny i rozpoczęła starania o unieważnienie ślubu, który otrzymała kilka lat później. Te dramatyczne wydarzenia najprawdopodobniej zaważyły na pragmatycznej postawie życiowej Orzeszkowej i ugruntowały jej przekonania o potrzebie edukacji najniższych warstw społecznych, emancypacji kobiet, prawa do realizowania się w pracy zawodowej, a także otwartości i tolerancji wobec „inności”. Eliza Orzeszkowa: ciekawostki Elżbieta Pawłowska – tak brzmi prawdziwe imię i nazwisko panieńskie Elizy Orzeszkowej. Mała Elżbieta była przez mamę nazywana Lisą, stąd imię Eliza. Nazwisko Orzeszkowa przyjęła po mężu. Eliza Orzeszkowa (wtedy jeszcze Pawłowska) wyszła za mąż za Piotra Orzeszkę w wieku 17 lat. Zawarła małżeństwo z rozsądku – nastolatka chciała wyzwolić się spod despotycznej kurateli matki. Po ślubie Orzeszkowa założyła szkółkę wiejską dla dzieci z okolic Ludwinowa. Nauczanie nie było do końca jawne, ponieważ Orzeszkowa nauczała w języku polskim. Po unieważnieniu małżeństwa z Piotrem Orzeszką w 1869 roku Eliza Orzeszkowa związała się ze Stanisławem Nahorskim, z którym przez lata żyła bez ślubu (Nahorski był formalnie w związku małżeńskim). Para pobrała się w dopiero w 1894 roku. W latach 1879-1882 Orzeszkowa była współwłaścicielką wydawnictwa i księgarni w Wilnie. Dwukrotnie Eliza Orzeszkowa była nominowana do Nagrody Nobla (w roku 1905 i 1909), jednak nagrody nigdy nie dostała. Powieści i nowele Elizy Orzeszkowej przetłumaczono na ponad 20 języków. Zobacz także: „Gloria victis”: bohaterowie + krótki opis postaci Lektury do liceum i technikum 2022/2023: pozycje obowiązkowe i uzupełniające Matura 2023: co się zmieni w nowej Formule? [ZASADY, TERMINY]
„Mały Książe” – bohaterowie, charakterystyka postaci
Postacie w „Małym Księciu” są wyjątkowe i jedyne w swoim rodzaju. Choć opisane zostały dość krótko, odgrywają najważniejszą rolę w powieści. To właśnie one uczą nas, czym jest miłość, przyjaźń i odpowiedzialność za drugiego człowieka.
Bohaterowie książki „Mały Książę” są niedoskonali, często egoistyczni, zapatrzeni w siebie i żadni władzy. Mimo to można się od nich naprawdę dużo nauczyć. Przedstawiamy opisy postaci występujących w powieści A. de Saint-Exupéry'ego. „Mały Książę” – charakterystyka bohaterów Mały Książę – główny bohater książki. Opisany jako mały, ładny chłopiec o promiennych, pomierzwionych włosach. Pochodzi z innej planety, na której rosną baobaby. Z treści książki można wywnioskować, że chłopiec jest bardzo zaradny i odpowiedzialny – dba o swoją planetę i rośliny, które na niej wyrastają. Wyróżnia się wyjątkową, wręcz dojrzałą spostrzegawczością – zawsze zadaje trafne pytania, które mają drugie dno. Za to nie lubi na nie odpowiadać. Mimo to, ma bardzo pogodne usposobienie, które zmienia się, kiedy wspomina o Różę. Kiedy rozmowa schodzi na jej temat, chłopiec wyraźnie smutnieje, a czasem nawet płacze. Odczuwa frustrację, ale i ogromną tęsknotę, która coraz bardziej przybiera na sile. W trakcie rocznej wędrówki, zakończonej powrotem na swoją planetę, Mały Książę szuka odpowiedzi na nurtujące go pytania natury emocjonalnej i egzystencjalnej. Pilot – narrator, opowiada historię, którą poznał 6 lat wcześniej. To dorosły mężczyzna, który jako dziecko interesował się różnymi rodzajami nauki i sztuki, ale dorośli stłamsili w nim chęć nauki, za co był na nich zły. Nie lubi dorosłych, bo jego zdaniem, należy się do nich dopasować, aby traktowali człowieka poważnie. Pracuje jako pilot. Wylądował na Saharze, bo jego samolot się zepsuł. Tam też po raz pierwszy spotyka Małego Księcia, z którym to się zaprzyjaźnia. Róża – kwiat, mieszka z Małym Księciem na jego planecie. Nie wiadomo skąd się wzięła, ponieważ wcześniej nie można tam było spotkać żadnej róży. Próżna, kapryśna, trudna. Mały Książę troszczy się o nią najlepiej, jak potrafił, jednak ona nie potrafi docenić jego starań. Przyłapana na kłamstwie, wywołuje w chłopcu poczucie winy. Po jakimś czasie reflektuje się, że rani chłopca i nie zachowuje się w stosunku do niego w porządku. Kiedy Mały Książę opuszcza planetę, Róża wyznaje mu miłość. Wąż – mieszkaniec pustyni. Jest przebiegły, manipuluje wrażliwym Małym Księciem. Wyczuwa jego samotność i zagubienie. Proponuje chłopcu pomoc w powrocie na jego planetę, o ile Mały Książę pozwoli mu się ukąsić. Lis – zwierzę, przyjaciel Małego Księcia. Opowiada chłopcu, czym jest oswojenie. Zdaniem lisa, każde stworzenie musi oswoić się z drugim człowiekiem czy też zwierzęciem, aby nawiązała się między nimi więź. Lis wyjaśnia chłopcu, na czym polega odpowiedzialność za drugiego człowieka, czym jest przyjaźń i miłość. Pyszałek – mężczyzna zamieszkujący inną planetę, zachwyca się tylko sobą i skupiony jest tylko na sobie. Szuka pochwał i uznania, nie myśli o innych. Mały Książę bardzo szybko opuszcza jego planetę. Król – mieszkaniec planety, który sam jest sobie królem. Bardzo chce rządzić – sęk w tym, że nie ma kim. Kiedy Mały Książę ląduje na jego planecie, Król od razu chce mu rozkazywać. Z jego rozkazów płynie jednak pewna mądrość. Król mówi: „Od każdego trzeba wymagać tego, co może dać”. Geograf – zajmuje się spisywaniem ksiąg geograficznych. Jest precyzyjny, ma ogromną wiedzę na temat geografii. To on poleca Małemu Księciu udanie się na Ziemię. Wyznaje mu też, że róże są zagrożonym gatunkiem, co wywołuje u chłopca wyrzuty sumienia, że opuścił swoją Róże i pozostawił ją na pastwę losu. Latarnik – na jego planecie dzień trwa tylko minutę. Jego zadaniem jest zapalanie i gaszenie latarni, przez co ciągle musi być w pracy – nie ma ani chwili na odpoczynek, co czyni go pracoholikiem. Tak jak i w przypadku innych postaci, Latarnik mieszka na swojej planecie sam, nie musi więc korzystać z latarni. Mały Książę nie rozumie jego postępowania, ale podziwia w nim zapał do pracy. Biznesmen – interesuje go tylko liczenie gwiazd. Jest tym tak pochłonięty, że nawet nie zauważa, kiedy przybywa do niego Mały Książę. Biznesmen oznajmia chłopcu, że mu przeszkadza. Uważa się za porządnego i bardzo poważnego człowieka, który nie zajmuje się głupstwami. Jest przy tym zachłannym materialistą. Nie potrafi odpowiedzieć na pytanie, dlaczego to robi, skoro nie ma z tego żadnych korzyści. Zwrotniczy – mieszkaniec Ziemi, zajmuje się wysyłaniem pociągów. Jego zdaniem, ludzie ciągle gdzieś podróżują, bo nieustannie szukają szczęścia. Pijak – zajmuje się tylko piciem alkoholu. Na jego planecie znajdują się tylko puste butelki. Wyznaje, że pije, żeby wyzbyć się wstydu, że jest alkoholikiem. Pomimo uzależnienia, jego słowa są wyważone i logiczne. Niestety, nie ma tyle siły, aby zwalczyć swój nałóg. Zobacz też: „Mały Książę” – streszczenie szczegółowe „Mały Książę” - plan wydarzeń „Mały Książę” – cytaty
„Wesele” – plan wydarzeń, streszczenie, opis bohaterów
Dramat Wesele” powstał w 1900 roku (pierwsze wydanie miało miejsce rok później). Od tamtej pory utwór uważany jest za jedno z najważniejszych dzieł epoki Młodej Polski. Przeczytaj streszczenie „Wesela” i przypomnij sobie, jak przebiegało wesele Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykówny oraz kto brał w nim udział.
Dramat „Wesele” inspirowany jest autentycznymi zdarzeniami weselnymi. Młoda para — krakowski poeta Lucjan Rydel i prosta dziewczyna Jadwiga Mikołajczykówna naprawdę pobrali się 20 listopada 1900 roku. Utwór Wyspiańskiego nie jest jednak zwyczajnym sprawozdaniem z przyjęcia weselnego (choć Wyspiański rzeczywiście w nim uczestniczył). W napisanej przez niego sztuce wydarzenia rozgrywają się bowiem na dwóch planach – realistycznym i fantastycznym. Przeczytaj streszczenie, by utrwalić sobie wszystko, co warto wiedzieć na temat „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego. Dla pełnego zrozumienia dołączamy też plan wydarzeń. Jeśli nie pamiętasz, kto jest kim w „Weselu” – sprawdź opis bohaterów. Spis treści: „Wesele” – plan wydarzeń „Wesele” – streszczenie krótkie „Wesele” – streszczenie szczegółowe Geneza utworu „Wesele” „Wesele” – opis bohaterów „Wesele” – plan wydarzeń Rozmowy gości weselnych w chacie. Pojawienie się Racheli. Rozmowa Poety z Gospodarzem. Kłótnia Żyda z Czepcem. Zaproszenie duchów przez młodą parę. Przybycie Chochoła. Przybycie Rycerza, Hetmana, Stańczyka i Upiora. Misja Jaśka. Koniec wesela. Rozmowy gości. Rozmowa Poety i Panny Młodej. Przybycie Jaśka bez złotego rogu. Chocholi taniec. „Wesele” – streszczenie krótkie We wsi Bronowice odbywa się wesele Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykówny. Późnym wieczorem do chaty przybywają duchy, które zostały zaproszone przez państwa młodych za namową Racheli (Żydówki, córki karczmarza). Pierwszy zjawia się Chochoł, który zapowiada, że wkrótce przybędą kolejne duchy. Gościom weselnym ukazują się rozmaite zjawy. Poeta widzi Rycerza, który uświadamia mu, że jego poezja nie oddziałuje na naród. Dziennikarzowi ukazuje się Stańczyk i stwierdza, że swymi artykułami mężczyzna gasi zapał rodaków, zamiast nawoływać ich do walki o wolność. Ostatni przychodzi duch Wernyhory, który zapowiada wyzwolenie Polaków. Gospodarz daje Jaśkowi złoty róg, który ma zdolność poruszania ludzkich serc. Ale Jasiek gubi róg, gdy schyla się po czapkę z pawim piórem. Dramat kończy się chocholim tańcem i zabawą weselnych gości. „Wesele” – streszczenie szczegółowe Akt I W Bronowicach odbywa się wesele. Pan Młody, jako poeta jest zachwycony wsią i jej atmosferą. Czepiec przekonuje Dziennikarza, że chłopi są ważną warstwą społeczną. Dziennikarza jednak to nie interesuje, wieś kojarzy mu się wyłącznie z miejscem, gdzie może odpocząć od miasta. Wesele trwa, młode dziewczyny (Zosia i Haneczka) oraz chłopcy (Jasiek i Kasper) wesoło tańczą. Radczyni prezentuje swą wyższość nad chłopami. Pan Młody zachwyca się swoją świeżo poślubioną żoną. Państwo Młodzi rozmawiają o miłości. Mężczyzna chciałby, by jego żona mówiła mu, jak bardzo go kocha. Ta nie rozumie słów męża, gdyż wystarczyło jej wyznanie miłości przed ołtarzem. Poeta flirtuje z Maryną. Znudzony życiem, szuka inspiracji. Komplementuje kobietę, pragnie wzbudzić jej zainteresowanie, jednak nie traktuje jej poważnie. Maryna zdenerwowana krytykuje jego sposób postępowania. Na wesele przyjeżdża Żyd (dzierżawca okolicznej karczmy). Krytycznie wypowiada się na temat stroju Pana Młodego — według Żyda już nazajutrz zrzuci on chłopską sukmanę. Karczmarz mówi o różnicach pomiędzy warstwami społecznymi. Młody mąż nie przejmuje się słowami Żyda. Na weselu pojawia się Rachela, córka Żyda-karczmarza. Rozmowa schodzi na temat sztuki. Poeta opowiada Gospodarzowi o swoich planach artystycznych i mówi, że rzadko bywa w rodzinnym kraju (określa się mianem „żurawca”, czyli żurawia — ptaka, który w Polsce spędza jedynie część roku). Czepiec radzi mu, by wziął za żonę chłopkę. Wybucha spór między Żydem a Czepcem o zaległy dług. Ksiądz również wtrąca się w kłótnię, gdyż upomina się o pieniądze za dzierżawę karczmy. Gospodarz przypomina Panu Młodemu o rzezi, której dopuścili się chłopi. Młody mężczyzna uważa jednak, że to wydarzenie zatarło się w pamięci szlachty i może nastąpić pojednanie między warstwami. Poeta za pośrednictwem Racheli nakłania Państwa Młodych do zaproszenia Chochoła z ogrodu. Nowożeńcy zgadzają się. Akt II O północy zjawia się Chochoł. Tuż po nim ukazują się kolejne zjawy. Marysi ukazuje się Widmo zmarłego narzeczonego. Wspominają razem czasy swojej miłości. Owe Widmo chce zatańczyć z byłą narzeczoną, lecz kobieta broni się i duch znika. Gdy Dziennikarz wychodzi, by ochłonąć — widzi Stańczyka (który wygląda identycznie jak ten na obrazie Jana Matejki). Stańczyk krytykuje Dziennikarza za brak chęci do walki. Natomiast Poecie ukazuje się Rycerz Zawisza Czarny, który chce nakłonić go do działania. Poeta opiera się. Panu Młodemu ukazuje się Hetman Branicki. Zarzuca mężczyźnie, że jego małżeństwo jest fałszem. Na koniec dziadowi ukazuje się z Jakub Szela, przywódca rzezi galicyjskiej. Prosi go o kubeł wody, żeby zmyć z siebie krew, lecz dziad go przegania. Na dziedzińcu pojawia się wreszcie też duch Wernyhory na koniu. Wernyhora to legendarna postać wróżbity, Kozaka ukraińskiego, który zgodnie z podaniami, miał przybyć, gdy Polska będzie ginąć, by ją uratować. Wernyhora poleca Gospodarzowi, by ten rozesłał wieści wzywające do powstania. Wernyhora wręcza mu złoty róg, którego dźwięk budzi ludzkie serca i ma sprawić, że wszyscy zgodnie ruszą do walki. Gospodarz przekazuje róg Jaśkowi i mówi mu, by o świcie chłopi przybyli przez kaplicę. Staszek przynosi Gospodarzowi podkowę, którą zgubił koń Wernyhory. Akt III Nastaje ranek. Goście są zmęczeni i pijani. Rozmawiają o udanym weselu. Poeta wymienia poglądy o życiu i poezji z Rachelą i Maryną. Panna Młoda opowiada sen, w którym złota kareta wiozła ją do Polski. W tej karecie podróżował również diabeł. Panna Młoda pyta Poetę, gdzie jest ta Polska. W odpowiedzi słyszy, że tego kraju na mapie w nie ma, ale dziewczyna znajdzie go w swym sercu. Radczyni chce upokorzyć Pannę Młodą, wskazując na jej brak wykształcenia. Według Radczyni, żona-chłopka nie będzie potrafiła rozmawiać z mężem z wyższych sfer. Kuba opowiada Czepcowi Wernyhorze i podkowie, którą Gospodyni schowała w skrzyni. Czepiec próbuje obudzić Gospodarza. Potem — sprowadza uzbrojonych chłopów. Gospodarz budzi się, ale nic nie pamięta. Czepiec mówi, że jeśli teraz szlachta nie będzie po jednej stronie barykady z chłopami, to wszystko skończy się tragedią. W końcu Gospodarz przypomina sobie wizytę Wernyhory. Nagle słychać dźwięk kopyt. Wszyscy padają na kolana. Wbiega Jasiek. Przypomina sobie o złotym rogu, że powinien weń zadąć. Okazuje się jednak, że go zgubił, schylając się po czapkę, z zatkniętymi pawimi piórami. Jasiek próbuje budzić chłopów. Wtedy po raz kolejny pojawia się Chochoł, który nakazuje Jaśkowi pozabierać chłopom kosy. Goście weselni zaczynają tańczyć, wpadają w trans. Dramat kończy się. Geneza utworu „Wesele” Bohaterowie występujący w dramacie to osoby, w których można dopatrzeć się autentycznych postaci. Przykładem jest młoda para, poeta Lucjan Rydel i chłopka Jadwiga Mikołajczykówna. Z ludźmi takimi jak Poeta i Dziennikarz — Wyspiański przebywał na co dzień, doskonale znał środowisko ówczesnej inteligencji. Przy pomocy zjaw postaci historycznych, licznych aluzji i metafor Wyspiański w swym dramacie zwrócił uwagę na problemy polityczne i społeczne Polski z przełomu XIX i XX wieku. Brak porozumienia wykształconych mieszkańców miast z chłopami — mimo panującej „chłopomanii", mody na zbliżanie się do chłopów — ukazał jako jedną z kluczowych kwestii. „Wesele” – opis bohaterów Gospodarz (Włodzimierz Tetmajer) – prawdziwy patriota, troszczy się o los ojczyzny. Objawia się mu Wernyhora z misją, lecz jest wówczas zbyt zmęczony, by podjąć się wyzwania. Gospodyni (Anna Tetmajerowa) – z domu Mikołajczykówna. Wzór matki i żony. Podpora dla swojego męża, doradza ludziom w trudnych sprawach. Prezentuje typową chłopską zapobiegliwość. To ona chowa w skrzyni podkowę, dowód na to, że Wernyhora naprawdę był w Bronowicach. Pan Młody (Lucjan Rydel) – ironiczny, popełnia błędy. Zachwyca się urodą żony. Nie rozumie relacji między chłopami, a szlachtą. Jest symbolem bratania się szlachty z ludem. Nachodzi go Hetman Branicki mówiąc, że zadając się z chłopką zdradza swój stan. Panna Młoda (Jadwiga Mikołajczykówna) – typowa chłopka. Pewna siebie, temperamentna. Upomina męża co do obyczajów na wsi. Poeta (Kazimierz Tetmajer) – postać rozmarzona i zajęty romansowaniem z Maryną. Interesuje się sztuką, a do chłopów odnosi się z dystansem. Nakłania nowożeńców do zaproszenia Chochoła. Rzadko bywa w kraju. Dziennikarz (Rudolf Starzewski) – redaktor krakowskiego „Czasu”. Człowiek inteligentny o artystycznej naturze. Pogrążony w apatii. Radczyni (Antonina Domańska) – ma niechęć do młodopolskiej chłopomanii. Twierdzi, że inteligencja oraz lud to dwa oddzielne stany. Ma całkowitą ignorancję w kwestiach wiejskich. Rachela (Pepa Singer) – córka karczmarza, Żydówka. Postać fascynująca i tajemnicza. Czepiec (Błażej Czepiec) – wuj Panny Młodej. Pisarz gminny, podczas wesele zaczyna bójkę i upija się. Jest patriotą. Marysia (Marysia Mikołajczykówna) – siostra Panny Młodej. Tęskni za zmarłym narzeczonym. Jasiek (brat Panny Młodej) – drużba Pary Młodej. Bardziej niż sprawy narodowe interesują go kwestie materialne. Zobacz także: Odyseja – streszczenie, plan wydarzeń, opis bohaterów Mit o Syzyfie – streszczenie, plan wydarzeń, charakterystyka bohatera Stepy akermańskie – streszczenie, interpretacja, środki stylistyczne