Meningokoki – dlaczego ważne są szczepienia przeciwko wszystkim typom?
Jako pediatra, prawie codziennie spotykam się z rodzicami zainteresowanymi zaszczepieniem ich pociech przeciwko groźnym meningokokom. Najczęściej słyszeli już o chorobie wywoływanej przez te bakterie (zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych lub posocznicy, czyli sepsie), i wiedzą, że skutki tych schorzeń są bardzo poważne. Niestety, bardzo często ci sami rodzice są zdziwieni, gdy proponuję im dwie różne szczepionki – przeciwko serogrupom B i serogrupom ACWY oraz że zachęcam, by podać je równocześnie. Chciałbym wytłumaczyć dlaczego to jest standardowe postępowanie na całym świecie.
Meningokoki to grupa bakterii o różnych serogrupach, czyli gatunkach. W Polsce występują serogrupy A, B, C, Y i W, a najczęstsza to z „grupa B”– odpowiadała za ok. 55% potwierdzonych przypadków w 2020r1. Rodzice najczęściej słyszeli o szczepionce przeciwko tej serogrupie, gdyż w poprzednich latach wyemitowano wiele reklam poświęconych meningokokom B i ukazały się liczne artykuły w prasie dla rodziców. Słyszeli np. w telewizji, że zapalenie opon mózgowych potrafi doprowadzić do zgonu dziecka w ciągu 24 godzin od pojawiania się pierwszych objawów – co potwierdzam. Jako przykład podam Anglię, gdzie w latach 2008-2015 65% zgonów wywołanych przez meningokoki miało miejsce w tym oknie czasowym2. Taki piorunujący przebieg choroby, na początku z niejednoznacznymi objawami, np. sennością czy gorączką, powoduje, że ta choroba jest wyjątkowo groźna. Największe szanse na przeżycie mają te osoby, które otrzymują specjalistyczną opiekę w bardzo krótkim czasie. Dzięki wspomnianym akcjom informacyjnym zwiększono wyszczepialność w naszym kraju. W efekcie widzimy spadek zachorowań z roku na rok1. Niestety, statystyki KOROUN* (monitoruje m.in. epidemiologię bakteryjnych zakażeń ośrodkowego układu nerwowego w Polsce) pokazują niepokojący trend – coraz większy udział innych serogrup meningokoków w potwierdzonych zakażeniach, szczególnie serogrupy ‘W’. W 2014r. odpowiadała ona za ok. 2% potwierdzonych zakażeń w naszym kraju, natomiast w 2020r. wskaźnik ten był już na poziomie 19%1. Dlaczego jest to znaczące? Meningokoki serogrupy ‘W’ mają tendencję do wywoływania nietypowego przebiegu choroby, z wyższą śmiertelnością niż pozostałe meningokoki. W badaniu z Niderlandów oszacowano, że ta serogrupa odpowiadała za 68% wszystkich zgonów wywołanych przez meningokoki w latach 2015-20183. Zaszczepienie dziecka przeciwko wszystkim występującym w Polsce typom meningokoków daje mu największy poziom bezpieczeństwa, ale to nie jest jedyna grupa pacjentów, którą chcemy zabezpieczyć. Nie u każdego, kto miałby kontakt z tą bakterią, pojawi się ostra choroba. Często stajemy się nosicielami tego patogenu, który bytuje w naszych drogach oddechowych nie wywołując choroby. Nie bada się zdrowych osób pod kątem nosicielstwa meningokoków. Będąc nosicielem, na pierwszy rzut oka zdrowa osoba może przenieść bakterię na dziecko lub osobę w podeszłym wieku, z ryzykiem wywołania ostrej choroby. Grupy wiekowe, w których jest największe prawdopodobieństwo zarażenia innych, to nastolatkowie i młodzi dorośli. Dane naukowe z całego świata pokazują, że szczepiąc te grupy, zmniejsza się nosicielstwo tej bakterii, co w efekcie redukuje ryzyko zarażenia nieuodpornionej osoby. Podsumowując, zachęcam do szczepienia przeciwko wszystkim serogrupom meningokoków, i to nie tylko u najmłodszych, ale także pozostałych członków rodziny. Ponadto u osób wcześniej nieszczepionych, bez względu na wiek, można równocześnie podać obie szczepionki przeciwko grupom B oraz ACWY w celu ochrony nie tylko osoby szczepionej, ale i także innych w otoczeniu. KOROUN* - Krajowy Ośrodek Referencyjny ds. Diagnostyki Bakteryjnych Zakażeń Ośrodkowego Układu Nerwowego autor: dr Okruciński Bibliografia: 1. Dane z KOROUN 2020, opublikowane 24.03.2021, <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://edipresse.hit.gemius.pl/hitredir/id=nA6Q0siFNw0uGBm8gcOCb5QKXoXin3rKHpoejJbLB_v.R7/stparam=xgogkknnkz/fastid=bmvdbicdogekkzahphvjqyxjzbkr/nc=0/url=koroun.nil.gov.pl/wp-content/uploads/2021/03/Inwazyjna-choroba-meningokokowa-IChM-w-Polsce-w-2020-roku.pdf" target="_blank" rel="noopener">koroun.nil.gov.pl/wp-content/uploads/2021/03/Inwazyjna-choroba-meningokokowa-IChM-w-Polsce-w-2020-roku.pdf dostęp 05.2021 2. Beebeejaun K, Parikh SR, Campbell H, Gray S, Borrow R, Ramsay ME, Ladhani SN. Invasive meningococcal disease: Timing and cause of death in England, 2008-2015. J Infect. 2020 Mar;80(3):286-290. doi: 10.1016/j.jinf.2019.12.008. Epub 2020 Jan 2. PMID: 31904388. 3. Loenenbach AD, van der Ende A, de Melker HE, Sanders EAM, Knol MJ. The Clinical Picture and Severity of Invasive Meningococcal Disease Serogroup W Compared With Other Serogroups in the Netherlands, 2015-2018. Clin Infect Dis. 2020 May 6;70(10):2036-2044. doi: 10.1093/cid/ciz578. PMID: 31556938; PMCID: PMC7201410. Artykuł sponsorowany przez Pfizer Polska Sp. z o.o. PP-NIM-POL-0090 View Ediplayer on the source website
Meningokoki – w czasie pandemii szczególnie niebezpieczne
Pandemia COVID-19 zdominowała wiele aspektów naszego życia. Koronawirus wciąż pozostaje na czołówkach gazet i serwisów informacyjnych. Nie oznacza to jednak, że inne choroby zniknęły - wciąż potrafią być bardzo groźne. Co więcej, niektóre z nich początkowo mogą nawet przypominać zakażenie COVID-19 – jak choćby inwazyjna choroba meningokokowa (IChM)1.
COVID-19 może mieć bardzo ciężki przebieg, a jego początkowe objawy mogą być podobne do przeziębienia2. Podobne objawy ma początkowo także inwazyjna choroba meningokokowa. Choroba ta, wywoływana przez bakterie meningokokowe, jest w stanie doprowadzić do poważnych powikłań, a nawet do zgonu – i to zaledwie w ciągu 24 godzin3. Pierwsze symptomy zakażenia meningokokami - gorączka, nudności, wymioty, rozdrażnienie czy złe samopoczucie – są niespecyficzne4. Można łatwo pomylić je także z grypą lub właśnie z COVID-192. Groźne bakterie – łatwe do zlekceważenia Meningokoki uchodzą za jedne z najgroźniejszych bakterii, jakie mogą zaatakować człowieka5. Wywołują inwazyjną chorobę meningokokową, która może przebiegać pod postacią sepsy lub/i zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych (ZOMR)6. Meningokoki mogą zaatakować osobę w każdym wieku, jednak zdecydowanie najczęściej chorują najmłodsi, m.in. z uwagi na nie do końca jeszcze rozwinięty system odpornościowy7. Największa zapadalność występuje wśród dzieci do 1. roku życia8. Istnieją różne typy (serogrupy) meningokoków: A, B, C, W, Y1,4. Epidemiologia inwazyjnej choroby meningokokowej (IChM) różni się w zależności od regionu świata, jednak w Polsce zdecydowanie najwięcej jest przypadków zakażenia meningokokami typu B. Wśród dzieci do 1 roku życia jest to nawet ponad 75% wszystkich zakażeń8,9. Pandemia COVID-19 powodowała, że pierwszą możliwością konsultacji z lekarzem była teleporada, która niestety mogła wpływać na opóźnienie diagnozy IChM, której początek jest niespecyficzny, a przebieg może być piorunujący, prowadzący do zgonu nawet w 24h3. Dlatego, każde opóźnienie diagnozy, w przypadku meningokoków może mieć bardzo poważne skutki: 1/6 wszystkich zakażeń kończy się zgonem8. Z kolei 1/5 chorych jest trwale okaleczona – powikłania to m.in. ubytki skóry, amputacje, głuchota, padaczka, zaburzenia koncentracji czy opóźniony rozwój intelektualny3. A warto pamiętać, że te konsekwencje zwykle dotyczą przecież małych dzieci: to one chorują najczęściej8. Ochrona przed meningokokami Na szczęście, w kwestii teleporad wprowadzona została ważna zmiana – dla dzieci do 6. roku życia (a więc dla tych, które najczęściej są atakowane przez meningokoki) teleporada nie jest już standardem, a wizyta stacjonarna jest obowiązkowa10. To dobre wieści dla wszystkich rodziców. Pamiętajmy jednak, że nawet szybka diagnostyka nie ochroni dziecka przed zakażeniem meningokokami. Taką możliwość daje profilaktyka – szczepienia ochronne5. Szczepienia przeciw meningokokom należą do szczepień zalecanych (trzeba za nie zapłacić11) co nie oznacza jednak, że nie są istotne. Jest wręcz przeciwnie. Zdaniem ekspertów, jeżeli chodzi o profilaktykę zakażeń meningokokowych, niemowlę lub małe dziecko mieszkające w naszym kraju powinno być w pierwszej kolejności szczepione przeciwko meningokokom typu B9. Zalecenie wynika wprost z epidemiologii zachorowań na IChM w Polsce. Serogrupa B tych bakterii występuje w naszym kraju zdecydowanie najczęściej, najczęściej także atakuje małe dzieci8. Szczepienia przeciwko meningokokom typu B można rozpocząć już od ukończenia 2. miesiąca życia. Są realizowane w schemacie 2+1 (2 dawki szczepienia w odstępie co najmniej 2 miesięcy oraz 1 dawka uzupełniająca po minimum 6 miesiącach od drugiej dawki) lub 3+1 (3 dawki w odstępach nie krótszych niż miesiąc oraz 1 dawka uzupełniająca po minimum 6 miesiącach od trzeciej dawki)12. Meningokoki mogą być niezwykle groźne. Na szczęście, w walce przeciwko nim dysponujemy sprawdzoną profilaktyką. Warto z niej skorzystać13. Artykuł powstał w ramach kampanii "Wyprzedź meningokoki" NP-PL-MNX-PRSR-210002, maj 2021 GSK Commercial Sp. z o.o., ul. Rzymowskiego 53, 02-697 Warszawa, tel.: 22 576 9000, fax: 22576 9001, pl.gsk.com Szczepienie, podobnie jak podanie leku, może wiązać się z wystąpieniem działań niepożądanych. Wszystkie działania niepożądane produktów leczniczych należy zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel. (22) 492-13-01, fax (22) 492-13-09, zgodnie z zasadami monitorowani bezpieczeństwa produktów leczniczych. Formularz zgłoszenia niepożądanego działania produktu leczniczego dostępny jest na stronie Urzędu www.urpl.gov.pl lub Podmiotu Odpowiedzialnego za produkt, którego zgłoszenie dotyczy. Treści zamieszczone w materiale mają wyłącznie charakter informacyjny, nie mogą być traktowane jako forma konsultacji medycznej i nie mogą zastąpić konsultacji lekarza, do którego należy ostateczna decyzja o sposobie i zakresie stosowanego leczenia. Referencje: 1 Siewert B., Wysocki J., Szczepienia przeciwko meningokokom grupy B w dobie pandemii COVID-19 w: Pediatria po Dyplomie, Medical Tribune Polska, wrzesień 2020 2 https://szczepienia.pzh.gov.pl/faq/jakie-sa-objawy-przeziebienia-grypy-i-covid-19/; (dostęp: marzec 2021) 3 WHO, „Health topics: Meningitis, http://www.who.int/topics/meningitis/en/; (dostęp: marzec 2021) 4 https://podyplomie.pl/search?q=szczepienia+przeciwko+meningokokom+w+dobie+pandemii+COVID; (dostęp: marzec 2021) 5 Konior R., Szczepienia przeciwko meningokokom [w:] Inwazyjna Choroba Meningokokowa, PZWL, Warszawa 2016 6 Siewert B., Stryczyńska-Kazubska J., Wysocki J., Inwazyjna choroba meningokokowa w: Pediatria po Dyplomie, Medical Tribune Polska, czerwiec 2017 7 Konior R. Brońmy się przed meningokokami https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/wywiady/83101,bronmy-sie-przed-meningokokiem (dostęp: marzec 2020) 8 http://koroun.nil.gov.pl/wp-content/uploads/2020/06/Inwazyjna-choroba-meningokokowa-IChM-w-Polsce-w-2019-roku.pdf (dostęp: marzec 2021) 9 Inwazyjna Choroba Meningokokowa w pytaniach i odpowiedziach (wywiad z prof. J. Wysockim), Praktyka Lekarska, Zeszyty Specjalistyczne nr.143 10 https://dziennikustaw.gov.pl/D2021000042701.pdf (dostęp: kwiecień 2021) 11 https://szczepienia.pzh.gov.pl/kalendarz-szczepien-2021/ (dostęp: marzec 2021) 12 https://szczepienia.pzh.gov.pl/faq/ile-dawek-szczepionki-przeciw-meningokokom-grupy-b-nalezy-podac-i-komu/ (dostęp: kwiecień 2021) 13 Konior R., Szczepienia przeciwko meningokokom [w:] Inwazyjna Choroba Meningokokowa, PZWL, Warszawa 2016 (dostęp: kwiecień 2021)
Stracił słuch, ale wraca do zdrowia [Historia Miłosza]
Niespełna trzyletni Miłosz trafił do szpitala z zapaleniem opon rdzedniowo-mózgowych i mózgu. Chorobę u chłopca wywołały meningokoki typu B.
Miłosz na skutek powikłań całkowicie stracił słuch. Ma wszczepione implanty ślimakowe, a lekarze podkreślają, że dzięki rehabilitacji chłopiec będzie słyszał i mówił.
Magda, Kasia i Małgosia – oto mamy, których dzieci przeżyły zakażenie meningokokami
Magda, mama Kacpra, Kasia - Maćka oraz Małgosia, Miłosza. Wszystkie trzy łączą te same doświadczenia. Każda z nich drżała o życie swojego syna. Życie, które było zagrożone na skutek zakażenia meningokokami typu B. Posłuchajcie, jak opowiadają o tym, co czuły.
Kacper i Miłosz wciąż odczuwają skutki przebytej choroby. Maciek na szczęście wyszedł z niej cało. Organizm każdego z chłopców poradził sobie inaczej z zakażeniem meningokokami.
Historia Kacpra, który przeszedł sepsę meningokokową
Inwazyjna choroba meningokokowa wywoływana jest przez bakterię Neisseria meningitidis – dwoinkę zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Choroba przebiega błyskawicznie i od momentu zakażenia nawet w ciągu 24 godzin może spowodować zgon. Poznajcie historię Kacpra, który w wieku 11 miesięcy przeszedł sepsę o piorunującym przebiegu, niemal tracąc życie. Wywołały ją meningokoki typu B.
U Kacpra choroba przebiegła bardzo ciężko. Chłopiec przeżył, ale nie obyło się bez uszczerbków na jego zdrowiu. Udało się na szczęście uratować małe rączki przed amputacją i Kacper, po długiej rehabilitacji, zaczął doganiać w rozwoju swoich rówieśników.
Czy wiesz już wszystko o meningokokach i pneumokokach? [WIRTUALNE WARSZTATY]
Nie możesz się już doczekać, kiedy na świat przyjdzie twoje dziecko? Najlepszą rzeczą, jaką możesz dla niego zrobić, jest zgromadzenie wiedzy o tym, jak dbać o jego zdrowie. Zapraszamy do udziału w bezpłatnych wirtualnych warsztatach Mamo, To Ja, podczas których dowiesz się, jak chronić maleństwo przed pneumokokami i meningokokami.
Dlaczego pneumokoki i meningokoki są groźne i co możesz zrobić, by ochronić przed nimi swoje dziecko? Weź udział w Wirtualnych Warsztatach „Mamo, To Ja”, podczas których pediatra dr Aneta Górska-Kot opowie ci o wszystkim, co warto na ten temat wiedzieć. Pneumokoków i meningokoków nie wolno lekceważyć, ponieważ mogą wywoływać śmiertelnie niebezpieczną sepsę. Na szczęście zagrożenia można uniknąć dzięki szczepieniom. Co powinnaś wiedzieć na ten temat? Sepsa u dzieci Śmiertelnie groźna sepsa nie jest chorobą. To zespół objawów, takich jak m.in. gorączka, przyspieszone bicie serca, zaburzenia oddychania, które towarzyszą bardzo niebezpiecznemu uogólnionemu zakażeniu bakteryjnemu. Rokowania w przypadku sepsy u dziecka są bardzo niepewne: nigdy nie wiadomo, czy małego pacjenta uda się uratować, a jeśli tak, to czy nie pozostaną po niej powikłania, które bardzo źle wpłyną na jakość jego życia (np. głuchota, zaburzenia rozwoju, a w przypadku sepsy meningokokowej także utrata części ciała). Sepsę szpitalną, która jest zdecydowanie rzadsza i dotyczy wyłącznie dzieci, które są leczone (często miesiącami) z powodu chorób przewlekłych, wywołują bakterie szpitalne. Za sepsę pozaszpitalną, na którą zapadają dzieci, które były wcześniej zdrowe, odpowiadają: Pneumokoki, które wywołują częściej występującą sepsę pneumokokową, Meningokoki, odpowiedzialne za rzadszą, ale jeszcze groźniejszą sepsę meningokokową. – Przez wiele lat mieliśmy jeszcze jednego gracza: pałeczkę grypy, jednak odkąd w 2007 roku zostały wprowadzone obowiązkowe szczepienia przeciwko tej bakterii, problem z wywołaną przez nią sepsą właściwie się skończył – mówi dr Górska-Kot. Sepsa wywołana przez pneumokoki i meningokoki również może przejść do historii, bo przeciwko tym bakteriom także są szczepionki! Pneumokoki Pneumomoki, czyli dwoinki zapalenia płuc (Streptococcus pneumoniae), to bakterie, które mają ponad 100 odmian (serotypów) i wbrew nazwie wywołują nie tylko zapalenie płuc, ale także wiele innych chorób, np. zapalenie ucha środkowego albo oskrzeli. – Pneumokoki najbardziej lubią mieszkać na nabłonku dróg oddechowych małych dzieci – mówi dr Górska-Kot. – Jeśli nie szkodzą organizmowi, leczenie nie jest konieczne. Mówimy wówczas, że dziecko jest ich nosicielem. To dość powszechna sprawa: w żłobkach są grupy, w których ma je 8 na 10 dzieci! Dopóki układ immunologiczny dziecka działa sprawnie, wszystko jest w porządku. Jeśli jednak jest zajęty czym innym (np. musi jesienią bronić organizm malca przed wirusami), pneumokoki mogą błyskawicznie się namnożyć na nabłonku dróg oddechowych malucha i doprowadzić do zapalenia ucha środkowego, oskrzeli albo płuc. Takie zakażenia nazywamy zakażeniami nieinwazyjnymi, bo ciągłość nabłonka dróg oddechowych nie zostaje przerwana. Są dość częste i bez większych problemów leczy się je antybiotykami. O wiele groźniej robi się wówczas, gdy spadek odporności jest tak duży, że pneumokoki, zamiast namnażać się na śluzówkach, przedostają się do miejsc, które normalnie są jałowe. Jeśli trafią do krwi, dochodzi sepsy, czyli jednej z postaci inwazyjnej choroby pneumokokowej. – Oczywiście istnieją antybiotyki i inne leki, które stosuje się w leczeniu sepsy, jednak zdarza się tak, że procesów wywołanych w organizmie dziecka przez sepsę nie da się powstrzymać, bo zaszły za daleko – ostrzega dr Górska-Kot. – Właśnie dlatego powstały szczepionki: skoro nie zawsze da się sepsę wyleczyć, trzeba jej zapobiegać za pomocą szczepień! Szczepionki przeciwko pneumokokom Istnieją 2 szczepionki przeciwko pneumokokom: Szczepionka 10-walentna przeciwko 10 odmianom pneumokoka, która jest obowiązkowa i bezpłatna, Szczepionka 13-walentna przeciwko 13 odmianom pneumokoka, która nie jest refundowana, a więc trzeba za nią zapłacić. – Wybór należy do rodziców, jednak warto pamiętać, że „trzynastka” daje szerszą ochronę. Zabezpiecza także przed dwoma bardzo groźnymi odmianami pneumokoka, które pomija „dziesiątka”. Chodzi o serotyp 3, który jest odpowiedzielny za zgony malych pacjentów i serotyp 19A, który jest najbardziej zjadliwy i nie reaguje na antybiotyki – mówi dr Górka-Kot. Obie szczepionki chronią nie tylko przed sepsą, ale także przed zakażeniami nieinwazyjnymi, a więc zapaleniem ucha środkowego, oskrzeli i płuc. Sprawiają również, że mniej dzieci zostaje nosicielami pneumokoków. – Badania pokazują, że skuteczniejsza pod tym względem jest szczepionka 13-walentna, dlatego to właśnie ją wybiera ponad 30% mam – mówi pediatra. Meningokoki Meningokoki, czyli dwoinki zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych (Neisseria meningitidis), to bakterie, które mają 12 odmian, w tym 5 groźnych (A, B, C, W oraz Y), wywołujących sepsę meningokokową. Meningokoki nie są aż tak powszechne jak pneumokoki i zasiedlają nosogardła nastolatków, a nie małych dzieci (szacuje się, że nosicielami jest 15-25 ludzi w tym wieku), jednak są groźne dla wszystkich, zwłaszcza dla małych dzieci i ludzi po 65. roku życia. Choć sepsa menigokokowa jest o około 10 razy rzadsza od pneumokokowej, może być groźniejsza, bo ma gwałtowniejszy przebieg. – Może zabić dziecko w ciągu kilku godzin – ostrzega pediatra. – Początek jest niewinny i wygląda jak zwykła infekcja: maluch ma gorączkę, katar, ból gardła, kaszel. Potem jednak pojawia się bardzo charakterystyczna dla sepsy wysypka krwotoczna, która w przeciwieństwie do zwykłej wysypki, nie znika po uciśnięciu. Łatwo to sprawdzić, przeprowadzając tzw. test szklanki. Jeśli i uciśniemy plamki czymś przezroczystym, np. szklanką, a one nie znikają, to znaczy, że prawdopodobnie mamy do czynienia z towarzyszącą sepsie wysypką krwotoczną. Chory z takimi objawami musi jak najszybciej znaleźć się w szpitalu. Liczy się – dosłownie! – każda minuta, bo żeby uratować jego życie, trzeba mu jak najszybciej podać antybiotyk. Z sepsą meningokokowa jest tak samo jak z pneumokokową: o wiele łatwiej jej zapobiegać, niż ją leczyć. Aby dać dziecku szeroką ochronę, należy zaszczepić je dwiema szczepionkami: Szczepionką przeciwko serotypowi B ​Szczepionką wieloważną przeciwko serotypom A, C, W i Y. Żadna z nich nie jest niestety refundowana, jednak mogą uratować to, co jest najcenniejsze: życie. Podsumowanie Jedyną naprawdę skuteczną ochroną przed sepsą pneumokokową i meningokokową są szczepienia. By najlepiej jak się da zabezpieczyć dziecko przed oboma rodzajami sepsy, trzeba zaszczepić je 3 szczepionkami: Szczepionką 13-walentną przeciwko pneumokokom, Szczepionką przeciwko meningokokom serotypu B, Szczepionką wieloważną przeciwko meningokokom serotypów A, C, W oraz Y. Do szczepień przeciwko pneumokokom i meningokokom warto zachęcić także seniorów, zwłaszcza tych, którzy opiekują się maluszkami, które często są nosicielami tych bakterii. Babcie i dziadkowie naszych dzieci także potrzebują ochrony, a ich układ immunologiczny nie pracuje już na pełnych obrotach.
Nawet co piąta osoba zakażona meningokokami może umrzeć. Jak się chronić?
Meningokoki to potoczna nazwa bakterii Neisseria meningitidis – dwoinki zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Powodują jedno z najcięższych zakażeń bakteryjnych, którego skutkiem jest Inwazyjna Choroba Meningokokowa. Od momentu zakażenia meningokokami choroba przebiega szybko, a co piąty przypadek okazuje się być śmiertelny. Na szczęście nie musi. Jak zapobiegać zakażeniom?
Choroba przebiega błyskawicznie i od momentu zakażenia nawet w ciągu 24 godzin może dojść do śmierci. Dlatego w walce z meningokokami liczy się każda godzina, a nawet minuta. Im szybciej obecność bakterii zostanie zdiagnozowana, tym ryzyko powikłań maleje. Zakażenie meningokokami Meningokoki osiedlają się na błonie śluzowej gardła i nosa. Zakazić się można nimi jedynie od drugiego człowieka – zarówno osoby chorej, jak i bezobjawowego nosiciela. Szacuje się, że w tej drugiej grupie jest nawet 10 proc. społeczeństwa, z kolei w zamkniętych środowiskach, np. w żłobkach czy przedszkolach, nawet do 80 proc. osób. „Bakterie te przenoszą się z człowieka na człowieka drogą kropelkową (kaszel, kichanie), poprzez korzystanie ze wspólnych sztućców albo dzielenie się jedzeniem. W efekcie może dojść do rozwoju inwazyjnej choroby meningokokowej, która przebiega pod postacią sepsy i/lub sepsy z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych” – komentuje dr n. med. Alicja Karney z Fundacji Instytutu Matki i Dziecka (IMiD) w Warszawie. źródło: materiał prasowy Meningokoki przenoszone są drogą kropelkową oraz w kontakcie bezpośrednim, dlatego można się nimi zakazić między innymi poprzez: kaszel, kichanie, spożywanie napojów z jednej butelki, używanie wspólnych sztućców, oblizywanie dziecięcego smoczka, głęboki pocałunek. Jak wskazano – w ten sposób może, ale nie musi dojść do zakażenia. Dlaczego? Rozwój choroby zależy bowiem od kilku czynników, a to jedynie jeden z nich. Wpływ ma również to, jak silny jest układ odpornościowy osoby zakażonej oraz od tzw. zjadliwość szczepu. Istnieje 12 typów meningokoków. Za ok. 95 proc. wszystkich zakażeń na świecie odpowiada pięć z nich: A, B, C, Y i W135. W Polsce ponad połowa zakażeń wywoływana jest przez meningokoki typu B. Wśród dzieci do 2. roku życia to one powodują prawie 75 proc. przypadków choroby. Inwazyjna choroba meningokokowa może dotknąć każdego, bez względu na wiek. Jednak najczęściej chorują dzieci do 5. roku życia, przy czym szczyt zachorowań przypada w 1. roku życia. Skutki Inwazyjnej Choroby Meningokokowej Nawet pomimo podjęcia szybkiego leczenia i udzielenia odpowiedniej pomocy medycznej, IChM może powodować poważne i trwałe następstwa. 1 na 5 chorych nie udaje się uratować, z kolei co 5 osoba, która przeżyła chorobę, zmaga się z jej powikłaniami. Najczęściej to komplikacje: dotyczące narządów, np. ubytki skóry wymagające przeszczepów, amputacje palców/kończyn, niewydolność nerek neurologiczne, np. głuchota, padaczka, niedowład psychiczne, np. trudności w nauce, zaburzenia koncentracji, opóźniony rozwój intelektualny. Należy jednak zauważyć, że zakażenie meningokokami ma wpływ również na osoby bliskie i przebywające w bezpośrednim otoczeniu chorego. Nie chodzi jedynie o chemioprofilaktykę w postaci antybiotyku, ale przede wszystkim o sferę emocjonalną. Rodzice dzieci, które przeszły IChM, przez miesiące, a czasem lata zmagają się z objawami lękowymi – stają się podejrzliwi, niespokojni, stresują się przy każdej dziecięcej infekcji. Jak się chronić? Zapobieganie zakażeniom to przede wszystkim dbałość o higienę i wyeliminowanie czynników ryzyka związanych z kontaktem bezpośrednim. Nie należy zatem dzielić się posiłkiem czy napojami i nie oblizywać dziecięcego smoczka. Należy również unikać czynników ryzyka takich, jak: dym tytoniowy, zanieczyszczone powietrze, długie przebywanie w zatłoczonych pomieszczeniach, infekcje dróg oddechowych – oraz innych czynników, które mogłyby powodować podrażnienie śluzówki nosa i gardła. Najskuteczniejszą jednak formą profilaktyki są szczepienia ochronne. „To forma profilaktyki o znanym i akceptowalnym profilu bezpieczeństwa. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane po zastosowaniu szczepień przeciwko meningokokom to tzw. odczyny miejscowe (zaczerwienienie, obrzęk i ból w miejscu wstrzyknięcia) oraz łagodne reakcje ogólne (rozdrażnienie, senność, gorączka, ból mięśni, brak apetytu). Objawy te pojawiają się w ciągu kilku pierwszych dni po podaniu zastrzyku i najczęściej ustępują bez konsekwencji dla zdrowia osoby szczepionej”. źródło: materiał prasowy Szczepienia przeciw meningokokom są zalecane od zakończenia 2. miesiąca życia. W naszym kraju najwięcej zachorowań wywołują meningokoki typu B – dlatego szczepienie przeciw temu typowi bakterii powinno być wykonane w pierwszej kolejności. Materiał powstał w ramach współpracy przy kampanii „Wyprzedź meningokoki”
Zaszczep, nie zwlekaj! O nieuzasadnionych lękach dotyczących zbyt wczesnego podawania szczepionek
Niemowlęta przychodzą na świat z nie w pełni wykształconym układem odporności. Co prawda w pierwszych miesiącach życia mają dodatkową ochronę w postaci przeciwciał przekazywanych poprzez łożysko od matki – z czasem jednak ona słabnie. Samo karmienie piersią to również za mało, by zapobiec chorobom zakaźnym.
Organizm niemowlęcia jest bezbronny wobec wielu drobnoustrojów, dlatego potrzebuje wsparcia w postaci szczepień ochronnych. Pierwsze profilaktyczne zastrzyki maluszki otrzymują jeszcze w szpitalu. Pozostałe szczepienia rozpoczynają się od około 2. miesiąca życia. Nie za wcześnie? Często rodzice zastanawiają się, czy nie jest to za wcześnie? Czy nie lepiej poczekać ze szczepieniami aż układ odporności nieco dojrzeje? Lekarze tłumaczą, że jest odwrotnie. To właśnie najmłodsze dzieci najbardziej wymagają ochrony w postaci szczepień. Ich przesuwanie na późniejszy wiek porównują do zapinania pasów w samochodzie wtedy, kiedy zjeżdża się z ruchliwej autostrady na spokojną ulicę. Największe ryzyko groźnych chorób zakaźnych czyha na malucha w pierwszych miesiącach i latach życia, dlatego ze szczepieniami lepiej nie zwlekać, tylko stosować je w zalecanym terminie. Dzięki szczepieniom udało się istotnie zmniejszyć zapadalność na takie choroby zakaźne jak choćby odra, polio czy różyczka, które często dotykały dzieci. To także najskuteczniejsza ochrona przeciwko zakażeniom meningokokowym, których największe ryzyko jest u najmłodszych dzieci. Aż ¾ wszystkich chorych na inwazyjną chorobę meningokokową ma mniej niż 5 lat, przy czym najczęściej są to maluszki w pierwszym roku życia. Dlatego szczepienia przeciw meningokokom są zalecane już od ukończenia 2. miesiąca życia. W związku z tym, że najwięcej przypadków zakażeń w Polsce wywołują meningokoki typu B, to eksperci radzą, by w pierwszej kolejności szczepić przeciw temu typowi bakterii. Nie za dużo? Obawy rodziców budzi także zagadnienie, czy tych szczepień, zwłaszcza w pierwszym roku życia malca, nie jest za dużo i czy przypadkiem nadmiar – zamiast pomóc – nie zaszkodzi. Badania kliniczne potwierdzają, że nowoczesne szczepionki, dzięki zastosowaniu nowych technologii, są bezpieczne i skuteczne. Nawet te, które chronią przed kilkoma chorobami, zawierają mniej antygenów niż ich starsze odpowiedniki. W preparacie znajdują się bowiem nie całe wirusy i bakterie, a ich oczyszczone fragmenty. Wytworzenie odporności wobec nich nie stanowi dla organizmu zdrowego dziecka dużego obciążenia. Jeśli nie ma więc medycznych przeciwwskazań, podczas jednej wizyty szczepiennej możliwe jest podanie różnych szczepionek. Proces ten nazywa się koadministracją i jednym z krajów, w którym jest ona powszechna, jest Wielka Brytania. Większość szczepień jest darmowa a w związku z tym, że publiczna opieka zdrowotna (NHS) oferuje przede wszystkim skojarzone szczepienia, powszechne jest podanie kilku zastrzyków. Oznacza to mniej ukłuć a jednocześnie zapewniona jest szersza ochrona. Potwierdzają to dane zebrane we wrześniu 2019 roku podsumowujące stan zaszczepienia szczepionką wysokoskojarzoną 5 w 1 (przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Hib), pneumokokom, rotawirusom, meningokokom grupy B, meningokokom grupy C oraz grypie. O potrzebie koadministracji szczepień, zwłaszcza w dobie pandemii COVID-19, mówią też epidemiolodzy i lekarze w Polsce. Podanie kilku zastrzyków na jednej wizycie zwiększa bowiem szanse na terminową realizację kalendarza, a z drugiej strony zmniejsza liczbę wizyt w poradni, a więc ryzyko zakażenia koronowirusem. Pandemia sprawiła, że szczepienia zalecane stały się jeszcze bardziej potrzebne. Nie tylko przeciwko częstym chorobom, jak np. grypa, ale również rzadszym, jak inwazyjna choroba meningokokowa. Pierwsze jej objawy przypominają przeziębienie, a rozwija się błyskawicznie i w ciągu zaledwie 24 godzin może doprowadzić do stanu zagrażającego zdrowiu, a nawet życiu. Po co szczepić i dlaczego jak najwcześniej? Podając szczepienie zgodnie z wytycznymi, lub najwcześniej jak to możliwe (mogą nastąpić przesunięcia na skutek okoliczności zdrowotnych, np. silnej infekcji u maluszka lub transfuzji krwi po porodzie) zapewniamy małemu organizmowi ochronę. Bakterie czy wirusy mogą nas dopaść w każdym wieku. Tym bardziej w okresie niemowlęcym, kiedy nie potrafimy się bronić! A przejście choroby we wczesnym wieku wpływa na stan zdrowia przez całe życie. Przykładowo, poświnkowe zapalenie opon mózgowych może prowadzić do utraty słuchu. Przed wprowadzeniem powszechnych szczepień przeciwko śwince była to główna przyczyna nabytej głuchoty. Dziś na szczęście to się zmieniło, choć wciąż istnieją choroby zakaźne, które poważnie zagrażają najmłodszym. Bardzo poważne są na przykład skutki inwazyjnej choroby meningokokowej. To powikłania dotyczące różnych narządów, jak choćby niewydolność nerek, ale również powikłania neurologiczne (głuchota, padaczka, niedowład) i psychiczne (trudności w nauce, zaburzenia koncentracji, opóźniony rozwój intelektualny). Jak tłumaczy dr n. med. Alicja Karney z Fundacji Instytutu Matki i Dziecka (IMiD) w Warszawie: Rodzice bardzo często nie zdają sobie sprawy z tego, jak groźne może być zakażenie meningokokami oraz że mogą zabezpieczyć swoje dzieci poprzez szczepienia. Chcąc wykluczyć oraz zminimalizować ryzyko choroby i jej powikłań w tym także śmierci nie ma innej możliwości. Szczepienia są bowiem najbardziej optymalnym sposobem ochrony organizmu przed zakażeniami. Dowiedz się więcej o meningokokach >>> <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="http://akcje.mamotoja.pl/wyprzedz-meningokoki/szczepienia/" target="_blank" rel="noopener">Zaszczep Zdrowiem Artykuł powstał w ramach współpracy przy kampanii „Wyprzedź meningokoki”
Inwazyjna choroba meningokokowa – te czynniki wpływają na zachorowanie!
Meningokoki są jednymi z najgroźniejszych drobnoustrojów, którymi można zakazić się od drugiego człowieka. Ze statystyk wynika, że najczęściej atakują niemowlęta i maluchy do 5. roku życia. Co sprzyja przenoszeniu się tych bakterii?
Czynników ryzyka, które sprzyjają rozwojowi inwazyjnej choroby meningokokowej (ma postać sepsy lub sepsy z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych) jest kilka: 1. Przebywanie w zamkniętych środowiskach Szacuje się, że około 10% społeczeństwa jest nosicielami meningokoków. Osoby te nie mają objawów choroby, ale mogą zakażać innych. Liczba nosicieli wzrasta znacząco (nawet do 80%!) w zamkniętych środowiskach, np. w żłobkach czy przedszkolach. Przenoszeniu się meningokoków między dziećmi w placówkach opiekuńczych sprzyja ich charakter – długie przebywanie w pomieszczeniu o dużym zagęszczeniu i bliski kontakt pomiędzy maluchami. A do zakażenia meningokokami dochodzi stosunkowo łatwo, bo drogą kropelkową, np. poprzez kaszel lub kichanie. 2. Wiek Na inwazyjną chorobę meningokokową może zachorować każdy, bez względu na wiek. Jednak najczęściej chorują dzieci do 5. roku życia, przy czym szczyt zachorowań przypada w 1. roku życia. Dzieje się tak, ponieważ maluchy w tym wieku mają jeszcze niedojrzały układ odpornościowy i ich organizm nie potrafi wytworzyć przeciwciał do walki z meningokokami. Co ważne, przechorowanie IChM przez małe dzieci nie daje im odporności, czyli nie chroni przed kolejnym zachorowaniem. Na przestrzeni ostatnich 5 lat najwyższa zapadalność na inwazyjną chorobę meningokokową była wśród dzieci do 5. roku życia. Przy czym najwięcej przypadków odnotowano u maluchów w pierwszym roku życia, w drugiej kolejności zaś u dzieci między 12 a 24 miesiącem życia – wynika z danych Krajowego Ośrodka Referencyjnego ds. Diagnostyki Bakteryjnych Zakażeń Ośrodkowego Układu Nerwowego (KOROUN). W 2019 roku najwyższa zapadalność na IChM wśród niemowląt była w województwie warmińsko-mazurskim, kujawsko-pomorskim, świętokrzyskim oraz mazowieckim. 3. Infekcje górnych dróg oddechowych W trakcie infekcji śluzówka nosa i gardła jest podrażniona, co może sprzyjać wnikaniu meningokoków do organizmu. Dlatego więcej przypadków inwazyjnej choroby meningokokowej jest w miesiącach jesienno-zimowych, gdy częstsze są kaszel, kichanie i drobne infekcje. Ale uwaga: objawy przypominające przeziębnie lub grypę (gorączka, ból gardła itp.) mogą być właśnie pierwszymi symptomami inwazyjnej choroby meningokokowej. Latem jej ryzyko jest mniejsze, choć trzeba pamiętać, że przesuszenie śluzówki na skutek upału również może sprzyjać atakowi groźnych bakterii. 4. Zanieczyszczone powietrze Czyli czynniki zewnętrzne, środowiskowe – te podrażniające śluzówkę nosa i gardła. A więc dym tytoniowy, smog, przebywanie w miejscach silnie zadymionych i zanieczyszczonych np. spalinami. 5. Nieodpowiednia higiena Ryzyko zakażenia meningokokami zmniejsza się, jeśli przestrzegamy właściwych nawyków higienicznych. Ważne jest, aby nie dzielić się posiłkiem i napojami, w tym zwłaszcza nie pić z jednej butelki i nie używać tych samych sztućców. Rodzice i opiekunowie małych dzieci powinni unikać oblizywania dziecięcego smoczka. 6. Brak profilaktyki zdrowotnej Najskuteczniejszą formą zapobiegania inwazyjnej chorobie meningokokowej są szczepienia ochronne, co potwierdzają zarówno badania, jak i praktyka. – Choroby, którym zapobiegamy za pomocą szczepień, stanowią dla dzieci większe zagrożenie niż obecna pandemia. A szczepienia można bezpiecznie prowadzić również w trakcie pandemii. Instynktowna reakcja wielu osób, polegająca na czekaniu ze szczepieniami, jest błędem. Nie przynosi korzyści zdrowotnych, a naraża nas i dzieci na znacznie większe ryzyko chorób i powikłań – na konferencji prasowej online „Jak szczepić w dobie pandemii koronawirusa? Aktualne wytyczne” tłumaczył dr hab. Ernest Kuchar z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Wakcynologii. Szczepienia przeciw meningokokom można wykonać już od ukończenia 2. miesiąca życia. Należy pamiętać, że istnieje 12 typów meningokoków. Za ok. 95 proc. wszystkich zakażeń na świecie odpowiada pięć z nich: A, B, C, Y i W135. W Polsce za większość przypadków IChM odpowiadają meningokoki typu B, dlatego – jak radzą eksperci – w pierwszej kolejności należy pomyśleć o ochronie przeciw temu typowi bakterii. Dowiedz się więcej o meningokokach >>> <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="http://akcje.mamotoja.pl/wyprzedz-meningokoki/szczepienia/" target="_blank" rel="noopener">Zaszczep Zdrowiem Artykuł powstał w ramach współpracy przy kampanii „Wyprzedź meningokoki”
Sepsa – czym jest i czy należy się jej bać?
Wiele osób kojarzy sepsę jako powikłanie będące skutkiem leczenia szpitalnego. Co więcej, że najczęściej dotyczy osób starszych. Tymczasem prawda o sepsie jest inna. Co zatem trzeba o niej wiedzieć?
Sepsa, inaczej posocznica lub endotoksemia, nie jest jednostką chorobową – to zespół objawów towarzyszących silnemu zakażeniu ogólnemu organizmu. Najczęściej bakteryjnemu, rzadziej wirusowemu czy grzybiczemu. W wyniku tego zakażenia dochodzi do niewydolności wielu ważnych dla życia narządów takich, jak: nerki, wątroba, serce i płuca. Ciężka sepsa rozwija się bardzo gwałtownie i może doprowadzić do zgonu w ciągu kilku godzin. Jak się objawia sepsa? Sepsa rozwija się stopniowo – zanim dojdzie do zakażenia ogólnego organizmu, możemy mówić o stanie zapalnym. Z pojedynczymi (gorączka, obrzęk czy ból) organizm jest w stanie sobie poradzić, jednak gdy dochodzi do tzw. niewydolności wielonarządowej, ma z tym problem. Dlatego konsekwencją sepsy często jest zgon. Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), każdego roku z powodu sepsy umiera co najmniej 6-8 milionów osób. W Polsce to nawet 50 000 rocznie. W jednakowym stopniu zagrożenie może dotyczyć dorosłych, jak i dzieci. Dowiedz się więcej o meningokokach >>> Zaszczep Zdrowiem Jak dochodzi do zakażenia? Sepsa nie jest zakażeniem typowo szpitalnym, głównie dotyczącym osób dorosłych, w tym starszych. Nawet 80% przypadków zakażeń powodujących sepsę występuje w warunkach pozaszpitalnych! W takim przypadku najczęściej są to zakażenia pneumokokami, pałeczką hemofilną typu B oraz meningokokami. Te ostatnie są najgroźniejsze. Meningokoki wywołują inwazyjną chorobę meningokokową – w ponad 80% jej przypadków występuje sepsa i nawet w ciągu 24 godzin może dojść do śmierci pacjenta. Sepsa meningokokowa przebiega gwałtownie, grozi śmiercią lub kalectwem. Jak tłumaczy prof. dr hab. Andrzej Kübler z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu: „Rozpoznanie sepsy jest trudne, bo nie ma swoistych wskaźników laboratoryjnych i oparte jest głównie na obserwacji zmian czynności organizmu podczas zakażenia. U dziecka nagłe zmiany zachowania, pogorszenie kontaktu, złe samopoczucie, szybki oddech i bicie serca, gorączka lub poczucie zimna, spocona skóra i nagła wysypka to objawy alarmowe (tzw.: „red flag”) nakazujące poszukiwanie kwalifikowanej pomocy medycznej”. Jak zapobiegać sepsie? Nie da się całkowicie wyeliminować sepsy, dlatego kluczowa jest profilaktyka. Nie tylko przestrzeganie zasad higieny – które jest szalenie ważne – ale również szczepienia ochronne. Są one optymalnym sposobem ochrony przed zakażeniem. Nie ma szczepionki przeciwko sepsie, jednak można jej zapobiegać, szczepiąc się przeciw drobnoustrojom, które ją wywołują. Takim przykładem są meningokoki. Jak tłumaczy dr n. med. Alicja Karney z Fundacji Instytutu Matki i Dziecka (IMiD) w Warszawie: „Szczepienia przeciw meningokokom można rozpocząć już od ukończenia 2. miesiąca życia. Przy czym dzieci w Polsce powinny być w pierwszej kolejności szczepione przeciwko meningokokom typu B, które odpowiadają za prawie 70 proc. wszystkich zakażeń w społeczeństwie”. Artykuł powstał w ramach współpracy przy kampanii „Wyprzedź meningokoki”
Co to jest choroba meningokokowa. Wyjaśnia prof. Ernest Kuchar
Choroba meningokokowa jest rzadką, ale bardzo poważną chorobą zakaźną wywołaną przez szczególny rodzaj bakterii zwanych meningokokami. Nawet jeżeli choroba zostanie szybko rozpoznana i leczona może wywoływać poważne trwałe następstwa, a nawet prowadzić do śmierci.
Choroba meningokokowa rozwija się w ciągu trzech do siedmiu dni po kontakcie z bakterią, która przenosi się z człowieka na człowieka za pośrednictwem wydzieliny dróg oddechowych i gardła, w tym śliny i śluzu, jak też w trakcie wspólnego zamieszkiwania, zwłaszcza w tej samej sypialni. Niektórzy ludzie narażeni są na zwiększone ryzyko zachorowania na chorobę meningokokową. Należą do nich niemowlęta oraz małe dzieci w pierwszych dwóch latach życia, nastolatki i młodzi dorośli, jak też niektóre grupy przewlekle chorych, w tym z zaburzeniami odporności oraz osoby podróżujące na tereny gdzie choroba występuje często. Choroba meningokokowa zwykle przebiega pod dwoma postaciami: jako ropne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych albo sepsa, czyli zakażenie krwi. Obie postacie choroby meningokokowej są bardzo poważne i mogą prowadzić do zgonu. Przy piorunującym przebiegu choroby śmierć może nastąpić w ciągu kilku do kilkunastu godzin. Chorzy, którzy wyzdrowieją z choroby meningokokowej, mogą mieć trwałe następstwa, takie jak amputacja kończyn, głuchota, zaburzenia poznawcze czy uszkodzenie mózgu. Meningokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych polega na dostaniu się bakterii do ośrodkowego układu nerwowego oraz obrzęku i zapaleniu tkanek otaczających mózg i rdzeń kręgowy. Dla meningokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych typowy jest nagły początek z wysoką gorączką, bólem głowy i sztywnością karku. Mogą również wystąpić objawy dodatkowe tak jak światłowstręt, przeczulica, nudności, wymioty i dezorientacja. U małych dzieci objawy te mogą być trudne do zauważenia lub mogą w ogóle nie wystąpić. Chore niemowlę może być apatyczne, drażliwe, wymiotować albo odmawiać jedzenia. Jego ciemiączko może być wypukłe i tętnić. Posocznica (sepsa) polega na dostaniu się meningokoków do układu krwionośnego, w którym bakterie mnożą się, uszkadzając ściany naczyń oraz wywołując krwawienia do skóry i narządów wewnętrznych. Sepsa zwykle objawia się gorączką lub dreszczami, znacznym osłabieniem, wymiotami lub biegunką, zimnymi kończynami, a zwłaszcza dłońmi i stopami, silnymi bólami mięśni, stawów, klatki piersiowej i brzucha oraz znacznie przyśpieszonym oddechem i akcją serca. Najbardziej charakterystyczna dla sepsy meningokokowej jest ciemno-czerwona wybroczynowa wysypka, która nie blednie pod uciskiem. Postacie choroby wywołane przez meningokoki są bardzo poważne, ale możliwe do wyleczenia za pomocą antybiotyków, które zabijają bakterie. Najważniejszą sprawą jest wczesne rozpoczęcie leczenia, najszybciej jak to jest możliwe. Jednak nawet mimo szybkiego i właściwego leczenia, jeden do dwóch chorych na każdych dziesięciu, którzy zachorują na chorobę ma meningokokową umrze. Dlatego jeżeli podejrzewasz, że twoje dziecko ma chorobę meningokokową, natychmiast skontaktuj się z z lekarzem lub pogotowiem ratunkowym. Szczepienie jest najlepszym sposobem zapobiegania chorobie meningokokowej. Autor tekstu: Dr hab. med. Ernest Kuchar Materiały źródłowe: 1. WHO Meningococal disease 2. WHO Meningococcal meningitis 3. ECDC Meningococcal disease PP-NIM-POL-0059 Artykuł powstał przy współpracy z firmą Pfizer Polska
Choroba meningokokowa – zapobieganie za pomocą szczepień
Choroba meningokokowa jest groźną chorobą zakaźną wywołaną bakterie zwane meningokokami, której skutecznie potrafimy zapobiegać za pomocą szczepień ochronnych. Choroba meningokokowa najczęściej przebiega jako zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (zakażenie osłonek mózgu i rdzenia kręgowego) lub zakażenie krwi, czyli sepsa.
Nawet przy wczesnym rozpoczęciu właściwego leczenia antybiotykiem, choroba meningokokowa zabija do kilkunastu procent chorych, a spośród tych, którzy przeżyją, znaczny odsetek okalecza przez trwałe następstwa, takie jak utrata słuchu, uszkodzenie mózgu, uszkodzenie nerek, utrata kończyn czy szpecące blizny. Meningokoki występują w kilkunastu odmianach zwanych grupami serologicznymi. Spośród nich 5 grup: A, B, C, W oraz Y odpowiada na zdecydowaną większość, ponad 90% zachorowań. Epidemiologia meningokoków jest zmienna i nieprzewidywalna. W Polsce obecnie grupa B wywołuje około 66% zachorowań na chorobą meningokokową, grupa C około 20%, jednak dawniej rzadka grupa W, wywołuje już około 10% zachorowań i odsetek ten zwiększa się. Jest to ważne, bo zakażenia wywołane przez meningokoki W często przebiegają nietypowo z objawami ze strony przewodu pokarmowego, co może opóźniać rozpoznanie. Grupa W związana jest z największą śmiertelnością. Dostępne są szczepionki przeciwko wszystkim wymienionym grupom serologicznym bakterii, zarówno chroniące przed pojedynczą grupą B lub C, jak też szczepionki chroniące przed 4 grupami serologicznymi meningokoków - szczepionki ACWY. Kto powinien być szczepiony przeciwko chorobie meningokokowej? Szczepić powinno się przede wszystkim niemowlęta, które chorują zdecydowanie najczęściej, ponadto nastolatków oraz ludzi niezależnie od wieku, którzy cierpią na choroby upośledzające odporność lub podróżują do krajów, gdzie choroba meningokokowa występuje endemicznie. Ze względu na zmienny udział poszczególnych grup meningokoków, ochrona powinna być możliwie szeroka – najlepiej zaszczepić dziecko przy użyciu dwóch szczepionek: przeciwko meningokokom B oraz szczepionką zawierającą cztery grupy ACWY. Czy szczepienie przeciwko meningokokom jest bezpieczne? Tak. Szczepionka podobnie jak każdy lek może wywołać działania niepożądane, jednak niepożądane odczyny poszczepienne zazwyczaj są łagodne i przejściowe - ustępują w ciągu kilku dni. Ciężkie działania niepożądane należą do rzadkości. O szczegółach szczepienia porozmawiaj ze swoim lekarzem. Szczepienia przeciwko meningokokom należą w Polsce do szczepień zalecanych, co oznacza, że zainteresowany ponosi koszt szczepionki. Liczba dawek i odstępy między nimi zależą od wieku osoby szczepionej oraz rodzaju zastosowanej szczepionki przeciwko meningokokom. Szczepienia można rozpocząć od 2 miesiąca życia. Szczepienie ochronne niemowląt przy pomocy dwóch szczepionek meningokokowych – przeciwko grupie B oraz szczepionki ACWY jest najlepszym sposobem zapobiegania chorobie meningokokowej. Autor: Dr hab. med. Ernest Kuchar Materiały źródłowe: 1. <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://www.ecdc.europa.eu/en/meningococcal-disease" target="_blank" rel="noopener">ECDC Meningococcal disease 2. <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://www.ecdc.europa.eu/en/meningococcal-disease/factsheet" target="_blank" rel="noopener">ECDC Prevention and control measures for meningococcal disease factsheet PP-NIM-POL-0060 Artykuł powstał przy współpracy z firmą Pfizer Polska
Jednym z charakterystycznych objawów Inwazyjnej Choroby Meningokokowej jest wysypka wybroczynowa, która może, ale wcale nie musi wystąpić. Jeśli jednak się pojawi, typowe dla niej jest to, że nie blednie pod naciskiem. Jak się o tym przekonać? Wystarczy przeprowadzić prosty test.
Potrzebne będzie przezroczyste, bezpieczne naczynie, za pomocą którego będziemy mogli wykonać test. Jak przeprowadzić „test szklanki” Na ciele po kilku godzinach od zakażenia może pojawić się wysypka wybroczynowa, czyli drobne czerwone punkciki, które w późniejszych stadiach choroby zlewają się w duże plamy. Aby rozpoznać, czy doszło do zakażenia meningokokami, wystarczy przyłożyć szklankę do miejsca zmienionego chorobowo, a następnie docisnąć. Dzięki temu, że jest przezroczysta, przez jej ścianę będzie możliwe zaobserwowanie, co dzieje się z wysypką po uciśnięciu ciała. Jeśli blednie, oznaczać to będzie zapewne reakcję organizmu na różnego rodzaju zmiany chorobowe. Jeśli jednak zauważymy, że po dociśnięciu do ciała wysypka nie zmienia się w żaden sposób i nie blednie, bardzo prawdopodobne jest, że doszło do zakażenia meningokokami i niezbędna jest natychmiastowa hospitalizacja. Liczy się czas Pierwsze objawy Inwazyjnej Choroby Meningokokowej mogą przypominać przeziębienie lub grypę. Nie występują w określonej kolejności. Te charakterystyczne, jak choćby wysypka wybroczynowa, mogą nie wystąpić wcale. Stąd Inwazyjna Choroba Meningokokowa w początkowych godzinach jest trudna do rozpoznania i mimo że podjęte zostanie leczenie, może powodować poważne i trwałe następstwa w organizmie malucha, w ciągu 24 doprowadzając do zgonu. Nawet w przypadku prawidłowo postawionej diagnozy 13% przypadków IChM w Polsce kończy się zgonem, a wśród dzieci w 1. roku życia nawet 1 na 5 przypadków. Dowiedz się więcej o meningokokach >>> Zaszczep Zdrowiem Optymalna Ochrona Najbardziej skuteczną metodą zapobiegania zakażeniom meningokokowym są szczepienia ochronne. Można je rozpocząć już od 2. miesiąca życia, ale w związku z tym, że istnieje kilka schematów szczepienia przeciwko meningokokom – można je rozpocząć także później, po 6. miesiącu życia. W Polsce w Programie Szczepień Ochronnych, szczepienia przeciwko meningokokom są określone jako tzw. szczepienia zalecane, co oznacza, że są odpłatne. Artykuł powstał w ramach kampanii „Wyprzedź meningokoki”
„To nie jest zwykłe zakażenie krwi”. Czym więc jest sepsa? Rozmowa z prof. Ernestem Kucharem
Wiele osób kojarzy sepsę z powikłaniem po pobycie w szpitalu. W powszechnym przekonaniu dotyczy ona tylko osób starszych. Ale żadne z tych sformułowań nie jest do końca prawdziwe. Czym jest sepsa, jak często występuje i jak można jej uniknąć – tłumaczy prof. Ernest Kuchar, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Wakcynologii, szef Kliniki Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
Panie Profesorze, skąd tyle – jak się okazuje – błędnych przekonań dotyczących sepsy? E.K.: Kiedyś sepsę utożsamiano z zakażeniem krwi. Mówiono nawet, że ktoś „przeziębił krew”. Dziś wiemy, że tak nie jest. Sepsa to nadmierna, wadliwa reakcja organizmu, a konkretnie układu odpornościowego na zakażenie, które może zostać wywołane przez różne drobnoustroje. Zupełnie inaczej przebiega ona u osób starszych, a inaczej u dzieci. Ryzyko sepsy meningokokowej jest u niemowląt oraz u dzieci do 2. roku życia kilkadziesiąt razy większe niż w późniejszym wieku; drugą w kolejności grupą ryzyka są nastolatki. Dlaczego ryzyko sepsy u najmłodszych jest tak wysokie? E.K.: Najgroźniejsze są te bakterie, których nasz organizm nie potrafi dobrze zwalczać, ponieważ ich nie zna lub nie rozpoznaje. W przypadku małych dzieci, których układ odpornościowy jest jeszcze nie w pełni dojrzały są to bakterie otoczkowe pneumokoki, Haemophilus influenzae [pałeczka hemofilia typu B – przyp. red.] i meningokoki. W skład każdej z tych bakterii wchodzi specjalna, wielocukrowa otoczka. W przypadku meningokoka typu B otoczka zawiera antygeny tożsame z tymi, które znajdują się w ludzkiej tkance nerwowej. W związku z tym organizm słabo lub w ogóle nie reaguje na obecność meningokoków, bo błędnie uznaje je za „swoje” antygeny. Prof. Ernest Kuchar podczas konferencji prasowej z okazji Światowego Dnia Sepsy Ale przecież tylko niektóre dzieci chorują z powodu meningokoków. Dlaczego u innych, mimo że mają kontakt z nosicielami bakterii, choroba się nie rozwija? E.K.: Organizm ma wiele różnych mechanizmów obronnych. Do sepsy meningokokowej najczęściej dochodzi tuż po zakażeniu się „zjadliwym” szczepem bakterii. Tak naprawdę decyduje o tym wyścig szybko mnożącego się meningokoka z mechanizmami odporności. W uproszczeniu, jeśli bakteria jest silna, to mnoży się szybciej niż organizm jest w stanie ją zwalczać. Jeśli z kolei jest słaba i mnoży się powoli, to zazwyczaj jest pod kontrolą układu odporności, a więc niezdolna do wywołania choroby. W przypadku meningokoków do zakażenia dochodzi <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/zdrowie/5-pytan-o-meningokoki-27604-r1/" target="_blank" rel="noopener">drogą kropelkową, jak to wygląda w praktyce? E.K.: Podczas kaszlu, kichania, a nawet głośnego mówienia wyrzucamy z siebie kropelki śliny z bakteriami znajdującymi się w nosogardle. Dlatego wystarczy znaleźć się w odległości mniej więcej metra od osoby chorej lub bezobjawowego nosiciela meningokoka, by mogło dojść do zakażenia. Może się to również wydarzyć podczas wspólnej jazdy windą, wizyty w centrum handlowym lub na lotnisku, wszędzie tam, gdzie jest duże skupisko ludzi. Oczywiście dotyczy to również żłobków i przedszkoli. Jakie są objawy sepsy meningokokowej? Na co rodzice powinni zwracać uwagę? E.K.: Przede wszystkim na zły stan ogólny dziecka, nie tylko wysoką gorączkę. Pamiętajmy, że jest ona „tylko” jednym objawem. Temperaturę można szybko obniżyć – wystarczy podać dużo leków i gorączka spadnie, ale nie zlikwidujemy w ten sposób przyczyny. To, co jest najważniejsze, to ogólny stan dziecka. Oczywiście, że trudno jest bez przeszkolenia medycznego zbadać tzw. parametry życiowe, czyli ocenić najważniejsze funkcje, jak krążenie czy oddychanie. Są jednak proste czynności, które rodzice mogą wykonać sami w celu oceny zagrożenia sepsą – na przykład sprawdzenie czasu powrotu kapilarnego. Poza tym zdajmy się na instynkt- jeżeli dziecko nam się „nie podoba” skonsultujmy się z lekarzem. Czym jest powrót kapilarny? E.K.: Nasze opuszki palców są różowe, a kiedy lekko je uciśniemy, wówczas robią się białe. U zdrowej osoby w ciągu jednej, maksymalnie dwóch sekund od zwolnienia ucisku opuszki z powrotem robią się różowe. W przypadku sepsy dochodzi do centralizacji krążenia - organizmowi nie wystarcza krwi dla tkanek obwodowych, dlatego powrót kapilarny trwa dłużej – po zwolnieniu ucisku opuszka jeszcze przez kilka sekund jest biała. Inną charakterystyczną cechą sepsy są zimne kończyny, co również można stosunkowo łatwo ocenić. Niepokojąca różnica między temperaturą rąk lub nóg, a tułowiem wynosi ponad trzy stopnie Celsjusza. Starsze dzieci skarżą się również na ból rąk i nóg. Dowiedz się więcej o meningokokach >>> <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="http://akcje.mamotoja.pl/wyprzedz-meningokoki/szczepienia/" target="_blank" rel="noopener">Zaszczep Zdrowiem Jakie jeszcze objawy mogą się pojawić? E.K.: W przypadku sepsy wywołanej przez meningokoki typu B często dochodzi do wymiotów. Niepokojącym objawem może być również wystąpienie duszności, zaburzenia rytmu serca czy wreszcie zaburzenia świadomości, co oznacza, że nie ma z dzieckiem pełnego kontaktu. Pojawić się może również wysypka na skórze. Kiedy łączyć ją z sepsą meningokokową? E.K.: Jest to tzw. wysypka krwotoczna lub wybroczynowa. Każda inna wysypka, po uciśnięciu miejsca, w którym wystąpiła, znika. Możemy wówczas stwierdzić, że jest to po prostu przekrwienie na skórze. W przypadku wysypki krwotocznej po uciśnięciu zmiany wciąż są widoczne. Oznacza to, że krew się wylała poza naczynia krwionośne. Łatwo to sprawdzić po uciśnięciu wysypki szklanką lub innym przezroczystym przedmiotem – wówczas widzimy, czy zmiany na skórze znikają, czy też nie. Kiedy jesteśmy jako rodzice bardzo zaniepokojeni stanem dziecka, to powinniśmy kierować się prosto do szpitala? E.K.: Tak, ponieważ w szpitalu istnieje możliwość precyzyjnej i szybkiej diagnostyki oraz obserwacji pacjenta. Trudno, by sama gorączka od razu wskazywała, że mamy do czynienia z sepsą. Jednak inwazyjna choroba meningokokowa (IChM) przebiega tak gwałtownie, że już po godzinie mogą pojawić się kolejne objawy, które wcześniej wymieniłem. W porównaniu z liczbą przypadków przeziębienia, zakażenia meningokokami stanowią zaledwie promil zachorowań. Ale jeśli weźmiemy pod uwagę takie kryterium jak śmiertelność, to IChM jest drugą przyczyną zgonów spośród wszystkich chorób zakaźnych po zapaleniu płuc i grypie. Każda godzina zwłoki w sepsie meningokokowej o 8-10 proc. zwiększa ryzyko śmierci. Innymi słowy, każda godzina zmniejsza szansę na uratowanie pacjenta. Czy interwencja medyczna pomaga w porę zatrzymać chorobę? E.K.: Nawet przy najlepszej opiece umiera co piąty lub szósty chory. Ale są jeszcze inne następstwa - amputacje paliczków (kości palców stóp lub rąk – red.) bądź całych kończyn. Dzieje się tak dlatego, że meningokoki mnożą się we krwi tworząc zatory, które zatykają końcówki tętnic. Dokładnie taka sama przyczyna ma miejsce w przypadku powikłań w ośrodkowym układzie nerwowym. Zatory prowadzą do „zablokowania” pewnych funkcji. Dlatego skutkiem inwazyjnej choroby meningokokowej może być trwałe powikłania naeurologiczne, na przykład niedosłuch, niedowłady lub padaczka. Niejednokrotnie dochodzi też do upośledzenia wyższych funkcji umysłowych. Na przykład dziecko ma problemy ze skupieniem uwagi, słabszą pamięć, jest bardziej labilne emocjonalnie. Czasami te zmiany są minimalne, ale mogą utrudniać życie. Warto dodać, że sam fakt przebycia przez dziecko tak ciężkiej choroby sprawia, iż rodzice zaczynają przesadnie troszczyć się o jego zdrowie. Jak więc widać, konsekwencje inwazyjnej choroby meningokokowej są wieloletnie. Czy szczepienia są optymalną formą ochrony przed zakażeniem meningokokami? E.K.: Według aktualnego Programu Szczepień Ochronnych, <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/niemowle/zdrowie/objawy-zakazenia-meningokokami-27637-r1/" target="_blank" rel="noopener">profilaktykę inwazyjnej choroby meningokokowej zaleca się dzieciom powyżej 2. miesiąca życia. A skoro jest to szczepienie zalecane, to niestety płatne. Ale warto je wykonać. Bo każde szczepienie stanowi trening układu odporności. Podajemy do organizmu antygen, zazwyczaj martwy drobnoustrój, by układ odpornościowy „ćwiczył”, jak z nim walczyć. W efekcie, kiedy przyjdzie mu zmierzyć się z żywą bakterią, będzie przygotowany do starcia i lepiej sobie poradzi. Każdy z nas ma kontakt z ludźmi. Rozprzestrzenianie się bakterii drogą kropelkową (tak jak to jest w przypadku meningokoków) sprawia, że takich zakażeń bardzo trudno jest uniknąć. Szczepienia są najskuteczniejszym i tak naprawdę najprostszym sposobem obrony przed tymi groźnymi chorobami zakaźnymi. Artykuł powstał w ramach kampanii „Wyprzedź meningokoki”
5 powodów, dla których warto szczepić przeciwko meningokokom [VIDEO]
Zakażenie meningokokami jest jednym z najcięższych zakażeń antybakteryjnych. Najczęściej ma ono postać sepsy i/lub zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, określanych wspólnie jako inwazyjna choroba meningokokowa. Lekarze zgodnie podkreślają, że szczepienia ochronne są optymalnym sposobem ochrony przed IChM.
Z najnowszych badań przeprowadzonych przez Kantar wynika, że wiedza rodziców na temat meningokoków jest znikoma. Co czwarta młoda mama w Polsce o nich nie słyszała. 30 proc. nie wie, jakie mogą być objawy i konsekwencje zakażenia tymi bakteriami. Szczepienie przeciwko meningokokom Jeśli chodzi o same szczepienia – i w tym temacie statystyki przerażają. 38 proc. młodych mam w Polsce nie słyszało o możliwości szczepień profilaktycznych, a aż 84 proc. nie orientuje się, w jakim wieku można je wykonać. W efekcie tylko 6 proc. respondentek zadeklarowało, że ich dziecko jest zaszczepione przeciw meningokokom. Dowiedz się więcej o meningokokach >>> Zaszczep Zdrowiem Dlaczego warto szczepić? Szczepienia bezpieczną formą profilaktyki. Ewentualne działania niepożądane po zastosowaniu szczepień przeciwko meningokokom to najczęściej tzw. odczyny miejscowe (zaczerwienienie, obrzęk i ból w miejscu wstrzyknięcia) oraz łagodne reakcje ogólne (rozdrażnienie, senność, gorączka, ból mięśni, brak apetytu). Objawy te pojawiają się w ciągu kilku pierwszych dni po podaniu zastrzyku i ustępują bez konsekwencji dla zdrowia osoby szczepionej. Wielka Brytania pokazała, że szczepienia są również niezwykle skuteczne. W ciągu pierwszych 10 miesięcy realizacji programu powszechnych szczepień, liczba zakażeń inwazyjnych wywołanych przez meningokoki typu B u dzieci uprawnionych do szczepień zmniejszyła się o połowę (w porównaniu z czterema wcześniejszymi latami). Artykuł powstał w ramach kampanii „Wyprzedź meningokoki”
Najnowszy sondaż: rodzicom wciąż brakuje wiedzy o meningokokach
Meningokoki odpowiadają za najcięższe przypadki sepsy u dzieci [1]. Jednak co czwarta młoda mama w Polsce o nich nie słyszała, a co trzecia nie wie, jakie mogą być objawy i konsekwencje zakażenia tymi bakteriami – wynika z najnowszych badań instytutu Kantar [2]. Zmienić to może kampania edukacyjna „Wyprzedź meningokoki”, której nowa odsłona startuje z początkiem listopada. Jej częścią jest spot przedstawiający skutki inwazyjnej choroby meningokokowej i informujący o możliwości ochrony poprzez szczepienia.
W spocie powstałym na potrzeby kampanii występuje dwójka dzieci, które przeszły inwazyjną chorobę meningokokową (w skrócie IChM; przebiega najczęściej pod postacią sepsy i/lub sepsy z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych[3]). Dziewczynki zostały pokazane w otoczeniu swoich bliskich, w trakcie zabawy, której towarzyszy uśmiech, mimo że konsekwencje przebytej choroby są widoczne i bardzo poważne[4]. – Obrazy przedstawione w spocie mogą być dla niektórych rodziców zaskakujące – przyznaje dr n. med. Rafik Bekkat-Berkhani, Vaccine Medical Affairs Lead z firmy GSK, która jest organizatorem kampanii „Wyprzedź meningokoki”. – Jako lekarz i jednocześnie rodzic mogę jednak powiedzieć, że lepiej poznać zagrożenie zanim na profilaktykę będzie za późno. Celem kampanii prowadzonej w Polsce i innych państwach Europy oraz świata, jest wzrost świadomości na temat inwazyjnej choroby meningokokowej oraz zachęcenie rodziców do rozmowy z pracownikami służby zdrowia o możliwości zapobiegania zakażeniom meningokokowym za pomocą szczepień. Nieświadomi ryzyka Potrzebę działań edukacyjnych potwierdzają badania przeprowadzone w Polsce[2]. Inwazyjna choroba meningokokowa dotyczy osób w każdym wieku, jednak najczęściej dotyka dzieci do 5. roku życia, w tym najwięcej zachorowań występuje w 1. roku życia[5]. Mimo to aż 26 proc. młodych mam w ogóle nie słyszało o meningokokach, a wśród tych, które słyszały połowa nie wie, w jakim wieku jest największe ryzyko choroby – wynika z sondażu przeprowadzonego w czerwcu 2019 roku przez instytut badawczy Kantar[2]. Matkom, które są świadome istnienia meningokoków, brakuje wiedzy o samej chorobie. Aż 34 proc. z nich przyznało, że nie zna objawów i konsekwencji zakażenia. Wśród prawidłowych odpowiedzi najczęściej wybierały gorączkę (19 proc. wskazań), zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (15 proc.), wymioty i sepsę (po 11 proc.)[2]. Brak wiedzy na ten temat niepokoi o tyle że choroba meningokokowa rozwija się błyskawicznie. Od pojawienia się pierwszych objawów (przypominają przeziębienie lub grypę, co utrudnia rozpoznanie) do stanu zagrażającego zdrowiu i życiu może dojść w ciągu zaledwie 24 godzin[6, 7]. Respondentki zostały spytane, na ile poważne jest zakażenie meningokokami. Jako „bardzo poważne” oceniło je 38 proc. kobiet, ale aż co piąta nie potrafiła udzielić odpowiedzi na to pytanie, a zdarzały się nawet wskazania takie jak „mało poważne” (2 proc.)[2]. W rzeczywistości IChM uważana jest za najcięższe zakażenie bakteryjne, jakie może spotkać człowieka poza szpitalem[3]. Szacuje się, że mimo zastosowania właściwego leczenia, 1 na 5 chorych umiera, a ok. 20 proc. tych, którzy przeżyją, cierpi z powodu poważnych uszkodzeń fizycznych lub neurologicznych (np. utrata słuchu, amputacja kończyn) [5, 8, 9, 10]. – Wyniki sondażu są zgodne z moimi obserwacjami. Niestety, większość rodziców nie ma żadnej wiedzy na temat meningokoków lub jest ona bardzo niska – ocenia lek. Piotr Hartmann, prezes Fundacji Rozwoju Pediatrii, kierujący Oddziałem Pediatrii w Szpitalu Dziecięcym w Dziekanowie Leśnym. Według niego, częściowo wynika to z faktu, że inwazyjna choroba meningokokowa jest stosunkowo rzadka: w 2018 roku zdiagnozowano w Polsce ok. 174 przypadków IChM[5]. – Ale rozwija się błyskawicznie, zazwyczaj wśród wcześniej zdrowych dzieci, ma wysoki wskaźnik powikłań i śmiertelności, dlatego jest potrzeba działań edukacyjnych na temat meningokoków – uważa lek. Piotr Hartmann. Niewystarczający poziom profilaktyki Lekarze nie mają wątpliwości, że optymalnym sposobem profilaktyki przed inwazyjną chorobą meningokokową są szczepienia[11]. Tymczasem, jak wynika z badań Kantara, 38 proc. młodych mam w Polsce nie słyszało o możliwości szczepień profilaktycznych przeciw tym bakteriom, a aż 84 proc. nie orientuje się, w jakim wieku można je wykonać. W efekcie tylko 6 proc. respondentek zadeklarowało, że ich dziecko jest zaszczepione przeciw meningokokom[2]. – Jako pediatrę niepokoi mnie, że tak mała grupa rodziców decyduje się ochronić swoje dziecko przed tak groźną chorobą. Myślę, że jedną z głównych przyczyn jest status szczepień przeciw meningokokom, które są w Polsce zalecane, a więc płatne. Dodatkowo nie ma pojedynczej szczepionki chroniącej przed wszystkimi serotypami meningokoków , co niektórym rodzicom może utrudniać podjęcie decyzji o zastosowaniu profilaktyki – mówi dr n. med. Alicja Karney z Fundacji Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie, i zaraz wyjaśnia: – Szczepienia przeciw meningokokom można rozpocząć już od 2. miesiąca życia, ale także później, gdy dziecko jest w starszym wieku. W pierwszej kolejności należy pomyśleć o profilaktyce przeciw meningokokom typu B, ponieważ wywołują najwięcej przypadków IChM zarówno w całym polskim społeczeństwie (66 proc. w 2018 r.5 ), jak i w grupie dzieci w 1. roku życia (77 proc.5 ). Meningokoki typu B są główną przyczyną IChM w większości państw rozwiniętych[12]. Dlatego w ostatnich latach kilka krajów w Europie (Wielka Brytania, Irlandia, Włochy, Litwa) zdecydowało się na pokrycie kosztów szczepień przeciw tym bakteriom ze środków publicznych, w rezultacie bezpłatną ochronę mają wszystkie nowo narodzone dzieci[13]. Wśród polskich mam, które słyszały o szczepieniach przeciw meningokokom, tylko 35 proc. wie, że za zdecydowaną większość zakażeń w naszym kraju odpowiadają meningokoki typu B2. Wiedzę na ten temat ma zbudować powstały w ramach kampanii spot, dlatego w imionach występujących w nim dzieci została podkreślona litera B4 (prawdziwe imiona dziewczynek zostały zmienione w celu ochrony ich prywatności). Zachęcamy do przyłączenia się do kampanii i szerzenia wiedzy. 1 Rekomendacje postępowania w zakażeniach bakteryjnych ośrodkowego układu nerwowego. KOROUN 2011. http://www.koroun.edu.pl/pdf/rekomendacje-uklnerwowy_ 2011.pdf , dostęp: czerwiec 2018 2 Raport z badania: Szczepienia dziecięce. Postawy i stosowanie przez kobiety w ciąży i młode matki. Dostęp na: pl.gsk.com 3 Konior R., Szczepienia przeciwko meningokokom [w:] Inwazyjna Choroba Meningokokowa, PZWL, Warszawa 2016 4 Spot edukacyjny na stronie www.wyprzedzmeningokoki.pl 5 http://koroun.edu.pl/wp-content/uploads/2019/05/ICHM2018.pdf , dostęp: październik 2019 6 Jackowska T, Wagiel E. Inwazyjna choroba meningokokowa – praktyczne wskazówki dla lekarzy. Postępy Nauk Medycznych 2014; XXVII:44–50 7 WHO, „Health topics: Meningitis, http://www.who.int/topics/meningitis/en/ (dostęp: październik 2019) 8 Viner RM et al. Lancet Neurol 2012;11:774‒783 9 Sadarangani M et al. Clin Infect Dis 2015;60:e27–35 10 WHO Meningococcal meningitis. Key Facts. 19 February 2018. http://www.who.int/newsroom/fact-sheets/detail/meningococcal-meningitis Accessed 27 July 2018 11 https://pediatria.mp.pl/szczepieniaochronne/65157,szczepienie-przeciwko-meningokokom (dostęp: październik 2018) 12 2016 ECDC report: https://ecdc.europa.eu/sites/portal/files/documents/AER_for_2016- invasive-meningococcal-disease_(dostęp: październik 2019) 13 https://www.mp.pl/szczepienia/specjalne/186450,programy-powszechnych-szczepien-przeciwko-meningokokom-w-europie , (dostęp: październik 2019) Artykuł powstał w ramach kampanii "wyprzedź meningokoki"
Zakażenie meningokokami przebiega „gwałtownie i podstępnie” [ROZMOWA Z EKSPERTEM]
„Najmłodsze dzieci nie mają jeszcze w pełni wykształconych mechanizmów odporności odpowiadających za ochronę przed tzw. bakteriami otoczkowymi, do których należą właśnie meningokoki”. O tym czym jest Inwazyjna Choroba Meningokokowa i jakie mogą być jej konsekwencje mówi lek. Piotr Hartmann ze SPZOZ im. Dzieci Warszawy w Dziekanowie Leśnym, prezes Fundacji Rozwoju Pediatrii.
Panie Doktorze, chciałabym zacząć od wyjaśnienia czym są meningokoki? Meningokoki (Neisseria meningitidis) to bakterie chorobotwórcze. Mogą one wywoływać tzw. zakażenia inwazyjne, czyli sepsę i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Idąc dalej tym tropem – czy i co rodzice o nich wiedzą, a co wiedzieć powinni? Sama nazwa meningokoki niestety zazwyczaj niewiele mówi. Większa reakcja jest na słowo sepsa. Część rodziców nawet posługuje się sformułowaniem „bakterie sepsy”, co oczywiście nie do końca jest prawdą, ponieważ sepsę mogą wywołać również inne bakterie, a także inne drobnoustroje (wirusy i grzyby). Powszechne jest niestety przekonanie, że zakażenie zagraża tylko dzieciom przewlekle chorym, osłabionym, niedożywionym. Tymczasem już sam wiek poniżej 5 lat, a zwłaszcza wiek niemowlęcy jest czynnikiem ryzyka. Podpierając się doświadczeniem – proszę powiedzieć, czy rodzice mają świadomość jak groźna i niebezpieczna dla życia jest to choroba? Tak jak wspomniałem wcześniej, rodzice zazwyczaj kojarzą słowo „sepsa” z zagrożeniem życia dziecka. Jednocześnie jednak często wydaje się im, że w dzisiejszych czasach można wyleczyć każdą chorobę, co w przypadku inwazyjnego zakażenia meningokokami, nie zawsze jest prawdą. Niewiele osób zdaje sobie również sprawę z następstw przebytej choroby. Dzieci, które przeżyły infekcję, mogą mieć trwałe następstwa, począwszy od okaleczeń, poprzez zaburzenia wzroku i słuchu, aż po problemy umysłowe (trudności z zapamiętywaniem i kojarzeniem faktów) i emocjonalne. Najczęściej na Inwazyjną Chorobę Meningokokową chorują najmłodsi. Wg statystyk ¾ wszystkich chorych to dzieci poniżej 5. roku życia, najczęściej w pierwszym roku życia. Dlaczego meningokoki najczęściej atakują właśnie najmłodszych? Najmłodsze dzieci nie mają jeszcze w pełni wykształconych mechanizmów odporności odpowiadających za ochronę przed tzw. bakteriami otoczkowymi, do których należą właśnie meningokoki (innymi bakteriami tego typu są pneumokoki). Dodatkowo przenoszeniu się infekcji sprzyja przebywanie w dużych skupiskach ludzi, co w przypadku dzieci w wieku żłobkowo-przedszkolnym ma miejsce. Nie oznacza to jednak, że dziecko, które nie chodzi do żłobka czy też przedszkola, nie ma rodzeństwa i nie styka się z rówieśnikami, nie ma szans na zakażenie. Optymalną ochroną, poza przestrzeganiem zasad higieny jest szczepienie ochronne. Inwazyjna Choroba Meningokokowa jest co prawda bardzo groźna, ale rzadka. Czy w związku z tym warto szczepić przeciw meningokokom? Rzeczywiście zakażenia meningokokowe są na szczęście rzadkie. Ich przebieg jednak jest bardzo gwałtowny i podstępny, co utrudnia rozpoznanie, a śmiertelność bardzo wysoka. Mając możliwość zapewnienia dziecku w prosty sposób dodatkowej ochrony, warto skorzystać ze szczepienia. Dlaczego szczepimy dzieci przeciw kilku rodzajom meningokoków? Jest 13 grup serologicznych meningokoków. Inwazyjną chorobę wywołują najczęściej grupy A, B, C, W-135 oraz Y. W Polsce najwięcej zachorowań wywołują meningokoki grupy B, a następne w kolejności są meningokoki grupy C. Ponoć środowisko medyczne bardzo czekało na wynalezienie szczepionki przeciw meningokokom typu B, która została wprowadzona na rynek zaledwie kilka lat temu. Dlaczego? Inwazyjna Choroba Meningokokowa w pierwszym okresie jest trudna do rozpoznania, a jej przebieg bywa nieprzewidywalny. Lekarze, którzy mają w swojej praktyce zawodowej kontakt z tą infekcją, wiedzą doskonale jak jest niebezpieczna. Dlatego wszystkie szczepionki przeciwko meningokokom przyjmowaliśmy z zadowoleniem. W naszym kraju (i w wielu okolicznych) to meningokoki grupy B wywołują najwięcej zakażeń. Dlatego kiedy pojawiły się pierwsze informacje o prowadzeniu badań klinicznych szczepionki przeciwko meningokokom grupy B, wiele osób rzeczywiście oczekiwało na moment wprowadzenia jej do użytku. Jeśli szczepić, to kiedy? Szczepienia są dozwolone od 2 miesiąca życia, ale czy to nie jest jednak za wcześnie? Najbardziej narażone na inwazyjną chorobę meningokokową są niemowlęta w pierwszym roku życia. W tym wieku notuje się najwięcej zachorowań. Dlatego zalecamy ochronę już od pierwszych miesięcy życia. Należy pamiętać, że organizm dziecka potrzebuje czasu na wytworzenie pełnej odporności, co oznacza, że pełny efekt szczepienia możemy uzyskać dopiero po kolejnych dawkach. [Szczepienia można rozpocząć już od 2. miesiąca życia, ale w związku z tym, że istnieje kilka schematów szczepienia przeciwko meningokokom – można je rozpocząć także później, po 6. miesiącu życia – przyp. red.] Gdzie takie małe dziecko, które jeszcze nie ma kontaktu z rówieśnikami i siedzi z mamą w domu może się zakazić takim meningokokiem? Czy to jest w ogóle możliwe? Czy nie lepiej w związku z tym zaszczepić później, np. kiedy dziecko idzie do przedszkola? Bakteria Neisseria meningitidis przenosi się pomiędzy zdrowymi nosicielami, zarówno dziećmi jak i dorosłymi. Żeby doszło do rozwoju choroby muszą jednak zaistnieć dodatkowe czynniki poza obecnością samej bakterii. Dopiero wówczas [po wystąpieniu tych czynników – przyp. red.] może dojść do inwazji bakterii do organizmu człowieka. To oznacza, że w otoczeniu dziecka mogą przebywać osoby, które są bezobjawowymi nosicielami meningokoka. Dla nich bakteria może nie być w tym momencie zagrożeniem, ale mogą ją nieświadomie przekazać swojemu dziecku. Kluczowa w zatrzymaniu choroby jest jak najszybsza reakcja – dlaczego? Im wcześniejsze rozpoznanie, tym większa szansa na przeżycie oraz uniknięcie powikłań. Dlatego pacjent z podejrzeniem Inwazyjnej Choroby Meningokokowej powinien być potraktowany zawsze priorytetowo. Według obowiązujących standardów od rozpoznania do wdrożenia skutecznego leczenia nie powinno upłynąć więcej niż 2 godziny (godzina od momentu przyjęcia do szpitala). Jak zatrzymać chorobę? Wczesne rozpoznanie daje szanse na zatrzymanie choroby zanim dojdzie do powikłań. Kluczowa jest odpowiednia antybiotykoterapia (bakteria pomimo swojej dużej zjadliwości jest bardzo wrażliwa na antybiotyki), ale dziecko w pierwszych dniach leczenia wymaga zazwyczaj również innych leków i procedur (m. in. nawodnienie, tlenoterapia, wspomaganie oddechu). Wracając jeszcze do początku naszej rozmowy – czy świadomość IChM mają lekarze? Dlaczego nawet specjaliści mają problemy z rozpoznaniem Inwazyjnej Choroby Meningokokowej? W teorii każdy lekarz zna objawy oraz postępowanie w przypadku podejrzenia czy też rozpoznania Inwazyjnej Choroby Meningokokowej. Jednak zazwyczaj jest tak, że dziecko trafia do niego w pierwszych godzinach infekcji, kiedy objawy mogą być takie same jak w zwykłym przeziębieniu (czyli gorączka i złe samopoczucie). Od momentu pojawienia się objawów sugerujących sepsę do stanu pełnoobjawowej choroby mija kilkanaście godzin, więc dziecko które było badane przez lekarza rano, mogło jeszcze nie być podejrzane o IChM, a wieczorem już wymagać natychmiastowej hospitalizacji. Proszę na koniec odpowiedzieć na pytanie, które może frapować młodych rodziców – czy szczepienia przeciw meningokokom są bezpieczne? Szczepienia ochronne są obecnie najbezpieczniejszym i najskuteczniejszym sposobem na uniknięcie Inwazyjnej Choroby Meningokokowej. Jak każda procedura medyczna, niosą są sobą oczywiście pewne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, takich jak gorączka, ból w miejscu wkłucia, złe samopoczucie. Jednak ich ewentualne nasilenie jest drobnostką w stosunku do zagrożenia jakie niesie za sobą IChM. Najbardziej do szczepienia namawiają lekarze, którzy rzeczywiście mają styczność z chorobą, którzy widzieli pacjentów w ciężkim stanie oraz z powikłaniami po chorobie. Tacy lekarze nie mają wątpliwości co do konieczności szczepień. Dziękuję za rozmowę! Artykuł powstał w ramach kampanii <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://akcje.mamotoja.pl/wyprzedz-meningokoki/szczepienia/" target="_blank" rel="noopener">"Wyprzedź meningokoki"
Czy to na pewno przeziębienie? Objawy zakażenia meningokokami są podobne!
Sezon grypowy rozpoczęty. Coraz częściej słychać kichanie i prychanie. Katar, gorączka i inne objawy infekcji dróg oddechowych rzeczywiście mogą oznaczać początki przeziębienia lub grypy. Podobne objawy występują również w przypadku zakażenia meningokokami. Warto to wiedzieć, ponieważ Inwazyjna Choroba Meningokokowa (IChM) może doprowadzić do groźnych powikłań.
Przeziębienie rozwija się powoli, a jego przebieg jest dużo łagodniejszy niż charakteryzująca się nagłym początkiem grypa. Jednak pod względem szybkości rozwoju i potencjalnych skutków niechlubnym liderem jest bez wątpienia Inwazyjna Choroba Meningokokowa (IChM), która przebiega najczęściej pod postacią sepsy i/lub sepsy z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych. Od pojawienia się pierwszych objawów choroby do stanu zagrażającego zdrowiu i życiu może dojść w ciągu zaledwie 24 godzin. Przeziębienie, grypa czy meningokoki? Do zakażenia drobnoustrojami wywołującymi wymienione choroby dochodzi podobnie, czyli drogą kropelkową. Dzieje się tak dlatego, że zarówno wirusy przeziębienia i grypy, jak i meningokoki, które są bakteriami, zamieszkują błonę śluzową gardła i nosa człowieka. Wystarczy zatem kaszel lub kichnięcie, by doszło do rozpylenia mikrobów w powietrzu i zakażenia drugiej osoby. Może się to wydarzyć np. podczas jazdy w windzie, na zakupach w galerii handlowej, na lotnisku czy w przedszkolu, wszędzie tam, gdzie jest duże skupisko ludzi. Warto wiedzieć, że wirusy torują drogę bakteriom. Co to w praktyce oznacza? Banalna infekcja górnych dróg oddechowych zwiększa ryzyko wystąpienia IChM. Dlatego więcej przypadków zakażenia meningokokami występuje właśnie jesienią i zimą, kiedy łatwiej o przeziębienie. Na szczęście inwazyjna choroba meningokokowa występuje dużo rzadziej niż przeziębienie czy grypa – w 2018 roku zdiagnozowano w Polsce 200 przypadków IChM. Ale samo nosicielstwo jest już dużo częstsze. „Szacuje się, że ok. 10 proc. społeczeństwa jest nosicielami meningokoków, a w skupiskach dziecięcych, takich jak żłobki czy przedszkola, odsetek ten jest dużo wyższy” – tłumaczy dr Alicja Karney z Fundacji Instytutu Matki i Dziecka (IMiD) w Warszawie. Bakteria, która jest nieszkodliwa dla nosiciela, może u drugiej osoby wywołać chorobę. Sprzyja temu chwilowe obniżenie odporności, ale także inne czynniki, np. kontakt z dymem tytoniowym. Choć jak przyznają lekarze tym najważniejszym czynnikiem jest wiek – ryzyko choroby w 1. roku życia jest kilkadziesiąt razy wyższe niż później. Niepokojące objawy Pierwsze objawy Inwazyjnej Choroby Meningokokowej przypominają przeziębienie lub grypę. Mogą pojawić się podwyższona temperatura, nudności, wymioty, rozdrażnienie, złe samopoczucie i ból mięśni. Dlatego choroba jest trudna do rozpoznania, nie tylko dla rodziców, ale nawet dla lekarzy. Bardziej typowymi jej objawami, zwłaszcza jeśli IChM przebiega pod postacią sepsy (a dzieje się tak w 80 proc. przypadków) są: ból kończyn, ochłodzenie odległych części ciała (np. dłoni, stóp), przyspieszony oddech, szybsza akcja serca i zły stan ogólny. Charakterystyczna dla meningokoków jest również wysypka wybroczynowa. „Na początku ma ona postać małych czerwonych punkcików na skórze o rozmiarze 1-2 mm, a więc łebka od szpilki, które mogą wystąpić w każdym miejscu na ciele, np. za uchem, między palcami, a u chłopców na mosznie” – opisuje dr n. med. Alicja Karney. Jeśli takie zmiany pojawią się na skórze dziecka, pierwszym – domowym sposobem na sprawdzenie, czy za wyspką stoją meningokoki, jest jej uciśnięcie – palcem lub szklanką (tzw. test szklanki). Jeśli pod wpływem ucisku zmiany na skórze zbledną, możemy być spokojniejsi. Jeśli wysypka nadal jest ciemnoczerwona, prawdopodobnie mamy do czynienia z zakażeniem meningokokami. W takim przypadku należy jak najszybciej zwrócić się o pomoc medyczną. Wysypka w ciągu kilku godzin może bowiem rozprzestrzenić się na całe ciało i przybrać postać plam, co grozi martwicą skóry, a nawet amputacją. Niestety, wysypka pojawia się na dość późnym etapie choroby, w dodatku nie u wszystkich chorych. Ale ten sam problem dotyczy pozostałych objawów – mogą wystąpić w innej kolejności lub w ogóle się nie pojawić, co dodatkowo utrudnia postawienie właściwej diagnozy. Jak rozpoznać meningokoki? Na co w takim razie zwracać uwagę, by nie pomylić błahej infekcji z zagrażającą życiu sepsą?„Najważniejsza jest obserwacja dziecka. Należy upewnić się, czy jego stan ogólny się nie pogarsza, np. czy dziecko nie odmawia jedzenia i picia, nie podsypia, nie staje się niespokojne, czy nie dochodzą nowe objawy, tj. biegunka, wymioty” – tłumaczy dr n. med. Alicja Karney. I jak dodaje: „W przypadku podejrzanych objawów rodzic powinien zaufać swojej intuicji. Gdyż to on najlepiej zna swoje dziecko, np. wie, jak zwykle zachowuje się w czasie choroby. Zachęcam, aby opowiedzieć o swoich obserwacjach lekarzowi, zwłaszcza jeśli nie zna on dziecka i widzi je pierwszy raz w życiu”. Lekarze są zgodni, że dziecko zaatakowane przez meningokoki choruje inaczej niż zwykle. Co prawda to bardzo subiektywne kryterium rozpoznania choroby, ale bierze się je pod uwagę w diagnostyce inwazyjnej choroby meningokokowej. Dowód? W poważnych pismach naukowych można znaleźć opracowania, z których wynika, że silny niepokój rodziców jest uzasadnioną przyczyną hospitalizacji dziecka, nawet jeśli lekarzowi wydaje się, że obiektywne przesłanki przemawiają za błahą infekcją wirusową i przeciwko przyjęciu do szpitala. Leczenie i pierwsza pomoc w chorobie Infekcjom u dzieci często towarzyszy gorączka. W przypadku walki z meningokokami jej obniżanie nie jest skuteczne. „W powszechnym przekonaniu pokutuje mit, że jak się zbije gorączkę, to już jest wszystko dobrze, dlatego rodzice często się na tym skupiają – podczas konferencji prasowej z okazji Światowego Dnia Sepsy mówił dr hab. Ernest Kuchar z Kliniki Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym WUM. - W przypadku sepsy, to nie pomoże – nadal będziemy mieli do czynienia z sepsą, tyle, że z niższą gorączką. Gorączka jest tylko objawem, a likwidacja objawu nie likwiduje przyczyny” – wyjaśnił ekspert. W starciu z meningokokami nie pomogą także „naturalne antybiotyki”, takie jak miód, czosnek czy imbir, po które sięgamy w przypadku przeziębienia, a nawet grypy. Tutaj trzeba sięgnąć po ciężką amunicję, czyli prawdziwy antybiotyk. Paradoksalnie meningokoki łatwo zniszczyć. Lek musi jednak zostać podany bardzo szybko. Szacuje się, że każda godzina opóźnienia w antybiotykoterapii o 8 proc. zwiększa ryzyko zgonu. Jak wyścig z czasem wygląda w praktyce? Według statystyk, średni czas trwania inwazyjnej choroby meningokokowej przed diagnozą i hospitalizacją wynosi 19 godzin. Ponieważ jej przebieg jest błyskawiczny, to nawet w przypadku odpowiedniej i szybkiej pomocy medycznej nie udaje się uratować 10 proc. chorych. Jeśli pomoc nadejdzie zbyt późno, odsetek ten sięga 70-80 proc. Dla porównania, z powodu grypy umiera od jednej do pięciu na tysiąc chorych. Jak się uchronić? Ryzyko przeziębienia czy grypy, a nawet inwazyjnej choroby meningokokowej można zmniejszyć dzięki przestrzeganiu zasad higieny, tj. unikanie dużych skupisk ludzi, niedzielenie się jedzeniem, dbanie o wilgotność śluzówek poprzez picie odpowiednich ilości wody oraz przebywanie w pomieszczeniach o właściwej wilgotności powietrza. Jednak najbardziej skutecznym sposobem ochrony przez groźnymi drobnoustrojami są szczepienia. W przypadku grypy, ze względu na dużą zmienność wirusa, szczepienia należy powtarzać co roku. Szczepienie przeciw meningokokom daje odporność na wiele lat, a tym samym daje większy spokój, że kiedy pojawiają się objawy przeziębienia lub grypy, to wiemy, z jakim zagrożeniem mamy do czynienia. Artykuł powstał w ramach kampanii <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://akcje.mamotoja.pl/wyprzedz-meningokoki/szczepienia/" target="_blank" rel="noopener">"Wyprzedź meningokoki"
5 pytań o meningokoki, na które odpowiedź powinien znać każdy rodzic
Młodzi rodzice, zwłaszcza w pierwszych miesiącach życia dziecka, są bombardowani informacjami na tematy pielęgnacyjne, wychowawcze, żywieniowe. Jednym z ważniejszych zagadnień z którymi muszą się mierzyć są szczepienia ochronne. Pokazujemy, jak wyglądają statystyki oraz pomagamy uzupełnić wiedzę w tym temacie!
Ze statystyk wynika, że co czwarta młoda mama nie słyszała o istnieniu meningokoków. I choć prawie połowa ocenia zakażenie tymi bakteriami jako bardzo poważne, to jednocześnie nie znają objawów choroby – co druga młoda mama nie potrafi wymienić ani jednego z nich. Co trzeba wiedzieć o Inwazyjnej Chorobie Meningokokowej? Odpowiadamy na najważniejsze pytania. 1. Meningokoki – co to takiego? Meningokoki to potoczna nazwa bakterii (łac. Neisseria meningitidis – dwoinki zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych), które mogą osiedlać się na błonie śluzowej gardła i nosa. „Bakterie te przenoszą się z człowieka na człowieka drogą kropelkową (kaszel, kichanie), poprzez korzystanie ze wspólnych sztućców albo dzielenie się jedzeniem. W efekcie może dojść do rozwoju inwazyjnej choroby meningokokowej, która przebiega pod postacią sepsy i/lub sepsy z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych” – komentuje dr n. med. Alicja Karney z Fundacji Instytutu Matki i Dziecka (IMiD) w Warszawie. 2. Kto jest w grupie ryzyka? IChM może dotknąć każdego, bez względu na wiek. Najczęściej jednak chorują najmłodsi. Większość wszystkich chorych to dzieci poniżej 5. roku życia, przy czym najczęściej są to maluszki w pierwszym roku życia. Powodem jest niedojrzałość ich układu odporności. Z danych wynika, że w 2019 roku największa zapadalność na inwazyjną chorobę meningokokową dotyczyła dzieci do 11 miesiąca życia. Z wiekiem ryzyko zachorowania jest nieco niższe, co nie oznacza, że maleje znacząco – drugą najbardziej dotkniętą IChM grupą były dzieci od 12 do 24. miesiąca życia. Istnieje 12 typów meningokoków. Za ok. 95 proc. wszystkich zakażeń na świecie odpowiada pięć z nich: A, B, C, Y i W135. W Polsce ponad połowa zakażeń wywoływana jest przez meningokoki typu B . Wśród dzieci w 1. roku życia to one powodują 75 proc. przypadków choroby, według danych z 2019 roku. 3. Jakie są objawy Inwazyjnej Chorobie Meningokokowej? „Początkowe objawy przypominają przeziębienie lub grypę. Dlatego zwykle nie wzbudzają dużego niepokoju, zarówno ze strony rodzica, jak i lekarza” – mówi dr n. med. Alicja Karney. Choroba rozwija się jednak niezwykle szybko, dlatego bardzo ważna jest obserwacja dziecka. Po kilku godzinach pojawić się mogą m.in. ból kończyn lub stawów, ochłodzenie odległych części ciała (np. dłoni, stóp), zmiana koloru skóry z różowego na siny. Tym, co może, ale nie musi wystąpić jest wysypka wybroczynowa. To czerwone punkciki wielkości łebka od szpilki, które mogą pojawić się dosłownie w każdym miejscu ciała. W przypadku zakażenia meningokokami plamki nie bledną pod naciskiem. Można to sprawdzić przeprowadzając tzw. test szklanki, tj. przykładając szklankę do miejsca, w którym pojawiła się wysypka. Jeśli pod wpływem nacisku plamki znikną, prawdopodobnie przyczyną zmian skórnych nie są meningokoki. 4. Jak przebiega Inwazyjna Choroba Meningokokowa? Choroba rozwija się błyskawicznie i w ciągu 24 godzin może doprowadzić do śmierci. W ten sposób kończy się nawet 1 na 6 przypadków zakażenia meningokokami. Dlatego w walce z tymi bakteriami liczy się każda godzina, a nawet minuta. Im szybciej zostanie postawiona diagnoza i zastosowane leczenie (podanie antybiotyku) , tym ryzyko powikłań maleje. Ale nawet w przypadku szybkiego udzielenia pomocy może powodować trwałe następstwa. – Służba zdrowia jest teraz zajęta walką z koronawirusem, w związku z tym istnieje duże niebezpieczeństwo opóźnienia diagnostyki i włączenia terapii. A przy tak piorunująco przebiegającej chorobie ochrona jest jeszcze bardziej wskazana niż w normalnych warunkach – tłumaczyła dr hab. Ewa Augustynowicz z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego-Państwowego Zakładu Higieny w trakcie webinaru dla dziennikarzy pt. „Wirusologia 2020”. Skutki Inwazyjnej Choroby Meningokokowej są bardzo poważne. Są to powikłania dotyczące różnych narządów, jak choćby niewydolność nerek, ale również powikłania neurologiczne (głuchota, padaczka, niedowład) i psychiczne (trudności w nauce, zaburzenia koncentracji, opóźniony rozwój intelektualny), a nawet amputacje. 5. Jak zapobiegać Inwazyjnej Chorobie Meningokokowej? Kluczowa w przypadku IChM jest profilaktyka. Ponieważ ok. 10 proc. społeczeństwa (w zbiorowiskach, tj. żłobki czy przedszkola, nawet do 80 proc. osób) jest nosicielami meningokoków, a bakterie przenoszone są drogą kropelkową, warto przestrzegać higienicznych nawyków. Nie należy dzielić się posiłkiem czy napojami, np. nie pić z jednej butelki, nie używać tych samych sztućców, nie oblizywać dziecięcego smoczka. Należy również unikać czynników ryzyka takich jak dym tytoniowy, zanieczyszczone powietrze, długie przebywanie w zatłoczonych pomieszczeniach, infekcje dróg oddechowych, czyli wszystkich tych okoliczności, które mogą powodować podrażnienie śluzówki nosa i gardła. Jednak najbardziej skutecznym sposobem ochrony przed inwazyjną chorobą meningokokową są szczepienia ochronne. „Inwazyjna choroba meningokokowa występuje stosunkowo rzadko, ale jest na tyle poważna, że warto jej zapobiegać za pomocą szczepień” – potwierdza dr n. med. Alicja Karney. Szczepienia przeciwko meningokokom mogą być stosowane już od 2. miesiąca życia, ale w związku z tym, że istnieje kilka schematów szczepień przeciw meningokokom – można je rozpocząć w każdym wieku. Ponieważ w naszym kraju najwięcej zachorowań wywołują meningokoki typu B – to właśnie szczepienie przeciw tym bakteriom powinno być wykonane w pierwszej kolejności. – Rodzice bardzo często nie zdają sobie sprawy z tego, jak groźne może być zakażenie meningokokami oraz że mogą zabezpieczyć swoje dzieci poprzez szczepienia. Natomiast lekarzowi wystarczy jeden przypadek pacjenta z inwazyjną chorobą meningokokową, by zapamiętać go na zawsze – przyznaje dr n. med. Alicja Karney. Artykuł powstał w ramach kampanii <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://akcje.mamotoja.pl/wyprzedz-meningokoki/szczepienia/" target="_blank" rel="noopener">"Wyprzedź meningokoki"
Co to jest sepsa? Czy twojemu dziecku grozi sepsa?
Jeśli organizm twojego dziecka zostanie zaatakowany sepsą, jego reakcja będzie bardzo gwałtowna. Co zazwyczaj powoduje zakażenie i jak je leczyć? Sprawdź!
Sepsa nie jest chorobą, jest gwałtowną reakcją organizmu na zakażenie. To zakażenie ogólne organizmu, w przebiegu którego dochodzi do niewydolności wielu narządów: nerek, wątroby, serca, płuc. Rodzaje sepsy Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Diagnoza online Czytaj więcej Ze względu na różnice w przyczynach i leczeniu zwykle rozróżnia się sepsę noworodkową, sepsę dzieci, sepsę dorosłych. Stan zakażenia ogólnego organizmu, jaki wywołuje, zagraża życiu dziecka. Rokowanie chorego dziecka zależy w dużej mierze od jego ogólnego stanu zdrowia, od rodzaju drobnoustrojów, które wywołały sepsę, oraz od reakcji organizmu. Sepsa może być różnie nasilona: wyróżnia się: sepsę, ciężką sepsę, wstrząs septyczny (najcięższy stan). Co powoduje sepsę? W przypadku dzieci sepsę najczęściej wywołują bakterie o dużej zjadliwości, takie jak: meningokoki, pneumokoki, bakterie z grupy HiB, paciorkowce ropne. Najbardziej niebezpieczna jest sepsa spowodowana przez meningokoki. Na chorobę meningokokową najczęściej chorują dzieci do 4. roku życia. Według oficjalnych danych z powodu sepsy umiera w Polsce rocznie około 1000 osób. Jak poznać, że dziecko ma sepsę? Sepsa pojawia się w wyniku zakażenia, które początkowo zwykle trudno odróżnić od zwykłego przeziębienia czy tzw. "grypy żołądkowej", czyli nieżytu żołądkowo-jelitowego. Wraz z rozwojem sepsy stan ogólny szybko się pogarsza. Dziecko ma wysoką gorączkę (powyżej 38,5 st. C), która nie spada lub bardzo słabo spada po podaniu środka przeciwgorączkowego. Inne objawy sepsy towarzyszące gorączce to: dreszcze, znaczne osłabienie, światłowstręt, duża potliwość, przyspieszenie akcji serca i oddechu, duszność, bóle mięśni i brzucha, zblednięcie lub zasinienie obwodowych części ciała, zaburzenia świadomości, włącznie z utratą przytomności, wymioty, wysypka. Objawy sepsy u najmłodszych dzieci U niemowląt i małych dzieci sepsę mogą sugerować takie objawy jak: rzadkie oddawanie moczu, nadmierna senność lub drażliwość, bezdech, zmiany zabarwienia skóry (zażółcenie skóry, sinica, zblednięcie), obniżenie napięcia mięśniowego, charakterystyczna wysypka (w odróżnieniu od zwykłych wysypek wysypka przy sepsie nie ustępuje po ucisku, gdyż jest spowodowana przez zakrzepy krwi w naczyniach). Kto jest najbardziej narażony na zakażenie? Nie wszyscy, którzy złapią meningokoka, zachorują. U niektórych wywoła on zapalenie opon mózgowych, zapalenie gardła, płuc, ucha czy stawów. Najbardziej narażone na sepsę są osoby o obniżonej odporności, czyli takie, które np. niedawno chorowały, leczyły się antybiotykami, przeżywają stres, są osłabione. Grupą o podwyższonym ryzyku są nastolatki. Bywają w dużych grupach i skupiskach pełnych różnych szczepów bakterii. Łatwym łupem meningokoków padają też małe dzieci. W trzecim miesiącu życia tracą odporność, którą zawdzięczały matce. Co robić w przypadku sepsy? Jeśli podejrzewasz, że dziecko może mieć sepsę, jak najszybciej jedź z nim do szpitala. Objawy sepsy są niespecyficzne, dlatego konieczna jest wizyta w szpitalu, jeśli gorączka nie spada dziecku po podaniu środka przeciwgorączkowego (w prawidłowej dawce, dostosowanej do wieku), dziecko źle się czuje, jest ospałe, ma osłabione napięcie mięśniowe. Pamiętaj! Ciężka sepsa – najczęściej sepsa meningokokowa – rozwija się bardzo gwałtownie, w ciągu kilku godzin. Dziecko, które rano dobrze się czuło, może w kilka godzin później trafić do szpitala na oddział OIOM. Czy sepsa jest zaraźliwa? Zaraźliwość sepsy jest uwarunkowana przez czynnik, który ją wywołał. Samymi objawami sepsy nie można się zarazić, można jednak zarazić się np. bakteriami które wywołały sepsę, np. meningokokami, pneumokokami. Wystąpienie objawów zależy od tego, czy bakterie przełamią obronę organizmu. Najbardziej zaraźliwa jest sepsa meningokokowa. Meningokoki, które wywołują sepsę, najczęściej przenoszą się drogą kropelkową oraz przez bezpośredni kontakt, np. przez picie z jednego kubka, butelki, jedzenie tą samą łyżką, jedzenie tych samych kanapek. Osoby, które miały kontakt z osobą chorą na sepsę meningokokową, powinny jak najszybciej otrzymać profilaktycznie antybiotyk. Jak leczy się sepsę? Sepsa musi być leczona w szpitalu. Dziecko dostanie antybiotyk (lub antybiotyki). Konieczne jest też podawanie dużej ilości płynów, a często także podtrzymywanie najważniejszych czynności życiowych: oddychania i krążenia, za pomocą tlenu, leków i aparatury medycznej. Czasami konieczne jest leczenie nerkozastępcze (dializy) oraz uzupełnianie czynników krzepnięcia. Możliwe jest wyleczenie sepsy, jednak następstwem sepsy mogą być trwałe powikłania, jak niedosłuch, zaburzenia pamięci. Co zrobić by uniknąć sepsy? Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Kalendarz szczepień Czytaj więcej Nie ma szczepionki na sepsę, można jednak szczepić dziecko przeciw bakteriom, które mogą ją wywołać, czyli przeciw meningokokom, pneumokokom oraz HiB. W Polsce szczepienia przeciw HIB i szczepienia przeciw pneumokokom są obowiązkowe, szczepienia przeciw meningokokom zalecane. Szczepienie nie chronią w 100 proc., chronią jednak przed najbardziej zjadliwymi szczepami tych bakterii. Warto pomyśleć o szczepieniu szczególnie wtedy, jeśli dziecko ma o obniżoną odporność organizmu, przyjmuje leki immunosupresyjne albo cierpi na chorobę przewlekłą. Zobacz także: Ważne pytania o sepsę Jak ustrzec dziecko przed sepsą? Jakie leki na gorączkę u dziecka – wyjaśnia prof. Piotr Socha View Ediplayer on the source website
Jak wygląda zakażenie meningokokami? Te zdjęcia powinien zobaczyć każdy rodzic!
Te zdjęcia 3-letniej dziewczynki uświadamiają, jak szybko postępuje zakażenie meningokokami. Sprawdź, jakie są objawy zakażenia meningokokami!
Jazmyn Parkyn ma pięć lat. Dwa lata temu zachorowała na inwazyjną chorobę meningokokową wywołaną meningokokami typu B. Mama dziewczynki zawiozła córkę do szpitala, jak tylko zauważyła wysypkę. Tylko dzięki jej szybkiej reakcji udało się uratować życie Jamzyn! Jak wygląda zakażenie meningokokami? W sierpniu 2015 roku rodzice Jamzyn założyli stronę na Facebooku poświęconą zakażeniu meningokokami. Regularnie publikują zdjęcia córki i uświadamiają innych rodziców, jak ważne są szczepienia przeciwko meningokokom. Zobacz, jak szybko postępuje zakażenie: środa, 9:00 – pojawienie się pierwszych wybroczyn środa, 13:40 – początek wysypki środa, 15:30 – wysypka rozprzestrzenia się środa, 22:50 – Jamzyn na oddziale intensywnej terapii czwartek, doba po pojawieniu się pierwszych wybroczyn piątek, 48 godzin od wystąpienia wysypki Jamzyn dziś Jakie są objawy zakażenia meningokokami? Zachorowania spowodowane meningokokami są bardzo rzadkie, jeśli jednak dojdzie do zakażenia, cenna jest każda minuta – zakażenie postępuje błyskawicznie i może doprowadzić do śmierci w mniej niż 24 godziny. Meningokoki przenoszone są drogą kropelkową, dlatego każdy bliższy kontakt z nosicielem może być zagrożeniem dla dziecka. Do najczęstszych objawów zakażenia należą: gorączka, wymioty, biegunka, zimne dłonie i stopy, brak apetytu, senność lub drażliwość, płacz, apatia, charakterystyczne wybroczyny na skórze, sztywność karku, wzmożone pragnienie i ból gardła (młodzież do 16. roku życia). Jeśli zauważysz u swojego dziecka większość z tych objawów, nie zwlekaj i dzwoń po pogotowie! Szczepienie przeciwko meningokokom Jednym ze sposobów ochrony dziecka jest szczepienie przeciwko meningokokom. Szczepionkę przeciw meningokokom z grupy C można podawać niemowlętom od 2. miesiąca życia. Koszt jednej dawki szczepionki to ok. 140-170 zł. Czy wasze dzieci są zaszczepione przeciwko meningokokom? Zobacz także: Dlaczego warto szczepić dzieci przeciwko pneumokokom i meningokokom? [WIDEO]​ Źródło: kidspot.com.au
Co ze szczepieniami w 2017 roku? Będą bezpłatne czy nie?
W 2017 r. szykuje się rewolucja kalendarzu szczepień obowiązkowych i zalecanych. Tylko wciąż nie wiadomo, czy... pójdzie w dobrą stronę?!
Polski kalendarz szczepień obowiązkowych jest przestarzały - twierdzą eksperci. Brakuje w nim nowych szczepionek: szczególnie przeciw pneumokokom i meningokokom, a także szczepionek skojarzonych. Od kilku miesięcy szykują się duże zmiany w kalendarzu szczepień. Tylko wciąż nie wiadomo, w jakim pójdą kierunku. Bezpłatne i obowiązkowe pneumokoki? Szczepionka przeciw pneumokokom jest bezpłatna prawie we wszystkich krajach Europy. O wprowadzenie jej do obowiązkowego kalendarza szczepień od lat występują pediatrzy (choć niektórzy na pierwszym miejscu stawiają szczepionkę przeciw meningokokom, gdyż te bakterie, jeśli przełamią linę obrony organizmu, mogą być przyczyną zapalenia opon mózgowych i groźnej dla życia sepsy). Jak jest dziś? Szczepionka przeciw pneumokokom jest zalecana, czyli dla rodziców płatna (pełny koszt szczepienia dziecka, jeśli szczepienie rozpocznie się w pierwszym półroczu to ok. 1000 zł). Niektóre samorządy finansują jej zakup - wtedy rodzice nie płacą. Jakie są plany? Ministerstwo chce wprowadzić szczepionkę do obowiązkowego kalendarza szczepień. Czy szczepienie zostanie wprowadzone w 2017 roku? Nie wiadomo. Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w tej sprawie już od dłuższego czasu czeka na rozpatrzenie w Rządowym Centrum Legislacji. Nie wiadomo, czy zostanie rozpatrzony pozytywnie. Jeśli tak, szczepienia zostaną wpisane do kalendarza szczepień ochronnych na rok 2017. Będą wtedy bezpłatne dla rodziców i obowiązkowe. Uwaga: szczepione byłyby wszystkie dzieci urodzone po 1.01.2016 roku. Czytaj też: Szczepionki zalecane za darmo? Tak chce ministerstwo? Szczepionki zalecane będą tańsze? W konsultacjach społecznych znajduje się też projekt zmian w ustawie refundacyjnej. Zgodnie z pomysłem ministerstwa, wszystkie szczepionki, które obecnie są zalecane (np. przeciw meningokokom, ospie wietrznej, grypie, kleszczowemu zapaleniu mózgu, rotawirusom, HPV) mogłyby stać się dla rodziców tańsze (lub nawet bezpłatne) dzięki potraktowaniu ich podobnie jak leki. Można je będzie kupować w aptece na receptę ze zniżką – jak leki. Czy szczepionki zalecane będą tańsze od 2017? Nie wiadomo. Żeby tak się stało: Ustawa refundacyjna musi zostać zmieniona. W stosunku do szczepionek zalecanych będzie obowiązywać procedura taka sama jak dla leków - firma farmaceutyczna będzie musiała zgłosić do Ministerstw Zdrowia chęć wprowadzenia danej szczepionki do refundacji i przedstawić dowody, że ma to sens. Decyzję wyda Minister Zdrowia, po zasięgnięciu opinii Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. Minister ustali też, czy szczepionka byłaby sprzedawana ze zniżką 30, 50 czy 70 proc. czy na ryczałt. Te szczepionki nie będą w obowiązkowym kalendarzu szczepień. To znaczy, że nie będzie obowiązku szczepienia. Czytaj też: Autyzm, powikłania, spisek firm - ważna rozmowa o szczepieniach Minister zapowiada: będą zmiany w szczepieniach obowiązkowych Eksperci: ból przy szczepieniu trzeba łagodzić Uważacie, że szczepionki powinny być obowiązkowe? Piszcie w komentarzach.
Pobierz bezpłatną publikację „Świat dziecka” i dowiedz się, jak ochronić malucha przed kleszczami i meningokokami, jak wzmacniać odporność dziecka oraz gdzie wybrać się na rodzinną wyprawę.
Rodzicielstwo, opieka i wychowywanie dziecka to ciąg, często nieprzewidywalnych zdarzeń, z których warto czerpać nie tylko radość, ale też naukę. Nie ma rodziców idealnych, wszystko wiedzących i wszystko umiejących. Są za to rodzice najlepsi na świecie dla swego dziecka. Pozwalający sobie na pomyłki, czasem zagubieni, przerażeni, bezradni. 21 kwietnia w dzienniku MetroCafe ukazał się projekt pt. “Świat dziecka” z ramienia wydawnictwa Medical Media Solutions. "Świat dziecka" na wiosnę O czym będzie można przeczytać w wiosennym „Świecie dziecka”? Wiosna to dobry czas, by przypomnieć o zagrożeniach jakie niosą za sobą kleszcze. Kampania Fundacji Aby Żyć: „Kleszczowe Zapalenie Mózgu. Szczepimy! Zapobiegamy!” ruszyła pełną parą. Na łamach publikacji znajdzie się wywiad z Beatą Sadowską, dziennikarką i Ambasadorką akcji, która opowiada dlaczego będzie propagować edukację na temat kleszczowego zapalenia mózgu. Właściwa relacja lekarz–pacjent jest niezwykle ważna jeśli chodzi o leczenie najmłodszych dzieci i ich rodziców. Prof. dr hab. n. med. Ewa Bernatowska - Kierownik Kliniki Immunologii w Instytucie Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie w wywiadzie otwierającym publikację, wskazuje, jak te relacje wpływają również na edukację rodziców na temat zdrowia ich dzieci. Każdy rodzic pragnie ochraniać swoje dziecko przed zagrożeniami, a szczepienia są najskuteczniejszą metodą profilaktyki chorób zakaźnych. Na pytania mamy dziewczynki, która w zeszłym roku z powodu meningokoków przeszła sepsę, odpowiada dr Łukasz Durajski z Instytutu Pomnik „Centrum Zdrowia Dziecka”. Bardzo rzadko podejmowany przez media jest temat życia dzieci z wadami słuchu. Tymczasem słuch odgrywa ogromną rolę w życiu dziecka. Wraz z innymi zmysłami umożliwia poznawanie otaczającego świata, nabywanie nowych doświadczeń, orientowanie się w sytuacji. Dlatego w projekcie rozpoczynamy debatę na temat roli rehabilitacji całej rodziny, w której wychowują się dzieci z wadami słuchu. Poprzez wywiady z rodzinami, pokazujemy jak wielka jest potrzeba ich wspierania w walce o życie w świecie dźwięków, uświadamianie że świat jest przyjazny, że mają prawo dostępu do środowiska rówieśników, rozwoju zawodowego, spełniania swoich marzeń. Ten niezwykły i potrzebny temat wsparła również Dr Iwona Sosnowska-Wieczorek, Dyrektor Centrum Diagnostyki i Terapii „In Corpore”, dla której rehabilitacja dzieci z wadami słuchu nie ma żadnych tajemnic i chciałaby by procesy pożądanych zmian terapeutycznych u dzieci były systemowym priorytetem. Każde dziecko ma prawo do zdrowia – to tytuł wywiadu, w którym Marek Michalak, Rzecznik Praw Dziecka, przypomina, że niezależnie od wieku, statusu materialnego czy miejsca zamieszkania – każde dziecko ma takie samo prawo do opieki zdrowotnej na możliwie najwyższym poziomie. Na łamach publikacji znajdziecie również artykuły poświęcone tematowi odporności dzieci na wiosnę. Aleksandra Gołąb w kilku krokach punktuje elementy właściwej profilaktyki. Przed nami majówka i zbliżające się wakacje, dlatego zapraszamy do wywiadu z Jakubem Poradą – dziennikarzem, podróżnikiem i autorem książek „Porada da radę” i „Polska da radę”, w których przekonuje, że podróżowanie daje możliwość lepszego zrozumienia Polski i świata; radość z nauki historii, geografii i oraz poznawania ludzi i języków obcych. Przegapiliście papierowe wydanie „Świata dziecka”? Nie szkodzi! Możecie je pobrać bezpłatnie.
Wycofano zanieczyszczone szczepionki Meningitec przeciw meningokokom
Sprawdź, które serie szczepionek Meningitec przeciw meningokokom wycofano w Polsce. Zobacz oświadczenie Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego.
Zanieczyszczone szczepionki przeciw meningokokom Kontrola wszystkich serii szczepionek Meningitec przeciw meningokokom grupy C, które zostały wyprodukowane od października 2012 r. ujawniła, że niektóre zostały zanieczyszczone tlenkiem żelaza (rdzą) i utlenioną stalą nierdzewną. Szczepionkę przeciwko meningokokom grupy C podaje się niemowlętom od 2. miesiąca życia, młodzieży i dorosłym. Wycofano wszystkie niewykorzystane zanieczyszczone serie szczepionki Meningitec przeciw meningokokom na całym świecie (szczepionki te podawane są min. we Francji, Niemczech, Grecji, Szwajcarii, Włoszech, na Cyprze). Od wprowadzenia szczepionki Meningitec na rynek do dziś 50 milionów jej dawek zostało rozprowadzonych po całym świecie. W Polsce 24.09.2014 Główny Inspektorat Farmaceutyczny wydał decyzję o wycofaniu z obrotu na terenie całego kraju 7 serii tej szczepionki. Jako przyczynę podano "... obecność widocznego gołym okiem zanieczyszczenia w ww. produkcie leczniczym...". Zanieczyszczenie zostało zgłoszone przez producenta. Jakie serie szczepionki przeciw meningokokom wycofano w Polsce? G81989, data ważności: 09.2014 G81071, data ważności: 09.2014 H06771, data ważności: 11.2014 H23070, data ważności: 11.2014 J51271, data ważności: 09.2015 J80239, data ważności: 10.2016 J79722, data ważności: 09.2014 Podmiot odpowiedzialny: Nuron Biotech B.V. Zobacz też: Nowa szczepionka przeciw meningokokom już w Polsce! Źródło: inquisitr.com, gif.gov.pl, Ogólnopolskie Stowarzyszenie Wiedzy o Szczepieniach STOP NOP
Co robić, gdy w przedszkolu dziecka pojawi się sepsa?
4-letni przedszkolak z Warszawy zmarł na sepsę. Jak chronić nasze dzieci - pytają przerażeni rodzice pozostałych podopiecznych z tej placówki. Sanepid radzi, jak się zachować i co robić w podobnej sytuacji.
W sobotę zmarł 4-latek uczęszczający do przedszkola nr 200 w warszawskiej dzielnicy Ursus. Dziecko miało objawy, które wskazywały na sepsę meningokokową. Rodzice maluchów z tej placówki są bardzo zaniepokojeni sytuacją. Po tragedii wszystkie dzieci trafiły do lekarza Chłop­czyk, podopieczny przedszkola przy ulicy Balbinki miał ob­ja­wy sepsy me­nin­go­ko­ko­wej. W czwartek maluch był po raz ostatni w przedszkolu. W piątek rodzice poinformowali, że źle się czuje i nie przyprowadzili go do placówki. W sobotę dziecko zmarło. Od zmar­łe­go chłop­czy­ka po­bra­no prób­ki. Wynik badań mają potwierdzić ostatecznie, czy ma­luch był chory miał posocznicę. Błyskawiczną reakcję dyrektora placówki, która przekazała rodzicom informację, że wszystkie dzieci z tego przedszkola muszą zgłosić się do swojego lekarza po antybiotyk dobrze oceniają specjaliści. - Tak należało zrobić dla bezpieczeństwa pozostałych dzieci, choć oczywiście rodzice po takiej informacji wpadli w panikę – mówi Joanna Narożniak, rzecznik prasowy z Wojewódzkiej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w Warszawie. – Mam mnóstwo telefonów każdego dnia od przerażonych rodziców, którzy pytają co robić. Po pierwsze owszem zachować czujność, ale po drugie nie panikować. Meningokoki – uważać, ale nie panikować I tu pracownik sanepidu przywołuje dane, że u około 20% zdrowych ludzi (nosicieli) meningokoki występują w jamie nosowo-gardłowej, nie powodując żadnych dolegliwości ani objawów. - Wielu z nas ma w sobie te bakterie i nawet o tym nie wie, żeby zachorować musi złożyć się kilka czynników – dodaje rzecznik mazowieckiej inspekcji sanitarnej. Dowiedz się więcej: Objawy sepsy u dzieci Maluchy najbardziej narażone Jednak obawa rodziców zdaje się być zrozumiała, ponieważ najczęściej na tego rodzaju zakażenie chorują dzieci od 0 do 4 lat. W ostatnim czasie w prasie co chwila pojawiają się informacje odnośnie choroby i śmierci najmłodszych dzieci spowodowanych tego rodzaju posocznicą, dlatego rodziców paraliżuje strach. - Dzieje się dlatego, że dziecięcy system odpornościowy nie jest jeszcze wystarczająco dobrze rozwinięty - mówi Joanna Narożniak z WSSE w Warszawie. - Jednak należy pamiętać, że zachorować może każdy człowiek, bez względu na wiek. Najbardziej narażone są osoby mające bliskie, bezpośrednie kontakty z chorymi lub nosicielami. Czynniki sprzyjające zakażeniu: przebywanie w zatłoczonych pomieszczeniach o dużym natężeniu hałasu przebywanie dłuższy czas w grupie w zamkniętych pomieszczeniach (żłobki, szkoły, przedszkola, internaty i akademiki), picie z jednej butelki, używanie wspólnych naczyń, sztućców bardziej podatni na zakażenie są ludzie, których organizm jest osłabiony wcześniejszymi infekcjami, wysiłkiem fizycznym, stresem, długotrwałym odchudzaniem itp. Polecamy: Meningokoki potrafią zabijać [CMS_PAGE_BREAK] Objawy zakażeń meningokokowych W początkowej fazie choroby objawy podobne są do przeziębienia (gorączka, bóle stawowe, mięśniowe, ogólne złe samopoczucie). Przy sepsie mogą również wystąpić: bóle głowy, nudności, wymioty, sztywność karku, drgawki często świadczące o zapaleniu opon mózgowo – rdzeniowych. Charakterystycznym objawem w postępującym zakażeniu jest wysypka wybroczynowa – plamki na skórze całego ciała w postaci drobnych czerwonych punkcików zlewających się w późniejszym okresie w duże plamy, które nie bledną pod naciskiem. - Nie należy lekceważyć pierwszych objawów, nie zwlekać, natychmiast zgłosić się do lekarza lub wezwać pogotowie, bo sepsa rozwija się błyskawicznie- dodaje rzecznik mazowieckiej inspekcji sanitarnej Choroba rozwija się bardzo szybko Objawy u dzieci poniżej 2 roku życia: Powyższe objawy mogą być mniej widoczne, a dominują takie jak: brak apetytu, wymioty, spowolnienie, rozdrażnienie, rozpaczliwy płacz, senność lub drażliwość, odchylenie głowy do tyłu, pulsujące ciemiączko u niemowląt, wybroczyny na skórze. - Po bezpośrednim kontakcie z osobą chorą na inwazyjną chorobę meningokokową należy natychmiast zgłosić się do lekarza, który może zalecić podanie profilaktycznie antybiotyku, co znacznie zmniejsza ryzyko zachorowania - dodaje Joanna Narożniak. - Decyzje o zastosowaniu chemioprofilaktyki podejmuje tylko i wyłącznie lekarz po przeprowadzeniu wywiadu lekarskiego. Czy można zapobiegać zakażeniu? Zdaniem epidemiologów szczepienie przeciwko meningokokom może uchronić przed tą groźną chorobą. Jedna dawka szczepionki wystarcza do uodpornienia dzieci powyżej 1 roku życia, młodzieży i dorosłych. - Niestety są to na razie szczepienia zalecane, dodatkowo płatne, nie znajdują się w naszym Kalendarzu Szczepień Obowiązkowych – mówi Joanna Narożna. – Mamy nadzieję, że to się zmieni i szczepienia na meningokoki i pneumokoki znajdą się na liście szczepień w naszym kraju refundowanych. Warto wiedzieć o meningokokach Meningokoki nie przeżywają długo poza organizmem człowieka. Giną bardzo szybko pod wpływem powszechnie używanych do mycia detergentów takich jak: mydło, płyn do mycia naczyń itp. - Dlatego rodzice powinni uczyć dzieci od maleńkości, że dzielimy się kanapkami, ale nie gryziemy wspólnie tej samej, nie pijemy z tego samego kubeczka – dodaje rzecznik mazowieckiej inspekcji sanitarnej - Uczmy dzieci, że ręce myjemy mydłem i wodą jak najczęściej. Czytaj także: Nowa szczepionka przeciw meningokokom już w Polsce!