3 skutki wychowania przez nadopiekuńczą matkę. Te dzieci zawsze będą mieć pod górkę
Czasami intencje zrodzone z najczystszej, bezgranicznej miłości potrafią stworzyć wokół młodego człowieka niewidzialną klatkę, z której niezwykle trudno uciec w dorosłym życiu. Kiedy troska zamienia się w permanentną kontrolę, start w samodzielność staje się dla dziecka początkiem wyjątkowo wyboistej drogi.
Współcześnie na rodzicach, a w szczególności na matkach, ciąży ogromna presja bycia idealnymi przewodniczkami po coraz bardziej skomplikowanym świecie. Chcemy chronić nasze pociechy przed każdym zagrożeniem, przed najmniejszym rozczarowaniem, a nawet przed naturalnymi konsekwencjami ich własnych, potknięć. W psychologii i socjologii od lat analizuje się zjawisko tak zwanego rodzicielstwa helikopterowego, gdzie matka krąży nad dzieckiem przez całą dobę, gotowa natychmiast wkroczyć do akcji i usunąć z jego drogi każdą, nawet najmniejszą przeszkodę. Ta nadmierna opiekuńczość, choć zakorzeniona w głębokim lęku o dobrostan malucha, w rzeczywistości działa jak emocjonalny paraliż. Dziecko dorastające pod kloszem uczy się, że świat jest potwornie niebezpiecznym miejscem, a ono samo nie posiada żadnych narzędzi, by przetrwać bez stałej obecności i aprobaty rodzica. Przyjrzyjmy się trzem najbardziej destrukcyjnym skutkom takiego wychowania, które sprawiają, że te dzieci w dorosłości niemal zawsze będą mieć pod górkę. 1. Paraliżujący lęk przed decyzyjnością i życiowa nieporadność Pierwszym i najbardziej widocznym efektem dorastania pod skrzydłami nadopiekuńczej matki jest brak umiejętności podejmowania samodzielnych decyzji. W domach, gdzie dominuje ten styl wychowania, matka decyduje o wszystkim − od koloru skarpetek w przedszkolu, przez wybór zajęć pozalekcyjnych, aż po kierunek studiów czy wybór pierwszej pracy. Dziecko nigdy nie dostaje szansy, by poczuć sprawczość, popełnić błąd i samodzielnie ponieść jego konsekwencje, co jest przecież fundamentem budowania dojrzałej tożsamości. Kiedy taki młody człowiek wkracza w dorosłość, każda konieczność dokonania wyboru wywołuje w nim paraliżujący strach i poczucie zagubienia. Bez stałego głosu dorosłego, który podpowie, co jest dobre, a co złe, czuje się jak we mgle. Tacy dorośli permanentnie szukają autorytetów, które przejmą za nich odpowiedzialność − wchodzą w toksyczne relacje z dominującymi partnerami lub stają się całkowicie uległymi pracownikami, którzy nie potrafią wykazać się najmniejszą inicjatywą. Echo matczynego głosu szepcze im do ucha, że sami na pewno podejmą złą decyzję, co skazuje ich na wieczną życiową nieporadność i stagnację. 2. Chronicznie niska samoocena i lęk przed porażką Nadopiekuńczość wysyła do podświadomości dziecka bardzo bolesny, podskórny komunikat, który brzmi: ty sam jesteś zbyt słaby, głupi i niezdarny, by poradzić sobie z tym światem, dlatego ja muszę zrobić to za ciebie. Choć matka myśli, że okazuje w ten sposób miłość, w rzeczywistości systematycznie demoluje wiarę dziecka we własne siły. Brak doświadczenia w radzeniu sobie z porażkami sprawia, że młody człowiek nie wykształca tak zwanej odporności psychicznej, która jest kluczem do sukcesu w dorosłym życiu. W efekcie dorosłe dzieci nadopiekuńczych matek panicznie boją się jakichkolwiek wyzwań, nowości czy ryzyka. Wolą zrezygnować z walki o awans, nie podejmują ambitnych projektów i wycofują się z rywalizacji przy pierwszym napotkanym problemie, ponieważ każda trudność jest dla nich potwierdzeniem własnej bezwartościowości. Żyją w ciągłym lęku przed oceną, stale biczując się za najmniejsze potknięcia i porównując się z rówieśnikami, którzy z lekkością idą przez życie. Ta wewnętrzna kruchość i brak twardego kręgosłupa emocjonalnego sprawiają, że tacy ludzie rzadko pokazują pełnię swojego potencjału, ukrywając się w bezpiecznym, ale ciasnym cieniu własnych kompleksów. 3. Trudności w budowaniu dojrzałych i partnerskich relacji Ostatnim, niezwykle bolesnym skutkiem syndromu helikopterowej matki są potężne problemy z nawiązywaniem zdrowych relacji z innymi ludźmi, zwłaszcza w sferze partnerskiej. Nadopiekuńcza relacja ma charakter symbiotyczny i bardzo często opiera się na nieświadomym szantażu emocjonalnym ze strony rodzica, który żąda uwagi i wdzięczności za swoje poświęcenie. Dziecko dorasta w poczuciu ogromnego długu, jaki ma do spłacenia wobec matki, co uniemożliwia mu prawidłowe odcięcie pępowiny i emocjonalną separację. W dorosłym życiu tacy ludzie albo panicznie boją się bliskości, uciekając przed jakimkolwiek zaangażowaniem w obawie przed ponownym zawłaszczeniem ich przestrzeni, albo szukają w partnerze bezwzględnego opiekuna, który zastąpi im matkę. Każda próba zbudowania stałego związku staje się polem bitwy, ponieważ lojalność wobec matki stoi zawsze na pierwszym miejscu, co rodzi gigantyczne konflikty. Partnerzy takich osób bardzo szybko zauważają, że w ich związku zawsze jest obecna ta trzecia osoba, której zdanie jest święte i niepodważalne. Bez bolesnego procesu psychoterapii i postawienia twardych granic rodzicielskiej kontroli, te dorosłe dzieci są skazane na emocjonalną samotność, uwięzione w sieci lęków i oczekiwań, których nie potrafią udźwignąć. Zobacz też: Emocjonalnie niedostępny rodzic zawsze robi te 4 rzeczy. Jego dzieci cierpią w samotności
„Wychowujemy pokolenie dzieci na łańcuchu. Sytuacja z komunii najlepszym dowodem”
Piszę do Was te słowa, wciąż czując żal i złość po rodzinnym spotkaniu z okazji pierwszej komunii świętej mojego bratanka. To, co tam zobaczyłam, uświadomiło mi ze straszną siłą, że jako społeczeństwo zmierzamy w przepaść, wychowując pokolenie dzieci na niewidzialnym, ale bardzo krótkim łańcuchu.
Przez cały dzień obserwowałam dziesięciolatków, którzy nie potrafią sami nałożyć sobie sałatki na talerz czy pójść do toalety bez pytania o zgodę, i poczułam, że muszę o tym głośno powiedzieć. Ta komunia miała być świętem radosnych dzieci wchodzących w nowy etap życia, a stała się smutnym pokazem tresury i chorobliwej kontroli, która odbiera im oddech. Patrzyłam na tych małych ludzi i widziałam w ich oczach niepewność, bo każde ich drgnięcie było natychmiast korygowane przez spanikowanych rodziców, którzy zapomnieli, że dziecko to nie jest własność ani delikatny eksponat w muzeum. Dziecko na uwięzi, czyli tragedia przy wspólnym stole Najbardziej uderzyła mnie sytuacja podczas uroczystego obiadu, kiedy grupa dzieci chciała na chwilę odejść od stołu, żeby pobawić się w ogrodzie restauracji. Zamiast radosnego wybiegnięcia na trawę, zaczęły się przesłuchania i instrukcje, które trwały dłużej niż sama zabawa. Matka jednego z chłopców niemal rzuciła się za synem, krzycząc, żeby nie biegał, bo się spoci, żeby nie dotykał krzewów, bo może być na nich kleszcz, i żeby co trzy minuty wracał się zameldować. Ten dziesięcioletni chłopak stał tam spięty, patrząc na matkę jak na strażnika więziennego, a ja czułam, jak pęka mi serce. Oni nie bawili się w tym ogrodzie, oni tam wegetowali pod czujnym okiem rodziców, którzy co chwilę podbiegali z mokrymi chusteczkami, żeby wytrzeć niewidzialny brud z rąk albo poprawić kołnierzyk. To pokolenie na łańcuchu nie ma szansy poczuć smaku wolności, bo rodzicielski lęk odciął im skrzydła, zanim zdążyły urosnąć. Dzieci na tej komunii wyglądały jak małe roboty zaprogramowane na bycie grzecznymi i czystymi, a nie jak żywe istoty, które mają prawo biegać, przewracać się i doświadczać świata na własnej skórze. Nadopiekuńczość rodziców to odbieranie życiowej zaradności Inny moment, który mną wstrząsnął, wydarzył się podczas wręczania prezentów i składania życzeń. Jeden z chłopców dostał od chrzestnego scyzoryk − taki klasyczny, o jakim marzył każdy z nas w dzieciństwie. Zamiast radości, wybuchła panika, bo matka natychmiast wyrwała mu go z rąk, krzycząc, że to niebezpieczne, że się skaleczy, że on nie umie się tym posługiwać. Ten chłopak ma dziesięć lat, a traktowany jest jak niemowlę, któremu nie wolno dotknąć niczego twardszego od pluszowego misia. Jak on ma się nauczyć odpowiedzialności i ostrożności, skoro nigdy nie dano mu szansy na popełnienie błędu? Wychowujemy dzieci, które potrafią obsługiwać smartfona w ułamku sekundy, ale nie potrafią same zawiązać buta bez pomocy mamy, która i tak zrobi to szybciej i lepiej. Na tej komunii widziałam ojców, którzy kroili mięso swoim prawie nastoletnim synom, i matki, które wybierały za nich, jaki sok mają wypić. To jest hodowanie życiowych niedojd, które w przyszłości zderzą się ze ścianą, gdy tylko zabraknie obok kogoś, kto podstawi im pod nos gotowe rozwiązanie. Boimy się każdego siniaka, każdego niepowodzenia naszych dzieci, a zapominamy, że to właśnie te siniaki budują siłę charakteru i odporność psychiczną. Krótki łańcuch kontroli niszczy dziecięcą psychikę Najgorsze w tym wszystkim jest to, że ci rodzice święcie wierzą, że robią to z miłości. Myślą, że chroniąc dziecko przed każdym pyłkiem, dają mu bezpieczeństwo, a tak naprawdę fundują mu lęk przed życiem. Dziecko na łańcuchu uczy się, że świat jest potwornie niebezpiecznym miejscem, a ono samo jest zbyt słabe, by sobie w nim poradzić bez asysty. Widziałam to na twarzach tych dzieci podczas komunii − brak blasku w oku, brak spontaniczności, tylko wieczne zerkanie na rodzica z pytaniem: czy mogę? Czy to jest okej? Czy nie dostanę bury? Jeśli nie odpuścimy, jeśli nie pozwolimy naszym dzieciom na odrobinę ryzyka i samodzielności, to za kilka lat obudzimy się w świecie pełnym dorosłych ludzi, którzy boją się własnego cienia. Ta komunia była dla mnie smutnym ostrzeżeniem − przestańmy trzymać dzieci na uwięzi naszych własnych lęków. Pozwólmy im się pobrudzić, zmarznąć, a nawet skaleczyć tym nieszczęsnym scyzorykiem. Tylko w ten sposób nauczymy ich, jak być wolnymi i silnymi ludźmi, a nie tylko posłusznymi pionkami w naszych rękach. Redakcjo, proszę, zaapelujmy do rodziców o odrobinę zaufania do własnych dzieci, zanim całkiem stłamsimy w nich ducha przygody. Eliza Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Toksyczna matka zawsze robi te 3 rzeczy. Z zewnątrz wygląda na troskliwą mamusię
Pokolenie szklanych dzieci. Przez 1 błąd wychowujemy słabeuszy, którzy nie poradzą sobie w życiu
Nie pozwalamy dzieciom na nudę, bo natychmiast organizujemy im czas. Nie pozwalamy na kłótnie z rówieśnikami, bo natychmiast wkraczamy do akcji i sami rozwiązujemy ich dramaty. Nie pozwalamy wreszcie na popełnianie błędów i doświadczanie zbawiennej frustracji. W efekcie wychowujemy emocjonalnych słabeuszy, którzy wejdą w dorosłość z przekonaniem, że świat to luksusowy hotel, w którym ktoś zawsze przyjdzie i posprząta bałagan.
Jako rodzice przeszliśmy fascynującą drogę od chłodnego chowu z lat osiemdziesiątych, gdzie klucz na szyi i zdarte kolana były symbolem wolności, aż do czasów obecnych, w których dziecko otoczone jest grubą warstwą ochronną. Naprawiamy błędy naszych rodziców, czytamy mądre książki i chcemy uchronić nasze maluchy przed jakimkolwiek stresem, smutkiem czy niespełnionym oczekiwaniem. Niestety, w tym pięknym, pełnym miłości pędzie popełniamy jeden kardynalny błąd, który sprawia, że pod naszymi dachami wyrasta pokolenie szklanych dzieci − istot pięknych, ale tak kruchych, że pękają przy pierwszym zderzeniu z realnym światem. Tym błędem, nad którym eksperci załamują dziś ręce, jest wszechobecna, paraliżująca nadopiekuńczość, nazywana w literaturze syndromem rodzica-helikoptera lub rodzica-kosiarki. To stan, w którym matka lub ojciec nieustannie krążą nad dzieckiem, usuwając z jego drogi każdą, nawet najmniejszą przeszkodę, zanim maluch w ogóle zorientuje się, że ona tam była. Rodzice-kosiarki, czyli jak odbieramy dzieciom odporność psychiczną Największym problemem rodzicielstwa opartego na nadopiekuńczości jest to, że nie pozwalamy dzieciom ćwiczyć ich własnego „mięśnia odporności psychicznej”. Psychologowie od dawna powtarzają, że rezyliencja, czyli zdolność do podnoszenia się po porażkach, nie jest cechą, z którą się rodzimy − to umiejętność, którą trenuje się od najmłodszych lat poprzez doświadczanie drobnych, kontrolowanych kryzysów. Kiedy twoje dziecko nie dostanie roli w przedszkolnym przedstawieniu, na którą bardzo liczyło, twoim zadaniem nie jest dzwonienie do pani wychowawczyni z awanturą o niesprawiedliwość. Twoim zadaniem jest usiąść obok zapłakanego malucha, przytulić go i powiedzieć: „Rozumiem, że jest ci smutno. Czasem w życiu nie dostajemy tego, czego chcemy, ale poradzimy sobie z tym”. Rodzic-kosiarka zrobi coś zupełnie innego − pojedzie do sklepu, kupi dziecku najdroższą zabawkę na pocieszenie i wmówi mu, że to pani w przedszkolu się nie zna. W ten sposób wysyłamy w świat człowieka, który nie potrafi przyjąć odmowy. Gdy szklane dziecko dostanie w szkole złą ocenę, nie pomyśli, że musi się więcej nauczyć − uzna, że system jest zły i niesprawiedliwy, a mama powinna natychmiast interweniować u dyrektora. Odbieramy dzieciom prawo do poczucia sprawstwa i odpowiedzialności za własne czyny. Dorosłość nie wybacza takiej postawy; tam nie będzie mamy, która zadzwoni do szefa i wytłumaczy, dlaczego projekt nie został oddany na czas. Sterylne dzieciństwo bez charakteru Nadopiekuńczość przejawia się nie tylko w sferze emocjonalnej, ale także w tej najbardziej prozaicznej, fizycznej. Trzęsiemy się nad każdym krokiem kilkulatka, krzycząc na placu zabaw: „Nie biegaj, bo się przewrócisz!”, „Nie wchodź tam, bo spadniesz!”, „Zostaw ten patyk, bo zrobisz sobie krzywdę!”. Zamieniliśmy podwórka w sterylne laboratoria z gumowym podłożem, gdzie dziecko nie ma prawa doświadczyć fizycznego ryzyka. A przecież to właśnie poprzez ryzyko, poprzez upadki, wchodzenie na drzewa i testowanie granic własnego ciała mały człowiek uczy się szacunku do niebezpieczeństwa i zaufania do własnych możliwości. Szklane dziecko, któremu nigdy nie pozwolono na brudne kolana i odrobinę szaleństwa, wyrasta na lękliwego dorosłego. Tacy ludzie paraliżowani są strachem przed jakąkolwiek zmianą, podjęciem ryzyka zawodowego czy wyjściem ze strefy komfortu. Każde nowe wyzwanie wydaje się im górą nie do pokonania, ponieważ nigdy nie sprawdzili, jak to jest upaść i o własnych siłach wstać, otrzepać spodnie i iść dalej. Zamiast budować w dziecku siłę charakteru, hodujemy w nim głębokie przekonanie o własnej bezradności wobec świata. Czas na wielkie odpuszczenie − jak pozwolić dziecku na mądre potknięcia? Jak zatem uciec z tej pułapki nadopiekuńczości, nie tracąc przy tym bliskości i miłości? Kluczem jest zmiana naszej własnej definicji dobrego rodzica. Dobry rodzic to nie ten, który eliminuje z życia dziecka wszelki ból, ale ten, który uczy dziecko, jak przez ten ból przejść. Musimy nauczyć się stać o krok w tyle. Pozwólmy przedszkolakowi samodzielnie włożyć buty, nawet jeśli wyjdziemy z domu dziesięć minut później. Pozwólmy uczniowi zapomnieć zeszytu do szkoły i ponieść konsekwencję w postaci braku zadania − gwarantuję, że następnym razem sam przypomni sobie o spakowaniu plecaka. Zejdźmy z pozycji wiecznego kontrolera. Dajmy dzieciom przestrzeń na nudę, bo to właśnie w momentach nudy rodzi się największa kreatywność. Przestańmy być animatorami ich każdej wolnej sekundy. Kiedy widzisz, że dziecko zmaga się z trudną wieżą z klocków, która wciąż się przewraca, nie podchodź i nie buduj jej za nie. Poczekaj, popatrz, jak próbuje okiełznać złość. Twoja obecność i wiara w to, że maluch sobie poradzi, są warte nieskończenie więcej niż gotowe rozwiązanie podane na tacy. Kochajmy mądrze − miłością, która dodaje skrzydeł i pozwala latać, a nie taką, która buduje wokół dziecka złotą, ale ciasną klatkę. Tylko w ten sposób wychowamy pokolenie ludzi silnych, samodzielnych i gotowych na wyzwania, jakie niesie ze sobą dorosłe życie. Zobacz też: Matka zakazała przytulania dziecka. Babcia załamana: „Klasyczny chów kloszowy”
Te 4 zdania mówią tylko nadopiekuńczy rodzice. Tak zamykają dziecku drzwi do szczęścia
Czasem wypowiadamy je odruchowo, myśląc, że w ten sposób chronimy najmłodszych. Dopiero po czasie widzimy, jak mocno potrafią podciąć skrzydła i zatrzymać rozwój.
Czasem największe szkody potrafią wyrządzić słowa, które z pozoru brzmią troskliwie. Niby są niewinne, niby mają być oznaką miłości, a jednak tworzą w głowie dziecka mur niepewności. Nadopiekuńczy rodzice nie zawsze krzyczą, nie muszą zakazywać, często wystarczy jedno zdanie powtarzane w różnych sytuacjach, żeby mały człowiek przestał wierzyć w siebie. Z czasem z takich słownych drobiazgów wyrasta dorosły, który wciąż boi się próbować, ryzykować, popełniać błędy. Poniżej opisuję cztery zdania, które słyszy się z ust rodziców zbyt mocno skupionych na ochronie. Mają dobre intencje, ale ich działanie jest odwrotne do zamierzonego: zamiast wspierać, tworzą niewidzialną klatkę. 1. „Nie rób tego, bo sobie nie poradzisz” – blokada, która zostaje na lata To jedno ze zdań najczęściej wypowiadanych przez dorosłych, którzy za wszelką cenę chcą uchronić dziecko przed potknięciem. Brzmi troskliwie, ale niesie ze sobą jasny komunikat: nie jesteś wystarczająco dobry. Takie słowa mocno zapadają w pamięć. Dziecko słyszące to regularnie, zanim w ogóle spróbuje czegokolwiek nowego, zastanawia się, czy ma prawo próbować. Nie chodzi tu o skakanie z dachu czy bieganie po ruchliwej ulicy. Najczęściej dotyczy to zwykłych sytuacji: samodzielnego ubierania, pierwszego występu w przedszkolu, nowej aktywności. Tymczasem naturalny rozwój wymaga ryzyka. Jeśli młody człowiek nie może sam sprawdzić, jak sobie poradzi, jego poczucie sprawczości nie ma szans się zrodzić. A przecież to jedna z najważniejszych umiejętności, która prowadzi do szczęścia w dorosłości. 2. „Ja zrobię to za ciebie” – niewinna pokusa odbierania samodzielności Znam wielu rodziców, którzy wypowiadają to zdanie niemal odruchowo. Zamiast czekać, aż dziecko samo zapnie kurtkę albo namaluje trochę krzywy rysunek, dorośli przejmują kontrolę. Chcą pomóc, przyspieszyć, ułatwić. Tylko że każde takie działanie wysyła do dziecka informację: ty nie zrobisz tego wystarczająco dobrze. W rezultacie maluch zaczyna rezygnować z prób. Gdy widzi, że rodzic i tak wszystko zrobi szybciej i lepiej, po co ma się starać? Samodzielność rozwija się właśnie dzięki próbom, a nie perfekcji. Dzieci potrzebują czasu, żeby coś wykonać. Potrzebują przestrzeni na błąd, bo to właśnie błąd uczy je najwięcej. A zdanie „Zrobię to za ciebie” zabiera im oba te elementy. 3. „Nie idź tam, coś ci się stanie” – strach, który staje się częścią osobowości To zdanie ma ochronić, ale w rzeczywistości wpaja dziecku przekonanie, że świat jest niebezpieczny. Maluch zaczyna podejrzewać, że każdy krok poza znaną strefą powinien budzić lęk. Z czasem nie trzeba już go powstrzymywać – on sam zaczyna się ograniczać. Kiedy słyszy, że „coś mu się stanie”, uczy się, że ryzyko jest czymś nie do przyjęcia. W dorosłym życiu takie osoby unikają wyzwań, nie wierzą we własne możliwości, wahają się, bo w głowie mają zapisany komunikat: świat jest zbyt groźny, żeby próbować. Oczywiście bezpieczeństwo jest ważne. Ale można o nim mówić inaczej, bez zaszczepiania lęku. Zamiast straszyć, można tłumaczyć: „Zobacz, jak to zrobić, żeby było bezpiecznie”, „Jestem blisko, spróbuj”. To zmienia wszystko. 4. „Poczekaj, jesteś jeszcze za mały” v komunikat, który zatrzymuje rozwój To zdanie brzmi niewinnie, ale potrafi odsunąć dziecko od wielu doświadczeń, które są dla niego naturalnym etapem dojrzewania. Wypowiadane często buduje w maluchu przekonanie, że „małość” jest przeszkodą, której nie da się pokonać samodzielnie. Zamiast wzmacniać ciekawość i odwagę, tworzy wewnętrzny hamulec. Nadopiekuńczy rodzice używają tego sformułowania zazwyczaj wtedy, gdy dziecko chce spróbować czegoś nowego: wejść na niewysoki drabinkowy plac zabaw, nalać sobie soku, pójść samo do kolegi piętro wyżej. Nie chodzi o sytuacje realnie niebezpieczne – tylko o takie, w których odpowiednia asekuracja i wsparcie dałyby dziecku poczucie sprawczości. Słysząc „jesteś za mały”, mały człowiek zaczyna wierzyć, że jego chęć działania nie ma znaczenia. Zamiast rozwijać odwagę, uczy się wycofania. W dorosłym życiu takie osoby często czują, że muszą czekać na „lepszy moment”, „większą pewność”, „czyjąś zgodę”. A przecież dzieci najbardziej potrzebują tego, żeby ktoś pozwolił im rosnąć, a nie zatrzymywał je tam, gdzie stoją. Co można powiedzieć zamiast tych zdań? Słowa, które otwierają dziecku świat Nadopiekuńczość nie wynika ze złej woli. Zwykle rodzi się z miłości pomieszanej ze strachem. Wystarczy jednak kilka drobnych zmian w języku, żeby codzienne komunikaty przestały być ograniczeniem, a zaczęły być wsparciem. Zamiast „Nie rób tego, bo sobie nie poradzisz” można powiedzieć: „Spróbuj, a ja ci pomogę, jeśli będziesz tego potrzebować”. Zamiast „Ja zrobię to za ciebie”: „Pokaż, jak to robisz, masz czas”. Zamiast „Nie idź tam, coś ci się stanie”: „Chodź, zobaczymy to razem i sprawdzimy, jak to zrobić bezpiecznie”. Zamiast „Jesteś za mały”: „Możesz spróbować, a jeśli coś będzie trudne, pomyślimy razem, co zrobić dalej”. Takie słowa nie odbierają odwagi. Dodają jej. Tworzą w dziecku przekonanie, że świat można poznawać krok po kroku, a nie zamykać się z obawy przed potknięciem. Zobacz też: Nie wychowuj lenia: jakie obowiązki są odpowiednie dla dzieci w różnym wieku?
Łapówka za LEPSZE OCENY dziecka. Matce grożą dwa lata więzienia!
Mama jednego z uczniów chciała wpłynąć na poprawienie ocen i zaliczenie zaległych prac swojemu synowi. Podarowała więc dyrektorowi szkoły kosz ze słodyczami, alkoholem i… gotówką.
Mama ucznia spotkała się z dyrektorem szkoły z prośbą o poprawienie ocen i zaliczenie zaległych prac swojemu synowi. Dyrektor jednak nie zgodził się na niesprawiedliwe faworyzowanie chłopca i zawiadomił policję. Łapówka za lepsze oceny? „Oświadczył, że ocena wiedzy ucznia to indywidualna sprawa każdego z nauczycieli. Kobieta postawiła więc papierową torbę przy biurku, twierdząc, że to prezent na nadchodzące święta. Dyrektor zaapelował, aby 54-latka zabrała to, co przyniosła, jednak ta w pośpiechu opuściła szkołę” – poinformował oficer prasowy komendy policji. Dyrektor próbował skontaktować się z mamą i poprosić ją o zabranie koszyka, jednak bezskutecznie. Wtedy zawiadomił policję i poinformował o próbie wręczenia łapówki. Policja zatrzymała 54-latkę. Matka usłyszała zarzut z art. 229 par.2 Kodeksu karnego, który mówi o tzw. „łapownictwie czarnym”. Kobiecie grozi aż do dwóch lat pozbawienia wolności. Źródło: TVN24 Zobacz też: Ksiądz uczy fizyki w publicznej szkole. Sensacja czy słuszne oburzenie? Zmiany w szkole 2021: brak podwyżek dla nauczycieli, mniejsze wymagania dla uczniów KOSZMAR w przedszkolu: wiązała dzieciom nogi i zaklejała usta! Zakonnica trafi przed sąd
Mamo! Rozpieszczaj swojego synka do woli, wyjdzie mu to na dobre!
Wbrew obiegowym opiniom spod skrzydeł nadopiekuńczych mam wyrastają fajne chłopaki!
Nie roztkliwiaj się nad nim, bo wyrośnie z niego baba - pewnie nie jedna z was to słyszała. W wychowywaniu dzieci nadal pokutuje mit, że chłopiec ma się nie mazgaić, być dzielnym i w każdej sytuacji radzić sobie. Na "słabości" można pozwolić dziewczynce. Bardzo dobrze robisz, jeżeli będąc mamą, nie ulegasz takim stereotypom. Synek, tak jak córeczka, potrzebuje opiekuńczej, ciepłej mamy. Wiele na tym zyska - zobacz badania, które tego dowodzą. Synek mamy - zdolniejszy i bogatszy To problem wielu mam wychowujących synów - jak dać im jak najwięcej oparcia, a jednocześnie "nie przedobrzyć" i nie zrobić z nich mamisynków. Wiele z nich obawia się obraźliwych komentarzy pod adresem ich<a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/male-dziecko/wychowanie/relacje-matki-i-syna-fragment-wychowujac-kaina-26405-r1/"> bliskiej relacji z dzieckiem, że swoją miłością uczynią z synów kalekich mężczyzn - słabych i uzależnionych od rodzicielki. Zupełnie niepotrzebnie - badania dowodzą, że silna więź matki z synem zaprocentuje w jego dorosłym życiu. Z badań przeprowadzonych przez amerykański Harvard University (2012 rok) wynika, że chłopcy i mężczyźni, którzy mają bliskie relacje z matkami, osiągają lepsze wyniki w szkole, pracy oraz więcej zarabiają. I to dużo więcej - o 80 tys. dolarów rocznie. Badanie wykazało także, że panowie ci mają lepszą kondycję zdrowotną - są mniej narażeni na chorobę Alzheimera i demencję. Do rany przyłóż Z kolei inne badanie przedstawione na dorocznym spotkaniu Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego (przebadano 426 chłopców z gimnazjum w szkołach publicznych w Nowym Jorku) pokazało, że chłopcy mający silne więzi ze swoimi matkami rzadziej doświadczali stanów lękowych i depresji. Synowie ciepłych i opiekuńczych mam mają także łagodniejszy charakter. Z badania opublikowanego w amerykańskim czasopiśmie "Child Development", w którym wzięło udział blisko 6 tys. dzieci, wynika, że chłopcy silnie przywiązani do swoich matek są mniej agresywnymi i mniej destrukcyjni w swoim zachowaniu. - Dzieci płci męskiej pozbawione silnej więzi z mamą stają się niespokojnymi chłopcami, którzy w dorosłym wieku obawiają się bliskości i zdrady - mówi socjolog dr Michael Kimmel, zajmujący się tematyką męskości. Prawdopodobnie wynika to z tego, że jako dziecko zostali "odepchnięci" przez matkę, która w psychologii określana jest jako pierwsza kobieta w ich życiu. Badania pokazują, że tylko relacja z mamą ma tak dobroczynny wpływ na rozwój syna. Bliski <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/tata/rola-ojca-w-zyciu-dziewczynki-i-chlopca-wideo-1707-r22/">związek chłopców z ojcami nie daje już takiego efektu! Jak wychowujecie swoich synków? Rozpieszczacie ich? Podzielcie się swoim doświadczeniem w komentarzach! Źródło: kidsactivitiesblog.com
Jesteś hiper rodzicem? Lepiej nie rób tego dziecku i sobie
Jakim jesteś rodzicem? "Buldożerem" czy "pługiem śnieżnym", a może "rodzicem przekąskowym"? Każdy wariant nie brzmi dobrze. Mama, która chce wszystkiego "naj" dla swojego dziecka? A może luz, obserwacja malucha, podążanie za nim i dawanie możliwości wyboru?
Chcemy jak najlepiej, a możliwości jest teraz bez liku, więc zapisujemy nawet ... niemowlęta na zajęcia dodatkowe. Troszczymy się i dbamy o rozwój dziecka. Pewnie przesadnie. Psycholodzy przestrzegają, że takie hiper rodzicielstwo to same szkody dla dziecka. Postawiliśmy na piedestale i obdarzamy nabożną czcią Psycholodzy nie mają już wątpliwości, że hiper rodzicielstwo stało się nowym modelem edukacyjnym widocznym głównie w zamożnych społeczeństwach. Przyszło do nas ze Stanów Zjednoczonych, gdzie dominuje konkurencyjność, mit bogactwa, do którego dochodzi się nieustającą pracą. Niestety taki model społeczny został także przeniesiony na sposób wychowywania dzieci. Rodzice w Stanach Zjednoczonych pogrążają się w wyścigu, dążąc do tego, aby ich dzieci odniosły sukces w życiu. Rezerwują miejsce w najlepszym przedszkolu (przed urodzeniem dziecka), najlepszym uniwersytecie, uczelni. Hiper rodzice starają się zapewnić akademicki sukces swoich dzieci i denerwują się każdą, najmniejsza nawet rzeczą, która może im się przydarzyć. To nie może przynieść nic dobrego - dzieci rosnące w takich warunkach otrzymują nadmierną ilość bodźców, są nadmiernie otaczane troską i niepewne siebie. Gubi się ich niezależność i wolność wyboru. Nie da się ukryć, że podejście do rodzicielstwa przeszło w ostatnich dziesięcioleciach ewolucję - od bardzo swobodnego podejścia do bycia rodzicem i "nienapinania się" (wiele z nas od rana do wieczora spędzało czas na podwórku, z kluczem na szyi) do przesadnego "trzęsienia się nad dzieckiem". W sumie trudno takiej strategii zarzucić coś złego - wszak zrodziła się z dobrych intencji, z troski i dbałości o dziecko. Szofer, helikopter, a może buldożer? A jednak "zapętlamy się" i przekraczamy granice - alarmują psycholodzy. Od wczesnego dzieciństwa organizujemy dzieciom nadmierną ilością zajęć dodatkowych oraz plan dnia bez czasu na zabawę i wypoczynek. W szkole stajemy się rodzicami bojowymi - nie lubimy nauczycieli niepodzielających naszych zachwytów nad wyjątkowością naszego dziecka. Taki model wychowywania dzieci opiera się na ciągłej uwadze i nieracjonalnych oczekiwaniach co do nauki, osiągnięć i wszystkiego, co robią dzieci. Psycholodzy alarmują, że to zdecydowanie nie jest najlepsze dla zdrowego rozwoju dziecka. Naukowcy wyodrębnili kilka typów hiper rodziców: "rodzice helikoptery" to rodzice nadopiekuńczy, stale monitorują i nadzorują życie swoich dzieci; "rodzice buldożery" torują drogę dzieciom, usuwając wszystkie mniejsze i większe przeszkody, aby tylko się nie potknęły; "rodzice szoferzy", całe życie zabierają swoje dzieci z jednego zajęcia pozalekcyjnego na drugie, popędzając i wypełniając całkowicie ich harmonogram, nie pozwalają swoim dzieciom na ponudzenie się lub zabawę; "rodzice pługi śnieżne", torują drogę swojemu dziecku, tak aby nigdy nie popełniało błędów; "rodzice przekąskowi", gonią w parku za swoimi dziećmi z przekąską w ręku, dopóki dziecko jej nie zje; "nadopiekuńczy rodzice" za wszelką cenę robią wszystko, by ich dziecko nie skaleczyło się, nie pobrudziło, ani nie złapało przeziębienia. Hiper rodzicielstwo to robota bez końca Takie podejście do rodzicielstwa to nieustająca, wyczerpująca praca. Dla obydwu stron. Dla dzieci – ponieważ oznacza non stop zajęty pracą dzień, dla rodziców – ponieważ to właśnie oni prowadzą dzieci z zajęć na zajęcia, często rozmawiają z nauczycielami, nadzorują zadania domowe, czasami nawet odrabiając je za dzieci i planują czas, nawet ten poświęcony na zabawę z przyjaciółmi. Efekt? Wypalenie, stres. Wychowywane w ten sposób dzieci stają się coraz bardziej wymagające wobec siebie i innych oraz mają niską tolerancję na frustrację. Wiedzą, że nie mogą zawieść rodziców i wymagają od siebie ciągłego doskonalenia. Dzieci nie potrzebują idealnych rodziców Oddech i relaks - to pierwsza rzecz, którą musisz zrobić. Przestać kręcić się w kółko. Dzieci nie potrzebują idealnych rodziców – potrzebują spokojnych i szczęśliwych rodziców. Rodzice powinni dać swoim dzieciom czas na zabawę, ale i na nudę. Mają one duże znaczenie dla ich rozwoju. Wzmacniaj dziecko, chwal i wzbudzaj w nich zainteresowania, aby mogły w życiu odnaleźć swoją pasję, nauczyć się jak żyć, utrzymywać kontakty z innymi i radzić sobie z emocjami. Psycholodzy apelują: zaufajmy sobie i dzieciom, przestańmy trzymać ciągle za rękę, towarzyszmy im w miarę rozwoju. Zaufajmy intuicji! Źródło: piękno umysłu Zobacz też: Jak rozwijać dziecięce pasje? Prezent na Dzień Matki? Odrobina luksusu, relaksu i piękna! [GALERIA] Plac zabaw to najlepsza szkoła pod słońcem [WIDEO]
Są tylko dwa typy mam. Którym z nich jesteś? Zobacz film!
Podobno mama idealna to ta, która łączy oba te typy. Z którą z tych mam bardziej się utożsamiasz? Zobacz przezabawny film i oceń sama!
Wyobraź sobie taką scenkę: plac zabaw, południe, dwie mamy i dwoje dzieci. Jedna z mam nieustannie biega za dzieckiem, wyciera mu buzię i rączki, podnosi, zanim malec upadnie. Druga czyta książkę lub przegląda Facebooka, od czasu do czasu zerkając, co robi jej dziecko. O takich mamach jest film Esther Anderson, jednej z najpopularniejszych amerykańskich vlogerek. Mama helikopter kontra mama kumpel Mama nadopiekuńcza nazywana jest często rodzicem helikopterem. Prof. Anna Brzezińska wyjaśnia, że taki styl rodzicielstwa to "hiperobecność, czyli ciągłe krążenie nad dzieckiem". Nadopiekuńcze mamy robią wszystko, by chronić swoje dzieci – przed zarazkami, upadkami i niezdrowym jedzeniem. Przejmują kontrolę nad życiem maluchów, by nie stała im się żadna krzywda. Mama wyluzowana jest całkowitym przeciwieństwem mamy nadopiekuńczej. Kocha swoje dziecko, ale traktuje je jak partnera równego sobie – pozwala mu bawić się samodzielnie na placu zabaw, a kiedy maluch robi coś potencjalnie niebezpiecznego... robi zdjęcia, zamiast mu pomóc. Już wiesz, o jakich mamach mowa? Zobacz film: View oEmbed on the source website Którym typem mamy jesteś? Połączenie tych dwóch typów – mamy nadopiekuńczej i mamy wyluzowanej – daje mamę idealną! Taką, która otacza dziecko opieką i daje mu poczucie bezpieczeństwa, ale jednocześnie pamięta, że dziecko jest przede wszystkim dzieckiem i nie ma nic złego w ubrudzeniu się czy beztroskiej zabawie. Co myślicie o tych dwóch typach mam pokazanych w filmie? Znacie mamy, które zachowują się w ten sposób? Piszcie w komentarzach! Zobacz także: Jaki typem matki jesteś według znaku zodiaku? Sprawdź! Źródło: YouTube
Wyznanie nadopiekuńczej mamy: "Będę niańczyć moje dziecko, bo tego chcę"
Co jest lepsze dla dziecka: przyspieszony kurs samodzielności czy opiekowanie się nim i wyręczanie nawet przy najprostszych czynnościach?
Wendy Wisner jest mamą dwóch synów, 9-latka i 4-latka. Na portalu Scary Mommy pojawił się tekst, w którym Wendy wyjaśnia, dlaczego wciąż wyciera rączki swojemu 4-letniemu synkowi, zostaje razem z nim w przedszkolu i pomaga mu w codziennych czynnościach, chociaż wcale nie musi już tego robić. Przeczytajcie i zastanówcie się... czy Wendy ma rację? "Będę go niańczyć, dopóki on mi na to pozwoli" "Jestem mamą, która ociąga się z zostawieniem synka w przedszkolu, która stoi w łazience, kiedy on myje ręce, podaje mu ręcznik, zakręca wodę i upewnia się, że zmył całe mydło ze swoich małych słodkich rączek. Jestem mamą, którą odprowadza go do stolika na śniadanie i mówi mu, co podają, nawet jeśli to oczywiste. Inne dzieci już siedzą i jedzą, nakładają sobie płatki i mleko lub proszą nauczyciela o pomoc. Jestem mamą, która kładzie przed nim miseczkę, plastikową łyżkę i serwetkę, a następnie prowadzi jego rączkę w stronę kartonu mleka, by pomóc mu nalać trochę do miski. Jestem mamą, która kuca obok niego przez kilka minut, kiedy je, pytając, czego nie może się doczekać podczas dzisiejszego dnia i mówiąc, co będziemy robić, kiedy po niego przyjadę. Jestem mamą, która zostaje dopóty, dopóki on nie będzie gotowy się pożegnać. Kiedy mówi, żebym nie szła, opieram czoło na jego czółku i mówię, że łączymy nasze myśli – kiedy on o mnie pomyśli, ja pomyślę o nim. [...] Zobacz także: Kochane dzieci, tego dla was nie zrobię! Jutro wyjdę wcześniej. Jutro wyjdę zaraz po umyciu rąk i pozwolę mu poprosić nauczycielkę o pomoc przy śniadaniu. Jutro zobaczę, czy pozwoli mi czekać przed drzwiami łazienki, gdy on myje ręce. Albo nie. Może mój nawyk niańczenia go w przedszkolu potrwa jeszcze kilka tygodni albo miesięcy. Może będę to robić do końca roku szkolnego. Chodzi o to, że mam to gdzieś. Nie muszę podążać wyznaczoną ścieżką. Nie muszę wprowadzać żadnych drastycznych zmian albo decydować, że tego konkretnego dnia odsunę się w cień, żeby on był niezależny. To się wydarzy. Któregoś dnia on zadecyduje, że chce robić wszystko sam. Albo wejdzie do sali, zacznie rozmawiać z kolegą i zapomni, że jeszcze tam stoję. Zanim się obejrzę, on będzie jak mój 9-letni syn, który czasem pozwala się pocałować, kiedy go odwożę, ale szybko wyciera mojego buziaka i biegnie do kolegów. Skończyłam z przepraszaniem za niańczenie mojego syna. Jestem ponad porównywaniem go do innych dzieci, a siebie do innych rodziców – w przedszkolu, na placu zabaw, w sklepie, w internecie, gdziekolwiek. On będzie mały tylko przez chwilę i tylko ja i on wiemy, kiedy nadejdzie koniec tego "niańczenia". [...] Świat potrafi być duży i okrutny, pewnie dlatego niektórzy rodzice chcą jak najwcześniej nauczyć swoje dzieci niezależności. Ale dokładnie z tego samego powodu ja chcę być dla niego oparciem tak długo, jak się da. Wiem, że mogę pchnąć go w stronę samodzielności wcześniej, szybciej, bez jakiejkolwiek szkody. Ale zadecydowałam, że zrobię to powoli, tylko dlatego, że mogę, a on tego chce. Zanim się obejrzę, on nie będzie tego chciał. A ja będę za tym tęsknić całym sercem". Zgadzacie się z tą mamą? Czekamy na wasze komentarze! Czytaj także: Czy rodzic helikopter dobrze wychowa dziecko?
Mama vs tata – wojna o wychowanie dziecka - znacie to?
Nadopiekuńcza mama kontra nadmiernie wyluzowany tata – stereotyp, a może jest w nim sporo prawdy? Zobacz zdjęcia, które w często w przerysowane, ale jakże zabawny sposób pokazują różnice w sposobie wychowywania dzieci przez ojców i matki.
Rodzic helikopter? Sprawdź, czy nim jesteś - obejrzyj film i zrób test
Czy nadmierną opieką można zaszkodzić dziecku? Tak! Zobacz na filmie, czy i ty nie masz syndromu mamy-taty helikoptera. Parodia pomoże ci złapać dystans.
Czym jest rodzic helikopter i dlaczego szkodzi dziecku Co znaczy rodzic helikopter? Doskonale wyjaśnia to w jednym zdaniu psycholog prof. Anna Brzezińska: „to hiperobecność rodzica, czyli ciągłe krążenie nad dzieckiem”. A co to oznacza dla malucha posiadanie rodzica helikoptera? Taka fizyczna obecność mamy bądź taty jest szalenie przytłaczająca dla malucha. Nie jest to tylko nadmierna opieka i troska, tylko narzucająca, wyręczająca, przeszkadzająca i związana z ciągłym kontrolowaniem wszechobecność rodzica. A to nie służy dziecku. Ono nie może się rozwijać, gdy rodzic je tak bardzo przytłacza: podaje kredkę zanim ta dobrze sturla się ze stołu, pomaga wstać zanim dobrze maluch upadnie na pupę, pomoże dopasować puzzel, zanim dziecko obejrzy wszystkie części układanki. To hamuje rozwój dziecka. Nie ma wtedy możliwości samo rozwiązywać swoich problemów, więc jak ma je umieć rozwiązywać w przyszłości? Czytaj też: 9 błędów zbyt troskliwych rodziców Sprawdź, czy jesteś rodzicem helikopterem? Więc jeśli: - (w przypadku niemowlaka) podajesz mu klocki których nie sięga, łapiesz za rękę kiedy raczkuje, zanim upadnie na pupę, - ( w przypadku maluszka) notorycznie otrzepujesz dziecko z piasku podczas pobytu w piaskownicy, chodzisz za maluchem krok w krok psikając a to preparatem na komary, a to wodą, by je schłodzić w słońcu, albo kremem na opalanie, - ( w przypadku przedszkolaka) pokonujesz wraz z nim każdy szczebel na przyrządzie na placu zabaw przesuwając rękę i nogę wskazującym tym samym dalszy krok, - (w przypadku dziecka w wieku szkolnym) dzwonisz do niego na okrągło bez konkretnego powodu pytając gdzie jest i co robi, TAK! Możesz być rodzicem helikopterem. Jak się uleczyć? Zobacz parodię tego rodzaju rodzicielstwa na śmiesznym filmiku: View oEmbed on the source website Co sądzicie o tego rodzaju rodzicielstwie? Jeśli zdarzały wam się sporadycznie takie zachowania nie ma się czym martwić, ale …jeśli częściej to … polecam świetny tekst Małgorzaty Wódź a w nim rozmowę z psychologiem prof. Anną Brzezińską i dr Joanną Urbańską o tym, dlaczego rodzic helikopter działa tak naprawdę na szkodę dziecka. Piszcie, interesuje nas co o tym sądzicie... Zrób test: Czy jesteś nadopiekuńczą mamą?
Chcesz, by twoje dziecko wierzyło we własne siły i nie wyrosło na książątko oczekujące, że wszyscy będą wokół niego skakać? Już teraz zacznij uczyć je samodzielności.
Nauka samodzielności nie jest łatwa i wymaga od rodziców cierpliwości. Gdy dwulatek próbuje trafić łyżeczką do buzi, brudzi się od stóp do głów (włącznie z brwiami i włosami). Obrywa się nawet podłodze i ścianom. Zdejmując spodnie od piżamki, wygląda, jakby walczył z dziką bestią, a to zajmuje mu mnóstwo czasu. Sprzątając zabawki, bałagani jeszcze bardziej. Chcesz wyręczyć dziecko (bo wiadomo: zrobisz wszystko szybciej, sprawniej i bez bałaganu)? Stop! Stale wyręczając je w tym, z czym mogłoby poradzić sobie samo, pozbawisz je okazji do trenowania nowych umiejętności. Z jedzeniem, ubieraniem czy sprzątaniem jest przecież tak samo, jak z grą na skrzypcach: trzeba ćwiczyć, ćwiczyć i jeszcze raz ćwiczyć! Samodzielność jest ważna... – Samodzielność daje wiarę we własne siły (potrafię to zrobić!) i poczucie niezależności (nie muszę czekać, aż mnie ktoś nakarmi/ubierze itd.) – mówi Beata Płażewska, psycholożka dziecięca. Zwykłe, codzienne czynności, takie jak manipulowanie widelcem czy ściąganie skarpetek to także świetne ćwiczenie dla małych rączek, które już niedługo będą musiały trzymać ołówek i rysować szlaczki i pisać pierwsze literki. Muszą nauczyć się "słuchać" właściciela. ... a nadopiekuńczość szkodzi Stale wyręczany maluszek rozwija się wolniej, bo nie ma okazji, by trenować nowe umiejętności. Gdy podrośnie i pójdzie do przedszkola, nie będzie potrafił zadbać o swoje sprawy, co nie doda mu pewności siebie. Zauważy, że odstaje od rówieśników, co jeszcze bardziej go zniechęci do próbowania. Nie będzie także rozumiał, dlaczego świat nie kręci się już wokół niego. Polecamy także: Pułapka nadopiekuńczości Jak uczyć samodzielności? Każde dziecko jest inne. Niektóre trzeba mobilizować do wysiłku, a inne... nieco hamować, bo wszystko (włącznie z prasowaniem, na które jest o wiele za wcześnie) chciałyby robić "siame". To kwestia temperamentu. Jednak niezależnie od niego, nie zwlekaj z nauką samodzielności. Im później się za to zabierzesz, tym będzie ci trudniej. Poza tym: Pamiętaj, że twoje dziecko nie jest już maleństwem, któremu trzeba czytać w myślach, miksować jedzenie, podawać zabawki itd. Jest gotowe na nowe wyzwania, np. naukę samodzielnego jedzenia czy dbania o porządek. Dlatego uważnie obserwuj brzdąca i stopniowo podnoś mu poprzeczkę. Angażuj dziecko w sprawy, które go dotyczą: ubieranie, karmienie, sprzątanie zabawek itd. Początki nie będą łatwe, a jego "pomoc" będzie się sprowadzała głównie do przeszkadzania, jednak z czasem będzie coraz lepiej. Cierpliwości. Nie wyręczaj dziecka, gdy może poradzić sobie samo. Np. nie walcz z nim o łyżeczkę, gdy chce jeść samodzielnie. To jasne, że nakarmisz je szybciej i mniej przy tym będzie bałaganu, jednak wychowujesz je nie po to, by było od ciebie zależne, ale by z czasem coraz lepiej radziło sobie samo. Nie popędzaj. Gdy się nie ma wprawy, nawet proste czynności sprawiają trudność. Ponaglanie zniechęca do kolejnych prób. Ułatw maluchowi zadanie. Np. w nauce samodzielnego jedzenia pomaga serwowanie "łatwych" potraw (zupa-krem nie spływa z łyżeczki tak szybko jak rzadka), miseczka z przyssawką (nie jeździ po stoliku) i śliniak z kieszonką (malec nie wybrudzi sobie ubrania). Nie oczekuj cudów. Nawet najsprytniejsze dziecko będzie podczas jedzenia rozlewało, brudziło, paćkało. Pomagaj, wspieraj, pokazuj, jak coś zrobić. Pokaż, jak można uniknąć kłopotów ("Jeśli przytrzymasz spodenki w ten sposób, będzie ci łatwiej je ubrać"). Pozwól maluchowi popełniać błędy i uczyć się na nich, choć oczywiście chroń go przed tym, co groźne. Zadbaj o życie towarzyskie maluszka Dzieci najszybciej uczą się od innych dzieci! Chwal za każdy przejaw samodzielności, nawet jeśli próba zakończyła się niepowodzeniem. Liczy się także wysiłek! Zaufaj dziecku Jest mądre, chce się uczyć i z dnia na dzień będzie radziło sobie coraz lepiej. Sprawdź, kiedy pozwolić dziecku na samodzielność - 6 spornych sytuacji
Panikujesz, gdy dziecko głośniej westchnie? A może wręcz przeciwnie – jesteś zwolenniczką twardego wychowania i nie dmuchasz na malucha? Sprawdź, którym typem mamy jesteś.
Nasza troskliwość czasem staje się problemem. Zamiast więc roztaczać szczelny klosz nad malcem, pozwól mu przeżywać porażki.
Wydaje ci się, że powtarzając co chwilę: „uważaj!”, „zostaw!”, „nie wolno”, chronisz malca. Tymczasem on, słysząc takie ostrzeżenia, uczy się jednego: że świat to groźne, pełne pułapek miejsce. To jednak nie jest jedyny niepożądany efekt ciągłych napominań. Nadopiekuńczość jest wyrazem braku wiary w umiejętności dziecka. Maluch wyczuje, że mu nie ufasz, i sam zacznie wątpić w swoje siły. Dzieci zbyt troskliwych rodziców później zaczynają chodzić, niechętnie podejmują wyzwania i choć zwykle są wychowywane w atmosferze miłości, często są lękliwe i poza domem czują się niepewnie. Co zatem robić, aby nie popaść w przesadę? Przede wszystkim przemyśl na chłodno swoje obawy. Boisz się, że maluch, upadając, zrobi sobie krzywdę? Pamiętaj, że tak małe dziecko chroni przed urazami jego wrodzona elastyczność i dość gruba warstwa tłuszczu pod skórą. Martwisz się, że sobie nie poradzi z nowym zadaniem? Pozwól mu chociaż spróbować. Nasze poczucie samoskuteczności, czyli przekonanie o możliwości wpływu na otaczającą rzeczywistość, budujemy nie tylko dzięki sukcesom, lecz także porażkom, które pokonujemy. Nie staraj się też ustrzec malca przed smutkiem czy frustracją. Wcześniej czy później, i tak pozna te uczucia, dlatego zamiast ich unikać, lepiej naucz go sobie z nimi radzić. Kiedy więc upadnie na pupę, nie pędź od razu z pomocą. Sprawdź, może poradzi sobie sam. Jeśli mu się uda, poczuje satysfakcję, a jego samoocena poszybuje w górę. Ekspert odpowiada: Aleksandra Jasielska, psycholog, wykładowca w Instytucie Psychologii Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. Czy staranie się, by zapewnić dziecku wszystko, co najlepsze, dbanie, by żyło mu się lżej, łatwiej, to coś złego? Wszystko zależy od tego, jak rozumiemy to nasze „wszystko, co najlepsze”. Jeśli sądzimy, że dla malca najlepsze będzie życie w domowej arkadii, gdzie wszystkie jego żądania są natychmiast spełniane, to możemy niechcący skrzywdzić nasze wychuchane maleństwo. Już roczne dziecko może się uczyć, że nie wszystko mu wolno albo że czasem musi poczekać na swoją kolej, że nie wszystko dostanie. Nadopiekuńczy rodzice często nie stawiają swojemu maluszkowi żadnych wymagań i ograniczeń, a to najłatwiejszy sposób, aby doprowadzić do problemów wychowawczych. W takim świecie dziecko gubi się i nie czuje bezpiecznie. Wspieraj, nie wyręczaj Aby malec poczuł się panem świata i dobrze się rozwijał, musi czuć twoją akceptację. Dlatego: - Przygotuj się na porażki. Twoje dziecko to nie Supermen. Ono – w przeciwieństwie od filmowego bohatera – będzie przeżywać porażki, niepowodzenia, frustracje. - Ustal jasne zasady. I pilnuj, by maluch ich przestrzegał. Właśnie w ten sposób, a nie przez nadmierną troskliwość, budujesz w swoim dziecku poczucie bezpieczeństwa. - Zdobywaj wiedzę. Wychowując malca, nie opieraj się wyłącznie na swoim wyobrażeniu i intuicji. - Uwierz w swoje dziecko. Ono naprawdę może świetnie bawić się bez ciebie, poradzi sobie, kiedy zostanie samo z babcią, i nie wpadnie w rozpacz, kiedy zawali się jego wieża z klocków. - Przemyśl obawy. Postaraj się nie zaszczepić ich dziecku. To zbędny bagaż.
Tak bardzo chcemy, aby nasze maluszki wyrosły na zadowolonych z życia ludzi, że czasem możemy przesadzić z ich uszczęśliwianiem. A ty do jakich mam się zaliczasz?
Idealny tata? Nie znajdziesz go w bajkach
Każdy z nas chciałby nim być – tatą jak z bajki. Tylko dlaczego w bajkach jest tak niewielu fajnych ojców? Jaki z tego morał? Jakich błędów unikać? Przyglądamy się ojcom w filmach dla dzieci. Nie jest dobrze!
Wiele, bardzo dużo, można zarzucić bajkowym tatusiom. Weźmy np. „Gdzie jest Nemo?”. Już na samym początku nadopiekuńczy tata nie chce, żeby jego cudem wcześniej ocalały syn sam poszedł (czy raczej popłynął) do szkoły. Słyszymy jego ciągłe utyskiwania: uważaj, tego nie rób, tamtego ci nie wolno. Znacie to? Żeby za szybko nie jeździć na rowerze, nie wchodzić na drzewa i uważać na boisku. Tak, ja też łapię się na tym, że czasem zupełnie bez sensu ograniczam syna... A co robi Nemo? Buntuje się przeciwko ojcowskiej, nadmiernej trosce. I skutki tego buntu są naprawdę opłakane... Kiedy tata nie ma zaufania do dziecka W moim ulubionym „Kurczaku Małym” (płakaliśmy na nim razem z synem) ojciec tytułowego bohatera to (na szczęście do czasu) klasyczny przykład ojca nie-jak-z-bajki. Chyba nawet ojca toksycznego. Kurczak Mały jest rzeczywiście mały i słaby. Nosi okulary, wciąż mu się coś nie udaje, koledzy nad nim się znęcają. Ojciec powinien go wspierać! Tymczasem mu nie ufa i przelewa na niego swoje niespełnione ambicje. „Kurczak Mały” nie jest jednak filmem smutnym. Kluczowa scena? Mały Kurczak podsuwa ojcu receptę, „przejmuje dowodzenie”, zmuszając staruszka do uległości. I wygrywa! Następuje zmiana, którą powinien zrozumieć i zaakceptować każdy ojciec: że nie do końca życia będzie mógł ochraniać malucha i że przyjdzie dzień, w którym będzie musiał mu zaufać. I uwierzyć w jego siły. Kiedy tata chce, żeby dziecko było takie jak on Wielu z nas, ojców, w ogóle nie potrafi też zaakceptować tego, że synowie nie są naszymi klonami. Że nie mają tych samych zainteresowań, że mają nieco odmienny światopogląd, który kształtują ich własne, a nie nasze doświadczenia, a nawet nieco odmienny system wartości. O tym jest „Ratatouille”. Szczurek Remy jest szczurem, czyli powinien jeść śmietnikowe żarcie. Tymczasem to genialny kucharz, który nie ma sobie równych w całej... Francji. Jego tata tego nie akceptuje, więc Remy musi odejść z domu, co na szczęście odbywa się przez zbieg okoliczności, a nie klasyczne wyrzucenie (dzieci mogłyby tego nie znieść). Następująca długo potem scena pojednania z ojcem powinna być lekcją dla wszystkich tych tatusiów, którzy są niespełnionymi tenisistami, wioślarzami i skrzypkami, a chcą zrobić z dzieci mistrzów. Wzór dobrego ojca Filmem, do którego trudno się przyczepić, w sensie prezentowanego w nim wzorca ojcostwa, jest „Król lew”. Tata Mufasa jest w nim dla swojego lwiątka Simby kochający, kiedy trzeba, i surowy, kiedy... jest na to najwyższa pora. Jest królem, lwem w dodatku, więc nieustraszonym, ale to z jego ust padają słowa: „Dziś synku bałem się po raz pierwszy w życiu, o ciebie”. Czy jest coś piękniejszego niż męska szczerość? Nie bójcie się jej. Ani okazywania uczuć dzieciom! Zobacz też: Dobry tata - co to właściwie znaczy? Wywiad z psychologiem 5 rzeczy, które każdy tata powinien zrobić dla swojej córki 10 przykazań dla ojca: jak dobrze wychowywać dziecko
Chcesz być kochanym tatą, więc sprzątasz klocki za dziecko? Unikasz konfliktów, więc zawsze ustępujesz? To niedobre zachowanie, zwłaszcza jeśli się powtarza. Radzimy, jak to zmienić.
Sprawdź, czy nie jesteś zbyt pobłażliwym ojcem i odpowiedz szczerze na poniższe pytania: 1. Nie lubisz i nie umiesz walczyć o swoje zdanie? Wolisz ustąpić? 2. Lubisz mieć silne autorytety? Żonę, szefa, mamę? 3. Żona zarzuca ci, że jesteś w stosunku do dziecka nadopiekuńczy? 4. Nie zawsze umiesz poradzić sobie ze złością lub płaczem dziecka? 5. Wspaniale czujesz się, gdy dziecko okazuje ci uwielbienie? 6. O takich sprawach, jak domowy budżet, wakacje, edukacja dzieci decyduje żona, bo tak ci wygodniej? 7. Jesteś pesymistą? 8. Czujesz się źle, gdy w domu dochodzi do jakiegoś konfliktu? Chcesz go jak najszybciej załagodzić, nie wnikając, dlaczego do niego doszło? Jeśli na większość pytań odpowiedziałeś twierdząco, jesteś prawdopodobnie pobłażającym ojcem. Taki tata jest najczęściej wobec swoich dzieci nadopiekuńczy. Ciągle się o nie troszczy, rozwijając u nich zależność. Unika negatywnych emocji. Wycofuje się, gdy napotyka złość dziecka i ulega jego żądaniom. Dziecko w kontaktach z takim rodzicem uczy się manipulacji, która jest skuteczna tylko w domu. Jest pewne siebie w relacjach rodzinnych, ale słabe na zewnątrz, gdzie spotyka rówieśników lub np. wymagającego nauczyciela. Nadopiekuńczy i pobłażający rodzic nie jest dla dziecka oparciem, gdyż nie znajdzie u niego rady, kiedy będzie trzeba podjąć trudną decyzję. Co możesz zrobić, żeby to zmienić? Musisz popracować nad własnym poczuciem wartości i siły: - Zastanów się, w jakich sytuacjach ulegasz żonie lub innym ludziom. Pomyśl, dlaczego tak się dzieje. Czego się boisz? - Postaraj się znaleźć w sobie mocne strony. Co umiesz robić naprawdę super? Co mógłbyś wykorzystać w życiu zawodowym, rodzinnym? Jeśli zaczniesz wcielać to w życie, być może poprawisz zdanie na swój temat. - Spróbuj być w stosunku do dziecka konsekwentnie stanowczy. Jasno określ swoje wymagania i pilnuj ich. Nie rób tego jednak drastycznie, dziecko musi mieć czas, by poznać innego tatę. Jeśli jednak już zaczniesz, nie zmieniaj zdania. - Gdy pojawiają się konflikty, nie uciekaj od nich, zażegnując sprawę. Spokojnie poszukaj rozwiązania. Zobacz też: Mama vs tata - wojna o wychowanie dziecka. Znacie to? 42 rady na dziecięce kryzysy Jakim tatą jesteś? TEST