Tak wychowujesz małego egocentryka. Te 3 nawyki świadczą o tym, że jesteś rodzicem służącym
Zasypywanie dziecka bezwarunkową uwagą i spełnianie każdego kaprysu, zanim maluch w ogóle zdąży go sformułować, to prosta droga do stworzenia człowieka całkowicie nieprzystosowanego do realiów dorosłego życia.
W pogoni za byciem rodzicem idealnym za wszelką cenę chcemy uchronić nasze pociechy przed jakimkolwiek dyskomfortem, nudą czy frustracją. Chcemy dać im wszystko to, czego sami nie mieliśmy w dzieciństwie. Jednak w tym całym szlachetnym pędzie bardzo łatwo zatrzeć granicę między miłością a uległością. Przekonanie, że dobre macierzyństwo polega na bezustannym składaniu siebie w ofierze, to największa pułapka współczesnych rodzin. Kiedy całe twoje życie zaczyna kręcić się wokół humoru przedszkolaka, przestajesz być przewodnikiem, a stajesz się kimś na kształt etatowego pracownika luksusowego hotelu. Wchodząc w rolę rodzica służącego, wysyłasz dziecku bardzo jasny, choć niezwykle szkodliwy komunikat: „Twoje potrzeby są święte, a moje nie mają żadnego znaczenia”. Mały, chłonny umysł błyskawicznie koduje tę zależność i uczy się traktować dorosłych instrumentalnie. Zamiast budować w dziecku empatię, wdzięczność i zaradność, nieświadomie hodujesz pod własnym dachem małego egocentryka, który z każdym rokiem będzie żądał coraz więcej, oferując w zamian coraz mniej. Przyjrzyjmy się zatem trzem najpowszechniejszym nawykom, które są jasnym sygnałem alarmowym, że w twojej relacji z dzieckiem doszło do groźnego odwrócenia ról. Zasada „wszystko pod nos”, czyli jak zabijamy w dziecku naturalną zaradność Pierwszym grzechem rodzica służącego jest wyręczanie dziecka w czynnościach, które z powodzeniem mogłoby wykonać samo. Podawanie kubka z piciem na zawołanie, wiązanie butów siedmiolatkowi, karmienie łyżeczką zdrowego przedszkolaka, bo tak będzie szybciej i czyściej − to codzienne sytuacje, które powtarzają się w tysiącach domów. Robimy to z miłości, ze zmęczenia, dla świętego spokoju. Jednak usuwając z drogi dziecka każdą najmniejszą trudność, wysyłamy mu ukryty komunikat: „Jesteś za słaby, nie poradzisz sobie, ja zrobię to lepiej”. W ten sposób na własne życzenie pozbawiamy dziecko poczucia sprawstwa. Maluch, zamiast uczyć się na własnych błędach, doświadczać frustracji związanej z tym, że klocki nie chcą się połączyć, a kurtka nie chce się zapiąć, woli po prostu krzyknąć: „Mamo, zrób!”. Rodzic-służący natychmiast rzuca swoje obowiązki i biegnie na ratunek. Efekt? Wychowujemy dzieci skrajnie niesamodzielne, które w obliczu pierwszego szkolnego problemu rozkładają ręce i czekają na gotowe rozwiązanie. Prawdziwa miłość to nie podawanie wszystkiego na złotej tacy, ale towarzyszenie dziecku w trudzie samodzielnego zdobywania świata. Domowy grafik pod dyktando przedszkolaka − pułapka wiecznego kompromisu Drugi nawyk, który bezbłędnie demaskuje rodzica służącego, to całkowite podporządkowanie rytmu dnia, menu oraz planów upodobaniom najmłodszego członka rodziny. Jeśli w weekend jedziecie tylko tam, gdzie są kulki i zjeżdżalnie, choć ty marzysz o spacerze po lesie, to znak, że coś poszło nie tak. Jeśli na obiedzie codziennie królują wyłącznie nuggetsy i naleśniki, bo na widok warzyw dziecko urządza scenę, a ty posłusznie stoisz przy garach, gotując trzy różne posiłki dla każdego z osobna − gratulacje, właśnie oddałaś władzę w domu pięciolatkowi. Taki dzieciocentryzm uczy malucha, że jego potrzeby są zawsze na pierwszym miejscu, a reszta świata musi się dostosować. W dorosłym życiu tacy ludzie przeżywają ogromny szok, gdy okazuje się, że w pracy czy w związku nikt nie zamierza tańczyć wokół nich i celebrować ich nastrojów. Dziecko musi wiedzieć, że mama i tata to też ludzie, którzy mają prawo do zmęczenia, do własnych smaków, do obejrzenia swojego programu w telewizji czy wypicia ciepłej kawy w ciszy. Pokazywanie dziecku własnych granic to nie egoizm − to najpiękniejsza lekcja empatii, jaką możesz mu dać. Sprzątanie jako obowiązek rodzica, czyli eliminowanie konsekwencji własnych czynów Trzecim, niezwykle alarmującym nawykiem jest branie na siebie pełnej odpowiedzialności za bałagan i błędy popełniane przez dziecko. Klasyczny obrazek: wieczór, dziecko idzie spać, a zmęczona matka na czworakach zbiera z dywanu setki drobnych klocków, autek i kredek. Na pytanie, dlaczego maluch sam tego nie zrobił, rodzic-służący odpowiada: „Ojej, on był taki zmęczony po przedszkolu, nie chciałam już wszczynać awantury”. Tymczasem uwalnianie dziecka od konsekwencji jego własnych działań to najprostszy krok do wychowania dorosłego, który nie szanuje cudzej pracy i cudzego czasu. Jeśli dziecko nabrudziło, powinno posprzątać − oczywiście na miarę swoich możliwości, początkowo z pomocą rodzica, ale rączkami dziecka, a nie twoimi! Kiedy sprzątasz za swoją pociechę, dajesz jej do zrozumienia, że od czarnej roboty ma w domu niewidzialne elfy (czyli ciebie). W ten sposób buduje się postawę roszczeniową, która w przyszłości zaowocuje brakiem szacunku dla partnera, bałaganiarstwem i kompletnym brakiem odpowiedzialności za własne życie. Czas przestać być sprzątaczką, a zacząć być mądrym nauczycielem życia. Zobacz też: Matka pozwoliła dziecku nie zjeść obiadu. Babcia nie miała litości: „To rodzicielstwo uległości”
Matka oburzona żądaniem opiekunki w przedszkolu. „Moje dziecko to nie służba”
Jako matka czuję się głęboko dotknięta i oburzona nowymi porządkami, jakie wprowadziła jedna z opiekunek, bo uważam, że granica między wychowaniem a wysługiwaniem się dziećmi została tutaj drastycznie przekroczona.
Moja pięcioletnia Zosia to radosna, wrażliwa dziewczynka, którą w domu uczymy szacunku do pracy, ale też poczucia własnej wartości. Kiedy wczoraj zobaczyłam, jak moja córka z małą, brudną ścierką w dłoni próbuje wycierać stół po podwieczorku, podczas gdy pani opiekunka stała nad nią z założonymi rękami, poczułam, jak wzbiera we mnie krew. Moje dziecko to nie jest służba, a przedszkole to nie jest obóz pracy, w którym maluchy mają wyręczać dorosły personel w jego podstawowych obowiązkach. Gdy zwróciłam uwagę, że to nie należy do zadań pięciolatka, usłyszałam tylko z kpiącym uśmiechem, że to nauka samodzielności. Dla mnie to nie jest nauka, to zwykłe lenistwo dorosłych kosztem naszych dzieci. Nauka samodzielności czy darmowa siła robocza w przedszkolu? Rozumiem, że dziecko powinno po sobie posprzątać zabawki albo odnieść talerzyk do okienka, bo to uczy porządku i odpowiedzialności za własne rzeczy. Jednak wycieranie stołów detergentami, mazanie po blacie mokrą szmatą i sprzątanie resztek jedzenia po całej grupie to zupełnie inna bajka. Czy te panie naprawdę uważają, że to jest rozwijające zajęcie dla przedszkolaka? Moja Zosia ma w tym czasie rysować, uczyć się literek albo bawić z rówieśnikami, a nie pełnić funkcję personelu sprzątającego. Co gorsza, nikt nas, rodziców, nie pytał o zdanie, czy zgadzamy się na to, by nasze dzieci wykonywały prace fizyczne w placówce. Czuję się oszukana, bo posłałam córkę do miejsca, które miało dbać o jej rozwój, a nie do miejsca, które szuka oszczędności na sprzątaczkach, zmuszając do tego najmłodszych. Higiena i bezpieczeństwo dzieci przy pracach porządkowych Kolejna sprawa, która spędza mi sen z powiek, to kwestia higieny, o której pani opiekunka najwyraźniej zapomniała w swoim zapale do „wychowywania”. Te ścierki, którymi dzieci wycierają stoły, są często mokre i niedopłukane po posiłkach całej grupy. Czy to jest bezpieczne, żeby pięciolatek miał kontakt z takimi rzeczami, a potem tymi samymi rączkami dotykał swojej twarzy czy zabawek? Poza tym, nie mamy pewności, jakich środków czyszczących używa przedszkole − czy są one bezpieczne dla delikatnej skóry dziecka, czy nie wywołają alergii? Kiedy o to zapytałam, pani tylko wzruszyła ramionami, twierdząc, że przesadzam. Nie, nie przesadzam! Jako matka mam prawo wymagać, by moje dziecko przebywało w sterylnych warunkach i nie było narażone na kontakt z brudem pod pretekstem edukacji. Gdzie kończy się wychowanie, a zaczyna upokarzanie dziecka? Najbardziej boli mnie jednak aspekt psychologiczny tej całej sytuacji i to, jak moja córka mogła się czuć, sprzątając po innych. Widziałam w jej oczach zakłopotanie, gdy inne dzieci jeszcze biegały, a ona musiała stać przy stole ze szmatą. Nie chcę, by moje dziecko od małego było uczone, że jego rola polega na usługiwaniu innym i wykonywaniu prac, które powinny należeć do dorosłych. W domu Zosia chętnie mi pomaga, bo chce być jak mama, ale robi to z własnej woli i w ramach zabawy, a nie pod przymusem w obcej placówce. Pani w przedszkolu jest od tego, by uczyć i opiekować się, a nie od tego, by rozdzielać dzieciom dyżury przy wycieraniu blatów. Jeśli pozwolimy na to dzisiaj, to co będzie jutro? Może zaczną myć podłogi albo czyścić toalety w imię hartowania charakteru? Nie spocznę, dopóki ta sprawa nie zostanie wyjaśniona na forum grupy, bo wiem, że inne matki też są zaniepokojone, tylko boją się odezwać. Przedszkole to nie miejsce na trenowanie służby, ale na radosne dzieciństwo, którego nikt nie ma prawa zakłócać szmatą i detergentem. Rozżalona mama Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Wstyd mi za teściową, że tak podle potraktowała moją córkę na komunii. Dałam jej nauczkę”
„Syn ma 18 lat, a ja wciąż piorę mu skarpetki. Wychowuję prezesa, któremu kobiety będą usługiwać”
Mam dość słuchania od koleżanek, że „robię z syna niedojdę życiową”. Mój syn kończy właśnie osiemnaście lat, a ja z dumą i pełną świadomością wciąż piorę mu skarpetki, sprzątam pokój i podaję obiad pod nos, bo wiem, że przygotowuję go do wielkich rzeczy, a nie do stania przy garach.
Mój Igor to chłopak o niezwykłym umyśle, który od dziecka przejawia cechy przywódcze i ma zadatki na prawdziwego lidera. Kiedy inne matki zmuszają swoich synów do wynoszenia śmieci czy szorowania łazienki, ja pozwalam swojemu dziecku skupić się na nauce, sporcie i rozwijaniu pasji, które w przyszłości pozwolą mu zarządzać ludźmi. Widzę w nim przyszłego prezesa wielkiej korporacji albo wysokiego rangą urzędnika − kogoś, czyj czas jest zbyt cenny, by marnować go na sortowanie kolorowego prania. Uważam, że każdy z nas ma w społeczeństwie swoją rolę, a rolą mojego syna jest bycie na szczycie, gdzie liczy się wizja i intelekt, a nie umiejętność obsługi pralki automatycznej. Dlaczego wyręczam dorosłego syna w obowiązkach domowych? Wielu moich znajomych łapie się za głowę, gdy widzą, jak rano szykuję Igorkowi kanapki i czyszczę mu buty przed wyjściem. Pytają mnie: „Iza, jak on sobie poradzi w życiu, jak ty mu we wszystkim służysz?”. Moja odpowiedź jest prosta: on sobie poradzi doskonale, bo będzie miał pieniądze, by zapłacić komuś za sprzątanie, albo będzie miał kobietę, która zrozumie jego wartość. Domowe obowiązki to drobnostki, które tylko rozpraszają mężczyznę stworzonego do wyższych celów. Chcę, żeby wracając do domu, czuł się jak w azylu, gdzie wszystko jest gotowe, czyste i pachnące, by mógł zregenerować siły przed kolejnym dniem walki o swoją przyszłość. Pranie skarpetek przez matkę to nie jest żadna ujma, to inwestycja w jego komfort psychiczny i pewność siebie, którą wyniesie z domu. Wychowanie syna na lidera to zadanie dla świadomej matki Uczę go, że jego uwaga powinna być skupiona na tym, co przynosi zysk, prestiż i rozwój, a nie na tym, co jest zwykłą codzienną rutyną. Mężczyzna, który od dziecka jest przyzwyczajony do tego, że ktoś o niego dba, nabiera naturalnego autorytetu i oczekuje od świata wysokich standardów. Nie chcę, żeby mój syn był nowoczesnym mężem, który kłóci się z żoną o to, czyja kolej na zmywanie naczyń. Chcę, żeby był mężczyzną sukcesu, który wie, jak rozdzielać zadania − zarówno w biurze, jak i w życiu prywatnym. Jeśli teraz nauczę go, że musi sam sobie gotować, to w przyszłości będzie tracił energię na sprawy błahe, zamiast piąć się po szczeblach kariery. Wychowuję go w poczuciu, że jego praca i ambicja są najważniejsze, a logistyka domowa po prostu ma się dziać w tle, zapewniana przez kochające go kobiety. Przyszła żona mojego syna powinna mu usługiwać Wiem, że dzisiejsze młode dziewczyny są wychowywane w duchu skrajnego feminizmu, ale ja mam nadzieję, że mój syn znajdzie kobietę tradycyjną, która z radością przejmie ode mnie pałeczkę. Żona prezesa to nie jest praczka, to partnerka, która dba o tyły wielkiego człowieka, by on mógł błyszczeć w świecie. Nie widzę nic złego w tym, że kobieta usługuje swojemu mężowi, jeśli on zapewnia jej bezpieczeństwo finansowe i status społeczny. Moja rola jako matki polega na tym, by przyzwyczaić go do pewnego standardu opieki, którego będzie wymagał od swojej przyszłej partnerki. Jeśli od początku będzie wiedział, że czysta koszula czeka w szafie, a ciepły posiłek na stole, to nie zadowoli się kobietą, która każe mu samemu smażyć kotlety. Tworzę mężczyznę, który zna swoją wagę i nie pozwoli sobie na bycie pod pantoflem. Możecie mnie nazywać toksyczną matką, możecie mówić, że robię mu krzywdę, ale ja patrzę na mojego syna i widzę człowieka sukcesu. Widzę kogoś, kto nie pęknie pod presją odpowiedzialności, bo w domu zawsze miał spokój i wsparcie. Może i piorę jego skarpetki, gdy on ma 18 lat, ale za dziesięć lat to on będzie dawał pracę mężom tych wszystkich kobiet, które dziś mnie krytykują. Dumna Mama Iza Komentarz Redakcji: Dziękujemy za ten niezwykle szczery i wyrazisty list, który z pewnością wywoła gorącą dyskusję wśród naszych odbiorców. Prezentuje Pani model wychowania oparty na głębokiej wierze w sukces syna, jednak jako redakcja wierzymy, że prawdziwy lider to przede wszystkim człowiek w pełni samodzielny. Współczesna psychologia i rynek pracy pokazują, że najlepsi liderzy to osoby, które potrafią zarządzać nie tylko zespołem, ale i własną codziennością. Umiejętność zadbania o swoje podstawowe potrzeby − takie jak czyste ubranie czy posiłek − buduje poczucie sprawstwa i autentyczną pewność siebie, która nie jest zależna od pomocy innych. Samodzielność nie rozprasza lidera; ona uczy go szacunku do pracy, organizacji czasu i odpowiedzialności za własne otoczenie. Chcemy też wyraźnie podkreślić, że partnerskie relacje w XXI wieku opierają się na wzajemnym wsparciu, a nie na usługiwaniu. Kobiety − zarówno matki, jak i przyszłe żony − mają prawo realizować własne ambicje i kariery, a domowe obowiązki powinny być wspólnym mianownikiem, a nie ciężarem przypisanym do płci. Wychowanie syna w przekonaniu, że rola kobiety sprowadza się do dbania o jego komfort, może w przyszłości stać się barierą w budowaniu trwałych, zdrowych i opartych na miłości relacji. Prawdziwa siła mężczyzny drzemie w tym, że potrafi być liderem w świecie, pozostając partnerem w domu. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Toksyczna matka zawsze robi tę 1 rzecz, gdy targają nią emocje. Tak wykoleja dziecko
Poprosiła syna, żeby wyrzucił śmieci. „Gdy zażądał 50 zł, stanęłam jak wryta”
Piszę do Was, bo wciąż nie mogę ochłonąć po tym, co wydarzyło się wczoraj w moim domu. Zawsze uważałam się za matkę nowoczesną, starającą się zrozumieć świat dzisiejszej młodzieży, ale to, co usłyszałam od mojego 12-letniego syna, sprawiło, że po prostu odebrało mi mowę.
Wszystko zaczęło się od zwykłej prośby, a skończyło na negocjacjach, których nie powstydziłby się rasowy rekin biznesu. Było późne popołudnie, ja właśnie kończyłam sprzątać po obiedzie, wstawiałam trzecie tego dnia pranie i marzyłam tylko o tym, żeby na chwilę usiąść z kubkiem kawy. Zauważyłam, że worek w kuchni jest już pełny po brzegi. Zawołałam mojego syna, Maćka, który od dwóch godzin siedział w pokoju z telefonem w ręku. Poprosiłam po prostu: „Weź, proszę, te śmieci i wyrzuć je przy okazji, jak będziesz wychodził do kolegi”. Spodziewałam się marudzenia, może lekkiego westchnienia, ale to, co nastąpiło, zwaliło mnie z nóg. Maciek popatrzył na mnie z kamienną twarzą i zapytał: „A ile mi za to zapłacisz? Myślę, że 50 zł będzie uczciwą stawką za taką fatygę”. Dom to nie firma, a rodzina to nie pracownicy W pierwszej chwili pomyślałam, że to żart. Zaśmiałam się nawet pod nosem, czekając, aż on też się uśmiechnie. Ale on stał tam dalej, z wyciągniętą ręką i zupełnie poważną miną. Zaczął mi tłumaczyć, że przecież jego czas jest cenny, że to dodatkowa praca, którą wykonuje na moją rzecz, i że w internecie czytał, iż za pracę należy się wynagrodzenie. Stanęłam jak wryta. Poczułam, jak krew uderza mi do głowy. Zastanawiam się, gdzie popełniliśmy błąd? Przecież od małego uczyliśmy go, że dom to wspólnota. Czy ja wystawiam mu rachunek za to, że codziennie gotuję dwudaniowy obiad? Czy mąż żąda od niego prowizji za podwiezienie na trening piłki nożnej? Nagle poczułam się we własnym domu jak obca osoba, jak klientka w jakiejś korporacji, która musi płacić za każdy gest życzliwości. Jeśli zaczniemy wyceniać wyniesienie śmieci, to co będzie następne? Ścielenie łóżka za dyszkę? Odkurzanie za stówę? To przerażające, jak bardzo dzieci potrafią być dziś nastawione na zysk, zapominając o tym, co bezinteresowne. Pułapka płacenia za obowiązki, w którą wpadło wielu rodziców Zaczęłam o tym rozmawiać z koleżankami z pracy i ku mojemu zdziwieniu, niektóre z nich przyznały, że... płacą! „No wiesz, to taka motywacja”, „Przynajmniej ma swoje kieszonkowe i uczy się oszczędzać”. Tylko czy to naprawdę jest nauka oszczędzania, czy raczej nauka wyrachowania? Moim zdaniem płacenie dziecku za to, że sprząta po sobie lub pomaga w utrzymaniu wspólnego porządku, to prosta droga do wychowania egoisty. Bo przecież w życiu dorosłym nikt nam nie zapłaci za to, że umyjemy własne okna albo zrobimy zakupy dla rodziny. To są umiejętności życiowe, a nie usługi premium. Boję się, że jeśli teraz ulegnę i dam mu te 50 zł dla świętego spokoju, to za miesiąc Maciek nie kiwnie palcem, jeśli nie zobaczy banknotu. Gdzie podziała się zwykła, ludzka pomoc? Gdzie jest to poczucie, że robimy coś dla siebie nawzajem, bo się kochamy i szanujemy? Ta sytuacja pokazała mi, jak bardzo media społecznościowe i wszechobecny kult pieniądza wypaczają wartości, które staramy się przekazać w domu. Jak nauczyć dziecko szacunku bez portfela w ręku? Po tej kłótni (bo oczywiście skończyło się awanturą) Maciek poszedł do pokoju obrażony, a śmieci wyniosłam sama, a potem się popłakałam z bezsilności nad zlewem. Nie chodziło o te pieniądze, mogłabym mu je dać na kino czy wyjście z kolegami, gdyby po prostu o nie poprosił. Chodziło o ten brak empatii i przedmiotowe potraktowanie mnie − jego matki. Poczułam się jak darmowa służba, która jest potrzebna tylko wtedy, gdy trzeba uprać koszulkę albo przelać pieniądze na konto, ale sama nie może liczyć na wsparcie. Drogie mamy, czy Wy też macie takie problemy? Czy Wasze dzieci też próbują z Wami handlować? Chciałabym wiedzieć, jak stawiacie granice. Ja postanowiłam, że od jutra wprowadzam nowe zasady. Nie będzie pieniędzy za obowiązki. Będzie za to nauka tego, że każdy w tym domu ma swoje zadania, bo wszyscy z tego domu korzystamy. Jeśli Maciek chce zarobić, może skosić trawnik u babci albo pomóc sąsiadowi, ale w naszym wspólnym domu pomoc ma być odruchem serca, a nie transakcją. Mam nadzieję, że jeszcze nie jest za późno, by wyprostować to jego myślenie, zanim całkiem odbije mu od tych wszystkich biznesowych porad z TikToka. Pozdrawiam Was serdecznie, Maria Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Mam troje dzieci i nie pracuję, teściowa nazwała mnie pasożytem. Odpowiedziałam jej tak, że usiadła”
„Już 3-latek może robić pranie”. Kiedy jest za wcześnie na obowiązki domowe?
„Moje dzieci w wieku trzech lat pomagały przy praniu i rozładowywały zmywarkę” – usłyszałam ostatnio od koleżanki i… zamarłam. Trzylatek i pranie? Zmywarka? Przez chwilę zastanawiałam się, czy to jeszcze wychowanie, czy już przesada. A potem zaczęłam drążyć temat – i okazało się, że odpowiedź wcale nie jest oczywista.
„On jest jeszcze taki mały” – najczęstszy argument rodziców Kiedy myślimy o obowiązkach domowych, przed oczami staje nam raczej uczeń podstawówki niż kilkulatek w rajstopkach. Wielu rodziców powtarza, że „ma jeszcze czas”, że dzieciństwo powinno być beztroskie, bez listy zadań do odhaczenia. I jasne – trzylatek nie powinien mieć grafików ani odpowiedzialności dorosłego. Ale obowiązki domowe to nie kara ani mus. To element codzienności, który – odpowiednio dobrany – może być dla dziecka naturalną formą nauki samodzielności. Problem zaczyna się wtedy, gdy myślimy o obowiązkach wyłącznie w kategoriach „roboty”, a nie wspólnego działania. Co naprawdę może zrobić 3-latek? Gdy koleżanka mówiła o „robieniu prania”, nie miała na myśli sortowania kolorów ani obsługi pralki. Chodziło o drobne czynności – wrzucenie skarpetek do bębna, zamknięcie drzwiczek. Podobnie ze zmywarką – trzylatek może wyjąć plastikowe miski, podać sztućce, pomóc ułożyć talerze na blacie. Eksperci są zgodni – w wieku 3 lat dzieci bardzo chcą naśladować dorosłych. Czują dumę, kiedy mogą „pomóc”. To idealny moment, by nie gasić tej potrzeby hasłem „zostaw, ja zrobię szybciej”. Gdzie jest granica i kiedy robi się za wcześnie? Za wcześnie jest wtedy, gdy obowiązki stają się źródłem stresu – dla dziecka albo dla rodzica. Jeśli trzylatek słyszy pretensje, że coś zrobił krzywo, wolno albo nie tak jak trzeba – to nie jest nauka odpowiedzialności, tylko frustracji. Obowiązki na tym etapie powinny być dobrowolne, krótkie i dostosowane do możliwości dziecka. Psychologowie podkreślają, że kluczowe jest nastawienie dorosłych – dziecko nie „pomaga”, bo musi, tylko dlatego, że jest częścią rodziny. Nie chodzi o perfekcyjnie złożone pranie, ale o budowanie poczucia sprawczości – „jestem ważny, mam swój udział”. Obowiązki to inwestycja w przyszłość Dzieci, które od najmłodszych lat uczestniczą w codziennych domowych czynnościach, w wieku szkolnym są bardziej samodzielne i pewne siebie. Nie dlatego, że wcześnie nauczyły się sprzątać, ale dlatego, że nikt im nie odebrał poczucia kompetencji. Może więc pytanie nie brzmi „czy 3-latek może robić pranie”, ale raczej – czy my, dorośli, potrafimy pozwolić dzieciom próbować, nawet jeśli oznacza to trochę chaosu w kuchni i kilka skarpetek obok kosza. Zobacz także: „Moje dziecko nie jest służącym”. A jednak obowiązki w przedszkolu uczą czegoś ważnego
„W przedszkolu wymaga się od dzieci zbyt wiele. Obowiązki? One mają dopiero po kilka lat”
Przedszkole to zwykle początek drogi zwanej nauką samodzielności. Niektórym rodzicom nie podoba się jednak, że są placówki, w których, zamiast swobodnej zabawy przez cały dzień, są także... obowiązki.
Piszę ten list, bo czuję ogromną potrzebę podzielenia się tym, co wydarzyło się ostatnio w przedszkolu mojego dziecka. I wiem, że nie jestem jedyną mamą, która czuje rosnącą presję – nie tylko wobec siebie, lecz także wobec maluchów, które mają dopiero trzy, cztery, pięć lat. A wymaga się od nich coraz więcej. Kiedy słyszę w przedszkolu słowo „obowiązki”, mam wrażenie, że niektórzy dorośli zapominają, czym jest dzieciństwo. A już na pewno zapominają, ile tak naprawdę mogą udźwignąć małe dzieci. „Proszę, nie każcie mojemu dziecku za wcześnie dorastać” Zaczęło się niewinnie – zebranie z wychowawczynią, tematem miały być jesienne aktywności. Tymczasem po chwili rozmowa zeszła na „zwiększenie odpowiedzialności” przedszkolaków. Usłyszałam, że dzieci od teraz mają codziennie „obowiązkowo” sprzątać salę, układać krzesła, zamiatać, pilnować młodszych grup i „pomagać paniom w przygotowaniu stołów”. Przepraszam bardzo, ale moje dziecko ma 4 lata. Cztery. Wychowawczyni mówiła, że to „nauka samodzielności”, że „dzieci potrafią więcej, niż nam się wydaje”. A ja mam wrażenie, że to nie o „samodzielność” tutaj chodzi, tylko o to, żeby kadra miała mniej pracy, a rodzice mogli powiedzieć, że ich maluch jest „samodzielny”, „zaradny” i „dojrzały”. Tylko czy kosztem dzieciństwa? Obowiązki w przedszkolu – tak, ale nie takie, które je przerastają Nie jestem przeciwniczką tego, by dzieci po sobie sprzątały. Uważam, że to naturalne i potrzebne. Ale sprzątanie całej sali? Zamiatanie? Podlewanie roślin? To są zadania dla dorosłych, nie dla trzylatków czy pięciolatków. Najgorsze jest to, że maluchy traktują to śmiertelnie poważnie. Mój syn wrócił do domu i powiedział, że „boi się, bo musi dziś dobrze posprzątać, bo pani będzie sprawdzać”. Od kiedy dzieci w wieku przedszkolnym mają przeżywać stres związany z „wykonywaniem obowiązków”? Od kiedy mają coś „zaliczać”? Gdy zwróciłam uwagę nauczycielce, usłyszałam tylko „wszyscy rodzice są zadowoleni”. To jest zdanie, które działa jak cios. Bo nagle okazuje się, że jeśli protestuję, to może jestem tą jedną „nadwrażliwą”, „zbyt opiekuńczą”, „przesadzającą”. Ale ja się nie zgadzam na to, by wymagano od mojego dziecka tego, czego samo jeszcze nie rozumie, nie potrafi albo najzwyczajniej w świecie nie chce robić. „Nie róbmy z przedszkola małej korporacji” Coraz częściej widzę, że w przedszkolach pojawia się narracja o „treningu kompetencji miękkich”, „odpowiedzialności”, „samodzielności na miarę przyszłości”. Tylko że one mają dopiero kilka lat. Przyszłość poczeka. Przedszkole powinno być miejscem bezpiecznym, radosnym, wspierającym, nastawionym na zabawę, odkrywanie świata i budowanie relacji. Nie korporacją z tabelkami, zadaniami do wykonania i listą „obowiązków”, które bardziej pasują do pracownika niż do dziecka. Proszę Was, poruszcie ten temat. Niech ktoś w końcu powie głośno, że „nauka odpowiedzialności” nie polega na wpychaniu dzieciom zadań, które przerastają ich możliwości. Nie każmy im dorastać szybciej niż to konieczne. Z poważaniem, Zatroskana mama przedszkolaka Zobacz także: „Przedszkola powinny być czynne do 19”. Usłyszałam rozmowę dwóch matek i zamurowało mnie
Lista obowiązków dla dzieci z podziałem na wiek. Rodzicu, nie wychowuj lenia
Wielu rodziców zastanawia się, kiedy zacząć wprowadzać obowiązki domowe. Tymczasem specjaliści podkreślają, że nauka samodzielności powinna zaczynać się już w przedszkolu – a nawet wcześniej. Dzieci chcą czuć się potrzebne, a drobne zadania budują ich pewność siebie bardziej niż niejedna pochwała. Oto praktyczna lista obowiązków dostosowanych do wieku, która pomaga nauczyć dziecko samodzielności.
Obowiązki domowe nie są karą ani sposobem na „odciążenie” dorosłych. Badania i doświadczenia psychologów mówią jasno – dzieci, które mają swoje zadania, rozwijają poczucie sprawczości, radzą sobie lepiej w szkole i szybciej stają się samodzielne. To właśnie codzienna, zwyczajna rutyna uczy ich kompetencji niezbędnych w dorosłym życiu. Obowiązki dla dzieci 2–3 lata W tym wieku dzieci są z natury chętne do współpracy. Lubią pomagać i chcą naśladować dorosłych. Co mogą robić? odkładać zabawki na miejsce wkładać brudne ubrania do kosza na pranie podawać i odkładać lekkie przedmioty (np. plastikowe kubeczki) wycierać rozlaną wodę lub rozsypane okruszki pomagać przy karmieniu zwierząt (pod czujnym okiem dorosłego) Obowiązki dla dzieci 4–5 lat To idealny moment na rozszerzenie zakresu zadań. Dzieci w tym wieku świetnie czują się w jasno określonych rolach. Co mogą robić? ścielić łóżko w swoim pokoju nakrywać do stołu i sprzątać po posiłku pomagać w prostych pracach kuchennych – mieszanie, mycie owoców samodzielnie ubierać się i odkładać ubrania podlewać rośliny pomagać przy zakupach – odkładanie produktów do torby Obowiązki dla dzieci 6–8 lat Wczesnoszkolni uczniowie są gotowi na regularne, codzienne zadania. Co mogą robić? pakować plecak na następny dzień wyprowadzać psa w towarzystwie dorosłego odkurzać niewielkie powierzchnie robić proste kanapki lub sałatki sprzątać pokój i biurko segregować pranie i składać swoje ubrania Obowiązki dla dzieci 9–11 lat To czas, w którym dzieci naprawdę zaczynają być samodzielne – o ile wcześniej im na to pozwolono. Co mogą robić? przygotowywać nieskomplikowane posiłki (np. jajecznicę, owsiankę) samodzielnie odkurzać i myć podłogi w swoim pokoju uczyć się planowania – np. pakowania stroju na WF wyrzucać śmieci robić proste zakupy opiekować się młodszym rodzeństwem przez krótką chwilę w domu (jeśli rodzic jest w pobliżu) Obowiązki dla nastolatków 12+ Nastolatki są już w stanie przejąć obowiązki niemal „dorosłe”. To inwestycja, która zwróci się w przyszłości. Co mogą robić? robić pranie i rozwieszać ubrania prasować rzeczy typu T-shirt przygotowywać proste posiłki samodzielnie jeździć po drobne zakupy sprzątać całe mieszkanie – po ustaleniu zasad organizować swój czas i obowiązki szkolne dbać o własne dokumenty, bilety, drobne wydatki Najważniejsze – nie poprawiaj po dziecku Rodzice często popełniają jeden błąd: poprawiają po dzieciach, bo „będzie szybciej” lub „zrobię to lepiej”. Tymczasem nauka jest procesem. Dziecko nauczy się ścielić łóżko, odkładać naczynia, robić kanapkę – jeśli tylko pozwolimy mu popełniać błędy. Samodzielność nie rodzi się z dnia na dzień. Rodzi się z codziennych, małych zadań, które pokazują dziecku: „Ufam ci. Potrafisz”. Zobacz także: Nauczycielka: „Nawet 3-latki muszą mieć obowiązki”. Bez tego wychowamy stracone pokolenie
Mama o 11-letnim Krzysiu Rutkowskim: „Gotuje, sprząta, mopuje podłogi. Na Hot Wheelsa musi zapracować”
11-letni Krzyś Rutkowski to pracowity i skromny chłopiec − przekonuje jego mama, Maja Plich, w mediach społecznościowych. Internauci nie dowierzają w rewelacje, które ujawniła żona słynnego detektywa na temat codzienności syna.
W wywiadzie, który szybko obiegł media, Maja Plich − żona detektywa Krzysztofa Rutkowskiego − ujawniła szczegóły dotyczące codziennego życia ich 11-letniego syna, Krzysia. Jak relacjonuje, chłopiec sam sprząta cały dom: odkurza, myje i mopuje podłogi oraz dba o porządek, zanim jego mama wróci do domu. Krzyś Rutkowski sprząta dom i gotuje obiady. Maja Plich opowiedziała, jak wygląda codzienność 11-latka To jednak nie wszystko. Krzyś chętnie gotuje i robi to na tyle sprawnie, że potrafi przygotować hamburgery zupełnie samodzielnie. Jak podkreśla Plich, syn w tej pasji naśladuje swojego ojca, który również lubi spędzać czas w kuchni. Mama 11-latka zdradziła również, że chłopiec świetnie radzi sobie w szkole. Jest prymusem, ma niemal same szóstki, a po zmianie szkoły samodzielnie nadrobił cztery lata hiszpańskiego i zakończył naukę z najwyższą oceną. Zgodnie z zasadami panującymi w domu, na każdy drobiazg − nawet Hot Wheelsa za 8 zł − Krzyś musi „zapracować” dobrymi ocenami oraz swoim zachowaniem. Internauci komentują wypowiedź Mai Plich: od pochwał po krytykę Pod opublikowanym w mediach wywiadem pojawiło się wiele komentarzy, w których użytkownicy dzielili się swoimi opiniami na temat podejścia rodziców do wychowania Krzysia. Wśród pozytywnych głosów dominowały te podkreślające, że obowiązki domowe są czymś naturalnym i potrzebnym w życiu dziecka: „Co w tym dziwnego... to już duży chłopak”. „To jest normalne wychowanie. Dziecko ma pasję. Jest nauczony bycia domownikiem”. „Brawo. Tak, od dzieci należy wymagać obowiązków domowych, ponieważ uczy to odpowiedzialności, samodzielności i współpracy”. Z drugiej strony nie zabrakło komentarzy krytycznych, często kwestionujących skalę obowiązków powierzonych 11-latkowi: „Ile Krzysiu ma lat? Ze 30, jak sprząta, gotuje dla całej rodziny, podłogi mopuje?”. „To dziecko nie ma dzieciństwa”. „A on ma kolegów?”. Dyskusja pokazała wyraźny podział wśród internautów. Zwolennicy podejścia Rutkowskich argumentują, że obowiązki uczą odpowiedzialności i są elementem wychowania. Krytycy natomiast zwracają uwagę na obawy dotyczące równowagi między obowiązkami a dziecięcą beztroską. Wielu wątpi też w to, że chłopiec w ogóle robi te wszystkie rzeczy w domu. Niektórzy sądzą wręcz, że bogaci rodzice podsuwają mu wszystko na tacy. Internauci nie wierzą w obowiązki Krzysia. „Robi hamburgery pod okiem kucharki” W części komentarzy pojawił się wyraźny sceptycyzm. Niektórzy internauci otwarcie pisali, że w ich ocenie przedstawione obowiązki Krzysia są przesadzone, a nawet nieprawdziwe. Według nich życie syna znanych i zamożnych rodziców wygląda zupełnie inaczej niż to, co opisuje jego mama. „A na tego mercedesa na komunię to jak zasłużył?”. „Musi zapracować na samochodzik za 8 zł, ale ma kartę do bankomatu bez limitu, jest skromnym dzieckiem, które wszystko robi w domu, ale mają sprzątaczkę”. „Tam to sztab ludzi pracuje”. Inni dodawali, że przy takim majątku wszystko ma pewnie podane na tacy, sugerując, że w praktyce to nie Krzyś mopuje podłogi czy gotuje obiady, tylko wynajęte do tego osoby. Te opinie ujawniają kolejny wymiar tej dyskusji: część użytkowników nie wierzy, by dziecko z takiej rodziny rzeczywiście było nauczone szacunku do pracy i nauki. Cała historia pokazuje, jak różne potrafią być podejścia do wychowania i jak bardzo takie tematy angażują opinię publiczną, szczególnie gdy chodzi o dzieci osób znanych i bogatych. W efekcie można się jedynie domyślać, czy chłopiec z majętnego domu faktycznie może być dzieckiem ambitnym, pracowitym i skromnym, czy może już zawsze pozostanie dzieckiem poddanym zbyt dużej presji, rozpieszczonym i samotnym. Zobacz też: „Nie chce mi się” – motto pokolenia alfa. Rodzice płacą, bo nie mają wyjścia
Chcesz, żeby twoje dziecko odnosiło sukcesy? Posłuchaj naukowców
Nie ma jednej recepty na doskonałe wychowanie dziecka, ale są rodzice, którym się to dobrze udało. Co mają ze sobą wspólnego? M.in. wcześnie zaczęli uczyć dzieci matematyki i umiejętności społecznych, a mamy po porodzie wróciły do pracy. Zobacz, co jeszcze możesz zrobić dla swojego dziecka.
Dobre wychowanie dziecka w dużej mierze zależy od zachowań i decyzji rodziców. To nie powinno być dla nikogo zaskoczeniem, ale warto sobie powiedzieć wyraźnie: rodzice stają się dla swoich dzieci silnym wzorcem postępowania na całe życie. Mają oni znaczący wpływ na ich edukację, sposób odżywiania, rozwój inteligencji emocjonalnej, przyszłe relacje z innymi ludźmi oraz wiele, wiele innych rzeczy. W skrócie: życiowy sukces, mierzony niekoniecznie w setkach złotych, a bardziej życiowymi perspektywami i własnym samopoczuciem. Nie ma żadnej cudownej recepty na wychowanie zrównoważonego, inteligentnego człowieka. Jest za to kilka rzeczy, które rodzice mogą zrobić, żeby się do tego przyczynić: Wyznaczenie dziecku obowiązków Teoretycznie wszyscy to wiemy, ale w praktyce wygląda to różnie. Wiele mam wciąż hołduje przekonaniu, że dziecko „jeszcze zdąży się w życiu napracować” i sprząta skarpety po swoim 8-latku. Błąd! Julie Lythcott-Haims z uniwersytetu Stanford przypomina „jeżeli dzieci nie zmywają, to znaczy, że ktoś inny musi pozmywać za nie. W ten sposób są zwolnione nie tylko z pracy, ale też z nauki, że pewna praca musi być wykonana i każdy powinien się jakoś dołożyć do wspólnego dobra”. Lythcott-Haims podkreśla, że dzieci, które od małego mają swoje obowiązki domowe, później lepiej współpracują z innymi, są bardziej empatycznymi i samodzielnymi dorosłymi. Po prostu od dziecka są przyzwyczajeni do tego, na czym polega wysiłek. Uczenie dziecka umiejętności społecznych Rodzice, którzy stawiają na rozwój inteligencji społecznej swojego dziecka, postępują naprawdę mądrze. Na uniwersytecie stanowym Pensylwanii przez ponad 20 lat prowadzono badanie na grupie 700 osób, w którym szukano związku między umiejętnościami społecznymi przedszkolaków, a ich późniejszym życiowym powodzeniem w dorosłym życiu. Związek jest silny. Badanie pokazało, że dzieci o wysokich kompetencjach społecznych, które chętnie współpracowały z rówieśnikami, były skore do pomocy, empatyczne i potrafiły same zmierzyć się ze swoimi problemami, dużo częściej zdobywały wyższe wykształcenie i pracę jeszcze przed ukończeniem 25. Roku życia, niż ich koledzy, którzy nie mieli takich umiejętności. Dzieci o ograniczonych kompetencjach społecznych z kolei częściej trafiały do aresztu, miały problemy z alkoholem i mieszkaniem. Pomysłodawczyni badania Kristin Schubert podsumowuje „to doświadczenie pokazało, że rozwijanie umiejętności społecznych u dziecka to jedna z najważniejszych rzeczy, jakie rodzic może zrobić, żeby zapewnić mu zdrową przyszłość”. Rodzice dużo wymagają od dziecka Właśnie tak – rodzice wymagają od swoich dzieci, żeby się starały np. w szkole. Zakładają, że ich pociechy pójdą w przyszłości na studia. W dodatku, ci rodzice planują przyszłość tak, żeby te studia się w niej znalazły, bez względu na dochody i inne okoliczności. To działa na zasadzie samospełniającej się przepowiedni – na potwierdzenie porcja badań z University of California w Los Angeles: Dzieci, których rodzice niekoniecznie chcieli je posłać do college’u wypadły znacznie gorzej w standaryzowanych testach przeprowadzanych przez uniwersytet niż dzieci, których rodzice założyli, że ich pociechy zdobędą wyższe wykształcenie. Dzieci, które napisały test najlepiej, w 96 proc. przypadków miały pójść na studia. Dzieci, które wypadły najgorzej, miały zaplanowany college tylko w 57 proc. przypadków. Rodzice mają udany związek Dzieci z konfliktowych rodzin – rozwiedzionych lub wychowywane przez wybuchowych rodziców – często funkcjonują gorzej niż dzieci rodziców, którzy pozostają w udanym, zgodnym związku. Profesor Robert Hughes Jr z uniwersytetu Illinois dowiódł w swoich badaniach nad rozwojem, że dzieci wychowywane przez jednego, ale zrównoważonego rodzica, radzą sobie lepiej niż dzieci wychowywane przez dwójkę, ale skonfliktowanych rodziców. W dodatku, skutki rozwodu lub długotrwałego konfliktu między rodzicami są bardzo dalekosiężne dla dzieci. Jako dorośli ludzie wspominają oni rozwód lub konflikt między rodzicami w kategoriach „straty, bólu i stresu” nawet 10 lat później. Rodzice mają wyższe wykształcenie To nie jest aż takie banalne. Badania z 2014 roku, przeprowadzone przez psycholożkę Sandrę Tang z uniwersytetu w Michigan pokazują, że matki ze średnim lub wyższym wykształceniem mają dużo większą szansę wychować dzieci, które osiągną taki stopień edukacji, niż matki po podstawówce. Tang przebadała ponad 14 tys. dzieci, które w 1998 roku zaczynały chodzić do przedszkola. Badanie trwało do 2007 roku i pokazało m.in., że dzieci nastoletnich matek znacznie rzadziej kończyły szkołę średnią i szły na studia, niż ich rówieśnicy. [CMS_PAGE_BREAK] Rodzice wcześnie zaczynają uczyć dzieci matematyki Nauka matematyki od wczesnych lat naprawdę ma sens. Sprawia, że dzieci nie tylko lepiej radzą sobie w szkole na lekcjach przedmiotów ścisłych, ale też pomaga w nauce czytania. Nauka matematyki to nie tylko znajomość liczb, ale też logicznego myślenia, dobry wstęp do nauki programowania. Rodzice są bardzo związani ze swoimi dziećmi Dobra, głęboka relacja rodzica z dzieckiem to nieoceniony kapitał na przyszłość. W 2014 roku przeprowadzono badanie na 243 osobach, które urodziły się w biedzie. To często duża przeszkoda w osiągnięciu tzw. życiowego sukcesu. Jednak ci ,którzy do 3. roku życia byli pod czułą, stałą opieką rodziców, lepiej radzili sobie później: lepiej wypadali w szkolnych testach, tworzyli zdrowsze i dłuższe związki ze swoimi partnerami, zdobywali lepsze wykształcenie, niż ich rówieśnicy, którzy nie mieli dobrych relacji ze swoimi rodzicami. „To sugeruje, że inwestycja w staranne, czułe wychowanie dziecka na wczesnym etapie jego życia może owocować długo, długo potem, na przestrzeni wielu lat życia tego dziecka” – mówi jeden z autorów badania, Lee Raby. Rodzice nie są zestresowani Okazuje się, że liczba godzin, które rodzice, zwłaszcza matki, spędzają ze swoimi dziećmi między ich 3. a 11. rokiem życia nie ma większego wpływu na szkolne osiągnięcia, zachowanie czy samopoczucie. Dla dobrego rozwoju dziecka ważne jest to, czy mama jest spokojna, czy zestresowana. „Nerwy matki, zwłaszcza, jeżeli mama stresuje się żonglowaniem pracą i życiem rodzinnym, może źle wpływać na dzieci” mówi socjolog Kei Nomaguchi z uniwersytetu stanowego Bowling Green. Dlaczego? Ponieważ ludzie mają umiejętność „zarażania się emocjami”, a celują w tym zwłaszcza dzieci. Badania, nad którymi pracował Nomaguchi, pokazują, że jeżeli rodzic jest wykończony, sfrustrowany – może przekazać ten stan swojemu dziecku. Jeżeli trwa to np. latami, dziecko latami będzie zestresowane. Rodzice bardziej doceniają wysiłek, niż unikanie porażki Sukces przyjdzie z czasem, ale trzeba do niego dążyć – tak mogłoby brzmieć motto mądrych rodziców. Carol Dweck, guru z uniwersytetu Stanforda, od lat powtarza, że należy chwalić dzieci za osiągnięcia, ale zanim się one pojawią, nie wolno unikać ryzyka. Dweck ostrzega, żeby nie chwalić dzieci za ich inteligencję, tylko wysiłek, jaki włożyły w osiągnięcie czegoś. W ten sposób rodzic pobudza w dziecku chęć rozwoju, uczenia się, dokładania starań itd., zamiast fiksować dziecko w przekonaniu, że jest dostatecznie świetne i nie musi się wysilać. Mamy wracają do pracy Wreszcie, naukowcy znaleźli coś na wyrzuty sumienia setek tysięcy kobiet! Która mama zadręcza się, że po urlopie macierzyńskim wróciła do pracy, zamiast zajmować się dzieckiem, niech szybko przestanie! Naukowcy z Harvardu przekonują, że praca matki poza domem jest dobra… dla dziecka. Badania przeprowadzone na Harvardzie pokazały, że córki pracujących matek dłużej chodzą do szkoły i chętniej starają się o pracę na stanowiskach kierowniczych, co znaczy też, że więcej zarabiają – średnio o 23 proc. w porównaniu z rówieśniczkami, których matki nie pracowały poza domem. Z kolei synowie pracujących matek bardziej przykładają się do domowych obowiązków i chętniej zajmują się dziećmi. Spędzają z nimi średnio 7,5 godzin tygodniowo więcej niż ich rówieśnicy, których matki nie pracowały. „Bycie wzorem dla swoich dzieci to sposób sygnalizowania, jakie zachowania są właściwe, w jakie zadania warto się angażować, w co wierzyć” – mówi autorka badania Kathleen L. McGinn – „jest bardzo mało rzeczy, które mają taki wpływ na nierówności społeczne, jak bycie wychowywanym przez pracującą matkę”. Czytaj też: Chcesz dobrze wychować dzieci? Posłuchaj rad naukowców z Harvardu! Na co postawić w rozwoju dziecka? Pomysły na zabawy i zajęcia Precz z rutyną w związku! 10 sposobów, które działają od razu
”Mama i tata to nie są roboty” - z tą piosenką maluch chętniej posprząta zabawki
Zamiast ciągłego i często bezskutecznego tłumaczenia, że trzeba sprzątać zabawki naucz swojego malucha piosenki o sprzątaniu domu. O wiele szybciej trafi do dziecka niż tysiące twoich słów. I można przy tym pośpiewać!
Piosenka o sprzątaniu domu opowiada o tym, że pranie, prasowanie i sprzątanie mieszkania „same się nie zrobią” i że wszyscy w domu powinni dbać o porządek w domu. Dzieci też! Zaśpiewajcie razem ten hit przedszkolaków! "Mama i tata to nie są roboty" - tekst piosenki W mediach społecznościowych, m.in. na You Tubie możesz zobaczyć, jak maluchy śpiewają piosenkę o sprzątaniu domu. Melodia jest łatwa do zapamiętania, podobnie jak jej słowa. „Mama i tata to nie są roboty, zawijaj rękawy bierz się do roboty! Samo się nie zrobi pranie, prasowanie i mycie podłogi i kurzy ścieranie. Same się ubrania nie poukładają i same talerze się nie pozmywają. Mama i tata.... twoje łózko nie chce samo się pościelić, a chwasty w ogródku same się wypielić. Mama i tata... Skoro wszyscy razem w domu tym mieszkają, wszyscy niech tak samo o porządek dbają. Mama i tata ... Samo się nie zrobi pranie, prasowanie i mycie podłogi i kurzy ścieranie. Skoro wszyscy razem w domu tym mieszkają, wszyscy niech tak samo o porządek dbają" "Mama i tata to nie są roboty" - wideo View oEmbed on the source website Bałagan w całym domu Padasz na twarz pod koniec dnia, a w całym domu gdzie nie spojrzysz leżą porozrzucane dziecięce zabawki. Brzmi znajomo? Nie ma co ukrywać - bałagan po zabawie dzieci to jedna z tych słabszych stron macierzyństwa. Jak nauczyć malucha sprzątania zabawek, tak aby z czasem potrafił trzymać porządek i pomagał w obowiązkach domowych? Jest na to kilka sposobów, a podobno tajemnica sukcesu tkwi w tym, aby zacząć to jak najwcześniej. Może warto zacząć od tej prostej piosenki? Jak zachęcić dziecko do sprzątania zabawek? Aby nauczyć dziecko porządku, najlepiej zacznij od nauki sprzątania zabawek. Maluch, który wie, że wszystkie rzeczy mają swoje miejsce i powinny na nie wrócić, chętniej je posprząta. Warto tak urządzić mieszkanie, aby dziecku łatwo było zabawki odkładać na miejsce. Wygospodaruj: szufladę, półkę czy kilka pudeł, aby dziecko wiedziało, gdzie znajdują się jego rzeczy; miejsca te powinny być łatwo dostępne; oznacz pudła czy szuflady kolorem, kształtem, naklej na nie obrazki, tak aby dziecko wiedziało, że np. na pudle z klockami jest domek, a miś na pojemniku na pluszaki. 5 praktycznych rad, jak pomóc dziecku w nauce porządkowania: nauka sprzątania ma sens, gdy dziecko wie, że obowiązki nie dotyczą tylko jego; sprzątaj razem z dzieckiem – na początku będziesz robiła to głównie sama z małą pomocą, z czasem wystarczy, że będziesz obserwować i chwalić z boku; nie zmuszaj, lecz tłumacz – dlaczego sprzątanie jest konieczne; wyjaśnij, że w czystym pokoju milej się bawić, łatwiej znaleźć potrzebne zabawki; pokaż skutki bałaganu – udowodnij, jak długo szuka się autka albo ukochanego misia, gdy nie zostały odłożone na swoje miejsce, np. do pudła; daj przykład – jeżeli kładziesz swoją książkę na podłodze, malec nie rozumie, dlaczego on musi sprzątać, a mama nie; opowiedz bajkę na ten temat – przygody bohaterów pomagają maluchowi poradzić sobie z nowym zadaniem. PAMIĘTAJ, że półtoraroczne dziecko samo nie uporządkuje swojego pokoju. Ono nawet nie rozumie jeszcze pojęcia bałagan. Zacznij więc od wprowadzenia prostych zasad. Pilnuj, aby dziecko bawiło się naraz tylko kilkoma zabawkami. Łatwiej mu będzie odłożyć na miejsce parę autek, niż sprzątnąć całe ich pudło. Niech maluch od małego poznaje obowiązki domowe Obowiązki domowe mogą mieć już nawet 4-latki. Jak podkreślają eksperci, dzięki nim dziecko czuje się ważne, potrzebne i... jest z siebie bardzo dumne. Jeżeli chcesz przyzwyczaić swoje dziecko do jakichś czynności, pamiętaj o kilku ważnych rzeczach: dostosuj je do wieku; dziecięce obowiązki muszą być przede wszystkim bezpieczne dla malca, nie wchodzi w grę np. prasowanie ubrań; bądź konsekwentna i cierpliwa; ustal z dzieckiem np. w jaki dzień będzie ci pomagało przy praniu; nie denerwuj się jak będzie przy tym na początku więcej twojej pracy niż jego pomocy; zachęcaj, nie odmawiaj, nawet jeżeli dziecko wykona coś nieporadnie, pozwól mu na to; chwal - częste pochwały są najlepszym sposobem na to, by twoje dziecko polubiło czynności, którymi musi czy też powinno się zająć. [CMS_PAGE_BREAK] "Mama i tata to nie są roboty" - tekst piosenki [GRAFIKA] Śpiewaj razem z dzieckiem piosenkę - klikając grafikę możecie jeszcze szybciej przyswoić jej słowa! Napiszcie w komentarzach, w jaki sposób zachęcacie swoje maluchy do pomocy w domu? Czy macie swoje patenty na nauczenie malucha sprzątania po zabawie? Zapraszamy do naszej internetowej szkoły rodzenia: Zobacz też: Skąd się biorą bałaganiarze Zabawki i zabawy wspomagające integrację sensoryczną DIY: Jak zrobić fajną zabawkę dla dzieci w minutę? (FILM)
37 rzeczy, których już nie uczymy dzieci. Ale czy powinnyśmy?
Czy twoje dziecko potrafi prać ręcznie, przyszywać guziki i rozpoznać dojrzałą gruszkę? Spójrz na listę rzeczy, których podobno nie uczymy już naszych dzieci. Uwaga! Jest kontrowersyjna.
Powstała kontrowersyjna lista rzeczy, których nie uczymy już dzieci, mimo że sami uczyliśmy się ich w dzieciństwie. Wiele z tych czynności wydaje się już niepotrzebnych, powstaje więc pytanie, czy w ogóle jest sens, żeby nasze dzieci się ich uczyły? To trochę tak, jak z nauczycielami skarżącymi się, że dzieci w wieku 7 lat nie potrafią wiązać butów – owszem, w wielu wypadkach jest to prawdą, ale czy muszą to już umieć w tym wieku, skoro buty na rzepy są po prostu praktyczniejsze? Można by nawet zaryzykować twierdzeniem, że nauka pisania, z naciskiem na to, że pismo ma być ładne, też staje się zbędna, skoro i tak większość z nich przez całe dorosłe życie będzie pisać głównie na komputerach (albo telefonach!). Spójrzcie na tę listę i oceńcie, ile z tych rzeczy nauczyłyście – lub planujecie nauczyć – swoje dziecko, a które umiejętności, waszym zdaniem, są już zupełnie zbędne. 50 rzeczy, których rodzice nie uczą swoich dzieci Poniższa lista powstała w wyniku ankiety przeprowadzonej przez Addis Housewares, producenta sprzętów domowych, i w wersji oryginalnej miała 50 pozycji. Naszym zdaniem wiele z tych rzeczy jest kompletnie przestarzała, a niektóre są po prostu dziwaczne (recykling mydła?) lub nie mają odzwierciedlenia w polskiej kulturze (chutney). Z kolei takie rzeczy jak np. nowe zelówki w butach to chyba zawsze była u nas działka szewca? Wybraliśmy dla was 37 przykładów – spójrzcie, które z nich rzeczywiście przeszły już do lamusa. Ale warto spojrzeć na te listę, jako na ciekawostkę i zachętę do rozmyślań o tym, jak zmieniło się nasze życie i czego być może jednak warto nauczyć swoje dziecko. 1. Cerowanie skarpetek 2. Przyszywanie łat do spodni 3. Zaszywanie dziur w wełnianych swetrach 4. Wymiana zelówek w butach 5. Polerowanie sztućców i srebra 6. Pisanie listów 7. Robienie dżemu i konfitur 8. Ręczne pranie 9. Szydełkowanie 10. Robienie na drutach 11. Podwinięcie spódnicy 12. Przyszywanie guzików 13. Odkamienianie czajnika 14. Szycie 15. Prawidłowe przechowywanie odzieży z innego sezonu 16. Pismo ręczne 17. Kompostowanie 18. Skakanie na skakance 19. Pieczenie ciastek 20. Uprawa warzyw 21. Pieczenie ciasta 22. Wiosenne porządki 23. Pora wysiewania nasion 24. Czyszczenie piekarnika 25. Nazewnictwo roślin 26. Jak założyć i ukształtować ogród 27. Mycie naczyń 28. Odplamianie ubrań 29. Składanie ubrań 30. Rozpoznawanie dojrzałych owoców 31. Mycie samochodu 32. Pozbywanie się plam z mebli i dywanów 33. Wypisywanie pocztówek i kartek 34. Robienie naleśników 35. Mycie okien 36. Sortowanie prania 37. Prasowanie Niektóre z tych czynności wciąż trzeba wykonywać, różnica polega na tym, że kiedyś dzieci bardziej angażowały się w prace domowe. A jednak, jak podkreślają współcześni psychologowie, domowe obowiązki są ważne dla rozwoju dziecka. Trochę być może szkoda tych chwil z babcią, która uczyła szydełkowania i robienia na drutach. Ale kto powiedział, że teraz też nie można tego nauczyć swoich dzieci? Zobacz też: Nauka domowych obowiązków Czy włączać dziecko w prace domowe? Jak to zrobić mądrze? Jak nie zostać zgorzkniałą kurą domową?
"Mój syn nigdy nie będzie zbyt męski, żeby gotować i sprzątać"
Ta mama ma ważne przesłanie do rodziców: nauczcie synów gotować i pomagać w domu! Nam podoba się jej apel, a wam?
Dzieci mogą z powodzeniem wykonywać różne obowiązki domowe – przekonuje Nikkole Paulun (występował w programie MTV o nastoletnich mamach) i pokazuje na Facebooku swojego 6-letniego syna podczas wykonywania różnych prac domowych. Jej celem było zwrócenie uwagi rodziców na to, że dzieci nie tylko mogą pomagać w domu, ale też, że jest to im potrzebne, żeby nauczyć się samodzielności, a w przyszłości być pożytecznymi członkami społeczeństwa. Co sądzicie o tym pomyśle? Czy Nikkole ma rację, czy może przesadza? Zobaczcie jej post i przeczytajcie jej przesłanie. Nas bardzo to przekonuje, a was? "Uczę mojego syna gotować i wykonywać prace domowe. Dlaczego? Ponieważ obowiązki domowe nie są tylko dla kobiet. Ponieważ pewnego dnia będzie być może singlem, mieszkającym samotnie i będzie wiedział, jak zrobić pranie i nie zamawiać codziennie jedzenia na wynos. Ponieważ pewnego dnia być może będzie chciał zaimponować ukochanej własnoręcznie przygotowanym posiłkiem. Ponieważ któregoś dnia może mieć dzieci i żonę, i będzie musiał uczciwie wziąć na siebie część obowiązków domowych. Ponieważ ja jestem z pokolenia, które narzeka, że szkoła nie nauczyła nas gotować, prać, wiązać krawatów i płacić podatki. Ponieważ nauka robienia tych wszystkich rzeczy i bycia przydatnym członkiem społeczeństwa, zaczyna się ode MNIE. Ponieważ to jest w porządku, żeby pozwolić dziecku być dzieckiem, a jednocześnie przekazywać mu lekcje na całe życie. Mój syn nigdy nie będzie zbyt "męski", żeby gotować i sprzątać. Będzie tym typem mężczyzny, który po zmianie koła w samochodzie, będzie sprawdzać pieczeń w piekarniku. Który będzie umiał segregować pranie i kosić trawę. Pamiętajcie, rodzice, mężczyzna, który uważa, że nie powinien gotować albo wykonywać prac domowych, kiedyś był chłopcem, którego tego nie nauczono". Zobacz też: 10 umiejętności, których musisz nauczyć synka, by był dobrym mężem Tata na 1 dzień przejął obowiązki mamy i... Fajnie mieć syna!
Odkurzanie, pranie, gotowanie? Obowiązki domowe – przewodnik wg wieku
Wiesz, dlaczego dzieci powinny pomagać w domu? Przeczytaj. I zobacz, jakie obowiązki domowe mogą mieć w zależności od wieku.
Kiedy my byliśmy dziećmi, posiadanie obowiązków domowych było czymś naturalnym, ale teraz – jako rodzice – czujemy często, że wymaganie od dzieci udziału w pracach domowych jest wykorzystywaniem i nie jest na miejscu. Niepotrzebnie! Obowiązki domowe dziecka są ważne z kilku powodów: jak wykazały badania, dziecko, które wykonuje drobne prace w domu, lepiej się uczy i ma lepsze kontakty z rówieśnikami. Poza tym dzieci, które mają swój wkład w dbanie o dom, uczą się odpowiedzialności i współpracy. Jeśli więc czujesz, że wszystko jest na twojej głowie, a jednocześnie, że sama wszystko zrobisz szybciej i lepiej, zastanów się: może jednak warto podzielić się obowiązkami zresztą rodziny? Nie mówimy tu o zlecaniu małym dzieciom ciężkich pracach domowych, ale spójrzcie na tę listę zadań, z którymi powinno sobie poradzić dziecko w zależności od wieku. Potraktujcie to jako inspirację, nie musicie kurczowo trzymać się tej listy. Dziecko 2-3-letnie Już przed 3 urodzinami dziecka, warto zachęcić je do pomocy i nie robić wszystkiego za nie. Będzie to cenną nauką samodzielności i zaprocentuje w przyszłości. 2- i 3-latek może wykonywać następujące zadania w domu: Wrzucać brudne ubrania do kosza na bieliznę Odkładać na miejsce zabawki Odkładać książeczki na półkę Pomagać w karmieniu zwierzątka domowego Wyrzucać zużyte pieluszki do kosza Dziecko 4-7-letnie Dziecko w tym przedziale wiekowym może zrobić jeszcze więcej rzeczy samodzielnie. Nie spodziewajmy się idealnych rezultatów, chwalmy dziecko za wysiłek! Do jego obowiązków domowych może należeć: Pomoc w nakrywaniu do stołu (i w sprzątnięciu po posiłku) Ścielenie łóżka Podlewanie kwiatków Pomoc w rozpakowaniu zakupów Zamiatanie Ścieranie kurzu Wybieranie ubrania na następny dzień (pod nadzorem rodzica) Sprzątanie zabawek w swoim pokoju Przeczytaj: "Mój syn nigdy nie będzie zbyt męski, żeby gotować i sprzątać" Dziecko 8-10-letnie Mniej więcej właśnie między 8 a 10 urodzinami dziecko coraz lepiej radzi sobie z obowiązkami domowymi i wykonuje swoje zadania z coraz lepszym efektem. Co może robić w domu dziecko w tym wieku? Samodzielnie nakryć do stołu Odkurzyć podłogę (nie w całym mieszkaniu!) Nakarmić zwierzątko domowe Wynieść śmieci Pomóc w przygotowaniu śniadania/kolacji Załadować i opróżnić zmywarkę Rozpakować zakupy Odłożyć wyprane ubrania na miejsce Posprzątać swój pokój (kurze też!) Spakować tornister Dziecko 11-letnie + Nastolatki pragną coraz większej samodzielności, mogą więc mieć też więcej bardziej odpowiedzialnych obowiązków domowych. Oto kilka sugestii prac, które mogą wykonywać w domu młodsze nastolatki: Pomoc w sprzątnięciu kuchni Mycie naczyń Załadowanie i włączenie zmywarki Włączenie prania Spacer z psem Przygotowywanie nieskomplikowanych potraw Odkurzanie i mycie podłogi w swoim pokoju Pamiętajmy o tym, żeby chwalić dzieci za posprzątanie pokoju czy pościelenie łóżka, nawet jeśli nie jest idealnie. Poza tym warto wykorzystać to, że 3-6-letnie dzieci mają naturalną potrzebę pomagania, obowiązki domowe są więc dla nich także formą zabawy i sprawiają im przyjemność. A czy wasze dzieci wam pomagają? Jak? Napiszcie nam o tym w komentarzu. Inspiracja: Popsugar Zobacz też: Nauka domowych obowiązków Czy włączać dziecko w prace domowe? Jak to zrobić mądrze? Jak nie zostać zgorzkniałą kurą domową?
Przedszkolaki najchętniej same by odkurzały, zmywały, robiły kanapki... Pozwalać im na to czy raczej oddelegować do swojego pokoju, niech się pobawią?
Z jednej strony pomoc dziecka cieszy cię. „Jest takie kochane, uczynne i mądre" – myślisz. Z drugiej, wydaje ci się, że to nieludzkie, by dziecko musiało sprzątać. Co innego dać mu pobawić się miotełką, a inna sprawa kazać pozamiatać. W końcu dzieciństwo jest po to, by się bawić a nie pracować. No i jest jeszcze trzecia strona: po pomocy dziecka często (przynajmniej na początku) musisz zwyczajnie... posprzątać. Dlaczego pozwalać dziecku na pomoc Kiedy mama Basi zabiera się za ścieranie kurzu, mała bierze swoją szmatkę i macha nią nieskładnie po półkach. Kajtek uwielbia przyglądać się, jak jego babcia zagniata ciasto na pierogi. Kiedy pozwala mu w cieście wykrawać szklanką kółka, chłopczyk jest wniebowzięty. Dzieci rwą się do pomagania. Ale nie dlatego, że współczują ci, jak bardzo się męczysz podczas odkurzania czy gotowania. Po prostu bacznie obserwują rzeczywistość i chcą ją odwzorowywać, bo tylko w ten sposób mogą się czegoś nauczyć. Nasuwa się prosty wniosek: jeśli nigdy nie będą przygotowywać kanapek czy układać książeczek na półkach, nie będą potrafiły tego robić. I nie chodzi tu o same umiejętności, bo w końcu każdy dorosły umie wykonać podstawowe domowe czynności. Po prostu dziecko nienauczone utrzymywania porządku i pomagania domownikom, nie będzie miało takiego nawyku w dorosłości. A to potrafi uprzykrzyć codzienne życie. Czy na pewno wiesz: Po co przedszkolakowi obowiązki? Daj szansę dziecku, bo stanie się... leniwe – Moja córka ciągle prosiła mnie, żebym pozwoliła jej pozmywać – opowiada mama Ali – W końcu któregoś razu ugięłam się, postawiłam przy zlewie krzesło i dałam do umycia talerze po śniadaniu. Po 15 minutach lania wody, kuchnia dosłownie pływała. To była katastrofa! No cóż, nie od razu Kraków zbudowano... Nikt nie jest perfekcjonistą, wykonując coś pierwszy raz. Niby rodzice to wiedzą, ale często znajdują wymówkę, by tylko nie pozwolić dziecku na pomoc. Przypomnij sobie, jak ty reagujesz w podobnych sytuacjach. „Ja to szybciej zrobię", „Kochanie, nie mamy teraz czasu", „Może następnym razem" – ilość rodzicielskich wymówek jest całkiem spora. A ich konsekwencje? Dziecko po raz setny odesłane z kwitkiem w końcu przestaje prosić. Czasem może też przy okazji dowiedzieć się, że robi coś zbyt wolno, jest za mało dokładne, niezbyt staranne... To podcina skrzydła, prawda? Czytaj też: Tego nigdy nie rób – 5 rzeczy niszczących samoocenę dziecka Dziecko jest jeszcze za małe? – Nie pozwalałam swojemu synkowi używać ostrego noża do krojenia ogórków w plasterki, choć mnie o to czasem prosił – mówi mama Krzysia – Jakież było moje zdziwienie, kiedy któregoś razu zobaczyłam w przedszkolu, jak mój syn razem z innymi dziećmi z radością kroją warzywa na sałatkę! A mnie się wydawało, że to zbyt niebezpieczne zajęcie dla czterolatka. Nie pozwalamy dzieciom na to, co naszym zdaniem może być dla nich groźne. I dobrze! Tyle tylko, że czasem mamy tendencję do brania swoich dzieci za młodsze niż są w rzeczywistości. Oczywiście dwulatkowi nie wręczymy ostrego noża, ale trzylatek może już używać noża z zastawy stołowej, a w wieku czterech lat pod okiem dorosłych pokroić ogórka na kolację. Bezpieczeństwo nie polega wyłącznie na zabranianiu, ale także na pokazywaniu, jak bez ryzyka robić rzeczy niebezpieczne (czyli, jak kroić, włączać wtyczkę odkurzacza do kontaktu, a w późniejszym wieku także prasować czy przechodzić przez jezdnię). Poznaj: Najgłupsze pomysły przedszkolaków – aż strach pomyśleć! [CMS_PAGE_BREAK] Chce się pomagać coraz mniej Chwalisz swoją córkę przed jej babcią, że pomogła ci robić ciasto. A twoja mama mówi: „Teraz to rwie się do pomocy, ale zobaczysz, że za parę lat wszystko się zmieni i nie będziesz mogła jej dowołać nawet na obiad. A co dopiero mówić o jego ugotowaniu!" Trochę w tym prawdy (sama pewnie pamiętasz, jak niechętnie czasem pomagałaś swojej mamie). Jaki więc sens pozwalać dziecku na przygotowywanie posiłków czy robienie porządków skoro i tak wkrótce odechce mu się pomagania? Ano taki, że dziecko przyzwyczai się do faktu, że każdy domownik ma swoje obowiązki. I choć nie wszystkie należą do przyjemnych (w końcu ty też nie lubisz prasowania), to trzeba je wykonywać. Inaczej w domu zapanuje chaos. Każdy ma swoje obowiązki Aby dziecko nauczyło się pomocy, musi widzieć, że każdy z domowników ma swoją „działkę" (np. tata odkurza i naprawia to, co się zepsuło, mama zmywa, a ono sprząta swój pokój). Tylko wtedy nie będzie miało poczucia krzywdy (bo np. młodszy brat nic nie musi robić) czy chaosu (bo nigdy nie wiadomo, kiedy rodzice zdenerwują się, że na podłodze leżą porozrzucane zabawki). Przyzwyczajone do tego od maleńkości stanie się odpowiedzialnym dorosłym, który nie przeżywa męki z powodu tego, że codziennie trzeba zmywać, a co kilka dni odkurzać. Niby banalne, ale jakże ułatwia życie! Czytaj: Praktyczne sposoby na bałaganiarza, czyli o obowiązkach przedszkolaka Jak nauczyć pomagania Nie wystarczy wręczyć dziecku zmiotki z szufelką i powiedzieć: "Pozamiataj". Oto instrukcja dla rodziców, jak zachęcić (a nie zrazić) dziecko do pomocy: Najpierw pokaż, jak to zrobić. Skąd niby kilkulatek ma wiedzieć, że podczas mycia nie odkręca się maksymalnie kurka? Albo nie drepcze swawolnie po świeżo umytej podłodze? Im więcej wyjaśnisz dziecku, tym efekty będą lepsze (a ty nie będziesz miała powodów do zdenerwowania). Daj wolną rękę. Nie stój przez cały czas nad dzieckiem i nie pouczaj. Jeśli dziecko zabrało się już do pracy, daj mu ją samodzielnie wykonać (chyba że prosi cię o pomoc). Pochwal dziecko. Po skończonej pracy, jakie by jej rezultaty nie były, pochwal swojego przedszkolaka. On naprawdę bardzo się starał. A że cały kurz nie zniknął z półki? Na pewno następnym razem będzie lepiej! Nie poprawiaj niedociągnięć przy dziecku. Nawet jeśli na szklankach widać jeszcze smugi po herbacie, schowaj je z uśmiechem do szafki (poprawisz, kiedy dziecko pójdzie spać). Kiedy rozpoczniesz mycie od nowa przy dziecku, dowie się ono tylko, że nie daje sobie rady i nie potrafi sprostać twoim wymaganiom. A to frustruje. Zachęcaj do prostych zadań. „Kochanie, ułóż sztućce na stole" – powiedziane przy gościach to dla dziecka ogromne wyróżnienie. Dziecko na pewno pęknie z dumy i... z chęcią wykona kolejne zadanie. Czytaj też: Pomaganie – jak go nauczyć, by dziecko było wrażliwe?
Już od trzylatka powinnaś zacząć wymagać pomocy w codziennych obowiązkach domowych. W ten sposób wychowasz małego pomocnika, a taka nauka od małego nie pójdzie w las.
Nie musisz sama ganiać po całym domu i sprzątać po swoich dzieciach. Teraz masz już w domu małego pomocnika, który na pewno z chęcią zaangażuje się w drobne pomoce domowe. Warto to wykorzystać. Jak mądrze przydzielać dzieciom obowiązki domowe? Jeśli już przydzielisz dziecku obowiązek domowy, staraj się nie ingerować , nie krytykować i nie poprawiać, ponieważ dziecko będzie miało największą satysfakcję, jeśli zrobi coś samodzielnie. Pamiętaj, że dając dziecku coś do zrobienia, warto zaproponować to jako zabawę, a nie nieprzyjemny obowiązek. Jeśli chcesz, żeby posprzątało lalki leżące na podłodze, powiedz: "Już jest noc, lalki trzeba położyć spać, samochodziki odstawić do garażu, książeczki muszą iść razem posłuchać bajki, a klocki są głodne i idą do stołówki na kolację". Zobaczysz, że dziecko potraktuje taką zachętę jako zabawę i chętniej wykona to, o co go poprosiłaś. Oto lista rzeczy, w które możesz zaangażować swoją pociechę: sprzątanie, segregowanie i odkładanie zabawek na swoje miejsce. Ten nawyk powinnaś wprowadzać już u dziecka, które skończyło rok i potrafi samodzielnie przenosić zabawki. Odkładanie książeczek na półki, czy segregowanie klocków, to nie jest trudne zadanie, a może służyć jako zabawa. pomoc w segregowaniu kolorów ubrań do prania. To też idealny sposób, żeby nauczyć dziecko rozróżniać kolory. składanie swoich ubranek i układanie ich w szafkach. wkładanie brudnych ubranek do kosza na bieliznę. To doskonały patent na odkładanie rzeczy na miejsce, a nie zostawianie na środku pokoju. ścieranie kurzu z niskich szafek. Daj dziecku kolorową ściereczkę i poproś, żeby pościerało kurze z niskich szafek. pomoc w rozpakowywaniu i odkładaniu na miejsce kupionych artykułów w nietłukących opakowaniach (papier toaletowy, artykuły papiernicze, artykuły spożywcze w torebkach, czy puszkach). Po zrobionych zakupach, poproś malucha, żeby wyjął z torby np. same torebki z makaronem, albo puszki z warzywami. Takie czynności uczą dzieci segregacji. Uwaga: Nigdy nie pozwalaj dziecku wkładać rzeczy do szafek wysoko zawieszonych, co wymagałoby wchodzenia na stołki i inne podnóżki, z których dziecko mogłoby spaść! pomoc w nakrywaniu do stołu przy użyciu podkładek, serwetek, sztućców i nietłukących naczyń. Twój maluch z przyjemnością rozłoży serwetki z ulubionymi postaciami z bajek, albo kubeczki plastikowe, które są w różnych kolorach. sprzątanie ze stołu nietłukących naczyń. Możesz zaproponować zabawę, że córka zbiera kubeczki plastikowe, tata talerze, a braciszek podkładki. mieszanie w miskach ciasta, sałatek, lepienie pierożków, formowanie ciastek i ciasteczek. Dzieci uwielbiają pomagać w kuchni, zwłaszcza, jeśli mogą przy tym się trochę pobrudzić i zrobić coś własnoręcznie. Ulepienie pierożków, zrobienie kulek z ciasta, czy użycie foremek na zrobienie pierniczków to frajda dla malucha. Wykorzystaj to, a wyrośnie ci mały pomocnik. podlewanie kwiatków. Kup małą konewkę, żeby dziecko mogło udźwignąć ją i podlewać kwiatki, a na pewno będzie zadowolone. zamiatanie podłogi przy pomocy małej szczotki i szufelki. Nie mówimy o wielkich porządkach, chodzi o wyrobienie nawyków. Daj dziecku szczotkę z szufelką i poproś o zmiecenie okruszków z pieczywa i wyrzucenie do kosza. Polecamy: Porady eksperta, jak zachęcić dziecko do pomagania
Obowiązki przedszkolaka - jak zachęcić kilkulatka do pomagania w domu?
Wydaje ci się, że twój kilkulatek jest jeszcze za mały, żeby posprzątał w swoim pokoju czy pomógł ci w robieniu kanapek? Błąd! Obowiązki są takiemu dziecku potrzebne, bo dzięki nim uczy się ono samodzielności i tego, że trzeba sobie pomagać. Tylko co zrobić, jeśli twój przedszkolak nie garnie się do pracy? Sprawdź!
Prosisz dziecko, żeby zrobiło wreszcie porządek w szafie, a ono marudzi, że jest zmęczone. Namawiasz kilkulatka, by pomógł ci przygotować kolację, a ten czmycha czym prędzej do swojego pokoju. Może rzeczywiście jest zmęczony albo po prostu nie umie ci pomóc? – zastanawiasz się i... odpuszczasz. Tymczasem kilkulatek może, a co więcej powinien mieć swoje obowiązki. Oto jak je mądrze wprowadzić i egzekwować. 1. Dokładnie wyjaśnij czego oczekujesz Dla przedszkolaka polecenia w rodzaju „posprzątaj pokój" mogą być zbyt ogólne, a przez to niejasne. Lepiej powiedz: powrzucaj do pojemników zabawki, ustaw książeczki na półce. 2. Pokaż, jak to zrobić Nawet całkiem oczywiste (dla nas, dorosłych) czynności mogą sprawiać dziecku kłopot (skąd np. ma wiedzieć, jak układa się ser i wędlinę na kanapkach?). Krótkie szkolenie powinno załatwić sprawę. 3. Wyznacz termin zadania Powiedz na przykład: „Poukładaj książeczki przed kolacją" albo „Zaraz po śniadaniu zbierz ze stołu talerzyki i wstaw do zlewu". Takie jasne określenie czasu pomaga dziecku nie odkładać wszystkiego na później. 4. Pomagaj dziecku w obowiązkach Ale tylko na tyle, na ile jest to konieczne. To znaczy, że np. dziecko może powkładać klocki do pudełka, a ty pudełko możesz pomóc mu włożyć na górną półkę. Ty kroisz chleb i smarujesz kromki masłem, a dziecko układa na nich wędlinkę, ser, plasterki ogórka. Sprawdź też: Obowiązki przedszkolaka 5. Bądź cierpliwa To jasne, że posprzątasz/nakarmisz rybki/umyjesz talerz szybciej niż kilkulatek. Robiąc to za niego, unikniesz też innych kłopotów: bałaganu, mokrej podłogi itd. Jednak, wyręczając dziecko, sama strzelasz sobie gola: przyzwyczajasz je do tego, że nie musi się wysilać, bo ostatecznie i tak wszystko za nie zrobi mama. 6. Przypominaj Gdy ma się kilka lat, łatwo zapomnieć o podlewaniu paprotki czy nalewaniu wody do psiej miski. To ty musisz dziecku o tym przypominać. 7. Chwal dziecko za wykonane zadanie Nawet całkiem mały człowiek chce wiedzieć, czy dobrze wykonał swoją robotę. Jeśli nie wszystko mu wyszło jak należy, nie zrzędź, tylko doceń starania. Dzięki temu następnym razem postara się jeszcze bardziej! 8. Pokaż, że to zabawne Wypełnianie domowych obowiązków nie musi być nudne. Sprzątając zabawki, można bawić się w ekipę sprzątającą, w „kto pierwszy (powrzuca zabawki do pudła, ustawi książeczki itd) ten lepszy", w parkowanie autek na półce, odprowadzanie lalek do ich domków. Na większość kilkulatków działa także stara dobra sztuczka "Ciekawe, czy potrafisz...?" Warto jednak pamiętać, że nie każdej czynności muszą towarzyszyć tego rodzaju fajerwerki. Najważniejsza jest miła atmosfera – bez zrzędzenia, wiecznego popędzania i niepotrzebnych nerwów. Sprawdź też: Po co przedszkolakowi obowiązki? Konsultacja merytoryczna Beata Chrzanowska-Pietraszak Pedagożka specjalna, psycholożka, psychoterapeutka dzieci i rodzin, prowadzi szkolenia dla rodziców, psychologów i nauczycieli, zakamarkirodzicielstwa.pl
Praktyczne sposoby na bałaganiarza, czyli o obowiązkach przedszkolaka
Nie chcesz, by twoje dziecko wyrosło na nastolatka, który nie potrafi zrobić sobie kolacji, potyka się o stosy ubrań i oczekuje, że wszyscy będą wokół niego skakać? Zadbaj o to już teraz.
Po co kilkulatkowi obowiązki? Czy nie lepiej, żeby całymi dniami bawił się, rysował i beztrosko zbijał bąki? Przecież dzieciństwo jest takie krótkie… – Obowiązki są potrzebne przede wszystkim po to, by dziecko czuło, że ono także powinno dawać coś od siebie, działać dla wspólnego dobra. – Lepiej z tym nie czekać, aż dziecko podrośnie. Kilkulatek chętnie naśladuje dorosłych i jest dumny, gdy robi to, co oni. Później ta ochota mija, więc skłonienie starszego dziecka do pomagania w domu jest trudniejsze. Dlaczego dziecko musi mieć obowiązki? Wypełnianie domowych obowiązków uczy samodzielności (nauczycielki przedszkolne alarmują, że nie jest z tym najlepiej!), odpowiedzialności („jeśli nie naleję wody do psiej miski, Scooby nie będzie miał co pić”), systematyczności (będzie jak znalazł, gdy dziecko pójdzie do szkoły), wykonywania rozmaitych zadań (oraz skupiania się na nich), cierpliwości i wytrwałości (rozpoczęte zadanie trzeba dokończyć). Dziecko, które ma obowiązki, staje się bardziej zaradne (a więc i pewne siebie), potrafi zadbać o siebie i swoje otoczenie, nabiera dobrych nawyków. Gdy podrośnie, nie będzie musiało lawirować między stojącymi na podłodze brudnymi kubkami, bo – nie zastanawiając się nad tym specjalnie – będzie odnosiło je do kuchni i wkładało do zmywarki. Ważne jest także to, że robienie czegoś razem (np. wspólne sprzątanie, przygotowywanie kolacji itd.) może być najzwyczajniej w świecie przyjemne! Sprzątanie czy przygotowywanie posiłków to świetna okazja, by porozmawiać o różnych sprawach, powygłupiać się trochę, pobawić albo po prostu pobyć ze sobą. Sprawdź: Jak dziecko może ci pomagać w domu W czym może pomagać małe dziecko? Jakie obowiązki można przydzielić przedszkolakowi? Trzylatek może (i powinien!) sprzątać po sobie zabawki, odkładać rzeczy (buty, książeczki itd.) na miejsce. Może także pomagać w różnych domowych sprawach: rozpakowywać zakupy, wykonywać polecenia typu „przynieś-wynieś”, podawać solniczkę, pilota itd., wkładać ubranka do kosza na brudy, pomagać w karmieniu domowych zwierząt. Czterolatek może dodatkowo nakrywać do stołu, wkładać zakupy do lodówki oraz sztućce do odpowiednich przegródek, ścierać kurze. Pięciolatek poradzi sobie ze sprzątaniem stołu po posiłku, odkładaniem ubrań do szafy. Sześciolatek da sobie radę z podlewaniem kwiatów, przygotowywaniem prostych posiłków (np. płatków). Ten podział jest oczywiście bardzo umowny, bo jedne dzieci radzą sobie lepiej, a inne gorzej. Najważniejsze jest to, by kolejne obowiązki przydzielać dziecku stopniowo i dostosowywać je do jego aktualnych umiejętności. Zbyt wysoko ustawiona poprzeczka zniechęca. Czy jest coś, czego przedszkolak nie powinien robić? – Na dziecko w tym wieku zdecydowanie nie powinna spadać opieka nad młodszym rodzeństwem. – Przypilnować pięć minut od czasu do czasu? OK. Pobawić się chwilę? Jak najbardziej. Ale nic ponad to. Takie dziecko nie może zajmować się na poważnie młodszym rodzeństwem, być wpychane w rolę rodzica, bo nie jest jeszcze do niej gotowe. To za duża odpowiedzialność. Czytaj też: Mały pomocnik [CMS_PAGE_BREAK] Jak nauczyć dziecko pomagania? Twoje dziecko nie garnie się za bardzo do pomocy? Sprawdź, czy gdzieś nie popełniasz błędu i... Dokładnie wyjaśnij, czego od niego oczekujesz. Dla przedszkolaka polecenia w rodzaju „posprzątaj pokój” mogą być zbyt ogólne, a przez to niejasne. Lepiej powiedz: powrzucaj do pojemników zabawki, ustaw książeczki i autka na półce. Pokaż. Nawet całkiem oczywiste (dla nas, dorosłych) czynności mogą sprawiać dziecku kłopot. „Szkolenie” powinno załatwić sprawę. Wyznacz termin. Powiedz na przykład: „Zrób to, proszę, koniecznie przed kolacją”. Pomagaj, ale… tylko na tyle, na ile jest to konieczne. Bądź cierpliwa. To jasne, że posprzątasz/nakarmisz rybki/umyjesz talerz szybciej niż kilkulatek. Robiąc to za niego, unikniesz również innych kłopotów: bałaganu, mokrej podłogi itd. Jednak, wyręczając maluszka, sama strzelasz sobie gola: przecież w ten sposób przyzwyczajasz go do tego, że nie musi się wysilać, ponieważ ostatecznie i tak wszystko za niego zrobi mama. Przypominaj. Gdy się ma kilka lat, łatwo zapomnieć o nalewaniu wody do psiej miski. Chwal. Nawet całkiem mały człowiek chce wiedzieć, czy dobrze wykonał swoją robotę. Jeśli nie wszystko mu wyszło jak należy, nie zrzędź, tylko doceń same starania. Sprawdź: Jak sprawić, by dziecko cię słuchało – 4 sposoby Jak zachęcić dziecko do obowiązków? Wypełnianie domowych obowiązków nie musi być nudne. Na przykład sprzątając zabawki, można się bawić na dziesiątki sposobów: w ekipę sprzątającą, w „kto pierwszy (powrzuca zabawki do pudła, ustawi książeczki itd.), ten lepszy”, w parkowanie autek na półce, odprowadzanie lalek do ich „domków”. Na większość kilkulatków działa także stara dobra sztuczka: „Ciekawe, czy potrafisz…?”. Któż oparłby się takiemu wyzwaniu? Warto jednak pamiętać, że nie każdej czynności muszą towarzyszyć tego rodzaju fajerwerki. Najważniejsza jest miła, ciepła, rodzinna atmosfera – bez zrzędzenia, wiecznego popędzania, wyrzutów i... niepotrzebnych nerwów. Sprawdź: Kiedy dziecko powinno zacząć sprzątać Jak uniknąć bałaganu? Podłoga zasłana klockami, lalki pod łóżkiem, a do tego niekompletne puzzle, warcaby w rozsypce i kopczyki ubrań? Podpowiadamy, co zrobić, by dało się przejść od drzwi do okna. Domek. Każdy potrzebuje swojego miejsca, zabawki też. Może być nim na przykład regał: na pierwszym piętrze mieszkają pluszaki, na drugim auta, w szufladzie kredki itd. Być może lalki bardziej polubią swoje nowe mieszkanko, jeśli wyłożycie jego podłogę dywanem z serwetki? Etykietki. Gdzie odstawić traktor? Koło misia czy książek? Gdzie szukać latarki? W pudle czy szufladzie? Jeśli dziecko ma kłopoty z zapamiętaniem, gdzie co powinno leżeć, możesz mu pomóc, przyklejając do pudeł i półek etykietki z obrazkami. Można je wyciąć, np. z gazetek reklamowych albo samemu narysować np. na małych kolorowych karteczkach samoprzylepnych. Skrzynie oraz szkatułki. Piracki kufer na skarby może osłodzić dziecku trudy sprzątania. Plastikowe skrzynie można kupić w każdym supermarkecie, a szkatułkę najlepiej zrobić wraz z dzieckiem: możecie np. pomalować pudełko po butach złotą farbą w spreju, okleić ją ładnym papierem, a nawet ozdobić „szlachetnymi” kamieniami: cekinami albo wyciętymi ze złotka motylkami, kwiatkami itd. Kolejno odlicz. Dziecko nie ma ochoty sprzątać? Zaproponuj mu, aby sprawdziło, czy żadna z zabawek się nie zgubiła. Co wieczór zróbcie zbiórkę najważniejszym zabawkom. Czerwony samochód? Jest! Był pod łóżkiem. Lalka od babci Jadzi? Już jest na półce. Głodna żaba. W supermarketach można kupić elastyczne pojemniki z materiału. Niektóre wyglądają jak żaba, inne jak świnka albo słoń, jeszcze inne mają wieko ozdobione wielkim kwiatkiem albo... groźnym pająkiem. Karmienie takiego stwora może być dla dziecka zabawniejsze niż zwykłe sprzątanie. Sięgnij po... pomoc. Może zajrzysz na internetową giełdę, dzięki której zamówisz usługę prania dywanów czy mycia okien? Gdy odejdą ci najcięższe prace, łatwiej będzie się zająć z dzieckiem drobniejszymi. Sprawdź też: Czy umiesz dzielić się obowiązkami? – test Konsultacja merytoryczna Beata Chrzanowska-Pietraszak Pedagożka specjalna, psycholożka, psychoterapeutka dzieci i rodzin, prowadzi szkolenia dla rodziców, psychologów i nauczycieli, zakamarkirodzicielstwa.pl
Trzyletnie dziecko nie bałagani, ono po prostu zagospodarowuje przestrzeń wokół siebie tak, by było mu wygodnie. Ale nie martw się – jeśli sama lubisz porządek, jest szansa, że maluch też go polubi.
Pojęcie bałagan nie istnieje dla małych dzieci. One lubią mieć pod ręką wiele przedmiotów, przekładać je z miejsca na miejsce i przemieszczać się z nimi po całym mieszkaniu. Dlaczego? Bo wszystkie są im bardzo potrzebne. Mimo to warto zachęcać trzylatka, by utrzymywał we względnym porządku swoje zabawki. Nie tylko ze względu na chwilę obecną, ale choćby dlatego, że przyda mu się to na przyszłość. Chowaj część zabawek W pokojach dziecięcych królują w dużych ilościach podobne do siebie misie, kucyki Pony w zaczarowanych domkach i na karuzeli, dinozaury, małe i duże lalki, samochody i samochodziki, loteryjki, puzzle, klocki... Przytłoczone ilością rozmaitych przedmiotów dziecko nie umie się wśród nich odnaleźć i nawet nowe zabawki szybko mu się nudzą. Jeśli chcesz uczyć dziecko utrzymywania swoich skarbów w porządku, zacznij od zmniejszenia ich liczby. Chowanie na pewien czas niektórych zabawek to dobry pomysł. Zawsze jednak uzgodnij z dzieckiem, które mogą trafić na pawlacz lub do szafy. Warto również przyzwyczajać dzieci, by zabawki, którymi się już nie bawią, oddawały młodszym kolegom. Może to być dla nich trudne, ale taka nauka dzielenia się z innymi jest bardzo cenna! Zabawki muszą mieć swoje miejsce Łatwiej dziecku trzymać zabawki w porządku, gdy jego pokój jest tak urządzony, by wszystkie przedmioty miały swoje miejsce na półkach, w koszykach, pudełkach. Nie można jednak wrzucać zabawek do pudeł „jak leci” – klocki lego powinny mieć swój pojemnik, a drewniane swój. I jeszcze jedna sprawa, do której warto przekonać malca: sprzątanie nie musi być nudne. By je uatrakcyjnić, wymyśl np. zabawę w odwożenie lalek czy aut do ich domków albo kup pojemniki na zabawki z kolorowymi obrazkami. Wprowadź jasne zasady Poczucie porządku nie jest wrodzone. Jeśli wprowadzisz jasne reguły i będziesz konsekwentna, po pewnym czasie dzieci je zaakceptują. Nie zaczynamy nowej zabawy, gdy zabawki używane w poprzedniej są porozrzucane. Gry, puzzle z drobnymi elementami powinny leżeć w pudełkach. Wyjaśnij dziecku, że nie można grać w grzybobranie, gdy brakuje kostki lub pionka. Są miejsca, w których nie można bałaganić, np. pod drzwiami, w małej kuchni, łazience, w przedpokoju, a zwłaszcza na biurku, przy którym pracuje mama lub tata. Sprzątajcie w miłej atmosferze. Nie krzycz na dziecko, nie poganiaj. Toleruj „enklawy bałaganu”, np. szufladę lub pudełko, do których dziecko wrzuca swoje skarby: kamyki, kawałki drewna. Szanuj to, co dla niego jest ważne. Trzylatek nie sprząta idealnie. Nie poprawiaj tego, co zrobił, doceń jego wysiłek i pochwal. Co robić, gdy dziecko nie chce poskładać swoich zabawek? Zwykle sprzątamy wieczorem. Warto stworzyć pewne rytuały, np. przed kąpielą spokojna zabawa z mamą lub tatą, a potem wspólne sprzątanie. Nie można oczekiwać od trzylatka, że wieczorem sam posprząta pokój, gdy cała podłoga jest zasłana zabawkami. Lepiej to zrobić razem, niż wchodzić w konflikt. Małe dzieci lubią segregować przedmioty, a jeśli temu będzie towarzyszyła rozmowa z mamą lub tatą, może to być całkiem ciekawe zajęcie. Zamiast pokrzykiwać, powiedz: „teraz samochody pojadą do garażu, lalki ułożymy do snu, zwierzęta dobrze się czują, gdy siedzą razem na półce, a konika na biegunach zaprowadź do stajni”. Magdalena Gąssowska, psycholog, mama jedenastoletniej Ady, zajmuje się psychoterapią, wykłada w Wyższej Szkole Pedagogicznej ZNP Sprawdź: Jak dziecko może ci pomagać w domu
Jakie obowiązki domowe powinno mieć dziecko? Czy wiesz, że nadmiar zajęć domowych rodzi frustrację u dziecka? Sprawdź, co brać pod uwagę wyznaczając dziecku obowiązki domowe.
Jakiej pomocy w obowiązkach domowych możesz oczekiwać od swojego dziecka? Zdaniem pedagogów, dziecko w wieku 10 - 13 lat jest już wystarczająco duże, by np. pościelić łóżko, odkurzyć pokój, zrobić drobne zakupy czy przeprać sobie bieliznę. Oczywiście, im pociecha jest starsza, tym więcej prac może wykonywać. Jednak obowiązków nie powinno być zbyt wiele. W przeciwnym razie uczniowi zabraknie czasu na lekcje, odpoczynek i rozrywkę, a to prosta droga do opuszczenia się w nauce i do przemęczenia. Nadmiar zajęć domowych rodzi frustrację u dziecka Chcesz scedować na dziecko jakąś dodatkową, stałą pracę? Najpierw przejrzyj listę jego dotychczasowych obowiązków. Jeśli zabierają mu one więcej niż 4 godziny tygodniowo, lepiej niczego już do tego spisu nie dokładaj. Dziecko bowiem nie zrozumie, dlaczego ma np. zmywać naczynia czy zajmować się młodszym rodzeństwem, kiedy koledzy beztrosko biegają po podwórku. Będzie czuło się sfrustrowane i rozżalone. Niektórzy rodzice w takiej sytuacji po prostu płacą dziecku za pomoc. Psycholodzy zauważają jednak, że tą metodą łatwo wychować człowieka myślącego kategoriami „Pomagam, ale tylko za coś”. Lepiej przygotować dla pociechy jakąś niespodziankę (np. ulubiony deser) za zrobienie czegoś dla domu. A pieniędzmi wynagradzać tylko ekstra wysiłek, np. mycie z tatą auta. Zobacz też: Obowiązki przedszkolaka - jak zachęcić kilkulatka do pomagania w domu? Pochwały motywują dzieci do pomocy w domu Dzięki uczestnictwu w domowych zajęciach dziecko bardzo wiele zyskuje. Rozwija samodzielność, odpowiedzialność, nabiera wiary w siebie. Jednak te korzyści będą jego udziałem tylko wtedy, gdy nie zabraknie mu pochwał za wysiłek włożony w pomaganie. Dlatego nigdy nie krytykuj pociechy za to, że coś zostało nie dość dokładnie umyte, zamiecione czy posprzątane. Zamiast besztać, po prostu cierpliwie pokazuj, jak można poprawiać takie czy inne niedociągnięcia. W przeciwnym razie dziecko uzna, że wszystko, co robi, jest niewystarczające i zacznie się coraz bardziej ociągać z pomocą. Co gorsza, każdy obowiązek będzie dla niego ciężką harówką, a nie okazją, żeby się wykazać. Bezpieczeństwo to ważna sprawa Ustalając z dzieckiem listę jego domowych zajęć, pamiętaj: dziesięciolatek nie ma jeszcze takiej krzepy, by dźwigać ciężkie torby z zakupami. A mycie okna przez gimnazjalistę może się skończyć wypadkiem. Oczekujesz pomocy przy gotowaniu? W porządku, ale młodszemu dziecku nie pozwalaj przestawiać gorących garnków na kuchence ani smażyć kotletów na skwierczącym tłuszczu. Również prasowanie bez nadzoru dorosłych czy używanie podczas prania chemicznych odplamiaczy to zadanie dopiero dla starszego nastolatka. Zobacz też: 5 najbardziej znienawidzonych obowiązków domowych [sonda]
Dzieko może już mieć pierwsze domowe obowiązki, nawet jeśli na razie tylko bałagani w kuchni czy podlewa podłogę zamiast kwiatków.
Dzieci bardzo lubią pomagać. „Ja sam”, „Ja sama” – to zdanie, które rodzice trzylatków często słyszą. Nie zawsze są jednak zachwyceni, gdy pełen zapału maluch chce myć z tatą brudny samochód lub z mamą wyrabiać ciasto. Tymczasem takie deklaracje są naprawdę bardzo cenne. Świadczą także o tym, że dziecko nie chce już pozostawać bierne wobec tego, co dzieje się wokół. Oczywiście nie możesz liczyć na to, że dziecko, które raz zaniesie swoje brudne ubranka do kosza lub pomoże w nakrywaniu do śniadania, od tej pory zawsze będzie to z ochotą robił. Rzeczy, które na początku wydają się bardzo atrakcyjne, szybko mogą mu się znudzić. Małe dzieci trzeba stopniowo i cierpliwie uczyć systematyczności. Postaraj się również nie hamować inicjatywy małego pomocnika. Zachęcaj go do prostych, realnych do wykonania przez niego czynności: przedszkolak potrafi umyć owoce, podawać tacie potrzebne narzędzia, porwać sałatę na mniejsze kawałki, zabawić młodszego braciszka, robiąc śmieszne minki. Aby malec był chętny do pomocy w domu, trzeba koniecznie dostrzec jego wysiłek, pochwalić za wszystko, co udało mu się zrobić. Przede wszystkim postaraj się, by te zajęcia kojarzyły się z czymś bardzo przyjemnym. Dziecko zawsze musi wiedzieć, że jego wysiłek został doceniony i nie poszedł na marne. Takie pozytywne wzmacnianie jest konieczne, nawet jeśli efekt nie w pełni satysfakcjonuje rodziców. Ekspert odpowiada: Małgorzata Skura, pedagog z Katedry Pedagogiki Małego Dziecka Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie Jak się zachować, gdy dziecko ociąga się z wykonaniem tego, o co się je prosi? Zazwyczaj taka sytuacja zdarza się wtedy, gdy malec jest zajęty jakąś atrakcyjną zabawą, którą trudno mu przerwać. Nie można wówczas oczekiwać, że natychmiast posłucha. Lepiej uzbroić się w cierpliwość i uzgodnić z dzieckiem, że zacznie pomagać po skończeniu zabawy. Warto dodać, że niezbyt skore do pomocy bywają dzieci wychowywane i „obsługiwane” przez opiekunki. Nic w tym dziwnego – niania za swój obowiązek uważa przygotowanie jedzenia, nakrycie do stołu i nigdy nie oczekuje od dziecka żadnej pomocy. Nie chcą też pomagać dzieci, którym kojarzy się to z naciskiem i krzykiem: „Zrób to natychmiast, ile razy mam powtarzać!”. Aby mieć w domu małego, chętnie nastawionego do działania pomocnika, zamiast gasić jego inicjatywę, warto pozwolić mu na popełnianie błędów i jak najwcześniej zachęcać do pomocy. Pomoc na miarę trzylatka Jest już wystarczająco dojrzały, by spełniać polecenia mamy i czerpać z tego radość. Oczywiście nie trzeba oczekiwać, że wszystko wykona perfekcyjnie, ale trzylatek potrafi już bardzo wiele. Podlewa kwiaty w doniczkach, najlepiej specjalną konewką. Zanosi brudne ubrania do kosza. Może to robić np. wieczorem. Pomaga nakryć do stołu. Małe dzieci powinny nosić naczynia pojedynczo. Układa serwetki przy nakryciach. Najpierw je złóż i pokaż, po której stronie talerza położyć. Odbiera telefony i przynosi potrzebne komuś przedmioty. Małe dzieci lubią robić takie przysługi. Ściera kurz ściereczką. Powinna być lekko wilgotna. Miesza sałatkę z sosem. Najlepiej, gdy od razu jej spróbuje. Pilnuje, żeby pies miał wodę. Bardziej zręczne dziecko może ją samo wlać do miski. Zobacz też: 10 rzeczy, których dziecko nie powinno robić przy stole, czyli stołowy savoir-vivre
Obowiązki domowe mogą mieć już nawet 4-latki. Dzięki nim dziecko czuje się ważne, potrzebne i... jest z siebie bardzo dumne. Zobacz, jak je wprowadzać z głową!
Czy potrafisz wymienić choć 3 domowe obowiązki swojego kilkulatka? Nie? No cóż, nie ty jedna. Jak się okazuje, tak bardzo dbamy o to, by naszym dzieciom niczego nie zabrakło, że zapominamy o tym, iż one także czasem powinny coś „musieć”. Kilka dni temu wypełniałam w przedszkolu ankietę na temat mojej córeczki Zuzi. Gdy opisałam zainteresowania i umiejętności mojego dziecka, przeszłam do części „obowiązki”. O ile wypełnienie wcześniejszych pozycji zajęło mi kilka minut, o tyle niepozorna rubryka „obowiązki” po prostu mnie przerosła! Na początku pomyślałam oburzona: „Jak to? Przecież to dopiero czterolatka, co ona może, taka malutka, sama zrobić? Czego oni ode mnie w ogóle chcą?”. A potem zaczęłam się nad tym zastanawiać głębiej i... Dziecko zbyt zajęte na domowe obowiązki? My, rodzice, mnóstwo czytamy o wychowaniu dzieci, dbamy o nie, uczymy je dobrego zachowania, zapisujemy w przedszkolu na dodatkowe zajęcia... Jednym słowem, jesteśmy świadomi, jaki wpływ mamy na rozwój dziecka i, co ważniejsze, potrafimy to dobrze wykorzystać. Kilkulatki są ponad swój wiek mądre, szybko i chętnie się uczą (kiedy ja byłam przedszkolakiem, nie miałam pojęcia o angielskim), zdobywają mnóstwo doświadczeń (pierwszy raz w kinie byłam w zerówce). A z drugiej strony mamy świadomość, że każde dziecko potrzebuje zabawy. Zatem, kiedy maluch wraca z przedszkola, bawimy się z nim. No i kiedy to dziecko ma znaleźć czas na domowe obowiązki? Jakie obowiązki dla małego dziecka Moja sąsiadka mawia: „Jeszcze zdąży się w życiu napracować” i zbiera po swoim 10-letnim (!) synu talerze ze stołu. „Rety!” – myślę. „10-latek, a ma dwie lewe ręce”. Tyle tylko, że mądra jestem w teorii, bo w praktyce moja córcia też nie sprząta po jedzeniu. Ma co prawda 4 lata, ale właściwie czemu nie miałaby tego robić już teraz? W końcu ani to trudne, ani ciężkie zajęcie. Tylko czy maluchom takie właśnie stałe obowiązki są do czegoś potrzebne? Czy czegoś się przez to uczą? No pewnie, że tak! Dziecko, które po skończonej zabawie zawsze sprząta, wie, że konkretne sytuacje rodzą konkretne konsekwencje. Bałagan nie znika sam, więc może nie warto wysypywać wszystkich zabawek z koszów, bo potem trzeba będzie je poukładać. Smyk uczy się też systematyczności, gdy widzi, że góra brudnych talerzyków sama się nie zmniejszy. Dzięki obowiązkom ma szansę przekonać się również, jak żyje się w grupie: że ma się prawa i przywileje, ale jednocześnie każdy na miarę swoich możliwości wykonuje pewne zadania i jest za coś odpowiedzialny. Bo tak funkcjonuje rodzina, tak bywa w przyjaźni, w przedszkolu, szkole i w pracy. Nie tylko fajne obowiązki dla dziecka Ale co ta moja Zuzia może robić? Do zlewu nie sięga, żelazkiem się poparzy... Zamiast szukać obowiązków na siłę, postanowiłam to przemyśleć. A wtedy weszła do kuchni córeczka i poprosiła o posmarowanie naleśnika dżemem. Zazwyczaj w takich momentach rzucałam się do lodówki, żeby tylko coś zjadła. A teraz... Pokazałam Zuzi, gdzie jest dżem i jak zwinąć naleśnika. I wiecie co? Była tym zachwycona! Bo maluchy bardzo lubią być samodzielne. Mają wówczas poczucie, że robią coś ważnego. Gorzej było, kiedy córcia miała posprzątać zabawki. Była śpiąca, a ja... nieugięta. Pomogłam jej, ale wyjątkowo. Tak to już jest, że jedne obowiązki wypełniamy bez mrugnięcia okiem, a od innych chętnie uciekamy. Wprowadzasz dziecku obowiązki? Cierpliwości! Następnego dnia rano córka nie złożyła piżamki, bo się spieszyła, zapomniała zabrać do przedszkola worka z kapciami, choć jej o nim przypominałam, po południu nie powiesiła kurtki na wieszaku, bo za wysoko... Drobnostki – pomyślałabym kiedyś, ale teraz miałam mocne postanowienie, że nauczę Zuzię obowiązkowości. Obiecałam sobie, że będę ją budzić wcześniej, by ze wszystkim zdążyła, wieszak dla niej umocuję niżej, a jeśli chodzi o worek z kapciami – poproszę, by przygotowywała go wieczorem. No i tak minął tydzień nowych Zuzankowych obowiązków? Córeczka nawet nie protestowała, gdy po raz kolejny przypominałam jej o sprzątaniu czy dbaniu o swoje rzeczy. Przyzwyczajenie się do nowych zadań na pewno ułatwiło to, że byłam wyjątkowo cierpliwa i spokojna. Ale dzięki temu mam mniej pracy z utrzymaniem porządku w domu, a Zuzia poczucie, że za coś jest odpowiedzialna. I wiecie co? Wcale nie sprawia wrażenia przepracowanej i umęczonej. Wręcz przeciwnie: wygląda na to, że jest jej z tym całkiem dobrze. Zasady wprowadzania obowiązków dla dziecka Jeśli chcesz przyzwyczaić swoje dziecko do jakichś czynności, pamiętaj o kilku ważnych rzeczach: Dostosuj je do wieku. Dziecięce obowiązki muszą być przede wszystkim bezpieczne dla malca. Odpada więc robienie herbaty czy prasowanie ubrań. Bądź konsekwentna i cierpliwa. Co to za obowiązek, jeśli maluch będzie go wypełniać w kratkę, w zależności od własnego widzimisię? Z kolei twoja cierpliwość jest niezbędna, aby smyk nie uznał swoich zadań za karę. Zachęcaj, nie odmawiaj. Nawet jeśli dziecko wykona coś nieporadnie, pozwól mu na to (chyba że jest to niebezpieczne zadanie). Jeśli smyk kilka razy odejdzie z kwitkiem, przestanie się upominać o nowe obowiązki, np. możliwość nakrywania stołu, a jeszcze później w ogóle odechce mu się tego robić. Chwal, chwal i jeszcze raz chwal. Częste pochwały są najlepszym sposobem na to, by twoje dziecko polubiło czynności, którymi musi czy też powinno się zająć. Czytaj też: Trudna sztuka stawiania wymagań Czy muszę bawić się z moim dzieckiem? Nowy sposób na zabawę Jak rozwijać inteligencję emocjonalną u dziecka